奸劫弑臣【登录】

ok8.org > 《韩非子》 > 《奸劫弑臣》 > 拼音版

凡(fán )奸(jiān )臣(chén )皆(jiē )欲(yù )顺(shùn )人(rén )主(zhǔ )之(zhī )心(xīn )以(yǐ )取(qǔ )亲(qīn )幸(xìng )之(zhī )势(shì )者(zhě )也(yě )。是(shì )以(yǐ )主(zhǔ )有(yǒu )所(suǒ )善(shàn ),臣(chén )从(cóng )而(ér )誉(yù )之(zhī );主(zhǔ )有(yǒu )所(suǒ )憎(zēng ),臣(chén )因(yīn )而(ér )毁(huǐ )之(zhī )。凡(fán )人(rén )之(zhī )大(dà )体(tǐ ),取(qǔ )舍(shě )同(tóng )者(zhě )则(zé )相(xiàng )是(shì )也(yě ),取(qǔ )舍(shě )异(yì )者(zhě )则(zé )相(xiàng )非(fēi )也(yě )。今(jīn )人(rén )臣(chén )之(zhī )所(suǒ )誉(yù )者(zhě ),人(rén )主(zhǔ )之(zhī )所(suǒ )是(shì )也(yě ),此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )同(tóng )取(qǔ );人(rén )臣(chén )之(zhī )所(suǒ )毁(huǐ )者(zhě ),人(rén )主(zhǔ )之(zhī )所(suǒ )非(fēi )也(yě ),此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )同(tóng )舍(shě )。夫(fū )取(qǔ )舍(shě )合(hé )而(ér )相(xiàng )与(yǔ )逆(nì )者(zhě ),未(wèi )尝(cháng )闻(wén )也(yě )。此(cǐ )人(rén )臣(chén )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )取(qǔ )信(xìn )幸(xìng )之(zhī )道(dào )也(yě )。夫(fū )奸(jiān )臣(chén )得(dé )乘(chéng )信(xìn )幸(xìng )之(zhī )势(shì )以(yǐ )毁(huǐ )誉(yù )进(jìn )退(tuì )群(qún )臣(chén )者(zhě ),人(rén )主(zhǔ )非(fēi )有(yǒu )术(shù )数(shù )以(yǐ )御(yù )之(zhī )也(yě ),非(fēi )参(cān )验(yàn )以(yǐ )审(shěn )之(zhī )也(yě ),必(bì )将(jiāng )以(yǐ )曩(nǎng )之(zhī )合(hé )己(jǐ )信(xìn )今(jīn )之(zhī )言(yán ),此(cǐ )幸(xìng )臣(chén )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )得(dé )欺(qī )主(zhǔ )成(chéng )私(sī )者(zhě )也(yě )。故(gù )主(zhǔ )必(bì )蔽(bì )于(yú )上(shàng ),而(ér )臣(chén )必(bì )重(zhòng )于(yú )下(xià )矣(yǐ ),此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )擅(shàn )主(zhǔ )之(zhī )臣(chén )。

国(guó )有(yǒu )擅(shàn )主(zhǔ )之(zhī )臣(chén ),则(zé )群(qún )下(xià )不(bú )得(dé )尽(jìn )其(qí )智(zhì )力(lì )以(yǐ )陈(chén )其(qí )忠(zhōng ),百(bǎi )官(guān )之(zhī )吏(lì )不(bú )得(dé )奉(fèng )法(fǎ )以(yǐ )致(zhì )其(qí )功(gōng )矣(yǐ )。何(hé )以(yǐ )明(míng )之(zhī )?夫(fū )安(ān )利(lì )者(zhě )就(jiù )之(zhī ),危(wēi )害(hài )者(zhě )去(qù )之(zhī ),此(cǐ )人(rén )之(zhī )情(qíng )也(yě )。今(jīn )为(wéi )臣(chén )尽(jìn )力(lì )以(yǐ )致(zhì )功(gōng ),竭(jié )智(zhì )以(yǐ )陈(chén )忠(zhōng )者(zhě ),其(qí )身(shēn )困(kùn )而(ér )家(jiā )贫(pín ),父(fù )子(zǐ )罹(lí )其(qí )害(hài );为(wéi )奸(jiān )利(lì )以(yǐ )弊(bì )人(rén )主(zhǔ ),行(háng )财(cái )货(huò )以(yǐ )事(shì )贵(guì )重(zhòng )之(zhī )臣(chén )者(zhě ),身(shēn )尊(zūn )家(jiā )富(fù ),父(fù )子(zǐ )被(bèi )其(qí )泽(zé ):人(rén )焉(yān )能(néng )去(qù )安(ān )利(lì )之(zhī )道(dào )而(ér )就(jiù )危(wēi )害(hài )之(zhī )处(chù )哉(zāi )?治(zhì )国(guó )若(ruò )此(cǐ )其(qí )过(guò )也(yě ),而(ér )上(shàng )欲(yù )下(xià )之(zhī )无(wú )奸(jiān ),吏(lì )之(zhī )奉(fèng )法(fǎ ),其(qí )不(bú )可(kě )得(dé )亦(yì )明(míng )矣(yǐ )。故(gù )左(zuǒ )右(yòu )知(zhī )贞(zhēn )信(xìn )之(zhī )不(bú )可(kě )以(yǐ )得(dé )安(ān )利(lì )也(yě ),必(bì )曰(yuē ):"我(wǒ )以(yǐ )忠(zhōng )信(xìn )事(shì )上(shàng ),积(jī )功(gōng )劳(láo )而(ér )求(qiú )安(ān ),是(shì )犹(yóu )盲(máng )而(ér )欲(yù )知(zhī )黑(hēi )白(bái )之(zhī )情(qíng ),必(bì )不(bú )几(jǐ )矣(yǐ )。