卷三十六【登录】

ok8.org > 《水经注》 > 《卷三十六》 > 拼音版

青(qīng )衣(yī )水(shuǐ )出(chū )青(qīng )衣(yī )县(xiàn )西(xī )蒙(méng )山(shān ),东(dōng )与(yǔ )沫(mò )水(shuǐ )合(hé )也(yě )。

县(xiàn )故(gù )青(qīng )衣(yī )羌(qiāng )国(guó )也(yě )。《竹(zhú )书(shū )纪(jì )年(nián )》梁(liáng )惠(huì )成(chéng )王(wáng )十(shí )年(nián ),瑕(xiá )阳(yáng )人(rén )自(zì )秦(qín )道(dào )岷(mín )山(shān )、青(qīng )衣(yī )水(shuǐ )来(lái )归(guī )。汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )天(tiān )汉(hàn )四(sì )年(nián ),罢(bà )沈(shěn )黎(lí )郡(jùn ),分(fèn )两(liǎng )部(bù )都(dōu )尉(wèi ),一(yī )治(zhì )青(qīng )衣(yī ),主(zhǔ )汉(hàn )民(mín )。公(gōng )孙(sūn )述(shù )之(zhī )有(yǒu )蜀(shǔ )也(yě ),青(qīng )衣(yī )不(bú )服(fú ),世(shì )祖(zǔ )嘉(jiā )之(zhī ),建(jiàn )武(wǔ )十(shí )九(jiǔ )年(nián )以(yǐ )为(wéi )郡(jùn )。安(ān )帝(dì )延(yán )光(guāng )元(yuán )年(nián ),置(zhì )蜀(shǔ )郡(jùn )属(shǔ )国(guó )都(dōu )尉(wèi ),青(qīng )衣(yī )王(wáng )子(zǐ )心(xīn )慕(mù )汉(hàn )制(zhì ),上(shàng )求(qiú )内(nèi )附(fù )。顺(shùn )帝(dì )阳(yáng )嘉(jiā )二(èr )年(nián ),改(gǎi )曰(yuē )汉(hàn )嘉(jiā )。嘉(jiā )得(dé )此(cǐ )良(liáng )臣(chén )也(yě )。县(xiàn )有(yǒu )蒙(méng )山(shān ),青(qīng )衣(yī )水(shuǐ )所(suǒ )发(fā ),东(dōng )径(jìng )其(qí )县(xiàn ),与(yǔ )沫(mò )水(shuǐ )会(huì )于(yú )越(yuè )巂(guī )郡(jùn )之(zhī )灵(líng )关(guān )道(dào )。青(qīng )衣(yī )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),邛(qióng )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī ),水(shuǐ )出(chū )汉(hàn )嘉(jiā )严(yán )道(dào )邛(qióng )来(lái )山(shān ),东(dōng )至(zhì )蜀(shǔ )郡(jùn )临(lín )邛(qióng )县(xiàn ),东(dōng )入(rù )青(qīng )衣(yī )水(shuǐ )。至(zhì )犍(jiān )为(wéi )南(nán )安(ān )县(xiàn ),入(rù )于(yú )江(jiāng )。

青(qīng )衣(yī )水(shuǐ )径(jìng )平(píng )乡(xiāng ),谓(wèi )之(zhī )平(píng )乡(xiāng )江(jiāng )。《益(yì )州(zhōu )记(jì )》曰(yuē ):平(píng )乡(xiāng )江(jiāng )东(dōng )径(jìng )峨(é )眉(méi )山(shān ),在(zài )南(nán )安(ān )县(xiàn )界(jiè ),去(qù )成(chéng )都(dōu )南(nán )千(qiān )里(lǐ )。然(rán )秋(qiū )日(rì )清(qīng )澄(chéng ),望(wàng )见(jiàn )两(liǎng )山(shān )相(xiàng )峙(zhì ),如(rú )蛾(é )眉(méi )焉(yān )。青(qīng )衣(yī )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )流(liú )注(zhù )于(yú )大(dà )江(jiāng )。

桓(huán )水(shuǐ )出(chū )蜀(shǔ )郡(jùn )岷(mín )山(shān ),西(xī )南(nán )行(háng )羌(qiāng )中(zhōng ),入(rù )于(yú )南(nán )海(hǎi )。

《尚(shàng )书(shū )。禹(yǔ )贡(gòng )》:岷(mín )、.既(jì )艺(yì ),沱(tuó )、潜(qián )既(jì )道(dào ),蔡(cài )、蒙(méng )旅(lǚ )平(píng ),和(hé )夷(yí )底(dǐ )绩(jì )。

郑(zhèng )玄(xuán )曰(yuē ):和(hé )上(shàng ),夷(yí )所(suǒ )居(jū )之(zhī )地(dì )也(yě ),和(hé )读(dú )曰(yuē )桓(huán )。《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē ):桓(huán )水(shuǐ )出(chū )蜀(shǔ )郡(jùn )蜀(shǔ )山(shān )西(xī )南(nán )行(háng )羌(qiāng )中(zhōng )者(zhě )也(yě )。《尚(shàng )书(shū )》又(yòu )曰(yuē ):西(xī )倾(qīng )因(yīn )桓(huán )是(shì )来(lái )。马(mǎ )融(róng )、王(wáng )肃(sù )云(yún ):西(xī )治(zhì )倾(qīng )山(shān ),惟(wéi )因(yīn )桓(huán )水(shuǐ )是(shì )来(lái ),言(yán )无(wú )他(tā )道(dào )也(yě )。余(yú )按(àn )《经(jīng )》据(jù )《书(shū )》岷(mín )山(shān )、西(xī )倾(qīng ),俱(jù )有(yǒu )桓(huán )水(shuǐ )。桓(huán )水(shuǐ )出(chū )西(xī )倾(qīng )山(shān ),更(gèng )无(wú )别(bié )流(liú ),所(suǒ )导(dǎo )者(zhě )惟(wéi )斯(sī )水(shuǐ )耳(ěr )。浮(fú )于(yú )潜(qián )、汉(hàn )而(ér )达(dá )江(jiāng )、沔(miǎn )。故(gù )《晋(jìn )地(dì )道(dào )记(jì )》曰(yuē ):梁(liáng )州(zhōu )南(nán )至(zhì )桓(huán )水(shuǐ ),西(xī )抵(dǐ )黑(hēi )水(shuǐ ),东(dōng )限(xiàn )扞(gǎn )关(guān )。今(jīn )汉(hàn )中(zhōng )、巴(bā )郡(jùn )、汶(wèn )山(shān )、蜀(shǔ )郡(jùn )、汉(hàn )嘉(jiā )、江(jiāng )阳(yáng )、朱(zhū )提(tí )、涪(fú )陵(líng )、阴(yīn )平(píng )、广(guǎng )汉(hàn )、新(xīn )都(dōu )、梓(zǐ )潼(tóng )、犍(jiān )为(wéi )、武(wǔ )都(dōu )、上(shàng )庸(yōng )、魏(wèi )兴(xìng )、新(xīn )城(chéng ),皆(jiē )古(gǔ )梁(liáng )州(zhōu )之(zhī )地(dì )。自(zì )桓(huán )水(shuǐ )以(yǐ )南(nán )为(wéi )夷(yí ),《书(shū )》所(suǒ )谓(wèi )和(hé )夷(yí )底(dǐ )绩(jì )也(yě )。然(rán )所(suǒ )可(kě )当(dāng )者(zhě ),惟(wéi )斯(sī )水(shuǐ )与(yǔ )江(jiāng )耳(ěr )。桓(huán )水(shuǐ )盖(gài )二(èr )水(shuǐ )之(zhī )别(bié )名(míng ),为(wéi )两(liǎng )川(chuān )之(zhī )通(tōng )称(chēng )矣(yǐ )。郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù )《尚(shàng )书(shū )》,言(yán )织(zhī )皮(pí )谓(wèi )西(xī )戎(róng )之(zhī )国(guó )也(yě )。西(xī )倾(qīng ),雍(yōng )州(zhōu )之(zhī )山(shān )也(yě ),雍(yōng )、戎(róng )二(èr )野(yě )之(zhī )间(jiān ),人(rén )有(yǒu )事(shì )于(yú )京(jīng )师(shī )者(zhě ),道(dào )当(dāng )由(yóu )此(cǐ )州(zhōu )而(ér )来(lái )。桓(huán )是(shì )陇(lǒng )坂(bǎn )名(míng ),其(qí )道(dào )盘(pán )桓(huán )旋(xuán )曲(qǔ )而(ér )上(shàng ),故(gù )名(míng )曰(yuē )桓(huán ),是(shì )今(jīn )其(qí )下(xià )民(mín )谓(wèi )是(shì )坂(bǎn )曲(qǔ )为(wéi )盘(pán )也(yě ),斯(sī )乃(nǎi )玄(xuán )之(zhī )别(bié )致(zhì ),恐(kǒng )乖(guāi )《尚(shàng )书(shū )》因(yīn )桓(huán )之(zhī )义(yì ),非(fēi )浮(fú )潜(qián )入(rù )渭(wèi )之(zhī )文(wén )。余(yú )考(kǎo )校(xiào )诸(zhū )书(shū ),以(yǐ )具(jù )闻(wén )见(jiàn )。今(jīn )略(luè )缉(jī )综(zōng )川(chuān )流(liú )沿(yán )注(zhù )之(zhī )绪(xù ),虽(suī )今(jīn )古(gǔ )异(yì )容(róng ),本(běn )其(qí )流(liú )俗(sú ),粗(cū )陈(chén )所(suǒ )由(yóu )。然(rán )自(zì )西(xī )倾(qīng )至(zhì )葭(jiā )萌(méng ),人(rén )于(yú )西(xī )汉(hàn ),即(jí )郑(zhèng )玄(xuán )之(zhī )所(suǒ )谓(wèi )潜(qián )水(shuǐ )者(zhě )也(yě )。自(zì )西(xī )汉(hàn )溯(sù )流(liú )而(ér )届(jiè )于(yú )晋(jìn )寿(shòu )界(jiè )。沮(jǔ )漾(yàng )枝(zhī )津(jīn )南(nán ),历(lì )冈(gāng )穴(xué ),迤(yǐ )逦(lǐ )而(ér )接(jiē )汉(hàn ),沿(yán )此(cǐ )入(rù )漾(yàng ),《书(shū )》所(suǒ )谓(wèi )浮(fú )潜(qián )而(ér )逾(yú )沔(miǎn )矣(yǐ )。历(lì )汉(hàn )川(chuān )至(zhì )南(nán )郑(zhèng )县(xiàn ),属(shǔ )于(yú )褒(bāo )水(shuǐ )。溯(sù )褒(bāo )暨(jì )于(yú )衙(yá )岭(lǐng )之(zhī )南(nán )溪(xī )水(shuǐ ),枝(zhī )灌(guàn )于(yú )斜(xié )川(chuān )届(jiè )于(yú )武(wǔ )功(gōng ),而(ér )北(běi )达(dá )于(yú )渭(wèi )水(shuǐ )。此(cǐ )乃(nǎi )水(shuǐ )陆(lù )之(zhī )相(xiàng )关(guān ),川(chuān )流(liú )之(zhī )所(suǒ )经(jīng ),复(fù )不(bú )乖(guāi )《禹(yǔ )贡(gòng )》入(rù )渭(wèi )之(zhī )宗(zōng ),实(shí )符(fú )《尚(shàng )书(shū )》乱(luàn )河(hé )之(zhī )义(yì )也(yě )。

