汉纪十四【登录】

《资治通鉴》 > 《汉纪》·六十卷 > 《汉纪十四》 > 拼音版

起(qǐ )昭(zhāo )阳(yáng )协(xié )洽(qià ),尽(jìn )阏(è )逢(féng )敦(dūn )牂(zāng ),凡(fán )十(shí )二(èr )年(nián )。

世(shì )宗(zōng )孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )之(zhī )下(xià )天(tiān )汉(hàn )三(sān )年(nián )(癸(guǐ )未(wèi ),公(gōng )元(yuán )前(qián )九(jiǔ )八(bā )年(nián ))

春(chūn ),二(èr )月(yuè ),王(wáng )卿(qīng )有(yǒu )罪(zuì )自(zì )杀(shā ),以(yǐ )执(zhí )金(jīn )吾(wú )杜(dù )周(zhōu )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。

初(chū )榷(què )酒(jiǔ )酤(gū )。

三(sān )月(yuè ),上(shàng )行(háng )幸(xìng )泰(tài )山(shān ),修(xiū )封(fēng ),祀(sì )明(míng )堂(táng ),因(yīn )受(shòu )计(jì )。还(hái ),祠(cí )常(cháng )山(shān ),瘗(yì )玄(xuán )玉(yù )。方(fāng )士(shì )之(zhī )候(hòu )祠(cí )神(shén )人(rén )、入(rù )海(hǎi )求(qiú )蓬(péng )莱(lái )者(zhě )终(zhōng )无(wú )有(yǒu )验(yàn ),而(ér )公(gōng )孙(sūn )卿(qīng )犹(yóu )以(yǐ )大(dà )人(rén )迹(jì )为(wéi )解(jiě )。天(tiān )子(zǐ )益(yì )怠(dài )厌(yàn )方(fāng )士(shì )之(zhī )怪(guài )迂(yū )语(yǔ )矣(yǐ ),然(rán )犹(yóu )羁(jī )縻(mí )不(bú )绝(jué ),冀(jì )遇(yù )其(qí )真(zhēn )。自(zì )此(cǐ )之(zhī )后(hòu ),方(fāng )士(shì )言(yán )神(shén )祠(cí )者(zhě )弥(mí )众(zhòng ),然(rán )其(qí )效(xiào )可(kě )睹(dǔ )矣(yǐ )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),大(dà )旱(hàn )。赦(shè )天(tiān )下(xià )。

秋(qiū ),匈(xiōng )奴(nú )入(rù )雁(yàn )门(mén )。太(tài )守(shǒu )坐(zuò )畏(wèi )愞(nuò )弃(qì )市(shì )。

世(shì )宗(zōng )孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )之(zhī )下(xià )天(tiān )汉(hàn )四(sì )年(nián )(甲(jiǎ )申(shēn ),公(gōng )元(yuán )前(qián )九(jiǔ )七(qī )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),朝(cháo )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )于(yú )甘(gān )泉(quán )宫(gōng )。

发(fā )天(tiān )下(xià )七(qī )科(kē )讁(zé )及(jí )勇(yǒng )敢(gǎn )士(shì ),遣(qiǎn )贰(èr )师(shī )将(jiāng )军(jūn )李(lǐ )广(guǎng )利(lì )将(jiāng )骑(qí )六(liù )万(wàn )、步(bù )兵(bīng )七(qī )万(wàn )出(chū )朔(shuò )方(fāng );强(qiáng )弩(nǔ )都(dōu )尉(wèi )路(lù )博(bó )德(dé )将(jiāng )万(wàn )馀(yú )人(rén )与(yǔ )贰(èr )师(shī )会(huì );游(yóu )击(jī )将(jiāng )军(jūn )韩(hán )说(shuō )将(jiāng )步(bù )兵(bīng )三(sān )万(wàn )人(rén )出(chū )五(wǔ )原(yuán );因(yīn )杅(wū )将(jiāng )军(jūn )公(gōng )孙(sūn )敖(áo )将(jiāng )骑(qí )万(wàn )、步(bù )兵(bīng )三(sān )万(wàn )人(rén )出(chū )雁(yàn )门(mén )。匈(xiōng )奴(nú )闻(wén )之(zhī ),悉(xī )远(yuǎn )其(qí )累(lèi )重(zhòng )于(yú )余(yú )吾(wú )水(shuǐ )北(běi );而(ér )单(dān )于(yú )以(yǐ )兵(bīng )十(shí )万(wàn )待(dài )水(shuǐ )南(nán ),与(yǔ )贰(èr )师(shī )接(jiē )战(zhàn )。贰(èr )师(shī )解(jiě )而(ér )引(yǐn )归(guī ),与(yǔ )单(dān )于(yú )连(lián )斗(dòu )十(shí )馀(yú )日(rì )。游(yóu )击(jī )无(wú )所(suǒ )得(dé )。因(yīn )杅(wū )与(yǔ )左(zuǒ )贤(xián )王(wáng )战(zhàn ),不(bú )利(lì ),引(yǐn )归(guī )。

时(shí )上(shàng )遣(qiǎn )敖(áo )深(shēn )入(rù )匈(xiōng )奴(nú )迎(yíng )李(lǐ )陵(líng ),敖(áo )军(jūn )无(wú )功(gōng )还(hái ),因(yīn )曰(yuē ):“捕(bǔ )得(dé )生(shēng )口(kǒu ),言(yán )李(lǐ )陵(líng )教(jiāo )单(dān )于(yú )为(wéi )兵(bīng )以(yǐ )备(bèi )汉(hàn )军(jūn ),故(gù )臣(chén )无(wú )所(suǒ )得(dé )。”上(shàng )于(yú )是(shì )族(zú )陵(líng )家(jiā )。既(jì )而(ér )闻(wén )之(zhī ),乃(nǎi )汉(hàn )将(jiāng )降(jiàng )匈(xiōng )奴(nú )者(zhě )李(lǐ )绪(xù ),非(fēi )陵(líng )也(yě )。陵(líng )使(shǐ )人(rén )刺(cì )杀(shā )绪(xù )。大(dà )阏(è )氏(shì )欲(yù )杀(shā )陵(líng ),单(dān )于(yú )匿(nì )之(zhī )北(běi )方(fāng )。大(dà )阏(è )氏(shì )死(sǐ ),乃(nǎi )还(hái )。单(dān )于(yú )以(yǐ )女(nǚ )妻(qī )陵(líng ),立(lì )为(wéi )右(yòu )校(xiào )王(wáng ),与(yǔ )卫(wèi )律(lǜ )皆(jiē )贵(guì )用(yòng )事(shì )。卫(wèi )律(lǜ )常(cháng )在(zài )单(dān )于(yú )左(zuǒ )右(yòu );陵(líng )居(jū )外(wài ),有(yǒu )大(dà )事(shì )乃(nǎi )入(rù )议(yì )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),立(lì )皇(huáng )子(zǐ )髆(bó )为(wéi )昌(chāng )邑(yì )王(wáng )。

世(shì )宗(zōng )孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )之(zhī )下(xià )太(tài )始(shǐ )元(yuán )年(nián )(乙(yǐ )酉(yǒu ),公(gōng )元(yuán )前(qián )九(jiǔ )六(liù )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),公(gōng )孙(sūn )敖(áo )坐(zuò )妻(qī )为(wéi )巫(wū )蛊(gǔ )要(yào )斩(zhǎn )。

徙(xǐ )郡(jùn )国(guó )豪(háo )杰(jié )于(yú )茂(mào )陵(líng )。

夏(xià ),六(liù )月(yuè ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

是(shì )岁(suì ),匈(xiōng )奴(nú )且(qiě )鞮(dī )侯(hóu )单(dān )于(yú )死(sǐ )。有(yǒu )两(liǎng )子(zǐ ),长(zhǎng )为(wéi )左(zuǒ )贤(xián )王(wáng ),次(cì )为(wéi )左(zuǒ )大(dà )将(jiāng )。左(zuǒ )贤(xián )王(wáng )未(wèi )至(zhì ),贵(guì )人(rén )以(yǐ )为(wéi )有(yǒu )病(bìng ),更(gèng )立(lì )左(zuǒ )大(dà )将(jiāng )为(wéi )单(dān )于(yú )。左(zuǒ )贤(xián )王(wáng )闻(wén )之(zhī ),不(bú )敢(gǎn )进(jìn )。左(zuǒ )大(dà )将(jiāng )使(shǐ )人(rén )召(zhào )左(zuǒ )贤(xián )王(wáng )而(ér )让(ràng )位(wèi )焉(yān )。左(zuǒ )贤(xián )王(wáng )辞(cí )以(yǐ )病(bìng ),左(zuǒ )大(dà )将(jiāng )不(bú )听(tīng ),谓(wèi )曰(yuē ):“即(jí )不(bú )幸(xìng )死(sǐ ),传(chuán )之(zhī )于(yú )我(wǒ )。”左(zuǒ )贤(xián )王(wáng )许(xǔ )之(zhī ),遂(suí )立(lì ),为(wéi )狐(hú )鹿(lù )姑(gū )单(dān )于(yú )。以(yǐ )左(zuǒ )大(dà )将(jiāng )为(wéi )左(zuǒ )贤(xián )王(wáng ),数(shù )年(nián ),病(bìng )死(sǐ );其(qí )子(zǐ )先(xiān )贤(xián )掸(dǎn )不(bú )得(dé )代(dài ),更(gèng )以(yǐ )为(wéi )日(rì )逐(zhú )王(wáng )。单(dān )于(yú )自(zì )以(yǐ )其(qí )子(zǐ )为(wéi )左(zuǒ )贤(xián )王(wáng )。

世(shì )宗(zōng )孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )之(zhī )下(xià )太(tài )始(shǐ )二(èr )年(nián )(丙(bǐng )戌(xū ),公(gōng )元(yuán )前(qián )九(jiǔ )五(wǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),上(shàng )行(háng )幸(xìng )回(huí )中(zhōng )。

杜(dù )周(zhōu )卒(zú ),光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )暴(bào )胜(shèng )之(zhī )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。

秋(qiū ),旱(hàn )。

赵(zhào )中(zhōng )大(dà )夫(fū )白(bái )公(gōng )奏(zòu )穿(chuān )渠(qú )引(yǐn )泾(jīng )水(shuǐ ),首(shǒu )起(qǐ )谷(gǔ )口(kǒu ),尾(wěi )入(rù )栎(lì )阳(yáng ),注(zhù )渭(wèi )中(zhōng ),袤(mào )二(èr )百(bǎi )里(lǐ ),溉(gài )田(tián )四(sì )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )馀(yú )顷(qǐng ),因(yīn )名(míng )曰(yuē )白(bái )渠(qú );民(mín )得(dé )其(qí )饶(ráo )。

世(shì )宗(zōng )孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )之(zhī )下(xià )太(tài )始(shǐ )三(sān )年(nián )(丁(dīng )亥(hài ),公(gōng )元(yuán )前(qián )九(jiǔ )四(sì )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),上(shàng )行(háng )幸(xìng )甘(gān )泉(quán )宫(gōng )。二(èr )月(yuè ),幸(xìng )东(dōng )海(hǎi ),获(huò )赤(chì )雁(yàn )。幸(xìng )琅(láng )邪(xié ),礼(lǐ )日(rì )成(chéng )山(shān ),登(dēng )之(zhī )罘(fú ),浮(fú )大(dà )海(hǎi )而(ér )还(hái )。

是(shì )岁(suì ),皇(huáng )子(zǐ )弗(fú )陵(líng )生(shēng )。弗(fú )陵(líng )母(mǔ )曰(yuē )河(hé )间(jiān )赵(zhào )婕(jié )妤(yú ),居(jū )钩(gōu )弋(yì )宫(gōng ),任(rèn )身(shēn )十(shí )四(sì )月(yuè )而(ér )生(shēng )。上(shàng )曰(yuē ):“闻(wén )昔(xī )尧(yáo )十(shí )四(sì )月(yuè )而(ér )生(shēng ),今(jīn )钩(gōu )弋(yì )亦(yì )然(rán )。”乃(nǎi )命(mìng )其(qí )所(suǒ )生(shēng )门(mén )曰(yuē )尧(yáo )母(mǔ )门(mén )。

臣(chén )光(guāng )曰(yuē ):为(wéi )人(rén )君(jūn )者(zhě ),动(dòng )静(jìng )举(jǔ )措(cuò )不(bú )可(kě )不(bú )慎(shèn ),发(fā )于(yú )中(zhōng )必(bì )形(xíng )于(yú )外(wài ),天(tiān )下(xià )无(wú )不(bú )知(zhī )之(zhī )。当(dāng )是(shì )时(shí )也(yě ),皇(huáng )后(hòu )、太(tài )子(zǐ )皆(jiē )无(wú )恙(yàng ),而(ér )命(mìng )钩(gōu )弋(yì )之(zhī )门(mén )曰(yuē )尧(yáo )母(mǔ ),非(fēi )名(míng )也(yě )。是(shì )以(yǐ )奸(jiān )臣(chén )逆(nì )探(tàn )上(shàng )意(yì ),知(zhī )其(qí )奇(qí )爱(ài )少(shǎo )子(zǐ ),欲(yù )以(yǐ )为(wéi )嗣(sì ),遂(suí )有(yǒu )危(wēi )皇(huáng )后(hòu )、太(tài )子(zǐ )之(zhī )心(xīn ),卒(zú )成(chéng )巫(wū )蛊(gǔ )之(zhī )祸(huò ),悲(bēi )夫(fū )!