若(ruò )以(yǐ )道(dào )化(huà )行(háng )正(zhèng )理(lǐ ),不(bú )趋(qū )富(fù )贵(guì ),事(shì )上(shàng )而(ér )求(qiú )安(ān ),是(shì )犹(yóu )聋(lóng )而(ér )欲(yù )审(shěn )清(qīng )浊(zhuó )之(zhī )声(shēng )也(yě ),愈(yù )不(bú )几(jǐ )矣(yǐ )。二(èr )者(zhě )不(bú )可(kě )以(yǐ )得(dé )安(ān ),我(wǒ )安(ān )能(néng )无(wú )相(xiàng )比(bǐ )周(zhōu ),蔽(bì )主(zhǔ )上(shàng ),为(wéi )奸(jiān )私(sī )以(yǐ )适(shì )重(zhòng )人(rén )哉(zāi )?"此(cǐ )必(bì )不(bú )顾(gù )人(rén )主(zhǔ )之(zhī )义(yì )矣(yǐ )。其(qí )百(bǎi )官(guān )之(zhī )吏(lì )亦(yì )知(zhī )方(fāng )正(zhèng )之(zhī )不(bú )可(kě )以(yǐ )得(dé )安(ān )也(yě ),必(bì )曰(yuē ):"我(wǒ )以(yǐ )清(qīng )廉(lián )事(shì )上(shàng )而(ér )求(qiú )安(ān ),若(ruò )无(wú )规(guī )矩(jǔ )而(ér )欲(yù )为(wéi )方(fāng )圆(yuán )也(yě ),必(bì )不(bú )几(jǐ )矣(yǐ );若(ruò )以(yǐ )守(shǒu )法(fǎ )不(bú )朋(péng )党(dǎng )治(zhì )官(guān )而(ér )求(qiú )安(ān ),是(shì )犹(yóu )以(yǐ )足(zú )搔(sāo )顶(dǐng )也(yě ),愈(yù )不(bú )几(jǐ )也(yě )!二(èr )者(zhě )不(bú )可(kě )以(yǐ )得(dé )安(ān ),能(néng )无(wú )废(fèi )法(fǎ )行(háng )私(sī )以(yǐ )适(shì )重(zhòng )人(rén )哉(zāi )?"此(cǐ )必(bì )不(bú )顾(gù )君(jūn )上(shàng )之(zhī )法(fǎ )矣(yǐ )。故(gù )以(yǐ )私(sī )为(wéi )重(zhòng )人(rén )者(zhě )众(zhòng ),而(ér )以(yǐ )法(fǎ )事(shì )君(jūn )者(zhě )少(shǎo )矣(yǐ )。是(shì )以(yǐ )主(zhǔ )孤(gū )于(yú )上(shàng )而(ér )臣(chén )成(chéng )党(dǎng )于(yú )下(xià ),此(cǐ )田(tián )成(chéng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )杀(shā )简(jiǎn )公(gōng )者(zhě )也(yě )。

夫(fū )有(yǒu )术(shù )者(zhě )之(zhī )为(wéi )人(rén )臣(chén )也(yě ),得(dé )效(xiào )度(dù )数(shù )之(zhī )言(yán ),上(shàng )明(míng )主(zhǔ )法(fǎ ),下(xià )困(kùn )奸(jiān )臣(chén ),以(yǐ )尊(zūn )主(zhǔ )安(ān )国(guó )者(zhě )也(yě )。是(shì )以(yǐ )度(dù )数(shù )之(zhī )言(yán )得(dé )效(xiào )于(yú )前(qián ),则(zé )赏(shǎng )罚(fá )必(bì )用(yòng )于(yú )后(hòu )矣(yǐ )。人(rén )主(zhǔ )诚(chéng )明(míng )于(yú )圣(shèng )人(rén )之(zhī )术(shù ),而(ér )不(bú )苟(gǒu )于(yú )世(shì )欲(yù )之(zhī )言(yán ),循(xún )名(míng )实(shí )而(ér )定(dìng )是(shì )非(fēi ),因(yīn )参(cān )验(yàn )而(ér )审(shěn )言(yán )辞(cí )。是(shì )以(yǐ )左(zuǒ )右(yòu )近(jìn )习(xí )之(zhī )臣(chén ),知(zhī )伪(wěi )诈(zhà )之(zhī )不(bú )可(kě )以(yǐ )得(dé )安(ān )也(yě ),必(bì )曰(yuē ):"我(wǒ )不(bú )去(qù )奸(jiān )私(sī )之(zhī )行(háng ),尽(jìn )力(lì )竭(jié )智(zhì )以(yǐ )事(shì )主(zhǔ ),而(ér )乃(nǎi )以(yǐ )相(xiàng )与(yǔ )比(bǐ )周(zhōu ),妄(wàng )毁(huǐ )誉(yù )以(yǐ )求(qiú )安(ān ),是(shì )犹(yóu )负(fù )千(qiān )钧(jūn )之(zhī )重(zhòng ),陷(xiàn )于(yú )不(bú )测(cè )之(zhī )渊(yuān )而(ér )求(qiú )生(shēng )也(yě ),必(bì )不(bú )几(jǐ )矣(yǐ )。"百(bǎi )官(guān )之(zhī )吏(lì ),亦(yì )知(zhī )为(wéi )奸(jiān )利(lì )之(zhī )不(bú )可(kě )以(yǐ )得(dé )安(ān )也(yě ),必(bì )曰(yuē ):"我(wǒ )不(bú )以(yǐ )清(qīng )廉(lián )方(fāng )正(zhèng )奉(fèng )法(fǎ ),乃(nǎi )以(yǐ )贪(tān )污(wū )之(zhī )心(xīn )枉(wǎng )法(fǎ )以(yǐ )取(qǔ )私(sī )利(lì ),是(shì )犹(yóu )上(shàng )高(gāo )陵(líng )之(zhī )颠(diān )堕(duò )峻(jùn )裕(yù )谷(gǔ )之(zhī )下(xià )而(ér )求(qiú )生(shēng ),必(bì )不(bú )几(jǐ )矣(yǐ )。"