若(ruò )水(shuǐ )出(chū )蜀(shǔ )郡(jùn )旄(máo )牛(niú )徼(jiǎo )外(wài ),东(dōng )南(nán )至(zhì )故(gù )关(guān )为(wéi )若(ruò )水(shuǐ )也(yě )。

《山(shān )海(hǎi )经(jīng )》曰(yuē ):南(nán )海(hǎi )之(zhī )内(nèi ),黑(hēi )水(shuǐ )之(zhī )间(jiān ),有(yǒu )木(mù )名(míng )曰(yuē )若(ruò )木(mù ),若(ruò )水(shuǐ )出(chū )焉(yān )。又(yòu )云(yún ):灰(huī )野(yě )之(zhī )山(shān )有(yǒu )树(shù )焉(yān ),青(qīng )叶(yè )赤(chì )华(huá ),厥(jué )名(míng )若(ruò )木(mù )。生(shēng )昆(kūn )仑(lún )山(shān )西(xī ),附(fù )西(xī )极(jí )也(yě )。《淮(huái )南(nán )子(zǐ )》曰(yuē ):若(ruò )木(mù )在(zài )建(jiàn )木(mù )西(xī ),木(mù )有(yǒu )十(shí )华(huá ),其(qí )光(guāng )照(zhào )下(xià )地(dì )。故(gù )屈(qū )原(yuán )《离(lí )骚(sāo )。天(tiān )问(wèn )》曰(yuē ):羲(xī )和(hé )未(wèi )阳(yáng ),若(ruò )华(huá )何(hé )光(guāng )?是(shì )也(yě )。然(rán )若(ruò )木(mù )之(zhī )生(shēng ),非(fēi )一(yī )所(suǒ )也(yě )。黑(hēi )水(shuǐ )之(zhī )间(jiān ),厥(jué )木(mù )所(suǒ )植(zhí ),水(shuǐ )出(chū )其(qí )下(xià ),故(gù )水(shuǐ )受(shòu )其(qí )称(chēng )焉(yān )。若(ruò )水(shuǐ )沿(yán )流(liú ),间(jiān )关(guān )蜀(shǔ )土(tǔ ),黄(huáng )帝(dì )长(zhǎng )子(zǐ )昌(chāng )意(yì ),德(dé )劣(liè )不(bú )足(zú )绍(shào )承(chéng )大(dà )位(wèi ),降(jiàng )居(jū )斯(sī )水(shuǐ ),为(wéi )诸(zhū )侯(hóu )焉(yān )。娶(qǔ )蜀(shǔ )山(shān )氏(shì )女(nǚ ),生(shēng )颛(zhuān )顼(xū )于(yú )若(ruò )水(shuǐ )之(zhī )野(yě )。有(yǒu )圣(shèng )德(dé ),二(èr )十(shí )登(dēng )帝(dì )位(wèi ),承(chéng )少(shǎo )皞(hào )金(jīn )官(guān )之(zhī )政(zhèng ),以(yǐ )水(shuǐ )德(dé )宝(bǎo )历(lì )矣(yǐ )。若(ruò )水(shuǐ )东(dōng )南(nán )流(liú ),鲜(xiān )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī ),一(yī )名(míng )州(zhōu )江(jiāng )。大(dà )度(dù )水(shuǐ )出(chū )徼(jiǎo )外(wài ),至(zhì )旄(máo )牛(niú )道(dào ),南(nán )流(liú )入(rù )于(yú )若(ruò )水(shuǐ )。又(yòu )径(jìng )越(yuè )巂(guī )大(dà )莋(jí )县(xiàn )入(rù )绳(shéng )。绳(shéng )水(shuǐ )出(chū )徼(jiǎo )外(wài )。《山(shān )海(hǎi )经(jīng )》曰(yuē ):巴(bā )遂(suí )之(zhī )山(shān ),绳(shéng )水(shuǐ )出(chū )焉(yān ),东(dōng )南(nán )流(liú )分(fèn )为(wéi )二(èr )水(shuǐ ):其(qí )一(yī )水(shuǐ ),枝(zhī )流(liú )东(dōng )出(chū ),径(jìng )广(guǎng )柔(róu )县(xiàn ),东(dōng )流(liú )注(zhù )于(yú )江(jiāng )。其(qí )一(yī )水(shuǐ ),南(nán )径(jìng )旄(máo )牛(niú )道(dào ),至(zhì )大(dà )莋(jí )与(yǔ )若(ruò )水(shuǐ )合(hé ),自(zì )下(xià )亦(yì )通(tōng )谓(wèi )之(zhī )为(wéi )绳(shéng )水(shuǐ )矣(yǐ )。作(zuò ),夷(yí )也(yě ),汶(wèn )山(shān )曰(yuē )夷(yí ),南(nán )中(zhōng )曰(yuē )昆(kūn )弥(mí ),蜀(shǔ )曰(yuē )邛(qióng ),汉(hàn )嘉(jiā )、越(yuè )巂(guī )曰(yuē )莋(jí ),皆(jiē )夷(yí )种(zhǒng )也(yě )。

