艺增篇【登录】

《论衡》 > 卷八 > 《艺增篇》 > 拼音版

世(shì )谷(gǔ )所(suǒ )患(huàn ),患(huàn )言(yán )事(shì )增(zēng )其(qí )实(shí );著(zhe )文(wén )垂(chuí )辞(cí ),辞(cí )出(chū )溢(yì )其(qí )真(zhēn ),称(chēng )美(měi )过(guò )其(qí )善(shàn ),进(jìn )恶(è )没(méi )其(qí )罪(zuì )。何(hé )则(zé )?俗(sú )人(rén )好(hǎo )奇(qí )。不(bú )奇(qí ),言(yán )不(bú )用(yòng )也(yě )。故(gù )誉(yù )人(rén )不(bú )增(zēng )其(qí )美(měi ),则(zé )闻(wén )者(zhě )不(bú )快(kuài )其(qí )意(yì );毁(huǐ )人(rén )不(bú )益(yì )其(qí )恶(è ),则(zé )听(tīng )者(zhě )不(bú )惬(qiè )於(yú )心(xīn )。闻(wén )一(yī )增(zēng )以(yǐ )为(wéi )十(shí ),见(jiàn )百(bǎi )益(yì )以(yǐ )为(wéi )千(qiān )。使(shǐ )夫(fū )纯(chún )朴(pǔ )之(zhī )事(shì ),十(shí )剖(pōu )百(bǎi )判(pàn );审(shěn )然(rán )之(zhī )语(yǔ ),千(qiān )反(fǎn )万(wàn )畔(pàn )。墨(mò )子(zǐ )哭(kū )於(yú )练(liàn )丝(sī ),杨(yáng )子(zǐ )哭(kū )於(yú )歧(qí )道(dào ),盖(gài )伤(shāng )失(shī )本(běn ),悲(bēi )离(lí )其(qí )实(shí )也(yě )。蜚(fēi )流(liú )之(zhī )言(yán ),百(bǎi )传(chuán )之(zhī )语(yǔ ),出(chū )小(xiǎo )人(rén )之(zhī )口(kǒu ),驰(chí )闾(lǘ )巷(xiàng )之(zhī )间(jiān ),其(qí )犹(yóu )是(shì )也(yě )。诸(zhū )子(zǐ )之(zhī )文(wén ),笔(bǐ )墨(mò )之(zhī )疏(shū ),〔大(dà )〕贤(xián )所(suǒ )著(zhe ),妙(miào )思(sī )所(suǒ )集(jí ),宜(yí )如(rú )其(qí )实(shí ),犹(yóu )或(huò )增(zēng )之(zhī )。傥(tǎng )经(jīng )艺(yì )之(zhī )言(yán ),如(rú )其(qí )实(shí )乎(hū )?言(yán )审(shěn )莫(mò )过(guò )圣(shèng )人(rén ),经(jīng )艺(yì )万(wàn )世(shì )不(bú )易(yì ),犹(yóu )或(huò )出(chū )溢(yì ),增(zēng )过(guò )其(qí )实(shí )。增(zēng )过(guò )其(qí )实(shí ),皆(jiē )有(yǒu )事(shì )为(wéi ),不(bú )妄(wàng )乱(luàn )误(wù )以(yǐ )少(shǎo )为(wéi )多(duō )也(yě )?然(rán )而(ér )必(bì )论(lùn )之(zhī )者(zhě ),方(fāng )言(yán )经(jīng )艺(yì )之(zhī )增(zēng )与(yǔ )传(chuán )语(yǔ )异(yì )也(yě )。经(jīng )增(zēng )非(fēi )一(yī ),略(luè )举(jǔ )较(jiào )著(zhe ),令(lìng )怳(huǎng )惑(huò )之(zhī )人(rén ),观(guān )览(lǎn )采(cǎi )择(zé ),得(dé )以(yǐ )开(kāi )心(xīn )通(tōng )意(yì ),晓(xiǎo )解(jiě )觉(jiào )悟(wù )。

《尚(shàng )书(shū )》曰(yuē ):“协(xié )和(hé )万(wàn )国(guó )”,是(shì )美(měi )尧(yáo )德(dé )致(zhì )太(tài )平(píng )之(zhī )化(huà ),化(huà )诸(zhū )夏(xià )并(bìng )及(jí )夷(yí )狄(dí )也(yě )。言(yán )协(xié )和(hé )方(fāng )外(wài ),可(kě )也(yě );言(yán )万(wàn )国(guó ),增(zēng )之(zhī )也(yě )。

