齐纪六【登录】

《资治通鉴》 > 《齐纪》·十卷 > 《齐纪六》 > 拼音版

起(qǐ )旃(zhān )蒙(méng )大(dà )渊(yuān )献(xiàn ),尽(jìn )柔(róu )兆(zhào )困(kùn )敦(dūn ),凡(fán )二(èr )年(nián )。

高(gāo )宗(zōng )明(míng )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )建(jiàn )武(wǔ )二(èr )年(nián )(乙(yǐ )亥(hài ),公(gōng )元(yuán )四(sì )九(jiǔ )五(wǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),壬(rén )申(shēn ),遣(qiǎn )镇(zhèn )南(nán )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )广(guǎng )之(zhī )督(dū )司(sī )州(zhōu )、右(yòu )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )萧(xiāo )坦(tǎn )之(zhī )督(dū )徐(xú )州(zhōu )、尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè )沈(shěn )文(wén )季(jì )督(dū )豫(yù )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )以(yǐ )拒(jù )魏(wèi )。

癸(guǐ )酉(yǒu ),魏(wèi )诏(zhào ):“淮(huái )北(běi )之(zhī )人(rén )不(bú )得(dé )侵(qīn )掠(luě ),犯(fàn )者(zhě )以(yǐ )大(dà )辟(pì )论(lùn )。”

乙(yǐ )未(wèi ),拓(tuò )跋(bá )衍(yǎn )攻(gōng )钟(zhōng )离(lí ),徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )萧(xiāo )惠(huì )休(xiū )乘(chéng )城(chéng )拒(jù )守(shǒu ),间(jiān )出(chū )袭(xí )击(jī )魏(wèi )兵(bīng ),破(pò )之(zhī )。惠(huì )休(xiū ),惠(huì )明(míng )之(zhī )弟(dì )也(yě )。刘(liú )昶(chǎng )、王(wáng )肃(sù )攻(gōng )义(yì )阳(yáng ),司(sī )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )萧(xiāo )诞(dàn )拒(jù )之(zhī )。肃(sù )屡(lǚ )破(pò )诞(dàn )兵(bīng ),招(zhāo )降(jiàng )万(wàn )馀(yú )人(rén )。魏(wèi )以(yǐ )肃(sù )为(wéi )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。刘(liú )昶(chǎng )性(xìng )褊(biǎn )躁(zào ),御(yù )军(jūn )严(yán )暴(bào ),人(rén )莫(mò )敢(gǎn )言(yán )。法(fǎ )曹(cáo )行(háng )参(cān )军(jūn )北(běi )平(píng )阳(yáng )固(gù )苦(kǔ )谏(jiàn );昶(chǎng )怒(nù ),欲(yù )斩(zhǎn )之(zhī ),使(shǐ )当(dāng )攻(gōng )道(dào )。固(gù )志(zhì )意(yì )闲(xián )雅(yǎ ),临(lín )敌(dí )勇(yǒng )决(jué ),昶(chǎng )始(shǐ )奇(qí )之(zhī )。

丁(dīng )酉(yǒu ),中(zhōng )外(wài )纂(zuǎn )严(yán )。以(yǐ )太(tài )尉(wèi )陈(chén )显(xiǎn )达(dá )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、都(dōu )督(dū )西(xī )北(běi )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),往(wǎng )来(lái )新(xīn )亭(tíng )、白(bái )下(xià )以(yǐ )张(zhāng )声(shēng )势(shì )。

己(jǐ )亥(hài ),魏(wèi )主(zhǔ )济(jì )淮(huái );二(èr )月(yuè ),至(zhì )寿(shòu )阳(yáng ),众(zhòng )号(hào )三(sān )十(shí )万(wàn ),铁(tiě )骑(qí )弥(mí )望(wàng )。甲(jiǎ )辰(chén ),魏(wèi )主(zhǔ )登(dēng )八(bā )公(gōng )山(shān ),赋(fù )诗(shī )。道(dào )遇(yù )甚(shèn )雨(yǔ ),命(mìng )去(qù )盖(gài );见(jiàn )军(jūn )士(shì )病(bìng )者(zhě ),亲(qīn )抚(fǔ )慰(wèi )之(zhī )。魏(wèi )主(zhǔ )遣(qiǎn )使(shǐ )呼(hū )城(chéng )中(zhōng )人(rén ),丰(fēng )城(chéng )公(gōng )遥(yáo )昌(chāng )使(shǐ )参(cān )军(jūn )崔(cuī )庆(qìng )远(yuǎn )出(chū )应(yīng )之(zhī )。庆(qìng )远(yuǎn )问(wèn )师(shī )故(gù ),魏(wèi )主(zhǔ )曰(yuē ):“固(gù )当(dāng )有(yǒu )故(gù )!卿(qīng )欲(yù )我(wǒ )斥(chì )言(yán )之(zhī )乎(hū ),欲(yù )我(wǒ )含(hán )垢(gòu )依(yī )违(wéi )乎(hū )?”庆(qìng )远(yuǎn )曰(yuē ):“未(wèi )承(chéng )来(lái )命(mìng ),无(wú )所(suǒ )含(hán )垢(gòu )。”魏(wèi )主(zhǔ )曰(yuē ):“齐(qí )主(zhǔ )何(hé )故(gù )废(fèi )立(lì )?”庆(qìng )远(yuǎn )曰(yuē ):“废(fèi )昏(hūn )立(lì )明(míng ),古(gǔ )今(jīn )非(fēi )一(yī ),未(wèi )审(shěn )何(hé )疑(yí )?”魏(wèi )主(zhǔ )曰(yuē ):“武(wǔ )帝(dì )子(zǐ )孙(sūn ),今(jīn )皆(jiē )安(ān )在(zài )?”庆(qìng )远(yuǎn )曰(yuē ):“七(qī )王(wáng )同(tóng )恶(è ),已(yǐ )伏(fú )管(guǎn )、蔡(cài )之(zhī )诛(zhū );其(qí )馀(yú )二(èr )十(shí )馀(yú )王(wáng ),或(huò )内(nèi )列(liè )清(qīng )要(yào ),或(huò )外(wài )典(diǎn )方(fāng )牧(mù )。”魏(wèi )主(zhǔ )曰(yuē ):“卿(qīng )主(zhǔ )若(ruò )不(bú )忘(wàng )忠(zhōng )义(yì ),何(hé )以(yǐ )不(bú )立(lì )近(jìn )亲(qīn ),如(rú )周(zhōu )公(gōng )之(zhī )辅(fǔ )成(chéng )王(wáng ),而(ér )自(zì )取(qǔ )之(zhī )乎(hū )?”庆(qìng )远(yuǎn )曰(yuē ):“成(chéng )王(wáng )有(yǒu )亚(yà )圣(shèng )之(zhī )德(dé ),故(gù )周(zhōu )公(gōng )得(dé )而(ér )相(xiàng )之(zhī )。今(jīn )近(jìn )亲(qīn )皆(jiē )非(fēi )成(chéng )王(wáng )之(zhī )比(bǐ ),故(gù )不(bú )可(kě )立(lì )。且(qiě )霍(huò )光(guāng )亦(yì )舍(shě )武(wǔ )帝(dì )近(jìn )亲(qīn )而(ér )立(lì )宣(xuān )帝(dì ),唯(wéi )其(qí )贤(xián )也(yě )。”魏(wèi )主(zhǔ )曰(yuē ):“霍(huò )光(guāng )何(hé )以(yǐ )不(bú )自(zì )立(lì )?”庆(qìng )远(yuǎn )曰(yuē ):“非(fēi )其(qí )类(lèi )也(yě )。主(zhǔ )上(shàng )正(zhèng )可(kě )比(bǐ )宣(xuān )帝(dì ),安(ān )得(dé )比(bǐ )霍(huò )光(guāng )!若(ruò )尔(ěr ),武(wǔ )王(wáng )伐(fá )纣(zhòu ),不(bú )立(lì )微(wēi )子(zǐ )而(ér )辅(fǔ )之(zhī ),亦(yì )为(wéi )苟(gǒu )贪(tān )天(tiān )下(xià )乎(hū )?”魏(wèi )主(zhǔ )大(dà )笑(xiào )曰(yuē ):“朕(zhèn )来(lái )问(wèn )罪(zuì )。如(rú )卿(qīng )之(zhī )言(yán ),便(biàn )可(kě )释(shì )然(rán )。”庆(qìng )远(yuǎn )曰(yuē ):“‘见(jiàn )可(kě )而(ér )进(jìn ),知(zhī )难(nán )而(ér )退(tuì )’,圣(shèng )人(rén )之(zhī )师(shī )也(yě )。”魏(wèi )主(zhǔ )曰(yuē ):“卿(qīng )欲(yù )吾(wú )和(hé )亲(qīn ),为(wéi )不(bú )欲(yù )乎(hū )?”庆(qìng )远(yuǎn )曰(yuē ):“和(hé )亲(qīn )则(zé )二(èr )国(guó )交(jiāo )欢(huān ),生(shēng )民(mín )蒙(méng )福(fú );否(fǒu )则(zé )二(èr )国(guó )交(jiāo )恶(è ),生(shēng )民(mín )涂(tú )炭(tàn )。和(hé )亲(qīn )与(yǔ )否(fǒu ),裁(cái )自(zì )圣(shèng )衷(zhōng )。”魏(wèi )主(zhǔ )赐(cì )庆(qìng )远(yuǎn )酒(jiǔ )殽(yáo )、衣(yī )服(fú )而(ér )遣(qiǎn )之(zhī )。

戊(wù )申(shēn ),魏(wèi )主(zhǔ )循(xún )淮(huái )而(ér )东(dōng ),民(mín )皆(jiē )安(ān )堵(dǔ ),租(zū )运(yùn )属(shǔ )路(lù )。丙(bǐng )辰(chén ),至(zhì )钟(zhōng )离(lí )。

上(shàng )遣(qiǎn )左(zuǒ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )崔(cuī )慧(huì )景(jǐng )、宁(níng )朔(shuò )将(jiāng )军(jūn )裴(péi )叔(shū )业(yè )救(jiù )钟(zhōng )离(lí )。刘(liú )昶(chǎng )、王(wáng )肃(sù )众(zhòng )号(hào )二(èr )十(shí )万(wàn ),堑(qiàn )栅(shān )三(sān )重(zhòng ),并(bìng )力(lì )攻(gōng )义(yì )阳(yáng ),城(chéng )中(zhōng )负(fù )楯(dùn )而(ér )立(lì )。王(wáng )广(guǎng )之(zhī )引(yǐn )兵(bīng )救(jiù )义(yì )阳(yáng ),去(qù )城(chéng )百(bǎi )馀(yú )里(lǐ ),畏(wèi )魏(wèi )强(qiáng ),不(bú )敢(gǎn )进(jìn )。城(chéng )中(zhōng )益(yì )急(jí ),黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )萧(xiāo )衍(yǎn )请(qǐng )先(xiān )进(jìn ),广(guǎng )之(zhī )分(fèn )麾(huī )下(xià )精(jīng )兵(bīng )配(pèi )之(zhī )。衍(yǎn )间(jiān )道(dào )夜(yè )发(fā ),与(yǔ )太(tài )子(zǐ )率(lǜ )萧(xiāo )诔(lěi )等(děng )径(jìng )上(shàng )贤(xián )首(shǒu )山(shān ),去(qù )魏(wèi )军(jūn )数(shù )里(lǐ )。魏(wèi )人(rén )出(chū )不(bú )意(yì ),未(wèi )测(cè )多(duō )少(shǎo ),不(bú )敢(gǎn )逼(bī )。黎(lí )明(míng ),城(chéng )中(zhōng )望(wàng )见(jiàn )援(yuán )军(jūn )至(zhì ),萧(xiāo )诞(dàn )遣(qiǎn )长(zhǎng )史(shǐ )王(wáng )伯(bó )瑜(yú )出(chū )攻(gōng )魏(wèi )栅(shān ),因(yīn )风(fēng )纵(zòng )火(huǒ ),衍(yǎn )等(děng )众(zhòng )军(jūn )自(zì )外(wài )击(jī )之(zhī ),魏(wèi )不(bú )能(néng )支(zhī ),解(jiě )围(wéi )去(qù )。己(jǐ )未(wèi ),诞(dàn )等(děng )追(zhuī )击(jī ),破(pò )之(zhī )。诔(lěi ),谌(chén )之(zhī )弟(dì )也(yě )。

先(xiān )是(shì ),上(shàng )以(yǐ )义(yì )阳(yáng )危(wēi )急(jí ),诏(zhào )都(dōu )督(dū )青(qīng )、冀(jì )二(èr )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )张(zhāng )冲(chōng )出(chū )军(jūn )攻(gōng )魏(wèi )以(yǐ )分(fèn )其(qí )兵(bīng )势(shì )。冲(chōng )遣(qiǎn )军(jūn )主(zhǔ )桑(sāng )系(xì )祖(zǔ )攻(gōng )魏(wèi )建(jiàn )陵(líng )、驿(yì )马(mǎ )、厚(hòu )丘(qiū )三(sān )城(chéng ),又(yòu )遣(qiǎn )军(jūn )主(zhǔ )僧(sēng )护(hù )攻(gōng )魏(wèi )虎(hǔ )阬(gāng )、冯(féng )时(shí )、即(jí )丘(qiū )三(sān )城(chéng ),皆(jiē )拔(bá )之(zhī )。青(qīng )、冀(jì )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )洪(hóng )范(fàn )遣(qiǎn )军(jūn )主(zhǔ )崔(cuī )延(yán )袭(xí )魏(wèi )纪(jì )城(chéng ),据(jù )之(zhī )。

魏(wèi )主(zhǔ )欲(yù )南(nán )临(lín )江(jiāng )水(shuǐ ),辛(xīn )酉(yǒu ),发(fā )钟(zhōng )离(lí )。司(sī )徒(tú )长(zhǎng )乐(lè )元(yuán )懿(yì )公(gōng )冯(féng )诞(dàn )病(bìng ),不(bú )能(néng )从(cóng ),魏(wèi )主(zhǔ )与(yǔ )之(zhī )泣(qì )诀(jué ),行(háng )五(wǔ )十(shí )里(lǐ ),闻(wén )诞(dàn )卒(zú )。时(shí )崔(cuī )慧(huì )景(jǐng )等(děng )军(jūn )去(qù )魏(wèi )主(zhǔ )营(yíng )不(bú )过(guò )百(bǎi )里(lǐ ),魏(wèi )主(zhǔ )轻(qīng )将(jiāng )数(shù )千(qiān )人(rén )夜(yè )还(hái )钟(zhōng )离(lí ),拊(fǔ )尸(shī )而(ér )哭(kū ),达(dá )旦(dàn ),声(shēng )泪(lèi )不(bú )绝(jué )。壬(rén )戌(xū ),敕(chì )诸(zhū )军(jūn )罢(bà )临(lín )江(jiāng )之(zhī )行(háng ),葬(zàng )诞(dàn )依(yī )晋(jìn )齐(qí )献(xiàn )王(wáng )故(gù )事(shì )。诞(dàn )与(yǔ )帝(dì )同(tóng )年(nián ),幼(yòu )同(tóng )砚(yàn )席(xí ),尚(shàng )帝(dì )妹(mèi )乐(lè )安(ān )长(zhǎng )公(gōng )主(zhǔ )。虽(suī )无(wú )学(xué )术(shù ),而(ér )资(zī )性(xìng )淳(chún )笃(dǔ ),故(gù )特(tè )有(yǒu )宠(chǒng )。丁(dīng )卯(mǎo ),魏(wèi )主(zhǔ )遣(qiǎn )使(shǐ )临(lín )江(jiāng ),数(shù )上(shàng )罪(zuì )恶(è )。