赵(zhào )人(rén )江(jiāng )充(chōng )为(wéi )水(shuǐ )衡(héng )都(dōu )尉(wèi )。初(chū ),充(chōng )为(wéi )赵(zhào )敬(jìng )肃(sù )王(wáng )客(kè ),得(dé )罪(zuì )于(yú )太(tài )子(zǐ )丹(dān ),亡(wáng )逃(táo );诣(yì )阙(què )告(gào )赵(zhào )太(tài )子(zǐ )阴(yīn )事(shì ),太(tài )子(zǐ )坐(zuò )废(fèi )。上(shàng )召(zhào )充(chōng )入(rù )见(jiàn )。充(chōng )容(róng )貌(mào )魁(kuí )岸(àn ),被(bèi )服(fú )轻(qīng )靡(mí ),上(shàng )奇(qí )之(zhī );与(yǔ )语(yǔ )政(zhèng )事(shì ),大(dà )悦(yuè ),由(yóu )是(shì )有(yǒu )宠(chǒng ),拜(bài )为(wéi )直(zhí )指(zhǐ )绣(xiù )衣(yī )使(shǐ )者(zhě ),使(shǐ )督(dū )察(chá )贵(guì )戚(qī )、近(jìn )臣(chén )逾(yú )侈(chǐ )者(zhě )。充(chōng )举(jǔ )劾(hé )无(wú )所(suǒ )避(bì ),上(shàng )以(yǐ )为(wéi )忠(zhōng )直(zhí ),所(suǒ )言(yán )皆(jiē )中(zhōng )意(yì )。尝(cháng )从(cóng )上(shàng )甘(gān )泉(quán ),逢(féng )太(tài )子(zǐ )家(jiā )使(shǐ )乘(chéng )车(chē )马(mǎ )行(háng )驰(chí )道(dào )中(zhōng ),充(chōng )以(yǐ )属(shǔ )吏(lì )。太(tài )子(zǐ )闻(wén )之(zhī ),使(shǐ )人(rén )谢(xiè )充(chōng )曰(yuē ):“非(fēi )爱(ài )车(chē )马(mǎ ),诚(chéng )不(bú )欲(yù )令(lìng )上(shàng )闻(wén )之(zhī ),以(yǐ )教(jiāo )敕(chì )亡(wáng )素(sù )者(zhě ),唯(wéi )江(jiāng )君(jūn )宽(kuān )之(zhī )。”充(chōng )不(bú )听(tīng ),遂(suí )白(bái )奏(zòu ),上(shàng )曰(yuē ):“人(rén )臣(chén )当(dāng )如(rú )是(shì )矣(yǐ )!”大(dà )见(jiàn )信(xìn )用(yòng ),威(wēi )震(zhèn )京(jīng )师(shī )。

世(shì )宗(zōng )孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )之(zhī )下(xià )太(tài )始(shǐ )四(sì )年(nián )(戊(wù )子(zǐ ),公(gōng )元(yuán )前(qián )九(jiǔ )三(sān )年(nián ))

春(chūn ),三(sān )月(yuè ),上(shàng )行(háng )幸(xìng )泰(tài )山(shān )。壬(rén )午(wǔ ),祀(sì )高(gāo )祖(zǔ )于(yú )明(míng )堂(táng )以(yǐ )配(pèi )上(shàng )帝(dì ),因(yīn )受(shòu )计(jì )。癸(guǐ )未(wèi ),祀(sì )孝(xiào )景(jǐng )皇(huáng )帝(dì )于(yú )明(míng )堂(táng )。甲(jiǎ )申(shēn ),修(xiū )封(fēng )。丙(bǐng )戌(xū ),禅(chán )石(shí )闾(lǘ )。夏(xià ),四(sì )月(yuè ),幸(xìng )不(bú )其(qí )。五(wǔ )月(yuè ),还(hái ),幸(xìng )建(jiàn )章(zhāng )宫(gōng ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),甲(jiǎ )寅(yín )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),上(shàng )行(háng )幸(xìng )雍(yōng ),祠(cí )五(wǔ )畤(zhì )。西(xī )至(zhì )安(ān )定(dìng )、北(běi )地(dì )。

世(shì )宗(zōng )孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )之(zhī )下(xià )征(zhēng )和(hé )元(yuán )年(nián )(己(jǐ )丑(chǒu ),公(gōng )元(yuán )前(qián )九(jiǔ )二(èr )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),上(shàng )还(hái ),幸(xìng )建(jiàn )章(zhāng )宫(gōng )。

三(sān )月(yuè ),赵(zhào )敬(jìng )肃(sù )王(wáng )彭(péng )祖(zǔ )薨(hōng )。彭(péng )祖(zǔ )取(qǔ )江(jiāng )都(dōu )易(yì )王(wáng )所(suǒ )幸(xìng )淖(nào )姬(jī ),生(shēng )男(nán ),号(hào )淖(nào )子(zǐ )。时(shí )淖(nào )姬(jī )兄(xiōng )为(wéi )汉(hàn )宦(huàn )者(zhě ),上(shàng )召(zhào )问(wèn ):“淖(nào )子(zǐ )何(hé )如(rú )?”对(duì )曰(yuē ):“为(wéi )人(rén )多(duō )欲(yù )。”上(shàng )曰(yuē ):“多(duō )欲(yù )不(bú )宜(yí )君(jūn )国(guó )子(zǐ )民(mín )。”问(wèn )武(wǔ )始(shǐ )侯(hóu )昌(chāng ),曰(yuē ):“无(wú )咎(jiù )无(wú )誉(yù )。”上(shàng )曰(yuē ):“如(rú )是(shì )可(kě )矣(yǐ )。”遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )立(lì )昌(chāng )为(wéi )赵(zhào )王(wáng )。

夏(xià ),大(dà )旱(hàn )。

上(shàng )居(jū )建(jiàn )章(zhāng )宫(gōng ),见(jiàn )一(yī )男(nán )子(zǐ )带(dài )剑(jiàn )入(rù )中(zhōng )龙(lóng )华(huá )门(mén ),疑(yí )其(qí )异(yì )人(rén ),命(mìng )收(shōu )之(zhī )。男(nán )子(zǐ )捐(juān )剑(jiàn )走(zǒu ),逐(zhú )之(zhī )弗(fú )获(huò )。上(shàng )怒(nù ),斩(zhǎn )门(mén )候(hòu )。冬(dōng ),十(shí )一(yī )月(yuè ),发(fā )三(sān )辅(fǔ )骑(qí )士(shì )大(dà )搜(sōu )上(shàng )林(lín ),闭(bì )长(zhǎng )安(ān )城(chéng )门(mén )索(suǒ );十(shí )一(yī )日(rì )乃(nǎi )解(jiě )。巫(wū )蛊(gǔ )始(shǐ )起(qǐ )。丞(chéng )相(xiàng )公(gōng )孙(sūn )贺(hè )夫(fū )人(rén )君(jūn )孺(rú ),卫(wèi )皇(huáng )后(hòu )姊(zǐ )也(yě ),贺(hè )由(yóu )是(shì )有(yǒu )宠(chǒng )。贺(hè )子(zǐ )敬(jìng )声(shēng )代(dài )父(fù )为(wéi )太(tài )仆(pú ),骄(jiāo )奢(shē )不(bú )奉(fèng )法(fǎ ),擅(shàn )用(yòng )北(běi )军(jūn )钱(qián )千(qiān )九(jiǔ )百(bǎi )万(wàn );发(fā )觉(jiào ),下(xià )狱(yù )。是(shì )时(shí )诏(zhào )捕(bǔ )阳(yáng )陵(líng )大(dà )侠(xiá )硃(zhū )安(ān )世(shì )甚(shèn )急(jí ),贺(hè )自(zì )请(qǐng )逐(zhú )捕(bǔ )安(ān )世(shì )以(yǐ )赎(shú )敬(jìng )声(shēng )罪(zuì ),上(shàng )许(xǔ )之(zhī )。后(hòu )果(guǒ )得(dé )安(ān )世(shì )。安(ān )世(shì )笑(xiào )曰(yuē ):“丞(chéng )相(xiàng )祸(huò )及(jí )宗(zōng )矣(yǐ )!”遂(suí )从(cóng )狱(yù )中(zhōng )上(shàng )书(shū ),告(gào )“敬(jìng )声(shēng )与(yǔ )阳(yáng )石(shí )公(gōng )主(zhǔ )私(sī )通(tōng );上(shàng )且(qiě )上(shàng )甘(gān )泉(quán ),使(shǐ )巫(wū )当(dāng )驰(chí )道(dào )埋(mái )偶(ǒu )人(rén ),祝(zhù )诅(zǔ )上(shàng ),有(yǒu )恶(è )言(yán )。”

世(shì )宗(zōng )孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )之(zhī )下(xià )征(zhēng )和(hé )二(èr )年(nián )(庚(gēng )寅(yín ),公(gōng )元(yuán )前(qián )九(jiǔ )一(yī )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),下(xià )贺(hè )狱(yù ),案(àn )验(yàn );父(fù )子(zǐ )死(sǐ )狱(yù )中(zhōng ),家(jiā )族(zú )。以(yǐ )涿(zhuō )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )刘(liú )屈(qū )氂(lí )为(wéi )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng ),封(fēng )澎(péng )侯(hóu )。屈(qū )氂(lí ),中(zhōng )山(shān )靖(jìng )王(wáng )子(zǐ )也(yě )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),大(dà )风(fēng ),发(fā )屋(wū )折(shé )木(mù )。

闰(rùn )月(yuè ),诸(zhū )邑(yì )公(gōng )主(zhǔ )、阳(yáng )石(shí )公(gōng )主(zhǔ )及(jí )皇(huáng )后(hòu )弟(dì )子(zǐ )长(zhǎng )平(píng )侯(hóu )伉(kàng )皆(jiē )坐(zuò )巫(wū )蛊(gǔ )诛(zhū )。

上(shàng )行(háng )幸(xìng )甘(gān )泉(quán )。

初(chū ),上(shàng )年(nián )二(èr )十(shí )九(jiǔ )乃(nǎi )生(shēng )戾(lì )太(tài )子(zǐ ),甚(shèn )爱(ài )之(zhī )。及(jí )长(zhǎng ),性(xìng )仁(rén )恕(shù )温(wēn )谨(jǐn ),上(shàng )嫌(xián )其(qí )材(cái )能(néng )少(shǎo ),不(bú )类(lèi )己(jǐ );而(ér )所(suǒ )幸(xìng )王(wáng )夫(fū )人(rén )生(shēng )子(zǐ )闳(hóng ),李(lǐ )姬(jī )生(shēng )子(zǐ )旦(dàn )、胥(xū ),李(lǐ )夫(fū )人(rén )生(shēng )子(zǐ )髆(bó ),皇(huáng )后(hòu )、太(tài )子(zǐ )宠(chǒng )浸(jìn )衰(shuāi ),常(cháng )有(yǒu )不(bú )自(zì )安(ān )之(zhī )意(yì )。上(shàng )觉(jiào )之(zhī ),谓(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )青(qīng )曰(yuē ):“汉(hàn )家(jiā )庶(shù )事(shì )草(cǎo )创(chuàng ),加(jiā )四(sì )夷(yí )侵(qīn )陵(líng )中(zhōng )国(guó ),朕(zhèn )不(bú )变(biàn )更(gèng )制(zhì )度(dù ),后(hòu )世(shì )无(wú )法(fǎ );不(bú )出(chū )师(shī )征(zhēng )伐(fá ),天(tiān )下(xià )不(bú )安(ān );为(wéi )此(cǐ )者(zhě )不(bú )得(dé )不(bú )劳(láo )民(mín )。若(ruò )后(hòu )世(shì )又(yòu )如(rú )朕(zhèn )所(suǒ )为(wéi ),是(shì )袭(xí )亡(wáng )秦(qín )之(zhī )迹(jì )也(yě )。太(tài )子(zǐ )敦(dūn )重(zhòng )好(hǎo )静(jìng ),必(bì )能(néng )安(ān )天(tiān )下(xià ),不(bú )使(shǐ )朕(zhèn )忧(yōu )。欲(yù )求(qiú )守(shǒu )文(wén )之(zhī )主(zhǔ ),安(ān )有(yǒu )贤(xián )于(yú )太(tài )子(zǐ )者(zhě )乎(hū )!闻(wén )皇(huáng )后(hòu )与(yǔ )太(tài )子(zǐ )有(yǒu )不(bú )安(ān )之(zhī )意(yì ),岂(qǐ )有(yǒu )之(zhī )邪(xié )?可(kě )以(yǐ )意(yì )晓(xiǎo )之(zhī )。”大(dà )将(jiāng )军(jūn )顿(dùn )首(shǒu )谢(xiè )。皇(huáng )后(hòu )闻(wén )之(zhī ),脱(tuō )簪(zān )请(qǐng )罪(zuì )。太(tài )子(zǐ )每(měi )谏(jiàn )证(zhèng )伐(fá )四(sì )夷(yí ),上(shàng )笑(xiào )曰(yuē ):“吾(wú )当(dāng )其(qí )劳(láo ),以(yǐ )逸(yì )遗(yí )汝(rǔ ),不(bú )亦(yì )可(kě )乎(hū )!”

