宋纪三【登录】

《资治通鉴》 > 《宋纪》·十六卷 > 《宋纪三》 > 拼音版

起(qǐ )著(zhe )雍(yōng )执(zhí )徐(xú ),尽(jìn )上(shàng )章(zhāng )敦(dūn )牂(zāng ),凡(fán )三(sān )年(nián )。

太(tài )祖(zǔ )文(wén )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )中(zhōng )元(yuán )嘉(jiā )五(wǔ )年(nián )(戊(wù )辰(chén ),公(gōng )元(yuán )四(sì )二(èr )八(bā )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),辛(xīn )未(wèi ),魏(wèi )京(jīng )兆(zhào )王(wáng )黎(lí )卒(zú )。

荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、彭(péng )城(chéng )王(wáng )义(yì )康(kāng ),性(xìng )聪(cōng )察(chá ),在(zài )州(zhōu )职(zhí )事(shì )修(xiū )治(zhì )。左(zuǒ )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )范(fàn )泰(tài )谓(wèi )司(sī )徒(tú )王(wáng )弘(hóng )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )事(shì )重(zhòng ),权(quán )重(zhòng )难(nán )居(jū )。卿(qīng )兄(xiōng )弟(dì )盛(shèng )满(mǎn ),当(dāng )深(shēn )存(cún )降(jiàng )挹(yì )。彭(péng )城(chéng )王(wáng ),帝(dì )之(zhī )次(cì )弟(dì ),宜(yí )征(zhēng )还(hái )入(rù )朝(cháo ),共(gòng )参(cān )朝(cháo )政(zhèng )。”弘(hóng )纳(nà )其(qí )言(yán )。时(shí )大(dà )旱(hàn ),疾(jí )疫(yì ),弘(hóng )上(shàng )表(biǎo )引(yǐn )咎(jiù )逊(xùn )位(wèi ),帝(dì )不(bú )许(xǔ )。

秦(qín )商(shāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )领(lǐng )浇(jiāo )河(hé )太(tài )守(shǒu )姚(yáo )浚(xùn )叛(pàn ),降(jiàng )河(hé )西(xī ),秦(qín )王(wáng )炽(chì )磐(pán )以(yǐ )尚(shàng )书(shū )焦(jiāo )嵩(sōng )代(dài )浚(xùn ),帅(shuài )骑(qí )三(sān )千(qiān )讨(tǎo )之(zhī )。二(èr )月(yuè ),嵩(sōng )为(wéi )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )元(yuán )绪(xù )所(suǒ )执(zhí )。

魏(wèi )改(gǎi )元(yuán )神(shén )。

魏(wèi )平(píng )北(běi )将(jiāng )军(jūn )尉(wèi )眷(juàn )攻(gōng )夏(xià )主(zhǔ )于(yú )上(shàng )邽(guī ),夏(xià )主(zhǔ )退(tuì )屯(tún )平(píng )凉(liáng )。奚(xī )斤(jīn )进(jìn )军(jūn )安(ān )定(dìng ),与(yǔ )丘(qiū )堆(duī )、娥(é )清(qīng )军(jūn )合(hé )。斤(jīn )马(mǎ )多(duō )疫(yì )死(sǐ ),士(shì )卒(zú )乏(fá )粮(liáng ),乃(nǎi )深(shēn )垒(lěi )自(zì )固(gù )。遣(qiǎn )丘(qiū )堆(duī )督(dū )租(zū )于(yú )民(mín )间(jiān ),士(shì )卒(zú )暴(bào )掠(luě ),不(bú )设(shè )儆(jǐng )备(bèi )。夏(xià )主(zhǔ )袭(xí )之(zhī ),堆(duī )兵(bīng )败(bài ),以(yǐ )数(shù )百(bǎi )骑(qí )还(hái )城(chéng )。夏(xià )主(zhǔ )乘(chéng )胜(shèng ),日(rì )来(lái )城(chéng )下(xià )钞(chāo )掠(luě ),不(bú )得(dé )刍(chú )牧(mù ),诸(zhū )将(jiāng )患(huàn )之(zhī )。监(jiān )军(jūn )侍(shì )御(yù )史(shǐ )安(ān )颉(jié )曰(yuē ):“受(shòu )诏(zhào )灭(miè )贼(zéi ),今(jīn )更(gèng )为(wéi )贼(zéi )所(suǒ )困(kùn ),退(tuì )守(shǒu )穷(qióng )城(chéng ),若(ruò )不(bú )为(wéi )贼(zéi )杀(shā ),当(dāng )坐(zuò )法(fǎ )诛(zhū ),进(jìn )退(tuì )皆(jiē )无(wú )生(shēng )理(lǐ )。而(ér )诸(zhū )王(wáng )公(gōng )晏(yàn )然(rán )曾(céng )不(bú )为(wéi )计(jì )乎(hū )?”斤(jīn )曰(yuē ):“今(jīn )军(jūn )士(shì )无(wú )马(mǎ ),以(yǐ )步(bù )击(jī )骑(qí ),必(bì )无(wú )胜(shèng )理(lǐ ),当(dāng )须(xū )京(jīng )师(shī )救(jiù )骑(qí )至(zhì ),合(hé )击(jī )之(zhī )。”颉(jié )曰(yuē ):“今(jīn )猛(měng )寇(kòu )游(yóu )逸(yì )于(yú )外(wài ),吾(wú )兵(bīng )疲(pí )食(shí )尽(jìn ),不(bú )一(yī )决(jué )战(zhàn ),则(zé )殆(dài )在(zài )旦(dàn )夕(xī ),救(jiù )骑(qí )何(hé )可(kě )待(dài )乎(hū )!等(děng )于(yú )就(jiù )死(sǐ ),死(sǐ )战(zhàn ),不(bú )亦(yì )可(kě )乎(hū )!”斤(jīn )又(yòu )以(yǐ )马(mǎ )少(shǎo )为(wéi )辞(cí )。颉(jié )曰(yuē ):“今(jīn )敛(liǎn )诸(zhū )将(jiāng )所(suǒ )乘(chéng )马(mǎ ),可(kě )得(dé )二(èr )百(bǎi )匹(pǐ ),颉(jié )请(qǐng )募(mù )敢(gǎn )死(sǐ )之(zhī )士(shì )出(chū )击(jī )之(zhī ),就(jiù )不(bú )能(néng )破(pò )敌(dí ),亦(yì )可(kě )以(yǐ )折(shé )其(qí )锐(ruì )。且(qiě )赫(hè )连(lián )昌(chāng )狷(juàn )而(ér )无(wú )谋(móu ),好(hǎo )勇(yǒng )而(ér )轻(qīng ),每(měi )自(zì )出(chū )挑(tiāo )战(zhàn ),众(zhòng )皆(jiē )识(shí )之(zhī )。若(ruò )伏(fú )兵(bīng )掩(yǎn )击(jī ),昌(chāng )可(kě )擒(qín )也(yě )。”斤(jīn )犹(yóu )难(nán )之(zhī )。颉(jié )乃(nǎi )阴(yīn )与(yǔ )尉(wèi )眷(juàn )等(děng )谋(móu ),选(xuǎn )骑(qí )待(dài )之(zhī )。既(jì )而(ér )夏(xià )主(zhǔ )来(lái )攻(gōng )城(chéng ),颉(jié )出(chū )应(yīng )之(zhī )。夏(xià )主(zhǔ )自(zì )出(chū )陈(chén )前(qián )搏(bó )战(zhàn ),军(jūn )士(shì )识(shí )其(qí )貌(mào ),争(zhēng )赴(fù )之(zhī )。会(huì )天(tiān )大(dà )风(fēng ),扬(yáng )尘(chén ),昼(zhòu )昏(hūn ),夏(xià )主(zhǔ )财(cái )走(zǒu ),颉(jié )追(zhuī )之(zhī ),夏(xià )主(zhǔ )马(mǎ )蹶(juě )而(ér )坠(zhuì ),遂(suí )擒(qín )之(zhī )。

夏(xià )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、领(lǐng )司(sī )徒(tú )、平(píng )原(yuán )王(wáng )定(dìng )收(shōu )其(qí )馀(yú )众(zhòng )数(shù )万(wàn ),奔(bēn )还(hái )平(píng )凉(liáng ),即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi ),大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )胜(shèng )光(guāng )。

三(sān )月(yuè ),辛(xīn )巳(sì ),赫(hè )连(lián )昌(chāng )至(zhì )平(píng )城(chéng ),魏(wèi )主(zhǔ )馆(guǎn )之(zhī )于(yú )西(xī )宫(gōng ),门(mén )内(nèi )器(qì )用(yòng )皆(jiē )给(gěi )乘(chéng )舆(yú )之(zhī )副(fù ),又(yòu )以(yǐ )妹(mèi )始(shǐ )平(píng )公(gōng )主(zhǔ )妻(qī )之(zhī );假(jiǎ )常(cháng )忠(zhōng )将(jiāng )军(jūn ),赐(cì )爵(jué )会(huì )稽(jī )公(gōng )。以(yǐ )安(ān )颉(jié )为(wéi )建(jiàn )节(jiē )将(jiāng )军(jūn ),赐(cì )爵(jué )西(xī )平(píng )公(gōng );尉(wèi )眷(juàn )为(wéi )宁(níng )北(běi )将(jiāng )军(jūn ),进(jìn )爵(jué )渔(yú )阳(yáng )公(gōng )。

魏(wèi )主(zhǔ )常(cháng )使(shǐ )赫(hè )连(lián )昌(chāng )侍(shì )从(cóng )左(zuǒ )右(yòu ),与(yǔ )之(zhī )单(dān )骑(qí )共(gòng )逐(zhú )鹿(lù ),深(shēn )入(rù )山(shān )涧(jiàn )。昌(chāng )素(sù )有(yǒu )勇(yǒng )名(míng ),诸(zhū )将(jiāng )威(wēi )以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě )。魏(wèi )主(zhǔ )曰(yuē ):“天(tiān )命(mìng )有(yǒu )在(zài ),亦(yì )何(hé )所(suǒ )惧(jù )!”亲(qīn )遇(yù )如(rú )初(chū )。

奚(xī )斤(jīn )自(zì )以(yǐ )为(wéi )元(yuán )帅(shuài ),而(ér )昌(chāng )为(wéi )偏(piān )裨(bì )所(suǒ )擒(qín ),深(shēn )耻(chǐ )之(zhī )。乃(nǎi )舍(shě )辎(zī )重(zhòng ),赍(jī )三(sān )日(rì )粮(liáng ),追(zhuī )夏(xià )主(zhǔ )于(yú )平(píng )凉(liáng )。娥(é )清(qīng )欲(yù )循(xún )水(shuǐ )而(ér )往(wǎng ),斤(jīn )不(bú )从(cóng ),自(zì )北(běi )道(dào )邀(yāo )其(qí )走(zǒu )路(lù )。至(zhì )马(mǎ )髦(máo )岭(lǐng ),夏(xià )军(jūn )将(jiāng )遁(dùn ),会(huì )魏(wèi )小(xiǎo )将(jiāng )有(yǒu )罪(zuì )亡(wáng )归(guī )于(yú )夏(xià ),告(gào )以(yǐ )魏(wèi )军(jūn )食(shí )少(shǎo )无(wú )水(shuǐ )。夏(xià )主(zhǔ )乃(nǎi )分(fèn )兵(bīng )邀(yāo )斤(jīn ),前(qián )后(hòu )夹(jiá )击(jī )之(zhī ),魏(wèi )兵(bīng )大(dà )溃(kuì ),斤(jīn )及(jí )娥(é )清(qīng )、刘(liú )拔(bá )皆(jiē )为(wéi )夏(xià )所(suǒ )擒(qín ),士(shì )卒(zú )死(sǐ )者(zhě )六(liù )七(qī )千(qiān )人(rén )。

丘(qiū )堆(duī )守(shǒu )辎(zī )重(zhòng )在(zài )安(ān )定(dìng ),闻(wén )斤(jīn )败(bài ),弃(qì )辎(zī )重(zhòng )奔(bēn )长(zhǎng )安(ān ),与(yǔ )高(gāo )凉(liáng )王(wáng )礼(lǐ )偕(xié )奔(bēn )薄(báo )阪(bǎn ),夏(xià )人(rén )复(fù )取(qǔ )长(zhǎng )安(ān )。魏(wèi )主(zhǔ )大(dà )怒(nù ),命(mìng )安(ān )颉(jié )斩(zhǎn )丘(qiū )堆(duī ),代(dài )将(jiāng )其(qí )众(zhòng ),镇(zhèn )薄(báo )阪(bǎn )以(yǐ )拒(jù )之(zhī )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),夏(xià )主(zhǔ )遣(qiǎn )使(shǐ )请(qǐng )和(hé )于(yú )魏(wèi ),魏(wèi )主(zhǔ )以(yǐ )诏(zhào )谕(yù )之(zhī )使(shǐ )降(jiàng )。

壬(rén )子(zǐ ),魏(wèi )主(zhǔ )西(xī )巡(xún )。戊(wù )午(wǔ ),畋(tián )于(yú )河(hé )西(xī )。大(dà )赦(shè )。

五(wǔ )月(yuè ),秦(qín )文(wén )昭(zhāo )王(wáng )炽(chì )磐(pán )卒(zú ),太(tài )子(zǐ )暮(mù )末(mò )即(jí )位(wèi ),大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )永(yǒng )弘(hóng )。

平(píng )陆(lù )令(lìng )河(hé )南(nán )成(chéng )粲(càn )复(fù )劝(quàn )王(wáng )弘(hóng )逊(xùn )位(wèi ),弘(hóng )从(cóng )之(zhī ),累(lèi )表(biǎo )陈(chén )请(qǐng )。帝(dì )不(bú )得(dé )已(yǐ ),六(liù )月(yuè ),庚(gēng )戌(xū ),以(yǐ )弘(hóng )为(wéi )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )。

甲(jiǎ )寅(yín ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )长(zhǎng )川(chuān )。

葬(zàng )秦(qín )文(wén )昭(zhāo )王(wáng )于(yú )武(wǔ )平(píng )陵(líng ),庙(miào )号(hào )太(tài )祖(zǔ )。秦(qín )王(wáng )暮(mù )末(mò )以(yǐ )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng )元(yuán )基(jī )为(wéi )侍(shì )中(zhōng )、相(xiàng )国(guó )、都(dōu )督(dū )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì ),以(yǐ )镇(zhèn )军(jūn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、河(hé )州(zhōu )牧(mù )谦(qiān )屯(tún )为(wéi )骠(biāo )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),征(zhēng )安(ān )北(běi )将(jiāng )军(jūn )、凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )段(duàn )晖(huī )为(wéi )辅(fǔ )国(guó )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū ),叔(shū )父(fù )右(yòu )禁(jìn )将(jiāng )军(jūn )千(qiān )年(nián )为(wéi )镇(zhèn )北(běi )将(jiāng )军(jūn )、凉(liáng )州(zhōu )牧(mù ),镇(zhèn )湟(huáng )河(hé ),以(yǐ )征(zhēng )北(běi )将(jiāng )军(jūn )木(mù )弈(yì )干(gàn )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng )、车(chē )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),以(yǐ )征(zhēng )南(nán )将(jiāng )军(jūn )吉(jí )毘(pí )为(wéi )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )、卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )。

河(hé )西(xī )王(wáng )蒙(méng )逊(xùn )因(yīn )秦(qín )丧(sàng ),伐(fá )秦(qín )西(xī )平(píng )。西(xī )平(píng )太(tài )守(shǒu )麹(qū )承(chéng )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“殿(diàn )下(xià )若(ruò )先(xiān )取(qǔ )乐(lè )都(dōu ),则(zé )西(xī )平(píng )必(bì )为(wéi )殿(diàn )下(xià )之(zhī )有(yǒu )。西(xī )平(píng )苟(gǒu )望(wàng )风(fēng )请(qǐng )服(fú ),亦(yì )明(míng )主(zhǔ )之(zhī )所(suǒ )疾(jí )也(yě )。”蒙(méng )逊(xùn )乃(nǎi )释(shì )西(xī )平(píng ),攻(gōng )乐(lè )都(dōu )。相(xiàng )国(guó )元(yuán )基(jī )帅(shuài )骑(qí )三(sān )千(qiān )救(jiù )乐(lè )都(dōu ),甫(fǔ )入(rù )城(chéng ),而(ér )河(hé )西(xī )兵(bīng )至(zhì ),攻(gōng )其(qí )外(wài )城(chéng ),克(kè )之(zhī );绝(jué )其(qí )水(shuǐ )道(dào ),城(chéng )中(zhōng )饥(jī )渴(kě ),死(sǐ )者(zhě )太(tài )半(bàn )。东(dōng )羌(qiāng )乞(qǐ )提(tí )从(cóng )元(yuán )基(jī )救(jiù )乐(lè )都(dōu ),阴(yīn )与(yǔ )河(hé )西(xī )通(tōng )谋(móu ),下(xià )绳(shéng )引(yǐn )内(nèi )其(qí )兵(bīng ),登(dēng )城(chéng )者(zhě )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),鼓(gǔ )噪(zào )烧(shāo )门(mén );元(yuán )基(jī )帅(shuài )左(zuǒ )右(yòu )奋(fèn )击(jī ),河(hé )西(xī )兵(bīng )乃(nǎi )退(tuì )。