魏(wèi )久(jiǔ )攻(gōng )钟(zhōng )离(lí )不(bú )克(kè ),士(shì )卒(zú )多(duō )死(sǐ )。三(sān )月(yuè ),戊(wù )寅(yín ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )邵(shào )阳(yáng ),筑(zhù )城(chéng )于(yú )洲(zhōu )上(shàng ),栅(shān )断(duàn )水(shuǐ )路(lù ),夹(jiá )筑(zhù )二(èr )城(chéng )。萧(xiāo )坦(tǎn )之(zhī )遣(qiǎn )军(jūn )主(zhǔ )裴(péi )叔(shū )业(yè )攻(gōng )二(èr )城(chéng ),拔(bá )之(zhī )。魏(wèi )主(zhǔ )欲(yù )筑(zhù )城(chéng )置(zhì )戍(shù )于(yú )淮(huái )南(nán ),以(yǐ )抚(fǔ )新(xīn )附(fù )之(zhī )民(mín )。赐(cì )相(xiàng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )高(gāo )闾(lǘ )玺(xǐ )书(shū ),具(jù )论(lùn )其(qí )状(zhuàng )。闾(lǘ )上(shàng )表(biǎo ),以(yǐ )为(wéi ):“《兵(bīng )法(fǎ )》:‘十(shí )则(zé )围(wéi )之(zhī ),五(wǔ )则(zé )攻(gōng )之(zhī )。’何(hé )者(zhě )国(guó )家(jiā )止(zhǐ )为(wéi )受(shòu )隆(lóng )之(zhī )计(jì ),发(fā )兵(bīng )不(bú )多(duō ),东(dōng )西(xī )辽(liáo )阔(kuò ),难(nán )以(yǐ )成(chéng )功(gōng );今(jīn )又(yòu )欲(yù )置(zhì )戍(shù )淮(huái )南(nán ),招(zhāo )抚(fǔ )新(xīn )附(fù )。昔(xī )世(shì )祖(zǔ )以(yǐ )回(huí )山(shān )倒(dǎo )海(hǎi )之(zhī )威(wēi ),步(bù )骑(qí )数(shù )十(shí )万(wàn ),南(nán )临(lín )瓜(guā )步(bù );诸(zhū )郡(jùn )尽(jìn )降(jiàng ),而(ér )盱(xū )眙(yí )小(xiǎo )城(chéng ),攻(gōng )之(zhī )不(bú )克(kè )。班(bān )师(shī )之(zhī )日(rì ),兵(bīng )不(bú )戍(shù )一(yī )城(chéng ),土(tǔ )不(bú )辟(pì )一(yī )廛(chán )。夫(fū )岂(qǐ )无(wú )人(rén )?以(yǐ )为(wéi )大(dà )镇(zhèn )未(wèi )平(píng ),不(bú )可(kě )守(shǒu )小(xiǎo )故(gù )也(yě )。夫(fū )壅(yōng )水(shuǐ )者(zhě )先(xiān )塞(sāi )其(qí )原(yuán ),伐(fá )木(mù )者(zhě )先(xiān )断(duàn )其(qí )本(běn );本(běn )原(yuán )尚(shàng )在(zài )而(ér )攻(gōng )其(qí )末(mò )流(liú ),终(zhōng )无(wú )益(yì )也(yě )。寿(shòu )阳(yáng )、盱(xū )眙(yí )、淮(huái )阴(yīn ),淮(huái )南(nán )之(zhī )本(běn )原(yuán )也(yě );三(sān )镇(zhèn )不(bú )克(kè )其(qí )一(yī ),而(ér )留(liú )守(shǒu )孤(gū )城(chéng ),其(qí )不(bú )能(néng )自(zì )全(quán )明(míng )矣(yǐ )。敌(dí )之(zhī )大(dà )镇(zhèn )逼(bī )其(qí )外(wài ),长(zhǎng )淮(huái )隔(gé )其(qí )内(nèi );少(shǎo )置(zhì )兵(bīng )则(zé )不(bú )足(zú )以(yǐ )自(zì )固(gù ),多(duō )置(zhì )兵(bīng )则(zé )粮(liáng )运(yùn )难(nán )通(tōng )。大(dà )军(jūn )既(jì )还(hái ),士(shì )心(xīn )孤(gū )怯(qiè );夏(xià )水(shuǐ )盛(shèng )涨(zhǎng ),救(jiù )援(yuán )甚(shèn )难(nán )。以(yǐ )新(xīn )击(jī )旧(jiù ),以(yǐ )劳(láo )御(yù )逸(yì ),若(ruò )果(guǒ )如(rú )此(cǐ ),必(bì )为(wéi )敌(dí )擒(qín ),虽(suī )忠(zhōng )勇(yǒng )奋(fèn )发(fā ),终(zhōng )何(hé )益(yì )哉(zāi )!且(qiě )安(ān )土(tǔ )恋(liàn )本(běn ),人(rén )之(zhī )常(cháng )情(qíng )。昔(xī )彭(péng )城(chéng )之(zhī )役(yì ),既(jì )克(kè )大(dà )镇(zhèn ),城(chéng )戍(shù )已(yǐ )定(dìng ),而(ér )不(bú )服(fú )思(sī )叛(pàn )者(zhě )犹(yóu )逾(yú )数(shù )万(wàn )。角(jiǎo )城(chéng )蕞(zuì )尔(ěr ),处(chù )在(zài )淮(huái )北(běi ),去(qù )淮(huái )阳(yáng )十(shí )八(bā )里(lǐ )。五(wǔ )固(gù )之(zhī )役(yì ),攻(gōng )围(wéi )历(lì )时(shí ),卒(zú )不(bú )能(néng )克(kè )。以(yǐ )今(jīn )准(zhǔn )昔(xī ),事(shì )兼(jiān )数(shù )倍(bèi )。天(tiān )时(shí )尚(shàng )热(rè ),雨(yǔ )水(shuǐ )方(fāng )降(jiàng ),愿(yuàn )陛(bì )下(xià )踵(zhǒng )世(shì )祖(zǔ )之(zhī )成(chéng )规(guī ),旋(xuán )辕(yuán )返(fǎn )旆(pèi ),经(jīng )营(yíng )洛(luò )邑(yì ),蓄(xù )力(lì )观(guān )衅(xìn ),布(bù )德(dé )行(háng )化(huà ),中(zhōng )国(guó )既(jì )和(hé ),远(yuǎn )人(rén )自(zì )服(fú )矣(yǐ )。”尚(shàng )书(shū )令(lìng )陆(lù )睿(ruì )上(shàng )表(biǎo ),以(yǐ )为(wéi ):“长(zhǎng )江(jiāng )浩(hào )荡(dàng ),彼(bǐ )之(zhī )巨(jù )防(fáng )。又(yòu )南(nán )土(tǔ )昏(hūn )备(bèi ),暑(shǔ )气(qì )郁(yù )蒸(zhēng )。师(shī )人(rén )经(jīng )夏(xià ),必(bì )多(duō )疾(jí )病(bìng )。而(ér )迁(qiān )鼎(dǐng )草(cǎo )创(chuàng ),庶(shù )事(shì )甫(fǔ )尔(ěr )。台(tái )省(shěng )无(wú )论(lùn )政(zhèng )之(zhī )馆(guǎn ),府(fǔ )寺(sì )靡(mí )听(tīng )治(zhì )之(zhī )所(suǒ )。百(bǎi )僚(liáo )居(jū )止(zhǐ ),事(shì )等(děng )行(háng )路(lù ),沉(chén )雨(yǔ )炎(yán )阳(yáng ),自(zì )成(chéng )疠(lì )疫(yì )。且(qiě )兵(bīng )徭(yáo )并(bìng )举(jǔ ),圣(shèng )王(wáng )所(suǒ )难(nán )。今(jīn )介(jiè )胄(zhòu )之(zhī )士(shì ),外(wài )攻(gōng )寇(kòu )仇(chóu ),羸(léi )弱(ruò )之(zhī )夫(fū ),内(nèi )勤(qín )土(tǔ )木(mù ),运(yùn )给(gěi )之(zhī )费(fèi ),日(rì )损(sǔn )千(qiān )金(jīn )。驱(qū )罢(bà )弊(bì )之(zhī )兵(bīng ),讨(tǎo )坚(jiān )城(chéng )之(zhī )虏(lǔ ),将(jiāng )何(hé )以(yǐ )取(qǔ )胜(shèng )乎(hū )!陛(bì )下(xià )去(qù )冬(dōng )之(zhī )举(jǔ ),正(zhèng )欲(yù )曜(yào )武(wǔ )江(jiāng )、汉(hàn )耳(ěr );今(jīn )自(zì )春(chūn )几(jǐ )夏(xià ),理(lǐ )宜(yí )释(shì )甲(jiǎ )。愿(yuàn )早(zǎo )还(hái )洛(luò )邑(yì ),使(shǐ )根(gēn )本(běn )深(shēn )固(gù ),圣(shèng )怀(huái )无(wú )内(nèi )顾(gù )之(zhī )忧(yōu ),兆(zhào )民(mín )休(xiū )斤(jīn )板(bǎn )之(zhī )役(yì ),然(rán )后(hòu )命(mìng )将(jiāng )出(chū )师(shī ),何(hé )忧(yōu )不(bú )服(fú )!”魏(wèi )主(zhǔ )纳(nà )其(qí )言(yán )。

崔(cuī )慧(huì )景(jǐng )以(yǐ )魏(wèi )人(rén )城(chéng )邵(shào )阳(yáng ),患(huàn )之(zhī )。张(zhāng )欣(xīn )泰(tài )曰(yuē ):“彼(bǐ )有(yǒu )去(qù )志(zhì ),所(suǒ )以(yǐ )筑(zhù )城(chéng )者(zhě ),外(wài )自(zì )夸(kuā )大(dà ),惧(jù )我(wǒ )蹑(niè )其(qí )后(hòu )耳(ěr )。今(jīn )若(ruò )说(shuō )之(zhī )以(yǐ )两(liǎng )愿(yuàn )罢(bà )兵(bīng ),彼(bǐ )无(wú )不(bú )听(tīng )矣(yǐ )。”慧(huì )景(jǐng )从(cóng )之(zhī ),使(shǐ )欣(xīn )泰(tài )诣(yì )城(chéng )下(xià )语(yǔ )魏(wèi )人(rén ),魏(wèi )主(zhǔ )乃(nǎi )还(hái )。济(jì )淮(huái ),馀(yú )五(wǔ )将(jiāng )未(wèi )济(jì ),齐(qí )人(rén )据(jù )渚(zhǔ )邀(yāo )断(duàn )津(jīn )路(lù )。魏(wèi )主(zhǔ )募(mù )能(néng )破(pò )中(zhōng )渚(zhǔ )兵(bīng )者(zhě )以(yǐ )为(wéi )直(zhí )阁(gé )将(jiāng )军(jūn ),军(jūn )主(zhǔ )代(dài )人(rén )奚(xī )康(kāng )生(shēng )应(yīng )募(mù ),缚(fù )筏(fá )积(jī )柴(chái ),因(yīn )风(fēng )纵(zòng )火(huǒ ),烧(shāo )齐(qí )船(chuán )舰(jiàn ),依(yī )烟(yān )直(zhí )进(jìn ),飞(fēi )刀(dāo )乱(luàn )斫(zhuó ),中(zhōng )渚(zhǔ )兵(bīng )遂(suí )溃(kuì )。魏(wèi )主(zhǔ )假(jiǎ )康(kāng )生(shēng )直(zhí )阁(gé )将(jiāng )军(jūn )。

魏(wèi )主(zhǔ )使(shǐ )前(qián )将(jiāng )军(jūn )杨(yáng )播(bō )将(jiāng )步(bù )卒(zú )三(sān )千(qiān )、骑(qí )五(wǔ )百(bǎi )为(wéi )殿(diàn )。时(shí )春(chūn )水(shuǐ )方(fāng )长(zhǎng ),齐(qí )兵(bīng )大(dà )至(zhì ),战(zhàn )舰(jiàn )塞(sāi )川(chuān )。播(bō )结(jié )陈(chén )于(yú )南(nán )岸(àn )以(yǐ )御(yù )之(zhī ),诸(zhū )军(jūn )尽(jìn )济(jì )。齐(qí )兵(bīng )四(sì )集(jí )围(wéi )播(bō ),播(bō )为(wéi )圆(yuán )阵(zhèn )以(yǐ )御(yù )之(zhī ),身(shēn )自(zì )搏(bó )战(zhàn ),所(suǒ )杀(shā )甚(shèn )众(zhòng )。相(xiàng )拒(jù )再(zài )宿(xiǔ ),军(jūn )中(zhōng )食(shí )尽(jìn ),围(wéi )兵(bīng )愈(yù )急(jí )。魏(wèi )主(zhǔ )在(zài )北(běi )岸(àn )望(wàng )之(zhī ),以(yǐ )水(shuǐ )盛(shèng )不(bú )能(néng )救(jiù ),既(jì )而(ér )水(shuǐ )稍(shāo )减(jiǎn ),播(bō )引(yǐn )精(jīng )骑(qí )三(sān )百(bǎi )历(lì )齐(qí )舰(jiàn )大(dà )呼(hū )曰(yuē ):“我(wǒ )今(jīn )欲(yù )渡(dù ),能(néng )战(zhàn )者(zhě )来(lái )!”遂(suí )拥(yōng )众(zhòng )而(ér )济(jì )。播(bō ),椿(chūn )之(zhī )兄(xiōng )也(yě )。

魏(wèi )军(jūn )既(jì )退(tuì ),邵(shào )阳(yáng )洲(zhōu )上(shàng )馀(yú )兵(bīng )万(wàn )人(rén ),求(qiú )输(shū )马(mǎ )五(wǔ )百(bǎi )匹(pǐ ),假(jiǎ )道(dào )以(yǐ )归(guī )。崔(cuī )慧(huì )景(jǐng )欲(yù )断(duàn )路(lù )攻(gōng )之(zhī ),张(zhāng )欣(xīn )泰(tài )曰(yuē ):“归(guī )师(shī )勿(wù )遏(è ),古(gǔ )人(rén )畏(wèi )之(zhī ),兵(bīng )在(zài )死(sǐ )地(dì ),不(bú )可(kě )轻(qīng )也(yě )。今(jīn )胜(shèng )之(zhī )不(bú )足(zú )为(wéi )武(wǔ ),不(bú )胜(shèng )徒(tú )丧(sàng )前(qián )功(gōng );不(bú )如(rú )许(xǔ )之(zhī )。”慧(huì )景(jǐng )从(cóng )之(zhī )。萧(xiāo )坦(tǎn )之(zhī )还(hái ),言(yán )于(yú )上(shàng )曰(yuē ):“邵(shào )阳(yáng )洲(zhōu )有(yǒu )死(sǐ )贼(zéi )万(wàn )人(rén ),慧(huì )景(jǐng )、欣(xīn )泰(tài )纵(zòng )而(ér )不(bú )取(qǔ )。”由(yóu )是(shì )皆(jiē )不(bú )加(jiā )赏(shǎng )。甲(jiǎ )申(shēn ),解(jiě )严(yán )。初(chū ),上(shàng )闻(wén )魏(wèi )主(zhǔ )欲(yù )饮(yǐn )马(mǎ )于(yú )江(jiāng ),惧(jù ),敕(chì )广(guǎng )陵(líng )太(tài )守(shǒu )行(háng )南(nán )兗(yǎn )州(zhōu )事(shì )萧(xiāo )颖(yǐng )胄(zhòu )移(yí )居(jū )民(mín )入(rù )城(chéng )。民(mín )惊(jīng )恐(kǒng ),欲(yù )席(xí )卷(juàn )南(nán )渡(dù )。颖(yǐng )胄(zhòu )以(yǐ )魏(wèi )寇(kòu )尚(shàng )远(yuǎn ),不(bú )即(jí )施(shī )行(háng );魏(wèi )兵(bīng )竟(jìng )不(bú )至(zhì )。颖(yǐng )胄(zhòu ),太(tài )祖(zǔ )之(zhī )从(cóng )子(zǐ )也(yě )。

上(shàng )遣(qiǎn )尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè )沈(shěn )文(wén )季(jì )助(zhù )丰(fēng )城(chéng )公(gōng )遥(yáo )昌(chāng )守(shǒu )奉(fèng )阳(yáng )。文(wén )季(jì )入(rù )城(chéng ),止(zhǐ )游(yóu )兵(bīng )不(bú )听(tīng )出(chū ),洞(dòng )开(kāi )城(chéng )门(mén ),严(yán )加(jiā )守(shǒu )备(bèi )。魏(wèi )兵(bīng )寻(xún )退(tuì )。

魏(wèi )之(zhī )入(rù )寇(kòu )也(yě ),卢(lú )昶(chǎng )等(děng )犹(yóu )在(zài )建(jiàn )康(kāng ),齐(qí )人(rén )恨(hèn )之(zhī ),饲(sì )以(yǐ )蒸(zhēng )豆(dòu )。昶(chǎng )怖(bù )惧(jù ),食(shí )之(zhī ),泪(lèi )汗(hàn )交(jiāo )横(héng )。谒(yè )者(zhě )张(zhāng )思(sī )宁(níng )辞(cí )气(qì )不(bú )屈(qū ),死(sǐ )于(yú )馆(guǎn )下(xià )。及(jí )还(hái ),魏(wèi )主(zhǔ )让(ràng )昶(chǎng )曰(yuē ):“人(rén )谁(shuí )不(bú )死(sǐ ),何(hé )至(zhì )自(zì )同(tóng )牛(niú )马(mǎ ),屈(qū )身(shēn )辱(rǔ )国(guó )!纵(zòng )不(bú )远(yuǎn )惭(cán )苏(sū )武(wǔ ),独(dú )不(bú )近(jìn )愧(kuì )思(sī )宁(níng )乎(hū )!”乃(nǎi )黜(chù )为(wéi )民(mín )。