上(shàng )每(měi )行(háng )幸(xìng ),常(cháng )以(yǐ )后(hòu )事(shì )付(fù )太(tài )子(zǐ ),宫(gōng )内(nèi )付(fù )皇(huáng )后(hòu )。有(yǒu )所(suǒ )平(píng )决(jué ),还(hái ),白(bái )其(qí )最(zuì ),上(shàng )亦(yì )无(wú )异(yì ),有(yǒu )时(shí )不(bú )省(shěng )也(yě )。上(shàng )用(yòng )法(fǎ )严(yán ),多(duō )任(rèn )深(shēn )刻(kè )吏(lì )。太(tài )子(zǐ )宽(kuān )厚(hòu ),多(duō )所(suǒ )平(píng )反(fǎn ),虽(suī )得(dé )百(bǎi )姓(xìng )心(xīn ),而(ér )用(yòng )法(fǎ )大(dà )臣(chén )皆(jiē )不(bú )悦(yuè )。皇(huáng )后(hòu )恐(kǒng )久(jiǔ )获(huò )罪(zuì ),每(měi )戒(jiè )太(tài )子(zǐ ),宜(yí )留(liú )取(qǔ )上(shàng )意(yì ),不(bú )应(yīng )擅(shàn )有(yǒu )所(suǒ )纵(zòng )舍(shě )。上(shàng )闻(wén )之(zhī ),是(shì )太(tài )子(zǐ )而(ér )非(fēi )皇(huáng )后(hòu )。群(qún )臣(chén )宽(kuān )厚(hòu )长(zhǎng )者(zhě )皆(jiē )附(fù )太(tài )子(zǐ ),而(ér )深(shēn )酷(kù )用(yòng )法(fǎ )者(zhě )皆(jiē )毁(huǐ )之(zhī )。邪(xié )臣(chén )多(duō )党(dǎng )与(yǔ ),故(gù )太(tài )子(zǐ )誉(yù )少(shǎo )而(ér )毁(huǐ )多(duō )。卫(wèi )青(qīng )薨(hōng )后(hòu ),臣(chén )下(xià )无(wú )复(fù )外(wài )家(jiā )为(wéi )据(jù ),竞(jìng )欲(yù )构(gòu )太(tài )子(zǐ )。

上(shàng )与(yǔ )诸(zhū )子(zǐ )疏(shū ),皇(huáng )后(hòu )希(xī )得(dé )见(jiàn )。太(tài )子(zǐ )尝(cháng )谒(yè )皇(huáng )后(hòu ),移(yí )日(rì )乃(nǎi )出(chū )。黄(huáng )门(mén )苏(sū )文(wén )告(gào )上(shàng )曰(yuē ):“太(tài )子(zǐ )与(yǔ )宫(gōng )人(rén )戏(xì )。”上(shàng )益(yì )太(tài )子(zǐ )宫(gōng )人(rén )满(mǎn )二(èr )百(bǎi )人(rén )。太(tài )子(zǐ )后(hòu )知(zhī )之(zhī ),心(xīn )衔(xián )文(wén )。文(wén )与(yǔ )小(xiǎo )黄(huáng )门(mén )常(cháng )融(róng )、王(wáng )弼(bì )等(děng )常(cháng )微(wēi )伺(sì )太(tài )子(zǐ )过(guò ),辄(zhé )增(zēng )加(jiā )白(bái )之(zhī )。皇(huáng )后(hòu )切(qiē )齿(chǐ ),使(shǐ )太(tài )子(zǐ )白(bái )诛(zhū )文(wén )等(děng )。太(tài )子(zǐ )曰(yuē ):“第(dì )勿(wù )为(wéi )过(guò ),何(hé )畏(wèi )文(wén )等(děng )!上(shàng )聪(cōng )明(míng ),不(bú )信(xìn )邪(xié )佞(nìng ),不(bú )足(zú )忧(yōu )也(yě )”上(shàng )尝(cháng )小(xiǎo )不(bú )平(píng ),使(shǐ )常(cháng )融(róng )召(zhào )太(tài )子(zǐ ),融(róng )言(yán )“太(tài )子(zǐ )有(yǒu )喜(xǐ )色(sè )”,上(shàng )嘿(hēi )然(rán )。及(jí )太(tài )子(zǐ )至(zhì ),上(shàng )察(chá )其(qí )貌(mào ),有(yǒu )涕(tì )泣(qì )处(chù ),而(ér )佯(yáng )语(yǔ )笑(xiào ),上(shàng )怪(guài )之(zhī );更(gèng )微(wēi )问(wèn ),知(zhī )其(qí )情(qíng ),乃(nǎi )诛(zhū )融(róng )。皇(huáng )后(hòu )亦(yì )善(shàn )自(zì )防(fáng )闲(xián ),避(bì )嫌(xián )疑(yí ),虽(suī )久(jiǔ )无(wú )宠(chǒng ),尚(shàng )被(bèi )礼(lǐ )遇(yù )。

是(shì )时(shí ),方(fāng )士(shì )及(jí )诸(zhū )神(shén )巫(wū )多(duō )聚(jù )京(jīng )师(shī ),率(lǜ )皆(jiē )左(zuǒ )道(dào )惑(huò )众(zhòng ),变(biàn )幻(huàn )无(wú )所(suǒ )不(bú )为(wéi )。女(nǚ )巫(wū )往(wǎng )来(lái )宫(gōng )中(zhōng ),教(jiāo )美(měi )人(rén )度(dù )厄(è ),每(měi )屋(wū )辄(zhé )埋(mái )木(mù )人(rén )祭(jì )祀(sì )之(zhī )。因(yīn )妒(dù )忌(jì )恚(huì )詈(lì ),更(gèng )相(xiàng )告(gào )讦(jié ),以(yǐ )为(wéi )祝(zhù )诅(zǔ )上(shàng ),无(wú )道(dào )。上(shàng )怒(nù ),所(suǒ )杀(shā )后(hòu )宫(gōng )延(yán )及(jí )大(dà )臣(chén ),死(sǐ )者(zhě )数(shù )百(bǎi )人(rén )。上(shàng )心(xīn )既(jì )以(yǐ )为(wéi )疑(yí ),尝(cháng )昼(zhòu )寝(qǐn ),梦(mèng )木(mù )人(rén )数(shù )千(qiān )持(chí )杖(zhàng )欲(yù )击(jī )上(shàng ),上(shàng )惊(jīng )寤(wù ),因(yīn )是(shì )体(tǐ )不(bú )平(píng ),遂(suí )苦(kǔ )忽(hū )忽(hū )善(shàn )忘(wàng )。江(jiāng )充(chōng )自(zì )以(yǐ )与(yǔ )太(tài )子(zǐ )及(jí )卫(wèi )氏(shì )有(yǒu )隙(xì ),见(jiàn )上(shàng )年(nián )老(lǎo ),恐(kǒng )晏(yàn )驾(jià )后(hòu )为(wéi )太(tài )子(zǐ )所(suǒ )诛(zhū ),因(yīn )是(shì )为(wéi )奸(jiān ),言(yán )上(shàng )疾(jí )祟(suì )在(zài )巫(wū )蛊(gǔ )。于(yú )是(shì )上(shàng )以(yǐ )充(chōng )为(wéi )使(shǐ )者(zhě ),治(zhì )巫(wū )蛊(gǔ )狱(yù )。充(chōng )将(jiāng )胡(hú )巫(wū )掘(jué )地(dì )求(qiú )偶(ǒu )人(rén ),捕(bǔ )蛊(gǔ )及(jí )夜(yè )祠(cí )、视(shì )鬼(guǐ ),染(rǎn )污(wū )令(lìng )有(yǒu )处(chù ),辄(zhé )收(shōu )捕(bǔ )验(yàn )治(zhì ),烧(shāo )铁(tiě )钳(qián )灼(zhuó ),强(qiáng )服(fú )之(zhī )。民(mín )转(zhuǎn )相(xiàng )诬(wū )以(yǐ )巫(wū )蛊(gǔ ),吏(lì )辄(zhé )劾(hé )以(yǐ )为(wéi )大(dà )逆(nì )无(wú )道(dào );自(zì )京(jīng )师(shī )、三(sān )辅(fǔ )连(lián )及(jí )郡(jùn )、国(guó ),坐(zuò )而(ér )死(sǐ )者(zhě )前(qián )后(hòu )数(shù )万(wàn )人(rén )。

是(shì )时(shí ),上(shàng )春(chūn )秋(qiū )高(gāo ),疑(yí )左(zuǒ )右(yòu )皆(jiē )为(wéi )蛊(gǔ )祝(zhù )诅(zǔ );有(yǒu )与(yǔ )无(wú ),莫(mò )敢(gǎn )讼(sòng )其(qí )冤(yuān )者(zhě )。充(chōng )既(jì )知(zhī )上(shàng )意(yì ),因(yīn )胡(hú )巫(wū )檀(tán )何(hé )言(yán ):“宫(gōng )中(zhōng )有(yǒu )蛊(gǔ )气(qì ),不(bú )除(chú )之(zhī ),上(shàng )终(zhōng )不(bú )差(chà )。”上(shàng )乃(nǎi )使(shǐ )充(chōng )入(rù )宫(gōng ),至(zhì )省(shěng )中(zhōng ),坏(huài )御(yù )座(zuò ),掘(jué )地(dì )求(qiú )蛊(gǔ );又(yòu )使(shǐ )按(àn )道(dào )侯(hóu )韩(hán )说(shuō )、御(yù )史(shǐ )章(zhāng )赣(gàn )、黄(huáng )门(mén )苏(sū )文(wén )等(děng )助(zhù )充(chōng )。充(chōng )先(xiān )治(zhì )后(hòu )宫(gōng )希(xī )幸(xìng )夫(fū )人(rén ),以(yǐ )次(cì )及(jí )皇(huáng )后(hòu )、太(tài )子(zǐ )宫(gōng ),掘(jué )地(dì )纵(zòng )横(héng ),太(tài )子(zǐ )、皇(huáng )后(hòu )无(wú )复(fù )施(shī )床(chuáng )处(chù )。充(chōng )云(yún ):“于(yú )太(tài )子(zǐ )宫(gōng )得(dé )木(mù )人(rén )尤(yóu )多(duō ),又(yòu )有(yǒu )帛(bó )书(shū ),所(suǒ )言(yán )不(bú )道(dào );当(dāng )奏(zòu )闻(wén )。”太(tài )子(zǐ )惧(jù ),问(wèn )少(shǎo )傅(fù )石(shí )德(dé )。德(dé )惧(jù )为(wéi )师(shī )傅(fù )并(bìng )诛(zhū ),因(yīn )谓(wèi )太(tài )子(zǐ )曰(yuē ):“前(qián )丞(chéng )相(xiàng )父(fù )子(zǐ )、两(liǎng )公(gōng )主(zhǔ )及(jí )卫(wèi )氏(shì )皆(jiē )坐(zuò )此(cǐ ),今(jīn )巫(wū )与(yǔ )使(shǐ )者(zhě )掘(jué )地(dì )得(dé )征(zhēng )验(yàn ),不(bú )知(zhī )巫(wū )置(zhì )之(zhī )邪(xié ),将(jiāng )实(shí )有(yǒu )也(yě ),无(wú )以(yǐ )自(zì )明(míng )。可(kě )矫(jiǎo )以(yǐ )节(jiē )收(shōu )捕(bǔ )充(chōng )等(děng )系(xì )狱(yù ),穷(qióng )治(zhì )其(qí )奸(jiān )诈(zhà )。且(qiě )上(shàng )疾(jí )在(zài )甘(gān )泉(quán ),皇(huáng )后(hòu )及(jí )家(jiā )吏(lì )请(qǐng )问(wèn )皆(jiē )不(bú )报(bào );上(shàng )存(cún )亡(wáng )未(wèi )可(kě )知(zhī ),而(ér )奸(jiān )臣(chén )如(rú )此(cǐ ),太(tài )子(zǐ )将(jiāng )不(bú )念(niàn )秦(qín )扶(fú )苏(sū )事(shì )邪(xié )?”太(tài )子(zǐ )曰(yuē ):“吾(wú )人(rén )子(zǐ ),安(ān )得(dé )擅(shàn )诛(zhū )!不(bú )如(rú )归(guī )谢(xiè ),幸(xìng )得(dé )无(wú )罪(zuì )。”太(tài )子(zǐ )将(jiāng )往(wǎng )之(zhī )甘(gān )泉(quán ),而(ér )江(jiāng )充(chōng )持(chí )太(tài )子(zǐ )甚(shèn )急(jí );太(tài )子(zǐ )计(jì )不(bú )知(zhī )所(suǒ )出(chū ),遂(suí )从(cóng )石(shí )德(dé )计(jì )。秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),壬(rén )午(wǔ ),太(tài )子(zǐ )使(shǐ )客(kè )诈(zhà )为(wéi )使(shǐ )者(zhě ),收(shōu )捕(bǔ )充(chōng )等(děng )。按(àn )道(dào )侯(hóu )说(shuō )疑(yí )使(shǐ )者(zhě )有(yǒu )诈(zhà ),不(bú )肯(kěn )受(shòu )诏(zhào ),客(kè )格(gé )杀(shā )说(shuō )。太(tài )子(zǐ )自(zì )临(lín )斩(zhǎn )充(chōng ),骂(mà )曰(yuē ):“赵(zhào )虏(lǔ )!前(qián )乱(luàn )乃(nǎi )国(guó )王(wáng )父(fù )子(zǐ )不(bú )足(zú )邪(xié )!乃(nǎi )复(fù )乱(luàn )吾(wú )父(fù )子(zǐ )也(yě )!”又(yòu )炙(zhì )胡(hú )巫(wū )上(shàng )林(lín )中(zhōng )。