夫(fū )唐(táng )之(zhī )与(yǔ )周(zhōu ),俱(jù )治(zhì )五(wǔ )千(qiān )里(lǐ )内(nèi )。周(zhōu )时(shí )诸(zhū )侯(hóu )千(qiān )七(qī )百(bǎi )九(jiǔ )十(shí )三(sān )国(guó ),荒(huāng )服(fú )、戎(róng )服(fú )、要(yào )服(fú )及(jí )四(sì )海(hǎi )之(zhī )外(wài )不(bú )粒(lì )食(shí )之(zhī )民(mín ),若(ruò )穿(chuān )胸(xiōng )、儋(dān )耳(ěr )、焦(jiāo )侥(yáo )、跋(bá )踵(zhǒng )之(zhī )辈(bèi ),并(bìng )合(hé )其(qí )数(shù ),不(bú )能(néng )三(sān )千(qiān )。天(tiān )之(zhī )所(suǒ )覆(fù ),地(dì )之(zhī )所(suǒ )载(zǎi ),尽(jìn )於(yú )三(sān )千(qiān )之(zhī )中(zhōng )矣(yǐ )。而(ér )《尚(shàng )书(shū )》云(yún )万(wàn )国(guó ),褒(bāo )增(zēng )过(guò )实(shí )以(yǐ )美(měi )尧(yáo )也(yě )。欲(yù )言(yán )尧(yáo )之(zhī )德(dé )大(dà ),所(suǒ )化(huà )者(zhě )众(zhòng ),诸(zhū )夏(xià )夷(yí )狄(dí ),莫(mò )不(bú )雍(yōng )和(hé ),故(gù )曰(yuē )万(wàn )国(guó )。犹(yóu )《诗(shī )》言(yán )“子(zǐ )孙(sūn )千(qiān )亿(yì )”矣(yǐ ),美(měi )周(zhōu )宣(xuān )王(wáng )之(zhī )德(dé )能(néng )慎(shèn )天(tiān )地(dì ),天(tiān )地(dì )祚(zuò )之(zhī ),子(zǐ )孙(sūn )众(zhòng )多(duō ),至(zhì )於(yú )千(qiān )亿(yì )。言(yán )子(zǐ )孙(sūn )众(zhòng )多(duō ),可(kě )也(yě );言(yán )千(qiān )亿(yì ),增(zēng )之(zhī )也(yě )。夫(fū )子(zǐ )孙(sūn )虽(suī )众(zhòng ),不(bú )能(néng )千(qiān )亿(yì ),诗(shī )人(rén )颂(sòng )美(měi ),增(zēng )益(yì )其(qí )实(shí )。案(àn )后(hòu )稷(jì )始(shǐ )受(shòu )邰(tái )封(fēng ),讫(qì )於(yú )宣(xuān )王(wáng ),宣(xuān )王(wáng )以(yǐ )至(zhì )外(wài )族(zú )内(nèi )属(shǔ ),血(xuè )脉(mò )所(suǒ )连(lián ),不(bú )能(néng )千(qiān )亿(yì )。夫(fū )千(qiān )与(yǔ )万(wàn ),数(shù )之(zhī )大(dà )名(míng )也(yě )。万(wàn )言(yán )众(zhòng )多(duō ),故(gù )《尚(shàng )书(shū )》言(yán )万(wàn )国(guó ),《诗(shī )》言(yán )千(qiān )亿(yì )。

《诗(shī )》云(yún ):“鹤(hè )鸣(míng )九(jiǔ )皋(gāo ),声(shēng )闻(wén )於(yú )天(tiān )。”言(yán )鹤(hè )鸣(míng )九(jiǔ )折(shé )之(zhī )泽(zé ),声(shēng )犹(yóu )闻(wén )於(yú )天(tiān ),以(yǐ )喻(yù )君(jūn )子(zǐ )修(xiū )德(dé )穷(qióng )僻(pì ),名(míng )犹(yóu )达(dá )朝(cháo )廷(tíng )也(yě )。〔言(yán )〕其(qí )闻(wén )高(gāo )远(yuǎn ),可(kě )矣(yǐ );言(yán )其(qí )闻(wén )於(yú )天(tiān ),增(zēng )之(zhī )也(yě )。

