白话译文【登录】

《晋书》 > 志第七章 > 《白话译文》 > 拼音版

从(cóng )前(qián ),圣(shèng )人(rén )用(yòng )璇(xuán )玑(jī )模(mó )拟(nǐ )北(běi )极(jí )星(xīng )的(de )运(yùn )行(háng ),观(guān )测(cè )天(tiān )的(de )运(yùn )行(háng )以(yǐ )考(kǎo )察(chá )日(rì )影(yǐng )的(de )长(zhǎng )短(duǎn )、日(rì )月(yuè )五(wǔ )星(xīng )的(de )运(yùn )动(dòng )状(zhuàng )况(kuàng ),划(huá )分(fèn )天(tiān )在(zài )地(dì )上(shàng )对(duì )应(yīng )的(de )区(qū )域(yù ),辨(biàn )明(míng )历(lì )法(fǎ ),敬(jìng )授(shòu )农(nóng )时(shí ),使(shǐ )万(wàn )物(wù )兴(xìng )盛(shèng ),逭(huàn )关(guān )系(xì )到(dào )调(diào )和(hé )阴(yīn )阳(yáng ),治(zhì )理(lǐ )万(wàn )物(wù )。那(nà )么(me )观(guān )测(cè )天(tiān )象(xiàng )以(yǐ )设(shè )立(lì )卦(guà )象(xiàng ),增(zēng )加(jiā )闰(rùn )月(yuè )以(yǐ )描(miáo )述(shù )季(jì )节(jiē )运(yùn )动(dòng ),历(lì )敷(fū )的(de )本(běn )末(mò ),就(jiù )在(zài )于(yú )此(cǐ )。炎(yán )帝(dì )区(qū )分(fèn )八(bā )个(gè )时(shí )节(jiē )以(yǐ )指(zhǐ )导(dǎo )农(nóng )业(yè ),轩(xuān )辕(yuán )设(shè )立(lì )三(sān )种(zhǒng )原(yuán )则(zé )而(ér )阐(chǎn )明(míng )文(wén )字(zì ),委(wěi )派(pài )羲(xī )和(hé )负(fù )责(zé )占(zhàn )日(rì ),常(cháng )仪(yí )占(zhàn )月(yuè ),臾(yú )区(qū )占(zhàn )星(xīng )气(qì ),伶(líng )伦(lún )制(zhì )造(zào )律(lǜ )吕(lǚ ),大(dà )挠(náo )首(shǒu )创(chuàng )甲(jiǎ )子(zǐ )计(jì )时(shí )法(fǎ ),隶(lì )首(shǒu )作(zuò )算(suàn )数(shù )。容(róng )成(chéng )综(zōng )合(hé )上(shàng )述(shù )六(liù )家(jiā )的(de )方(fāng )法(fǎ ),考(kǎo )定(dìng )节(jiē )气(qì )天(tiān )象(xiàng ),建(jiàn )立(lì )五(wǔ )行(háng ),考(kǎo )察(chá )日(rì )、月(yuè )的(de )运(yùn )动(dòng ),正(zhèng )闰(rùn )余(yú ),着(zhe )为(wéi )《调(diào )历(lì )》。到(dào )少(shǎo )吴(wú )时(shí )由(yóu )凤(fèng )鸟(niǎo )负(fù )责(zé )历(lì )法(fǎ ),颛(zhuān )顼(xū )时(shí )由(yóu )南(nán )正(zhèng )负(fù )责(zé )天(tiān )文(wén ),陶(táo )唐(táng )分(fèn )派(pài )羲(xī )与(yǔ )和(hé )负(fù )责(zé ),虞(yú )舜(shùn )则(zé )继(jì )承(chéng )了(le )尧(yáo )时(shí )的(de )历(lì )法(fǎ )。到(dào )夏(xià )、商(shāng )、周(zhōu )时(shí ),它(tā )们(men )的(de )正(zhèng )朔(shuò )和(hé )历(lì )法(fǎ )都(dōu )不(bú )同(tóng )。《传(chuán )》上(shàng )说(shuō ):“大(dà )火(huǒ )星(xīng )出(chū ),在(zài )夏(xià )代(dài )为(wéi )三(sān )月(yuè ),在(zài )商(shāng )代(dài )为(wéi )四(sì )月(yuè ),在(zài )周(zhōu )代(dài )为(wéi )五(wǔ )月(yuè )。”所(suǒ )以(yǐ )天(tiān )子(zǐ )设(shè )置(zhì )日(rì )官(guān ),诸(zhū )侯(hóu )设(shè )置(zhì )日(rì )御(yù ),以(yǐ )亲(qīn )睦(mù )万(wàn )国(guó ),协(xié )调(diào )日(rì )、月(yuè )、星(xīng )辰(chén )。以(yǐ )至(zhì )于(yú )寒(hán )暑(shǔ )晦(huì )明(míng )的(de )现(xiàn )象(xiàng ),阴(yīn )阳(yáng )生(shēng )杀(shā )的(de )定(dìng )数(shù ),每(měi )纪(jì )的(de )开(kāi )始(shǐ )与(yǔ )结(jié )束(shù ),节(jiē )气(qì )的(de )变(biàn )更(gèng ),都(dōu )与(yǔ )日(rì )所(suǒ )在(zài )位(wèi )置(zhì )相(xiàng )一(yī )致(zhì )而(ér )无(wú )差(chà )错(cuò ),所(suǒ )以(yǐ )能(néng )和(hé )洽(qià )生(shēng )灵(líng ),贯(guàn )通(tōng )天(tiān )地(dì )。