初(chū ),文(wén )昭(zhāo )王(wáng )疾(jí )病(bìng ),谓(wèi )暮(mù )末(mò )曰(yuē ):“吾(wú )死(sǐ )之(zhī )后(hòu ),汝(rǔ )能(néng )保(bǎo )境(jìng )则(zé )善(shàn )矣(yǐ )。沮(jǔ )渠(qú )成(chéng )都(dōu )为(wéi )蒙(méng )逊(xùn )所(suǒ )亲(qīn )重(zhòng ),汝(rǔ )宜(yí )归(guī )之(zhī )。”至(zhì )是(shì ),暮(mù )末(mò )遣(qiǎn )使(shǐ )诣(yì )蒙(méng )逊(xùn ),许(xǔ )归(guī )成(chéng )都(dōu )以(yǐ )求(qiú )和(hé )。蒙(méng )逊(xùn )引(yǐn )兵(bīng )还(hái ),遣(qiǎn )使(shǐ )入(rù )秦(qín )吊(diào )祭(jì )。暮(mù )末(mò )厚(hòu )资(zī )送(sòng )成(chéng )都(dōu ),遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )伐(fá )送(sòng )之(zhī )。蒙(méng )逊(xùn )犹(yóu )疑(yí )之(zhī ),使(shǐ )恢(huī )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )沮(jǔ )渠(qú )奇(qí )珍(zhēn )伏(fú )兵(bīng )于(yú )扪(mén )天(tiān )岭(lǐng ),执(zhí )伐(fá )并(bìng )其(qí )骑(qí )士(shì )三(sān )百(bǎi )人(rén )以(yǐ )归(guī )。既(jì )而(ér )遣(qiǎn )尚(shàng )书(shū )郎(láng )王(wáng )杼(zhù )送(sòng )伐(fá )还(hái )秦(qín ),并(bìng )遗(yí )暮(mù )末(mò )马(mǎ )千(qiān )匹(pǐ )及(jí )锦(jǐn )罽(jì )银(yín )缯(zēng )。秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),暮(mù )末(mò )遣(qiǎn )记(jì )室(shì )郎(láng )中(zhōng )马(mǎ )艾(ài )如(rú )河(hé )西(xī )报(bào )聘(pìn )。

魏(wèi )主(zhǔ )还(hái )宫(gōng )。八(bā )月(yuè ),复(fù )如(rú )广(guǎng )宁(níng )观(guān )温(wēn )泉(quán )。

柔(róu )然(rán )纥(gē )升(shēng )盖(gài )可(kě )汗(hàn )遣(qiǎn )其(qí )子(zǐ )将(jiāng )万(wàn )馀(yú )骑(qí )寇(kòu )魏(wèi )边(biān )。魏(wèi )主(zhǔ )自(zì )广(guǎng )宁(níng )还(hái ),追(zhuī )之(zhī ),不(bú )及(jí )。九(jiǔ )月(yuè ),还(hái )宫(gōng )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),甲(jiǎ )辰(chén ),魏(wèi )主(zhǔ )北(běi )巡(xún )。壬(rén )子(zǐ ),畋(tián )于(yú )牛(niú )川(chuān )。

秦(qín )凉(liáng )州(zhōu )牧(mù )乞(qǐ )伏(fú )千(qiān )年(nián ),嗜(shì )酒(jiǔ )残(cán )虐(nuè ),不(bú )恤(xù )政(zhèng )事(shì ),秦(qín )王(wáng )暮(mù )未(wèi )遣(qiǎn )使(shǐ )让(ràng )之(zhī ),千(qiān )年(nián )惧(jù ),奔(bēn )河(hé )西(xī )。暮(mù )末(mò )以(yǐ )叔(shū )父(fù )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )沃(wò )陵(líng )为(wéi )凉(liáng )州(zhōu )牧(mù ),镇(zhèn )湟(huáng )河(hé )。

徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )仲(zhòng )德(dé )遣(qiǎn )步(bù )骑(qí )二(èr )千(qiān )伐(fá )魏(wèi )济(jì )阳(yáng )、陈(chén )留(liú )。

魏(wèi )主(zhǔ )还(hái )宫(gōng )。

魏(wèi )定(dìng )州(zhōu )丁(dīng )零(líng )鲜(xiān )于(yú )台(tái )阳(yáng )第(dì )二(èr )千(qiān )馀(yú )家(jiā )叛(pàn ),入(rù )西(xī )山(shān ),州(zhōu )郡(jùn )不(bú )能(néng )讨(tǎo )。闰(rùn )月(yuè ),魏(wèi )主(zhǔ )遣(qiǎn )镇(zhèn )南(nán )将(jiāng )军(jūn )叔(shū )孙(sūn )建(jiàn )讨(tǎo )之(zhī )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),乙(yǐ )未(wèi )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )西(xī )河(hé )校(xiào )猎(liè )。十(shí )二(èr )月(yuè ),甲(jiǎ )申(shēn ),还(hái )宫(gōng )。

河(hé )西(xī )王(wáng )蒙(méng )逊(xùn )伐(fá )秦(qín ),至(zhì )磐(pán )夷(yí ),秦(qín )相(xiàng )国(guó )元(yuán )基(jī )等(děng )将(jiāng )骑(qí )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )拒(jù )之(zhī )。蒙(méng )逊(xùn )还(hái )攻(gōng )西(xī )平(píng ),征(zhēng )虏(lǔ )将(jiāng )军(jūn )出(chū )连(lián )辅(fǔ )政(zhèng )等(děng )将(jiāng )骑(qí )二(èr )千(qiān )救(jiù )之(zhī )。

秘(mì )书(shū )监(jiān )谢(xiè )灵(líng )运(yùn ),自(zì )以(yǐ )名(míng )辈(bèi )才(cái )能(néng ),应(yīng )参(cān )时(shí )政(zhèng )。上(shàng )唯(wéi )接(jiē )以(yǐ )文(wén )义(yì ),每(měi )侍(shì )宴(yàn )谈(tán )赏(shǎng )而(ér )已(yǐ )。王(wáng )昙(tán )首(shǒu )、王(wáng )华(huá )、殷(yīn )景(jǐng )仁(rén )名(míng )位(wèi )素(sù )出(chū )灵(líng )运(yùn )下(xià ),并(bìng )见(jiàn )任(rèn )遇(yù ),灵(líng )运(yùn )意(yì )甚(shèn )不(bú )平(píng ),多(duō )称(chēng )疾(jí )不(bú )朝(cháo )直(zhí );或(huò )出(chū )郭(guō )游(yóu )行(háng ),且(qiě )二(èr )百(bǎi )里(lǐ ),经(jīng )旬(xún )不(bú )归(guī ),既(jì )无(wú )表(biǎo )闻(wén ),又(yòu )不(bú )请(qǐng )急(jí )。上(shàng )不(bú )欲(yù )伤(shāng )大(dà )臣(chén )意(yì ),讽(fěng )令(lìng )自(zì )解(jiě )。灵(líng )运(yùn )乃(nǎi )上(shàng )表(biǎo )陈(chén )疾(jí ),上(shàng )赐(cì )假(jiǎ ),令(lìng )还(hái )会(huì )稽(jī )。而(ér )灵(líng )运(yùn )游(yóu )饮(yǐn )自(zì )若(ruò ),为(wéi )法(fǎ )司(sī )所(suǒ )纠(jiū ),坐(zuò )免(miǎn )官(guān )。

是(shì )岁(suì ),师(shī )子(zǐ )王(wáng )刹(shā )利(lì )摩(mó )诃(hē )及(jí )天(tiān )竺(zhú )迦(jiā )毘(pí )黎(lí )王(wáng )月(yuè )爱(ài ),皆(jiē )遣(qiǎn )使(shǐ )奉(fèng )表(biǎo )入(rù )贡(gòng ),表(biǎo )辞(cí )皆(jiē )如(rú )浮(fú )屠(tú )之(zhī )言(yán )。

魏(wèi )镇(zhèn )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )平(píng )舒(shū )侯(hóu )燕(yàn )凤(fèng )卒(zú )。

太(tài )祖(zǔ )文(wén )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )中(zhōng )元(yuán )嘉(jiā )六(liù )年(nián )(己(jǐ )巳(sì ),公(gōng )元(yuán )四(sì )二(èr )九(jiǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),王(wáng )弘(hóng )上(shàng )表(biǎo )乞(qǐ )解(jiě )州(zhōu )、录(lù ),以(yǐ )授(shòu )彭(péng )城(chéng )王(wáng )义(yì )康(kāng ),帝(dì )优(yōu )诏(zhào )不(bú )许(xǔ )。癸(guǐ )丑(chǒu ),以(yǐ )义(yì )康(kāng )为(wéi )侍(shì )中(zhōng )、都(dōu )督(dū )扬(yáng )、南(nán )徐(xú )、衮(gǔn )三(sān )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、司(sī )徒(tú )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì )、领(lǐng )南(nán )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。弘(hóng )与(yǔ )义(yì )康(kāng )二(èr )府(fǔ )并(bìng )置(zhì )佐(zuǒ )领(lǐng )兵(bīng ),共(gòng )辅(fǔ )朝(cháo )政(zhèng )。弘(hóng )既(jì )多(duō )疾(jí ),且(qiě )欲(yù )委(wěi )远(yuǎn )大(dà )权(quán ),每(měi )事(shì )推(tuī )让(ràng )义(yì )康(kāng ),由(yóu )是(shì )义(yì )康(kāng )专(zhuān )总(zǒng )内(nèi )外(wài )之(zhī )务(wù )。

又(yòu )以(yǐ )抚(fǔ )将(jiāng )军(jūn )江(jiāng )夏(xià )王(wáng )义(yì )恭(gōng )为(wéi )都(dōu )督(dū )荆(jīng )、湘(xiāng )等(děng )八(bā )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),以(yǐ )待(dài )中(zhōng )刘(liú )湛(zhàn )为(wéi )南(nán )蛮(mán )校(xiào )尉(wèi ),行(háng )府(fǔ )州(zhōu )事(shì )。帝(dì )与(yǔ )义(yì )恭(gōng )书(shū ),诫(jiè )之(zhī )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )艰(jiān )难(nán ),家(jiā )国(guó )事(shì )重(zhòng ),虽(suī )曰(yuē )守(shǒu )成(chéng ),实(shí )亦(yì )未(wèi )易(yì )。隆(lóng )替(tì )安(ān )危(wēi ),在(zài )吾(wú )曹(cáo )耳(ěr ),岂(qǐ )可(kě )不(bú )感(gǎn )寻(xún )王(wáng )业(yè ),大(dà )惧(jù )负(fù )荷(hé )!汝(rǔ )性(xìng )褊(biǎn )急(jí ),志(zhì )之(zhī )所(suǒ )滞(zhì ),其(qí )欲(yù )必(bì )行(háng ),意(yì )所(suǒ )不(bú )存(cún ),从(cóng )物(wù )回(huí )改(gǎi )。此(cǐ )最(zuì )弊(bì )事(shì ),宜(yí )念(niàn )裁(cái )抑(yì )。卫(wèi )表(biǎo )遇(yù )士(shì )大(dà )夫(fū )以(yǐ )礼(lǐ ),与(yǔ )小(xiǎo )人(rén )有(yǒu )恩(ēn );西(xī )门(mén )、安(ān )于(yú ),矫(jiǎo )性(xìng )齐(qí )美(měi );关(guān )羽(yǔ )、张(zhāng )飞(fēi ),任(rèn )偏(piān )同(tóng )弊(bì )。行(háng )己(jǐ )举(jǔ )事(shì ),深(shēn )宜(yí )鉴(jiàn )此(cǐ )!若(ruò )事(shì )异(yì )今(jīn )日(rì ),嗣(sì )子(zǐ )幼(yòu )蒙(méng ),司(sī )徒(tú )当(dāng )周(zhōu )公(gōng )之(zhī )事(shì ),汝(rǔ )不(bú )可(kě )不(bú )尽(jìn )祗(zhī )顺(shùn )之(zhī )理(lǐ )。尔(ěr )时(shí )天(tiān )下(xià )安(ān )危(wēi ),决(jué )汝(rǔ )二(èr )人(rén )耳(ěr )。

“汝(rǔ )一(yī )月(yuè )自(zì )用(yòng )钱(qián )不(bú )可(kě )过(guò )三(sān )十(shí )万(wàn ),若(ruò )能(néng )省(shěng )此(cǐ ),益(yì )美(měi )。西(xī )楚(chǔ )府(fǔ )舍(shě ),略(luè )所(suǒ )谙(ān )究(jiū ),计(jì )当(dāng )不(bú )须(xū )改(gǎi )作(zuò ),日(rì )求(qiú )新(xīn )异(yì )。凡(fán )讯(xùn )狱(yù )多(duō )决(jué )当(dāng )时(shí ),难(nán )可(kě )逆(nì )虑(lǜ ),此(cǐ )实(shí )为(wéi )难(nán )。至(zhì )讯(xùn )日(rì ),虚(xū )怀(huái )博(bó )尽(jìn ),慎(shèn )无(wú )以(yǐ )喜(xǐ )怒(nù )加(jiā )人(rén )。能(néng )择(zé )善(shàn )者(zhě )而(ér )从(cóng )之(zhī ),美(měi )自(zì )归(guī )己(jǐ );不(bú )可(kě )专(zhuān )意(yì )自(zì )决(jué ),以(yǐ )矜(jīn )独(dú )断(duàn )之(zhī )明(míng )也(yě )!名(míng )器(qì )深(shēn )宜(yí )慎(shèn )惜(xī ),不(bú )可(kě )妄(wàng )以(yǐ )假(jiǎ )人(rén )。昵(nì )近(jìn )爵(jué )赐(cì ),尤(yóu )应(yīng )裁(cái )量(liàng )。吾(wú )于(yú )左(zuǒ )右(yòu )虽(suī )为(wéi )少(shǎo )恩(ēn ),如(rú )闻(wén )外(wài )论(lùn )不(bú )以(yǐ )为(wéi )非(fēi )也(yě )。以(yǐ )贵(guì )凌(líng )物(wù ),物(wù )不(bú )服(fú );以(yǐ )威(wēi )加(jiā )人(rén ),人(rén )不(bú )厌(yàn );此(cǐ )易(yì )达(dá )事(shì )耳(ěr )。

“声(shēng )乐(lè )嬉(xī )游(yóu ),不(bú )宜(yí )令(lìng )过(guò );蒲(pú )酒(jiǔ )渔(yú )猎(liè ),一(yī )切(qiē )勿(wù )为(wéi )。供(gòng )用(yòng )奉(fèng )身(shēn ),皆(jiē )有(yǒu )节(jiē )度(dù ),奇(qí )服(fú )异(yì )器(qì ),不(bú )宜(yí )兴(xìng )长(zhǎng )。又(yòu )宜(yí )数(shù )引(yǐn )见(jiàn )佐(zuǒ )史(shǐ )。相(xiàng )见(jiàn )不(bú )数(shù ),则(zé )彼(bǐ )我(wǒ )不(bú )亲(qīn );不(bú )亲(qīn ),无(wú )因(yīn )得(dé )尽(jìn )人(rén )情(qíng );人(rén )情(qíng )不(bú )尽(jìn ),复(fù )何(hé )由(yóu )知(zhī )众(zhòng )事(shì )也(yě )!”