彼(bǐ )言(yán )声(shēng )闻(wén )於(yú )天(tiān ),见(jiàn )鹤(hè )鸣(míng )於(yú )云(yún )中(zhōng ),从(cóng )地(dì )听(tīng )之(zhī ),度(dù )其(qí )声(shēng )鸣(míng )於(yú )地(dì ),当(dāng )复(fù )闻(wén )於(yú )天(tiān )也(yě )。夫(fū )鹤(hè )鸣(míng )云(yún )中(zhōng ),人(rén )闻(wén )声(shēng )仰(yǎng )而(ér )视(shì )之(zhī ),目(mù )见(jiàn )其(qí )形(xíng )。耳(ěr )目(mù )同(tóng )力(lì ),耳(ěr )闻(wén )其(qí )声(shēng ),则(zé )目(mù )见(jiàn )其(qí )形(xíng )矣(yǐ )。然(rán )则(zé )耳(ěr )目(mù )所(suǒ )闻(wén )见(jiàn ),不(bú )过(guò )十(shí )里(lǐ ),使(shǐ )参(cān )天(tiān )之(zhī )鸣(míng ),人(rén )不(bú )能(néng )闻(wén )也(yě )。何(hé )则(zé )?天(tiān )之(zhī )去(qù )人(rén )以(yǐ )万(wàn )数(shù )远(yuǎn ),则(zé )目(mù )不(bú )能(néng )见(jiàn ),耳(ěr )不(bú )能(néng )闻(wén )。今(jīn )鹤(hè )鸣(míng )从(cóng )下(xià )闻(wén )之(zhī ),鹤(hè )鸣(míng )近(jìn )也(yě )。以(yǐ )从(cóng )下(xià )闻(wén )其(qí )声(shēng ),则(zé )谓(wèi )其(qí )鸣(míng )於(yú )地(dì ),当(dāng )复(fù )闻(wén )於(yú )天(tiān ),失(shī )其(qí )实(shí )矣(yǐ )。其(qí )鹤(hè )鸣(míng )於(yú )云(yún )中(zhōng ),人(rén )从(cóng )下(xià )闻(wén )之(zhī ),如(rú )鸣(míng )於(yú )九(jiǔ )皋(gāo )。人(rén )无(wú )在(zài )天(tiān )上(shàng )者(zhě ),何(hé )以(yǐ )知(zhī )其(qí )闻(wén )於(yú )天(tiān )上(shàng )也(yě )?无(wú )以(yǐ )知(zhī ),意(yì )从(cóng )准(zhǔn )况(kuàng )之(zhī )也(yě )。诗(shī )人(rén )或(huò )时(shí )不(bú )知(zhī ),至(zhì )诚(chéng )以(yǐ )为(wéi )然(rán );或(huò )时(shí )知(zhī )而(ér )欲(yù )以(yǐ )喻(yù )事(shì ),故(gù )增(zēng )而(ér )甚(shèn )之(zhī )。

《诗(shī )》曰(yuē ):“维(wéi )周(zhōu )黎(lí )民(mín ),靡(mí )有(yǒu )孑(jié )遗(yí )”是(shì )谓(wèi )周(zhōu )宣(xuān )王(wáng )之(zhī )时(shí ),遭(zāo )大(dà )旱(hàn )之(zhī )灾(zāi )也(yě )。诗(shī )人(rén )伤(shāng )早(zǎo )之(zhī )甚(shèn ),民(mín )被(bèi )其(qí )害(hài ),言(yán )无(wú )有(yǒu )孑(jié )遗(yí )一(yī )人(rén )不(bú )愁(chóu )痛(tòng )者(zhě )。夫(fū )早(zǎo )甚(shèn ),则(zé )有(yǒu )之(zhī )矣(yǐ );言(yán )无(wú )孑(jié )遗(yí )一(yī )人(rén ),增(zēng )之(zhī )也(yě )。