戊(wù )子(zǐ ),魏(wèi )太(tài )师(shī )京(jīng )兆(zhào )武(wǔ )公(gōng )冯(féng )熙(xī )卒(zú )于(yú )平(píng )城(chéng )。

乙(yǐ )未(wèi ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )下(xià )邳(pī );夏(xià ),四(sì )月(yuè ),庚(gēng )子(zǐ ),如(rú )彭(péng )城(chéng );辛(xīn )丑(chǒu ),为(wéi )冯(féng )熙(xī )举(jǔ )哀(āi )。太(tài )傅(fù )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì )平(píng )阳(yáng )公(gōng )丕(pī )不(bú )乐(lè )南(nán )迁(qiān ),与(yǔ )陆(lù )睿(ruì )表(biǎo )请(qǐng )魏(wèi )主(zhǔ )还(hái )临(lín )熙(xī )葬(zàng )。帝(dì )曰(yuē ):“开(kāi )辟(pì )以(yǐ )来(lái ),安(ān )有(yǒu )天(tiān )子(zǐ )远(yuǎn )奔(bēn )舅(jiù )丧(sàng )者(zhě )乎(hū )!今(jīn )经(jīng )始(shǐ )洛(luò )邑(yì ),岂(qǐ )宜(yí )妾(qiè )相(xiàng )诱(yòu )引(yǐn ),陷(xiàn )君(jūn )不(bú )义(yì )!令(lìng )、仆(pú )以(yǐ )下(xià ),可(kě )付(fù )法(fǎ )官(guān )贬(biǎn )之(zhī )。”仍(réng )诏(zhào )迎(yíng )熙(xī )及(jí )博(bó )陵(líng )长(zhǎng )公(gōng )主(zhǔ )之(zhī )柩(jiù ),南(nán )葬(zàng )洛(luò )阳(yáng ),礼(lǐ )如(rú )晋(jìn )安(ān )平(píng )献(xiàn )王(wáng )故(gù )事(shì )。

魏(wèi )主(zhǔ )之(zhī )在(zài )钟(zhōng )离(lí )也(yě ),仇(chóu )池(chí )镇(zhèn )都(dōu )大(dà )将(jiāng )、梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )拓(tuò )跋(bá )英(yīng )请(qǐng )以(yǐ )州(zhōu )兵(bīng )会(huì )刘(liú )藻(zǎo )击(jī )汉(hàn )中(zhōng ),魏(wèi )主(zhǔ )许(xǔ )之(zhī )。梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )萧(xiāo )懿(yì )遣(qiǎn )部(bù )将(jiāng )尹(yǐn )绍(shào )祖(zǔ )、梁(liáng )季(jì )群(qún )等(děng )将(jiāng )兵(bīng )二(èr )万(wàn ),据(jù )险(xiǎn ),立(lì )五(wǔ )栅(shān )以(yǐ )拒(jù )之(zhī )。英(yīng )曰(yuē ):“彼(bǐ )帅(shuài )贱(jiàn ),莫(mò )相(xiàng )统(tǒng )壹(yī )。我(wǒ )选(xuǎn )精(jīng )卒(zú )并(bìng )攻(gōng )一(yī )营(yíng ),彼(bǐ )必(bì )不(bú )相(xiàng )救(jiù );若(ruò )克(kè )一(yī )营(yíng ),四(sì )营(yíng )皆(jiē )走(zǒu )矣(yǐ )。”乃(nǎi )引(yǐn )兵(bīng )急(jí )攻(gōng )一(yī )营(yíng ),拔(bá )之(zhī ),四(sì )营(yíng )俱(jù )溃(kuì ),生(shēng )擒(qín )梁(liáng )季(jì )群(qún ),斩(zhǎn )三(sān )千(qiān )馀(yú )级(jí ),俘(fú )七(qī )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),乘(chéng )胜(shèng )长(zhǎng )驱(qū ),进(jìn )逼(bī )南(nán )郑(zhèng )。懿(yì )又(yòu )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )姜(jiāng )修(xiū )击(jī )英(yīng ),英(yīng )掩(yǎn )击(jī ),尽(jìn )获(huò )之(zhī )。将(jiāng )还(hái ),懿(yì )别(bié )军(jūn )继(jì )至(zhì );将(jiāng )士(shì )皆(jiē )已(yǐ )疲(pí ),不(bú )意(yì )其(qí )至(zhì ),大(dà )惧(jù ),欲(yù )走(zǒu )。英(yīng )故(gù )缓(huǎn )辔(pèi )徐(xú )行(háng ),神(shén )色(sè )自(zì )若(ruò ),登(dēng )高(gāo )望(wàng )敌(dí ),东(dōng )西(xī )指(zhǐ )麾(huī ),状(zhuàng )若(ruò )处(chù )分(fèn ),然(rán )后(hòu )整(zhěng )列(liè )而(ér )前(qián )。懿(yì )军(jūn )疑(yí )有(yǒu )伏(fú )兵(bīng ),迁(qiān )延(yán )引(yǐn )退(tuì ),英(yīng )追(zhuī )击(jī ),破(pò )之(zhī ),遂(suí )围(wéi )南(nán )郑(zhèng )。禁(jìn )将(jiāng )士(shì )毋(wú )得(dé )侵(qīn )暴(bào ),远(yuǎn )近(jìn )悦(yuè )附(fù ),争(zhēng )供(gòng )租(zū )运(yùn )。

懿(yì )婴(yīng )城(chéng )自(zì )守(shǒu ),军(jūn )主(zhǔ )范(fàn )絜(jié )先(xiān )将(jiāng )三(sān )千(qiān )馀(yú )人(rén )在(zài )外(wài ),还(hái )救(jiù )南(nán )郑(zhèng )。英(yīng )掩(yǎn )击(jī ),尽(jìn )获(huò )之(zhī )。围(wéi )城(chéng )数(shù )十(shí )日(rì ),城(chéng )中(zhōng )恟(xiōng )惧(jù )。录(lù )事(shì )参(cān )军(jūn )新(xīn )野(yě )庾(yǔ )域(yù )封(fēng )题(tí )空(kōng )仓(cāng )数(shù )十(shí ),指(zhǐ )示(shì )将(jiāng )士(shì )曰(yuē ):“此(cǐ )中(zhōng )粟(sù )皆(jiē )满(mǎn ),足(zú )支(zhī )二(èr )年(nián ),但(dàn )努(nǔ )力(lì )坚(jiān )守(shǒu )!”众(zhòng )心(xīn )乃(nǎi )安(ān )。会(huì )魏(wèi )主(zhǔ )召(zhào )英(yīng )还(hái ),英(yīng )使(shǐ )老(lǎo )弱(ruò )先(xiān )行(háng ),自(zì )将(jiāng )精(jīng )兵(bīng )为(wéi )后(hòu )拒(jù ),遣(qiǎn )使(shǐ )与(yǔ )懿(yì )告(gào )别(bié )。懿(yì )以(yǐ )为(wéi )诈(zhà ),英(yīng )去(qù )一(yī )日(rì ),犹(yóu )不(bú )开(kāi )门(mén );二(èr )月(yuè ),乃(nǎi )遣(qiǎn )将(jiāng )追(zhuī )之(zhī )。英(yīng )与(yǔ )士(shì )卒(zú )下(xià )马(mǎ )交(jiāo )战(zhàn ),懿(yì )兵(bīng )不(bú )敢(gǎn )逼(bī ),行(háng )四(sì )日(rì )四(sì )夜(yè ),懿(yì )兵(bīng )乃(nǎi )返(fǎn )。英(yīng )入(rù )斜(xié )谷(gǔ ),会(huì )天(tiān )大(dà )雨(yǔ ),士(shì )卒(zú )截(jié )竹(zhú )贮(zhù )米(mǐ ),执(zhí )炬(jù )火(huǒ )于(yú )马(mǎ )上(shàng )炊(chuī )之(zhī )。

先(xiān )是(shì ),懿(yì )遣(qiǎn )人(rén )诱(yòu )说(shuō )仇(chóu )池(chí )诸(zhū )氐(dī ),使(shǐ )起(qǐ )兵(bīng )断(duàn )英(yīng )运(yùn )道(dào )及(jí )归(guī )路(lù )。英(yīng )勒(lè )兵(bīng )奋(fèn )击(jī ),且(qiě )战(zhàn )且(qiě )前(qián ),矢(shǐ )中(zhōng )英(yīng )颊(jiá ),卒(zú )全(quán )军(jūn )还(hái )仇(chóu )池(chí ),讨(tǎo )叛(pàn )氐(dī ),平(píng )之(zhī )。英(yīng ),桢(zhēn )之(zhī )子(zǐ );懿(yì ),衍(yǎn )之(zhī )兄(xiōng )也(yě )。

英(yīng )之(zhī )攻(gōng )南(nán )郑(zhèng )也(yě ),魏(wèi )主(zhǔ )诏(zhào )雍(yōng )、泾(jīng )、岐(qí )三(sān )州(zhōu )发(fā )兵(bīng )六(liù )千(qiān )人(rén )戍(shù )南(nán )郑(zhèng ),俟(sì )克(kè )城(chéng )则(zé )遣(qiǎn )之(zhī )。侍(shì )中(zhōng )兼(jiān )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )李(lǐ )冲(chōng )表(biǎo )谏(jiàn )曰(yuē ):“秦(qín )川(chuān )险(xiǎn )厄(è ),地(dì )接(jiē )羌(qiāng )、夷(yí )。自(zì )西(xī )师(shī )出(chū )后(hòu ),饷(xiǎng )援(yuán )连(lián )续(xù ),加(jiā )氐(dī )、胡(hú )叛(pàn )逆(nì ),所(suǒ )在(zài )奔(bēn )命(mìng ),运(yùn )粮(liáng )擐(huàn )甲(jiǎ ),迄(qì )兹(zī )未(wèi )已(yǐ )。今(jīn )复(fù )豫(yù )差(chà )戍(shù )卒(zú ),悬(xuán )拟(nǐ )山(shān )外(wài ),虽(suī )加(jiā )优(yōu )复(fù ),恐(kǒng )犹(yóu )惊(jīng )骇(hài )。脱(tuō )终(zhōng )攻(gōng )不(bú )克(kè ),徒(tú )动(dòng )民(mín )情(qíng ),连(lián )胡(hú )结(jié )夷(yí ),事(shì )或(huò )难(nán )测(cè )。辄(zhé )依(yī )旨(zhǐ )密(mì )下(xià )刺(cì )史(shǐ ),待(dài )军(jūn )克(kè )郑(zhèng )城(chéng ),然(rán )后(hòu )差(chà )遣(qiǎn )。如(rú )臣(chén )愚(yú )见(jiàn ),犹(yóu )谓(wèi )未(wèi )足(zú )。何(hé )者(zhě )?西(xī )道(dào )险(xiǎn )厄(è ),单(dān )径(jìng )千(qiān )里(lǐ ),今(jīn )欲(yù )深(shēn )戍(shù )绝(jué )界(jiè )之(zhī )外(wài ),孤(gū )据(jù )群(qún )贼(zéi )之(zhī )中(zhōng ),敌(dí )攻(gōng )不(bú )可(kě )猝(cù )援(yuán ),食(shí )尽(jìn )不(bú )可(kě )运(yùn )粮(liáng )。古(gǔ )人(rén )有(yǒu )言(yán ),‘虽(suī )鞭(biān )之(zhī )长(zhǎng ),不(bú )及(jí )马(mǎ )腹(fù )。’南(nán )郑(zhèng )于(yú )国(guó ),实(shí )为(wéi )马(mǎ )腹(fù )也(yě )。且(qiě )魏(wèi )境(jìng )所(suǒ )掩(yǎn ),九(jiǔ )州(zhōu )过(guò )八(bā );民(mín )人(rén )所(suǒ )臣(chén ),十(shí )分(fèn )而(ér )九(jiǔ );所(suǒ )未(wèi )民(mín )者(zhě ),唯(wéi )漠(mò )北(běi )之(zhī )与(yǔ )江(jiāng )外(wài )耳(ěr )。羁(jī )之(zhī )在(zài )近(jìn ),岂(qǐ )汲(jí )汲(jí )于(yú )今(jīn )日(rì )也(yě )!宜(yí )待(dài )疆(jiāng )宇(yǔ )既(jì )广(guǎng ),粮(liáng )食(shí )既(jì )足(zú ),然(rán )后(hòu )置(zhì )邦(bāng )树(shù )将(jiāng ),为(wéi )吞(tūn )并(bìng )之(zhī )举(jǔ )。今(jīn )钟(zhōng )离(lí )、寿(shòu )阳(yáng ),密(mì )迩(ěr )未(wèi )拔(bá );赭(zhě )城(chéng )、新(xīn )野(yě ),跬(kuǐ )步(bù )弗(fú )降(jiàng )。东(dōng )道(dào )既(jì )未(wèi )可(kě )以(yǐ )近(jìn )力(lì )守(shǒu ),西(xī )籓(bān )宁(níng )可(kě )以(yǐ )远(yuǎn )兵(bīng )固(gù )!若(ruò )果(guǒ )欲(yù )置(zhì )者(zhě ),臣(chén )恐(kǒng )终(zhōng )以(yǐ )资(zī )敌(dí )也(yě )。又(yòu ),建(jiàn )都(dōu )土(tǔ )中(zhōng ),地(dì )接(jiē )寇(kòu )壤(rǎng ),方(fāng )须(xū )大(dà )将(jiāng )死(sǐ )士(shì ),平(píng )荡(dàng )江(jiāng )会(huì ),若(ruò )轻(qīng )遣(qiǎn )单(dān )寡(guǎ ),弃(qì )令(lìng )陷(xiàn )没(méi ),恐(kǒng )后(hòu )举(jǔ )之(zhī )日(rì ),众(zhòng )以(yǐ )留(liú )守(shǒu )致(zhì )惧(jù ),求(qiú )其(qí )死(sǐ )效(xiào ),未(wèi )易(yì )可(kě )获(huò )。推(tuī )此(cǐ )而(ér )论(lùn ),不(bú )戍(shù )为(wéi )上(shàng )。”魏(wèi )主(zhǔ )从(cóng )之(zhī )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )小(xiǎo )沛(pèi );己(jǐ )未(wèi ),如(rú )瑕(xiá )丘(qiū );庚(gēng )申(shēn ),如(rú )鲁(lǔ )城(chéng ),亲(qīn )祠(cí )孔(kǒng )子(zǐ );辛(xīn )酉(yǒu ),拜(bài )孔(kǒng )氏(shì )四(sì )人(rén )、颜(yán )氏(shì )二(èr )人(rén )官(guān ),作(zuò )选(xuǎn )诸(zhū )孔(kǒng )宗(zōng )子(zǐ )一(yī )人(rén )封(fēng )崇(chóng )圣(shèng )侯(hóu ),奉(fèng )孔(kǒng )子(zǐ )祀(sì ),命(mìng )兗(yǎn )州(zhōu )修(xiū )孔(kǒng )子(zǐ )墓(mù ),更(gèng )建(jiàn )碑(bēi )铭(míng )。

戊(wù )辰(chén ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )碻(qiāo )磝(áo ),命(mìng )谒(yè )者(zhě )仆(pú )射(shè )成(chéng )淹(yān )具(jù )舟(zhōu )楫(jí ),欲(yù )自(zì )泗(sì )入(rù )河(hé ),溯(sù )流(liú )还(hái )洛(luò )。淹(yān )谏(jiàn ),以(yǐ )为(wéi )“河(hé )流(liú )悍(hàn )猛(měng ),非(fēi )万(wàn )乘(chéng )所(suǒ )宜(yí )乘(chéng )。”帝(dì )曰(yuē ):“我(wǒ )以(yǐ )平(píng )城(chéng )无(wú )漕(cáo )运(yùn )之(zhī )路(lù ),故(gù )京(jīng )邑(yì )民(mín )贫(pín )。今(jīn )迁(qiān )都(dōu )洛(luò )阳(yáng ),欲(yù )通(tōng )四(sì )方(fāng )之(zhī )运(yùn ),而(ér )民(mín )犹(yóu )惮(dàn )河(hé )流(liú )之(zhī )险(xiǎn );故(gù )朕(zhèn )有(yǒu )此(cǐ )行(háng ),所(suǒ )以(yǐ )开(kāi )百(bǎi )姓(xìng )之(zhī )心(xīn )也(yě )。”