随(suí )着(zhe )周(zhōu )代(dài )的(de )衰(shuāi )落(luò ),史(shǐ )官(guān )失(shī )职(zhí ),从(cóng )事(shì )天(tiān )文(wén )历(lì )法(fǎ )工(gōng )作(zuò )的(de )人(rén )员(yuán )分(fèn )散(sàn ),使(shǐ )有(yǒu )关(guān )吉(jí )凶(xiōng )的(de )现(xiàn )象(xiàng )得(dé )不(bú )到(dào )监(jiān )理(lǐ )。秦(qín )国(guó )吞(tūn )并(bìng )天(tiān )下(xià ),很(hěn )推(tuī )崇(chóng )五(wǔ )行(háng )相(xiàng )生(shēng )相(xiàng )克(kè )之(zhī )理(lǐ ),自(zì )认(rèn )为(wéi )获(huò )得(dé )水(shuǐ )德(dé )之(zhī )瑞(ruì )应(yīng ),以(yǐ )十(shí )月(yuè )为(wéi )正(zhèng )月(yuè )。汉(hàn )氏(shì )刚(gāng )刚(gāng )兴(xìng )起(qǐ ),很(hěn )多(duō )事(shì )情(qíng )都(dōu )未(wèi )暇(xiá )顾(gù )及(jí ),沿(yán )用(yòng )秦(qín )朝(cháo )的(de )历(lì )法(fǎ )达(dá )一(yī )百(bǎi )多(duō )年(nián )。一(yī )直(zhí )到(dào )汉(hàn )武(wǔ )帝(dì ),才(cái )诏(zhào )令(lìng )司(sī )马(mǎ )迁(qiān )等(děng )人(rén )讨(tǎo )论(lùn )造(zào )《汉(hàn )历(lì )》的(de )事(shì )宜(yí ),决(jué )定(dìng )行(háng )用(yòng )夏(xià )正(zhèng )。其(qí )后(hòu )刘(liú )歆(xīn )又(yòu )造(zào )《三(sān )统(tǒng )历(lì )》,并(bìng )以(yǐ )之(zhī )解(jiě )说(shuō )《左(zuǒ )传(chuán )》,他(tā )的(de )解(jiě )说(shuō )看(kàn )起(qǐ )来(lái )很(hěn )雄(xióng )辩(biàn ),但(dàn )实(shí )际(jì )上(shàng )不(bú )真(zhēn )实(shí ),班(bān )固(gù )被(bèi )他(tā )所(suǒ )迷(mí )惑(huò ),把(bǎ )《三(sān )统(tǒng )历(lì )》及(jí )其(qí )对(duì )《左(zuǒ )传(chuán )》的(de )解(jiě )释(shì )写(xiě )进(jìn )了(le )《漠(mò )书(shū )》中(zhōng )。到(dào )光(guāng )武(wǔ )帝(dì )建(jiàn )立(lì )束(shù )汉(hàn ),太(tài )仆(pú )朱(zhū )浮(fú )多(duō )次(cì )上(shàng )书(shū )说(shuō )行(háng )用(yòng )的(de )历(lì )法(fǎ )有(yǒu )错(cuò )误(wù ),由(yóu )于(yú )当(dāng )时(shí )天(tiān )下(xià )刚(gāng )刚(gāng )安(ān )定(dìng ),所(suǒ )以(yǐ )没(méi )能(néng )详(xiáng )细(xì )考(kǎo )定(dìng )。一(yī )直(zhí )到(dào )永(yǒng )平(píng )末(mò )年(nián ),改(gǎi )用(yòng )《四(sì )分(fèn )历(lì )》,七(qī )十(shí )多(duō )年(nián )后(hòu ),才(cái )得(dé )以(yǐ )完(wán )备(bèi )。光(guāng )和(hé )年(nián )间(jiān ),委(wěi )派(pài )刘(liú )洪(hóng )、蔡(cài )邕(yōng )修(xiū )订(dìng )律(lǜ )历(lì ),其(qí )后(hòu )司(sī )马(mǎ )彪(biāo )依(yī )据(jù )他(tā )们(men )的(de )工(gōng )作(zuò ),编(biān )撰(zhuàn )《后(hòu )汉(hàn )书(shū )。天(tiān )文(wén )志(zhì )》,以(yǐ )承(chéng )继(jì )班(bān )固(gù )的(de )《汉(hàn )书(shū )。天(tiān )文(wén )志(zhì )》。现(xiàn )采(cǎi )集(jí )魏(wèi )文(wén )帝(dì )黄(huáng )初(chū )以(yǐ )后(hòu )谈(tán )论(lùn )历(lì )法(fǎ )的(de )言(yán )行(háng ),以(yǐ )承(chéng )继(jì )司(sī )马(mǎ )彪(biāo )的(de )工(gōng )作(zuò )。