夫(fū )周(zhōu )之(zhī )民(mín ),犹(yóu )今(jīn )之(zhī )民(mín )也(yě )。使(shǐ )今(jīn )之(zhī )民(mín )也(yě ),遭(zāo )大(dà )旱(hàn )之(zhī )灾(zāi ),贫(pín )羸(léi )无(wú )蓄(xù )积(jī ),扣(kòu )心(xīn )思(sī )雨(yǔ );若(ruò )其(qí )富(fù )人(rén ),谷(gǔ )食(shí )饶(ráo )足(zú )者(zhě ),廪(lǐn )囷(qūn )不(bú )空(kōng ),口(kǒu )腹(fù )不(bú )饥(jī ),何(hé )愁(chóu )之(zhī )有(yǒu )?天(tiān )之(zhī )旱(hàn )也(yě ),山(shān )林(lín )之(zhī )间(jiān )不(bú )枯(kū ),犹(yóu )地(dì )之(zhī )水(shuǐ ),丘(qiū )陵(líng )之(zhī )上(shàng )不(bú )湛(zhàn )也(yě )。山(shān )林(lín )之(zhī )间(jiān ),富(fù )贵(guì )之(zhī )人(rén ),必(bì )有(yǒu )遣(qiǎn )脱(tuō )者(zhě )矣(yǐ ),而(ér )言(yán )靡(mí )有(yǒu )孑(jié )遗(yí ),增(zēng )益(yì )其(qí )文(wén ),欲(yù )言(yán )旱(hàn )甚(shèn )也(yě )。

《易(yì )》曰(yuē ):“丰(fēng )其(qí )屋(wū ),蔀(bù )其(qí )家(jiā ),窥(kuī )其(qí )户(hù ),阒(qù )其(qí )无(wú )人(rén )也(yě )。”非(fēi )其(qí )无(wú )人(rén )也(yě ),无(wú )贤(xián )人(rén )也(yě )。《尚(shàng )书(shū )》曰(yuē ):“毋(wú )旷(kuàng )庶(shù )官(guān )。”旷(kuàng ),空(kōng );庶(shù ),众(zhòng )也(yě )。毋(wú )空(kōng )众(zhòng )官(guān ),置(zhì )非(fēi )其(qí )人(rén ),与(yǔ )空(kōng )无(wú )异(yì ),故(gù )言(yán )空(kōng )也(yě )。

夫(fū )不(bú )肖(xiāo )者(zhě )皆(jiē )怀(huái )五(wǔ )常(cháng ),才(cái )劣(liè )不(bú )逮(dǎi ),不(bú )成(chéng )纯(chún )贤(xián ),非(fēi )狂(kuáng )妄(wàng )顽(wán )嚚(yín ),身(shēn )中(zhōng )无(wú )一(yī )知(zhī )也(yě )。德(dé )有(yǒu )大(dà )小(xiǎo ),材(cái )有(yǒu )高(gāo )下(xià ),居(jū )官(guān )治(zhì )职(zhí ),皆(jiē )欲(yù )勉(miǎn )效(xiào )在(zài )官(guān )。《尚(shàng )书(shū )》之(zhī )官(guān ),《易(yì )》之(zhī )户(hù )中(zhōng ),犹(yóu )能(néng )有(yǒu )益(yì ),如(rú )何(hé )谓(wèi )之(zhī )空(kōng )而(ér )无(wú )人(rén )?《诗(shī )》曰(yuē ):“济(jì )济(jì )多(duō )士(shì ),文(wén )王(wáng )以(yǐ )宁(níng )。”此(cǐ )言(yán )文(wén )王(wáng )得(dé )贤(xián )者(zhě )多(duō )而(ér )不(bú )肖(xiāo )者(zhě )少(shǎo )也(yě )。今(jīn )《易(yì )》宜(yí )言(yán )“阒(qù )其(qí )少(shǎo )人(rén )”,《尚(shàng )书(shū )》宜(yí )言(yán )“无(wú )少(shǎo )众(zhòng )官(guān )”。以(yǐ )少(shǎo )言(yán )之(zhī ),可(kě )也(yě );言(yán )空(kōng )而(ér )无(wú )人(rén ),亦(yì )尤(yóu )甚(shèn )焉(yān )。