安(ān )危(wēi )之(zhī )道(dào )若(ruò )此(cǐ )其(qí )明(míng )也(yě ),左(zuǒ )右(yòu )安(ān )能(néng )以(yǐ )虚(xū )言(yán )惑(huò )主(zhǔ ),而(ér )百(bǎi )官(guān )安(ān )敢(gǎn )以(yǐ )贪(tān )渔(yú )下(xià )?是(shì )以(yǐ )臣(chén )得(dé )陈(chén )其(qí )忠(zhōng )而(ér )不(bú )弊(bì ),下(xià )得(dé )守(shǒu )其(qí )职(zhí )而(ér )不(bú )怨(yuàn )。此(cǐ )管(guǎn )仲(zhòng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )治(zhì )齐(qí ),而(ér )商(shāng )君(jūn )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )强(qiáng )秦(qín )也(yě )。

从(cóng )是(shì )观(guān )之(zhī ),则(zé )圣(shèng )人(rén )之(zhī )治(zhì )国(guó )也(yě ),固(gù )有(yǒu )使(shǐ )人(rén )不(bú )得(dé )不(bú )爱(ài )我(wǒ )之(zhī )道(dào ),而(ér )不(bú )恃(shì )人(rén )之(zhī )以(yǐ )爱(ài )为(wéi )我(wǒ )也(yě )。恃(shì )人(rén )之(zhī )以(yǐ )爱(ài )为(wéi )我(wǒ )者(zhě )危(wēi )矣(yǐ ),恃(shì )吾(wú )不(bú )可(kě )不(bú )为(wéi )者(zhě )安(ān )矣(yǐ )。夫(fū )君(jūn )臣(chén )非(fēi )有(yǒu )骨(gǔ )肉(ròu )之(zhī )亲(qīn ),正(zhèng )直(zhí )之(zhī )道(dào )可(kě )以(yǐ )得(dé )利(lì ),则(zé )臣(chén )尽(jìn )力(lì )以(yǐ )事(shì )主(zhǔ );正(zhèng )直(zhí )之(zhī )道(dào )不(bú )可(kě )以(yǐ )得(dé )安(ān ),则(zé )臣(chén )行(háng )私(sī )以(yǐ )干(gàn )上(shàng )。明(míng )主(zhǔ )知(zhī )之(zhī ),故(gù )设(shè )利(lì )害(hài )之(zhī )道(dào )以(yǐ )示(shì )天(tiān )下(xià )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ )。夫(fū )是(shì )以(yǐ )人(rén )主(zhǔ )虽(suī )不(bú )口(kǒu )教(jiāo )百(bǎi )官(guān ),不(bú )目(mù )索(suǒ )奸(jiān )邪(xié ),而(ér )国(guó )已(yǐ )治(zhì )矣(yǐ )。人(rén )主(zhǔ )者(zhě ),非(fēi )目(mù )若(ruò )离(lí )娄(lóu )乃(nǎi )为(wéi )明(míng )也(yě ),非(fēi )耳(ěr )若(ruò )师(shī )旷(kuàng )乃(nǎi )为(wéi )聪(cōng )也(yě )。不(bú )任(rèn )其(qí )数(shù ),而(ér )待(dài )目(mù )以(yǐ )为(wéi )明(míng ),所(suǒ )见(jiàn )都(dōu )少(shǎo )矣(yǐ ),非(fēi )不(bú )弊(bì )之(zhī )术(shù )也(yě )。不(bú )因(yīn )其(qí )势(shì ),而(ér )待(dài )耳(ěr )以(yǐ )为(wéi )聪(cōng ),所(suǒ )闻(wén )者(zhě )寡(guǎ )矣(yǐ ),非(fēi )不(bú )欺(qī )之(zhī )道(dào )也(yě )。明(míng )主(zhǔ )者(zhě ),使(shǐ )天(tiān )下(xià )不(bú )得(dé )不(bú )为(wéi )己(jǐ )视(shì ),天(tiān )下(xià )不(bú )得(dé )不(bú )为(wéi )己(jǐ )听(tīng )。故(gù )身(shēn )在(zài )深(shēn )宫(gōng )之(zhī )中(zhōng )而(ér )明(míng )照(zhào )四(sì )海(hǎi )之(zhī )内(nèi ),而(ér )天(tiān )下(xià )弗(fú )能(néng )蔽(bì )弗(fú )能(néng )欺(qī )者(zhě ),何(hé )也(yě )?暗(àn )乱(luàn )之(zhī )道(dào )废(fèi )而(ér )聪(cōng )明(míng )之(zhī )势(shì )兴(xìng )也(yě )。故(gù )善(shàn )任(rèn )势(shì )者(zhě )国(guó )安(ān ),不(bú )知(zhī )因(yīn )其(qí )势(shì )者(zhě )国(guó )危(wēi )。古(gǔ )秦(qín )之(zhī )俗(sú ),君(jūn )臣(chén )废(fèi )法(fǎ )而(ér )服(fú )私(sī ),是(shì )以(yǐ )国(guó )乱(luàn )兵(bīng )弱(ruò )而(ér )主(zhǔ )卑(bēi )。商(shāng )君(jūn )说(shuō )秦(qín )孝(xiào )公(gōng )以(yǐ )变(biàn )法(fǎ )易(yì )俗(sú )而(ér )明(míng )公(gōng )道(dào ),赏(shǎng )告(gào )奸(jiān )、困(kùn )末(mò )作(zuò )而(ér )利(lì )本(běn )事(shì )。当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí ),秦(qín )民(mín )习(xí )故(gù )俗(sú )之(zhī )有(yǒu )罪(zuì )可(kě )以(yǐ )得(dé )免(miǎn ),无(wú )功(gōng )可(kě )以(yǐ )得(dé )尊(zūn )显(xiǎn )也(yě ),故(gù )轻(qīng )犯(fàn )新(xīn )法(fǎ )。