汉(hàn )灵(líng )帝(dì )时(shí ),会(huì )稽(jī )东(dōng )部(bù )尉(wèi )刘(liú )洪(hóng ),研(yán )究(jiū )自(zì )古(gǔ )至(zhì )今(jīn )的(de )历(lì )法(fǎ )及(jí )注(zhù )释(shì ),考(kǎo )察(chá )日(rì )、月(yuè )、五(wǔ )星(xīng )的(de )运(yùn )动(dòng )状(zhuàng )况(kuàng ),发(fā )现(xiàn )《四(sì )分(fèn )历(lì )》与(yǔ )天(tiān )象(xiàng )不(bú )符(fú )的(de )原(yuán )因(yīn )是(shì )因(yīn )为(wéi )斗(dòu )分(fèn )太(tài )多(duō )。于(yú )是(shì )刘(liú )洪(hóng )以(yǐ )五(wǔ )百(bǎi )八(bā )十(shí )九(jiǔ )为(wéi )纪(jì )法(fǎ ),一(yī )百(bǎi )四(sì )十(shí )五(wǔ )为(wéi )斗(dòu )分(fèn ),作(zuò )《干(gàn )象(xiàng )法(fǎ )》,冬(dōng )至(zhì )日(rì )太(tài )阳(yáng )在(zài )斗(dòu )宿(xiǔ )二(èr )十(shí )二(èr )度(dù ),以(yǐ )他(tā )的(de )历(lì )术(shù )推(tuī )算(suàn )日(rì )、月(yuè )、五(wǔ )大(dà )行(háng )星(xīng )的(de )运(yùn )动(dòng )情(qíng )况(kuàng ),上(shàng )与(yǔ )古(gǔ )代(dài )记(jì )录(lù )相(xiàng )符(fú ),下(xià )则(zé )与(yǔ )现(xiàn )在(zài )的(de )观(guān )测(cè )相(xiàng )应(yīng )。《干(gàn )象(xiàng )历(lì )》的(de )制(zhì )定(dìng ),依(yī )据(jù )《易(yì )》确(què )立(lì )基(jī )本(běn )数(shù )据(jù ),依(yī )据(jù )天(tiān )体(tǐ )的(de )运(yùn )行(háng )求(qiú )解(jiě )变(biàn )数(shù ),称(chēng )为(wéi )《干(gàn )象(xiàng )历(lì )》。又(yòu )创(chuàng )立(lì )日(rì )行(háng )迟(chí )速(sù )术(shù ),并(bìng )考(kǎo )定(dìng )月(yuè )的(de )运(yùn )行(háng ),白(bái )道(dào )与(yǔ )黄(huáng )道(dào )相(xiàng )交(jiāo ),曰(yuē )运(yùn )行(háng )于(yú )黄(huáng )道(dào )表(biǎo )裹(guǒ ),在(zài )赤(chì )道(dào )上(shàng )复(fù )有(yǒu )进(jìn )退(tuì )。对(duì )比(bǐ )以(yǐ )前(qián )的(de )历(lì )法(fǎ ),更(gèng )为(wéi )精(jīng )密(mì )。汉(hàn )献(xiàn )帝(dì )建(jiàn )安(ān )元(yuán )年(nián ),郑(zhèng )玄(xuán )学(xué )习(xí )了(le )刘(liú )洪(hóng )的(de )历(lì )法(fǎ ),认(rèn )为(wéi )它(tā )很(hěn )精(jīng )密(mì ),对(duì )其(qí )作(zuò )了(le )注(zhù )释(shì )。