魏(wèi )城(chéng )阳(yáng )王(wáng )鸾(luán )等(děng )攻(gōng )赭(zhě )阳(yáng ),诸(zhū )将(jiāng )不(bú )相(xiàng )统(tǒng )壹(yī ),围(wéi )守(shǒu )百(bǎi )馀(yú )日(rì ),诸(zhū )将(jiāng )欲(yù )案(àn )甲(jiǎ )不(bú )战(zhàn )以(yǐ )疲(pí )之(zhī )。李(lǐ )佐(zuǒ )独(dú )昼(zhòu )夜(yè )攻(gōng )击(jī ),士(shì )卒(zú )死(sǐ )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng ),帝(dì )遣(qiǎn )太(tài )子(zǐ )右(yòu )卫(wèi )率(lǜ )垣(yuán )历(lì )生(shēng )救(jiù )之(zhī )。诸(zhū )将(jiāng )以(yǐ )众(zhòng )寡(guǎ )不(bú )敌(dí ),欲(yù )退(tuì ),佐(zuǒ )独(dú )帅(shuài )骑(qí )二(èr )千(qiān )逆(nì )战(zhàn )而(ér )败(bài )。卢(lú )渊(yuān )等(děng )引(yǐn )去(qù ),历(lì )生(shēng )追(zhuī )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī )。历(lì )生(shēng ),荣(róng )祖(zǔ )之(zhī )从(cóng )弟(dì )也(yě )。南(nán )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )房(fáng )伯(bó )玉(yù )等(děng )又(yòu )败(bài )薛(xuē )真(zhēn )度(dù )于(yú )沙(shā )堨(ài )。

鸾(luán )等(děng )见(jiàn )魏(wèi )主(zhǔ )于(yú )瑕(xiá )丘(qiū )。魏(wèi )主(zhǔ )责(zé )之(zhī )曰(yuē ):“卿(qīng )等(děng )沮(jǔ )辱(rǔ )威(wēi )灵(líng ),罪(zuì )当(dāng )大(dà )辟(pì );朕(zhèn )以(yǐ )新(xīn )迁(qiān )洛(luò )邑(yì ),特(tè )从(cóng )宽(kuān )典(diǎn )。”五(wǔ )月(yuè ),己(jǐ )巳(sì ),降(jiàng )封(fēng )鸾(luán )为(wéi )定(dìng )襄(xiāng )县(xiàn )王(wáng ),削(xuē )户(hù )五(wǔ )百(bǎi );卢(lú )渊(yuān )、李(lǐ )佐(zuǒ )、韦(wéi )珍(zhēn )皆(jiē )削(xuē )官(guān )爵(jué )为(wéi )民(mín ),佐(zuǒ )仍(réng )徙(xǐ )瀛(yíng )州(zhōu )。以(yǐ )薛(xuē )真(zhēn )度(dù )与(yǔ )其(qí )从(cóng )兄(xiōng )安(ān )都(dōu )有(yǒu )开(kāi )徐(xú )方(fāng )之(zhī )功(gōng ),听(tīng )存(cún )其(qí )爵(jué )及(jí )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),馀(yú )皆(jiē )削(xuē )夺(duó ),曰(yuē ):“进(jìn )足(zú )明(míng )功(gōng ),退(tuì )足(zú )彰(zhāng )罪(zuì )矣(yǐ )。”

魏(wèi )广(guǎng )川(chuān )刚(gāng )王(wáng )谐(xié )卒(zú )。谐(xié ),略(luè )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。魏(wèi )主(zhǔ )曰(yuē ):“古(gǔ )者(zhě ),大(dà )臣(chén )之(zhī )丧(sàng )有(yǒu )三(sān )临(lín )之(zhī )礼(lǐ );魏(wèi )、晋(jìn )以(yǐ )来(lái ),王(wáng )公(gōng )之(zhī )丧(sàng ),哭(kū )于(yú )东(dōng )堂(táng )。自(zì )今(jīn )诸(zhū )王(wáng )之(zhī )丧(sàng ),期(qī )亲(qīn )三(sān )临(lín );大(dà )功(gōng )再(zài )临(lín );小(xiǎo )功(gōng )、缌(sī )麻(má )一(yī )临(lín );罢(bà )东(dōng )堂(táng )之(zhī )哭(kū )。广(guǎng )川(chuān )王(wáng )于(yú )朕(zhèn ),大(dà )功(gōng )也(yě )。”将(jiāng )大(dà )敛(liǎn ),素(sù )服(fú )、深(shēn )衣(yī )往(wǎng )哭(kū )之(zhī )。

甲(jiǎ )戌(xū ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )滑(huá )台(tái );丙(bǐng )子(zǐ ),舍(shě )于(yú )石(shí )济(jì )。庚(gēng )辰(chén ),太(tài )子(zǐ )出(chū )迎(yíng )于(yú )平(píng )桃(táo )城(chéng )。

赵(zhào )郡(jùn )王(wáng )幹(gàn )在(zài )洛(luò )阳(yáng ),贪(tān )淫(yín )不(bú )法(fǎ ),御(yù )史(shǐ )中(zhōng )尉(wèi )李(lǐ )彪(biāo )私(sī )戒(jiè )之(zhī ),且(qiě )曰(yuē ):“殿(diàn )下(xià )不(bú )悛(quān ),不(bú )敢(gǎn )不(bú )以(yǐ )闻(wén )。”幹(gàn )悠(yōu )然(rán )不(bú )以(yǐ )为(wéi )意(yì )。彪(biāo )表(biǎo )弹(dàn )之(zhī )。魏(wèi )主(zhǔ )诏(zhào )幹(gàn )与(yǔ )北(běi )海(hǎi )王(wáng )详(xiáng )俱(jù )从(cóng )太(tài )子(zǐ )诣(yì )行(háng )在(zài )。既(jì )至(zhì ),见(jiàn )详(xiáng )而(ér )不(bú )见(jiàn )幹(gàn ),阴(yīn )使(shǐ )左(zuǒ )右(yòu )察(chá )其(qí )意(yì )色(sè ),知(zhī )无(wú )忧(yōu )悔(huǐ ),乃(nǎi )亲(qīn )数(shù )其(qí )罪(zuì ),杖(zhàng )之(zhī )一(yī )百(bǎi ),免(miǎn )官(guān )还(hái )第(dì )。

癸(guǐ )未(wèi ),魏(wèi )主(zhǔ )还(hái )洛(luò )阳(yáng ),告(gào )于(yú )太(tài )庙(miào )。甲(jiǎ )申(shēn ),减(jiǎn )冗(rǒng )官(guān )之(zhī )禄(lù )以(yǐ )助(zhù )军(jūn )国(guó )之(zhī )用(yòng )。乙(yǐ )酉(yǒu ),行(háng )饮(yǐn )至(zhì )之(zhī )礼(lǐ )。班(bān )赏(shǎng )有(yǒu )差(chà )。

甲(jiǎ )午(wǔ ),魏(wèi )太(tài )子(zǐ )冠(guàn )于(yú )庙(miào )。魏(wèi )主(zhǔ )欲(yù )变(biàn )北(běi )俗(sú ),引(yǐn )见(jiàn )群(qún )臣(chén ),谓(wèi )曰(yuē ):“卿(qīng )等(děng )欲(yù )朕(zhèn )远(yuǎn )追(zhuī )商(shāng )、周(zhōu ),为(wéi )欲(yù )不(bú )及(jí )汉(hàn )、晋(jìn )邪(xié )?”咸(xián )阳(yáng )王(wáng )禧(xǐ )对(duì )曰(yuē ):“群(qún )臣(chén )愿(yuàn )陛(bì )下(xià )度(dù )越(yuè )前(qián )王(wáng )耳(ěr )。”帝(dì )曰(yuē ):“然(rán )则(zé )当(dāng )变(biàn )风(fēng )易(yì )俗(sú ),当(dāng )因(yīn )循(xún )守(shǒu )故(gù )邪(xié )?”对(duì )曰(yuē ):“愿(yuàn )圣(shèng )政(zhèng )日(rì )新(xīn )。”帝(dì )曰(yuē ):“为(wéi )止(zhǐ )于(yú )一(yī )身(shēn ),为(wéi )欲(yù )传(chuán )之(zhī )子(zǐ )孙(sūn )邪(xié )?”对(duì )曰(yuē ):“愿(yuàn )传(chuán )之(zhī )百(bǎi )世(shì )!”帝(dì )曰(yuē ):“然(rán )则(zé )必(bì )当(dāng )改(gǎi )作(zuò ),卿(qīng )等(děng )不(bú )得(dé )违(wéi )也(yě )。”对(duì )曰(yuē ):“上(shàng )令(lìng )下(xià )从(cóng ),其(qí )谁(shuí )敢(gǎn )违(wéi )!”帝(dì )曰(yuē ):“夫(fū )‘名(míng )不(bú )正(zhèng ),言(yán )不(bú )顺(shùn ),则(zé )礼(lǐ )乐(lè )不(bú )可(kě )兴(xìng )。’今(jīn )欲(yù )断(duàn )诸(zhū )北(běi )语(yǔ ),一(yī )从(cóng )正(zhèng )音(yīn )。其(qí )年(nián )三(sān )十(shí )已(yǐ )上(shàng ),习(xí )性(xìng )已(yǐ )久(jiǔ ),容(róng )不(bú )可(kě )猝(cù )革(gé )。三(sān )十(shí )已(yǐ )下(xià ),见(jiàn )在(zài )朝(cháo )廷(tíng )之(zhī )人(rén ),语(yǔ )音(yīn )不(bú )听(tīng )仍(réng )旧(jiù );若(ruò )有(yǒu )故(gù )为(wéi ),当(dāng )加(jiā )降(jiàng )黜(chù )。各(gè )宜(yí )深(shēn )戒(jiè )!王(wáng )公(gōng )卿(qīng )士(shì )以(yǐ )为(wéi )然(rán )不(bú )?”对(duì )曰(yuē ):“实(shí )如(rú )圣(shèng )旨(zhǐ )。”帝(dì )曰(yuē ):“朕(zhèn )尝(cháng )与(yǔ )李(lǐ )冲(chōng )论(lùn )此(cǐ ),冲(chōng )曰(yuē ):“四(sì )方(fāng )之(zhī )语(yǔ ),竟(jìng )知(zhī )谁(shuí )是(shì );帝(dì )者(zhě )言(yán )之(zhī ),即(jí )为(wéi )正(zhèng )矣(yǐ )。’冲(chōng )之(zhī )此(cǐ )言(yán ),其(qí )罪(zuì )当(dāng )死(sǐ )!”因(yīn )顾(gù )冲(chōng )曰(yuē );’卿(qīng )负(fù )社(shè )稷(jì ),当(dāng )令(lìng )御(yù )史(shǐ )牵(qiān )下(xià )!”冲(chōng )免(miǎn )冠(guàn )顿(dùn )首(shǒu )谢(xiè )。又(yòu )责(zé )留(liú )守(shǒu )之(zhī )官(guān )曰(yuē ):“昨(zuó )望(wàng )见(jiàn )女(nǚ )犹(yóu )服(fú )夹(jiá )领(lǐng )小(xiǎo )袖(xiù ),卿(qīng )等(děng )何(hé )为(wéi )不(bú )遵(zūn )前(qián )诏(zhào )!”皆(jiē )谢(xiè )罪(zuì )。帝(dì )曰(yuē ):“朕(zhèn )言(yán )非(fēi )是(shì ),卿(qīng )等(děng )当(dāng )庭(tíng )争(zhēng )。如(rú )何(hé )入(rù )则(zé )顺(shùn )旨(zhǐ ),退(tuì )则(zé )不(bú )从(cóng )乎(hū )!”六(liù )月(yuè ),己(jǐ )亥(hài ),下(xià )诏(zhào ):“不(bú )得(dé )为(wéi )北(běi )俗(sú )之(zhī )语(yǔ )于(yú )朝(cháo )廷(tíng )。违(wéi )者(zhě )免(miǎn )所(suǒ )居(jū )官(guān )!”

癸(guǐ )卯(mǎo ),魏(wèi )主(zhǔ )使(shǐ )太(tài )子(zǐ )如(rú )平(píng )城(chéng )赴(fù )太(tài )师(shī )熙(xī )之(zhī )丧(sàng )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),魏(wèi )诏(zhào )求(qiú )遗(yí )书(shū ),秘(mì )阁(gé )所(suǒ )无(wú ),有(yǒu )益(yì )时(shí )用(yòng )者(zhě ),加(jiā )以(yǐ )优(yōu )赏(shǎng )。

魏(wèi )有(yǒu )司(sī )奏(zòu ):“广(guǎng )川(chuān )王(wáng )妃(fēi )葬(zàng )于(yú )代(dài )都(dōu ),未(wèi )审(shěn )以(yǐ )新(xīn )尊(zūn )从(cóng )旧(jiù )卑(bēi ),以(yǐ )旧(jiù )卑(bēi )就(jiù )新(xīn )尊(zūn )?”魏(wèi )主(zhǔ )曰(yuē ):“代(dài )人(rén )迁(qiān )洛(luò )者(zhě ),宜(yí )悉(xī )葬(zàng )邙(máng )山(shān )。其(qí )先(xiān )有(yǒu )夫(fū )死(sǐ )于(yú )代(dài )者(zhě ),听(tīng )妻(qī )还(hái )葬(zàng );夫(fū )死(sǐ )于(yú )洛(luò )者(zhě ),不(bú )得(dé )还(hái )代(dài )就(jiù )妻(qī )。其(qí )馀(yú )州(zhōu )之(zhī )人(rén ),自(zì )听(tīng )从(cóng )便(biàn )。”丙(bǐng )辰(chén ),诏(zhào ):“迁(qiān )洛(luò )之(zhī )民(mín )死(sǐ ),葬(zàng )河(hé )南(nán ),不(bú )得(dé )还(hái )北(běi )。”于(yú )是(shì )代(dài )人(rén )南(nán )迁(qiān )者(zhě )悉(xī )为(wéi )河(hé )南(nán )洛(luò )阳(yáng )人(rén )。

戊(wù )午(wǔ ),魏(wèi )改(gǎi )用(yòng )长(zhǎng )尺(chǐ )、大(dà )斗(dòu ),其(qí )法(fǎ )依(yī )《汉(hàn )志(zhì )》为(wéi )之(zhī )。

上(shàng )之(zhī )废(fèi )郁(yù )林(lín )王(wáng )也(yě ),许(xǔ )萧(xiāo )谌(chén )以(yǐ )扬(yáng )州(zhōu );既(jì )而(ér )除(chú )领(lǐng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )、南(nán )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。谌(chén )恚(huì )曰(yuē ):“见(jiàn )炊(chuī )饭(fàn ),推(tuī )以(yǐ )与(yǔ )人(rén )。”谌(chén )恃(shì )功(gōng ),颇(pō )干(gàn )预(yù )朝(cháo )政(zhèng ),所(suǒ )欲(yù )选(xuǎn )用(yòng ),辄(zhé )命(mìng )尚(shàng )书(shū )使(shǐ )为(wéi )申(shēn )论(lùn )。上(shàng )闻(wén )而(ér )忌(jì )之(zhī ),以(yǐ )萧(xiāo )诞(dàn )、萧(xiāo )诔(lěi )方(fāng )将(jiāng )兵(bīng )拒(jù )魏(wèi ),隐(yǐn )忍(rěn )不(bú )发(fā )。壬(rén )戌(xū ),上(shàng )游(yóu )华(huá )林(lín )园(yuán ),与(yǔ )谌(chén )及(jí )尚(shàng )书(shū )令(lìng )王(wáng )晏(yàn )等(děng )数(shù )人(rén )宴(yàn ),尽(jìn )欢(huān );坐(zuò )罢(bà ),留(liú )谌(chén )晚(wǎn )出(chū ),至(zhì )华(huá )林(lín )阁(gé ),仗(zhàng )身(shēn )执(zhí )还(hái )入(rù )省(shěng )。上(shàng )遣(qiǎn )左(zuǒ )右(yòu )莫(mò )智(zhì )明(míng )数(shù )谌(chén )曰(yuē ):“隆(lóng )昌(chāng )之(zhī )际(jì ),非(fēi )卿(qīng )无(wú )有(yǒu )今(jīn )日(rì )。今(jīn )一(yī )门(mén )二(èr )州(zhōu )、兄(xiōng )弟(dì )三(sān )封(fēng ),朝(cháo )廷(tíng )相(xiàng )报(bào ),止(zhǐ )可(kě )极(jí )此(cǐ )。卿(qīng )恆(héng )怀(huái )怨(yuàn )望(wàng ),乃(nǎi )云(yún )炊(chuī )饭(fàn )已(yǐ )熟(shú ),合(hé )甑(zèng )与(yǔ )人(rén )邪(xié )!今(jīn )赐(cì )卿(qīng )死(sǐ )!”遂(suí )杀(shā )之(zhī ),并(bìng )其(qí )弟(dì )诔(lěi );以(yǐ )黄(huáng )门(mén )郎(láng )萧(xiāo )衍(yǎn )为(wéi )司(sī )州(zhōu )别(bié )驾(jià ),往(wǎng )执(zhí )诞(dàn ),杀(shā )之(zhī )。谌(chén )好(hǎo )术(shù )数(shù ),吴(wú )兴(xìng )沈(shěn )文(wén )猷(yóu )常(cháng )语(yǔ )之(zhī )曰(yuē ):“君(jūn )相(xiàng )不(bú )减(jiǎn )高(gāo )帝(dì )。”谌(chén )死(sǐ ),文(wén )猷(yóu )亦(yì )伏(fú )诛(zhū )。谌(chén )死(sǐ )之(zhī )日(rì ),上(shàng )又(yòu )杀(shā )西(xī )阳(yáng )王(wáng )子(zǐ )明(míng )、南(nán )海(hǎi )王(wáng )子(zǐ )罕(hǎn )、邵(shào )陵(líng )王(wáng )子(zǐ )贞(zhēn )。乙(yǐ )丑(chǒu ),以(yǐ )右(yòu )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )萧(xiāo )坦(tǎn )之(zhī )为(wéi )领(lǐng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )。