于(yú )是(shì )犯(fàn )之(zhī )者(zhě )其(qí )诛(zhū )重(zhòng )而(ér )必(bì ),告(gào )之(zhī )者(zhě )其(qí )赏(shǎng )厚(hòu )而(ér )信(xìn ),故(gù )奸(jiān )莫(mò )不(bú )得(dé )而(ér )被(bèi )刑(xíng )者(zhě )众(zhòng ),民(mín )疾(jí )怨(yuàn )而(ér )众(zhòng )过(guò )日(rì )闻(wén )。孝(xiào )公(gōng )不(bú )听(tīng ),遂(suí )行(háng )商(shāng )君(jūn )之(zhī )法(fǎ )。民(mín )后(hòu )知(zhī )有(yǒu )罪(zuì )之(zhī )必(bì )诛(zhū ),而(ér )告(gào )私(sī )奸(jiān )者(zhě )众(zhòng )也(yě ),故(gù )民(mín )莫(mò )犯(fàn ),其(qí )刑(xíng )无(wú )所(suǒ )加(jiā )。是(shì )以(yǐ )国(guó )治(zhì )而(ér )兵(bīng )强(qiáng ),地(dì )广(guǎng )而(ér )主(zhǔ )尊(zūn )。此(cǐ )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )然(rán )者(zhě ),匿(nì )罪(zuì )之(zhī )罚(fá )重(zhòng ),而(ér )告(gào )奸(jiān )之(zhī )赏(shǎng )厚(hòu )也(yě )。此(cǐ )亦(yì )使(shǐ )天(tiān )下(xià )必(bì )为(wéi )己(jǐ )视(shì )听(tīng )之(zhī )道(dào )也(yě )。至(zhì )治(zhì )之(zhī )法(fǎ )术(shù )已(yǐ )明(míng )矣(yǐ ),而(ér )世(shì )学(xué )者(zhě )弗(fú )知(zhī )也(yě )。

且(qiě )夫(fū )世(shì )之(zhī )愚(yú )学(xué ),皆(jiē )不(bú )知(zhī )乱(luàn )之(zhī )情(qíng ),讘(niè )讠(yán )夹(jiá )多(duō )诵(sòng )先(xiān )古(gǔ )之(zhī )书(shū ),以(yǐ )乱(luàn )当(dāng )世(shì )之(zhī )治(zhì );智(zhì )虑(lǜ )不(bú )足(zú )以(yǐ )避(bì )阱(jǐng )井(jǐng )之(zhī )陷(xiàn ),又(yòu )妄(wàng )非(fēi )有(yǒu )术(shù )之(zhī )士(shì )。听(tīng )其(qí )言(yán )者(zhě )危(wēi ),用(yòng )其(qí )计(jì )者(zhě )乱(luàn ),此(cǐ )亦(yì )愚(yú )之(zhī )至(zhì )大(dà )而(ér )患(huàn )之(zhī )至(zhì )甚(shèn )者(zhě )也(yě )。俱(jù )与(yǔ )有(yǒu )术(shù )之(zhī )士(shì ),有(yǒu )谈(tán )说(shuō )之(zhī )名(míng ),而(ér )实(shí )相(xiàng )去(qù )千(qiān )万(wàn )也(yě )。此(cǐ )夫(fū )名(míng )同(tóng )而(ér )实(shí )有(yǒu )异(yì )者(zhě )也(yě )。夫(fū )世(shì )愚(yú )学(xué )之(zhī )人(rén )比(bǐ )有(yǒu )术(shù )之(zhī )士(shì )也(yě ),犹(yóu )蚁(yǐ )垤(dié )之(zhī )比(bǐ )大(dà )陵(líng )也(yě ),其(qí )相(xiàng )去(qù )远(yuǎn )矣(yǐ )。而(ér )圣(shèng )人(rén )者(zhě ),审(shěn )于(yú )是(shì )非(fēi )之(zhī )实(shí ),察(chá )于(yú )治(zhì )乱(luàn )之(zhī )情(qíng )也(yě )。故(gù )其(qí )治(zhì )国(guó )也(yě ),正(zhèng )明(míng )法(fǎ ),陈(chén )严(yán )刑(xíng ),将(jiāng )以(yǐ )救(jiù )群(qún )生(shēng )之(zhī )乱(luàn ),去(qù )天(tiān )下(xià )之(zhī )祸(huò ),使(shǐ )强(qiáng )不(bú )陵(líng )弱(ruò ),众(zhòng )不(bú )暴(bào )寡(guǎ ),耆(qí )老(lǎo )得(dé )遂(suí ),幼(yòu )孤(gū )得(dé )长(zhǎng ),边(biān )境(jìng )不(bú )侵(qīn ),群(qún )臣(chén )相(xiàng )关(guān ),父(fù )子(zǐ )相(xiàng )保(bǎo ),而(ér )无(wú )死(sǐ )亡(wáng )系(xì )虏(lǔ )之(zhī )患(huàn ),此(cǐ )亦(yì )功(gōng )之(zhī )至(zhì )厚(hòu )者(zhě )也(yě )。愚(yú )人(rén )不(bú )知(zhī ),顾(gù )以(yǐ )为(wéi )暴(bào )。愚(yú )者(zhě )固(gù )欲(yù )治(zhì )而(ér )恶(è )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )治(zhì ),皆(jiē )恶(è )危(wēi )而(ér )喜(xǐ )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )危(wēi )者(zhě )。何(hé )以(yǐ )知(zhī )之(zhī )?