夏(xià )酒(jiǔ )泉(quán )公(gōng )俊(jùn )自(zì )平(píng )凉(liáng )奔(bēn )魏(wèi )。

丁(dīng )零(líng )鲜(xiān )于(yú )台(tái )阳(yáng )等(děng )请(qǐng )降(jiàng )于(yú )魏(wèi ),魏(wèi )主(zhǔ )赦(shè )之(zhī )。

秦(qín )出(chū )连(lián )辅(fǔ )政(zhèng )等(děng )未(wèi )至(zhì )西(xī )平(píng ),河(hé )西(xī )王(wáng )蒙(méng )逊(xùn )拔(bá )西(xī )平(píng ),执(zhí )太(tài )守(shǒu )麹(qū )承(chéng )。

二(èr )月(yuè ),秦(qín )王(wáng )暮(mù )末(mò )立(lì )妃(fēi )梁(liáng )氏(shì )为(wéi )王(wáng )后(hòu ),子(zǐ )万(wàn )载(zǎi )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。

三(sān )月(yuè ),丁(dīng )巳(sì ),立(lì )丘(qiū )子(zǐ )劭(shào )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。戊(wù )午(wǔ ),大(dà )赦(shè )。

辛(xīn )酉(yǒu ),以(yǐ )左(zuǒ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )殷(yīn )景(jǐng )仁(rén )为(wéi )中(zhōng )领(lǐng )军(jūn )。帝(dì )以(yǐ )章(zhāng )太(tài )后(hòu )早(zǎo )亡(wáng );奉(fèng )太(tài )后(hòu )所(suǒ )生(shēng )苏(sū )氏(shì )甚(shèn )谨(jǐn )。苏(sū )氏(shì )卒(zú ),帝(dì )往(wǎng )临(lín )哭(kū ),欲(yù )追(zhuī )加(jiā )封(fēng )爵(jué ),使(shǐ )群(qún )臣(chén )议(yì )之(zhī )。景(jǐng )仁(rén )以(yǐ )为(wéi )古(gǔ )典(diǎn )无(wú )之(zhī ),乃(nǎi )止(zhǐ )。

初(chū ),秦(qín )尚(shàng )书(shū )陇(lǒng )西(xī )辛(xīn )进(jìn )从(cóng )文(wén )昭(zhāo )王(wáng )游(yóu )陵(líng )霄(xiāo )观(guān ),弹(dàn )飞(fēi )鸟(niǎo ),误(wù )中(zhōng )秦(qín )王(wáng )暮(mù )末(mò )之(zhī )母(mǔ ),伤(shāng )其(qí )面(miàn )。及(jí )暮(mù )末(mò )即(jí )位(wèi ),问(wèn )母(mǔ )面(miàn )伤(shāng )之(zhī )由(yóu ),母(mǔ )以(yǐ )状(zhuàng )告(gào )。暮(mù )末(mò )怒(nù ),杀(shā )进(jìn ),并(bìng )其(qí )五(wǔ )族(zú )二(èr )十(shí )七(qī )人(rén )。夏(xià ),四(sì )月(yuè ),癸(guǐ )亥(hài ),以(yǐ )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )射(shè )王(wáng )敬(jìng )弘(hóng )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng ),临(lín )川(chuān )王(wáng )义(yì )庆(qìng )为(wéi )左(zuǒ )仆(pú )射(shè ),吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )济(jì )阳(yáng )江(jiāng )夷(yí )为(wéi )右(yòu )仆(pú )射(shè )。

初(chū ),魏(wèi )太(tài )祖(zǔ )命(mìng )尚(shàng )书(shū )郎(láng )邓(dèng )渊(yuān )撰(zhuàn )《国(guó )记(jì )》十(shí )馀(yú )卷(juàn ),未(wèi )成(chéng )而(ér )止(zhǐ )。世(shì )祖(zǔ )更(gèng )命(mìng )崔(cuī )浩(hào )与(yǔ )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )邓(dèng )颖(yǐng )等(děng )续(xù )成(chéng )之(zhī ),为(wéi )《国(guó )书(shū )》三(sān )十(shí )卷(juàn )。颖(yǐng ),渊(yuān )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

魏(wèi )主(zhǔ )将(jiāng )击(jī )柔(róu )然(rán ),治(zhì )兵(bīng )于(yú )南(nán )郊(jiāo ),先(xiān )祭(jì )天(tiān ),然(rán )后(hòu )部(bù )勒(lè )行(háng )陈(chén )。内(nèi )外(wài )群(qún )臣(chén )皆(jiē )不(bú )欲(yù )行(háng ),保(bǎo )太(tài )后(hòu )固(gù )止(zhǐ )之(zhī ),独(dú )崔(cuī )浩(hào )劝(quàn )之(zhī )。

尚(shàng )书(shū )令(lìng )刘(liú )絜(jié )等(děng )共(gòng )推(tuī )太(tài )史(shǐ )令(lìng )张(zhāng )渊(yuān )、徐(xú )辩(biàn )使(shǐ )言(yán )于(yú )魏(wèi )主(zhǔ )曰(yuē ):“今(jīn )兹(zī )己(jǐ )巳(sì ),三(sān )阴(yīn )之(zhī )岁(suì ),岁(suì )星(xīng )袭(xí )月(yuè ),太(tài )白(bái )在(zài )西(xī )方(fāng ),不(bú )可(kě )举(jǔ )兵(bīng ),北(běi )伐(fá )必(bì )败(bài )。虽(suī )克(kè ),不(bú )利(lì )于(yú )上(shàng )。”群(qún )臣(chén )因(yīn )共(gòng )赞(zàn )之(zhī )曰(yuē ):“渊(yuān )等(děng )少(shǎo )时(shí )尝(cháng )谏(jiàn )苻(fú )坚(jiān )南(nán )伐(fá ),坚(jiān )不(bú )从(cóng )而(ér )败(bài ),所(suǒ )言(yán )无(wú )不(bú )中(zhōng ),不(bú )可(kě )违(wéi )也(yě )。”魏(wèi )主(zhǔ )意(yì )不(bú )决(jué ),诏(zhào )浩(hào )与(yǔ )渊(yuān )等(děng )论(lùn )难(nán )于(yú )前(qián )。

浩(hào )诘(jié )渊(yuān )、辩(biàn )曰(yuē ):“阳(yáng )为(wéi )德(dé ),阴(yīn )为(wéi )刑(xíng ),故(gù )日(rì )食(shí )修(xiū )德(dé ),月(yuè )食(shí )修(xiū )刑(xíng )。夫(fū )王(wáng )者(zhě )用(yòng )刑(xíng ),小(xiǎo )则(zé )肆(sì )诸(zhū )市(shì )朝(cháo ),大(dà )则(zé )陈(chén )诸(zhū )原(yuán )野(yě )。今(jīn )出(chū )兵(bīng )以(yǐ )讨(tǎo )有(yǒu )罪(zuì ),乃(nǎi )所(suǒ )以(yǐ )修(xiū )刑(xíng )也(yě )。臣(chén )窃(qiè )观(guān )天(tiān )文(wén ),比(bǐ )年(nián )以(yǐ )来(lái ),月(yuè )行(háng )掩(yǎn )昴(mǎo ),至(zhì )今(jīn )犹(yóu )然(rán )。其(qí )占(zhàn ),三(sān )年(nián )天(tiān )子(zǐ )大(dà )破(pò )旄(máo )头(tóu )之(zhī )国(guó )。蠕(rú )蠕(rú )、高(gāo )车(chē ),旄(máo )头(tóu )之(zhī )众(zhòng )也(yě )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )勿(wù )疑(yí )。”渊(yuān )、辩(biàn )复(fù )曰(yuē ):“蠕(rú )蠕(rú ),荒(huāng )外(wài )无(wú )用(yòng )之(zhī )物(wù ),得(dé )其(qí )地(dì )不(bú )可(kě )耕(gēng )而(ér )食(shí ),得(dé )其(qí )民(mín )不(bú )可(kě )臣(chén )而(ér )使(shǐ ),轻(qīng )疾(jí )无(wú )常(cháng ),难(nán )得(dé )而(ér )制(zhì );有(yǒu )何(hé )汲(jí )汲(jí ),而(ér )劳(láo )士(shì )马(mǎ )以(yǐ )伐(fá )之(zhī )?”浩(hào )曰(yuē ):“渊(yuān )、辩(biàn )言(yán )天(tiān )道(dào ),犹(yóu )是(shì )其(qí )职(zhí ),至(zhì )于(yú )人(rén )事(shì )形(xíng )势(shì ),尤(yóu )非(fēi )其(qí )所(suǒ )知(zhī )。此(cǐ )乃(nǎi )汉(hàn )世(shì )常(cháng )谈(tán ),施(shī )之(zhī )于(yú )今(jīn ),殊(shū )不(bú )合(hé )事(shì )宜(yí )。何(hé )则(zé )?蠕(rú )蠕(rú )本(běn )国(guó )家(jiā )北(běi )边(biān )之(zhī )臣(chén ),中(zhōng )间(jiān )叛(pàn )去(qù )。今(jīn )诛(zhū )其(qí )元(yuán )恶(è ),收(shōu )其(qí )良(liáng )民(mín ),令(lìng )复(fù )旧(jiù )役(yì ),非(fēi )无(wú )用(yòng )也(yě )。世(shì )人(rén )皆(jiē )谓(wèi )渊(yuān )、辩(biàn )通(tōng )解(jiě )数(shù )术(shù ),明(míng )决(jué )成(chéng )败(bài ),臣(chén )请(qǐng )试(shì )问(wèn )之(zhī ):属(shǔ )者(zhě )统(tǒng )万(wàn )未(wèi )亡(wáng )之(zhī )前(qián ),有(yǒu )无(wú )败(bài )征(zhēng )?若(ruò )其(qí )不(bú )知(zhī ),是(shì )无(wú )术(shù )也(yě );知(zhī )而(ér )不(bú )言(yán ),是(shì )不(bú )忠(zhōng )也(yě )。”时(shí )赫(hè )连(lián )昌(chāng )在(zài )坐(zuò ),渊(yuān )等(děng )自(zì )以(yǐ )未(wèi )尝(cháng )有(yǒu )言(yán ),惭(cán )不(bú )能(néng )对(duì )。魏(wèi )主(zhǔ )大(dà )悦(yuè )。

既(jì )罢(bà ),公(gōng )卿(qīng )或(huò )尤(yóu )浩(hào )曰(yuē ):“今(jīn )南(nán )寇(kòu )方(fāng )伺(sì )国(guó )隙(xì ),而(ér )舍(shě )之(zhī )北(běi )伐(fá );若(ruò )蠕(rú )蠕(rú )远(yuǎn )遁(dùn ),前(qián )无(wú )所(suǒ )获(huò ),后(hòu )有(yǒu )强(qiáng )寇(kòu ),将(jiāng )何(hé )以(yǐ )待(dài )之(zhī )?”浩(hào )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。今(jīn )不(bú )先(xiān )破(pò )蠕(rú )蠕(rú ),则(zé )无(wú )以(yǐ )待(dài )南(nán )寇(kòu )。南(nán )人(rén )闻(wén )国(guó )家(jiā )克(kè )统(tǒng )万(wàn )以(yǐ )来(lái ),内(nèi )怀(huái )恐(kǒng )惧(jù ),故(gù )扬(yáng )声(shēng )动(dòng )众(zhòng )以(yǐ )卫(wèi )淮(huái )北(běi )。比(bǐ )吾(wú )破(pò )蠕(rú )蠕(rú ),往(wǎng )还(hái )之(zhī )间(jiān ),南(nán )寇(kòu )必(bì )不(bú )动(dòng )也(yě )。且(qiě )彼(bǐ )步(bù )我(wǒ )骑(qí ),彼(bǐ )能(néng )北(běi )来(lái ),我(wǒ )亦(yì )南(nán )往(wǎng );在(zài )彼(bǐ )甚(shèn )困(kùn ),于(yú )我(wǒ )未(wèi )劳(láo )。况(kuàng )南(nán )北(běi )殊(shū )俗(sú ),水(shuǐ )陆(lù )异(yì )宜(yí ),设(shè )使(shǐ )国(guó )家(jiā )与(yǔ )之(zhī )河(hé )南(nán ),彼(bǐ )亦(yì )不(bú )能(néng )守(shǒu )也(yě )。何(hé )以(yǐ )言(yán )之(zhī )?以(yǐ )刘(liú )裕(yù )之(zhī )雄(xióng )杰(jié ),吞(tūn )并(bìng )关(guān )中(zhōng ),留(liú )其(qí )爱(ài )子(zǐ ),辅(fǔ )以(yǐ )良(liáng )将(jiāng ),精(jīng )兵(bīng )数(shù )万(wàn ),犹(yóu )不(bú )能(néng )守(shǒu )。全(quán )军(jūn )覆(fù )没(méi ),号(hào )哭(kū )之(zhī )声(shēng ),至(zhì )今(jīn )未(wèi )已(yǐ )。况(kuàng )义(yì )隆(lóng )今(jīn )日(rì )君(jūn )臣(chén )非(fēi )裕(yù )时(shí )之(zhī )比(bǐ )!主(zhǔ )上(shàng )英(yīng )武(wǔ ),士(shì )马(mǎ )精(jīng )强(qiáng ),彼(bǐ )若(ruò )果(guǒ )来(lái ),譬(pì )如(rú )以(yǐ )驹(jū )犊(dú )斗(dòu )虎(hǔ )狼(láng )也(yě ),何(hé )惧(jù )之(zhī )有(yǒu )!蠕(rú )蠕(rú )恃(shì )其(qí )绝(jué )远(yuǎn ),谓(wèi )国(guó )家(jiā )力(lì )不(bú )能(néng )制(zhì ),自(zì )宽(kuān )日(rì )久(jiǔ ),故(gù )夏(xià )则(zé )散(sàn )众(zhòng )放(fàng )畜(chù ),秋(qiū )肥(féi )乃(nǎi )聚(jù ),背(bèi )寒(hán )向(xiàng )温(wēn ),南(nán )来(lái )寇(kòu )钞(chāo )。今(jīn )掩(yǎn )其(qí )不(bú )备(bèi ),必(bì )望(wàng )尘(chén )骇(hài )散(sàn )。牡(mǔ )马(mǎ )护(hù )牝(pìn ),牝(pìn )马(mǎ )恋(liàn )驹(jū ),驱(qū )驰(chí )难(nán )制(zhì ),不(bú )得(dé )水(shuǐ )草(cǎo ),不(bú )过(guò )数(shù )日(rì ),必(bì )聚(jù )而(ér )困(kùn )弊(bì ),可(kě )一(yī )举(jǔ )而(ér )灭(miè )也(yě )。暂(zàn )劳(láo )永(yǒng )逸(yì ),时(shí )不(bú )可(kě )失(shī ),患(huàn )在(zài )上(shàng )无(wú )此(cǐ )意(yì )。今(jīn )上(shàng )意(yì )已(yǐ )决(jué ),奈(nài )何(hé )止(zhǐ )之(zhī )!”寇(kòu )谦(qiān )之(zhī )谓(wèi )浩(hào )曰(yuē ):“蠕(rú )蠕(rú )果(guǒ )可(kě )克(kè )乎(hū )?”浩(hào )曰(yuē ):“必(bì )克(kè )。但(dàn )恐(kǒng )诸(zhū )将(jiāng )琐(suǒ )琐(suǒ ),前(qián )后(hòu )顾(gù )虑(lǜ ),不(bú )能(néng )乘(chéng )胜(shèng )深(shēn )入(rù ),使(shǐ )不(bú )全(quán )举(jǔ )耳(ěr )。”

先(xiān )是(shì ),帝(dì )因(yīn )魏(wèi )使(shǐ )者(zhě )还(hái ),告(gào )魏(wèi )主(zhǔ )曰(yuē ):“汝(rǔ )趣(qù )归(guī )我(wǒ )河(hé )南(nán )地(dì )!不(bú )然(rán ),将(jiāng )尽(jìn )我(wǒ )将(jiāng )士(shì )之(zhī )力(lì )。”魏(wèi )主(zhǔ )方(fāng )议(yì )伐(fá )柔(róu )然(rán ),闻(wén )之(zhī )大(dà )笑(xiào ),谓(wèi )公(gōng )卿(qīng )曰(yuē ):“龟(guī )鳖(biē )小(xiǎo )竖(shù ),自(zì )救(jiù )不(bú )暇(xiá ),夫(fū )何(hé )能(néng )为(wéi )!就(jiù )使(shǐ )能(néng )来(lái ),若(ruò )不(bú )先(xiān )灭(miè )蠕(rú )蠕(rú ),乃(nǎi )是(shì )坐(zuò )待(dài )寇(kòu )至(zhì ),腹(fù )背(bèi )受(shòu )敌(dí ),非(fēi )良(liáng )策(cè )也(yě )。吾(wú )行(háng )决(jué )矣(yǐ )。”