南(nán )过(guò )越(yuè )巂(guī )邛(qióng )都(dōu )县(xiàn )西(xī ),直(zhí )南(nán )至(zhì )会(huì )无(wú )县(xiàn ),淹(yān )水(shuǐ )东(dōng )南(nán )流(liú )注(zhù )之(zhī )。邛(qióng )都(dōu )县(xiàn ),汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )开(kāi )邛(qióng )巂(guī )置(zhì )之(zhī )。县(xiàn )陷(xiàn )为(wéi )池(chí ),今(jīn )因(yīn )名(míng )为(wéi )邛(qióng )池(chí ),南(nán )人(rén )谓(wèi )之(zhī )邛(qióng )河(hé )。河(hé )中(zhōng )有(yǒu )蚌(bàng )巂(guī )山(shān ),应(yīng )劭(shào )曰(yuē ):有(yǒu )巂(guī )水(shuǐ )言(yán )越(yuè )此(cǐ )水(shuǐ )以(yǐ )章(zhāng )休(xiū )盛(shèng )也(yě )。后(hòu )复(fù )后(hòu )叛(pàn ),元(yuán )鼎(dǐng )六(liù )年(nián ),汉(hàn )兵(bīng )自(zì )越(yuè )巂(guī )水(shuǐ )伐(fá )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )越(yuè )巂(guī )郡(jùn ),治(zhì )邛(qióng )都(dōu )县(xiàn )。王(wáng )莽(mǎng )遣(qiǎn )任(rèn )贵(guì )为(wéi )领(lǐng )戎(róng )大(dà )尹(yǐn ),守(shǒu )之(zhī ),更(gèng )名(míng )为(wéi )集(jí )巂(guī )也(yě )。县(xiàn )故(gù )邛(qióng )都(dōu )国(guó )也(yě )。越(yuè )巂(guī )水(shuǐ )即(jí )绳(shéng )、若(ruò )矣(yǐ ),似(sì )随(suí )水(shuǐ )地(dì )而(ér )更(gèng )名(míng )矣(yǐ )。又(yòu )有(yǒu )温(wēn )水(shuǐ ),冬(dōng )夏(xià )常(cháng )热(rè ),其(qí )源(yuán )可(kě )燖(xún )鸡(jī )豚(tún )。下(xià )汤(tāng )沐(mù )洗(xǐ ),能(néng )治(zhì )宿(xiǔ )疾(jí )。昔(xī )李(lǐ )骧(xiāng )败(bài )李(lǐ )流(liú )于(yú )温(wēn )水(shuǐ )是(shì )也(yě )。若(ruò )水(shuǐ )又(yòu )径(jìng )会(huì )无(wú )县(xiàn ),县(xiàn )有(yǒu )骏(jùn )马(mǎ )河(hé ),水(shuǐ )出(chū )县(xiàn )东(dōng )高(gāo )山(shān )。山(shān )有(yǒu )天(tiān )马(mǎ )径(jìng ),厥(jué )迹(jì )存(cún )焉(yān )。马(mǎ )日(rì )行(háng )千(qiān )里(lǐ ),民(mín )家(jiā )马(mǎ )牧(mù )之(zhī )山(shān )下(xià ),或(huò )产(chǎn )骏(jùn )驹(jū ),言(yán )是(shì )天(tiān )马(mǎ )子(zǐ )。河(hé )中(zhōng )有(yǒu )贝(bèi )子(zǐ )胎(tāi )铜(tóng ),以(yǐ )羊(yáng )祠(cí )之(zhī ),则(zé )可(kě )取(qǔ )也(yě )。又(yòu )有(yǒu )孙(sūn )水(shuǐ )焉(yān )。水(shuǐ )出(chū )台(tái )高(gāo )县(xiàn ),即(jí )台(tái )登(dēng )县(xiàn )也(yě )。孙(sūn )水(shuǐ )一(yī )名(míng )白(bái )沙(shā )江(jiāng ),南(nán )流(liú )径(jìng )邛(qióng )都(dōu )县(xiàn ),司(sī )马(mǎ )相(xiàng )如(rú )定(dìng )西(xī )南(nán )夷(yí ),桥(qiáo )孙(sūn )水(shuǐ ),即(jí )是(shì )水(shuǐ )也(yě )。又(yòu )南(nán )至(zhì )会(huì )无(wú ),入(rù )若(ruò )水(shuǐ )。若(ruò )水(shuǐ )又(yòu )南(nán )径(jìng )云(yún )南(nán )郡(jùn )之(zhī )遂(suí )久(jiǔ )县(xiàn ),青(qīng )岭(lǐng )水(shuǐ )入(rù )焉(yān )。水(shuǐ )出(chū )青(qīng )蛉(líng )县(xiàn )西(xī ),东(dōng )径(jìng )其(qí )县(xiàn )下(xià ),县(xiàn )以(yǐ )氏(shì )焉(yān ),有(yǒu )石(shí )猪(zhū )圻(qí ),长(zhǎng )谷(gǔ )中(zhōng )有(yǒu )石(shí )猪(zhū ),子(zǐ )母(mǔ )数(shù )千(qiān )头(tóu )。长(zhǎng )老(lǎo )传(chuán )言(yán ),夷(yí )昔(xī )牧(mù )此(cǐ ),一(yī )朝(cháo )化(huà )为(wéi )石(shí ),迄(qì )今(jīn )夷(yí )人(rén )不(bú )敢(gǎn )往(wǎng )牧(mù )。贪(tān )水(shuǐ )出(chū )焉(yān )。青(qīng )蛉(líng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),注(zhù )于(yú )绳(shéng )水(shuǐ )。绳(shéng )水(shuǐ )又(yòu )径(jìng )三(sān )绛(jiàng )县(xiàn )西(xī ),又(yòu )径(jìng )姑(gū )复(fù )县(xiàn )北(běi ),对(duì )三(sān )蜂(fēng )县(xiàn ),淹(yān )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。三(sān )绛(jiàng )一(yī )曰(yuē )小(xiǎo )会(huì )无(wú ),故(gù )《经(jīng )》曰(yuē ):淹(yān )至(zhì )会(huì )无(wú )注(zhù )若(ruò )水(shuǐ )。若(ruò )水(shuǐ )又(yòu )与(yǔ )母(mǔ )血(xuè )水(shuǐ )合(hé )。水(shuǐ )出(chū )益(yì )州(zhōu )郡(jùn )弄(nòng )栋(dòng )县(xiàn )东(dōng )农(nóng )山(shān )母(mǔ )血(xuè )谷(gǔ ),北(běi )流(liú )径(jìng )三(sān )绛(jiàng )县(xiàn )南(nán ),北(běi )入(rù )绳(shéng )。绳(shéng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),涂(tú )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )出(chū )建(jiàn )宁(níng )郡(jùn )之(zhī )牧(mù )靡(mí )南(nán )山(shān )。县(xiàn )、山(shān )并(bìng )即(jí )草(cǎo )以(yǐ )立(lì )名(míng )。山(shān )在(zài )县(xiàn )东(dōng )北(běi )乌(wū )句(jù )山(shān )南(nán )五(wǔ )百(bǎi )里(lǐ ),山(shān )生(shēng )牧(mù )靡(mí ),可(kě )以(yǐ )解(jiě )毒(dú )。百(bǎi )卉(huì )方(fāng )盛(shèng ),鸟(niǎo )多(duō )误(wù )食(shí ),乌(wū )喙(huì )口(kǒu )中(zhōng )毒(dú ),必(bì )急(jí )飞(fēi )往(wǎng )牧(mù )靡(mí )山(shān ),啄(zhuó )牧(mù )靡(mí )以(yǐ )解(jiě )毒(dú )也(yě )。涂(tú )水(shuǐ )导(dǎo )源(yuán )腊(là )谷(gǔ ),西(xī )北(běi )流(liú )至(zhì )越(yuè )巂(guī )入(rù )绳(shéng ),绳(shéng )水(shuǐ )又(yòu )径(jìng )越(yuè )巂(guī )郡(jùn )之(zhī )马(mǎ )湖(hú )县(xiàn ),谓(wèi )之(zhī )马(mǎ )湖(hú )江(jiāng )。又(yòu )左(zuǒ )合(hé )卑(bēi )水(shuǐ ),水(shuǐ )出(chū )卑(bēi )水(shuǐ )县(xiàn ),而(ér )东(dōng )流(liú )注(zhù )马(mǎ )湖(hú )江(jiāng )也(yě )。