太(tài )子(zǐ )使(shǐ )舍(shě )人(rén )无(wú )且(qiě )持(chí )节(jiē )夜(yè )入(rù )未(wèi )央(yāng )宫(gōng )殿(diàn )长(zhǎng )秋(qiū )门(mén ),因(yīn )长(zhǎng )御(yù )倚(yǐ )华(huá )具(jù )白(bái )皇(huáng )后(hòu ),发(fā )中(zhōng )厩(jiù )车(chē )载(zǎi )射(shè )士(shì ),出(chū )武(wǔ )库(kù )兵(bīng ),发(fā )长(zhǎng )乐(lè )宫(gōng )卫(wèi )卒(zú )。长(zhǎng )安(ān )扰(rǎo )乱(luàn ),言(yán )太(tài )子(zǐ )反(fǎn )。苏(sū )文(wén )迸(bèng )走(zǒu ),得(dé )亡(wáng )归(guī )甘(gān )泉(quán ),说(shuō )太(tài )子(zǐ )无(wú )状(zhuàng )。上(shàng )曰(yuē ):“太(tài )子(zǐ )必(bì )惧(jù ),又(yòu )忿(fèn )充(chōng )等(děng ),故(gù )有(yǒu )此(cǐ )变(biàn )。”乃(nǎi )使(shǐ )使(shǐ )召(zhào )太(tài )子(zǐ )。使(shǐ )者(zhě )不(bú )敢(gǎn )进(jìn ),归(guī )报(bào )云(yún ):“太(tài )子(zǐ )反(fǎn )已(yǐ )成(chéng ),欲(yù )斩(zhǎn )臣(chén ),臣(chén )逃(táo )归(guī )。”上(shàng )大(dà )怒(nù )。丞(chéng )相(xiàng )屈(qū )氂(lí )闻(wén )变(biàn ),挺(tǐng )身(shēn )逃(táo ),亡(wáng )其(qí )印(yìn )绶(shòu ),使(shǐ )长(zhǎng )史(shǐ )乘(chéng )疾(jí )置(zhì )以(yǐ )闻(wén )。上(shàng )问(wèn ):“丞(chéng )相(xiàng )何(hé )为(wéi )?”对(duì )曰(yuē ):“丞(chéng )相(xiàng )秘(mì )之(zhī ),未(wèi )敢(gǎn )发(fā )兵(bīng )。”上(shàng )怒(nù )曰(yuē ):“事(shì )籍(jí )籍(jí )如(rú )此(cǐ ),何(hé )谓(wèi )秘(mì )也(yě )!丞(chéng )相(xiàng )无(wú )周(zhōu )公(gōng )之(zhī )风(fēng )矣(yǐ ),周(zhōu )公(gōng )不(bú )诛(zhū )管(guǎn )、蔡(cài )乎(hū )!”乃(nǎi )赐(cì )丞(chéng )相(xiàng )玺(xǐ )书(shū )曰(yuē ):“捕(bǔ )斩(zhǎn )反(fǎn )者(zhě ),自(zì )有(yǒu )赏(shǎng )罚(fá )。以(yǐ )牛(niú )车(chē )为(wéi )橹(lǔ ),毋(wú )接(jiē )短(duǎn )兵(bīng ),多(duō )杀(shā )伤(shāng )士(shì )众(zhòng )!坚(jiān )闭(bì )城(chéng )门(mén ),毋(wú )令(lìng )反(fǎn )者(zhě )得(dé )出(chū )!”太(tài )子(zǐ )宣(xuān )言(yán )告(gào )令(lìng )百(bǎi )官(guān )云(yún ):“帝(dì )在(zài )甘(gān )泉(quán )病(bìng )困(kùn ),疑(yí )有(yǒu )变(biàn );奸(jiān )臣(chén )欲(yù )作(zuò )乱(luàn )。”上(shàng )于(yú )是(shì )从(cóng )甘(gān )泉(quán )来(lái ),幸(xìng )城(chéng )西(xī )建(jiàn )章(zhāng )宫(gōng ),诏(zhào )发(fā )三(sān )辅(fǔ )近(jìn )县(xiàn )兵(bīng ),部(bù )中(zhōng )二(èr )千(qiān )石(shí )以(yǐ )下(xià ),丞(chéng )相(xiàng )兼(jiān )将(jiāng )之(zhī )。太(tài )子(zǐ )亦(yì )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )矫(jiǎo )制(zhì )赦(shè )长(zhǎng )安(ān )中(zhōng )都(dōu )官(guān )囚(qiú )徒(tú ),命(mìng )少(shǎo )傅(fù )石(shí )德(dé )及(jí )宾(bīn )客(kè )张(zhāng )光(guāng )等(děng )分(fèn )将(jiāng );使(shǐ )长(zhǎng )安(ān )囚(qiú )如(rú )侯(hóu )持(chí )节(jiē )发(fā )长(zhǎng )水(shuǐ )及(jí )宣(xuān )曲(qǔ )胡(hú )骑(qí ),皆(jiē )以(yǐ )装(zhuāng )会(huì )。侍(shì )郎(láng )马(mǎ )通(tōng )使(shǐ )长(zhǎng )安(ān ),因(yīn )追(zhuī )捕(bǔ )如(rú )侯(hóu ),告(gào )胡(hú )人(rén )曰(yuē ):“节(jiē )有(yǒu )诈(zhà ),勿(wù )听(tīng )也(yě )!”遂(suí )斩(zhǎn )如(rú )侯(hóu ),引(yǐn )骑(qí )入(rù )长(zhǎng )安(ān );又(yòu )发(fā )楫(jí )棹(zhào )士(shì )以(yǐ )予(yǔ )大(dà )鸿(hóng )胪(lú )商(shāng )丘(qiū )成(chéng )。初(chū ),汉(hàn )节(jiē )纯(chún )赤(chì ),以(yǐ )太(tài )子(zǐ )持(chí )赤(chì )节(jiē ),故(gù )更(gèng )为(wéi )黄(huáng )旄(máo )加(jiā )上(shàng )以(yǐ )相(xiàng )别(bié )。

太(tài )子(zǐ )立(lì )车(chē )北(běi )军(jūn )南(nán )门(mén )外(wài ),召(zhào )护(hù )北(běi )军(jūn )使(shǐ )者(zhě )任(rèn )安(ān ),与(yǔ )节(jiē ),令(lìng )发(fā )兵(bīng )。安(ān )拜(bài )受(shòu )节(jiē );入(rù ),闭(bì )门(mén )不(bú )出(chū )。太(tài )子(zǐ )引(yǐn )兵(bīng )去(qù ),驱(qū )四(sì )市(shì )人(rén )凡(fán )数(shù )万(wàn )众(zhòng ),至(zhì )长(zhǎng )乐(lè )西(xī )阙(què )下(xià ),逢(féng )丞(chéng )相(xiàng )军(jūn ),合(hé )战(zhàn )五(wǔ )日(rì ),死(sǐ )者(zhě )数(shù )万(wàn )人(rén ),血(xuè )流(liú )入(rù )沟(gōu )中(zhōng )。民(mín )间(jiān )皆(jiē )云(yún )太(tài )子(zǐ )反(fǎn ),以(yǐ )故(gù )众(zhòng )不(bú )附(fù )太(tài )子(zǐ ),丞(chéng )相(xiàng )附(fù )兵(bīng )浸(jìn )多(duō )。

庚(gēng )寅(yín ),太(tài )子(zǐ )兵(bīng )败(bài ),南(nán )奔(bēn )覆(fù )盎(àng )城(chéng )门(mén )。司(sī )直(zhí )田(tián )仁(rén )部(bù )闭(bì )城(chéng )门(mén ),以(yǐ )为(wéi )太(tài )子(zǐ )父(fù )子(zǐ )之(zhī )亲(qīn ),不(bú )欲(yù )急(jí )之(zhī ),太(tài )子(zǐ )由(yóu )是(shì )得(dé )出(chū )亡(wáng )。丞(chéng )相(xiàng )欲(yù )斩(zhǎn )仁(rén ),御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )暴(bào )胜(shèng )之(zhī )谓(wèi )丞(chéng )相(xiàng )曰(yuē ):“司(sī )直(zhí ),吏(lì )二(èr )千(qiān )石(shí ),当(dāng )先(xiān )请(qǐng ),奈(nài )何(hé )擅(shàn )斩(zhǎn )之(zhī )!”丞(chéng )相(xiàng )释(shì )仁(rén )。上(shàng )闻(wén )而(ér )大(dà )怒(nù ),下(xià )吏(lì )责(zé )问(wèn )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )曰(yuē ):“司(sī )直(zhí )纵(zòng )反(fǎn )者(zhě ),丞(chéng )相(xiàng )斩(zhǎn )之(zhī ),法(fǎ )也(yě );大(dà )夫(fū )何(hé )以(yǐ )擅(shàn )止(zhǐ )之(zhī )?”胜(shèng )之(zhī )惶(huáng )恐(kǒng ),自(zì )杀(shā )。诏(zhào )遣(qiǎn )宗(zōng )正(zhèng )刘(liú )长(zhǎng )乐(lè )、执(zhí )金(jīn )吾(wú )刘(liú )敢(gǎn )奉(fèng )策(cè )收(shōu )皇(huáng )后(hòu )玺(xǐ )绶(shòu ),皇(huáng )后(hòu )自(zì )杀(shā )。上(shàng )以(yǐ )为(wéi )任(rèn )安(ān )老(lǎo )吏(lì ),见(jiàn )兵(bīng )事(shì )起(qǐ ),欲(yù )坐(zuò )观(guān )成(chéng )败(bài ),见(jiàn )胜(shèng )者(zhě )合(hé )从(cóng )之(zhī ),有(yǒu )两(liǎng )心(xīn ),与(yǔ )田(tián )仁(rén )皆(jiē )要(yào )斩(zhǎn )。上(shàng )以(yǐ )马(mǎ )通(tōng )获(huò )如(rú )侯(hóu ),长(zhǎng )安(ān )男(nán )子(zǐ )景(jǐng )建(jiàn )从(cóng )通(tōng )获(huò )石(shí )德(dé ),商(shāng )丘(qiū )成(chéng )力(lì )战(zhàn )获(huò )张(zhāng )光(guāng ),封(fēng )通(tōng )为(wéi )重(zhòng )合(hé )侯(hóu ),建(jiàn )为(wéi )德(dé )侯(hóu ),成(chéng )为(wéi )秺(dù )侯(hóu )。诸(zhū )太(tài )子(zǐ )宾(bīn )客(kè )尝(cháng )出(chū )入(rù )宫(gōng )门(mén ),皆(jiē )坐(zuò )诛(zhū );其(qí )随(suí )太(tài )子(zǐ )发(fā )兵(bīng ),以(yǐ )反(fǎn )法(fǎ )族(zú ),吏(lì )士(shì )劫(jié )略(luè )者(zhě )皆(jiē )徙(xǐ )敦(dūn )煌(huáng )郡(jùn )。以(yǐ )太(tài )子(zǐ )在(zài )外(wài ),始(shǐ )置(zhì )屯(tún )兵(bīng )长(zhǎng )安(ān )诸(zhū )城(chéng )门(mén )。

上(shàng )怒(nù )甚(shèn ),群(qún )下(xià )忧(yōu )惧(jù ),不(bú )知(zhī )所(suǒ )出(chū )。壶(hú )关(guān )三(sān )老(lǎo )茂(mào )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )父(fù )者(zhě )犹(yóu )天(tiān ),母(mǔ )者(zhě )犹(yóu )地(dì ),子(zǐ )犹(yóu )万(wàn )物(wù )也(yě ),故(gù )天(tiān )平(píng ),地(dì )安(ān ),物(wù )乃(nǎi )茂(mào )成(chéng );父(fù )慈(cí ),母(mǔ )爱(ài ),子(zǐ )乃(nǎi )孝(xiào )顺(shùn )。今(jīn )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )为(wéi )汉(hàn )适(shì )嗣(sì ),承(chéng )万(wàn )世(shì )之(zhī )业(yè ),体(tǐ )祖(zǔ )宗(zōng )之(zhī )重(zhòng ),亲(qīn )则(zé )皇(huáng )帝(dì )之(zhī )宗(zōng )子(zǐ )也(yě )。江(jiāng )充(chōng ),布(bù )衣(yī )之(zhī )人(rén ),闾(lǘ )阎(yán )之(zhī )隶(lì )臣(chén )耳(ěr );陛(bì )下(xià )显(xiǎn )而(ér )用(yòng )之(zhī ),衔(xián )至(zhì )尊(zūn )之(zhī )命(mìng )以(yǐ )迫(pò )蹴(cù )皇(huáng )太(tài )子(zǐ ),造(zào )饰(shì )奸(jiān )诈(zhà ),群(qún )邪(xié )错(cuò )缪(miù ),是(shì )以(yǐ )亲(qīn )戚(qī )之(zhī )路(lù )鬲(gé )塞(sāi )而(ér )不(bú )通(tōng )。太(tài )子(zǐ )进(jìn )则(zé )不(bú )得(dé )见(jiàn )上(shàng ),退(tuì )则(zé )困(kùn )于(yú )乱(luàn )臣(chén ),独(dú )冤(yuān )结(jié )而(ér )无(wú )告(gào ),不(bú )忍(rěn )忿(fèn )忿(fèn )之(zhī )心(xīn ),起(qǐ )而(ér )杀(shā )充(chōng ),恐(kǒng )惧(jù )逋(bū )逃(táo ),子(zǐ )盗(dào )父(fù )兵(bīng ),以(yǐ )救(jiù )难(nán )自(zì )免(miǎn )耳(ěr )。臣(chén )窃(qiè )以(yǐ )为(wéi )无(wú )邪(xié )心(xīn )。《诗(shī )》曰(yuē ):‘营(yíng )营(yíng )青(qīng )蝇(yíng ),止(zhǐ )于(yú )籓(bān )。恺(kǎi )悌(tì )君(jūn )子(zǐ ),无(wú )信(xìn )谗(chán )言(yán )。谗(chán )言(yán )罔(wǎng )极(jí ),交(jiāo )乱(luàn )四(sì )国(guó )。’往(wǎng )者(zhě )江(jiāng )充(chōng )谗(chán )杀(shā )赵(zhào )太(tài )子(zǐ ),天(tiān )下(xià )莫(mò )不(bú )闻(wén )。陛(bì )下(xià )不(bú )省(shěng )察(chá ),深(shēn )过(guò )太(tài )子(zǐ ),发(fā )盛(shèng )怒(nù ),举(jǔ )大(dà )兵(bīng )而(ér )求(qiú )之(zhī ),三(sān )公(gōng )自(zì )将(jiāng )。智(zhì )者(zhě )不(bú )敢(gǎn )言(yán ),辩(biàn )士(shì )不(bú )敢(gǎn )说(shuō ),臣(chén )窃(qiè )痛(tòng )之(zhī )!唯(wéi )陛(bì )下(xià )宽(kuān )心(xīn )慰(wèi )意(yì ),少(shǎo )察(chá )所(suǒ )亲(qīn ),毋(wú )患(huàn )太(tài )子(zǐ )之(zhī )非(fēi ),亟(jí )罢(bà )甲(jiǎ )兵(bīng ),无(wú )令(lìng )太(tài )子(zǐ )久(jiǔ )亡(wáng )!臣(chén )不(bú )胜(shèng )惓(juàn )惓(juàn ),出(chū )一(yī )旦(dàn )之(zhī )命(mìng ),待(dài )罪(zuì )建(jiàn )章(zhāng )宫(gōng )下(xià )!”书(shū )奏(zòu ),天(tiān )子(zǐ )感(gǎn )寤(wù ),然(rán )尚(shàng )未(wèi )显(xiǎn )言(yán )赦(shè )之(zhī )也(yě )。

太(tài )子(zǐ )亡(wáng ),东(dōng )至(zhì )湖(hú ),藏(cáng )匿(nì )泉(quán )鸠(jiū )里(lǐ );主(zhǔ )人(rén )家(jiā )贫(pín ),常(cháng )卖(mài )屦(jù )以(yǐ )给(gěi )太(tài )子(zǐ )。太(tài )子(zǐ )有(yǒu )故(gù )人(rén )在(zài )湖(hú ),闻(wén )其(qí )富(fù )赡(shàn ),使(shǐ )人(rén )呼(hū )之(zhī )而(ér )发(fā )觉(jiào )。八(bā )月(yuè ),辛(xīn )亥(hài )。吏(lì )围(wéi )捕(bǔ )太(tài )子(zǐ )。太(tài )子(zǐ )自(zì )度(dù )不(bú )得(dé )脱(tuō ),即(jí )入(rù )室(shì )距(jù )户(hù )自(zì )经(jīng )。山(shān )阳(yáng )男(nán )子(zǐ )张(zhāng )富(fù )昌(chāng )为(wéi )卒(zú ),足(zú )蹋(tà )开(kāi )户(hù ),新(xīn )安(ān )令(lìng )史(shǐ )李(lǐ )寿(shòu )趋(qū )抱(bào )解(jiě )太(tài )子(zǐ )。主(zhǔ )人(rén )公(gōng )遂(suí )格(gé )斗(dòu )死(sǐ ),皇(huáng )孙(sūn )二(èr )人(rén )皆(jiē )并(bìng )遇(yù )害(hài )。上(shàng )既(jì )伤(shāng )太(tài )子(zǐ ),乃(nǎi )封(fēng )李(lǐ )寿(shòu )为(wéi )邘(yú )侯(hóu ),张(zhāng )富(fù )昌(chāng )为(wéi )题(tí )侯(hóu )。