庚(gēng )寅(yín ),魏(wèi )主(zhǔ )发(fā )平(píng )城(chéng ),使(shǐ )北(běi )平(píng )王(wáng )长(zhǎng )孙(sūn )嵩(sōng )、广(guǎng )陵(líng )公(gōng )楼(lóu )伏(fú )连(lián )居(jū )守(shǒu )。魏(wèi )主(zhǔ )自(zì )东(dōng )道(dào )向(xiàng )黑(hēi )山(shān ),使(shǐ )平(píng )阳(yáng )王(wáng )长(zhǎng )孙(sūn )翰(hàn )自(zì )西(xī )道(dào )向(xiàng )大(dà )娥(é )山(shān ),同(tóng )会(huì )柔(róu )然(rán )之(zhī )庭(tíng )。

五(wǔ )月(yuè ),壬(rén )辰(chén )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

王(wáng )敬(jìng )弘(hóng )固(gù )让(ràng )尚(shàng )书(shū )令(lìng ),表(biǎo )求(qiú )还(hái )东(dōng )。癸(guǐ )巳(sì ),更(gèng )以(yǐ )敬(jìng )弘(hóng )为(wéi )侍(shì )中(zhōng )、特(tè )进(jìn )、左(zuǒ )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū ),听(tīng )其(qí )东(dōng )归(guī )。

丁(dīng )未(wèi ),魏(wèi )主(zhǔ )至(zhì )漠(mò )南(nán ),舍(shě )辎(zī )重(zhòng ),帅(shuài )轻(qīng )骑(qí )兼(jiān )马(mǎ )袭(xí )击(jī )柔(róu )然(rán ),至(zhì )栗(lì )水(shuǐ ),柔(róu )然(rán )纥(gē )升(shēng )盖(gài )可(kě )汗(hàn )先(xiān )不(bú )设(shè )备(bèi ),民(mín )畜(chù )满(mǎn )野(yě ),惊(jīng )怖(bù )散(sàn )去(qù ),莫(mò )相(xiàng )收(shōu )摄(shè )。纥(gē )升(shēng )盖(gài )烧(shāo )庐(lú )舍(shě ),绝(jué )迹(jì )西(xī )走(zǒu ),莫(mò )知(zhī )所(suǒ )之(zhī )。其(qí )弟(dì )匹(pǐ )黎(lí )先(xiān )主(zhǔ )东(dōng )部(bù ),闻(wén )有(yǒu )魏(wèi )寇(kòu ),帅(shuài )众(zhòng )欲(yù )就(jiù )其(qí )兄(xiōng );遇(yù )长(zhǎng )孙(sūn )翰(hàn ),翰(hàn )邀(yāo )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī ),杀(shā )其(qí )大(dà )人(rén )数(shù )百(bǎi )。

夏(xià )主(zhǔ )欲(yù )复(fù )取(qǔ )统(tǒng )万(wàn ),引(yǐn )兵(bīng )东(dōng )至(zhì )侯(hóu )尼(ní )城(chéng ),不(bú )敢(gǎn )进(jìn )而(ér )还(hái )。

河(hé )西(xī )王(wáng )蒙(méng )逊(xùn )伐(fá )秦(qín ),秦(qín )王(wáng )暮(mù )末(mò )留(liú )相(xiàng )国(guó )元(yuán )基(jī )守(shǒu )枹(bāo )罕(hǎn ),迁(qiān )保(bǎo )定(dìng )连(lián )。

南(nán )安(ān )太(tài )守(shǒu )翟(zhái )承(chéng )伯(bó )等(děng )据(jù )罕(hǎn )幵(jiān )谷(gǔ )以(yǐ )应(yīng )河(hé )西(xī ),幕(mù )末(mò )击(jī )破(pò )之(zhī ),进(jìn )至(zhì )治(zhì )城(chéng )。

西(xī )安(ān )太(tài )守(shǒu )莫(mò )者(zhě )幼(yòu )眷(juàn )据(jù )汧(qiān )川(chuān )以(yǐ )叛(pàn ),暮(mù )末(mò )讨(tǎo )之(zhī ),为(wéi )幼(yòu )眷(juàn )所(suǒ )败(bài ),还(hái )于(yú )定(dìng )连(lián )。

蒙(méng )逊(xùn )至(zhì )枹(bāo )罕(hǎn ),遣(qiǎn )世(shì )子(zǐ )兴(xìng )国(guó )进(jìn )攻(gōng )定(dìng )连(lián )。六(liù )月(yuè ),暮(mù )末(mò )逆(nì )击(jī )兴(xìng )国(guó )于(yú )治(zhì )城(chéng ),擒(qín )之(zhī ),追(zhuī )击(jī )蒙(méng )逊(xùn )至(zhì )谭(tán )郊(jiāo )。

吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )王(wáng )慕(mù )璝(guī )遣(qiǎn )其(qí )弟(dì )没(méi )利(lì )延(yán ),将(jiāng )骑(qí )五(wǔ )千(qiān )会(huì )蒙(méng )逊(xùn )伐(fá )秦(qín ),暮(mù )末(mò )遣(qiǎn )辅(fǔ )国(guó )大(dà )将(jiāng )军(jūn )段(duàn )晖(huī )等(děng )邀(yāo )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī )。

柔(róu )然(rán )纥(gē )升(shēng )盖(gài )可(kě )汗(hàn )既(jì )走(zǒu ),部(bù )落(luò )四(sì )散(sàn ),窜(cuàn )伏(fú )山(shān )谷(gǔ ),杂(zá )畜(chù )布(bù )野(yě ),无(wú )人(rén )收(shōu )视(shì )。魏(wèi )主(zhǔ )循(xún )栗(lì )水(shuǐ )西(xī )行(háng ),至(zhì )菟(tú )园(yuán )水(shuǐ ),分(fèn )军(jūn )搜(sōu )讨(tǎo ),东(dōng )西(xī )五(wǔ )千(qiān )里(lǐ ),南(nán )北(běi )三(sān )千(qiān )里(lǐ ),俘(fú )斩(zhǎn )甚(shèn )众(zhòng )。高(gāo )车(chē )诸(zhū )部(bù )乘(chéng )魏(wèi )兵(bīng )势(shì ),钞(chāo )掠(luě )柔(róu )然(rán )。柔(róu )然(rán )种(zhǒng )类(lèi )前(qián )后(hòu )降(jiàng )魏(wèi )者(zhě )三(sān )十(shí )馀(yú )万(wàn )落(luò ),获(huò )戎(róng )马(mǎ )百(bǎi )馀(yú )万(wàn )匹(pǐ ),畜(chù )产(chǎn )、车(chē )庐(lú ),弥(mí )漫(màn )山(shān )泽(zé ),亡(wáng )虑(lǜ )数(shù )百(bǎi )万(wàn )。

魏(wèi )主(zhǔ )循(xún )弱(ruò )水(shuǐ )西(xī )行(háng ),至(zhì )涿(zhuō )邪(xié )山(shān ),诸(zhū )将(jiāng )虑(lǜ )深(shēn )入(rù )有(yǒu )伏(fú )兵(bīng ),劝(quàn )魏(wèi )主(zhǔ )留(liú )止(zhǐ ),寇(kòu )谦(qiān )之(zhī )以(yǐ )崔(cuī )浩(hào )之(zhī )言(yán )告(gào )魏(wèi )主(zhǔ ),魏(wèi )主(zhǔ )不(bú )从(cóng )。秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),引(yǐn )兵(bīng )东(dōng )还(hái );至(zhì )黑(hēi )山(shān ),以(yǐ )所(suǒ )获(huò )班(bān )赐(cì )将(jiāng )士(shì )有(yǒu )差(chà )。既(jì )而(ér )得(dé )降(jiàng )人(rén )言(yán ):“可(kě )汗(hàn )先(xiān )被(bèi )病(bìng ),闻(wén )魏(wèi )兵(bīng )至(zhì ),不(bú )知(zhī )所(suǒ )为(wéi ),乃(nǎi )焚(fén )穹(qióng )庐(lú ),以(yǐ )车(chē )自(zì )载(zǎi ),将(jiāng )数(shù )百(bǎi )人(rén )入(rù )南(nán )山(shān )。民(mín )畜(chù )窘(jiǒng )聚(jù ),方(fāng )六(liù )十(shí )里(lǐ )无(wú )人(rén )统(tǒng )领(lǐng ),相(xiàng )去(qù )百(bǎi )八(bā )十(shí )里(lǐ ),追(zhuī )兵(bīng )不(bú )至(zhì ),乃(nǎi )徐(xú )西(xī )遁(dùn ),唯(wéi )此(cǐ )得(dé )免(miǎn )。”后(hòu )闻(wén )凉(liáng )州(zhōu )贾(jiǎ )胡(hú )言(yán ):“若(ruò )复(fù )前(qián )行(háng )二(èr )日(rì ),则(zé )尽(jìn )灭(miè )之(zhī )矣(yǐ )。”魏(wèi )主(zhǔ )深(shēn )悔(huǐ )之(zhī )。纥(gē )升(shēng )盖(gài )可(kě )汗(hàn )愤(fèn )悒(yì )而(ér )卒(zú ),子(zǐ )吴(wú )提(tí )立(lì ),号(hào )敕(chì )连(lián )可(kě )汗(hàn )。

武(wǔ )都(dōu )孝(xiào )昭(zhāo )王(wáng )杨(yáng )玄(xuán )疾(jí )病(bìng ),欲(yù )以(yǐ )国(guó )授(shòu )其(qí )弟(dì )难(nán )当(dāng )。难(nán )当(dāng )固(gù )辞(cí ),请(qǐng )立(lì )玄(xuán )子(zǐ )保(bǎo )宗(zōng )而(ér )辅(fǔ )之(zhī );玄(xuán )许(xǔ )之(zhī )。玄(xuán )卒(zú ),保(bǎo )宗(zōng )立(lì )。难(nán )当(dāng )妻(qī )姚(yáo )氏(shì )劝(quàn )难(nán )当(dāng )自(zì )立(lì ),难(nán )当(dāng )乃(nǎi )废(fèi )保(bǎo )宗(zōng ),自(zì )称(chēng )都(dōu )督(dū )雍(yōng )、凉(liáng )、秦(qín )三(sān )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、征(zhēng )西(xī )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )、秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、武(wǔ )都(dōu )王(wáng )。

河(hé )西(xī )王(wáng )蒙(méng )逊(xùn )遣(qiǎn )使(shǐ )送(sòng )谷(gǔ )三(sān )十(shí )万(wàn )斛(hú )以(yǐ )赎(shú )世(shì )子(zǐ )兴(xìng )国(guó )于(yú )秦(qín ),秦(qín )王(wáng )暮(mù )末(mò )不(bú )许(xǔ )。蒙(méng )逊(xùn )乃(nǎi )立(lì )兴(xìng )国(guó )母(mǔ )弟(dì )菩(pú )提(tí )为(wéi )世(shì )子(zǐ )。暮(mù )末(mò )以(yǐ )兴(xìng )国(guó )为(wéi )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì ),以(yǐ )其(qí )妹(mèi )平(píng )昌(chāng )公(gōng )主(zhǔ )妻(qī )之(zhī )。

八(bā )月(yuè ),魏(wèi )主(zhǔ )至(zhì )漠(mò )南(nán ),闻(wén )高(gāo )车(chē )东(dōng )部(bù )屯(tún )巳(sì )尼(ní )陂(bēi ),人(rén )畜(chù )甚(shèn )众(zhòng ),去(qù )魏(wèi )军(jūn )千(qiān )馀(yú )里(lǐ ),遣(qiǎn )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )安(ān )原(yuán )等(děng )将(jiāng )万(wàn )骑(qí )击(jī )之(zhī )。高(gāo )车(chē )诸(zhū )部(bù )迎(yíng )降(jiàng )者(zhě )数(shù )十(shí )万(wàn )落(luò ),获(huò )马(mǎ )牛(niú )羊(yáng )百(bǎi )馀(yú )万(wàn )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),魏(wèi )主(zhǔ )还(hái )平(píng )城(chéng )。徙(xǐ )柔(róu )然(rán )、高(gāo )车(chē )降(jiàng )附(fù )之(zhī )民(mín )于(yú )漠(mò )南(nán ),东(dōng )至(zhì )濡(rú )源(yuán ),西(xī )暨(jì )五(wǔ )原(yuán )阴(yīn )山(shān ),三(sān )千(qiān )里(lǐ )中(zhōng ),使(shǐ )之(zhī )耕(gēng )牧(mù )而(ér )收(shōu )其(qí )贡(gòng )赋(fù );命(mìng )长(zhǎng )孙(sūn )翰(hàn )、刘(liú )絜(jié )、安(ān )原(yuán )及(jí )侍(shì )中(zhōng )代(dài )人(rén )古(gǔ )弼(bì )同(tóng )镇(zhèn )抚(fǔ )之(zhī )。自(zì )是(shì )魏(wèi )之(zhī )民(mín )间(jiān )马(mǎ )牛(niú )羊(yáng )及(jí )氈(zhān )皮(pí )为(wéi )之(zhī )价(jià )贱(jiàn )。

魏(wèi )主(zhǔ )加(jiā )崔(cuī )浩(hào )侍(shì )中(zhōng )、特(tè )进(jìn )、抚(fǔ )军(jūn )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),以(yǐ )赏(shǎng )其(qí )谋(móu )画(huà )之(zhī )功(gōng )。浩(hào )善(shàn )占(zhàn )天(tiān )文(wén ),常(cháng )置(zhì )铜(tóng )铤(dìng )于(yú )酢(zuò )器(qì )中(zhōng ),夜(yè )有(yǒu )所(suǒ )见(jiàn ),即(jí )以(yǐ )铤(dìng )画(huà )纸(zhǐ )作(zuò )字(zì )以(yǐ )记(jì )其(qí )异(yì )。魏(wèi )主(zhǔ )每(měi )如(rú )浩(hào )家(jiā ),问(wèn )以(yǐ )灾(zāi )异(yì ),或(huò )仓(cāng )猝(cù )不(bú )及(jí )束(shù )带(dài );奉(fèng )进(jìn )疏(shū )食(shí ),不(bú )暇(xiá )精(jīng )美(měi ),魏(wèi )主(zhǔ )必(bì )为(wéi )之(zhī )举(jǔ )箸(zhù ),或(huò )立(lì )尝(cháng )而(ér )还(hái )。魏(wèi )主(zhǔ )尝(cháng )引(yǐn )浩(hào )出(chū )入(rù )卧(wò )内(nèi ),从(cóng )容(róng )谓(wèi )浩(hào )曰(yuē ):“卿(qīng )才(cái )智(zhì )渊(yuān )博(bó ),事(shì )朕(zhèn )祖(zǔ )考(kǎo ),著(zhe )忠(zhōng )三(sān )世(shì ),故(gù )朕(zhèn )引(yǐn )卿(qīng )以(yǐ )自(zì )近(jìn )。卿(qīng )宜(yí )尽(jìn )忠(zhōng )规(guī )谏(jiàn ),勿(wù )有(yǒu )所(suǒ )隐(yǐn )。朕(zhèn )虽(suī )或(huò )时(shí )忿(fèn )恚(huì ),不(bú )从(cóng )卿(qīng )言(yán ),然(rán )终(zhōng )久(jiǔ )深(shēn )思(sī )卿(qīng )言(yán )也(yě )。”尝(cháng )指(zhǐ )浩(hào )以(yǐ )示(shì )新(xīn )降(jiàng )高(gāo )车(chē )渠(qú )帅(shuài )曰(yuē ):“汝(rǔ )曹(cáo )视(shì )此(cǐ )人(rén )尪(wāng )纤(xiān )懦(nuò )弱(ruò ),不(bú )能(néng )弯(wān )弓(gōng )持(chí )矛(máo ),然(rán )其(qí )胸(xiōng )中(zhōng )所(suǒ )怀(huái ),乃(nǎi )过(guò )于(yú )兵(bīng )甲(jiǎ )。朕(zhèn )虽(suī )有(yǒu )征(zhēng )伐(fá )之(zhī )志(zhì )而(ér )不(bú )能(néng )自(zì )决(jué ),前(qián )后(hòu )有(yǒu )功(gōng ),皆(jiē )此(cǐ )人(rén )所(suǒ )教(jiāo )也(yě )。”又(yòu )敕(chì )尚(shàng )书(shū )曰(yuē ):“凡(fán )军(jūn )国(guó )大(dà )计(jì ),汝(rǔ )曹(cáo )所(suǒ )不(bú )能(néng )决(jué )者(zhě ),皆(jiē )当(dāng )咨(zī )浩(hào ),然(rán )后(hòu )施(shī )行(háng )。”