又(yòu )东(dōng )北(běi )至(zhì )犍(jiān )为(wéi )朱(zhū )提(tí )县(xiàn )西(xī ),为(wéi )泸(lú )江(jiāng )水(shuǐ )。

朱(zhū )提(tí )山(shān )名(míng )也(yě )。应(yīng )劭(shào )曰(yuē ):在(zài )县(xiàn )西(xī )南(nán ),县(xiàn )以(yǐ )氏(shì )焉(yān )。犍(jiān )为(wéi )属(shǔ )国(guó )也(yě ),在(zài )郡(jùn )南(nán )千(qiān )八(bā )百(bǎi )许(xǔ )里(lǐ )。建(jiàn )安(ān )二(èr )十(shí )年(nián ),立(lì )朱(zhū )提(tí )郡(jùn ),郡(jùn )治(zhì )县(xiàn )故(gù )城(chéng )。郡(jùn )西(xī )南(nán )二(èr )百(bǎi )里(lǐ ),得(dé )所(suǒ )绾(wǎn )堂(táng )琅(láng )县(xiàn ),西(xī )北(běi )行(háng )上(shàng )高(gāo )山(shān ),羊(yáng )肠(cháng )绳(shéng )屈(qū )八(bā )十(shí )余(yú )里(lǐ ),或(huò )攀(pān )木(mù )而(ér )升(shēng ),或(huò )绳(shéng )索(suǒ )相(xiàng )牵(qiān )而(ér )上(shàng ),缘(yuán )涉(shè )者(zhě )若(ruò )将(jiāng )阶(jiē )天(tiān )。故(gù )袁(yuán )休(xiū )明(míng )《巴(bā )蜀(shǔ )志(zhì )》云(yún ):高(gāo )山(shān )嵯(cuó )峨(é ),岩(yán )石(shí )磊(lěi )落(luò ),倾(qīng )侧(cè )蒙(méng )回(huí ),下(xià )临(lín )峭(qiào )壑(hè ),行(háng )者(zhě )扳(bān )缘(yuán ),牵(qiān )援(yuán )绳(shéng )索(suǒ )。三(sān )蜀(shǔ )之(zhī )人(rén ),及(jí )南(nán )中(zhōng )诸(zhū )郡(jùn ),以(yǐ )为(wéi )至(zhì )险(xiǎn )。有(yǒu )泸(lú )津(jīn ),东(dōng )去(qù )县(xiàn )八(bā )十(shí )里(lǐ ),水(shuǐ )广(guǎng )六(liù )七(qī )百(bǎi )步(bù ),深(shēn )十(shí )数(shù )丈(zhàng ),多(duō )瘴(zhàng )气(qì ),鲜(xiān )有(yǒu )行(háng )者(zhě )。晋(jìn )明(míng )帝(dì )太(tài )宁(níng )二(èr )年(nián ),李(lǐ )骧(xiāng )等(děng )侵(qīn )越(yuè )巂(guī ),攻(gōng )台(tái )登(dēng )县(xiàn ),宁(níng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )逊(xùn )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )姚(yáo )岳(yuè )击(jī )之(zhī ),战(zhàn )于(yú )堂(táng )琅(láng ),骧(xiāng )军(jūn )大(dà )败(bài ),岳(yuè )追(zhuī )之(zhī ),至(zhì )泸(lú )水(shuǐ ),赴(fù )水(shuǐ )死(sǐ )者(zhě )千(qiān )余(yú )人(rén )。逊(xùn )以(yǐ )岳(yuè )等(děng )不(bú )穷(qióng )追(zhuī ),怒(nù )甚(shèn ),发(fā )上(shàng )冲(chōng )冠(guàn ),帢(qià )裂(liè )而(ér )卒(zú )。按(àn )永(yǒng )昌(chāng )郡(jùn )有(yǒu )兰(lán )仓(cāng )水(shuǐ ),出(chū )西(xī )南(nán )博(bó )南(nán )县(xiàn ),汉(hàn )明(míng )帝(dì )永(yǒng )平(píng )二(èr )年(nián )置(zhì )。博(bó )南(nán ),山(shān )名(míng )也(yě ),县(xiàn )以(yǐ )氏(shì )之(zhī )。其(qí )水(shuǐ )东(dōng )北(běi )流(liú )径(jìng )博(bó )南(nán )山(shān ),汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )时(shí ),通(tōng )博(bó )南(nán )山(shān )道(dào ),渡(dù )兰(lán )仓(cāng )津(jīn ),土(tǔ )地(dì )绝(jué )远(yuǎn ),行(háng )者(zhě )昔(xī )之(zhī )。歌(gē )曰(yuē ):汉(hàn )德(dé )广(guǎng ),开(kāi )不(bú )宾(bīn ),渡(dù )博(bó )南(nán ),越(yuè )仓(cāng )津(jīn ),渡(dù )兰(lán )仓(cāng ),为(wéi )作(zuò )人(rén )!山(shān )高(gāo )四(sì )十(shí )里(lǐ )。兰(lán )仓(cāng )水(shuǐ )出(chū )金(jīn )沙(shā ),越(yuè )人(rén )收(shōu )以(yǐ )为(wéi )黄(huáng )金(jīn )。又(yòu )有(yǒu )珠(zhū )光(guāng )穴(xué ),穴(xué )出(chū )光(guāng )珠(zhū ),又(yòu )有(yǒu )琥(hǔ )珀(pò )、珊(shān )瑚(hú )、黄(huáng )、白(bái )、青(qīng )珠(zhū )也(yě )。兰(lán )仓(cāng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi )径(jìng )不(bú )韦(wéi )县(xiàn ),与(yǔ )类(lèi )水(shuǐ )合(hé ),水(shuǐ )出(chū )巂(guī )唐(táng )县(xiàn ),汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )置(zhì )。类(lèi )水(shuǐ )西(xī )南(nán )流(liú )。曲(qǔ )折(shé )又(yòu )北(běi )流(liú ),东(dōng )至(zhì )不(bú )韦(wéi )县(xiàn ),注(zhù )兰(lán )仓(cāng )水(shuǐ )。又(yòu )东(dōng )与(yǔ )禁(jìn )水(shuǐ )合(hé )。水(shuǐ )自(zì )永(yǒng )昌(chāng )县(xiàn )而(ér )北(běi )径(jìng )其(qí )郡(jùn )西(xī ),水(shuǐ )左(zuǒ )右(yòu )甚(shèn )饶(ráo )犀(xī )象(xiàng ),山(shān )有(yǒu )钩(gōu )蛇(shé ),长(zhǎng )七(qī )八(bā )丈(zhàng ),尾(wěi )末(mò )有(yǒu )岐(qí ),蛇(shé )在(zài )山(shān )涧(jiàn )水(shuǐ )中(zhōng ),以(yǐ )尾(wěi )钩(gōu )岸(àn )上(shàng )人(rén )牛(niú )食(shí )之(zhī )。此(cǐ )水(shuǐ )傍(bàng )瘴(zhàng )气(qì )特(tè )恶(è )。气(qì )中(zhōng )有(yǒu )物(wù ),不(bú )见(jiàn )其(qí )形(xíng ),其(qí )作(zuò )有(yǒu )声(shēng ),中(zhōng )木(mù )则(zé )折(shé ),中(zhōng )人(rén )则(zé )害(hài ),名(míng )曰(yuē )鬼(guǐ )弹(dàn )。惟(wéi )十(shí )一(yī )月(yuè )、十(shí )二(èr )月(yuè )差(chà )可(kě )渡(dù ),正(zhèng )月(yuè )至(zhì )十(shí )月(yuè ),径(jìng )之(zhī )无(wú )不(bú )害(hài )人(rén )。故(gù )郡(jùn )有(yǒu )罪(zuì )人(rén ),徙(xǐ )之(zhī )禁(jìn )旁(páng ),不(bú )过(guò )十(shí )日(rì )皆(jiē )死(sǐ )也(yě )。禁(jìn )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )注(zhù )泸(lú )津(jīn )水(shuǐ ),又(yòu )东(dōng )径(jìng )不(bú )韦(wéi )县(xiàn )北(běi )而(ér )东(dōng )北(běi )流(liú ),两(liǎng )岸(àn )皆(jiē )高(gāo )山(shān ),数(shù )百(bǎi )丈(zhàng ),泸(lú )峰(fēng )最(zuì )为(wéi )杰(jié )秀(xiù ),孤(gū )高(gāo )三(sān )千(qiān )余(yú )丈(zhàng )。是(shì )山(shān )于(yú )晋(jìn )太(tài )康(kāng )中(zhōng )崩(bēng ),震(zhèn )动(dòng )郡(jùn )邑(yì )。水(shuǐ )之(zhī )左(zuǒ )右(yòu ),马(mǎ )步(bù )之(zhī )径(jìng )裁(cái )通(tōng ),而(ér )时(shí )有(yǒu )瘴(zhàng )气(qì ),三(sān )月(yuè )、四(sì )月(yuè ),径(jìng )之(zhī )必(bì )死(sǐ ),非(fēi )此(cǐ )时(shí )犹(yóu )令(lìng )人(rén )闷(mèn )吐(tǔ )。五(wǔ )月(yuè )以(yǐ )后(hòu ),行(háng )者(zhě )差(chà )得(dé )无(wú )害(hài )。故(gù )诸(zhū )葛(gě )亮(liàng )表(biǎo )言(yán ):五(wǔ )月(yuè )渡(dù )泸(lú ),并(bìng )日(rì )而(ér )食(shí ),臣(chén )非(fēi )不(bú )自(zì )惜(xī )也(yě ),顾(gù )王(wáng )业(yè )不(bú )可(kě )偏(piān )安(ān )于(yú )蜀(shǔ )故(gù )也(yě )。《益(yì )州(zhōu )记(jì )》曰(yuē ):泸(lú )水(shuǐ )源(yuán )出(chū )曲(qǔ )罗(luó )巂(guī )下(xià )三(sān )百(bǎi )里(lǐ ),曰(yuē )泸(lú )水(shuǐ )。两(liǎng )峰(fēng )有(yǒu )杀(shā )气(qì ),暑(shǔ )月(yuè )旧(jiù )不(bú )行(háng ),故(gù )武(wǔ )侯(hóu )以(yǐ )夏(xià )渡(dù )为(wéi )艰(jiān )。泸(lú )水(shuǐ )又(yòu )下(xià )合(hé )诸(zhū )水(shuǐ )而(ér )总(zǒng )其(qí )目(mù )焉(yān ),故(gù )有(yǒu )庐(lú )江(jiāng )之(zhī )名(míng )矣(yǐ )。自(zì )朱(zhū )提(tí )至(zhì )道(dào )有(yǒu )水(shuǐ )步(bù )道(dào ),水(shuǐ )道(dào )有(yǒu )黑(hēi )水(shuǐ )、羊(yáng )官(guān )水(shuǐ ),至(zhì )险(xiǎn )难(nán )。三(sān )津(jīn )之(zhī )阻(zǔ ),行(háng )者(zhě )苦(kǔ )之(zhī ),故(gù )俗(sú )为(wéi )之(zhī )语(yǔ )曰(yuē ):栖(qī )溪(xī )赤(chì )水(shuǐ ),盘(pán )蛇(shé )七(qī )曲(qǔ ),盘(pán )羊(yáng )乌(wū )栊(lóng ),气(qì )与(yǔ )天(tiān )通(tōng )。看(kàn )都(dōu )濩(hù )泚(zǐ ),住(zhù )柱(zhù )呼(hū )伊(yī ),庲(lái )降(jiàng )贾(jiǎ )子(zǐ ),左(zuǒ )担(dān )六(liù )里(lǐ )。又(yòu )有(yǒu )牛(niú )叩(kòu )头(tóu )、马(mǎ )搏(bó )颊(jiá )坂(bǎn ),其(qí )艰(jiān )险(xiǎn )如(rú )此(cǐ )也(yě )。