初(chū ),上(shàng )为(wéi )太(tài )子(zǐ )立(lì )博(bó )望(wàng )苑(yuàn ),使(shǐ )通(tōng )宾(bīn )客(kè ),从(cóng )其(qí )所(suǒ )好(hǎo ),故(gù )宾(bīn )客(kè )多(duō )以(yǐ )异(yì )端(duān )进(jìn )者(zhě )。

臣(chén )光(guāng )曰(yuē ):古(gǔ )之(zhī )明(míng )王(wáng )教(jiāo )养(yǎng )太(tài )子(zǐ ),为(wéi )之(zhī )择(zé )方(fāng )正(zhèng )敦(dūn )良(liáng )之(zhī )士(shì ),以(yǐ )为(wéi )保(bǎo )傅(fù )、师(shī )友(yǒu ),使(shǐ )朝(cháo )夕(xī )与(yǔ )之(zhī )游(yóu )处(chù )。左(zuǒ )右(yòu )前(qián )后(hòu )无(wú )非(fēi )正(zhèng )人(rén ),出(chū )入(rù )起(qǐ )居(jū )无(wú )非(fēi )正(zhèng )道(dào ),然(rán )犹(yóu )有(yǒu )淫(yín )放(fàng )邪(xié )僻(pì )而(ér )陷(xiàn )于(yú )祸(huò )败(bài )者(zhě )焉(yān ),今(jīn )乃(nǎi )使(shǐ )太(tài )子(zǐ )自(zì )通(tōng )宾(bīn )客(kè ),从(cóng )其(qí )所(suǒ )好(hǎo )。夫(fū )正(zhèng )直(zhí )难(nán )亲(qīn ),谄(chǎn )谀(yú )易(yì )合(hé ),此(cǐ )固(gù )中(zhōng )人(rén )之(zhī )常(cháng )情(qíng ),宜(yí )太(tài )子(zǐ )之(zhī )不(bú )终(zhōng )也(yě )!

癸(guǐ )亥(hài ),地(dì )震(zhèn )。

九(jiǔ )月(yuè ),商(shāng )丘(qiū )成(chéng )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。

立(lì )赵(zhào )敬(jìng )肃(sù )王(wáng )小(xiǎo )子(zǐ )偃(yǎn )为(wéi )平(píng )干(gàn )王(wáng )。

匈(xiōng )奴(nú )入(rù )上(shàng )谷(gǔ ),五(wǔ )原(yuán ),杀(shā )掠(luě )吏(lì )民(mín )。

世(shì )宗(zōng )孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )之(zhī )下(xià )征(zhēng )和(hé )三(sān )年(nián )(辛(xīn )卯(mǎo ),公(gōng )元(yuán )前(qián )九(jiǔ )零(líng )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),上(shàng )行(háng )幸(xìng )雍(yōng ),至(zhì )安(ān )定(dìng )、北(běi )地(dì )。

匈(xiōng )奴(nú )入(rù )五(wǔ )原(yuán )、酒(jiǔ )泉(quán ),杀(shā )两(liǎng )都(dōu )尉(wèi )。三(sān )月(yuè ),遣(qiǎn )李(lǐ )广(guǎng )利(lì )将(jiāng )七(qī )万(wàn )人(rén )出(chū )五(wǔ )原(yuán ),商(shāng )丘(qiū )成(chéng )将(jiāng )二(èr )万(wàn )人(rén )出(chū )西(xī )河(hé ),马(mǎ )通(tōng )将(jiāng )四(sì )万(wàn )骑(qí )出(chū )酒(jiǔ )泉(quán ),击(jī )匈(xiōng )奴(nú )。

夏(xià ),五(wǔ )月(yuè ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

匈(xiōng )奴(nú )单(dān )于(yú )闻(wén )汉(hàn )兵(bīng )大(dà )出(chū ),悉(xī )徙(xǐ )其(qí )辎(zī )重(zhòng )北(běi )邸(dǐ )郅(zhì )居(jū )水(shuǐ );左(zuǒ )贤(xián )王(wáng )驱(qū )其(qí )人(rén )民(mín )度(dù )余(yú )吾(wú )水(shuǐ )六(liù )七(qī )百(bǎi )里(lǐ ),居(jū )兜(dōu )衔(xián )山(shān );单(dān )于(yú )自(zì )将(jiāng )精(jīng )兵(bīng )渡(dù )姑(gū )且(qiě )水(shuǐ )。商(shāng )丘(qiū )成(chéng )军(jūn )至(zhì ),追(zhuī )邪(xié )径(jìng ),无(wú )所(suǒ )见(jiàn ),还(hái )。匈(xiōng )奴(nú )使(shǐ )大(dà )将(jiāng )与(yǔ )李(lǐ )陵(líng )将(jiāng )三(sān )万(wàn )馀(yú )骑(qí )追(zhuī )汉(hàn )军(jūn ),转(zhuǎn )战(zhàn )九(jiǔ )日(rì ),至(zhì )蒲(pú )奴(nú )水(shuǐ );虏(lǔ )不(bú )利(lì ),还(hái )去(qù )。马(mǎ )通(tōng )军(jūn )至(zhì )天(tiān )山(shān ),匈(xiōng )奴(nú )使(shǐ )大(dà )将(jiāng )偃(yǎn )渠(qú )将(jiāng )二(èr )万(wàn )馀(yú )骑(qí )要(yào )汉(hàn )兵(bīng ),见(jiàn )汉(hàn )兵(bīng )强(qiáng ),引(yǐn )去(qù );通(tōng )无(wú )所(suǒ )得(dé )失(shī )。是(shì )时(shí ),汉(hàn )恐(kǒng )车(chē )师(shī )兵(bīng )遮(zhē )马(mǎ )通(tōng )军(jūn ),遣(qiǎn )开(kāi )陵(líng )侯(hóu )成(chéng )娩(miǎn )将(jiāng )楼(lóu )兰(lán )、尉(wèi )犁(lí )、危(wēi )须(xū )等(děng )六(liù )国(guó )兵(bīng )共(gòng )围(wéi )车(chē )师(shī ),尽(jìn )得(dé )其(qí )王(wáng )民(mín )众(zhòng )而(ér )还(hái )。贰(èr )师(shī )将(jiāng )军(jūn )出(chū )塞(sāi ),匈(xiōng )奴(nú )使(shǐ )右(yòu )大(dà )都(dōu )尉(wèi )与(yǔ )卫(wèi )律(lǜ )将(jiāng )五(wǔ )千(qiān )骑(qí )要(yào )击(jī )汉(hàn )军(jūn )于(yú )夫(fū )羊(yáng )句(jù )山(shān )峡(xiá ),贰(èr )师(shī )击(jī )破(pò )之(zhī ),乘(chéng )胜(shèng )追(zhuī )北(běi )至(zhì )范(fàn )夫(fū )人(rén )城(chéng )。匈(xiōng )奴(nú )奔(bēn )走(zǒu ),莫(mò )敢(gǎn )距(jù )敌(dí )。

初(chū ),贰(èr )师(shī )之(zhī )出(chū )也(yě ),丞(chéng )相(xiàng )刘(liú )屈(qū )氂(lí )为(wéi )祖(zǔ )道(dào ),送(sòng )至(zhì )渭(wèi )桥(qiáo )。广(guǎng )利(lì )曰(yuē ):“愿(yuàn )君(jūn )侯(hóu )早(zǎo )请(qǐng )昌(chāng )邑(yì )王(wáng )为(wéi )太(tài )子(zǐ );如(rú )立(lì )为(wéi )帝(dì ),君(jūn )侯(hóu )长(zhǎng )何(hé )忧(yōu )乎(hū )!”屈(qū )氂(lí )许(xǔ )诺(nuò )。昌(chāng )邑(yì )王(wáng )者(zhě ),贰(èr )师(shī )将(jiāng )军(jūn )女(nǚ )弟(dì )李(lǐ )夫(fū )人(rén )子(zǐ )也(yě );贰(èr )师(shī )女(nǚ )为(wéi )屈(qū )氂(lí )子(zǐ )妻(qī ),故(gù )共(gòng )欲(yù )立(lì )焉(yān )。会(huì )内(nèi )者(zhě )令(lìng )郭(guō )穰(ráng )告(gào )“丞(chéng )相(xiàng )夫(fū )人(rén )祝(zhù )诅(zǔ )上(shàng )及(jí )与(yǔ )贰(èr )师(shī )共(gòng )祷(dǎo )祠(cí ),欲(yù )令(lìng )昌(chāng )邑(yì )王(wáng )为(wéi )帝(dì )”,按(àn )验(yàn ),罪(zuì )至(zhì )大(dà )逆(nì )不(bú )道(dào )。六(liù )月(yuè ),诏(zhào )载(zǎi )屈(qū )氂(lí )厨(chú )车(chē )以(yǐ )徇(xùn ),要(yào )斩(zhǎn )东(dōng )市(shì ),妻(qī )子(zǐ )枭(xiāo )首(shǒu )华(huá )阳(yáng )街(jiē );贰(èr )师(shī )妻(qī )子(zǐ )亦(yì )收(shōu )。贰(èr )师(shī )闻(wén )之(zhī ),忧(yōu )惧(jù ),其(qí )掾(yuàn )胡(hú )亚(yà )夫(fū )亦(yì )避(bì )罪(zuì )从(cóng )军(jūn ),说(shuō )贰(èr )师(shī )曰(yuē ):“夫(fū )人(rén )、室(shì )家(jiā )皆(jiē )在(zài )吏(lì ),若(ruò )还(hái ),不(bú )称(chēng )意(yì ),适(shì )与(yǔ )狱(yù )会(huì ),郅(zhì )居(jū )以(yǐ )北(běi ),可(kě )复(fù )得(dé )见(jiàn )乎(hū )!”贰(èr )师(shī )由(yóu )是(shì )狐(hú )疑(yí ),深(shēn )入(rù )要(yào )功(gōng ),遂(suí )北(běi )至(zhì )郅(zhì )居(jū )水(shuǐ )上(shàng )。虏(lǔ )已(yǐ )去(qù ),贰(èr )师(shī )遣(qiǎn )护(hù )军(jūn )将(jiāng )二(èr )万(wàn )骑(qí )度(dù )郅(zhì )居(jū )之(zhī )水(shuǐ ),逢(féng )左(zuǒ )贤(xián )王(wáng )、左(zuǒ )大(dà )将(jiāng )将(jiāng )二(èr )万(wàn )骑(qí ),与(yǔ )汉(hàn )军(jūn )合(hé )战(zhàn )一(yī )日(rì ),汉(hàn )军(jūn )杀(shā )左(zuǒ )大(dà )将(jiāng ),虏(lǔ )死(sǐ )伤(shāng )甚(shèn )众(zhòng )。军(jūn )长(zhǎng )史(shǐ )与(yǔ )决(jué )眭(suī )都(dōu )尉(wèi )煇(huí )渠(qú )侯(hóu )谋(móu )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )怀(huái )异(yì )心(xīn ),欲(yù )危(wēi )众(zhòng )求(qiú )功(gōng ),恐(kǒng )必(bì )败(bài )。”谋(móu )共(gòng )执(zhí )贰(èr )师(shī )。贰(èr )师(shī )闻(wén )之(zhī ),斩(zhǎn )长(zhǎng )史(shǐ ),引(yǐn )兵(bīng )还(hái )至(zhì )燕(yàn )然(rán )山(shān )。单(dān )于(yú )知(zhī )汉(hàn )军(jūn )劳(láo )倦(juàn ),自(zì )将(jiāng )五(wǔ )万(wàn )骑(qí )遮(zhē )击(jī )贰(èr )师(shī ),相(xiàng )杀(shā )伤(shāng )甚(shèn )众(zhòng );夜(yè ),堑(qiàn )汉(hàn )军(jūn )前(qián ),深(shēn )数(shù )尺(chǐ ),从(cóng )后(hòu )急(jí )击(jī )之(zhī ),军(jūn )大(dà )乱(luàn )败(bài );贰(èr )师(shī )遂(suí )降(jiàng )。单(dān )于(yú )素(sù )知(zhī )其(qí )汉(hàn )大(dà )将(jiāng ),以(yǐ )女(nǚ )妻(qī )之(zhī ),尊(zūn )宠(chǒng )在(zài )卫(wèi )律(lǜ )上(shàng )。宗(zōng )族(zú )遂(suí )灭(miè )。

秋(qiū ),蝗(huáng )。

九(jiǔ )月(yuè ),故(gù )城(chéng )父(fù )令(lìng )公(gōng )孙(sūn )勇(yǒng )与(yǔ )客(kè )胡(hú )倩(qiàn )等(děng )谋(móu )反(fǎn ),倩(qiàn )诈(zhà )称(chēng )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū ),言(yán )使(shǐ )督(dū )盗(dào )贼(zéi );淮(huái )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )田(tián )广(guǎng )明(míng )觉(jiào )知(zhī ),发(fā )兵(bīng )捕(bǔ )斩(zhǎn )焉(yān )。公(gōng )孙(sūn )勇(yǒng )衣(yī )绣(xiù )衣(yī )、乘(chéng )驷(sì )马(mǎ )车(chē )至(zhì )圉(yǔ );圉(yǔ )守(shǒu )尉(wèi )魏(wèi )不(bú )害(hài )等(děng )诛(zhū )之(zhī )。封(fēng )不(bú )害(hài )等(děng )四(sì )人(rén )为(wéi )侯(hóu )。