秦(qín )王(wáng )暮(mù )末(mò )之(zhī )弟(dì )轲(kē )殊(shū )罗(luó )烝(zhēng )于(yú )文(wén )昭(zhāo )王(wáng )左(zuǒ )夫(fū )人(rén )秃(tū )发(fā )氏(shì ),暮(mù )末(mò )知(zhī )而(ér )禁(jìn )之(zhī )。轲(kē )殊(shū )罗(luó )惧(jù ),与(yǔ )叔(shū )父(fù )什(shí )寅(yín )谋(móu )杀(shā )暮(mù )末(mò ),奉(fèng )沮(jǔ )渠(qú )兴(xìng )国(guó )以(yǐ )奔(bēn )河(hé )西(xī )。使(shǐ )秃(tū )发(fā )氏(shì )盗(dào )门(mén )钥(yào ),钥(yào )误(wù ),门(mén )者(zhě )以(yǐ )告(gào )暮(mù )末(mò )。暮(mù )末(mò )悉(xī )收(shōu )其(qí )党(dǎng )杀(shā )之(zhī ),而(ér )赦(shè )轲(kē )殊(shū )罗(luó )。执(zhí )什(shí )寅(yín ),鞭(biān )之(zhī ),什(shí )寅(yín )曰(yuē ):“我(wǒ )负(fù )汝(rǔ )死(sǐ ),不(bú )负(fù )汝(rǔ )鞭(biān )!”暮(mù )末(mò )怒(nù ),刳(kū )其(qí )腹(fù ),投(tóu )尸(shī )于(yú )河(hé )。

夏(xià )主(zhǔ )少(shǎo )凶(xiōng )暴(bào )无(wú )赖(lài ),不(bú )为(wéi )世(shì )祖(zǔ )所(suǒ )知(zhī )。是(shì )月(yuè ),畋(tián )于(yú )阴(yīn )槃(pán ),登(dēng )苛(kē )蓝(lán )山(shān ),望(wàng )统(tǒng )城(chéng )泣(qì )曰(yuē ):“先(xiān )帝(dì )若(ruò )以(yǐ )朕(zhèn )承(chéng )大(dà )业(yè )者(zhě ),岂(qǐ )有(yǒu )今(jīn )日(rì )之(zhī )事(shì )乎(hū )!”

十(shí )一(yī )月(yuè ),己(jǐ )丑(chǒu )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī ),不(bú )尽(jìn )如(rú )钩(gōu ),星(xīng )昼(zhòu )见(jiàn ),至(zhì )晡(bū )方(fāng )没(méi ),河(hé )北(běi )地(dì )暗(àn )。

魏(wèi )主(zhǔ )西(xī )巡(xún ),至(zhì )柞(zhà )山(shān )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),河(hé )西(xī )王(wáng )蒙(méng )逊(xùn )、吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )王(wáng )慕(mù )璝(guī )皆(jiē )遣(qiǎn )使(shǐ )入(rù )贡(gòng )。

是(shì )岁(suì ),魏(wèi )内(nèi )都(dōu )大(dà )官(guān )中(zhōng )山(shān )文(wén )懿(yì )公(gōng )李(lǐ )先(xiān )、青(qīng )冀(jì )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )安(ān )同(tóng )皆(jiē )卒(zú )。先(xiān )年(nián )九(jiǔ )十(shí )五(wǔ )。

秦(qín )地(dì )震(zhèn ),野(yě )草(cǎo )皆(jiē )自(zì )反(fǎn )。

太(tài )祖(zǔ )文(wén )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )中(zhōng )元(yuán )嘉(jiā )七(qī )年(nián )(庚(gēng )午(wǔ ),公(gōng )元(yuán )四(sì )三(sān )零(líng )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),癸(guǐ )巳(sì ),以(yǐ )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )王(wáng )慕(mù )璝(guī )为(wéi )征(zhēng )西(xī )将(jiāng )军(jūn ),沙(shā )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、陇(lǒng )西(xī )公(gōng )。

庚(gēng )子(zǐ ),魏(wèi )主(zhǔ )还(hái )宫(gōng )。壬(rén )寅(yín ),大(dà )赦(shè )。癸(guǐ )卿(qīng ),复(fù )如(rú )广(guǎng )宁(níng ),临(lín )温(wēn )泉(quán )。

二(èr )月(yuè ),西(xī )卿(qīng ),魏(wèi )平(píng )阳(yáng )威(wēi )王(wáng )长(zhǎng )孙(sūn )翰(hàn )卒(zú )。

戊(wù )辰(chén ),魏(wèi )主(zhǔ )还(hái )宫(gōng )。

帝(dì )自(zì )践(jiàn )位(wèi )以(yǐ )来(lái ),有(yǒu )恢(huī )复(fù )河(hé )南(nán )之(zhī )志(zhì )。三(sān )月(yuè ),戊(wù )子(zǐ )诏(zhào )简(jiǎn )甲(jiǎ )卒(zú )五(wǔ )万(wàn )给(gěi )右(yòu )将(jiāng )军(jūn )到(dào )彦(yàn )之(zhī ),统(tǒng )安(ān )北(běi )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )仲(zhòng )德(dé )、衮(gǔn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )竺(zhú )灵(líng )秀(xiù )舟(zhōu )师(shī )入(rù )河(hé ),又(yòu )使(shǐ )骁(xiāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )段(duàn )宏(hóng )将(jiāng )精(jīng )骑(qí )八(bā )千(qiān )直(zhí )指(zhǐ )虎(hǔ )牢(láo ),豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )德(dé )武(wǔ )将(jiāng )兵(bīng )一(yī )万(wàn )继(jì )进(jìn ),后(hòu )将(jiāng )军(jūn )长(zhǎng )沙(shā )王(wáng )义(yì )欣(xīn )将(jiāng )兵(bīng )三(sān )万(wàn )监(jiān )征(zhēng )讨(tǎo )诸(zhū )军(jūn )事(shì )。义(yì )欣(xīn ),道(dào )怜(lián )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

先(xiān )遣(qiǎn )殿(diàn )中(zhōng )将(jiāng )军(jūn )田(tián )奇(qí )使(shǐ )于(yú )魏(wèi ),告(gào )魏(wèi )主(zhǔ )曰(yuē ):“河(hé )南(nán )旧(jiù )是(shì )宋(sòng )土(tǔ ),中(zhōng )为(wéi )彼(bǐ )所(suǒ )侵(qīn ),今(jīn )当(dāng )修(xiū )复(fù )旧(jiù )境(jìng ),不(bú )关(guān )河(hé )北(běi )。”魏(wèi )主(zhǔ )大(dà )怒(nù )曰(yuē ):“我(wǒ )生(shēng )发(fā )未(wèi )燥(zào ),已(yǐ )闻(wén )河(hé )南(nán )是(shì )我(wǒ )地(dì )。此(cǐ )岂(qǐ )可(kě )得(dé )!必(bì )若(ruò )进(jìn )军(jūn ),今(jīn )当(dāng )权(quán )敛(liǎn )戍(shù )相(xiàng )避(bì ),须(xū )冬(dōng )寒(hán )地(dì )净(jìng ),河(hé )冰(bīng )坚(jiān )合(hé ),自(zì )更(gèng )取(qǔ )之(zhī )。”

甲(jiǎ )午(wǔ ),以(yǐ )前(qián )南(nán )广(guǎng )平(píng )太(tài )守(shǒu )尹(yǐn )冲(chōng )为(wéi )司(sī )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。长(zhǎng )沙(shā )王(wáng )义(yì )欣(xīn )出(chū )镇(zhèn )彭(péng )城(chéng ),为(wéi )众(zhòng )军(jūn )声(shēng )援(yuán )。以(yǐ )游(yóu )击(jī )将(jiāng )军(jūn )胡(hú )籓(bān )戍(shù )广(guǎng )陵(líng ),行(háng )府(fǔ )州(zhōu )事(shì )。

壬(rén )寅(yín ),魏(wèi )封(fēng )赫(hè )连(lián )昌(chāng )为(wéi )秦(qín )王(wáng )。

魏(wèi )有(yǒu )新(xīn )徒(tú )敕(chì )勒(lè )千(qiān )馀(yú )家(jiā ),苦(kǔ )于(yú )将(jiāng )吏(lì )侵(qīn )渔(yú ),出(chū )怨(yuàn )言(yán ),期(qī )以(yǐ )草(cǎo )生(shēng )牛(niú )马(mǎ )肥(féi ),亡(wáng )归(guī )漠(mò )北(běi )。尚(shàng )书(shū )令(lìng )刘(liú )絜(jié )、左(zuǒ )仆(pú )射(shè )安(ān )原(yuán )奏(zòu )请(qǐng )及(jí )河(hé )冰(bīng )未(wèi )解(jiě ),徙(xǐ )之(zhī )河(hé )西(xī )。向(xiàng )春(chūn )冰(bīng )解(jiě ),使(shǐ )不(bú )得(dé )北(běi )遁(dùn )。魏(wèi )主(zhǔ )曰(yuē ):“此(cǐ )曹(cáo )习(xí )俗(sú ),放(fàng )散(sàn )日(rì )久(jiǔ ),譬(pì )如(rú )囿(yòu )中(zhōng )之(zhī )鹿(lù ),急(jí )则(zé )奔(bēn )突(tū ),缓(huǎn )之(zhī )自(zì )定(dìng )。吾(wú )区(qū )处(chù )自(zì )有(yǒu )道(dào ),不(bú )烦(fán )徙(xǐ )也(yě )。”絜(jié )等(děng )固(gù )请(qǐng )不(bú )已(yǐ ),乃(nǎi )听(tīng )分(fèn )徙(xǐ )三(sān )万(wàn )馀(yú )落(luò )于(yú )河(hé )西(xī ),西(xī )至(zhì )白(bái )盐(yán )池(chí )。敕(chì )勒(lè )皆(jiē )惊(jīng )骇(hài ),曰(yuē ):“圈(quān )我(wǒ )于(yú )河(hé )西(xī ),欲(yù )杀(shā )我(wǒ )也(yě )!”谋(móu )西(xī )奔(bēn )凉(liáng )州(zhōu )。刘(liú )絜(jié )屯(tún )五(wǔ )原(yuán )河(hé )北(běi ),安(ān )原(yuán )屯(tún )悦(yuè )拔(bá )城(chéng )以(yǐ )备(bèi )之(zhī )。癸(guǐ )卯(mǎo ),敕(chì )勒(lè )数(shù )千(qiān )骑(qí )叛(pàn ),北(běi )走(zǒu ),絜(jié )追(zhuī )讨(tǎo )之(zhī );走(zǒu )者(zhě )无(wú )食(shí ),相(xiàng )枕(zhěn )而(ér )死(sǐ )。

魏(wèi )南(nán )边(biān )诸(zhū )将(jiāng )表(biǎo )称(chēng ):“宋(sòng )人(rén )大(dà )严(yán ),将(jiāng )入(rù )寇(kòu )。请(qǐng )兵(bīng )三(sān )万(wàn ),先(xiān )其(qí )未(wèi )发(fā ),逆(nì )击(jī )之(zhī ),足(zú )以(yǐ )挫(cuò )其(qí )锐(ruì )气(qì ),使(shǐ )不(bú )敢(gǎn )深(shēn )入(rù )。”因(yīn )请(qǐng )悉(xī )诛(zhū )河(hé )北(běi )流(liú )民(mín )在(zài )境(jìng )上(shàng )者(zhě ),以(yǐ )绝(jué )其(qí )乡(xiāng )导(dǎo )。魏(wèi )主(zhǔ )使(shǐ )公(gōng )卿(qīng )议(yì )之(zhī ),皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )当(dāng )然(rán )。崔(cuī )浩(hào )曰(yuē ):“不(bú )可(kě )。南(nán )方(fāng )下(xià )湿(shī ),入(rù )夏(xià )之(zhī )后(hòu ),水(shuǐ )潦(liáo )方(fāng )降(jiàng ),草(cǎo )木(mù )蒙(méng )密(mì ),地(dì )气(qì )郁(yù )蒸(zhēng ),易(yì )生(shēng )疾(jí )疠(lì ),不(bú )可(kě )行(háng )师(shī )。且(qiě )彼(bǐ )既(jì )严(yán )备(bèi ),则(zé )城(chéng )守(shǒu )必(bì )固(gù ),留(liú )屯(tún )久(jiǔ )攻(gōng ),则(zé )粮(liáng )运(yùn )不(bú )继(jì );分(fèn )军(jūn )四(sì )掠(luě ),则(zé )众(zhòng )力(lì )单(dān )寡(guǎ ),无(wú )以(yǐ )应(yīng )敌(dí )。以(yǐ )今(jīn )击(jī )之(zhī ),未(wèi )见(jiàn )其(qí )利(lì )。彼(bǐ )若(ruò )果(guǒ )能(néng )北(běi )来(lái ),宜(yí )待(dài )其(qí )劳(láo )倦(juàn ),秋(qiū )凉(liáng )马(mǎ )肥(féi ),因(yīn )敌(dí )取(qǔ )食(shí ),徐(xú )往(wǎng )击(jī )之(zhī ),此(cǐ )万(wàn )全(quán )之(zhī )计(jì )也(yě )。朝(cháo )廷(tíng )群(qún )臣(chén )及(jí )西(xī )北(běi )守(shǒu )将(jiāng ),从(cóng )陛(bì )下(xià )征(zhēng )伐(fá ),西(xī )平(píng )赫(hè )连(lián ),北(běi )破(pò )蠕(rú )蠕(rú ),多(duō )获(huò )美(měi )女(nǚ )、珍(zhēn )宝(bǎo ),牛(niú )马(mǎ )成(chéng )群(qún )。南(nán )边(biān )诸(zhū )将(jiāng )闻(wén )而(ér )慕(mù )之(zhī ),亦(yì )欲(yù )南(nán )钞(chāo )以(yǐ )取(qǔ )资(zī )财(cái ),皆(jiē )营(yíng )私(sī )计(jì ),为(wéi )国(guó )生(shēng )事(shì ),不(bú )可(kě )从(cóng )也(yě )。”魏(wèi )主(zhǔ )乃(nǎi )止(zhǐ )。