魏(wèi )高(gāo )闾(lǘ )上(shàng )言(yán ):“鄴(yè )城(chéng )密(mì )皇(huáng )后(hòu )庙(miào )颓(tuí )圮(pǐ ),请(qǐng )更(gèng )葺(qì )治(zhì );若(ruò )谓(wèi )已(yǐ )配(pèi )飨(xiǎng )太(tài )庙(miào ),即(jí )宜(yí )罢(bà )毁(huǐ )。”诏(zhào )罢(bà )之(zhī )。

魏(wèi )拓(tuò )跋(bá )英(yīng )之(zhī )寇(kòu )汉(hàn )中(zhōng )也(yě ),沮(jǔ )水(shuǐ )氐(dī )杨(yáng )馥(fù )之(zhī )为(wéi )齐(qí )击(jī )武(wǔ )兴(xìng )氐(dī )杨(yáng )集(jí )始(shǐ ),破(pò )之(zhī )。秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),辛(xīn )卯(mǎo ),以(yǐ )馥(fù )之(zhī )为(wéi )北(běi )秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、仇(chóu )池(chí )公(gōng )。

八(bā )月(yuè ),乙(yǐ )巳(sì ),魏(wèi )选(xuǎn )武(wǔ )勇(yǒng )之(zhī )士(shì )十(shí )五(wǔ )万(wàn )人(rén )为(wéi )羽(yǔ )林(lín )、虎(hǔ )贲(bēn )以(yǐ )充(chōng )宿(xiǔ )卫(wèi )。

魏(wèi )金(jīn )墉(yōng )宫(gōng )成(chéng ),立(lì )国(guó )子(zǐ )、太(tài )学(xué )、四(sì )门(mén )小(xiǎo )学(xué )于(yú )洛(luò )阳(yáng )。

魏(wèi )高(gāo )祖(zǔ )游(yóu )华(huá )林(lín )园(yuán ),观(guān )故(gù )景(jǐng )阳(yáng )山(shān ),黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )郭(guō )祚(zuò )曰(yuē ):“山(shān )水(shuǐ )者(zhě ),仁(rén )智(zhì )之(zhī )所(suǒ )乐(lè ),宜(yí )复(fù )修(xiū )之(zhī )。”帝(dì )曰(yuē ):“魏(wèi )明(míng )帝(dì )以(yǐ )奢(shē )失(shī )之(zhī )于(yú )前(qián ),朕(zhèn )岂(qǐ )可(kě )袭(xí )之(zhī )于(yú )后(hòu )乎(hū )!”帝(dì )好(hǎo )读(dú )书(shū ),手(shǒu )不(bú )释(shì )卷(juàn ),在(zài )舆(yú )、据(jù )鞍(ān ),不(bú )忘(wàng )讲(jiǎng )道(dào )。善(shàn )属(shǔ )文(wén ),多(duō )于(yú )马(mǎ )上(shàng )口(kǒu )占(zhàn ),既(jì )成(chéng ),不(bú )更(gèng )一(yī )字(zì );自(zì )太(tài )和(hé )十(shí )年(nián )以(yǐ )后(hòu ),诏(zhào )策(cè )皆(jiē )自(zì )为(wéi )之(zhī )。好(hǎo )贤(xián )乐(lè )善(shàn ),情(qíng )如(rú )饥(jī )渴(kě ),所(suǒ )与(yǔ )游(yóu )接(jiē ),常(cháng )寄(jì )以(yǐ )布(bù )素(sù )之(zhī )意(yì ),如(rú )李(lǐ )冲(chōng )、李(lǐ )彪(biāo )、高(gāo )闾(lǘ )、王(wáng )萧(xiāo )、郭(guō )祚(zuò )、宋(sòng )弁(biàn )、刘(liú )芳(fāng )、崔(cuī )光(guāng )、邢(xíng )峦(luán )之(zhī )徒(tú ),皆(jiē )以(yǐ )文(wén )雅(yǎ )见(jiàn )亲(qīn ),贵(guì )显(xiǎn )用(yòng )事(shì );制(zhì )礼(lǐ )作(zuò )乐(lè ),郁(yù )然(rán )可(kě )观(guān ),有(yǒu )太(tài )平(píng )之(zhī )风(fēng )焉(yān )。

治(zhì )书(shū )侍(shì )御(yù )史(shǐ )薛(xuē )聪(cōng ),辨(biàn )之(zhī )曾(céng )孙(sūn )也(yě ),弹(dàn )劾(hé )不(bú )避(bì )强(qiáng )御(yù ),帝(dì )或(huò )欲(yù )宽(kuān )贷(dài )者(zhě ),聪(cōng )辄(zhé )争(zhēng )之(zhī )。帝(dì )每(měi )曰(yuē ):“朕(zhèn )见(jiàn )薛(xuē )聪(cōng ),不(bú )能(néng )不(bú )惮(dàn ),何(hé )况(kuàng )诸(zhū )人(rén )也(yě )!”自(zì )是(shì )贵(guì )戚(qī )敛(liǎn )手(shǒu )。累(lèi )迁(qiān )直(zhí )阁(gé )将(jiāng )军(jūn ),兼(jiān )给(gěi )事(shì )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )、散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì ),帝(dì )外(wài )以(yǐ )德(dé )器(qì )遇(yù )之(zhī ),内(nèi )心(xīn )以(yǐ )膂(lǚ )为(wéi )寄(jì ),亲(qīn )卫(wèi )禁(jìn )兵(bīng ),悉(xī )聪(cōng )管(guǎn )领(lǐng ),故(gù )终(zhōng )太(tài )和(hé )之(zhī )世(shì ),恒(héng )带(dài )直(zhí )阁(gé )将(jiāng )军(jūn )。群(qún )臣(chén )罢(bà )朝(cháo )之(zhī )后(hòu ),聪(cōng )桓(huán )陪(péi )侍(shì )帷(wéi )幄(wò ),言(yán )兼(jiān )昼(zhòu )夜(yè ),时(shí )政(zhèng )得(dé )失(shī ),动(dòng )辄(zhé )匡(kuāng )谏(jiàn ),事(shì )多(duō )听(tīng )允(yǔn );而(ér )重(zhòng )厚(hòu )沉(chén )密(mì ),外(wài )莫(mò )窥(kuī )其(qí )际(jì )。帝(dì )欲(yù )进(jìn )以(yǐ )名(míng )位(wèi ),辄(zhé )苦(kǔ )让(ràng )不(bú )受(shòu )。帝(dì )亦(yì )雅(yǎ )相(xiàng )体(tǐ )悉(xī ),谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“卿(qīng )天(tiān )爵(jué )自(zì )高(gāo ),固(gù )非(fēi )人(rén )爵(jué )之(zhī )所(suǒ )能(néng )荣(róng )也(yě )。”

九(jiǔ )月(yuè ),庚(gēng )午(wǔ ),魏(wèi )六(liù )宫(gōng )、文(wén )武(wǔ )悉(xī )还(hái )于(yú )洛(luò )阳(yáng )。

丙(bǐng )戌(xū ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )鄴(yè ),屡(lǚ )至(zhì )相(xiàng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )高(gāo )闾(lǘ )之(zhī )馆(guǎn ),美(měi )其(qí )治(zhì )效(xiào ),赏(shǎng )赐(cì )甚(shèn )厚(hòu )。闾(lǘ )数(shù )请(qǐng )本(běn )州(zhōu ),诏(zhào )曰(yuē ):“闾(lǘ )以(yǐ )悬(xuán )车(chē )之(zhī )年(nián ),方(fāng )求(qiú )衣(yī )锦(jǐn ),知(zhī )进(jìn )忘(wàng )退(tuì ),有(yǒu )尘(chén )谦(qiān )德(dé );可(kě )降(jiàng )号(hào )平(píng )北(běi )将(jiāng )军(jūn )。朝(cháo )之(zhī )老(lǎo )成(chéng ),宜(yí )遂(suí )情(qíng )愿(yuàn ),徙(xǐ )授(shòu )幽(yōu )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),令(lìng )存(cún )劝(quàn )两(liǎng )修(xiū ),恩(ēn )法(fǎ )并(bìng )举(jǔ )。”以(yǐ )高(gāo )阳(yáng )王(wáng )雍(yōng )为(wéi )相(xiàng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),戒(jiè )之(zhī )曰(yuē ):“作(zuò )牧(mù )亦(yì )易(yì )亦(yì )难(nán ):‘其(qí )身(shēn )正(zhèng ),不(bú )令(lìng )而(ér )行(háng )。所(suǒ )以(yǐ )易(yì );‘其(qí )身(shēn )不(bú )正(zhèng ),虽(suī )令(lìng )不(bú )从(cóng ),’所(suǒ )以(yǐ )难(nán )。”

己(jǐ )丑(chǒu ),徙(xǐ )南(nán )平(píng )王(wáng )宝(bǎo )攸(yōu )为(wéi )郡(jùn )陵(líng )王(wáng ),蜀(shǔ )郡(jùn )王(wáng )子(zǐ )文(wén )为(wéi )西(xī )阳(yáng )王(wáng ),广(guǎng )汉(hàn )王(wáng )子(zǐ )峻(jùn )为(wéi )衡(héng )阳(yáng )王(wáng ),临(lín )海(hǎi )王(wáng )昭(zhāo )季(jì )为(wéi )巴(bā )陵(líng )王(wáng ),永(yǒng )嘉(jiā )王(wáng )昭(zhāo )粲(càn )为(wéi )桂(guì )阳(yáng )王(wáng )。

乙(yǐ )未(wèi ),魏(wèi )主(zhǔ )自(zì )鄴(yè )还(hái );冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),丙(bǐng )辰(chén ),至(zhì )洛(luò )阳(yáng )。

壬(rén )戌(xū ),魏(wèi )诏(zhào ):“诸(zhū )州(zhōu )牧(mù )精(jīng )品(pǐn )属(shǔ )官(guān ),考(kǎo )其(qí )得(dé )失(shī )为(wéi )三(sān )等(děng )以(yǐ )闻(wén )。”又(yòu )诏(zhào ):“徐(xú )、兗(yǎn )、光(guāng )、南(nán )青(qīng )、荆(jīng )、洛(luò )六(liù )州(zhōu ),严(yán )纂(zuǎn )戎(róng )备(bèi ),应(yīng )须(xū )赴(fù )集(jí )。”十(shí )一(yī )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo ),诏(zhào )罢(bà )世(shì )宗(zōng )东(dōng )田(tián ),毁(huǐ )兴(xìng )光(guāng )楼(lóu )。

己(jǐ )卯(mǎo ),纳(nà )太(tài )子(zǐ )妃(fēi )褚(chǔ )氏(shì ),大(dà )赦(shè )。妃(fēi ),澄(chéng )之(zhī )女(nǚ )也(yě )。

庚(gēng )午(wǔ ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )委(wěi )粟(sù )山(shān ),定(dìng )圜(huán )丘(qiū )。己(jǐ )卯(mǎo ),帝(dì )引(yǐn )诸(zhū )儒(rú )议(yì )圜(huán )丘(qiū )礼(lǐ )。秘(mì )书(shū )令(lìng )李(lǐ )彪(biāo )建(jiàn )言(yán ):“鲁(lǔ )人(rén )将(jiāng )有(yǒu )事(shì )于(yú )上(shàng )帝(dì ),必(bì )先(xiān )有(yǒu )事(shì )于(yú )泮(pàn )宫(gōng )。请(qǐng )前(qián )一(yī )日(rì )告(gào )庙(miào )。”从(cóng )之(zhī )。甲(jiǎ )申(shēn ),魏(wèi )主(zhǔ )祀(sì )圜(huán )丘(qiū );丙(bǐng )戌(xū ),大(dà )赦(shè )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),乙(yǐ )未(wèi )朔(shuò ),魏(wèi )主(zhǔ )见(jiàn )群(qún )臣(chén )于(yú )光(guāng )极(jí )堂(táng ),宣(xuān )下(xià )品(pǐn )令(lìng ),为(wéi )大(dà )选(xuǎn )之(zhī )始(shǐ )。光(guāng )禄(lù )勋(xūn )于(yú )烈(liè )子(zǐ )登(dēng )引(yǐn )例(lì )求(qiú )迁(qiān )官(guān ),烈(liè )上(shàng )表(biǎo )曰(yuē ):“方(fāng )今(jīn )圣(shèng )明(míng )之(zhī )理(lǐ ),朝(cháo )应(yīng )廉(lián )让(ràng ),而(ér )臣(chén )子(zǐ )登(dēng )引(yǐn )人(rén )求(qiú )进(jìn );是(shì )臣(chén )素(sù )无(wú )教(jiāo )训(xùn ),乞(qǐ )行(háng )黜(chù )落(luò )!”魏(wèi )主(zhǔ )曰(yuē ):“此(cǐ )乃(nǎi )有(yǒu )识(shí )之(zhī )言(yán ),不(bú )谓(wèi )烈(liè )能(néng )办(bàn )此(cǐ )!”乃(nǎi )引(yǐn )见(jiàn )登(dēng ),谓(wèi )曰(yuē ):“朕(zhèn )将(jiāng )流(liú )化(huà )天(tiān )下(xià ),以(yǐ )卿(qīng )父(fù )有(yǒu )谦(qiān )逊(xùn )之(zhī )美(měi )、直(zhí )士(shì )之(zhī )风(fēng ),故(gù )进(jìn )卿(qīng )为(wéi )太(tài )子(zǐ )翊(yì )军(jūn )校(xiào )尉(wèi )。”又(yòu )加(jiā )烈(liè )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì ),封(fēng )聊(liáo )城(chéng )县(xiàn )子(zǐ )。

魏(wèi )主(zhǔ )谓(wèi )群(qún )臣(chén )曰(yuē ):“国(guó )家(jiā )从(cóng )来(lái )有(yǒu )一(yī )事(shì )可(kě )叹(tàn ):臣(chén )下(xià )莫(mò )肯(kěn )公(gōng )言(yán )得(dé )失(shī )是(shì )也(yě )。夫(fū )人(rén )君(jūn )患(huàn )不(bú )能(néng )纳(nà )谏(jiàn ),人(rén )臣(chén )患(huàn )不(bú )能(néng )尽(jìn )忠(zhōng )。自(zì )今(jīn )朕(zhèn )举(jǔ )一(yī )人(rén ),如(rú )有(yǒu )不(bú )可(kě ),卿(qīng )等(děng )直(zhí )言(yán )其(qí )失(shī );若(ruò )有(yǒu )才(cái )能(néng )而(ér )朕(zhèn )所(suǒ )不(bú )识(shí ),卿(qīng )等(děng )亦(yì )当(dāng )举(jǔ )之(zhī )。如(rú )是(shì ),得(dé )人(rén )者(zhě )有(yǒu )赏(shǎng ),不(bú )言(yán )者(zhě )有(yǒu )罪(zuì ),卿(qīng )等(děng )当(dāng )知(zhī )之(zhī )。”

丁(dīng )酉(yǒu ),诏(zhào )修(xiū )晋(jìn )帝(dì )诸(zhū )陵(líng ),增(zēng )置(zhì )守(shǒu )卫(wèi )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),魏(wèi )主(zhǔ )引(yǐn )见(jiàn )群(qún )臣(chén )于(yú )光(guāng )极(jí )堂(táng ),颁(bān )赐(cì )冠(guàn )服(fú )。

先(xiān )是(shì ),魏(wèi )人(rén )未(wèi )尝(cháng )用(yòng )钱(qián ),魏(wèi )主(zhǔ )始(shǐ )命(mìng )铸(zhù )太(tài )和(hé )五(wǔ )铢(zhū )。是(shì )岁(suì ),鼓(gǔ )铸(zhù )粗(cū )备(bèi ),诏(zhào )公(gōng )私(sī )用(yòng )之(zhī )。