夫(fū )严(yán )刑(xíng )重(zhòng )罚(fá )者(zhě ),民(mín )之(zhī )所(suǒ )恶(è )也(yě ),而(ér )国(guó )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )治(zhì )也(yě );哀(āi )怜(lián )百(bǎi )姓(xìng )轻(qīng )刑(xíng )罚(fá )者(zhě ),民(mín )之(zhī )所(suǒ )喜(xǐ ),而(ér )国(guó )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )危(wēi )也(yě )。圣(shèng )人(rén )为(wéi )法(fǎ )国(guó )者(zhě ),必(bì )逆(nì )于(yú )世(shì ),而(ér )顺(shùn )于(yú )道(dào )德(dé )。知(zhī )之(zhī )者(zhě )同(tóng )于(yú )义(yì )而(ér )异(yì )于(yú )俗(sú );弗(fú )知(zhī )这(zhè )者(zhě ),异(yì )于(yú )义(yì )而(ér )同(tóng )于(yú )俗(sú )。天(tiān )下(xià )知(zhī )之(zhī )者(zhě )少(shǎo ),则(zé )义(yì )非(fēi )矣(yǐ )。

处(chù )非(fēi )道(dào )之(zhī )位(wèi ),被(bèi )众(zhòng )口(kǒu )之(zhī )谮(zèn ),溺(nì )于(yú )当(dāng )世(shì )之(zhī )言(yán ),而(ér )欲(yù )当(dāng )严(yán )天(tiān )子(zǐ )而(ér )求(qiú )安(ān ),几(jǐ )不(bú )亦(yì )难(nán )哉(zāi )!此(cǐ )夫(fū )智(zhì )士(shì )所(suǒ )以(yǐ )至(zhì )死(sǐ )而(ér )不(bú )显(xiǎn )于(yú )世(shì )者(zhě )也(yě )。楚(chǔ )庄(zhuāng )王(wáng )之(zhī )弟(dì )春(chūn )申(shēn )君(jūn ),有(yǒu )爱(ài )妾(qiè )曰(yuē )余(yú ),春(chūn )申(shēn )君(jūn )之(zhī )正(zhèng )妻(qī )子(zǐ )曰(yuē )甲(jiǎ )。余(yú )欲(yù )君(jūn )之(zhī )弃(qì )其(qí )妻(qī )也(yě ),因(yīn )自(zì )伤(shāng )其(qí )身(shēn )以(yǐ )视(shì )君(jūn )而(ér )泣(qì ),曰(yuē ):"得(dé )为(wéi )君(jūn )之(zhī )妾(qiè ),甚(shèn )幸(xìng )。虽(suī )然(rán ),适(shì )夫(fū )人(rén )非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )事(shì )君(jūn )也(yě ),适(shì )君(jūn )非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )事(shì )夫(fū )人(rén )也(yě )。身(shēn )故(gù )不(bú )肖(xiāo ),力(lì )不(bú )足(zú )以(yǐ )适(shì )二(èr )主(zhǔ ),其(qí )势(shì )不(bú )俱(jù )适(shì ),与(yǔ )其(qí )死(sǐ )夫(fū )人(rén )所(suǒ )者(zhě ),不(bú )若(ruò )赐(cì )死(sǐ )君(jūn )前(qián )。妾(qiè )以(yǐ )赐(cì )死(sǐ ),若(ruò )复(fù )幸(xìng )于(yú )左(zuǒ )右(yòu ),愿(yuàn )君(jūn )必(bì )察(chá )之(zhī ),无(wú )为(wéi )人(rén )笑(xiào )。"君(jūn )因(yīn )信(xìn )妾(qiè )余(yú )之(zhī )诈(zhà ),为(wéi )弃(qì )正(zhèng )妻(qī )。余(yú )又(yòu )欲(yù )杀(shā )甲(jiǎ )而(ér )以(yǐ )其(qí )子(zǐ )为(wéi )后(hòu ),因(yīn )自(zì )裂(liè )其(qí )呆(dāi )衣(yī )之(zhī )里(lǐ ),以(yǐ )示(shì )君(jūn )而(ér )泣(qì ),曰(yuē ):"余(yú )之(zhī )得(dé )幸(xìng )君(jūn )之(zhī )日(rì )久(jiǔ )矣(yǐ ),甲(jiǎ )非(fēi )弗(fú )知(zhī )也(yě ),今(jīn )乃(nǎi )欲(yù )强(qiáng )戏(xì )余(yú )。余(yú )与(yǔ )争(zhēng )之(zhī ),至(zhì )裂(liè )余(yú )之(zhī )衣(yī ),而(ér )此(cǐ )子(zǐ )之(zhī )不(bú )孝(xiào ),莫(mò )大(dà )于(yú )此(cǐ )矣(yǐ )!"君(jūn )怒(nù ),而(ér )杀(shā )甲(jiǎ )也(yě )。故(gù )妻(qī )以(yǐ )妾(qiè )余(yú )之(zhī )诈(zhà )弃(qì ),而(ér )子(zǐ )以(yǐ )之(zhī )死(sǐ )。从(cóng )是(shì )观(guān )之(zhī ),父(fù )子(zǐ )爱(ài )子(zǐ )也(yě ),犹(yóu )可(kě )以(yǐ )毁(huǐ )而(ér )害(hài )也(yě );君(jūn )臣(chén )之(zhī )相(xiàng )与(yǔ )也(yě ),非(fēi )有(yǒu )父(fù )子(zǐ )之(zhī )亲(qīn )也(yě ),而(ér )群(qún )臣(chén )之(zhī )毁(huǐ )言(yán ),非(fēi )特(tè )一(yī )妾(qiè )之(zhī )口(kǒu )也(yě ),何(hé )怪(guài )夫(fū )贤(xián )圣(shèng )之(zhī )戮(lù )死(sǐ )哉(zāi )!此(cǐ )商(shāng )君(jūn )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )车(chē )裂(liè )于(yú )秦(qín ),而(ér )吴(wú )起(qǐ )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )枝(zhī )解(jiě )于(yú )楚(chǔ )者(zhě )也(yě )。