诸(zhū )将(jiāng )复(fù )表(biǎo ):“南(nán )寇(kòu )已(yǐ )至(zhì ),所(suǒ )部(bù )兵(bīng )少(shǎo ),乞(qǐ )简(jiǎn )幽(yōu )州(zhōu )以(yǐ )南(nán )劲(jìn )兵(bīng )助(zhù )己(jǐ )戍(shù )守(shǒu ),乃(nǎi )就(jiù )漳(zhāng )水(shuǐ )造(zào )船(chuán )严(yán )备(bèi )以(yǐ )拒(jù )之(zhī )。”公(gōng )卿(qīng )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )宜(yí )如(rú )所(suǒ )请(qǐng ),并(bìng )署(shǔ )司(sī )马(mǎ )楚(chǔ )之(zhī )、鲁(lǔ )轨(guǐ )、延(yán )之(zhī )等(děng )为(wéi )将(jiāng )帅(shuài ),使(shǐ )招(zhāo )诱(yòu )南(nán )人(rén )。浩(hào )曰(yuē ):“非(fēi )长(zhǎng )策(cè )也(yě )。楚(chǔ )之(zhī )等(děng )皆(jiē )彼(bǐ )所(suǒ )畏(wèi )忌(jì ),今(jīn )闻(wén )国(guó )家(jiā )悉(xī )发(fā )幽(yōu )州(zhōu )以(yǐ )南(nán )精(jīng )兵(bīng ),大(dà )造(zào )舟(zhōu )舰(jiàn ),随(suí )以(yǐ )轻(qīng )骑(qí ),谓(wèi )国(guó )家(jiā )欲(yù )存(cún )立(lì )司(sī )马(mǎ )氏(shì ),诛(zhū )除(chú )刘(liú )宗(zōng ),必(bì )举(jǔ )国(guó )震(zhèn )骇(hài ),惧(jù )于(yú )灭(miè )亡(wáng ),当(dāng )悉(xī )发(fā )精(jīng )锐(ruì ),并(bìng )心(xīn )竭(jié )力(lì ),以(yǐ )死(sǐ )争(zhēng )之(zhī ),则(zé )我(wǒ )南(nán )边(biān )诸(zhū )将(jiāng )无(wú )以(yǐ )御(yù )之(zhī )。今(jīn )公(gōng )卿(qīng )欲(yù )以(yǐ )威(wēi )力(lì )却(què )敌(dí ),乃(nǎi )所(suǒ )以(yǐ )速(sù )之(zhī )也(yě )。张(zhāng )虚(xū )声(shēng )而(ér )召(zhào )实(shí )害(hài ),此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )矣(yǐ )。故(gù )楚(chǔ )之(zhī )之(zhī )徒(tú ),往(wǎng )则(zé )彼(bǐ )来(lái ),止(zhǐ )则(zé )彼(bǐ )息(xī ),其(qí )势(shì )然(rán )也(yě )。且(qiě )楚(chǔ )之(zhī )等(děng )皆(jiē )纤(xiān )利(lì )小(xiǎo )才(cái ),止(zhǐ )能(néng )招(zhāo )合(hé )轻(qīng )薄(báo )无(wú )赖(lài )而(ér )不(bú )能(néng )成(chéng )大(dà )功(gōng ),徒(tú )使(shǐ )国(guó )家(jiā )兵(bīng )连(lián )祸(huò )结(jié )而(ér )已(yǐ )。昔(xī )鲁(lǔ )轨(guǐ )说(shuō )姚(yáo )兴(xìng )以(yǐ )取(qǔ )荆(jīng )州(zhōu ),至(zhì )则(zé )败(bài )散(sàn ),为(wéi )蛮(mán )人(rén )掠(luě )卖(mài )为(wéi )奴(nú ),终(zhōng )于(yú )祸(huò )及(jí )姚(yáo )泓(hóng ),此(cǐ )已(yǐ )然(rán )之(zhī )效(xiào )也(yě )。”魏(wèi )主(zhǔ )未(wèi )以(yǐ )为(wéi )然(rán )。浩(hào )乃(nǎi )复(fù )陈(chén )天(tiān )时(shí ),以(yǐ )为(wéi )南(nán )方(fāng )举(jǔ )兵(bīng )必(bì )不(bú )利(lì ),曰(yuē ):“今(jīn )兹(zī )害(hài )气(qì )在(zài )扬(yáng )州(zhōu ),一(yī )也(yě );庚(gēng )午(wǔ )自(zì )刑(xíng ),先(xiān )发(fā )者(zhě )伤(shāng ),二(èr )也(yě );日(rì )食(shí )昼(zhòu )晦(huì ),宿(xiǔ )值(zhí )斗(dòu )、牛(niú ),三(sān )也(yě );荧(yíng )惑(huò )伏(fú )于(yú )翼(yì )、轸(zhěn ),主(zhǔ )乱(luàn )及(jí )丧(sàng ),四(sì )也(yě );太(tài )白(bái )未(wèi )出(chū ),进(jìn )兵(bīng )者(zhě )败(bài ),五(wǔ )也(yě )。夫(fū )兴(xìng )国(guó )之(zhī )君(jūn ),先(xiān )修(xiū )人(rén )事(shì ),次(cì )尽(jìn )地(dì )利(lì ),后(hòu )观(guān )天(tiān )时(shí ),故(gù )万(wàn )举(jǔ )万(wàn )全(quán )。今(jīn )刘(liú )义(yì )隆(lóng )新(xīn )造(zào )之(zhī )国(guó ),人(rén )事(shì )未(wèi )洽(qià );灾(zāi )变(biàn )屡(lǚ )见(jiàn ),天(tiān )时(shí )不(bú )协(xié );舟(zhōu )行(háng )水(shuǐ )涸(hé ),地(dì )利(lì )不(bú )尽(jìn )。三(sān )者(zhě )无(wú )一(yī )可(kě ),而(ér )义(yì )隆(lóng )行(háng )之(zhī ),必(bì )败(bài )无(wú )疑(yí )。”魏(wèi )主(zhǔ )不(bú )能(néng )违(wéi )众(zhòng )言(yán ),乃(nǎi )诏(zhào )冀(jì )、定(dìng )、相(xiàng )三(sān )州(zhōu )造(zào )船(chuán )三(sān )千(qiān )艘(sōu ),简(jiǎn )幽(yōu )州(zhōu )以(yǐ )南(nán )戍(shù )兵(bīng )集(jí )河(hé )上(shàng )以(yǐ )备(bèi )之(zhī )。

秦(qín )乞(qǐ )伏(fú )什(shí )寅(yín )母(mǔ )弟(dì )前(qián )将(jiāng )军(jūn )白(bái )养(yǎng )、镇(zhèn )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )去(qù )列(liè ),以(yǐ )什(shí )寅(yín )之(zhī )死(sǐ ),有(yǒu )怨(yuàn )言(yán ),秦(qín )王(wáng )暮(mù )末(mò )皆(jiē )杀(shā )之(zhī )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),甲(jiǎ )子(zǐ ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )去(qù )中(zhōng )。

敕(chì )勒(lè )万(wàn )馀(yú )落(luò )复(fù )叛(pàn )走(zǒu ),魏(wèi )主(zhǔ )使(shǐ )尚(shàng )书(shū )封(fēng )铁(tiě )追(zhuī )讨(tǎo ),灭(miè )之(zhī )。

六(liù )月(yuè ),己(jǐ )卿(qīng ),以(yǐ )氐(dī )王(wáng )杨(yáng )难(nán )当(dāng )为(wéi )冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )、秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、武(wǔ )都(dōu )王(wáng )。

魏(wèi )主(zhǔ )使(shǐ )平(píng )南(nán )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、丹(dān )杨(yáng )王(wáng )大(dà )毘(pí ),屯(tún )河(hé )上(shàng ),以(yǐ )司(sī )马(mǎ )楚(chǔ )之(zhī )为(wéi )安(ān )南(nán )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),封(fēng )琅(láng )邪(xié )王(wáng ),顿(dùn )颍(yǐng )川(chuān )以(yǐ )备(bèi )宋(sòng )。

吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )王(wáng )慕(mù )璝(guī )将(jiāng )其(qí )众(zhòng )万(wàn )八(bā )千(qiān )袭(xí )秦(qín )定(dìng )连(lián ),秦(qín )辅(fǔ )国(guó )大(dà )将(jiāng )军(jūn )段(duàn )晖(huī )等(děng )击(jī )走(zǒu )之(zhī )。

到(dào )彦(yàn )之(zhī )自(zì )淮(huái )入(rù )泗(sì ),水(shuǐ )渗(shèn ),日(rì )行(háng )才(cái )十(shí )里(lǐ ),自(zì )四(sì )月(yuè )至(zhì )秋(qiū )七(qī )月(yuè ),始(shǐ )至(zhì )须(xū )昌(chāng )。乃(nǎi )溯(sù )河(hé )西(xī )上(shàng )。

魏(wèi )主(zhǔ )以(yǐ )河(hé )南(nán )四(sì )镇(zhèn )兵(bīng )少(shǎo ),命(mìng )诸(zhū )军(jūn )悉(xī )收(shōu )众(zhòng )北(běi )渡(dù )。戊(wù )子(zǐ ),魏(wèi )碻(qiāo )磝(áo )戍(shù )兵(bīng )弃(qì )城(chéng )去(qù )。戊(wù )戍(shù ),滑(huá )台(tái )戍(shù )兵(bīng )亦(yì )去(qù )。庚(gēng )子(zǐ ),魏(wèi )主(zhǔ )以(yǐ )大(dà )鸿(hóng )胪(lú )阳(yáng )平(píng )公(gōng )杜(dù )超(chāo )为(wéi )都(dōu )督(dū )冀(jì )、定(dìng )、相(xiàng )三(sān )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、太(tài )宰(zǎi ),进(jìn )爵(jué )阳(yáng )平(píng )王(wáng ),镇(zhèn )鄴(yè ),为(wéi )诸(zhū )军(jūn )节(jiē )度(dù )。超(chāo ),密(mì )太(tài )后(hòu )之(zhī )兄(xiōng )也(yě )。庚(gēng )戌(xū ),魏(wèi )洛(luò )阳(yáng )、虎(hǔ )牢(láo )戍(shù )兵(bīng )皆(jiē )弃(qì )城(chéng )去(qù )。

到(dào )彦(yàn )之(zhī )留(liú )硃(zhū )修(xiū )之(zhī )守(shǒu )滑(huá )台(tái ),尹(yǐn )冲(chōng )守(shǒu )虎(hǔ )牢(láo ),建(jiàn )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )杜(dù )骥(jì )守(shǒu )金(jīn )墉(yōng )。骥(jì ),预(yù )之(zhī )玄(xuán )孙(sūn )也(yě )。诸(zhū )军(jūn )进(jìn )顿(dùn )灵(líng )昌(chāng )津(jīn ),列(liè )守(shǒu )南(nán )岸(àn ),至(zhì )于(yú )潼(tóng )关(guān )。于(yú )是(shì )司(sī )、衮(gǔn )既(jì )平(píng ),诸(zhū )军(jūn )皆(jiē )喜(xǐ ),王(wáng )仲(zhòng )德(dé )独(dú )有(yǒu )忧(yōu )色(sè ),曰(yuē ):“请(qǐng )贤(xián )不(bú )谙(ān )北(běi )土(tǔ )情(qíng )伪(wěi ),必(bì )堕(duò )其(qí )计(jì )。胡(hú )虏(lǔ )虽(suī )仁(rén )义(yì )不(bú )足(zú ),而(ér )凶(xiōng )狡(jiǎo )有(yǒu )馀(yú ),今(jīn )敛(liǎn )戍(shù )北(běi )归(guī ),必(bì )并(bìng )力(lì )完(wán )聚(jù )。若(ruò )河(hé )冰(bīng )既(jì )合(hé ),将(jiāng )复(fù )南(nán )来(lái ),岂(qǐ )可(kě )不(bú )以(yǐ )为(wéi )忧(yōu )乎(hū )!”

甲(jiǎ )寅(yín ),林(lín )邑(yì )王(wáng )范(fàn )阳(yáng )迈(mài )遣(qiǎn )使(shǐ )入(rù )贡(gòng ),自(zì )陈(chén )与(yǔ )交(jiāo )州(zhōu )不(bú )睦(mù ),乞(qǐ )蒙(méng )恕(shù )宥(yòu )。八(bā )月(yuè ),魏(wèi )主(zhǔ )遣(qiǎn )冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )安(ān )颉(jié )督(dū )护(hù )诸(zhū )军(jūn ),击(jī )到(dào )彦(yàn )之(zhī )。丙(bǐng )寅(yín ),彦(yàn )之(zhī )遣(qiǎn )裨(bì )将(jiāng )吴(wú )兴(xìng )姚(yáo )耸(sǒng )夫(fū )渡(dù )河(hé )攻(gōng )冶(yě )坂(bǎn ),与(yǔ )颉(jié )战(zhàn );耸(sǒng )夫(fū )兵(bīng )败(bài ),死(sǐ )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng )。戊(wù )寅(yín ),魏(wèi )主(zhǔ )遣(qiǎn )征(zhēng )西(xī )大(dà )将(jiāng )军(jūn )长(zhǎng )孙(sūn )道(dào )生(shēng )会(huì )丹(dān )阳(yáng )王(wáng )大(dà )毘(pí )屯(tún )河(hé )上(shàng )以(yǐ )御(yù )彦(yàn )之(zhī )。

燕(yàn )太(tài )祖(zǔ )寝(qǐn )疾(jí ),召(zhào )中(zhōng )书(shū )监(jiān )申(shēn )秀(xiù )、侍(shì )中(zhōng )阳(yáng )哲(zhé )于(yú )内(nèi )殿(diàn ),属(shǔ )以(yǐ )后(hòu )事(shì )。九(jiǔ )月(yuè ),病(bìng )甚(shèn ),辇(niǎn )而(ér )临(lín )轩(xuān ),命(mìng )太(tài )子(zǐ )翼(yì )摄(shè )国(guó )事(shì ),勒(lè )兵(bīng )听(tīng )政(zhèng ),以(yǐ )备(bèi )非(fēi )常(cháng )。

宋(sòng )夫(fū )人(rén )欲(yù )立(lì )其(qí )子(zǐ )受(shòu )居(jū ),恶(è )翼(yì )听(tīng )政(zhèng ),谓(wèi )翼(yì )曰(yuē ):“上(shàng )疾(jí )将(jiāng )瘳(chōu ),奈(nài )何(hé )遽(jù )欲(yù )代(dài )父(fù )临(lín )天(tiān )下(xià )乎(hū )!”翼(yì )性(xìng )仁(rén )弱(ruò ),遂(suí )还(hái )东(dōng )宫(gōng ),日(rì )三(sān )往(wǎng )省(shěng )疾(jí )。宋(sòng )夫(fū )人(rén )矫(jiǎo )诏(zhào )绝(jué )内(nèi )外(wài ),遣(qiǎn )阍(hūn )寺(sì )传(chuán )问(wèn )而(ér )已(yǐ ),翼(yì )及(jí )诸(zhū )子(zǐ )、大(dà )臣(chén )并(bìng )不(bú )得(dé )见(jiàn ),唯(wéi )中(zhōng )给(gěi )事(shì )胡(hú )福(fú )独(dú )得(dé )出(chū )入(rù ),专(zhuān )掌(zhǎng )禁(jìn )卫(wèi )。福(fú )虑(lǜ )宋(sòng )夫(fū )人(rén )遂(suí )成(chéng )其(qí )谋(móu ),乃(nǎi )言(yán )于(yú )司(sī )徒(tú )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì )、中(zhōng )山(shān )公(gōng )弘(hóng ),弘(hóng )与(yǔ )壮(zhuàng )士(shì )数(shù )十(shí )人(rén )被(bèi )甲(jiǎ )入(rù )禁(jìn )中(zhōng ),宿(xiǔ )卫(wèi )皆(jiē )不(bú )战(zhàn )而(ér )散(sàn )。宋(sòng )夫(fū )人(rén )命(mìng )闭(bì )东(dōng )閤(gě ),弘(hóng )家(jiā )僮(tóng )库(kù )斗(dòu )头(tóu )劲(jìn )捷(jié )有(yǒu )勇(yǒng )力(lì ),逾(yú )閤(gě )而(ér )入(rù ),至(zhì )于(yú )皇(huáng )堂(táng ),射(shè )杀(shā )女(nǚ )御(yù )一(yī )人(rén )。太(tài )祖(zǔ )惊(jīng )惧(jù )而(ér )殂(cú )。弘(hóng )遂(suí )即(jí )天(tiān )王(wáng )位(wèi ),遣(qiǎn )人(rén )巡(xún )城(chéng )告(gào )曰(yuē ):“天(tiān )降(jiàng )凶(xiōng )祸(huò ),大(dà )行(háng )崩(bēng )背(bèi ),太(tài )子(zǐ )不(bú )侍(shì )疾(jí ),群(qún )公(gōng )不(bú )奔(bēn )丧(sàng ),疑(yí )有(yǒu )逆(nì )谋(móu ),社(shè )稷(jì )将(jiāng )危(wēi )。吾(wú )备(bèi )介(jiè )弟(dì )之(zhī )亲(qīn ),遂(suí )摄(shè )大(dà )位(wèi )以(yǐ )宁(níng )国(guó )家(jiā ),百(bǎi )官(guān )叩(kòu )门(mén )入(rù )者(zhě ),进(jìn )陛(bì )二(èr )等(děng )。”太(tài )子(zǐ )翼(yì )帅(shuài )东(dōng )宫(gōng )兵(bīng )出(chū )战(zhàn )而(ér )败(bài ),兵(bīng )皆(jiē )溃(kuì )去(qù ),弘(hóng )遣(qiǎn )使(shǐ )赐(cì )翼(yì )死(sǐ )。太(tài )祖(zǔ )有(yǒu )子(zǐ )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),弘(hóng )皆(jiē )杀(shā )之(zhī )。谥(shì )太(tài )祖(zǔ )民(mín )皇(huáng )帝(dì ),长(zhǎng )谷(gǔ )陵(líng )。