又(yòu )东(dōng )北(běi )至(zhì )道(dào )县(xiàn ),入(rù )于(yú )江(jiāng )。

若(ruò )水(shuǐ )至(zhì )道(dào ),又(yòu )谓(wèi )之(zhī )马(mǎ )湖(hú )江(jiāng ),绳(shéng )水(shuǐ )、泸(lú )水(shuǐ )、孙(sūn )水(shuǐ )、淹(yān )水(shuǐ )、大(dà )渡(dù )水(shuǐ )随(suí )决(jué )入(rù )而(ér )纳(nà )通(tōng )称(chēng )。是(shì )以(yǐ )诸(zhū )书(shū )录(lù )记(jì )群(qún )水(shuǐ ),或(huò )言(yán )入(rù )若(ruò ),又(yòu )言(yán )注(zhù )绳(shéng ),亦(yì )咸(xián )言(yán )至(zhì )道(dào )入(rù )江(jiāng ),正(zhèng )是(shì )异(yì )水(shuǐ )沿(yán )注(zhù ),通(tōng )为(wéi )一(yī )律(lǜ ),更(gèng )无(wú )别(bié )川(chuān )可(kě )以(yǐ )当(dāng )之(zhī )。水(shuǐ )有(yǒu )孝(xiào )子(zǐ )石(shí ),昔(xī )县(xiàn )人(rén )有(yǒu )隗(wěi )叔(shū )通(tōng )者(zhě ),性(xìng )至(zhì )孝(xiào ),为(wéi )母(mǔ )给(gěi )江(jiāng )膂(lǚ )水(shuǐ ),天(tiān )为(wéi )出(chū )平(píng )石(shí ),至(zhì )江(jiāng )膂(lǚ )中(zhōng )。今(jīn )犹(yóu )谓(wèi )之(zhī )孝(xiào )子(zǐ )石(shí ),可(kě )谓(wèi )至(zhì )诚(chéng )发(fā )中(zhōng )而(ér )休(xiū )应(yīng )自(zì )天(tiān )矣(yǐ )。

沫(mò )水(shuǐ )出(chū )广(guǎng )柔(róu )微(wēi )外(wài ),县(xiàn )有(yǒu )石(shí )纽(niǔ )乡(xiāng ),禹(yǔ )所(suǒ )生(shēng )也(yě )。今(jīn )夷(yí )人(rén )共(gòng )营(yíng )之(zhī ),地(dì )方(fāng )百(bǎi )里(lǐ ),不(bú )敢(gǎn )居(jū )牧(mù )。有(yǒu )罪(zuì )逃(táo )野(yě ),捕(bǔ )之(zhī )者(zhě )不(bú )逼(bī ),能(néng )藏(cáng )三(sān )年(nián ),不(bú )为(wéi )人(rén )得(dé ),则(zé )共(gòng )原(yuán )之(zhī ),言(yán )大(dà )禹(yǔ )之(zhī )神(shén )所(suǒ )祐(yòu )之(zhī )也(yě )。东(dōng )南(nán )过(guò )旄(máo )牛(niú )县(xiàn )北(běi ),又(yòu )东(dōng )至(zhì )越(yuè )巂(guī )灵(líng )道(dào )县(xiàn ),出(chū )蒙(méng )山(shān )南(nán ),灵(líng )道(dào )县(xiàn )一(yī )名(míng )灵(líng )关(guān )道(dào ),汉(hàn )制(zhì ):夷(yí )狄(dí )曰(yuē )道(dào )。县(xiàn )有(yǒu )铜(tóng )山(shān ),又(yòu )有(yǒu )利(lì )慈(cí )渚(zhǔ )。晋(jìn )太(tài )始(shǐ )九(jiǔ )年(nián ),黄(huáng )龙(lóng )二(èr )见(jiàn )于(yú )利(lì )慈(cí )池(chí )。县(xiàn )令(lìng )董(dǒng )玄(xuán )之(zhī )率(lǜ )吏(lì )民(mín )观(guān )之(zhī ),以(yǐ )白(bái )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )濬(xùn ),濬(xùn )表(biǎo )上(shàng )之(zhī )晋(jìn )朝(cháo ),改(gǎi )护(hù )龙(lóng )县(xiàn )也(yě )。沫(mò )水(shuǐ )出(chū )岷(mín )山(shān )西(xī ),东(dōng )流(liú )过(guò )汉(hàn )嘉(jiā )郡(jùn ),南(nán )流(liú )冲(chōng )一(yī )高(gāo )山(shān ),山(shān )上(shàng )合(hé )下(xià )开(kāi ),水(shuǐ )径(jìng )其(qí )间(jiān ),山(shān )即(jí )蒙(méng )山(shān )也(yě )。