吏(lì )民(mín )以(yǐ )巫(wū )蛊(gǔ )相(xiàng )告(gào )言(yán )者(zhě ),案(àn )验(yàn )多(duō )不(bú )实(shí )。上(shàng )颇(pō )知(zhī )太(tài )子(zǐ )惶(huáng )恐(kǒng )无(wú )它(tā )意(yì ),会(huì )高(gāo )寝(qǐn )郎(láng )田(tián )千(qiān )秋(qiū )上(shàng )急(jí )变(biàn ),讼(sòng )太(tài )子(zǐ )冤(yuān )曰(yuē ):“子(zǐ )弄(nòng )父(fù )兵(bīng ),罪(zuì )当(dāng )笞(chī )。天(tiān )子(zǐ )之(zhī )子(zǐ )过(guò )误(wù )杀(shā )人(rén ),当(dāng )何(hé )罪(zuì )哉(zāi )!臣(chén )尝(cháng )梦(mèng )一(yī )白(bái )头(tóu )翁(wēng )教(jiāo )臣(chén )言(yán )。”上(shàng )乃(nǎi )大(dà )感(gǎn )寤(wù ),召(zhào )见(jiàn )千(qiān )秋(qiū ),谓(wèi )曰(yuē ):“父(fù )子(zǐ )之(zhī )间(jiān ),人(rén )所(suǒ )难(nán )言(yán )也(yě ),公(gōng )独(dú )明(míng )其(qí )不(bú )然(rán )。此(cǐ )高(gāo )庙(miào )神(shén )灵(líng )使(shǐ )公(gōng )教(jiāo )我(wǒ ),公(gōng )当(dāng )遂(suí )为(wéi )吾(wú )辅(fǔ )佐(zuǒ )。”立(lì )拜(bài )千(qiān )秋(qiū )为(wéi )大(dà )鸿(hóng )胪(lú ),而(ér )族(zú )灭(miè )江(jiāng )充(chōng )家(jiā ),焚(fén )苏(sū )文(wén )于(yú )横(héng )桥(qiáo )上(shàng ),及(jí )泉(quán )鸠(jiū )里(lǐ )加(jiā )兵(bīng )刃(rèn )于(yú )太(tài )子(zǐ )者(zhě ),初(chū )为(wéi )北(běi )地(dì )太(tài )守(shǒu ),后(hòu )族(zú )。上(shàng )怜(lián )太(tài )子(zǐ )无(wú )辜(gū ),乃(nǎi )作(zuò )思(sī )子(zǐ )宫(gōng ),为(wéi )归(guī )来(lái )望(wàng )思(sī )之(zhī )台(tái )于(yú )湖(hú ),天(tiān )下(xià )闻(wén )而(ér )悲(bēi )之(zhī )。

世(shì )宗(zōng )孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )之(zhī )下(xià )征(zhēng )和(hé )四(sì )年(nián )(壬(rén )辰(chén ),公(gōng )元(yuán )前(qián )八(bā )九(jiǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),上(shàng )行(háng )幸(xìng )东(dōng )莱(lái ),临(lín )大(dà )海(hǎi ),欲(yù )浮(fú )海(hǎi )求(qiú )神(shén )山(shān )。群(qún )臣(chén )谏(jiàn ),上(shàng )弗(fú )听(tīng );而(ér )大(dà )风(fēng )晦(huì )冥(míng ),海(hǎi )水(shuǐ )沸(fèi )涌(yǒng )。上(shàng )留(liú )十(shí )馀(yú )日(rì ),不(bú )得(dé )御(yù )楼(lóu )船(chuán ),乃(nǎi )还(hái )。

二(èr )月(yuè ),丁(dīng )酉(yǒu ),雍(yōng )县(xiàn )无(wú )云(yún )如(rú )雷(léi )者(zhě )三(sān ),陨(yǔn )石(shí )二(èr ),黑(hēi )如(rú )黳(yī )。

三(sān )月(yuè ),上(shàng )耕(gēng )于(yú )距(jù )定(dìng )。还(hái ),幸(xìng )泰(tài )山(shān ),脩(yǒu )封(fēng )。庚(gēng )寅(yín ),祀(sì )于(yú )明(míng )堂(táng )。癸(guǐ )己(jǐ ),禅(chán )石(shí )闾(lǘ ),见(jiàn )群(qún )臣(chén ),上(shàng )乃(nǎi )言(yán )曰(yuē ):“朕(zhèn )即(jí )位(wèi )以(yǐ )来(lái ),所(suǒ )为(wéi )狂(kuáng )悖(bèi ),使(shǐ )天(tiān )下(xià )愁(chóu )苦(kǔ ),不(bú )可(kě )追(zhuī )悔(huǐ )。自(zì )今(jīn )事(shì )有(yǒu )伤(shāng )害(hài )百(bǎi )姓(xìng ),糜(mí )费(fèi )天(tiān )下(xià )者(zhě ),悉(xī )罢(bà )之(zhī )。”田(tián )千(qiān )秋(qiū )曰(yuē ):“方(fāng )士(shì )言(yán )神(shén )仙(xiān )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng ),而(ér )无(wú )显(xiǎn )功(gōng ),臣(chén )请(qǐng )皆(jiē )罢(bà )斥(chì )遣(qiǎn )之(zhī )。”上(shàng )曰(yuē ):“大(dà )鸿(hóng )胪(lú )言(yán )是(shì )也(yě )。”于(yú )是(shì )悉(xī )罢(bà )诸(zhū )方(fāng )士(shì )候(hòu )神(shén )人(rén )者(zhě )。是(shì )后(hòu )上(shàng )每(měi )对(duì )群(qún )臣(chén )自(zì )叹(tàn ):“向(xiàng )时(shí )愚(yú )惑(huò ),为(wéi )方(fāng )士(shì )所(suǒ )欺(qī )。天(tiān )下(xià )岂(qǐ )有(yǒu )仙(xiān )人(rén ),尽(jìn )妖(yāo )妄(wàng )耳(ěr )!节(jiē )食(shí )服(fú )药(yào ),差(chà )可(kě )少(shǎo )病(bìng )而(ér )已(yǐ )。”夏(xià ),六(liù )月(yuè ),还(hái ),幸(xìng )甘(gān )泉(quán )。

丁(dīng )巳(sì ),以(yǐ )大(dà )鸿(hóng )胪(lú )田(tián )千(qiān )秋(qiū )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),封(fēng )富(fù )民(mín )侯(hóu )。千(qiān )秋(qiū )无(wú )它(tā )材(cái )能(néng )、术(shù )学(xué ),又(yòu )无(wú )伐(fá )阅(yuè )功(gōng )劳(láo ),特(tè )以(yǐ )一(yī )言(yán )寤(wù )意(yì ),数(shù )月(yuè )取(qǔ )宰(zǎi )相(xiàng ),封(fēng )侯(hóu ),世(shì )未(wèi )尝(cháng )有(yǒu )也(yě )。然(rán )为(wéi )人(rén )敦(dūn )厚(hòu )有(yǒu )智(zhì ),居(jū )位(wèi )自(zì )称(chēng ),逾(yú )于(yú )前(qián )后(hòu )数(shù )公(gōng )。

先(xiān )是(shì )搜(sōu )粟(sù )都(dōu )尉(wèi )桑(sāng )弘(hóng )羊(yáng )与(yǔ )丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ )奏(zòu )言(yán ):“轮(lún )台(tái )东(dōng )有(yǒu )溉(gài )田(tián )五(wǔ )千(qiān )顷(qǐng )以(yǐ )上(shàng ),可(kě )遣(qiǎn )屯(tún )田(tián )卒(zú ),置(zhì )校(xiào )尉(wèi )三(sān )人(rén )分(fèn )护(hù ),益(yì )种(zhǒng )五(wǔ )谷(gǔ );张(zhāng )掖(yè )、酒(jiǔ )泉(quán )遣(qiǎn )骑(qí )假(jiǎ )司(sī )马(mǎ )为(wéi )斥(chì )候(hòu );募(mù )民(mín )壮(zhuàng )健(jiàn )敢(gǎn )徙(xǐ )者(zhě )诣(yì )田(tián )所(suǒ ),益(yì )垦(kěn )溉(gài )田(tián ),稍(shāo )筑(zhù )列(liè )亭(tíng ),连(lián )城(chéng )而(ér )西(xī ),以(yǐ )威(wēi )西(xī )国(guó ),辅(fǔ )乌(wū )孙(sūn )。”上(shàng )乃(nǎi )下(xià )诏(zhào ),深(shēn )陈(chén )既(jì )往(wǎng )之(zhī )悔(huǐ )曰(yuē ):“前(qián )有(yǒu )司(sī )奏(zòu )欲(yù )益(yì )民(mín )赋(fù )三(sān )十(shí ),助(zhù )边(biān )用(yòng ),是(shì )重(zhòng )困(kùn )老(lǎo )弱(ruò )孤(gū )独(dú )也(yě )。而(ér )今(jīn )又(yòu )请(qǐng )遣(qiǎn )卒(zú )田(tián )轮(lún )台(tái )。轮(lún )台(tái )西(xī )于(yú )车(chē )师(shī )千(qiān )馀(yú )里(lǐ ),前(qián )开(kāi )陵(líng )侯(hóu )击(jī )车(chē )师(shī )时(shí ),虽(suī )胜(shèng ),降(jiàng )其(qí )王(wáng ),以(yǐ )辽(liáo )远(yuǎn )乏(fá )食(shí ),道(dào )死(sǐ )者(zhě )尚(shàng )数(shù )千(qiān )人(rén ),况(kuàng )益(yì )西(xī )乎(hū )!曩(nǎng )者(zhě )朕(zhèn )之(zhī )不(bú )明(míng ),以(yǐ )军(jūn )候(hòu )弘(hóng )上(shàng )书(shū ),言(yán )‘匈(xiōng )奴(nú )缚(fù )马(mǎ )前(qián )后(hòu )足(zú )置(zhì )城(chéng )下(xià ),驰(chí )言(yán )“秦(qín )人(rén ),我(wǒ )匄(gài )若(ruò )马(mǎ ),”’又(yòu ),汉(hàn )使(shǐ )者(zhě )久(jiǔ )留(liú )不(bú )还(hái ),故(gù )兴(xìng )遣(qiǎn )贰(èr )师(shī )将(jiāng )军(jūn ),欲(yù )以(yǐ )为(wéi )使(shǐ )者(zhě )威(wēi )重(zhòng )也(yě )。古(gǔ )者(zhě )卿(qīng )、大(dà )夫(fū )与(yǔ )谋(móu ),参(cān )以(yǐ )蓍(shī )、龟(guī ),不(bú )吉(jí )不(bú )行(háng )。乃(nǎi )者(zhě )以(yǐ )缚(fù )马(mǎ )书(shū )遍(biàn )视(shì )丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ )、二(èr )千(qiān )石(shí )、诸(zhū )大(dà )夫(fū )、郎(láng )、为(wéi )文(wén )学(xué )者(zhě ),乃(nǎi )至(zhì )郡(jùn )、属(shǔ )国(guó )都(dōu )尉(wèi )等(děng ),皆(jiē )以(yǐ )‘虏(lǔ )自(zì )缚(fù )其(qí )马(mǎ ),不(bú )祥(xiáng )甚(shèn )哉(zāi )!’或(huò )以(yǐ )为(wéi )‘欲(yù )以(yǐ )见(jiàn )强(qiáng ),夫(fū )不(bú )足(zú )者(zhě )视(shì )人(rén )有(yǒu )馀(yú )。’公(gōng )车(chē )方(fāng )士(shì )、太(tài )史(shǐ )、治(zhì )星(xīng )、望(wàng )气(qì )及(jí )太(tài )卜(bo )龟(guī )蓍(shī )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )‘吉(jí ),匈(xiōng )奴(nú )必(bì )破(pò ),时(shí )不(bú )可(kě )再(zài )得(dé )也(yě )。’又(yòu )曰(yuē ):‘北(běi )伐(fá )行(háng )将(jiāng ),于(yú )鬴(fǔ )山(shān )必(bì )克(kè )。封(fēng ),诸(zhū )将(jiāng )贰(èr )师(shī )最(zuì )吉(jí )。’故(gù )朕(zhèn )亲(qīn )发(fā )贰(èr )师(shī )下(xià )鬴(fǔ )山(shān ),诏(zhào )之(zhī )必(bì )毋(wú )深(shēn )入(rù )。今(jīn )计(jì )谋(móu )、卦(guà )兆(zhào )皆(jiē )反(fǎn )缪(miù )。重(zhòng )合(hé )侯(hóu )得(dé )虏(lǔ )候(hòu )者(zhě ),乃(nǎi )言(yán )‘缚(fù )马(mǎ )者(zhě )匈(xiōng )奴(nú )诅(zǔ )军(jūn )事(shì )也(yě )。’匈(xiōng )奴(nú )常(cháng )言(yán )‘汉(hàn )极(jí )大(dà ),然(rán )不(bú )耐(nài )饥(jī )渴(kě ),失(shī )一(yī )狼(láng ),走(zǒu )千(qiān )羊(yáng )。’乃(nǎi )者(zhě )贰(èr )师(shī )败(bài ),军(jūn )士(shì )死(sǐ )略(luè )离(lí )散(sàn ),悲(bēi )痛(tòng )常(cháng )在(zài )朕(zhèn )心(xīn )。今(jīn )又(yòu )请(qǐng )远(yuǎn )田(tián )轮(lún )台(tái ),欲(yù )起(qǐ )亭(tíng )隧(suì ),是(shì )扰(rǎo )劳(láo )天(tiān )下(xià ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )优(yōu )民(mín )也(yě ),朕(zhèn )不(bú )忍(rěn )闻(wén )!大(dà )鸿(hóng )胪(lú )等(děng )又(yòu )议(yì )欲(yù )募(mù )囚(qiú )徒(tú )送(sòng )匈(xiōng )奴(nú )使(shǐ )者(zhě ),明(míng )封(fēng )侯(hóu )之(zhī )赏(shǎng )以(yǐ )报(bào )忿(fèn ),此(cǐ )五(wǔ )伯(bó )所(suǒ )弗(fú )为(wéi )也(yě )。且(qiě )匈(xiōng )奴(nú )得(dé )汉(hàn )降(jiàng )者(zhě )常(cháng )提(tí )掖(yè )搜(sōu )索(suǒ ),问(wèn )以(yǐ )所(suǒ )闻(wén ),岂(qǐ )得(dé )行(háng )其(qí )计(jì )乎(hū )!当(dāng )今(jīn )务(wù )在(zài )禁(jìn )苛(kē )暴(bào ),止(zhǐ )擅(shàn )赋(fù ),力(lì )本(běn )农(nóng ),修(xiū )马(mǎ )复(fù )令(lìng ),以(yǐ )补(bǔ )缺(quē )、毋(wú )乏(fá )武(wǔ )备(bèi )而(ér )已(yǐ )。郡(jùn )国(guó )二(èr )千(qiān )石(shí )各(gè )上(shàng )进(jìn )畜(chù )马(mǎ )方(fāng )略(luè )补(bǔ )边(biān )状(zhuàng ),与(yǔ )计(jì )对(duì )。”