五(wǔ )谷(gǔ )之(zhī )於(yú )人(rén )也(yě ),食(shí )之(zhī )皆(jiē )饱(bǎo )。稻(dào )粱(liáng )之(zhī )味(wèi ),甘(gān )而(ér )多(duō )腴(yú )。豆(dòu )麦(mài )虽(suī )粝(lì ),亦(yì )能(néng )愈(yù )饥(jī )。食(shí )豆(dòu )麦(mài )者(zhě ),皆(jiē )谓(wèi )粝(lì )而(ér )不(bú )甘(gān ),莫(mò )谓(wèi )腹(fù )空(kōng )无(wú )所(suǒ )食(shí )。竹(zhú )木(mù )之(zhī )杖(zhàng ),皆(jiē )能(néng )扶(fú )病(bìng )。竹(zhú )杖(zhàng )之(zhī )力(lì ),弱(ruò )劣(liè )不(bú )及(jí )木(mù )。或(huò )操(cāo )竹(zhú )杖(zhàng ),皆(jiē )谓(wèi )不(bú )劲(jìn ),莫(mò )谓(wèi )手(shǒu )空(kōng )无(wú )把(bǎ )持(chí )。夫(fū )不(bú )肖(xiāo )之(zhī )臣(chén ),豆(dòu )麦(mài )、竹(zhú )杖(zhàng )之(zhī )类(lèi )也(yě )。《易(yì )》持(chí )其(qí )具(jù )臣(chén )在(zài )户(hù ),言(yán )无(wú )人(rén )者(zhě ),恶(è )之(zhī )甚(shèn )也(yě )。《尚(shàng )书(shū )》众(zhòng )官(guān ),亦(yì )容(róng )小(xiǎo )材(cái ),而(ér )云(yún )无(wú )空(kōng )者(zhě ),刺(cì )之(zhī )甚(shèn )也(yě )。

《论(lùn )语(yǔ )》曰(yuē ):“大(dà )哉(zāi )!尧(yáo )之(zhī )为(wéi )君(jūn )也(yě )。荡(dàng )荡(dàng )乎(hū )民(mín )无(wú )能(néng )名(míng )焉(yān )。”传(chuán )曰(yuē ):“有(yǒu )年(nián )五(wǔ )十(shí )击(jī )壤(rǎng )於(yú )路(lù )者(zhě ),观(guān )者(zhě )曰(yuē ):‘大(dà )哉(zāi )!尧(yáo )德(dé )乎(hū )!’击(jī )壤(rǎng )者(zhě )曰(yuē ):‘吾(wú )日(rì )出(chū )而(ér )作(zuò ),日(rì )入(rù )而(ér )息(xī ),凿(záo )井(jǐng )而(ér )饮(yǐn ),耕(gēng )田(tián )而(ér )食(shí ),尧(yáo )何(hé )等(děng )力(lì )!”此(cǐ )言(yán )荡(dàng )荡(dàng )无(wú )能(néng )名(míng )之(zhī )效(xiào )也(yě )。言(yán )荡(dàng )荡(dàng ),可(kě )也(yě );乃(nǎi )欲(yù )言(yán )民(mín )无(wú )能(néng )名(míng ),增(zēng )之(zhī )也(yě )。四(sì )海(hǎi )之(zhī )大(dà ),万(wàn )民(mín )之(zhī )众(zhòng ),无(wú )能(néng )名(míng )尧(yáo )之(zhī )德(dé )者(zhě ),殆(dài )不(bú )实(shí )也(yě )。

夫(fū )击(jī )壤(rǎng )者(zhě )曰(yuē ):“尧(yáo )何(hé )等(děng )力(lì )?’”欲(yù )言(yán )民(mín )无(wú )能(néng )名(míng )也(yě )。观(guān )者(zhě )曰(yuē ):“大(dà )哉(zāi )!尧(yáo )之(zhī )德(dé )乎(hū )!”此(cǐ )何(hé )等(děng )民(mín )者(zhě ),犹(yóu )能(néng )知(zhī )之(zhī )。实(shí )有(yǒu )知(zhī )之(zhī )者(zhě ),云(yún )无(wú ),竟(jìng )增(zēng )之(zhī )。

儒(rú )书(shū )又(yòu )言(yán ):“尧(yáo )、舜(shùn )之(zhī )民(mín ),可(kě )比(bǐ )屋(wū )而(ér )封(fēng )。”言(yán )其(qí )家(jiā )有(yǒu )君(jūn )子(zǐ )之(zhī )行(háng ),可(kě )皆(jiē )官(guān )也(yě )。夫(fū )言(yán )可(kě )封(fēng ),可(kě )也(yě );言(yán )比(bǐ )屋(wū ),增(zēng )之(zhī )也(yě )