东(dōng )北(běi )与(yǔ )青(qīng )衣(yī )水(shuǐ )合(hé ),《华(huá )阳(yáng )国(guó )志(zhì )》曰(yuē ):二(èr )水(shuǐ )于(yú )汉(hàn )嘉(jiā )青(qīng )衣(yī )县(xiàn )东(dōng ),合(hé )为(wéi )一(yī )川(chuān ),自(zì )下(xià )亦(yì )谓(wèi )之(zhī )为(wéi )青(qīng )衣(yī )水(shuǐ )。沫(mò )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),径(jìng )开(kāi )刊(kān )县(xiàn ),故(gù )平(píng )乡(xiāng )也(yě ),晋(jìn )初(chū )置(zhì )。沫(mò )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )临(lín )邛(qióng )南(nán ),而(ér )东(dōng )出(chū )于(yú )江(jiāng )原(yuán )县(xiàn )也(yě )。

东(dōng )入(rù )于(yú )江(jiāng )。

昔(xī )沫(mò )水(shuǐ )自(zì )蒙(méng )山(shān )至(zhì )南(nán )安(ān )西(xī )溷(hùn )崖(yá ),水(shuǐ )脉(mò )漂(piāo )疾(jí ),破(pò )害(hài )舟(zhōu )船(chuán ),历(lì )代(dài )为(wéi )患(huàn )。蜀(shǔ )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )李(lǐ )冰(bīng )发(fā )卒(zú ),凿(záo )平(píng )溷(hùn )崖(yá )。河(hé )神(shén )赑(bì )怒(nù ),冰(bīng )乃(nǎi )操(cāo )刀(dāo )入(rù )水(shuǐ )与(yǔ )神(shén )斗(dòu ),遂(suí )平(píng )溷(hùn )崖(yá ),通(tōng )正(zhèng )水(shuǐ )路(lù ),开(kāi )处(chù )即(jí )冰(bīng )所(suǒ )穿(chuān )也(yě )。延(yán )江(jiāng )水(shuǐ )出(chū )健(jiàn )为(wéi )南(nán )广(guǎng )县(xiàn ),东(dōng )至(zhì )牂(zāng )柯(kē )鄨(bì )县(xiàn ),又(yòu )东(dōng )屈(qū )北(běi )流(liú ),鄨(bì )县(xiàn )故(gù )健(jiàn )为(wéi )郡(jùn )治(zhì )也(yě ),县(xiàn )有(yǒu )犍(jiān )山(shān ),晋(jìn )建(jiàn )兴(xìng )元(yuán )年(nián ),置(zhì )平(píng )夷(yí )郡(jùn )。县(xiàn )有(yǒu )鄨(bì )水(shuǐ ),出(chū )鄨(bì )邑(yì )西(xī )不(bú )狼(láng )山(shān ),东(dōng )与(yǔ )温(wēn )水(shuǐ )合(hé )。温(wēn )水(shuǐ )一(yī )曰(yuē )暖(nuǎn )水(shuǐ ),出(chū )犍(jiān )为(wéi )符(fú )县(xiàn ),而(ér )南(nán )入(rù )鄨(bì )水(shuǐ ),鄨(bì )水(shuǐ )亦(yì )出(chū )符(fú )县(xiàn ),南(nán )与(yǔ )温(wēn )水(shuǐ )会(huì ),阚(kàn )駰(yīn )谓(wèi )之(zhī )阚(kàn )水(shuǐ ),俱(jù )南(nán )入(rù )鄨(bì )水(shuǐ )。鄨(bì )水(shuǐ )于(yú )其(qí )县(xiàn )而(ér )东(dōng )注(zhù )延(yán )江(jiāng )水(shuǐ )。延(yán )江(jiāng )水(shuǐ )又(yòu )与(yǔ )汉(hàn )水(shuǐ )合(hé ),水(shuǐ )出(chū )犍(jiān )为(wéi )、汉(hàn )阳(yáng )道(dào )山(shān )闟(xì )谷(gǔ ),王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )新(xīn )通(tōng )也(yě )。东(dōng )至(zhì )鄨(bì )邑(yì )入(rù )延(yán )江(jiāng )水(shuǐ )也(yě )。

至(zhì )巴(bā )郡(jùn )涪(fú )陵(líng )县(xiàn )注(zhù )更(gèng )始(shǐ )水(shuǐ )。

更(gèng )始(shǐ )水(shuǐ ),即(jí )延(yán )江(jiāng )枝(zhī )分(fèn )之(zhī )始(shǐ )也(yě )。延(yán )江(jiāng )水(shuǐ )北(běi )入(rù )涪(fú )陵(líng )水(shuǐ ),涪(fú )陵(líng )水(shuǐ )出(chū )县(xiàn )东(dōng ),故(gù )巴(bā )郡(jùn )之(zhī )南(nán )鄙(bǐ ),王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )名(míng )巴(bā )亭(tíng ),魏(wèi )武(wǔ )分(fèn )邑(yì )立(lì )为(wéi )涪(fú )陵(líng )郡(jùn )。张(zhāng )堪(kān )为(wéi )县(xiàn ),会(huì )公(gōng )孙(sūn )述(shù )击(jī )堪(kān ),同(tóng )心(xīn )义(yì )士(shì )选(xuǎn )习(xí )水(shuǐ )者(zhě ),筏(fá )渡(dù )堪(kān )于(yú )小(xiǎo )别(bié )江(jiāng ),即(jí )此(cǐ )水(shuǐ )也(yě )。其(qí )水(shuǐ )北(běi )至(zhì )枳(zhǐ )县(xiàn )入(rù )江(jiāng ),更(gèng )始(shǐ )水(shuǐ )东(dōng )入(rù )巴(bā )东(dōng )之(zhī )南(nán )浦(pǔ )县(xiàn ),其(qí )水(shuǐ )注(zhù )引(yǐn )渎(dú )口(kǒu )石(shí )门(mén ),空(kōng )岫(xiù )阴(yīn )深(shēn ),邃(suì )涧(jiàn )暗(àn )密(mì ),倾(qīng )崖(yá )上(shàng )合(hé ),恒(héng )有(yǒu )落(luò )势(shì ),行(háng )旅(lǚ )避(bì )瘴(zhàng ),时(shí )有(yǒu )经(jīng )之(zhī ),无(wú )不(bú )危(wēi )心(xīn )于(yú )其(qí )下(xià )。又(yòu )谓(wèi )之(zhī )西(xī )乡(xiāng )水(shuǐ ),亦(yì )谓(wèi )之(zhī )西(xī )乡(xiāng )溪(xī ),溪(xī )水(shuǐ )间(jiān )关(guān )二(èr )百(bǎi )许(xǔ )里(lǐ ),方(fāng )得(dé )出(chū )山(shān )。又(yòu )通(tōng )波(bō )注(zhù )远(yuǎn ),复(fù )二(èr )百(bǎi )余(yú )里(lǐ ),东(dōng )南(nán )入(rù )迁(qiān )陵(líng )县(xiàn )也(yě )。