凡(fán )人(rén )臣(chén )者(zhě ),有(yǒu )罪(zuì )固(gù )不(bú )欲(yù )诛(zhū ),无(wú )功(gōng )者(zhě )皆(jiē )欲(yù )尊(zūn )显(xiǎn )。而(ér )圣(shèng )人(rén )之(zhī )治(zhì )国(guó )也(yě ),赏(shǎng )不(bú )加(jiā )于(yú )无(wú )功(gōng ),而(ér )诛(zhū )必(bì )行(háng )于(yú )有(yǒu )罪(zuì )者(zhě )也(yě )。然(rán )则(zé )有(yǒu )术(shù )数(shù )者(zhě )之(zhī )为(wéi )人(rén )也(yě ),固(gù )左(zuǒ )右(yòu )奸(jiān )臣(chén )之(zhī )所(suǒ )害(hài ),非(fēi )明(míng )主(zhǔ )弗(fú )能(néng )听(tīng )也(yě )。

世(shì )之(zhī )学(xué )者(zhě )说(shuō )人(rén )主(zhǔ ),不(bú )曰(yuē ):"乘(chéng )威(wēi )严(yán )之(zhī )势(shì )以(yǐ )困(kùn )奸(jiān )邪(xié )之(zhī )臣(chén )",而(ér )皆(jiē )曰(yuē ):"仁(rén )义(yì )惠(huì )爱(ài )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ )!"世(shì )主(zhǔ )美(měi )仁(rén )义(yì )之(zhī )名(míng )而(ér )不(bú )察(chá )其(qí )实(shí ),是(shì )以(yǐ )大(dà )者(zhě )国(guó )亡(wáng )身(shēn )死(sǐ ),小(xiǎo )者(zhě )地(dì )削(xuē )主(zhǔ )卑(bēi )。何(hé )以(yǐ )明(míng )之(zhī )?夫(fū )施(shī )与(yǔ )贫(pín )困(kùn )者(zhě ),此(cǐ )世(shì )之(zhī )所(suǒ )谓(wèi )仁(rén )义(yì );哀(āi )怜(lián )百(bǎi )姓(xìng ),不(bú )忍(rěn )诛(zhū )罚(fá )者(zhě ),此(cǐ )世(shì )之(zhī )所(suǒ )谓(wèi )惠(huì )爱(ài )也(yě )。夫(fū )有(yǒu )施(shī )与(yǔ )贫(pín )困(kùn ),则(zé )无(wú )功(gōng )者(zhě )得(dé )赏(shǎng );不(bú )忍(rěn )诛(zhū )罚(fá ),则(zé )暴(bào )乱(luàn )者(zhě )不(bú )止(zhǐ )。国(guó )有(yǒu )无(wú )功(gōng )得(dé )赏(shǎng )者(zhě ),则(zé )民(mín )不(bú )外(wài )务(wù )当(dāng )敌(dí )斩(zhǎn )首(shǒu ),内(nèi )不(bú )急(jí )力(lì )田(tián )疾(jí )作(zuò ),皆(jiē )欲(yù )行(háng )货(huò )财(cái ),事(shì )富(fù )贵(guì ),为(wéi )私(sī )善(shàn ),立(lì )名(míng )誉(yù ),以(yǐ )取(qǔ )尊(zūn )官(guān )厚(hòu )俸(fèng )。故(gù )奸(jiān )私(sī )之(zhī )臣(chén )愈(yù )众(zhòng ),而(ér )暴(bào )乱(luàn )之(zhī )徒(tú )愈(yù )胜(shèng ),不(bú )亡(wáng )何(hé )时(shí )!夫(fū )严(yán )刑(xíng )者(zhě ),民(mín )之(zhī )所(suǒ )畏(wèi )也(yě );重(zhòng )罚(fá )者(zhě ),民(mín )之(zhī )所(suǒ )恶(è )也(yě )。故(gù )圣(shèng )人(rén )陈(chén )其(qí )所(suǒ )畏(wèi )以(yǐ )禁(jìn )其(qí )邪(xié ),设(shè )其(qí )所(suǒ )恶(è )以(yǐ )防(fáng )其(qí )奸(jiān ),是(shì )以(yǐ )国(guó )安(ān )而(ér )暴(bào )乱(luàn )不(bú )起(qǐ )。吾(wú )以(yǐ )是(shì )明(míng )仁(rén )义(yì )爱(ài )惠(huì )之(zhī )不(bú )足(zú )用(yòng ),而(ér )严(yán )刑(xíng )重(zhòng )罚(fá )之(zhī )可(kě )以(yǐ )治(zhì )国(guó )也(yě )。无(wú )棰(chuí )策(cè )之(zhī )威(wēi ),衔(xián )橛(jué )之(zhī )备(bèi ),虽(suī )造(zào )父(fù )不(bú )能(néng )以(yǐ )服(fú )马(mǎ );无(wú )规(guī )矩(jǔ )之(zhī )法(fǎ ),绳(shéng )墨(mò )之(zhī )端(duān ),虽(suī )王(wáng )尔(ěr )不(bú )能(néng )以(yǐ )成(chéng )方(fāng )圆(yuán );无(wú )威(wēi )严(yán )之(zhī )势(shì ),赏(shǎng )罚(fá )之(zhī )法(fǎ ),虽(suī )舜(shùn )不(bú )能(néng )以(yǐ )为(wéi )治(zhì )。今(jīn )世(shì )主(zhǔ )皆(jiē )轻(qīng )释(shì )重(zhòng )罚(fá )严(yán )诛(zhū ),行(háng )爱(ài )惠(huì ),而(ér )欲(yù )霸(bà )王(wáng )之(zhī )功(gōng ),亦(yì )不(bú )可(kě )几(jǐ )也(yě )。故(gù )善(shàn )为(wéi )主(zhǔ )者(zhě ),明(míng )赏(shǎng )设(shè )利(lì )以(yǐ )劝(quàn )之(zhī ),使(shǐ )民(mín )以(yǐ )功(gōng )赏(shǎng )而(ér )不(bú )以(yǐ )仁(rén )义(yì )赐(cì );严(yán )刑(xíng )重(zhòng )罚(fá )以(yǐ )禁(jìn )之(zhī ),使(shǐ )民(mín )以(yǐ )罪(zuì )诛(zhū )而(ér )不(bú )以(yǐ )爱(ài )惠(huì )免(miǎn )。