人(rén )年(nián )五(wǔ )十(shí )为(wéi )人(rén )父(fù ),为(wéi )人(rén )父(fù )而(ér )不(bú )知(zhī )君(jūn ),何(hé )以(yǐ )示(shì )子(zǐ )?太(tài )平(píng )之(zhī )世(shì ),家(jiā )为(wéi )君(jūn )子(zǐ ),人(rén )有(yǒu )礼(lǐ )义(yì ),父(fù )不(bú )失(shī )礼(lǐ ),子(zǐ )不(bú )废(fèi )行(háng )。夫(fū )有(yǒu )行(háng )者(zhě )有(yǒu )知(zhī ),知(zhī )君(jūn )莫(mò )如(rú )臣(chén ),臣(chén )贤(xián )能(néng )知(zhī )君(jūn ),能(néng )知(zhī )其(qí )君(jūn ),故(gù )能(néng )治(zhì )其(qí )民(mín )。今(jīn )不(bú )能(néng )知(zhī )尧(yáo ),何(hé )可(kě )封(fēng )官(guān )?年(nián )五(wǔ )十(shí )击(jī )壤(rǎng )於(yú )路(lù ),与(yǔ )竖(shù )子(zǐ )未(wèi )成(chéng )人(rén )者(zhě )为(wéi )伍(wǔ ),何(hé )等(děng )贤(xián )者(zhě )?子(zǐ )路(lù )使(shǐ )子(zǐ )羔(gāo )为(wéi )郈(hòu )宰(zǎi ),孔(kǒng )子(zǐ )以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě ):未(wèi )学(xué ),无(wú )所(suǒ )知(zhī )也(yě )。击(jī )壤(rǎng )者(zhě )无(wú )知(zhī ),官(guān )之(zhī )如(rú )何(hé )?称(chēng )尧(yáo )之(zhī )荡(dàng )荡(dàng ),不(bú )能(néng )述(shù )其(qí )可(kě )比(bǐ )屋(wū )而(ér )封(fēng );言(yán )贤(xián )者(zhě )可(kě )比(bǐ )屋(wū )而(ér )封(fēng ),不(bú )能(néng )议(yì )让(ràng )其(qí )愚(yú )。而(ér )无(wú )知(zhī )之(zhī ),夫(fū )击(jī )壤(rǎng )者(zhě ),难(nán )以(yǐ )言(yán )比(bǐ )屋(wū ),比(bǐ )屋(wū )难(nán )以(yǐ )言(yán )荡(dàng )荡(dàng )。二(èr )者(zhě )皆(jiē )增(zēng )之(zhī ),所(suǒ )由(yóu )起(qǐ ),美(měi )尧(yáo )之(zhī )德(dé )也(yě )。

《尚(shàng )书(shū )》曰(yuē ):“祖(zǔ )伊(yī )谏(jiàn )纣(zhòu )曰(yuē ):今(jīn )我(wǒ )民(mín )罔(wǎng )不(bú )欲(yù )丧(sàng )。”罔(wǎng ),无(wú )也(yě );我(wǒ )天(tiān )下(xià )民(mín )无(wú )不(bú )欲(yù )王(wáng )亡(wáng )者(zhě )。夫(fū )言(yán )欲(yù )王(wáng )之(zhī )亡(wáng ),可(kě )也(yě );言(yán )无(wú )不(bú ),增(zēng )之(zhī )也(yě )。

纣(zhòu )虽(suī )恶(è ),民(mín )臣(chén )蒙(méng )恩(ēn )者(zhě )非(fēi )一(yī ),而(ér )祖(zǔ )伊(yī )增(zēng )语(yǔ ),欲(yù )以(yǐ )惧(jù )纣(zhòu )也(yě )。故(gù )曰(yuē ):语(yǔ )不(bú )益(yì ),心(xīn )不(bú )惕(tì );心(xīn )不(bú )惕(tì ),行(háng )不(bú )易(yì )。增(zēng )其(qí )语(yǔ )欲(yù )以(yǐ )惧(jù )之(zhī ),冀(jì )其(qí )警(jǐng )悟(wù )也(yě )。