又(yòu )东(dōng )南(nán )至(zhì )武(wǔ )陵(líng )西(xī )阳(yáng )县(xiàn ),入(rù )于(yú )西(xī )水(shuǐ )。

《武(wǔ )陵(líng )先(xiān )贤(xián )传(chuán )》曰(yuē ):潘(pān )京(jīng )世(shì )长(zhǎng )为(wéi )郡(jùn )主(zhǔ )簿(bù ),太(tài )守(shǒu )赵(zhào )伟(wěi )甚(shèn )器(qì )之(zhī ),问(wèn )京(jīng ):贵(guì )郡(jùn )何(hé )以(yǐ )名(míng )武(wǔ )陵(líng )?京(jīng )答(dá )曰(yuē ):鄙(bǐ )郡(jùn )本(běn )名(míng )义(yì )陵(líng ),在(zài )辰(chén )阳(yáng )县(xiàn )界(jiè ),与(yǔ )夷(yí )相(xiàng )接(jiē ),数(shù )为(wéi )所(suǒ )破(pò )。光(guāng )武(wǔ )时(shí )移(yí )抬(tái )东(dōng )山(shān )之(zhī )上(shàng ),遂(suí )尔(ěr )易(yì )号(hào )。《传(chuán )》曰(yuē ):止(zhǐ )戈(gē )为(wéi )武(wǔ )。《诗(shī )》云(yún )高(gāo )平(píng )曰(yuē )陵(líng ),于(yú )是(shì )名(míng )焉(yān )。西(xī )水(shuǐ )北(běi )岸(àn )有(yǒu )黚(jiān )阳(yáng )县(xiàn ),许(xǔ )慎(shèn )曰(yuē ):温(wēn )水(shuǐ )南(nán )入(rù )黚(jiān )。盖(gài )鄨(bì )水(shuǐ )以(yǐ )下(xià )津(jīn )流(liú )沿(yán )注(zhù )之(zhī )通(tōng )称(chēng )也(yě )。故(gù )县(xiàn )受(shòu )名(míng )焉(yān )。西(xī )乡(xiāng )溪(xī )口(kǒu )在(zài )迁(qiān )陵(líng )县(xiàn )故(gù )城(chéng )上(shàng )五(wǔ )十(shí )里(lǐ ),左(zuǒ )合(hé )酉(yǒu )水(shuǐ ),西(xī )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )际(jì )其(qí )故(gù )城(chéng )北(běi ),又(yòu )东(dōng )径(jìng )西(xī )阳(yáng )故(gù )县(xiàn )南(nán )而(ér )东(dōng )出(chū )也(yě )。两(liǎng )县(xiàn )相(xiàng )去(qù ),水(shuǐ )道(dào )可(kě )四(sì )百(bǎi )许(xǔ )里(lǐ ),于(yú )酉(yǒu )阳(yáng )合(hé )也(yě )。西(xī )水(shuǐ )东(dōng )南(nán )至(zhì )沅(yuán )陵(líng )县(xiàn ),入(rù )于(yú )沅(yuán )。

存(cún )水(shuǐ )出(chū )犍(jiān )为(wéi )县(xiàn ),王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )孱(chán )也(yě )。益(yì )州(zhōu )大(dà )姓(xìng )雍(yōng )闿(kǎi )反(fǎn ),结(jié )垒(lěi )于(yú )山(shān ),系(xì )马(mǎ )柳(liǔ )柱(zhù ),柱(zhù )生(shēng )成(chéng )林(lín ),今(jīn )夷(yí )人(rén )名(míng )曰(yuē )雍(yōng )无(wú )粱(liáng )林(lín ),梁(liáng ),夷(yí )言(yán )马(mǎ )也(yě )。存(cún )水(shuǐ )自(zì )县(xiàn )东(dōng )南(nán )流(liú ),径(jìng )牧(mù )靡(mí )县(xiàn )北(běi ),又(yòu )东(dōng )径(jìng )且(qiě )兰(lán )县(xiàn )北(běi )而(ér )东(dōng )南(nán )出(chū )也(yě )。

东(dōng )南(nán )至(zhì )郁(yù )林(lín )定(dìng )周(zhōu )县(xiàn ),为(wéi )周(zhōu )水(shuǐ )。

存(cún )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),径(jìng )牂(zāng )柯(kē )郡(jùn )之(zhī )毋(wú )敛(liǎn )县(xiàn )北(běi ),而(ér )东(dōng )南(nán )与(yǔ )毋(wú )敛(liǎn )水(shuǐ )合(hé ),水(shuǐ )首(shǒu )受(shòu )牂(zāng )柯(kē )水(shuǐ ),东(dōng )径(jìng )毋(wú )敛(liǎn )县(xiàn )为(wéi )毋(wú )敛(liǎn )水(shuǐ ),又(yòu )东(dōng )注(zhù )于(yú )存(cún )水(shuǐ )。存(cún )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )郁(yù )林(lín )定(dìng )周(zhōu )县(xiàn ),为(wéi )周(zhōu )水(shuǐ ),盖(gài )水(shuǐ )变(biàn )名(míng )也(yě )。又(yòu )东(dōng )北(běi )至(zhì )潭(tán )中(zhōng )县(xiàn ),注(zhù )于(yú )潭(tán )。