魏(wèi )文(wén )帝(dì )黄(huáng )初(chū )年(nián )间(jiān ),太(tài )史(shǐ )令(lìng )高(gāo )堂(táng )隆(lóng )再(zài )次(cì )详(xiáng )细(xì )论(lùn )述(shù )历(lì )法(fǎ ),并(bìng )作(zuò )了(le )一(yī )些(xiē )变(biàn )革(gé )。太(tài )史(shǐ )丞(chéng )韩(hán )翊(yì )认(rèn )为(wéi )《干(gàn )象(xiàng )历(lì )》减(jiǎn )斗(dòu )分(fèn )太(tài )多(duō ),一(yī )段(duàn )时(shí )间(jiān )过(guò )后(hòu ),推(tuī )算(suàn )结(jié )果(guǒ )必(bì )然(rán )先(xiān )于(yú )实(shí )际(jì )天(tiān )象(xiàng ),于(yú )是(shì )造(zào )《黄(huáng )初(chū )历(lì )》,以(yǐ )四(sì )千(qiān )八(bā )百(bǎi )八(bā )十(shí )三(sān )为(wéi )纪(jì )法(fǎ ),一(yī )千(qiān )二(èr )百(bǎi )零(líng )五(wǔ )为(wéi )斗(dòu )分(fèn )。