是(shì )以(yǐ )无(wú )功(gōng )者(zhě )不(bú )望(wàng ),而(ér )有(yǒu )罪(zuì )者(zhě )不(bú )幸(xìng )矣(yǐ )。讬(tuō )于(yú )犀(xī )车(chē )良(liáng )马(mǎ )之(zhī )上(shàng ),则(zé )可(kě )以(yǐ )陆(lù )犯(fàn )阪(bǎn )阻(zǔ )之(zhī )患(huàn );乘(chéng )舟(zhōu )之(zhī )安(ān ),持(chí )楫(jí )之(zhī )利(lì ),则(zé )可(kě )以(yǐ )水(shuǐ )绝(jué )江(jiāng )河(hé )之(zhī )难(nán );操(cāo )法(fǎ )术(shù )之(zhī )数(shù ),行(háng )重(zhòng )罚(fá )严(yán )诛(zhū ),则(zé )可(kě )以(yǐ )致(zhì )霸(bà )王(wáng )之(zhī )功(gōng )。治(zhì )国(guó )之(zhī )有(yǒu )法(fǎ )术(shù )赏(shǎng )罚(fá ),犹(yóu )若(ruò )陆(lù )行(háng )之(zhī )有(yǒu )犀(xī )车(chē )良(liáng )马(mǎ )也(yě ),水(shuǐ )行(háng )之(zhī )有(yǒu )轻(qīng )舟(zhōu )便(biàn )楫(jí )也(yě ),乘(chéng )之(zhī )者(zhě )遂(suí )得(dé )其(qí )成(chéng )。伊(yī )尹(yǐn )得(dé )之(zhī ),汤(tāng )以(yǐ )王(wáng );管(guǎn )仲(zhòng )得(dé )之(zhī ),齐(qí )以(yǐ )霸(bà );商(shāng )君(jūn )得(dé )之(zhī ),秦(qín )以(yǐ )强(qiáng )。此(cǐ )三(sān )人(rén )者(zhě ),皆(jiē )明(míng )于(yú )霸(bà )王(wáng )之(zhī )术(shù ),察(chá )于(yú )治(zhì )强(qiáng )之(zhī )数(shù ),而(ér )不(bú )以(yǐ )牵(qiān )于(yú )世(shì )俗(sú )之(zhī )言(yán );适(shì )当(dāng )世(shì )明(míng )主(zhǔ )之(zhī )意(yì ),则(zé )有(yǒu )直(zhí )任(rèn )布(bù )衣(yī )之(zhī )士(shì ),立(lì )为(wéi )卿(qīng )相(xiàng )之(zhī )处(chù );处(chù )位(wèi )治(zhì )国(guó ),则(zé )有(yǒu )尊(zūn )主(zhǔ )广(guǎng )地(dì )之(zhī )实(shí ):此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )足(zú )贵(guì )之(zhī )臣(chén )。汤(tāng )得(dé )伊(yī )尹(yǐn ),以(yǐ )百(bǎi )里(lǐ )之(zhī )地(dì )立(lì )为(wéi )天(tiān )子(zǐ );桓(huán )公(gōng )得(dé )管(guǎn )仲(zhòng ),立(lì )为(wéi )五(wǔ )霸(bà )主(zhǔ ),九(jiǔ )合(hé )诸(zhū )候(hòu ),一(yī )匡(kuāng )天(tiān )下(xià );孝(xiào )公(gōng )得(dé )商(shāng )君(jūn ),地(dì )以(yǐ )广(guǎng ),兵(bīng )以(yǐ )强(qiáng )。故(gù )有(yǒu )忠(zhōng )臣(chén )者(zhě ),外(wài )无(wú )敌(dí )国(guó )之(zhī )患(huàn ),内(nèi )无(wú )乱(luàn )臣(chén )之(zhī )忧(yōu ),长(zhǎng )安(ān )于(yú )天(tiān )下(xià ),而(ér )名(míng )垂(chuí )后(hòu )世(shì ),所(suǒ )谓(wèi )忠(zhōng )臣(chén )也(yě )。若(ruò )夫(fū )豫(yù )让(ràng )为(wéi )智(zhì )伯(bó )臣(chén )也(yě ),上(shàng )不(bú )能(néng )说(shuō )人(rén )主(zhǔ )使(shǐ )之(zhī )明(míng )法(fǎ )术(shù )度(dù )数(shù )之(zhī )理(lǐ )以(yǐ )避(bì )祸(huò )难(nán )之(zhī )患(huàn ),下(xià )不(bú )能(néng )领(lǐng )御(yù )其(qí )众(zhòng )以(yǐ )安(ān )其(qí )国(guó );及(jí )襄(xiāng )子(zǐ )之(zhī )杀(shā )智(zhì )伯(bó )也(yě ),豫(yù )让(ràng )乃(nǎi )自(zì )黔(qián )劓(yì ),败(bài )其(qí )形(xíng )容(róng ),以(yǐ )为(wéi )智(zhì )伯(bó )报(bào )襄(xiāng )子(zǐ )之(zhī )仇(chóu )。是(shì )虽(suī )有(yǒu )残(cán )刑(xíng )杀(shā )身(shēn )以(yǐ )为(wéi )人(rén )主(zhǔ )之(zhī )名(míng ),而(ér )实(shí )无(wú )益(yì )于(yú )智(zhì )伯(bó )若(ruò )秋(qiū )毫(háo )之(zhī )末(mò )。此(cǐ )吾(wú )之(zhī )所(suǒ )下(xià )也(yě ),而(ér )世(shì )主(zhǔ )以(yǐ )为(wéi )忠(zhōng )而(ér )高(gāo )之(zhī )。