己(jǐ )丑(chǒu ),夏(xià )主(zhǔ )遣(qiǎn )其(qí )弟(dì )谓(wèi )以(yǐ )代(dài )伐(fá )魏(wèi )鄜(fū )城(chéng ),魏(wèi )平(píng )西(xī )将(jiāng )军(jūn )始(shǐ )平(píng )公(gōng )隗(wěi )归(guī )等(děng )击(jī )之(zhī ),杀(shā )万(wàn )馀(yú )人(rén ),谓(wèi )以(yǐ )代(dài )遁(dùn )去(qù )。夏(xià )主(zhǔ )自(zì )将(jiāng )数(shù )万(wàn )人(rén )邀(yāo )击(jī )隗(wěi )归(guī )于(yú )鄜(fū )城(chéng )东(dōng ),留(liú )其(qí )弟(dì )上(shàng )谷(gǔ )公(gōng )社(shè )干(gàn )、广(guǎng )阳(yáng )公(gōng )度(dù )洛(luò )孤(gū )守(shǒu )平(píng )凉(liáng ),遣(qiǎn )使(shǐ )来(lái )求(qiú )和(hé ),约(yuē )合(hé )兵(bīng )灭(miè )魏(wèi ),遥(yáo )分(fèn )河(hé )北(běi ):自(zì )恒(héng )山(shān )以(yǐ )东(dōng )属(shǔ )宋(sòng ),以(yǐ )西(xī )属(shǔ )夏(xià )。

魏(wèi )主(zhǔ )闻(wén )之(zhī ),治(zhì )兵(bīng ),将(jiāng )伐(fá )夏(xià ),群(qún )臣(chén )咸(xián )曰(yuē ):“刘(liú )义(yì )隆(lóng )兵(bīng )犹(yóu )在(zài )河(hé )中(zhōng ),舍(shě )之(zhī )西(xī )行(háng ),前(qián )寇(kòu )未(wèi )可(kě )必(bì )克(kè ),而(ér )义(yì )隆(lóng )乘(chéng )虚(xū )济(jì )河(hé ),则(zé )失(shī )山(shān )东(dōng )矣(yǐ )。”魏(wèi )主(zhǔ )以(yǐ )问(wèn )崔(cuī )浩(hào ),对(duì )曰(yuē ):“义(yì )隆(lóng )与(yǔ )赫(hè )连(lián )定(dìng )遥(yáo )相(xiàng )招(zhāo )引(yǐn ),以(yǐ )虚(xū )声(shēng )唱(chàng )和(hé ),共(gòng )大(dà )国(guó ),义(yì )隆(lóng )望(wàng )定(dìng )进(jìn ),定(dìng )徒(tú )义(yì )隆(lóng )前(qián ),皆(jiē )莫(mò )敢(gǎn )先(xiān )入(rù );譬(pì )如(rú )连(lián )鸡(jī ),不(bú )得(dé )俱(jù )飞(fēi ),无(wú )能(néng )为(wéi )害(hài )也(yě )。臣(chén )始(shǐ )谓(wèi )义(yì )隆(lóng )军(jūn )来(lái ),当(dāng )屯(tún )止(zhǐ )河(hé )中(zhōng ),两(liǎng )道(dào )北(běi )上(shàng ),东(dōng )道(dào )向(xiàng )冀(jì )州(zhōu ),西(xī )道(dào )冲(chōng )鄴(yè ),如(rú )此(cǐ ),则(zé )陛(bì )下(xià )当(dāng )自(zì )讨(tǎo )之(zhī ),不(bú )得(dé )徐(xú )行(háng )。今(jīn )则(zé )不(bú )然(rán ),东(dōng )西(xī )列(liè )兵(bīng )径(jìng )二(èr )千(qiān )里(lǐ ),一(yī )处(chù )不(bú )过(guò )数(shù )千(qiān ),形(xíng )分(fèn )势(shì )弱(ruò )。以(yǐ )此(cǐ )观(guān )之(zhī ),儜(níng )儿(ér )情(qíng )见(jiàn ),此(cǐ )不(bú )过(guò )欲(yù )固(gù )河(hé )自(zì )守(shǒu ),无(wú )北(běi )渡(dù )意(yì )也(yě )。赫(hè )连(lián )定(dìng )残(cán )根(gēn )易(yì )摧(cuī ),拟(nǐ )之(zhī )必(bì )仆(pú )。克(kè )定(dìng )之(zhī )后(hòu ),东(dōng )出(chū )潼(tóng )关(guān ),席(xí )卷(juàn )而(ér )前(qián ),则(zé )威(wēi )震(zhèn )南(nán )极(jí ),江(jiāng )、淮(huái )以(yǐ )北(běi )无(wú )立(lì )草(cǎo )矣(yǐ )。圣(shèng )策(cè )独(dú )发(fā ),非(fēi )愚(yú )近(jìn )所(suǒ )及(jí ),愿(yuàn )陛(bì )下(xià )勿(wù )疑(yí )。”甲(jiǎ )辰(chén ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )统(tǒng )万(wàn ),遂(suí )袭(xí )平(píng )凉(liáng ),以(yǐ )卫(wèi )兵(bīng )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )斤(jīn )镇(zhèn )蒲(pú )坂(bǎn )。斤(jīn ),建(jiàn )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

秦(qín )自(zì )正(zhèng )月(yuè )不(bú )雨(yǔ ),至(zhì )于(yú )九(jiǔ )月(yuè ),民(mín )流(liú )叛(pàn )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),以(yǐ )竟(jìng )陵(líng )王(wáng )义(yì )宣(xuān )为(wéi )南(nán )徐(xú )州(zhōu )策(cè )史(shǐ ),犹(yóu )戍(shù )石(shí )头(tóu )。

戊(wù )午(wǔ ),立(lì )钱(qián )署(shǔ ),铸(zhù )四(sì )铢(zhū )钱(qián )。

到(dào )彦(yàn )之(zhī )、王(wáng )仲(zhòng )德(dé )沿(yán )河(hé )置(zhì )守(shǒu ),还(hái )保(bǎo )东(dōng )平(píng )。乙(yǐ )亥(hài ),魏(wèi )安(ān )颉(jié )自(zì )委(wěi )粟(sù )津(jīn )济(jì )河(hé ),攻(gōng )金(jīn )墉(yōng )。金(jīn )墉(yōng )城(chéng )不(bú )治(zhì )既(jì )久(jiǔ ),又(yòu )无(wú )粮(liáng )食(shí )。杜(dù )骥(jì )欲(yù )弃(qì )城(chéng )走(zǒu ),恐(kǒng )获(huò )罪(zuì )。初(chū ),高(gāo )祖(zǔ )灭(miè )秦(qín ),迁(qiān )其(qí )钟(zhōng )虡(jù )于(yú )江(jiāng )南(nán ),有(yǒu )大(dà )钟(zhōng )没(méi )于(yú )洛(luò )水(shuǐ ),帝(dì )使(shǐ )姚(yáo )耸(sǒng )夫(fū )将(jiāng )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )人(rén )往(wǎng )取(qǔ )之(zhī )。骥(jì )绐(dài )之(zhī )曰(yuē ):“金(jīn )墉(yōng )城(chéng )已(yǐ )修(xiū )完(wán ),粮(liáng )食(shí )亦(yì )足(zú ),所(suǒ )乏(fá )者(zhě )人(rén )耳(ěr )。今(jīn )虏(lǔ )骑(qí )南(nán )渡(dù ),当(dāng )相(xiàng )与(yǔ )并(bìng )力(lì )御(yù )之(zhī )。大(dà )功(gōng )既(jì )立(lì ),牵(qiān )钟(zhōng )未(wèi )晚(wǎn )。”耸(sǒng )夫(fū )从(cóng )之(zhī )。既(jì )至(zhì ),见(jiàn )城(chéng )不(bú )可(kě )守(shǒu ),乃(nǎi )引(yǐn )去(qù ),遂(suí )南(nán )遁(dùn )。丙(bǐng )子(zǐ ),安(ān )颉(jié )拔(bá )洛(luò )阳(yáng ),杀(shā )将(jiāng )士(shì )五(wǔ )千(qiān )馀(yú )人(rén )。杜(dù )骥(jì )归(guī ),言(yán )于(yú )帝(dì )曰(yuē ):’本(běn )欲(yù )以(yǐ )死(sǐ )固(gù )守(shǒu ),姚(yáo )耸(sǒng )夫(fū )及(jí )城(chéng )遽(jù )走(zǒu ),人(rén )情(qíng )沮(jǔ )败(bài ),不(bú )可(kě )复(fù )禁(jìn )。”上(shàng )大(dà )怒(nù ),诛(zhū )耸(sǒng )夫(fū )于(yú )寿(shòu )阳(yáng )。耸(sǒng )夫(fū )勇(yǒng )健(jiàn ),诸(zhū )偏(piān )裨(bì )莫(mò )及(jí )也(yě )。

魏(wèi )河(hé )北(běi )诸(zhū )军(jūn )会(huì )于(yú )七(qī )女(nǚ )津(jīn )。到(dào )彦(yàn )之(zhī )恐(kǒng )其(qí )南(nán )渡(dù ),遣(qiǎn )裨(bì )将(jiāng )王(wáng )蟠(pán )龙(lóng )溯(sù )流(liú )夺(duó )其(qí )船(chuán ),杜(dù )超(chāo )等(děng )击(jī )斩(zhǎn )之(zhī )。安(ān )颉(jié )与(yǔ )龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )陆(lù )俟(sì )进(jìn )攻(gōng )虎(hǔ )牢(láo ),辛(xīn )巳(sì ),拔(bá )之(zhī );尹(yǐn )冲(chōng )及(jí )荥(yíng )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )清(qīng )河(hé )崔(cuī )模(mó )降(jiàng )魏(wèi )。

秦(qín )王(wáng )暮(mù )末(mò )为(wéi )河(hé )西(xī )所(suǒ )逼(bī ),遣(qiǎn )其(qí )臣(chén )王(wáng )恺(kǎi )、乌(wū )讷(nè )阗(tián )请(qǐng )迎(yíng )于(yú )魏(wèi ),魏(wèi )人(rén )许(xǔ )以(yǐ )平(píng )凉(liáng )、安(ān )定(dìng )封(fēng )之(zhī )。暮(mù )末(mò )乃(nǎi )焚(fén )城(chéng )邑(yì ),毁(huǐ )宝(bǎo )器(qì ),帅(shuài )户(hù )万(wàn )五(wǔ )千(qiān ),东(dōng )如(rú )上(shàng )邽(guī )。至(zhì )高(gāo )田(tián )谷(gǔ ),给(gěi )事(shì )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )郭(guō )恒(héng )谋(móu )劫(jié )诅(zǔ )兴(xìng )国(guó )以(yǐ )叛(pàn );事(shì )觉(jiào ),暮(mù )末(mò )杀(shā )之(zhī )。夏(xià )主(zhǔ )闻(wén )暮(mù )末(mò )将(jiāng )至(zhì ),发(fā )兵(bīng )拒(jù )之(zhī )。暮(mù )末(mò )留(liú )保(bǎo )南(nán )安(ān ),其(qí )故(gù )地(dì )皆(jiē )入(rù )于(yú )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),乙(yǐ )酉(yǒu ),魏(wèi )主(zhǔ )至(zhì )平(píng )凉(liáng ),夏(xià )上(shàng )谷(gǔ )公(gōng )社(shè )干(gàn )等(děng )婴(yīng )城(chéng )固(gù )守(shǒu )。魏(wèi )主(zhǔ )使(shǐ )赫(hè )连(lián )昌(chāng )招(zhāo )之(zhī ),不(bú )下(xià ),乃(nǎi )使(shǐ )安(ān )西(xī )将(jiāng )军(jūn )古(gǔ )弼(bì )等(děng )将(jiāng )兵(bīng )趣(qù )安(ān )定(dìng )。夏(xià )主(zhǔ )自(zì )鄜(fū )城(chéng )还(hái )安(ān )定(dìng ),将(jiāng )步(bù )骑(qí )二(èr )万(wàn )北(běi )救(jiù )平(píng )凉(liáng ),与(yǔ )弼(bì )遇(yù ),弼(bì )伪(wěi )退(tuì )以(yǐ )诱(yòu )之(zhī );夏(xià )主(zhǔ )追(zhuī )之(zhī ),魏(wèi )主(zhǔ )使(shǐ )高(gāo )车(chē )驰(chí )击(jī )之(zhī ),夏(xià )兵(bīng )大(dà )败(bài ),斩(zhǎn )首(shǒu )数(shù )千(qiān )级(jí )。夏(xià )主(zhǔ )还(hái )走(zǒu ),登(dēng )鹑(chún )觚(gū )原(yuán ),为(wéi )方(fāng )阵(zhèn )以(yǐ )自(zì )固(gù ),魏(wèi )兵(bīng )就(jiù )围(wéi )之(zhī )。

壬(rén )辰(chén ),加(jiā )征(zhēng )南(nán )大(dà )将(jiāng )军(jūn )檀(tán )道(dào )济(jì )都(dōu )督(dū )征(zhēng )讨(tǎo )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),帅(shuài )众(zhòng )伐(fá )魏(wèi )。

甲(jiǎ )午(wǔ ),魏(wèi )寿(shòu )光(guāng )侯(hóu )叔(shū )孙(sūn )建(jiàn )、汝(rǔ )阴(yīn )公(gōng )长(zhǎng )孙(sūn )道(dào )生(shēng )济(jì )河(hé )而(ér )南(nán )。

到(dào )彦(yàn )之(zhī )闻(wén )洛(luò )阳(yáng )、虎(hǔ )牢(láo )不(bú )守(shǒu ),诸(zhū )军(jūn )相(xiàng )继(jì )奔(bēn )败(bài ),欲(yù )引(yǐn )兵(bīng )还(hái )。殿(diàn )中(zhōng )将(jiāng )军(jūn )垣(yuán )护(hù )之(zhī )以(yǐ )书(shū )谏(jiàn )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )宜(yí )使(shǐ )竺(zhú )灵(líng )秀(xiù )硃(zhū )修(xiū )之(zhī )守(shǒu )滑(huá )台(tái ),自(zì )帅(shuài )大(dà )军(jūn )进(jìn )拟(nǐ )河(hé )北(běi ),且(qiě )曰(yuē ):“昔(xī )人(rén )有(yǒu )连(lián )年(nián )攻(gōng )战(zhàn ),失(shī )众(zhòng )乏(fá )粮(liáng ),犹(yóu )张(zhāng )胆(dǎn )争(zhēng )前(qián ),莫(mò )肯(kěn )轻(qīng )退(tuì )。况(kuàng )今(jīn )青(qīng )州(zhōu )丰(fēng )穰(ráng ),济(jì )漕(cáo )流(liú )通(tōng ),士(shì )马(mǎ )饱(bǎo )逸(yì ),威(wēi )力(lì )无(wú )损(sǔn )。若(ruò )空(kōng )弃(qì )滑(huá )台(tái ),坐(zuò )丧(sàng )成(chéng )业(yè ),岂(qǐ )朝(cháo )廷(tíng )受(shòu )任(rèn )之(zhī )旨(zhǐ )邪(xié )!”彦(yàn )之(zhī )不(bú )从(cóng )。护(hù )之(zhī ),苗(miáo )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