其(qí )后(hòu )尚(shàng )书(shū )令(lìng )陈(chén )群(qún )上(shàng )奏(zòu ),认(rèn )为(wéi ):“历(lì )法(fǎ )艰(jiān )深(shēn )难(nán )懂(dǒng ),前(qián )代(dài )的(de )通(tōng )儒(rú )已(yǐ )有(yǒu )过(guò )多(duō )次(cì )争(zhēng )论(lùn )。黄(huáng )初(chū )元(yuán )年(nián ),因(yīn )为(wéi )《四(sì )分(fèn )历(lì )》行(háng )用(yòng )了(le )很(hěn )长(zhǎng )时(shí )间(jiān ),与(yǔ )实(shí )际(jì )天(tiān )象(xiàng )有(yǒu )了(le )误(wù )差(chà ),大(dà )魏(wèi )受(shòu )命(mìng ),应(yīng )该(gāi )改(gǎi )历(lì )以(yǐ )明(míng )时(shí ),韩(hán )翊(yì )首(shǒu )次(cì )造(zào )历(lì ),担(dān )心(xīn )出(chū )差(chà )错(cuò ),所(suǒ )以(yǐ )用(yòng )《干(gàn )象(xiàng )历(lì )》与(yǔ )其(qí )所(suǒ )造(zào )之(zhī )历(lì )相(xiàng )互(hù )对(duì )照(zhào )校(xiào )正(zhèng )。他(tā )研(yán )究(jiū )对(duì )比(bǐ )据(jù )两(liǎng )历(lì )推(tuī )算(suàn )的(de )日(rì )、月(yuè )运(yùn )动(dòng )状(zhuàng )况(kuàng ),弦(xián )、望(wàng )、朔(shuò )、晦(huì )出(chū )现(xiàn )的(de )时(shí )间(jiān ),花(huā )了(le )三(sān )年(nián )时(shí )间(jiān ),对(duì )两(liǎng )历(lì )的(de )不(bú )同(tóng )之(zhī )处(chù ),仍(réng )然(rán )无(wú )法(fǎ )决(jué )定(dìng )其(qí )取(qǔ )舍(shě )。三(sān )公(gōng )的(de )论(lùn )述(shù )虽(suī )然(rán )各(gè )有(yǒu )不(bú )同(tóng ),但(dàn )都(dōu )符(fú )合(hé )典(diǎn )籍(jí )和(hé )历(lì )理(lǐ ),最(zuì )后(hòu )殊(shū )途(tú )同(tóng )归(guī ),应(yīng )该(gāi )用(yòng )天(tiān )文(wén )仪(yí )器(qì )来(lái )检(jiǎn )验(yàn )不(bú )同(tóng )历(lì )法(fǎ )的(de )准(zhǔn )确(què )性(xìng ),衹(tǐ )需(xū )一(yī )年(nián )的(de )时(shí )间(jiān ),足(zú )以(yǐ )证(zhèng )明(míng )其(qí )得(dé )失(shī )。”皇(huáng )帝(dì )下(xià )令(lìng )采(cǎi )用(yòng )上(shàng )述(shù )方(fāng )法(fǎ )。

太(tài )史(shǐ )令(lìng )许(xǔ )芝(zhī )认(rèn )为(wéi ):“刘(liú )洪(hóng )创(chuàng )立(lì )的(de )推(tuī )算(suàn )月(yuè )运(yùn )动(dòng )的(de )方(fāng )法(fǎ )行(háng )用(yòng )了(le )四(sì )十(shí )多(duō )年(nián ),推(tuī )算(suàn )结(jié )果(guǒ )舆(yú )实(shí )际(jì )天(tiān )象(xiàng )相(xiàng )差(chà )了(le )一(yī )个(gè )多(duō )时(shí )辰(chén )。”

孙(sūn )钦(qīn )认(rèn )为(wéi ):“司(sī )马(mǎ )迁(qiān )撰(zhuàn )写(xiě )造(zào )《太(tài )初(chū )历(lì )》,其(qí )后(hòu )刘(liú )歆(xīn )以(yǐ )为(wéi )《太(tài )初(chū )历(lì )》粗(cū )疏(shū ),因(yīn )此(cǐ )又(yòu )造(zào )《三(sān )统(tǒng )历(lì )》。章(zhāng )和(hé )年(nián )间(jiān ),改(gǎi )用(yòng )《四(sì )分(fèn )历(lì )》,用(yòng )仪(yí )器(qì )校(xiào )验(yàn ),用(yòng )效(xiào )验(yàn )检(jiǎn )核(hé ),发(fā )现(xiàn )经(jīng )常(cháng )出(chū )现(xiàn )差(chà )错(cuò ),食(shí )的(de )出(chū )现(xiàn )与(yǔ )推(tuī )算(suàn )相(xiàng )差(chà )半(bàn )天(tiān )。到(dào )熹(xī )平(píng )年(nián )间(jiān ),刘(liú )洪(hóng )改(gǎi )用(yòng )

阅读:24515

打赏捐助〔Donate〕>>>

《白话译文》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库