古(gǔ )有(yǒu )伯(bó )夷(yí )叔(shū )齐(qí )者(zhě ),武(wǔ )王(wáng )让(ràng )以(yǐ )天(tiān )下(xià )而(ér )弗(fú )受(shòu ),二(èr )人(rén )饿(è )死(sǐ )首(shǒu )阳(yáng )之(zhī )陵(líng )。若(ruò )此(cǐ )臣(chén ),不(bú )畏(wèi )重(zhòng )诛(zhū ),不(bú )利(lì )重(zhòng )赏(shǎng ),不(bú )可(kě )以(yǐ )罚(fá )禁(jìn )也(yě ),不(bú )可(kě )以(yǐ )赏(shǎng )使(shǐ )也(yě ),此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )无(wú )益(yì )之(zhī )臣(chén )也(yě )。吾(wú )所(suǒ )少(shǎo )而(ér )去(qù )也(yě ),而(ér )世(shì )主(zhǔ )之(zhī )所(suǒ )多(duō )而(ér )求(qiú )也(yě )。

谚(yàn )曰(yuē ):"厉(lì )怜(lián )王(wáng )。"此(cǐ )不(bú )恭(gōng )之(zhī )言(yán )也(yě )。虽(suī )然(rán ),古(gǔ )无(wú )虚(xū )谚(yàn ),不(bú )可(kě )不(bú )察(chá )也(yě )。此(cǐ )谓(wèi )劫(jié )杀(shā )死(sǐ )亡(wáng )之(zhī )主(zhǔ )言(yán )也(yě )。人(rén )主(zhǔ )无(wú )法(fǎ )术(shù )以(yǐ )御(yù )其(qí )臣(chén ),虽(suī )长(zhǎng )年(nián )而(ér )美(měi )材(cái ),大(dà )臣(chén )犹(yóu )将(jiāng )得(dé )势(shì ),擅(shàn )事(shì )主(zhǔ )断(duàn ),而(ér )各(gè )为(wéi )其(qí )私(sī )急(jí )。而(ér )恐(kǒng )父(fù )兄(xiōng )毫(háo )杰(jié )之(zhī )士(shì ),借(jiè )人(rén )主(zhǔ )之(zhī )力(lì ),以(yǐ )禁(jìn )诛(zhū )于(yú )己(jǐ )也(yě ),故(gù )杀(shā )贤(xián )长(zhǎng )而(ér )立(lì )幼(yòu )弱(ruò ),废(fèi )正(zhèng )的(de )而(ér )立(lì )不(bú )义(yì )。故(gù )《春(chūn )秋(qiū )》记(jì )之(zhī )曰(yuē ):"楚(chǔ )王(wáng )子(zǐ )围(wéi )将(jiāng )聘(pìn )于(yú )郑(zhèng ),未(wèi )出(chū )境(jìng ),闻(wén )王(wáng )病(bìng )而(ér )反(fǎn )。因(yīn )入(rù )问(wèn )病(bìng ),以(yǐ )其(qí )冠(guàn )缨(yīng )绞(jiǎo )王(wáng )而(ér )杀(shā )之(zhī ),遂(suí )自(zì )立(lì )也(yě )。齐(qí )崔(cuī )杼(zhù ),其(qí )妻(qī )美(měi ),而(ér )庄(zhuāng )公(gōng )通(tōng )之(zhī ),数(shù )如(rú )崔(cuī )氏(shì )之(zhī )室(shì )。及(jí )公(gōng )往(wǎng ),崔(cuī )子(zǐ )之(zhī )徒(tú )贾(jiǎ )举(jǔ )率(lǜ )崔(cuī )子(zǐ )之(zhī )徒(tú )而(ér )攻(gōng )公(gōng )。公(gōng )入(rù )室(shì ),请(qǐng )与(yǔ )之(zhī )分(fèn )国(guó ),崔(cuī )子(zǐ )不(bú )许(xǔ );公(gōng )请(qǐng )自(zì )刃(rèn )于(yú )庙(miào ),崔(cuī )子(zǐ )又(yòu )不(bú )听(tīng );公(gōng )乃(nǎi )走(zǒu ),逾(yú )于(yú )北(běi )墙(qiáng )。贾(jiǎ )举(jǔ )射(shè )公(gōng ),中(zhōng )其(qí )股(gǔ ),公(gōng )坠(zhuì ),崔(cuī )子(zǐ )之(zhī )徒(tú )以(yǐ )戈(gē )斫(zhuó )公(gōng )而(ér )死(sǐ )之(zhī ),而(ér )立(lì )其(qí )弟(dì )景(jǐng )公(gōng )。"近(jìn )之(zhī )所(suǒ )见(jiàn ):李(lǐ )兑(duì )之(zhī )用(yòng )赵(zhào )也(yě ),饿(è )主(zhǔ )父(fù )百(bǎi )日(rì )而(ér )死(sǐ ),卓(zhuó )齿(chǐ )之(zhī )用(yòng )齐(qí )也(yě ),擢(zhuó )湣(mǐn )王(wáng )之(zhī )筋(jīn ),悬(xuán )之(zhī )庙(miào )梁(liáng ),宿(xiǔ )昔(xī )而(ér )死(sǐ )。故(gù )厉(lì )虽(suī )癕(yōng )肿(zhǒng )疕(bǐ )疡(yáng ),上(shàng )比(bǐ )于(yú )《春(chūn )秋(qiū )》,未(wèi )至(zhì )于(yú )绞(jiǎo )颈(jǐng )射(shè )股(gǔ )也(yě );下(xià )比(bǐ )于(yú )近(jìn )世(shì ),未(wèi )至(zhì )饿(è )死(sǐ )擢(zhuó )筋(jīn )也(yě )。故(gù )劫(jié )杀(shā )死(sǐ )亡(wáng )之(zhī )君(jūn ),此(cǐ )其(qí )心(xīn )之(zhī )忧(yōu )惧(jù ),形(xíng )之(zhī )苦(kǔ )痛(tòng )也(yě ),必(bì )甚(shèn )于(yú )厉(lì )矣(yǐ )。由(yóu )此(cǐ )观(guān )之(zhī ),虽(suī )"厉(lì )怜(lián )王(wáng )"可(kě )也(yě )。

阅读:25725

打赏捐助〔Donate〕>>>

《奸劫弑臣》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库