魏(wèi )以(yǐ )光(guāng )城(chéng )蛮(mán )帅(shuài )田(tián )益(yì )光(guāng )为(wéi )南(nán )司(sī )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),所(suǒ )统(tǒng )守(shǒu )宰(zǎi ),听(tīng )其(qí )铨(quán )置(zhì )。后(hòu )更(gèng )于(yú )新(xīn )蔡(cài )立(lì )东(dōng )豫(yù )州(zhōu ),以(yǐ )益(yì )光(guāng )为(wéi )刺(cì )史(shǐ )。

氐(dī )王(wáng )杨(yáng )炅(guì )卒(zú )。

高(gāo )宗(zōng )明(míng )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )建(jiàn )武(wǔ )三(sān )年(nián )(丙(bǐng )子(zǐ ),公(gōng )元(yuán )四(sì )九(jiǔ )六(liù )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo ),以(yǐ )杨(yáng )炅(guì )子(zǐ )崇(chóng )祖(zǔ )为(wéi )沙(shā )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),封(fēng )阴(yīn )平(píng )王(wáng )。

魏(wèi )主(zhǔ )下(xià )诏(zhào ),以(yǐ )为(wéi ):“北(běi )人(rén )谓(wèi )土(tǔ )为(wéi )拓(tuò ),后(hòu )为(wéi )跋(bá )。魏(wèi )之(zhī )先(xiān )出(chū )于(yú )黄(huáng )帝(dì ),以(yǐ )土(tǔ )德(dé )王(wáng ),故(gù )为(wéi )拓(tuò )跋(bá )氏(shì )。夫(fū )土(tǔ )者(zhě ),黄(huáng )中(zhōng )之(zhī )色(sè ),万(wàn )物(wù )之(zhī )元(yuán )也(yě );宜(yí )改(gǎi )姓(xìng )元(yuán )氏(shì )。诸(zhū )功(gōng )臣(chén )旧(jiù )族(zú )自(zì )代(dài )来(lái )者(zhě ),姓(xìng )或(huò )重(zhòng )复(fù ),皆(jiē )改(gǎi )之(zhī )。”于(yú )是(shì )始(shǐ )改(gǎi )拔(bá )拔(bá )氏(shì )为(wéi )长(zhǎng )孙(sūn )氏(shì ),达(dá )奚(xī )氏(shì )为(wéi )奚(xī )氏(shì ),乙(yǐ )旃(zhān )氏(shì )为(wéi )叔(shū )孙(sūn )氏(shì ),丘(qiū )穆(mù )陵(líng )氏(shì )为(wéi )穆(mù )氏(shì ),步(bù )六(liù )孤(gū )氏(shì )为(wéi )陆(lù )氏(shì ),贺(hè )赖(lài )氏(shì )为(wéi )贺(hè )氏(shì ),独(dú )孤(gū )氏(shì )为(wéi )刘(liú )氏(shì ),贺(hè )楼(lóu )氏(shì )为(wéi )楼(lóu )氏(shì ),勿(wù )忸(niǔ )于(yú )氏(shì )为(wéi )于(yú )氏(shì ),尉(wèi )迟(chí )氏(shì )为(wéi )尉(wèi )氏(shì );其(qí )馀(yú )所(suǒ )改(gǎi ),不(bú )可(kě )胜(shèng )纪(jì )。

魏(wèi )主(zhǔ )雅(yǎ )重(zhòng )门(mén )族(zú ),以(yǐ )范(fàn )阳(yáng )卢(lú )敏(mǐn )、清(qīng )河(hé )崔(cuī )宗(zōng )伯(bó )、荥(yíng )阳(yáng )郑(zhèng )羲(xī )、太(tài )原(yuán )王(wáng )琼(qióng )四(sì )姓(xìng ),衣(yī )冠(guàn )所(suǒ )推(tuī ),咸(xián )纳(nà )其(qí )女(nǚ )以(yǐ )充(chōng )后(hòu )宫(gōng )。陇(lǒng )西(xī )李(lǐ )冲(chōng )以(yǐ )才(cái )识(shí )见(jiàn )任(rèn ),当(dāng )朝(cháo )贵(guì )重(zhòng ),所(suǒ )结(jié )姻(yīn )姻(yīn ),莫(mò )非(fēi )清(qīng )望(wàng );帝(dì )亦(yì )以(yǐ )其(qí )女(nǚ )为(wéi )夫(fū )人(rén )。诏(zhào )黄(huáng )门(mén )郎(láng )、司(sī )徒(tú )左(zuǒ )长(zhǎng )史(shǐ )宋(sòng )弁(biàn )定(dìng )诸(zhū )州(zhōu )士(shì )族(zú ),多(duō )所(suǒ )升(shēng )降(jiàng )。又(yòu )诏(zhào )以(yǐ )“代(dài )人(rén )先(xiān )无(wú )姓(xìng )族(zú ),虽(suī )功(gōng )贤(xián )之(zhī )胤(yìn ),无(wú )异(yì )寒(hán )贱(jiàn );故(gù )宦(huàn )达(dá )者(zhě )位(wèi )极(jí )公(gōng )卿(qīng ),其(qí )功(gōng )、衰(shuāi )亲(qīn )仍(réng )居(jū )猥(wěi )任(rèn )。其(qí )穆(mù )、陆(lù )、贺(hè )、刘(liú )、楼(lóu )、于(yú )、嵇(jī )、尉(wèi )八(bā )姓(xìng ),自(zì )太(tài )祖(zǔ )已(yǐ )降(jiàng ),勋(xūn )著(zhe )当(dāng )世(shì ),位(wèi )尽(jìn )王(wáng )公(gōng ),灼(zhuó )然(rán )可(kě )知(zhī )者(zhě ),且(qiě )下(xià )司(sī )州(zhōu )、吏(lì )部(bù ),勿(wù )充(chōng )猥(wěi )宫(gōng ),一(yī )同(tóng )四(sì )姓(xìng )。自(zì )此(cǐ )以(yǐ )外(wài ),应(yīng )班(bān )士(shì )流(liú )者(zhě ),寻(xún )续(xù )别(bié )敕(chì )。其(qí )旧(jiù )为(wéi )部(bù )落(luò )大(dà )人(rén ),而(ér )皇(huáng )始(shǐ )已(yǐ )来(lái )三(sān )世(shì )官(guān )在(zài )给(gěi )事(shì )已(yǐ )上(shàng )及(jí )品(pǐn )登(dēng )王(wáng )公(gōng )者(zhě )为(wéi )姓(xìng );若(ruò )本(běn )非(fēi )大(dà )人(rén ),而(ér )皇(huáng )始(shǐ )已(yǐ )来(lái )三(sān )世(shì )官(guān )在(zài )尚(shàng )书(shū )已(yǐ )上(shàng )及(jí )品(pǐn )登(dēng )王(wáng )公(gōng )者(zhě )亦(yì )为(wéi )姓(xìng )。其(qí )大(dà )人(rén )之(zhī )后(hòu )而(ér )官(guān )不(bú )显(xiǎn )亦(yì )为(wéi )族(zú );若(ruò )本(běn )非(fēi )大(dà )人(rén )而(ér )官(guān )显(xiǎn )者(zhě )说(shuō )为(wéi )族(zú )。凡(fán )此(cǐ )姓(xìng )族(zú ),皆(jiē )应(yīng )审(shěn )核(hé ),勿(wù )容(róng )伪(wěi )冒(mào )。令(lìng )司(sī )空(kōng )穆(mù )亮(liàng )、尚(shàng )书(shū )陆(lù )琇(xiù )等(děng )详(xiáng )定(dìng ),务(wù )令(lìng )平(píng )允(yǔn )。”琇(xiù ),馛(bó )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

魏(wèi )旧(jiù )制(zhì ):王(wáng )国(guó )舍(shě )人(rén )皆(jiē )应(yīng )娶(qǔ )八(bā )族(zú )及(jí )清(qīng )修(xiū )之(zhī )门(mén )。威(wēi )阳(yáng )王(wáng )禧(xǐ )娶(qǔ )隶(lì )户(hù )为(wéi )之(zhī ),帝(dì )深(shēn )责(zé )之(zhī ),因(yīn )下(xià )诏(zhào )为(wéi )六(liù )弟(dì )聘(pìn )室(shì ):“前(qián )都(dōu )所(suǒ )纳(nà ),可(kě )为(wéi )妾(qiè )媵(yìng )。咸(xián )阳(yáng )王(wáng )禧(xǐ ),可(kě )聘(pìn )故(gù )颍(yǐng )川(chuān )太(tài )守(shǒu )陇(lǒng )西(xī )李(lǐ )辅(fǔ )女(nǚ );河(hé )南(nán )王(wáng )幹(gàn ),可(kě )聘(pìn )故(gù )中(zhōng )散(sàn )大(dà )夫(fū )代(dài )郡(jùn )穆(mù )明(míng )乐(lè )女(nǚ );广(guǎng )陵(líng )王(wáng )羽(yǔ ),可(kě )聘(pìn )骠(biāo )骑(qí )咨(zī )议(yì )参(cān )军(jūn )荥(yíng )阳(yáng )郑(zhèng )平(píng )城(chéng )女(nǚ );颍(yǐng )川(chuān )王(wáng )雍(yōng ),可(kě )聘(pìn )故(gù )中(zhōng )书(shū )博(bó )士(shì )范(fàn )阳(yáng )卢(lú )神(shén )宝(bǎo )女(nǚ );始(shǐ )平(píng )王(wáng )勰(xié ),可(kě )聘(pìn )廷(tíng )尉(wèi )卿(qīng )陇(lǒng )西(xī )李(lǐ )冲(chōng )女(nǚ );北(běi )海(hǎi )王(wáng )详(xiáng ),可(kě )聘(pìn )吏(lì )部(bù )郎(láng )中(zhōng )荥(yíng )阳(yáng )郑(zhèng )懿(yì )女(nǚ )。”懿(yì ),羲(xī )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

时(shí )赵(zhào )郡(jùn )诸(zhū )李(lǐ ),人(rén )物(wù )尤(yóu )多(duō ),各(gè )盛(shèng )家(jiā )风(fēng ),故(gù )世(shì )之(zhī )言(yán )高(gāo )华(huá )者(zhě ),以(yǐ )五(wǔ )姓(xìng )为(wéi )首(shǒu )。

众(zhòng )议(yì )以(yǐ )薛(xuē )氏(shì )为(wéi )河(hé )东(dōng )茂(mào )族(zú )。帝(dì )曰(yuē ):“薛(xuē )氏(shì ),蜀(shǔ )也(yě ),岂(qǐ )可(kě )入(rù )郡(jùn )姓(xìng )!”直(zhí )阁(gé )薛(xuē )宗(zōng )起(qǐ )执(zhí )戟(jǐ )在(zài )殿(diàn )下(xià ),出(chū )次(cì )对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )之(zhī )先(xiān )人(rén ),汉(hàn )末(mò )仕(shì )蜀(shǔ ),二(èr )世(shì )复(fù )归(guī )河(hé )东(dōng ),今(jīn )六(liù )世(shì )相(xiàng )袭(xí ),非(fēi )蜀(shǔ )人(rén )也(yě )。伏(fú )以(yǐ )陛(bì )下(xià )黄(huáng )帝(dì )之(zhī )胤(yìn ),受(shòu )封(fēng )北(běi )土(tǔ ),岂(qǐ )可(kě )亦(yì )谓(wèi )之(zhī )胡(hú )邪(xié )!今(jīn )不(bú )预(yù )郡(jùn )姓(xìng ),何(hé )以(yǐ )生(shēng )为(wéi )!”乃(nǎi )碎(suì )戟(jǐ )于(yú )地(dì )。帝(dì )徐(xú )曰(yuē ):“然(rán )则(zé )朕(zhèn )甲(jiǎ )、卿(qīng )乙(yǐ )乎(hū )?”乃(nǎi )入(rù )郡(jùn )姓(xìng ),仍(réng )曰(yuē ):“卿(qīng )非(fēi )‘宗(zōng )起(qǐ )’,乃(nǎi )‘起(qǐ )宗(zōng )’也(yě )!”

帝(dì )与(yǔ )群(qún )臣(chén )论(lùn )选(xuǎn )调(diào )曰(yuē ):“近(jìn )世(shì )高(gāo )卑(bēi )出(chū )身(shēn ),各(gè )有(yǒu )常(cháng )分(fèn );此(cǐ )果(guǒ )如(rú )何(hé )?”李(lǐ )冲(chōng )对(duì )曰(yuē ):“未(wèi )审(shěn )上(shàng )古(gǔ )已(yǐ )来(lái ),张(zhāng )官(guān )列(liè )位(wèi ),为(wéi )膏(gāo )梁(liáng )子(zǐ )弟(dì )乎(hū ),为(wéi )致(zhì )治(zhì )乎(hū )?”帝(dì )曰(yuē ):“欲(yù )为(wéi )治(zhì )耳(ěr )。”冲(chōng )曰(yuē ):“然(rán )则(zé )陛(bì )下(xià )今(jīn )日(rì )何(hé )为(wéi )专(zhuān )取(qǔ )门(mén )品(pǐn ),不(bú )拔(bá )才(cái )能(néng )乎(hū )?”帝(dì )曰(yuē ):“苟(gǒu )有(yǒu )过(guò )人(rén )之(zhī )才(cái ),不(bú )患(huàn )不(bú )知(zhī )。然(rán )君(jūn )子(zǐ )之(zhī )门(mén ),借(jiè )使(shǐ )无(wú )当(dāng )世(shì )之(zhī )用(yòng ),要(yào )自(zì )德(dé )行(háng )纯(chún )笃(dǔ ),朕(zhèn )故(gù )用(yòng )之(zhī )。”冲(chōng )曰(yuē ):“傅(fù )说(shuō )、吕(lǚ )望(wàng ),岂(qǐ )可(kě )以(yǐ )门(mén )地(dì )得(dé )之(zhī )!”帝(dì )曰(yuē ):“非(fēi )常(cháng )之(zhī )人(rén ),旷(kuàng )世(shì )乃(nǎi )有(yǒu )一(yī )二(èr )耳(ěr )。”秘(mì )书(shū )令(lìng )李(lǐ )彪(biāo )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )若(ruò )专(zhuān )取(qǔ )门(mén )地(dì ),不(bú )审(shěn )鲁(lǔ )之(zhī )三(sān )卿(qīng ),孰(shú )若(ruò )四(sì )科(kē )?”著(zhe )作(zuò )佐(zuǒ )郎(láng )韩(hán )显(xiǎn )宗(zōng )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )岂(qǐ )可(kě )以(yǐ )贵(guì )袭(xí )贵(guì ),以(yǐ )贱(jiàn )袭(xí )贱(jiàn )!”帝(dì )曰(yuē ):“必(bì )有(yǒu )高(gāo )明(míng )卓(zhuó )然(rán )、出(chū )类(lèi )拔(bá )萃(cuì )者(zhě ),朕(zhèn )亦(yì )不(bú )拘(jū )此(cǐ )制(zhì )。”顷(qǐng )之(zhī ),刘(liú )昶(chǎng )入(rù )朝(cháo ),帝(dì )谓(wèi )昶(chǎng )曰(yuē ):“或(huò )言(yán )唯(wéi )能(néng )是(shì )寄(jì ),不(bú )必(bì )拘(jū )门(mén );朕(zhèn )以(yǐ )为(wéi )不(bú )尔(ěr )。何(hé )者(zhě )?清(qīng )浊(zhuó )同(tóng )流(liú ),混(hún )齐(qí )一(yī )等(děng ),君(jūn )子(zǐ )小(xiǎo )人(rén ),名(míng )品(pǐn )无(wú )别(bié ),此(cǐ )殊(shū )为(wéi )不(bú )可(kě )。我(wǒ )今(jīn )八(bā )族(zú )以(yǐ )上(shàng )士(shì )人(rén ),品(pǐn )第(dì )有(yǒu )九(jiǔ ),九(jiǔ )品(pǐn )之(zhī )外(wài ),小(xiǎo )人(rén )之(zhī )官(guān )复(fù )有(yǒu )七(qī )等(děng )。若(ruò )有(yǒu )其(qí )人(rén ),可(kě )起(qǐ )家(jiā )为(wéi )三(sān )公(gōng )。正(zhèng )恐(kǒng )贤(xián )才(cái )难(nán )得(dé ),不(bú )可(kě )止(zhǐ )为(wéi )一(yī )人(rén )浑(hún )我(wǒ )典(diǎn )制(zhì )也(yě )。”