彦(yàn )之(zhī )欲(yù )焚(fén )舟(zhōu )步(bù )走(zǒu ),王(wáng )仲(zhòng )德(dé )曰(yuē ):“洛(luò )阳(yáng )既(jì )陷(xiàn ),虎(hǔ )牢(láo )不(bú )守(shǒu ),自(zì )然(rán )之(zhī )势(shì )也(yě )。今(jīn )虏(lǔ )去(qù )我(wǒ )犹(yóu )千(qiān )里(lǐ ),滑(huá )台(tái )尚(shàng )有(yǒu )强(qiáng )兵(bīng ),若(ruò )遽(jù )舍(shě )舟(zhōu )南(nán )走(zǒu ),士(shì )卒(zú )必(bì )散(sàn )。当(dāng )引(yǐn )舟(zhōu )入(rù )济(jì ),至(zhì )马(mǎ )耳(ěr )谷(gǔ )口(kǒu ),吏(lì )详(xiáng )所(suǒ )宜(yí )。”彦(yàn )之(zhī )先(xiān )有(yǒu )目(mù )疾(jí ),至(zhì )是(shì )大(dà )动(dòng );且(qiě )将(jiāng )士(shì )疾(jí )疫(yì ),乃(nǎi )引(yǐn )兵(bīng )自(zì )清(qīng )入(rù )济(jì )。南(nán )至(zhì )历(lì )城(chéng ),焚(fén )舟(zhōu )弃(qì )甲(jiǎ ),步(bù )趋(qū )彭(péng )城(chéng )。竺(zhú )灵(líng )秀(xiù )弃(qì )须(xū )昌(chāng ),南(nán )奔(bēn )湖(hú )陆(lù ),表(biǎo )、衮(gǔn )大(dà )扰(rǎo )。长(zhǎng )沙(shā )王(wáng )义(yì )欣(xīn )在(zài )彭(péng )城(chéng ),将(jiāng )佐(zuǒ )恐(kǒng )魏(wèi )兵(bīng )大(dà )至(zhì ),劝(quàn )义(yì )欣(xīn )委(wěi )镇(zhèn )还(hái )都(dōu ),义(yì )欣(xīn )不(bú )从(cóng )。

魏(wèi )兵(bīng )攻(gōng )济(jì )南(nán ),济(jì )南(nán )太(tài )守(shǒu )武(wǔ )进(jìn )萧(xiāo )承(chéng )之(zhī )帅(shuài )数(shù )百(bǎi )人(rén )拒(jù )之(zhī )。魏(wèi )众(zhòng )大(dà )集(jí ),承(chéng )之(zhī )使(shǐ )偃(yǎn )兵(bīng ),开(kāi )城(chéng )门(mén )。众(zhòng )曰(yuē ):“贼(zéi )众(zhòng )我(wǒ )寡(guǎ ),奈(nài )何(hé )轻(qīng )敌(dí )之(zhī )甚(shèn )!”承(chéng )之(zhī )曰(yuē ):“今(jīn )悬(xuán )守(shǒu )穷(qióng )城(chéng ),事(shì )已(yǐ )危(wēi )急(jí ),若(ruò )复(fù )示(shì )弱(ruò ),必(bì )为(wéi )所(suǒ )屠(tú ),唯(wéi )当(dāng )见(jiàn )强(qiáng )以(yǐ )待(dài )之(zhī )耳(ěr )。”魏(wèi )人(rén )疑(yí )有(yǒu )伏(fú )兵(bīng ),遂(suí )引(yǐn )去(qù )。魏(wèi )军(jūn )围(wéi )夏(xià )主(zhǔ )数(shù )日(rì ),断(duàn )其(qí )水(shuǐ )草(cǎo ),人(rén )马(mǎ )饥(jī )渴(kě )。丁(dīng )酉(yǒu ),夏(xià )主(zhǔ )引(yǐn )众(zhòng )下(xià )鹑(chún )觚(gū )原(yuán )。魏(wèi )武(wǔ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )丘(qiū )眷(juàn )击(jī )之(zhī ),夏(xià )众(zhòng )大(dà )溃(kuì ),死(sǐ )者(zhě )万(wàn )馀(yú )人(rén )。夏(xià )主(zhǔ )中(zhōng )重(zhòng )创(chuàng ),单(dān )骑(qí )走(zǒu ),收(shōu )其(qí )馀(yú )众(zhòng ),驱(qū )民(mín )五(wǔ )万(wàn ),西(xī )保(bǎo )上(shàng )邽(guī )。魏(wèi )人(rén )获(huò )夏(xià )主(zhǔ )之(zhī )弟(dì )丹(dān )阳(yáng )公(gōng )乌(wū )视(shì )拔(bá )、武(wǔ )陵(líng )公(gōng )秃(tū )骨(gǔ )及(jí )公(gōng )侯(hóu )以(yǐ )下(xià )百(bǎi )馀(yú )人(rén )。是(shì )日(rì ),魏(wèi )兵(bīng )乘(chéng )胜(shèng )进(jìn )攻(gōng )安(ān )定(dìng ),夏(xià )东(dōng )平(píng )公(gōng )乙(yǐ )斗(dòu )弃(qì )城(chéng )奔(bēn )长(zhǎng )安(ān ),驱(qū )略(luè )数(shù )千(qiān )家(jiā ),西(xī )奔(bēn )上(shàng )邽(guī )。

戊(wù )戌(xū ),魏(wèi )叔(shū )孙(sūn )建(jiàn )攻(gōng )竺(zhú )灵(líng )秀(xiù )于(yú )湖(hú )陆(lù ),灵(líng )秀(xiù )大(dà )败(bài ),死(sǐ )者(zhě )五(wǔ )千(qiān )馀(yú )人(rén )。建(jiàn )还(hái )顿(dùn )城(chéng )。

己(jǐ )亥(hài ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )安(ān )定(dìng )。庚(gēng )子(zǐ ),还(hái ),临(lín )平(píng )凉(liáng ),掘(jué )堑(qiàn )围(wéi )之(zhī )。安(ān )慰(wèi )初(chū )附(fù ),赦(shè )秦(qín )、雍(yōng )之(zhī )民(mín ),赐(cì )复(fù )七(qī )年(nián )。夏(xià )陇(lǒng )西(xī )守(shǒu )将(jiāng )降(jiàng )魏(wèi )。

辛(xīn )丑(chǒu ),魏(wèi )安(ān )颉(jié )督(dū )诸(zhū )军(jūn )攻(gōng )滑(huá )台(tái )。

河(hé )西(xī )王(wáng )蒙(méng )逊(xùn )遣(qiǎn )尚(shàng )书(shū )郎(láng )宗(zōng )舒(shū )等(děng )入(rù )贡(gòng )于(yú )魏(wèi ),魏(wèi )主(zhǔ )与(yǔ )之(zhī )宴(yàn ),执(zhí )崔(cuī )浩(hào )之(zhī )手(shǒu )以(yǐ )示(shì )舒(shū )等(děng )曰(yuē ):“汝(rǔ )所(suǒ )闻(wén )崔(cuī )公(gōng ),此(cǐ )则(zé )是(shì )也(yě )。才(cái )略(luè )之(zhī )美(měi ),于(yú )今(jīn )无(wú )比(bǐ )。朕(zhèn )动(dòng )止(zhǐ )咨(zī )之(zhī ),豫(yù )陈(chén )成(chéng )败(bài ),若(ruò )合(hé )符(fú )契(qì ),未(wèi )尝(cháng )失(shī )也(yě )。”

魏(wèi )以(yǐ )叔(shū )孙(sūn )建(jiàn )都(dōu )督(dū )冀(jì )、青(qīng )等(děng )四(sì )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )。

魏(wèi )尚(shàng )书(shū )库(kù )结(jié )帅(shuài )骑(qí )五(wǔ )千(qiān )迎(yíng )秦(qín )王(wáng )暮(mù )末(mò )。秦(qín )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )吉(jí )毘(pí )以(yǐ )为(wéi )不(bú )宜(yí )内(nèi )徙(xǐ ),暮(mù )末(mò )从(cóng )之(zhī ),库(kù )结(jié )引(yǐn )还(hái )。

南(nán )安(ān )诸(zhū )羌(qiāng )万(wàn )馀(yú )人(rén )叛(pàn )秦(qín ),推(tuī )安(ān )南(nán )将(jiāng )军(jūn )、督(dū )八(bā )郡(jùn )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、广(guǎng )宁(níng )太(tài )守(shǒu )焦(jiāo )遗(yí )为(wéi )主(zhǔ ),遗(yí )不(bú )从(cóng ),乃(nǎi )劫(jié )遗(yí )族(zú )子(zǐ )长(zhǎng )城(chéng )护(hù )军(jūn )亮(liàng )为(wéi )主(zhǔ ),帅(shuài )众(zhòng )攻(gōng )南(nán )安(ān )。暮(mù )未(wèi )请(qǐng )救(jiù )于(yú )氐(dī )王(wáng )杨(yáng )难(nán )当(dāng ),难(nán )当(dāng )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )苻(fú )南(nán )帅(shuài )骑(qí )三(sān )千(qiān )救(jiù )之(zhī ),暮(mù )末(mò )与(yǔ )之(zhī )合(hé )击(jī )诸(zhū )羌(qiāng )。诸(zhū )羌(qiāng )溃(kuì ),亮(liàng )奔(bēn )还(hái )广(guǎng )宁(níng ),暮(mù )未(wèi )进(jìn )军(jūn )攻(gōng )之(zhī ),以(yǐ )手(shǒu )令(lìng )与(yǔ )焦(jiāo )遗(yí )使(shǐ )取(qǔ )亮(liàng );十(shí )二(èr )月(yuè )遗(yí )斩(zhǎn )亮(liàng )者(zhě )出(chū )降(jiàng ),暮(mù )末(mò )进(jìn )遗(yí )号(hào )镇(zhèn )国(guó )将(jiāng )军(jūn )。秦(qín )略(luè )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )弘(hóng )农(nóng )杨(yáng )显(xiǎn )以(yǐ )郡(jùn )降(jiàng )夏(xià )。

辛(xīn )酉(yǒu ),以(yǐ )长(zhǎng )沙(shā )王(wáng )义(yì )欣(xīn )为(wéi )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )寿(shòu )阳(yáng )。寿(shòu )阳(yáng )土(tǔ )荒(huāng )民(mín )散(sàn ),城(chéng )郭(guō )颓(tuí )败(bài ),盗(dào )贼(zéi )公(gōng )行(háng )。义(yì )欣(xīn )随(suí )宜(yí )经(jīng )理(lǐ ),境(jìng )内(nèi )安(ān )业(yè ),道(dào )不(bú )拾(shí )遗(yí ),城(chéng )府(fǔ )完(wán )实(shí ),遂(suí )为(wéi )盛(shèng )籓(bān )。芍(sháo )陂(bēi )久(jiǔ )废(fèi ),义(yì )欣(xīn )修(xiū )治(zhì )堤(dī )防(fáng ),引(yǐn )河(hé )水(shuǐ )入(rù )陂(bēi ),溉(gài )田(tián )万(wàn )馀(yú )顷(qǐng ),无(wú )复(fù )旱(hàn )灾(zāi )。

丁(dīng )卯(mǎo ),夏(xià )上(shàng )谷(gǔ )公(gōng )社(shè )干(gàn )、广(guǎng )阳(yáng )公(gōng )度(dù )洛(luò )孤(gū )出(chū )降(jiàng ),魏(wèi )克(kè )平(píng )凉(liáng )。

关(guān )中(zhōng )侯(hóu )豆(dòu )代(dài )田(tián )得(dé )奚(xī )斤(jīn )、娥(é )清(qīng )等(děng ),献(xiàn )于(yú )魏(wèi )主(zhǔ )。魏(wèi )主(zhǔ )以(yǐ )夏(xià )主(zhǔ )之(zhī )后(hòu )赐(cì )代(dài )田(tián ),命(mìng )斤(jīn )膝(xī )行(háng )执(zhí )酒(jiǔ )以(yǐ )奉(fèng )代(dài )田(tián ),谓(wèi )斤(jīn )曰(yuē ):“全(quán )汝(rǔ )生(shēng )者(zhě ),代(dài )田(tián )也(yě )。”赐(cì )代(dài )田(tián )爵(jué )井(jǐng )陉(xíng )侯(hóu ),加(jiā )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )、右(yòu )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn ),领(lǐng )内(nèi )都(dōu )幢(zhuàng )将(jiāng )。

夏(xià )长(zhǎng )安(ān )、临(lín )晋(jìn )、武(wǔ )功(gōng )守(shǒu )将(jiāng )皆(jiē )走(zǒu ),关(guān )中(zhōng )悉(xī )入(rù )于(yú )魏(wèi )。魏(wèi )主(zhǔ )留(liú )巴(bā )东(dōng )公(gōng )延(yán )普(pǔ )镇(zhèn )安(ān )定(dìng ),以(yǐ )镇(zhèn )西(xī )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )斤(jīn )镇(zhèn )长(zhǎng )安(ān )。壬(rén )申(shēn ),魏(wèi )主(zhǔ )东(dōng )还(hái ),以(yǐ )奚(xī )斤(jīn )为(wéi )宰(zǎi )士(shì ),使(shǐ )负(fù )酒(jiǔ )食(shí )以(yǐ )从(cóng )。

王(wáng )斤(jīn )骄(jiāo )矜(jīn )不(bú )法(fǎ ),信(xìn )用(yòng )左(zuǒ )右(yòu ),调(diào )役(yì )百(bǎi )姓(xìng ),民(mín )不(bú )堪(kān )命(mìng ),南(nán )奔(bēn )汉(hàn )川(chuān )者(zhě )数(shù )千(qiān )家(jiā )。魏(wèi )主(zhǔ )案(àn )治(zhì )得(dé )实(shí ),斩(zhǎn )斤(jīn )以(yǐ )徇(xùn )。

右(yòu )将(jiāng )军(jūn )到(dào )彦(yàn )之(zhī )、安(ān )北(běi )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )仲(zhòng )德(dé )皆(jiē )下(xià )狱(yù )免(miǎn )官(guān ),衮(gǔn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )竺(zhú )灵(líng )秀(xiù )坐(zuò )弃(qì )军(jūn )伏(fú )诛(zhū )。上(shàng )见(jiàn )垣(yuán )护(hù )之(zhī )书(shū )而(ér )善(shàn )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )北(běi )高(gāo )平(píng )太(tài )守(shǒu )。

彦(yàn )之(zhī )之(zhī )北(běi )伐(fá )也(yě ),甲(jiǎ )兵(bīng )资(zī )实(shí )甚(shèn )盛(shèng );乃(nǎi )败(bài )还(hái ),委(wěi )弃(qì )荡(dàng )尽(jìn ),府(fǔ )藏(cáng )、武(wǔ )库(kù )为(wéi )之(zhī )空(kōng )虚(xū )。它(tā )日(rì ),上(shàng )与(yǔ )群(qún )臣(chén )宴(yàn ),有(yǒu )荒(huāng )外(wài )降(jiàng )人(rén )在(zài )坐(zuò )。上(shàng )问(wèn )尚(shàng )书(shū )库(kù )部(bù )郎(láng )顾(gù )琛(chēn ):“库(kù )中(zhōng )仗(zhàng )犹(yóu )有(yǒu )几(jǐ )许(xǔ )?”琛(chēn )诡(guǐ )对(duì ):“有(yǒu )十(shí )万(wàn )人(rén )仗(zhàng )。”上(shàng )既(jì )问(wèn )而(ér )悔(huǐ )之(zhī ),得(dé )琛(chēn )对(duì ),甚(shèn )喜(xǐ )。琛(chēn ),和(hé )之(zhī )曾(céng )孙(sūn )也(yě )。

彭(péng )城(chéng )王(wáng )义(yì )康(kāng )与(yǔ )王(wáng )弘(hóng )并(bìng )录(lù )尚(shàng )书(shū ),义(yì )康(kāng )意(yì )犹(yóu )怏(yàng )怏(yàng ),欲(yù )得(dé )扬(yáng )州(zhōu ),形(xíng )于(yú )辞(cí )旨(zhǐ );以(yǐ )弘(hóng )弟(dì )昙(tán )首(shǒu )居(jū )中(zhōng ),为(wéi )上(shàng )所(suǒ )亲(qīn )委(wěi ),愈(yù )不(bú )悦(yuè )。弘(hóng )以(yǐ )老(lǎo )病(bìng ),屡(lǚ )乞(qǐ )骸(hái )骨(gǔ ),昙(tán )首(shǒu )自(zì )求(qiú )吴(wú )郡(jùn ),上(shàng )皆(jiē )不(bú )许(xǔ )。义(yì )康(kāng )谓(wèi )人(rén )曰(yuē ):’王(wáng )公(gōng )久(jiǔ )病(bìng )不(bú )起(qǐ ),神(shén )州(zhōu )讵(jù )宜(yí )卧(wò )治(zhì )!”昙(tán )首(shǒu )劝(quàn )弘(hóng )减(jiǎn )府(fǔ )中(zhōng )文(wén )武(wǔ )之(zhī )半(bàn )以(yǐ )授(shòu )义(yì )康(kāng ),上(shàng )听(tīng )割(gē )二(èr )千(qiān )人(rén ),义(yì )康(kāng )乃(nǎi )悦(yuè )。

阅读:26198

打赏捐助〔Donate〕>>>

《宋纪三》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库