由(yóu )是(shì )不(bú )复(fù )出(chū )军(jūn ),而(ér )封(fēng )田(tián )千(qiān )秋(qiū )为(wéi )富(fù )民(mín )侯(hóu ),以(yǐ )明(míng )休(xiū )息(xī ),思(sī )富(fù )养(yǎng )民(mín )也(yě )。又(yòu )以(yǐ )赵(zhào )过(guò )为(wéi )搜(sōu )粟(sù )都(dōu )尉(wèi )。过(guò )能(néng )为(wéi )代(dài )田(tián ),其(qí )耕(gēng )耘(yún )田(tián )器(qì )皆(jiē )有(yǒu )便(biàn )巧(qiǎo ),以(yǐ )教(jiāo )民(mín ),用(yòng )力(lì )少(shǎo )而(ér )得(dé )谷(gǔ )多(duō ),民(mín )皆(jiē )便(biàn )之(zhī )。

臣(chén )光(guāng )曰(yuē ):天(tiān )下(xià )信(xìn )未(wèi )尝(cháng )无(wú )士(shì )也(yě )!武(wǔ )帝(dì )好(hǎo )四(sì )夷(yí )之(zhī )功(gōng ),而(ér )勇(yǒng )锐(ruì )轻(qīng )死(sǐ )之(zhī )士(shì )充(chōng )满(mǎn )朝(cháo )廷(tíng ),辟(pì )土(tǔ )广(guǎng )地(dì ),无(wú )不(bú )如(rú )意(yì )。及(jí )后(hòu )息(xī )民(mín )重(zhòng )农(nóng ),而(ér )赵(zhào )过(guò )之(zhī )俦(chóu )教(jiāo )民(mín )耕(gēng )耘(yún ),民(mín )亦(yì )被(bèi )其(qí )利(lì )。此(cǐ )一(yī )君(jūn )之(zhī )身(shēn )趣(qù )好(hǎo )殊(shū )别(bié ),而(ér )士(shì )辄(zhé )应(yīng )之(zhī ),诚(chéng )使(shǐ )武(wǔ )帝(dì )兼(jiān )三(sān )王(wáng )之(zhī )量(liàng )以(yǐ )兴(xìng )商(shāng )、周(zhōu )之(zhī )治(zhì ),其(qí )无(wú )三(sān )代(dài )之(zhī )臣(chén )乎(hū )!

秋(qiū ),八(bā )月(yuè ),辛(xīn )酉(yǒu )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

卫(wèi )律(lǜ )害(hài )贰(èr )师(shī )之(zhī )宠(chǒng ),会(huì )匈(xiōng )奴(nú )单(dān )于(yú )母(mǔ )阏(è )氏(shì )病(bìng ),律(lǜ )饬(chì )胡(hú )巫(wū )言(yán ):“先(xiān )单(dān )于(yú )怒(nù )曰(yuē ):‘胡(hú )故(gù )时(shí )祠(cí )兵(bīng ),常(cháng )言(yán )得(dé )贰(èr )师(shī )以(yǐ )社(shè ),何(hé )故(gù )不(bú )用(yòng )?’”于(yú )是(shì )收(shōu )贰(èr )师(shī )。贰(èr )师(shī )骂(mà )曰(yuē ):“我(wǒ )死(sǐ )必(bì )灭(miè )匈(xiōng )奴(nú )!”遂(suí )屠(tú )贰(èr )师(shī )以(yǐ )祠(cí )。

世(shì )宗(zōng )孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )之(zhī )下(xià )后(hòu )元(yuán )元(yuán )年(nián )(癸(guǐ )巳(sì ),公(gōng )元(yuán )前(qián )八(bā )八(bā )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),上(shàng )行(háng )幸(xìng )甘(gān )泉(quán ),郊(jiāo )泰(tài )畤(zhì );遂(suí )幸(xìng )安(ān )定(dìng )。

昌(chāng )邑(yì )哀(āi )王(wáng )髆(bó )薨(hōng )。

二(èr )月(yuè ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

夏(xià ),六(liù )月(yuè ),商(shāng )丘(qiū )成(chéng )坐(zuò )祝(zhù )诅(zǔ )自(zì )杀(shā )。

初(chū ),侍(shì )中(zhōng )仆(pú )射(shè )马(mǎ )何(hé )罗(luó )与(yǔ )江(jiāng )充(chōng )相(xiàng )善(shàn )。及(jí )卫(wèi )太(tài )子(zǐ )起(qǐ )兵(bīng ),何(hé )罗(luó )弟(dì )通(tōng )以(yǐ )力(lì )战(zhàn )封(fēng )重(zhòng )合(hé )侯(hóu )。后(hòu )上(shàng )夷(yí )灭(miè )充(chōng )宗(zōng )族(zú )、党(dǎng )与(yǔ ),何(hé )罗(luó )兄(xiōng )弟(dì )惧(jù )及(jí ),遂(suí )谋(móu )为(wéi )逆(nì )。侍(shì )中(zhōng )驸(fù )马(mǎ )都(dōu )尉(wèi )金(jīn )日(rì )磾(dī )视(shì )其(qí )志(zhì )意(yì )有(yǒu )非(fēi )常(cháng ),心(xīn )疑(yí )之(zhī ),阴(yīn )独(dú )察(chá )其(qí )动(dòng )静(jìng ),与(yǔ )俱(jù )上(shàng )下(xià )。何(hé )罗(luó )亦(yì )觉(jiào )日(rì )磾(dī )意(yì ),以(yǐ )故(gù )久(jiǔ )不(bú )得(dé )发(fā )。是(shì )时(shí )上(shàng )行(háng )幸(xìng )林(lín )光(guāng )宫(gōng ),日(rì )磾(dī )小(xiǎo )疾(jí )卧(wò )庐(lú ),何(hé )罗(luó )与(yǔ )通(tōng )及(jí )小(xiǎo )弟(dì )安(ān )成(chéng )矫(jiǎo )制(zhì )夜(yè )出(chū ),共(gòng )杀(shā )使(shǐ )者(zhě ),发(fā )兵(bīng )。明(míng )旦(dàn ),上(shàng )未(wèi )起(qǐ ),何(hé )罗(luó )无(wú )何(hé )从(cóng )外(wài )入(rù )。日(rì )磾(dī )奏(zòu )厕(cè ),心(xīn )动(dòng ),立(lì )入(rù ),坐(zuò )内(nèi )户(hù )下(xià )。须(xū )臾(yú ),何(hé )罗(luó )袖(xiù )白(bái )刃(rèn )从(cóng )东(dōng )厢(xiāng )上(shàng ),见(jiàn )日(rì )磾(dī ),色(sè )变(biàn );走(zǒu )趋(qū )卧(wò )内(nèi ),欲(yù )入(rù ),行(háng )触(chù )宝(bǎo )瑟(sè ),僵(jiāng )。日(rì )磾(dī )得(dé )抱(bào )何(hé )罗(luó ),因(yīn )传(chuán )曰(yuē ):“马(mǎ )何(hé )罗(luó )反(fǎn )!”上(shàng )惊(jīng )起(qǐ )。左(zuǒ )右(yòu )拔(bá )刃(rèn )欲(yù )格(gé )之(zhī ),上(shàng )恐(kǒng )并(bìng )中(zhōng )日(rì )磾(dī ),上(shàng )勿(wù )格(gé )。日(rì )磾(dī )投(tóu )何(hé )罗(luó )殿(diàn )下(xià ),得(dé )禽(qín )缚(fù )之(zhī )。穷(qióng )治(zhì ),皆(jiē )伏(fú )辜(gū )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),地(dì )震(zhèn )。

燕(yàn )王(wáng )旦(dàn )自(zì )以(yǐ )次(cì )第(dì )当(dāng )为(wéi )太(tài )子(zǐ ),上(shàng )书(shū )求(qiú )入(rù )宿(xiǔ )卫(wèi )。上(shàng )怒(nù ),斩(zhǎn )其(qí )使(shǐ )于(yú )北(běi )阙(què );又(yòu )坐(zuò )藏(cáng )匿(nì )亡(wáng )命(mìng ),削(xuē )良(liáng )乡(xiāng )、安(ān )次(cì )、文(wén )安(ān )三(sān )县(xiàn )。上(shàng )由(yóu )是(shì )恶(è )旦(dàn )。旦(dàn )辩(biàn )慧(huì )博(bó )学(xué ),其(qí )弟(dì )广(guǎng )陵(líng )王(wáng )胥(xū ),有(yǒu )勇(yǒng )力(lì ),而(ér )皆(jiē )动(dòng )作(zuò )无(wú )法(fǎ )度(dù ),多(duō )过(guò )失(shī ),故(gù )上(shàng )皆(jiē )不(bú )立(lì )。

时(shí )钩(gōu )弋(yì )夫(fū )人(rén )之(zhī )子(zǐ )弗(fú )陵(líng ),年(nián )数(shù )岁(suì ),形(xíng )体(tǐ )壮(zhuàng )大(dà ),多(duō )知(zhī ),上(shàng )奇(qí )爱(ài )之(zhī ),心(xīn )欲(yù )立(lì )焉(yān );以(yǐ )其(qí )年(nián )稚(zhì ),母(mǔ )少(shǎo ),犹(yóu )与(yǔ )久(jiǔ )之(zhī )。欲(yù )以(yǐ )大(dà )臣(chén )辅(fǔ )之(zhī ),察(chá )群(qún )臣(chén ),唯(wéi )奉(fèng )车(chē )都(dōu )尉(wèi )、光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )霍(huò )光(guāng ),忠(zhōng )厚(hòu )可(kě )任(rèn )大(dà )事(shì ),上(shàng )乃(nǎi )使(shǐ )黄(huáng )门(mén )画(huà )周(zhōu )公(gōng )负(fù )成(chéng )王(wáng )朝(cháo )诸(zhū )侯(hóu )以(yǐ )赐(cì )光(guāng )。后(hòu )数(shù )日(rì ),帝(dì )谴(qiǎn )责(zé )钩(gōu )弋(yì )夫(fū )人(rén )。夫(fū )人(rén )脱(tuō )簪(zān )珥(ěr ),叩(kòu )头(tóu )。帝(dì )曰(yuē ):“引(yǐn )持(chí )去(qù ),送(sòng )掖(yè )庭(tíng )狱(yù )!”夫(fū )人(rén )还(hái )顾(gù ),帝(dì )曰(yuē ):“趣(qù )行(háng ),汝(rǔ )不(bú )得(dé )活(huó )!”卒(zú )赐(cì )死(sǐ )。顷(qǐng )之(zhī ),帝(dì )闲(xián )居(jū ),问(wèn )左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“外(wài )人(rén )言(yán )云(yún )何(hé )?”左(zuǒ )右(yòu )对(duì )曰(yuē ):“人(rén )言(yán )‘且(qiě )立(lì )其(qí )子(zǐ ),何(hé )去(qù )其(qí )母(mǔ )乎(hū )?’”帝(dì )曰(yuē ):“然(rán ),是(shì )非(fēi )儿(ér )曹(cáo )愚(yú )人(rén )之(zhī )所(suǒ )知(zhī )也(yě )。往(wǎng )古(gǔ )国(guó )家(jiā )所(suǒ )以(yǐ )乱(luàn ),由(yóu )主(zhǔ )少(shǎo )、母(mǔ )壮(zhuàng )也(yě )。女(nǚ )主(zhǔ )独(dú )居(jū )骄(jiāo )蹇(jiǎn ),淫(yín )乱(luàn )自(zì )恣(zì ),莫(mò )能(néng )禁(jìn )也(yě )。汝(rǔ )不(bú )闻(wén )吕(lǚ )后(hòu )邪(xié )!故(gù )不(bú )得(dé )不(bú )先(xiān )去(qù )之(zhī )也(yě )。”

世(shì )宗(zōng )孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )之(zhī )下(xià )后(hòu )元(yuán )二(èr )年(nián )(甲(jiǎ )午(wǔ ),公(gōng )元(yuán )前(qián )八(bā )七(qī )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),上(shàng )朝(cháo )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )于(yú )甘(gān )泉(quán )宫(gōng )。二(èr )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )盩(zhōu )厔(zhì )五(wǔ )柞(zhà )宫(gōng )。