苏(sū )秦(qín )说(shuō )齐(qí )王(wáng )曰(yuē ):“临(lín )淄(zī )之(zhī )中(zhōng ),车(chē )毂(gū )击(jī ),人(rén )肩(jiān )磨(mó ),举(jǔ )袖(xiù )成(chéng )幕(mù ),连(lián )衽(rèn )成(chéng )帷(wéi ),挥(huī )汗(hàn )成(chéng )雨(yǔ )。”齐(qí )虽(suī )炽(chì )盛(shèng ),不(bú )能(néng )如(rú )此(cǐ )。苏(sū )秦(qín )增(zēng )语(yǔ ),激(jī )齐(qí )王(wáng )也(yě )。祖(zǔ )伊(yī )之(zhī )谏(jiàn )纣(zhòu ),犹(yóu )苏(sū )秦(qín )之(zhī )说(shuō )齐(qí )王(wáng )也(yě )。贤(xián )圣(shèng )增(zēng )文(wén ),外(wài )有(yǒu )所(suǒ )为(wéi ),内(nèi )未(wèi )必(bì )然(rán )。何(hé )以(yǐ )明(míng )之(zhī )?夫(fū )《武(wǔ )成(chéng )》之(zhī )篇(piān ),言(yán )武(wǔ )王(wáng )伐(fá )纣(zhòu ),血(xuè )流(liú )浮(fú )杵(chǔ )。助(zhù )战(zhàn )者(zhě )多(duō ),故(gù )至(zhì )血(xuè )流(liú )如(rú )此(cǐ )。皆(jiē )欲(yù )纣(zhòu )之(zhī )亡(wáng )也(yě ),土(tǔ )崩(bēng )瓦(wǎ )解(jiě ),安(ān )肯(kěn )战(zhàn )乎(hū )?然(rán )祖(zǔ )伊(yī )之(zhī )言(yán )民(mín )无(wú )不(bú )欲(yù ),如(rú )苏(sū )秦(qín )增(zēng )语(yǔ )。《武(wǔ )成(chéng )》言(yán )血(xuè )流(liú )浮(fú )杵(chǔ ),亦(yì )太(tài )过(guò )焉(yān )。死(sǐ )者(zhě )血(xuè )流(liú ),安(ān )能(néng )浮(fú )杵(chǔ )?案(àn )武(wǔ )王(wáng )伐(fá )纣(zhòu )於(yú )牧(mù )之(zhī )野(yě )。河(hé )北(běi )地(dì )高(gāo ),壤(rǎng )靡(mí )不(bú )干(gàn )燥(zào )。兵(bīng )顿(dùn )血(xuè )流(liú ),辄(zhé )燥(zào )入(rù )土(tǔ ),安(ān )得(dé )杵(chǔ )浮(fú )?且(qiě )周(zhōu )、殷(yīn )士(shì )卒(zú ),皆(jiē )赍(jī )盛(shèng )粮(liáng ),无(wú )杵(chǔ )臼(jiù )之(zhī )事(shì ),安(ān )得(dé )杵(chǔ )而(ér )浮(fú )之(zhī )?言(yán )血(xuè )流(liú )杵(chǔ ),欲(yù )言(yán )诛(zhū )纣(zhòu ),惟(wéi )兵(bīng )顿(dùn )士(shì )伤(shāng ),故(gù )至(zhì )浮(fú )杵(chǔ )。