臣(chén )光(guāng )曰(yuē ):“选(xuǎn )举(jǔ )之(zhī )法(fǎ ),先(xiān )门(mén )地(dì )而(ér )后(hòu )贤(xián )才(cái ),此(cǐ )魏(wèi )、晋(jìn )之(zhī )深(shēn )弊(bì ),而(ér )历(lì )代(dài )相(xiàng )因(yīn ),莫(mò )之(zhī )能(néng )改(gǎi )也(yě )。夫(fū )君(jūn )子(zǐ )、小(xiǎo )人(rén ),不(bú )在(zài )于(yú )世(shì )禄(lù )与(yǔ )侧(cè )微(wēi )。以(yǐ )今(jīn )日(rì )视(shì )之(zhī ),愚(yú )智(zhì )所(suǒ )同(tóng )知(zhī )也(yě )。当(dāng )是(shì )之(zhī )时(shí ),虽(suī )魏(wèi )孝(xiào )文(wén )之(zhī )贤(xián ),犹(yóu )不(bú )免(miǎn )斯(sī )蔽(bì )。故(gù )夫(fū )明(míng )辨(biàn )是(shì )非(fēi )而(ér )不(bú )惑(huò )于(yú )世(shì )俗(sú )者(zhě ),诚(chéng )鲜(xiān )矣(yǐ )!壬(rén )辰(chén ),魏(wèi )徙(xǐ )始(shǐ )平(píng )王(wáng )勰(xié )为(wéi )彭(péng )城(chéng )王(wáng ),复(fù )定(dìng )襄(xiāng )县(xiàn )王(wáng )鸾(luán )为(wéi )城(chéng )阳(yáng )王(wáng )。

二(èr )月(yuè ),壬(rén )寅(yín ),魏(wèi )诏(zhào ):“君(jūn )臣(chén )自(zì )非(fēi )金(jīn )革(gé ),听(tīng )终(zhōng )三(sān )年(nián )丧(sàng )。”

丙(bǐng )午(wǔ ),魏(wèi )诏(zhào ):“畿(jī )内(nèi )七(qī )十(shí )已(yǐ )上(shàng ),暮(mù )春(chūn )赴(fù )京(jīng )师(shī )行(háng )养(yǎng )老(lǎo )之(zhī )礼(lǐ )。”三(sān )月(yuè ),丙(bǐng )寅(yín ),宴(yàn )群(qún )臣(chén )及(jí )国(guó )老(lǎo )、庶(shù )老(lǎo )于(yú )华(huá )林(lín )园(yuán )。”诏(zhào ):“国(guó )老(lǎo ),黄(huáng )耇(gǒu )已(yǐ )上(shàng ),假(jiǎ )中(zhōng )散(sàn )大(dà )夫(fū )、郡(jùn )守(shǒu );耆(qí )年(nián )已(yǐ )上(shàng ),假(jiǎ )给(gěi )事(shì )中(zhōng )、县(xiàn )令(lìng )。庶(shù )老(lǎo ),直(zhí )假(jiǎ )郡(jùn )、县(xiàn ),各(gè )赐(cì )鸠(jiū )杖(zhàng )、衣(yī )裳(shang )。”

丁(dīng )丑(chǒu ),魏(wèi )诏(zhào ):“诸(zhū )州(zhōu )中(zhōng )正(zhèng )各(gè )举(jǔ )其(qí )乡(xiāng )民(mín )望(wàng ),年(nián )五(wǔ )十(shí )已(yǐ )上(shàng )守(shǒu )素(sù )衡(héng )门(mén )者(zhě ),授(shòu )以(yǐ )令(lìng )、长(zhǎng )。”

壬(rén )午(wǔ ),诏(zhào ):“乘(chéng )舆(yú )有(yǒu )金(jīn )银(yín )饰(shì )校(xiào )者(zhě ),皆(jiē )剔(tī )除(chú )之(zhī )。”

上(shàng )志(zhì )慕(mù )节(jiē )俭(jiǎn )。太(tài )官(guān )尝(cháng )进(jìn )裹(guǒ )蒸(zhēng ),上(shàng )曰(yuē ):“我(wǒ )食(shí )此(cǐ )不(bú )尽(jìn ),可(kě )四(sì )破(pò )之(zhī ),馀(yú )充(chōng )晚(wǎn )食(shí )。”又(yòu )尝(cháng )用(yòng )皁(zào )荚(jiá ),以(yǐ )馀(yú )泺(luò )授(shòu )左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“此(cǐ )可(kě )更(gèng )用(yòng )。”太(tài )官(guān )元(yuán )日(rì )上(shàng )寿(shòu ),有(yǒu )银(yín )酒(jiǔ )鎗(qiāng ),上(shàng )欲(yù )坏(huài )之(zhī );王(wáng )晏(yàn )等(děng )咸(xián )称(chēng )盛(shèng )德(dé ),卫(wèi )尉(wèi )萧(xiāo )颖(yǐng )胄(zhòu )曰(yuē ):“朝(cháo )廷(tíng )盛(shèng )礼(lǐ ),莫(mò )若(ruò )三(sān )元(yuán )。此(cǐ )一(yī )器(qì )既(jì )是(shì )旧(jiù )物(wù ),不(bú )足(zú )为(wéi )侈(chǐ )。”上(shàng )不(bú )悦(yuè )。后(hòu )预(yù )曲(qǔ )宴(yàn ),银(yín )器(qì )满(mǎn )席(xí )。颖(yǐng )胄(zhòu )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )前(qián )欲(yù )坏(huài )酒(jiǔ )钅(jīn )仓(cāng ),恐(kǒng )宜(yí )移(yí )在(zài )此(cǐ )器(qì )。”上(shàng )甚(shèn )惭(cán )。

上(shàng )躬(gōng )亲(qīn )细(xì )务(wù ),纲(gāng )目(mù )亦(yì )密(mì ),于(yú )是(shì )郡(jùn )县(xiàn )及(jí )六(liù )署(shǔ )、九(jiǔ )府(fǔ )常(cháng )行(háng )职(zhí )事(shì ),莫(mò )不(bú )启(qǐ )闻(wén ),取(qǔ )决(jué )诏(zhào )敕(chì )。文(wén )武(wǔ )勋(xūn )旧(jiù ),皆(jiē )不(bú )归(guī )选(xuǎn )部(bù ),亲(qīn )近(jìn )凭(píng )势(shì ),户(hù )相(xiàng )通(tōng )进(jìn ),人(rén )群(qún )之(zhī )务(wù )过(guò )繁(fán )密(mì )。南(nán )康(kāng )王(wáng )侍(shì )郎(láng )颍(yǐng )川(chuān )钟(zhōng )嵘(róng )上(shàng )书(shū )言(yán ):“古(gǔ )者(zhě ),明(míng )君(jūn )揆(kuí )才(cái )颁(bān )政(zhèng ),量(liàng )能(néng )授(shòu )职(zhí ),三(sān )公(gōng )坐(zuò )而(ér )论(lùn )道(dào ),九(jiǔ )卿(qīng )作(zuò )而(ér )成(chéng )务(wù ),天(tiān )子(zǐ )唯(wéi )恭(gōng )己(jǐ )南(nán )面(miàn )而(ér )已(yǐ )。”书(shū )奏(zòu ),上(shàng )不(bú )怿(yì ),谓(wèi )太(tài )中(zhōng )大(dà )夫(fū )顾(gù )暠(gào )曰(yuē ):“钟(zhōng )嵘(róng )何(hé )人(rén ),欲(yù )断(duàn )朕(zhèn )机(jī )务(wù )!卿(qīng )识(shí )之(zhī )不(bú )?”对(duì )曰(yuē ):“嵘(róng )虽(suī )位(wèi )末(mò )名(míng )卑(bēi ),而(ér )所(suǒ )言(yán )或(huò )有(yǒu )可(kě )采(cǎi )。且(qiě )繁(fán )碎(suì )职(zhí )事(shì ),各(gè )有(yǒu )司(sī )存(cún );今(jīn )人(rén )主(zhǔ )总(zǒng )而(ér )亲(qīn )之(zhī ),是(shì )人(rén )主(zhǔ )愈(yù )劳(láo )而(ér )人(rén )臣(chén )愈(yù )逸(yì ),所(suǒ )谓(wèi )‘代(dài )疱(pào )人(rén )宰(zǎi )而(ér )为(wéi )大(dà )匠(jiàng )斫(zhuó )’也(yě )。”上(shàng )不(bú )顾(gù )而(ér )言(yán )他(tā )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),甲(jiǎ )辰(chén ),魏(wèi )广(guǎng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )薛(xuē )法(fǎ )护(hù )来(lái )降(jiàng )。

魏(wèi )寇(kòu )司(sī )州(zhōu ),栎(lì )城(chéng )戍(shù )主(zhǔ )魏(wèi )僧(sēng )珉(mín )拒(jù )破(pò )之(zhī )。

五(wǔ )月(yuè ),丙(bǐng )戌(xū ),魏(wèi )营(yíng )方(fāng )泽(zé )于(yú )河(hé )阴(yīn )。又(yòu )诏(zhào )汉(hàn )、魏(wèi )、晋(jìn )诸(zhū )帝(dì )陵(líng ),百(bǎi )步(bù )内(nèi )禁(jìn )樵(qiáo )苏(sū )。丁(dīng )亥(hài ),魏(wèi )主(zhǔ )有(yǒu )事(shì )于(yú )方(fāng )泽(zé )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),魏(wèi )废(fèi )皇(huáng )后(hòu )冯(féng )氏(shì )。初(chū ),文(wén )明(míng )太(tài )后(hòu )欲(yù )其(qí )家(jiā )贵(guì )重(zhòng ),简(jiǎn )冯(féng )熙(xī )二(èr )女(nǚ )入(rù )掖(yè )庭(tíng ),其(qí )一(yī )早(zǎo )卒(zú ),其(qí )一(yī )得(dé )幸(xìng )于(yú )魏(wèi )主(zhǔ ),未(wèi )几(jǐ ),有(yǒu )疾(jí ),还(hái )家(jiā )为(wéi )尼(ní )。及(jí )太(tài )后(hòu )殂(cú ),帝(dì )立(lì )熙(xī )少(shǎo )女(nǚ )为(wéi )皇(huáng )后(hòu )。既(jì )而(ér )其(qí )姊(zǐ )疾(jí )愈(yù ),帝(dì )思(sī )之(zhī ),复(fù )迎(yíng )入(rù )宫(gōng ),拜(bài )左(zuǒ )昭(zhāo )仪(yí );后(hòu )宠(chǒng )浸(jìn )衰(shuāi )。昭(zhāo )仪(yí )自(zì )以(yǐ )年(nián )长(zhǎng ),且(qiě )先(xiān )入(rù )宫(gōng ),不(bú )率(lǜ )妾(qiè )礼(lǐ )。后(hòu )颇(pō )愧(kuì )恨(hèn ),归(guī )仪(yí )因(yīn )谮(zèn )而(ér )废(fèi )之(zhī )。后(hòu )素(sù )有(yǒu )德(dé )操(cāo ),遂(suí )居(jū )瑶(yáo )光(guāng )寺(sì )为(wéi )练(liàn )行(háng )尼(ní )。

魏(wèi )主(zhǔ )以(yǐ )久(jiǔ )旱(hàn ),自(zì )癸(guǐ )未(wèi )不(bú )食(shí )至(zhì )于(yú )乙(yǐ )酉(yǒu ),群(qún )臣(chén )皆(jiē )诣(yì )中(zhōng )书(shū )省(shěng )请(qǐng )见(jiàn )。帝(dì )在(zài )崇(chóng )虎(hǔ )楼(lóu ),遣(qiǎn )舍(shě )人(rén )辞(cí )焉(yān ),且(qiě )问(wèn )来(lái )故(gù )。豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )肃(sù )对(duì )曰(yuē ):“今(jīn )四(sì )效(xiào )雨(yǔ )已(yǐ )沾(zhān )洽(qià ),独(dú )京(jīng )城(chéng )微(wēi )少(shǎo )。庶(shù )民(mín )未(wèi )乏(fá )一(yī )餐(cān )而(ér )陛(bì )下(xià )辍(chuò )膳(shàn )三(sān )日(rì ),臣(chén )下(xià )惶(huáng )惶(huáng ),无(wú )复(fù )情(qíng )地(dì )。”帝(dì )使(shǐ )舍(shě )人(rén )应(yīng )之(zhī )曰(yuē ):“朕(zhèn )不(bú )食(shí )数(shù )日(rì ),犹(yóu )无(wú )所(suǒ )感(gǎn )。比(bǐ )来(lái )中(zhōng )外(wài )贵(guì )贱(jiàn ),皆(jiē )言(yán )四(sì )郊(jiāo )有(yǒu )雨(yǔ ),朕(zhèn )疑(yí )其(qí )欲(yù )相(xiàng )宽(kuān )勉(miǎn ),未(wèi )必(bì )有(yǒu )实(shí )。方(fāng )将(jiāng )遣(qiǎn )使(shǐ )视(shì )之(zhī ),果(guǒ )如(rú )所(suǒ )言(yán ),即(jí )当(dāng )进(jìn )膳(shàn );如(rú )其(qí )不(bú )然(rán ),朕(zhèn )何(hé )以(yǐ )生(shēng )为(wéi )!当(dāng )以(yǐ )身(shēn )为(wéi )万(wàn )民(mín )塞(sāi )咎(jiù )耳(ěr )!”是(shì )夕(xī ),大(dà )雨(yǔ )。魏(wèi )太(tài )子(zǐ )恂(xún )不(bú )好(hǎo )学(xué ),体(tǐ )素(sù )肥(féi )大(dà ),苦(kǔ )河(hé )南(nán )地(dì )热(rè ),常(cháng )思(sī )北(běi )归(guī )。魏(wèi )主(zhǔ )赐(cì )之(zhī )衣(yī )冠(guàn ),徇(xùn )常(cháng )私(sī )著(zhe )胡(hú )服(fú )。中(zhōng )庶(shù )子(zǐ )辽(liáo )东(dōng )高(gāo )道(dào )悦(yuè )数(shù )切(qiē )谏(jiàn ),恂(xún )恶(è )之(zhī )。八(bā )月(yuè ),戊(wù )戌(xū ),帝(dì )如(rú )嵩(sōng )高(gāo ),恂(xún )与(yǔ )左(zuǒ )右(yòu )密(mì )谋(móu ),召(zhào )牧(mù )马(mǎ )轻(qīng )骑(qí )奔(bēn )平(píng )城(chéng ),手(shǒu )刃(rèn )道(dào )悦(yuè )于(yú )禁(jìn )中(zhōng )。领(lǐng )军(jūn )无(wú )俨(yǎn )勒(lè )门(mén )防(fáng )遏(è ),入(rù )夜(yè )乃(nǎi )定(dìng )。诘(jié )旦(dàn ),尚(shàng )书(shū )陆(lù )琇(xiù )驰(chí )以(yǐ )启(qǐ )帝(dì ),帝(dì )大(dà )骇(hài ),秘(mì )其(qí )事(shì ),仍(réng )至(zhì )汴(biàn )口(kǒu )而(ér )还(hái )。

甲(jiǎ )寅(yín ),入(rù )宫(gōng ),引(yǐn )见(jiàn )恂(xún ),数(shù )其(qí )罪(zuì ),亲(qīn )与(yǔ )咸(xián )阳(yáng )王(wáng )禧(xǐ )等(děng )更(gèng )代(dài )杖(zhàng )之(zhī )百(bǎi )馀(yú )下(xià ),扶(fú )曳(yè )出(chū )外(wài ),囚(qiú )于(yú )城(chéng )西(xī );月(yuè )馀(yú )乃(nǎi )能(néng )起(qǐ )。

丁(dīng )巳(sì ),魏(wèi )相(xiàng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )南(nán )安(ān )惠(huì )王(wáng )桢(zhēn )卒(zú )。

九(jiǔ )月(yuè ),戊(wù )辰(chén ),魏(wèi )主(zhǔ )讲(jiǎng )武(wǔ )于(yú )小(xiǎo )平(píng )津(jīn );癸(guǐ )酉(yǒu ),还(hái )宫(gōng )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),戊(wù )戌(xū ),魏(wèi )诏(zhào ):“军(jūn )士(shì )自(zì )代(dài )来(lái )者(zhě ),皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )羽(yǔ )林(lín )、虎(hǔ )贲(bēn )。司(sī )州(zhōu )民(mín )十(shí )二(èr )夫(fū )调(diào )一(yī ),吏(lì )以(yǐ )供(gòng )公(gōng )私(sī )力(lì )役(yì )。