上(shàng )病(bìng )笃(dǔ ),霍(huò )光(guāng )涕(tì )泣(qì )问(wèn )曰(yuē ):“如(rú )有(yǒu )不(bú )讳(huì ),谁(shuí )当(dāng )嗣(sì )者(zhě )?”上(shàng )曰(yuē ):“君(jūn )未(wèi )谕(yù )前(qián )画(huà )意(yì )邪(xié )?立(lì )少(shǎo )子(zǐ ),君(jūn )行(háng )周(zhōu )公(gōng )之(zhī )事(shì )。”光(guāng )顿(dùn )首(shǒu )让(ràng )曰(yuē ):“臣(chén )不(bú )如(rú )金(jīn )日(rì )磾(dī )”日(rì )磾(dī )亦(yì )曰(yuē ):“臣(chén ),外(wài )国(guó )人(rén ),不(bú )如(rú )光(guāng );且(qiě )使(shǐ )匈(xiōng )奴(nú )轻(qīng )汉(hàn )矣(yǐ )!”乙(yǐ )丑(chǒu ),诏(zhào )立(lì )弗(fú )陵(líng )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ ),时(shí )年(nián )八(bā )岁(suì )。丙(bǐng )寅(yín ),以(yǐ )光(guāng )为(wéi )大(dà )司(sī )马(mǎ )、大(dà )将(jiāng )军(jūn ),日(rì )磾(dī )为(wéi )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn ),太(tài )仆(pú )上(shàng )官(guān )桀(jié )为(wéi )左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn ),受(shòu )遗(yí )诏(zhào )辅(fǔ )少(shǎo )主(zhǔ ),又(yòu )以(yǐ )搜(sōu )粟(sù )都(dōu )尉(wèi )桑(sāng )弘(hóng )羊(yáng )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū ),皆(jiē )拜(bài )卧(wò )内(nèi )床(chuáng )下(xià )。光(guāng )出(chū )入(rù )禁(jìn )闼(tà )二(èr )十(shí )馀(yú )年(nián ),出(chū )则(zé )奉(fèng )车(chē ),入(rù )侍(shì )左(zuǒ )右(yòu ),小(xiǎo )心(xīn )谨(jǐn )慎(shèn ),未(wèi )尝(cháng )有(yǒu )过(guò )。为(wéi )人(rén )沈(shěn )静(jìng )详(xiáng )审(shěn ),每(měi )出(chū )入(rù )、下(xià )殿(diàn )门(mén ),止(zhǐ )进(jìn )有(yǒu )常(cháng )处(chù ),郎(láng )、仆(pú )射(shè )窃(qiè )识(shí )视(shì )之(zhī ),不(bú )失(shī )尺(chǐ )寸(cùn )。日(rì )磾(dī )在(zài )上(shàng )左(zuǒ )右(yòu ),目(mù )不(bú )忤(wǔ )视(shì )者(zhě )数(shù )十(shí )年(nián );赐(cì )出(chū )宫(gōng )女(nǚ ),不(bú )敢(gǎn )近(jìn );上(shàng )欲(yù )内(nèi )其(qí )女(nǚ )后(hòu )宫(gōng ),不(bú )肯(kěn );其(qí )笃(dǔ )慎(shèn )如(rú )此(cǐ ),上(shàng )尤(yóu )奇(qí )异(yì )之(zhī )。日(rì )磾(dī )长(zhǎng )子(zǐ )为(wéi )帝(dì )弄(nòng )儿(ér ),帝(dì )甚(shèn )爱(ài )之(zhī ),其(qí )后(hòu )弄(nòng )儿(ér )壮(zhuàng )大(dà ),不(bú )谨(jǐn ),自(zì )殿(diàn )下(xià )与(yǔ )宫(gōng )人(rén )戏(xì );日(rì )磾(dī )适(shì )见(jiàn )之(zhī ),恶(è )其(qí )淫(yín )乱(luàn ),遂(suí )杀(shā )弄(nòng )儿(ér )。上(shàng )闻(wén )之(zhī ),大(dà )怒(nù ),日(rì )磾(dī )顿(dùn )首(shǒu )谢(xiè ),具(jù )言(yán )所(suǒ )以(yǐ )杀(shā )弄(nòng )儿(ér )状(zhuàng )。上(shàng )甚(shèn )哀(āi ),为(wéi )之(zhī )泣(qì );已(yǐ )而(ér )心(xīn )敬(jìng )日(rì )磾(dī )。上(shàng )官(guān )桀(jié )始(shǐ )以(yǐ )材(cái )力(lì )得(dé )幸(xìng ),为(wéi )未(wèi )央(yāng )厩(jiù )令(lìng );上(shàng )尝(cháng )体(tǐ )不(bú )安(ān ),及(jí )愈(yù ),见(jiàn )马(mǎ ),马(mǎ )多(duō )瘦(shòu ),上(shàng )大(dà )怒(nù )曰(yuē ):“令(lìng )以(yǐ )我(wǒ )不(bú )复(fù )见(jiàn )马(mǎ )邪(xié )!”欲(yù )下(xià )吏(lì )。桀(jié )顿(dùn )首(shǒu )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )圣(shèng )体(tǐ )不(bú )安(ān ),日(rì )夜(yè )忧(yōu )惧(jù ),意(yì )诚(chéng )不(bú )在(zài )马(mǎ )。”言(yán )未(wèi )卒(zú ),泣(qì )数(shù )行(háng )下(xià )。上(shàng )以(yǐ )为(wéi )爱(ài )己(jǐ ),由(yóu )是(shì )亲(qīn )近(jìn ),为(wéi )侍(shì )中(zhōng ),稍(shāo )迁(qiān )至(zhì )太(tài )仆(pú )。三(sān )人(rén )皆(jiē )上(shàng )素(sù )所(suǒ )爱(ài )信(xìn )者(zhě ),故(gù )特(tè )举(jǔ )之(zhī ),授(shòu )以(yǐ )后(hòu )事(shì )。丁(dīng )卯(mǎo ),帝(dì )崩(bēng )于(yú )五(wǔ )柞(zhà )宫(gōng );入(rù )殡(bìn )未(wèi )央(yāng )宫(gōng )前(qián )殿(diàn )。

帝(dì )聪(cōng )明(míng )能(néng )断(duàn ),善(shàn )用(yòng )人(rén ),行(háng )法(fǎ )无(wú )所(suǒ )假(jiǎ )贷(dài )。隆(lóng )虑(lǜ )公(gōng )主(zhǔ )子(zǐ )昭(zhāo )平(píng )君(jūn )尚(shàng )帝(dì )女(nǚ )夷(yí )安(ān )公(gōng )主(zhǔ )。隆(lóng )虑(lǜ )主(zhǔ )病(bìng )困(kùn ),以(yǐ )金(jīn )千(qiān )斤(jīn )、钱(qián )千(qiān )万(wàn )为(wéi )昭(zhāo )平(píng )君(jūn )豫(yù )赎(shú )死(sǐ )罪(zuì ),上(shàng )许(xǔ )之(zhī )。隆(lóng )虑(lǜ )主(zhǔ )卒(zú ),昭(zhāo )平(píng )君(jūn )日(rì )骄(jiāo ),醉(zuì )杀(shā )主(zhǔ )傅(fù ),系(xì )狱(yù );廷(tíng )尉(wèi )以(yǐ )公(gōng )主(zhǔ )子(zǐ )上(shàng )请(qǐng )。左(zuǒ )右(yòu )人(rén )人(rén )为(wéi )言(yán ):“前(qián )又(yòu )入(rù )赎(shú ),陛(bì )下(xià )许(xǔ )之(zhī )。”上(shàng )曰(yuē ):“吾(wú )弟(dì )老(lǎo )有(yǒu )是(shì )一(yī )子(zǐ ),死(sǐ ),以(yǐ )属(shǔ )我(wǒ )。”于(yú )是(shì )为(wéi )之(zhī )垂(chuí )涕(tì ),叹(tàn )息(xī )良(liáng )久(jiǔ ),曰(yuē ):“法(fǎ )令(lìng )者(zhě ),先(xiān )帝(dì )所(suǒ )造(zào )也(yě ),用(yòng )弟(dì )故(gù )而(ér )诬(wū )先(xiān )帝(dì )之(zhī )法(fǎ ),吾(wú )何(hé )面(miàn )目(mù )入(rù )高(gāo )庙(miào )乎(hū )!又(yòu )下(xià )负(fù )万(wàn )民(mín )。”乃(nǎi )可(kě )其(qí )奏(zòu ),哀(āi )不(bú )能(néng )自(zì )止(zhǐ ),左(zuǒ )右(yòu )尽(jìn )悲(bēi ),待(dài )诏(zhào )东(dōng )方(fāng )朔(shuò )前(qián )上(shàng )寿(shòu ),曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )圣(shèng )王(wáng )为(wéi )政(zhèng ),赏(shǎng )不(bú )避(bì )仇(chóu )雠(chóu ),诛(zhū )不(bú )择(zé )骨(gǔ )肉(ròu )。《书(shū )》曰(yuē ):‘不(bú )偏(piān )不(bú )党(dǎng ),王(wáng )道(dào )荡(dàng )荡(dàng )。’此(cǐ )二(èr )者(zhě ),五(wǔ )帝(dì )所(suǒ )重(zhòng ),三(sān )王(wáng )所(suǒ )难(nán )也(yě ),陛(bì )下(xià )行(háng )之(zhī ),天(tiān )下(xià )幸(xìng )甚(shèn )!臣(chén )朔(shuò )奉(fèng )觞(shāng )昧(mèi )死(sǐ )再(zài )拜(bài )上(shàng )万(wàn )岁(suì )寿(shòu )!”上(shàng )初(chū )怒(nù )朔(shuò ),既(jì )而(ér )善(shàn )之(zhī ),以(yǐ )朔(shuò )为(wéi )中(zhōng )郎(láng )。

班(bān )固(gù )赞(zàn )曰(yuē ):汉(hàn )承(chéng )百(bǎi )王(wáng )之(zhī )弊(bì ),高(gāo )祖(zǔ )拨(bō )乱(luàn )反(fǎn )正(zhèng ),文(wén )、景(jǐng )务(wù )在(zài )养(yǎng )民(mín ),至(zhì )于(yú )稽(jī )古(gǔ )礼(lǐ )文(wén )之(zhī )事(shì ),犹(yóu )多(duō )阙(què )焉(yān )。孝(xiào )武(wǔ )初(chū )立(lì ),卓(zhuó )然(rán )罢(bà )黜(chù )百(bǎi )家(jiā ),表(biǎo )章(zhāng )《六(liù )经(jīng )》,遂(suí )畴(chóu )咨(zī )海(hǎi )内(nèi ),举(jǔ )其(qí )俊(jùn )茂(mào ),与(yǔ )之(zhī )立(lì )功(gōng );兴(xìng )太(tài )修(xiū )学(xué ),修(xiū )郊(jiāo )祀(sì ),改(gǎi )正(zhèng )朔(shuò ),定(dìng )历(lì )数(shù ),协(xié )音(yīn )律(lǜ ),作(zuò )诗(shī )乐(lè ),建(jiàn )封(fēng )禅(chán ),礼(lǐ )百(bǎi )神(shén ),绍(shào )周(zhōu )后(hòu ),号(hào )令(lìng )文(wén )章(zhāng ),焕(huàn )焉(yān )可(kě )述(shù ),后(hòu )嗣(sì )得(dé )遵(zūn )洪(hóng )业(yè )而(ér )有(yǒu )三(sān )代(dài )之(zhī )风(fēng )。如(rú )武(wǔ )帝(dì )之(zhī )雄(xióng )材(cái )大(dà )略(luè ),不(bú )改(gǎi )文(wén )、景(jǐng )之(zhī )恭(gōng )俭(jiǎn )以(yǐ )济(jì )斯(sī )民(mín ),虽(suī )《诗(shī )》、《书(shū )》所(suǒ )称(chēng )何(hé )有(yǒu )加(jiā )焉(yān )!

臣(chén )光(guāng )曰(yuē ):孝(xiào )武(wǔ )穷(qióng )奢(shē )极(jí )欲(yù ),繁(fán )刑(xíng )重(zhòng )敛(liǎn ),内(nèi )侈(chǐ )宫(gōng )室(shì ),外(wài )事(shì )四(sì )夷(yí ),信(xìn )惑(huò )神(shén )怪(guài ),巡(xún )游(yóu )无(wú )度(dù ),使(shǐ )百(bǎi )姓(xìng )疲(pí )敝(bì ),起(qǐ )为(wéi )盗(dào )贼(zéi ),其(qí )所(suǒ )以(yǐ )异(yì )于(yú )秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )者(zhě )无(wú )几(jǐ )矣(yǐ )。然(rán )秦(qín )以(yǐ )之(zhī )亡(wáng ),汉(hàn )以(yǐ )之(zhī )兴(xìng )者(zhě ),孝(xiào )武(wǔ )能(néng )尊(zūn )先(xiān )王(wáng )之(zhī )道(dào ),知(zhī )所(suǒ )统(tǒng )守(shǒu ),受(shòu )忠(zhōng )直(zhí )之(zhī )言(yán ),恶(è )人(rén )欺(qī )蔽(bì ),好(hǎo )贤(xián )不(bú )倦(juàn ),诛(zhū )赏(shǎng )严(yán )明(míng ),晚(wǎn )而(ér )改(gǎi )过(guò ),顾(gù )托(tuō )得(dé )人(rén ),此(cǐ )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )有(yǒu )亡(wáng )秦(qín )之(zhī )失(shī )而(ér )免(miǎn )亡(wáng )秦(qín )之(zhī )祸(huò )乎(hū )!

戊(wù )辰(chén ),太(tài )子(zǐ )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi )。帝(dì )姊(zǐ )鄂(è )邑(yì )公(gōng )主(zhǔ )共(gòng )养(yǎng )省(shěng )中(zhōng ),霍(huò )光(guāng )、金(jīn )日(rì )磾(dī )、上(shàng )官(guān )桀(jié )共(gòng )领(lǐng )尚(shàng )书(shū )事(shì )。光(guāng )辅(fǔ )幼(yòu )主(zhǔ ),政(zhèng )自(zì )己(jǐ )出(chū ),天(tiān )下(xià )想(xiǎng )闻(wén )其(qí )风(fēng )采(cǎi )。殿(diàn )中(zhōng )尝(cháng )有(yǒu )怪(guài ),一(yī )夜(yè ),群(qún )臣(chén )相(xiàng )惊(jīng ),光(guāng )召(zhào )尚(shàng )符(fú )玺(xǐ )郎(láng ),欲(yù )收(shōu )取(qǔ )玺(xǐ )。郎(láng )不(bú )肯(kěn )授(shòu ),光(guāng )欲(yù )夺(duó )之(zhī )。郎(láng )按(àn )剑(jiàn )曰(yuē ):“臣(chén )头(tóu )可(kě )得(dé ),玺(xǐ )不(bú )可(kě )得(dé )也(yě )!”光(guāng )甚(shèn )谊(yì )之(zhī )。明(míng )日(rì ),诏(zhào )增(zēng )此(cǐ )郎(láng )秩(zhì )二(èr )等(děng )。众(zhòng )庶(shù )莫(mò )不(bú )多(duō )光(guāng )。

三(sān )月(yuè ),甲(jiǎ )辰(chén ),葬(zàng )孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )于(yú )茂(mào )陵(líng )。

夏(xià ),六(liù )月(yuè ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),有(yǒu )星(xīng )孛(bó )于(yú )东(dōng )方(fāng )。

济(jì )北(běi )王(wáng )宽(kuān )坐(zuò )禽(qín )兽(shòu )行(háng )自(zì )杀(shā )。

冬(dōng ),匈(xiōng )奴(nú )入(rù )朔(shuò )方(fāng ),杀(shā )略(luè )吏(lì )民(mín );发(fā )军(jūn )屯(tún )西(xī )河(hé ),左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )桀(jié )行(háng )北(běi )边(biān )。

阅读:26353

打赏捐助〔Donate〕>>>

《汉纪十四》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库