《春(chūn )秋(qiū )》“庄(zhuāng )公(gōng )七(qī )年(nián ):夏(xià )四(sì )月(yuè )辛(xīn )卯(mǎo ),夜(yè )中(zhōng )恆(héng )星(xīng )不(bú )见(jiàn ),星(xīng )霣(yǔn )如(rú )雨(yǔ )。”《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )》曰(yuē ):“如(rú )雨(yǔ )者(zhě )何(hé )?非(fēi )雨(yǔ )也(yě )。非(fēi )雨(yǔ )则(zé )曷(hé )为(wéi )谓(wèi )之(zhī )如(rú )雨(yǔ )?不(bú )修(xiū )《春(chūn )秋(qiū )》曰(yuē ):雨(yǔ )星(xīng ),不(bú )及(jí )地(dì )尺(chǐ )而(ér )复(fù )。君(jūn )子(zǐ )修(xiū )之(zhī ),‘星(xīng )如(rú )雨(yǔ )’。”不(bú )修(xiū )《春(chūn )秋(qiū )》者(zhě ),未(wèi )修(xiū )《春(chūn )秋(qiū )》时(shí )《鲁(lǔ )史(shǐ )记(jì )》,曰(yuē )“雨(yǔ )星(xīng )不(bú )及(jí )地(dì )尺(chǐ )如(rú )复(fù )”。君(jūn )子(zǐ )者(zhě ),谓(wèi )孔(kǒng )子(zǐ )也(yě )。孔(kǒng )子(zǐ )修(xiū )之(zhī ),“星(xīng )如(rú )雨(yǔ )”。如(rú )雨(yǔ )者(zhě ),如(rú )雨(yǔ )状(zhuàng )也(yě )。山(shān )气(qì )为(wéi )云(yún ),上(shàng )不(bú )及(jí )天(tiān ),下(xià )而(ér )为(wéi )雨(yǔ )。星(xīng )陨(yǔn )不(bú )及(jí )地(dì ),上(shàng )复(fù )在(zài )天(tiān ),故(gù )曰(yuē )如(rú )雨(yǔ )。孔(kǒng )子(zǐ )正(zhèng )言(yán )也(yě )。夫(fū )星(xīng )霣(yǔn )或(huò )时(shí )至(zhì )地(dì ),或(huò )时(shí )不(bú )能(néng ),尺(chǐ )丈(zhàng )之(zhī )数(shù )难(nán )审(shěn )也(yě )。《史(shǐ )记(jì )》言(yán )尺(chǐ ),亦(yì )以(yǐ )太(tài )甚(shèn )矣(yǐ )。夫(fū )地(dì )有(yǒu )楼(lóu )台(tái )山(shān )陵(líng ),安(ān )得(dé )言(yán )尺(chǐ )?孔(kǒng )子(zǐ )言(yán )如(rú )雨(yǔ ),得(dé )其(qí )实(shí )矣(yǐ )。孔(kǒng )子(zǐ )作(zuò )《春(chūn )秋(qiū )》,故(gù )正(zhèng )言(yán )如(rú )雨(yǔ )。如(rú )孔(kǒng )子(zǐ )不(bú )作(zuò ),不(bú )及(jí )地(dì )尺(chǐ )之(zhī )文(wén ),遂(suí )传(chuán )至(zhì )今(jīn )。

光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )之(zhī )时(shí ),郎(láng )中(zhōng )汝(rǔ )南(nán )贲(bēn )光(guāng )上(shàng )书(shū )言(yán ):“孝(xiào )文(wén )皇(huáng )帝(dì )时(shí )居(jū )明(míng )光(guāng )宫(gōng ),天(tiān )下(xià )断(duàn )狱(yù )三(sān )人(rén )。”颂(sòng )美(měi )文(wén )帝(dì ),陈(chén )其(qí )效(xiào )实(shí )。光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )曰(yuē ):“孝(xiào )文(wén )时(shí )不(bú )居(jū )明(míng )光(guāng )宫(gōng ),断(duàn )狱(yù )不(bú )三(sān )人(rén )。”积(jī )善(shàn )修(xiū )德(dé ),美(měi )名(míng )流(liú )之(zhī ),是(shì )以(yǐ )君(jūn )子(zǐ )恶(è )居(jū )下(xià )流(liú )。夫(fū )贲(bēn )光(guāng )上(shàng )书(shū )於(yú )汉(hàn ),汉(hàn )为(wéi )今(jīn )世(shì ),增(zēng )益(yì )功(gōng )美(měi ),犹(yóu )过(guò )其(qí )实(shí ),况(kuàng )上(shàng )古(gǔ )帝(dì )王(wáng )久(jiǔ )远(yuǎn ),贤(xián )人(rén )从(cóng )後(hòu )褒(bāo )述(shù ),失(shī )实(shí )离(lí )本(běn ),独(dú )已(yǐ )多(duō )矣(yǐ )。不(bú )遭(zāo )光(guāng )武(wǔ )论(lùn ),千(qiān )世(shì )之(zhī )後(hòu ),孝(xiào )文(wén )之(zhī )事(shì ),载(zǎi )在(zài )经(jīng )艺(yì )之(zhī )上(shàng ),人(rén )不(bú )知(zhī )其(qí )增(zēng ),居(jū )明(míng )光(guāng )宫(gōng ),断(duàn )狱(yù )三(sān )人(rén ),而(ér )遂(suí )为(wéi )实(shí )事(shì )也(yě )。

阅读:24726

打赏捐助〔Donate〕>>>

《艺增篇》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库