魏(wèi )吐(tǔ )京(jīng )胡(hú )反(fǎn ),诏(zhào )朔(shuò )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )元(yuán )彬(bīn )行(háng )汾(fén )州(zhōu )事(shì ),帅(shuài )并(bìng )、肆(sì )之(zhī )众(zhòng )以(yǐ )讨(tǎo )之(zhī )。彬(bīn ),桢(zhēn )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。彬(bīn )遣(qiǎn )统(tǒng )军(jūn )奚(xī )康(kāng )生(shēng )击(jī )叛(pàn )胡(hú ),破(pò )之(zhī ),追(zhuī )至(zhì )车(chē )突(tū )谷(gǔ ),又(yòu )破(pò )之(zhī ),俘(fú )杂(zá )畜(chù )以(yǐ )万(wàn )数(shù )。诏(zhào )以(yǐ )彬(bīn )为(wéi )汾(fén )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。胡(hú )去(qù )居(jū )等(děng )六(liù )百(bǎi )馀(yú )人(rén )保(bǎo )险(xiǎn )不(bú )服(fú ),彬(bīn )请(qǐng )兵(bīng )二(èr )万(wàn )以(yǐ )讨(tǎo )之(zhī ),有(yǒu )司(sī )奏(zòu )许(xǔ )之(zhī ),魏(wèi )主(zhǔ )大(dà )怒(nù )曰(yuē ):“小(xiǎo )寇(kòu )何(hé )有(yǒu )发(fā )兵(bīng )之(zhī )理(lǐ )!可(kě )随(suí )宜(yí )讨(tǎo )治(zhì )。若(ruò )不(bú )能(néng )克(kè ),必(bì )须(xū )大(dà )兵(bīng )者(zhě ),则(zé )先(xiān )斩(zhǎn )刺(cì )史(shǐ ),然(rán )后(hòu )发(fā )兵(bīng )!”彬(bīn )大(dà )惧(jù ),督(dū )帅(shuài )州(zhōu )兵(bīng ),身(shēn )先(xiān )将(jiāng )士(shì ),讨(tǎo )去(qù )居(jū ),平(píng )之(zhī )。

魏(wèi )主(zhǔ )引(yǐn )见(jiàn )群(qún )臣(chén )于(yú )清(qīng )徽(huī )堂(táng ),议(yì )废(fèi )太(tài )子(zǐ )恂(xún )。太(tài )子(zǐ )太(tài )傅(fù )穆(mù )亮(liàng )、少(shǎo )保(bǎo )李(lǐ )冲(chōng )免(miǎn )冠(guàn )顿(dùn )首(shǒu )谢(xiè )。帝(dì )曰(yuē ):“卿(qīng )所(suǒ )谢(xiè )者(zhě )私(sī )也(yě ),我(wǒ )所(suǒ )议(yì )者(zhě )国(guó )也(yě )!‘大(dà )义(yì )灭(miè )亲(qīn )’,古(gǔ )人(rén )所(suǒ )贵(guì )。今(jīn )恂(xún )欲(yù )违(wéi )父(fù )逃(táo )叛(pàn ),跨(kuà )据(jù )恒(héng )、朔(shuò ),天(tiān )下(xià )之(zhī )恶(è )孰(shú )大(dà )焉(yān )!若(ruò )不(bú )去(qù )之(zhī ),乃(nǎi )社(shè )稷(jì )之(zhī )忧(yōu )也(yě )。”闰(rùn )月(yuè ),丙(bǐng )寅(yín ),废(fèi )恂(xún )为(wéi )庶(shù )人(rén ),置(zhì )于(yú )河(hé )阳(yáng )无(wú )鼻(bí )城(chéng ),以(yǐ )兵(bīng )守(shǒu )之(zhī ),服(fú )食(shí )所(suǒ )供(gòng ),粗(cū )免(miǎn )饥(jī )寒(hán )而(ér )已(yǐ )。

戊(wù )辰(chén ),魏(wèi )置(zhì )常(cháng )平(píng )仓(cāng )。

戊(wù )寅(yín ),太(tài )子(zǐ )宝(bǎo )卷(juàn )冠(guàn )。

初(chū ),魏(wèi )文(wén )明(míng )太(tài )后(hòu )欲(yù )废(fèi )魏(wèi )主(zhǔ ),穆(mù )泰(tài )切(qiē )谏(jiàn )而(ér )止(zhǐ ),由(yóu )是(shì )有(yǒu )宠(chǒng )。及(jí )帝(dì )南(nán )迁(qiān )洛(luò )阳(yáng ),所(suǒ )亲(qīn )任(rèn )者(zhě )多(duō )中(zhōng )州(zhōu )儒(rú )士(shì ),宗(zōng )室(shì )及(jí )代(dài )人(rén )往(wǎng )往(wǎng )不(bú )乐(lè )。泰(tài )自(zì )尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè )出(chū )为(wéi )定(dìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),自(zì )陈(chén )久(jiǔ )病(bìng ),土(tǔ )温(wēn )则(zé )甚(shèn ),乞(qǐ )为(wéi )恒(héng )州(zhōu );帝(dì )为(wéi )之(zhī )徙(xǐ )恒(héng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )陆(lù )睿(ruì )为(wéi )定(dìng )州(zhōu ),以(yǐ )泰(tài )代(dài )之(zhī )。泰(tài )至(zhì ),睿(ruì )未(wèi )发(fā ),遂(suí )相(xiàng )与(yǔ )谋(móu )作(zuò )乱(luàn ),阴(yīn )结(jié )镇(zhèn )北(běi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )乐(lè )陵(líng )王(wáng )思(sī )誉(yù )、安(ān )乐(lè )侯(hóu )隆(lóng )、抚(fǔ )冥(míng )镇(zhèn )将(jiāng )鲁(lǔ )郡(jùn )侯(hóu )业(yè )、骁(xiāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )超(chāo )等(děng ),共(gòng )推(tuī )朔(shuò )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )阳(yáng )平(píng )王(wáng )熙(xī )为(wéi )主(zhǔ )。思(sī )誉(yù ),天(tiān )赐(cì )之(zhī )子(zǐ );业(yè ),丕(pī )之(zhī )弟(dì );隆(lóng )、超(chāo ),皆(jiē )丕(pī )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。睿(ruì )以(yǐ )为(wéi )洛(luò )阳(yáng )休(xiū )明(míng ),劝(quàn )泰(tài )缓(huǎn )之(zhī ),泰(tài )由(yóu )是(shì )未(wèi )发(fā )。

颐(yí )伪(wěi )许(xǔ )泰(tài )等(děng )以(yǐ )安(ān )其(qí )意(yì ),而(ér )密(mì )以(yǐ )状(zhuàng )闻(wén )。行(háng )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )任(rèn )城(chéng )王(wáng )澄(chéng )有(yǒu )疾(jí ),帝(dì )召(zhào )见(jiàn )于(yú )凝(níng )闲(xián )堂(táng ),谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“穆(mù )泰(tài )谋(móu )为(wéi )不(bú )轨(guǐ ),扇(shàn )诱(yòu )宗(zōng )室(shì )。脱(tuō )或(huò )必(bì )然(rán ),今(jīn )迁(qiān )都(dōu )甫(fǔ )尔(ěr ),北(běi )人(rén )恋(liàn )旧(jiù ),南(nán )北(běi )纷(fēn )扰(rǎo ),朕(zhèn )洛(luò )阳(yáng )不(bú )立(lì )也(yě )。此(cǐ )国(guó )家(jiā )大(dà )事(shì ),非(fēi )卿(qīng )不(bú )能(néng )办(bàn )。卿(qīng )虽(suī )疾(jí ),强(qiáng )为(wéi )我(wǒ )北(běi )行(háng ),审(shěn )观(guān )其(qí )势(shì )。傥(tǎng )其(qí )微(wēi )弱(ruò ),直(zhí )往(wǎng )擒(qín )之(zhī );若(ruò )已(yǐ )强(qiáng )盛(shèng )可(kě )承(chéng )制(zhì )发(fā )并(bìng )、肆(sì )兵(bīng )击(jī )之(zhī )。”对(duì )曰(yuē ):“秦(qín )等(děng )愚(yú )惑(huò ),正(zhèng )由(yóu )恋(liàn )旧(jiù ),为(wéi )此(cǐ )计(jì )耳(ěr ),非(fēi )有(yǒu )深(shēn )谋(móu )远(yuǎn )虑(lǜ );臣(chén )虽(suī )驽(nú )怯(qiè ),足(zú )以(yǐ )制(zhì )之(zhī ),愿(yuàn )陛(bì )下(xià )勿(wù )忧(yōu )。虽(suī )有(yǒu )犬(quǎn )马(mǎ )之(zhī )疾(jí ),何(hé )敢(gǎn )辞(cí )也(yě )!”帝(dì )笑(xiào )曰(yuē ):“任(rèn )城(chéng )肯(kěn )行(háng ),朕(zhèn )复(fù )何(hé )忧(yōu )!”遂(suí )授(shòu )澄(chéng )节(jiē )、铅(qiān )虎(hǔ )、竹(zhú )使(shǐ )符(fú )、御(yù )仗(zhàng )左(zuǒ )右(yòu ),仍(réng )行(háng )恒(héng )州(zhōu )事(shì )。

行(háng )至(zhì )雁(yàn )门(mén ),雁(yàn )门(mén )太(tài )守(shǒu )夜(yè )告(gào )云(yún ):“泰(tài )已(yǐ )引(yǐn )兵(bīng )西(xī )就(jiù )阳(yáng )平(píng )。”澄(chéng )遽(jù )令(lìng )进(jìn )发(fā )。右(yòu )丞(chéng )孟(mèng )斌(bīn )曰(yuē ):“事(shì )未(wèi )可(kě )量(liàng ),宜(yí )依(yī )敕(chì )召(zhào )并(bìng )、肆(sì )兵(bīng ),然(rán )后(hòu )徐(xú )进(jìn )。”澄(chéng )曰(yuē ):“泰(tài )既(jì )谋(móu )乱(luàn ),应(yīng )据(jù )坚(jiān )城(chéng );而(ér )更(gèng )迎(yíng )阳(yáng )平(píng ),度(dù )其(qí )所(suǒ )为(wéi ),当(dāng )似(sì )势(shì )弱(ruò )。泰(tài )既(jì )不(bú )相(xiàng )拒(jù ),无(wú )故(gù )发(fā )兵(bīng ),非(fēi )宜(yí )也(yě )。但(dàn )速(sù )往(wǎng )镇(zhèn )之(zhī ),民(mín )心(xīn )自(zì )定(dìng )。”遂(suí )倍(bèi )道(dào )兼(jiān )行(háng )。先(xiān )遣(qiǎn )治(zhì )书(shū )侍(shì )御(yù )史(shǐ )李(lǐ )焕(huàn )单(dān )骑(qí )入(rù )代(dài ),出(chū )其(qí )不(bú )意(yì ),晓(xiǎo )谕(yù )泰(tài )党(dǎng ),示(shì )以(yǐ )祸(huò )福(fú ),皆(jiē )莫(mò )为(wéi )之(zhī )用(yòng )。泰(tài )计(jì )无(wú )所(suǒ )出(chū ),帅(shuài )麾(huī )下(xià )数(shù )百(bǎi )人(rén )攻(gōng )焕(huàn ),不(bú )克(kè ),走(zǒu )出(chū )城(chéng )西(xī );追(zhuī )擒(qín )之(zhī )。澄(chéng )亦(yì )寻(xún )至(zhì ),穷(qióng )治(zhì )党(dǎng )与(yǔ ),收(shōu )陆(lù )睿(ruì )等(děng )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),皆(jiē )系(xì )狱(yù ),民(mín )间(jiān )贴(tiē )然(rán )。澄(chéng )具(jù )状(zhuàng )表(biǎo )闻(wén ),帝(dì )喜(xǐ ),召(zhào )公(gōng )卿(qīng ),以(yǐ )表(biǎo )示(shì )之(zhī )曰(yuē ):“任(rèn )城(chéng )可(kě )谓(wèi )社(shè )稷(jì )臣(chén )也(yě )。观(guān )其(qí )狱(yù )辞(cí ),正(zhèng )复(fù )皋(gāo )陶(táo )何(hé )以(yǐ )过(guò )之(zhī )!”顾(gù )谓(wèi )咸(xián )阳(yáng )王(wáng )禧(xǐ )等(děng )曰(yuē ):“汝(rǔ )曹(cáo )当(dāng )此(cǐ ),不(bú )能(néng )办(bàn )也(yě )。”

魏(wèi )主(zhǔ )谋(móu )入(rù )寇(kòu ),引(yǐn )见(jiàn )公(gōng )卿(qīng )于(yú )清(qīng )徽(huī )堂(táng ),曰(yuē ):“朕(zhèn )卜(bo )宅(zhái )土(tǔ )中(zhōng ),纲(gāng )条(tiáo )粗(cū )举(jǔ );唯(wéi )南(nán )冠(guàn )未(wèi )平(píng ),安(ān )能(néng )效(xiào )近(jìn )世(shì )天(tiān )子(zǐ )下(xià )惟(wéi )于(yú )深(shēn )宫(gōng )之(zhī )中(zhōng )乎(hū )!朕(zhèn )今(jīn )南(nán )征(zhēng )决(jué )矣(yǐ ),但(dàn )未(wèi )知(zhī )早(zǎo )晚(wǎn )之(zhī )期(qī )。比(bǐ )来(lái )术(shù )者(zhě )皆(jiē )云(yún ),今(jīn )往(wǎng )必(bì )克(kè )。此(cǐ )国(guó )之(zhī )大(dà )事(shì ),宜(yí )君(jūn )臣(chén )各(gè )尽(jìn )所(suǒ )见(jiàn ),勿(wù )以(yǐ )朕(zhèn )先(xiān )言(yán )而(ér )依(yī )违(wéi )于(yú )前(qián ),同(tóng )异(yì )于(yú )后(hòu )也(yě )。”李(lǐ )冲(chōng )对(duì )曰(yuē ):“凡(fán )用(yòng )兵(bīng )之(zhī )法(fǎ ),宜(yí )先(xiān )论(lùn )人(rén )事(shì ),后(hòu )察(chá )天(tiān )道(dào )。今(jīn )卜(bo )筮(shì )虽(suī )吉(jí )而(ér )人(rén )事(shì )未(wèi )备(bèi ),迁(qiān )都(dōu )尚(shàng )新(xīn ),秋(qiū )谷(gǔ )不(bú )稔(rěn ),未(wèi )可(kě )以(yǐ )兴(xìng )师(shī )旅(lǚ )。如(rú )臣(chén )所(suǒ )见(jiàn ),宜(yí )俟(sì )来(lái )秋(qiū )。”帝(dì )曰(yuē ):“去(qù )十(shí )七(qī )年(nián ),朕(zhèn )拥(yōng )兵(bīng )二(èr )十(shí )万(wàn ),此(cǐ )人(rén )事(shì )之(zhī )盛(shèng )也(yě ),而(ér )天(tiān )时(shí )不(bú )利(lì )。今(jīn )天(tiān )时(shí )既(jì )从(cóng ),复(fù )去(qù )人(rén )事(shì )未(wèi )备(bèi ),如(rú )仆(pú )射(shè )之(zhī )言(yán ),是(shì )终(zhōng )无(wú )征(zhēng )伐(fá )之(zhī )期(qī )也(yě )。寇(kòu )戎(róng )咫(zhǐ )尺(chǐ ),异(yì )日(rì )将(jiāng )为(wéi )社(shè )稷(jì )之(zhī )忧(yōu ),朕(zhèn )何(hé )敢(gǎn )自(zì )安(ān )!若(ruò )秋(qiū )行(háng )不(bú )捷(jié ),诸(zhū )君(jūn )当(dāng )尽(jìn )付(fù )司(sī )寇(kòu ),不(bú )可(kě )不(bú )尽(jìn )怀(huái )也(yě )。”

魏(wèi )主(zhǔ )以(yǐ )有(yǒu )罪(zuì )徙(xǐ )边(biān )者(zhě )多(duō )逋(bū )亡(wáng ),乃(nǎi )制(zhì )一(yī )人(rén )逋(bū )亡(wáng ),阖(hé )门(mén )充(chōng )役(yì )。光(guāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )博(bó )陵(líng )崔(cuī )挺(tǐng )上(shàng )书(shū )谏(jiàn )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )善(shàn )人(rén )少(shǎo ),恶(è )人(rén )多(duō )。若(ruò )一(yī )人(rén )有(yǒu )罪(zuì ),延(yán )及(jí )阖(hé )门(mén ),则(zé )司(sī )马(mǎ )牛(niú )受(shòu )桓(huán )魋(tuí )之(zhī )罚(fá ),柳(liǔ )下(xià )惠(huì )婴(yīng )盗(dào )跖(zhí )之(zhī )诛(zhū ),岂(qǐ )不(bú )哀(āi )哉(zāi )!”帝(dì )善(shàn )之(zhī ),遂(suí )除(chú )其(qí )制(zhì )。

阅读:25801

打赏捐助〔Donate〕>>>

《齐纪六》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库