温(wēn )水(shuǐ )出(chū )牂(zāng )柯(kē )夜(yè )郎(láng )县(xiàn ),县(xiàn )故(gù )夜(yè )郎(láng )侯(hóu )国(guó )也(yě ),唐(táng )蒙(méng )开(kāi )以(yǐ )为(wéi )县(xiàn ),王(wáng )莽(mǎng )名(míng )曰(yuē )同(tóng )亭(tíng )矣(yǐ )。温(wēn )水(shuǐ )自(zì )县(xiàn )西(xī )北(běi )流(liú ),径(jìng )谈(tán )藁(gǎo ),与(yǔ )迷(mí )水(shuǐ )合(hé )。水(shuǐ )西(xī )出(chū )益(yì )州(zhōu )郡(jùn )之(zhī )铜(tóng )濑(lài )县(xiàn )谈(tán )虏(lǔ )山(shān ),东(dōng )径(jìng )谈(tán )藁(gǎo )县(xiàn ),右(yòu )注(zhù )温(wēn )水(shuǐ )。温(wēn )水(shuǐ )又(yòu )西(xī )径(jìng )昆(kūn )泽(zé )县(xiàn )南(nán ),又(yòu )径(jìng )味(wèi )县(xiàn ),县(xiàn )故(gù )滇(diān )国(guó )都(dōu )也(yě )。诸(zhū )葛(gě )亮(liàng )讨(tǎo )平(píng )南(nán )中(zhōng ),刘(liú )禅(chán )建(jiàn )兴(xìng )三(sān )年(nián ),分(fèn )益(yì )州(zhōu )郡(jùn ),置(zhì )建(jiàn )宁(níng )郡(jùn )于(yú )此(cǐ )。水(shuǐ )侧(cè )皆(jiē )是(shì )高(gāo )山(shān ),山(shān )水(shuǐ )之(zhī )间(jiān ),悉(xī )是(shì )木(mù )耳(ěr )夷(yí )居(jū ),语(yǔ )言(yán )不(bú )同(tóng ),嗜(shì )欲(yù )亦(yì )异(yì ),虽(suī )曰(yuē )山(shān )居(jū ),土(tǔ )差(chà )平(píng )和(hé )而(ér )无(wú )瘴(zhàng )毒(dú )。温(wēn )水(shuǐ )又(yòu )西(xī )南(nán )径(jìng )滇(diān )池(chí )城(chéng ),池(chí )在(zài )县(xiàn )西(xī ),周(zhōu )三(sān )百(bǎi )许(xǔ )里(lǐ ),上(shàng )源(yuán )深(shēn )广(guǎng ),下(xià )流(liú )浅(qiǎn )狭(xiá ),似(sì )如(rú )倒(dǎo )流(liú ),故(gù )曰(yuē )滇(diān )池(chí )也(yě )。长(zhǎng )老(lǎo )传(chuán )言(yán ):池(chí )中(zhōng )有(yǒu )神(shén )马(mǎ ),家(jiā )马(mǎ )交(jiāo )之(zhī ),则(zé )生(shēng )骏(jùn )驹(jū ),日(rì )行(háng )五(wǔ )百(bǎi )里(lǐ )。晋(jìn )太(tài )元(yuán )十(shí )四(sì )年(nián ),宁(níng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )费(fèi )统(tǒng )言(yán ):晋(jìn )宁(níng )郡(jùn )滇(diān )池(chí )县(xiàn )两(liǎng )神(shén )马(mǎ ),一(yī )白(bái )一(yī )黑(hēi ),盘(pán )戏(xì )河(hé )水(shuǐ )之(zhī )上(shàng )。有(yǒu )滇(diān )州(zhōu ),元(yuán )封(fēng )二(èr )年(nián )立(lì )益(yì )州(zhōu )郡(jùn ),治(zhì )滇(diān )池(chí )城(chéng )。刘(liú )禅(chán )建(jiàn )宁(níng )郡(jùn )也(yě )。温(wēn )水(shuǐ )又(yòu )西(xī )会(huì )大(dà )泽(zé ),与(yǔ )叶(yè )榆(yú )仆(pú )水(shuǐ )合(hé )。温(wēn )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )南(nán ),径(jìng )牂(zāng )柯(kē )之(zhī )毋(wú )单(dān )县(xiàn )。建(jiàn )兴(xìng )中(zhōng ),刘(liú )禅(chán )割(gē )属(shǔ )建(jiàn )宁(níng )郡(jùn )。桥(qiáo )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )上(shàng )承(chéng )俞(yú )元(yuán )之(zhī )南(nán )池(chí )。县(xiàn )治(zhì )龙(lóng )池(chí )洲(zhōu ),周(zhōu )四(sì )十(shí )七(qī )里(lǐ )。一(yī )名(míng )河(hé )水(shuǐ ),与(yǔ )邪(xié )龙(lóng )分(fèn )浦(pǔ ),后(hòu )立(lì )河(hé )阳(yáng )郡(jùn ),治(zhì )河(hé )阳(yáng )县(xiàn ),县(xiàn )在(zài )河(hé )源(yuán )洲(zhōu )上(shàng ),又(yòu )有(yǒu )云(yún )平(píng )县(xiàn ),并(bìng )在(zài )洲(zhōu )中(zhōng )。桥(qiáo )水(shuǐ )东(dōng )流(liú )至(zhì )毋(wú )单(dān )县(xiàn ),注(zhù )于(yú )温(wēn )。温(wēn )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )南(nán ),径(jìng )兴(xìng )古(gǔ )郡(jùn )之(zhī )毋(wú )棳(zhuō )县(xiàn )东(dōng )。王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )名(míng )有(yǒu )棳(zhuō )也(yě )。与(yǔ )南(nán )桥(qiáo )水(shuǐ )合(hé )。水(shuǐ )出(chū )县(xiàn )之(zhī )桥(qiáo )山(shān ),东(dōng )流(liú ),梁(liáng )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。梁(liáng )水(shuǐ )上(shàng )承(chéng )河(hé )水(shuǐ )于(yú )俞(yú )元(yuán )县(xiàn )而(ér )东(dōng )南(nán )径(jìng )兴(xìng )古(gǔ )之(zhī )胜(shèng )休(xiū )县(xiàn ),王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )名(míng )胜(shèng )棳(zhuō )县(xiàn )。梁(liáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )毋(wú )棳(zhuō )县(xiàn ),左(zuǒ )注(zhù )桥(qiáo )水(shuǐ )。桥(qiáo )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),注(zhù )于(yú )温(wēn )。温(wēn )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )南(nán ),径(jìng )律(lǜ )高(gāo )县(xiàn )南(nán ),刘(liú )禅(chán )建(jiàn )兴(xìng )三(sān )年(nián ),分(fèn )牂(zāng )柯(kē )置(zhì )兴(xìng )古(gǔ )郡(jùn ),治(zhì )温(wēn )县(xiàn )。《晋(jìn )书(shū )地(dì )道(dào )记(jì )》治(zhì )此(cǐ )。温(wēn )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )南(nán ),径(jìng )梁(liáng )水(shuǐ )郡(jùn )南(nán ),温(wēn )水(shuǐ )上(shàng )合(hé )梁(liáng )水(shuǐ ),故(gù )自(zì )下(xià )通(tōng )得(dé )梁(liáng )水(shuǐ )之(zhī )称(chēng ),是(shì )以(yǐ )刘(liú )禅(chán )分(fèn )兴(xìng )古(gǔ )之(zhī )盢(xù )南(nán ),置(zhì )郡(jùn )于(yú )染(rǎn )本(běn )县(xiàn )也(yě )。温(wēn )水(shuǐ )东(dōng )南(nán ),径(jìng )镡(tán )封(fēng )县(xiàn )北(běi ),又(yòu )径(jìng )来(lái )惟(wéi )县(xiàn )东(dōng ),而(ér )仆(pú )水(shuǐ )右(yòu )出(chū )焉(yān )。

又(yòu )东(dōng )至(zhì )郁(yù )林(lín )广(guǎng )郁(yù )县(xiàn ),为(wéi )郁(yù )水(shuǐ )。

秦(qín )桂(guì )林(lín )郡(jùn )也(yě )。汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )元(yuán )鼎(dǐng )六(liù )年(nián ),更(gèng )名(míng )郁(yù )林(lín )郡(jùn )。王(wáng )莽(mǎng )以(yǐ )为(wéi )郁(yù )平(píng )郡(jùn )矣(yǐ )。应(yīng )劭(shào )《地(dì )理(lǐ )风(fēng )俗(sú )记(jì )》曰(yuē ):《周(zhōu )礼(lǐ )》郁(yù )人(rén )掌(zhǎng )器(qì ),凡(fán )祭(jì )醊(zhuì )宾(bīn )客(kè )之(zhī )事(shì ),和(hé )郁(yù )鬯(chàng )以(yǐ )实(shí )樽(zūn )彝(yí )。郁(yù ),芳(fāng )草(cǎo )也(yě ),百(bǎi )草(cǎo )之(zhī )华(huá ),煮(zhǔ )以(yǐ )合(hé )酿(niàng )黑(hēi )黍(shǔ ),以(yǐ )降(jiàng )神(shén )者(zhě )也(yě )。或(huò )说(shuō ),今(jīn )郁(yù )金(jīn )香(xiāng )是(shì )也(yě )。一(yī )曰(yuē )郁(yù )人(rén )所(suǒ )贡(gòng ),因(yīn )氏(shì )郡(jùn )矣(yǐ )。温(wēn )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )增(zēng )食(shí )县(xiàn ),有(yǒu )文(wén )象(xiàng )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī ),其(qí )水(shuǐ )导(dǎo )源(yuán )牂(zāng )柯(kē )句(jù )町(dīng )县(xiàn )。应(yīng )劭(shào )曰(yuē ):故(gù )句(jù )町(dīng )国(guó )也(yě )。王(wáng )莽(mǎng )以(yǐ )为(wéi )从(cóng )化(huà )。文(wén )象(xiàng )水(shuǐ )、蒙(méng )水(shuǐ )与(yǔ )卢(lú )惟(wéi )水(shuǐ )、来(lái )细(xì )水(shuǐ )、伐(fá )水(shuǐ ),并(bìng )自(zì )县(xiàn )东(dōng ),历(lì )广(guǎng )郁(yù )至(zhì )增(zēng )食(shí )县(xiàn ),注(zhù )于(yú )郁(yù )水(shuǐ )也(yě )。

又(yòu )东(dōng )至(zhì )领(lǐng )方(fāng )县(xiàn ),东(dōng )与(yǔ )斤(jīn )南(nán )水(shuǐ )合(hé )。

县(xiàn )有(yǒu )朱(zhū )涯(yá )水(shuǐ ),出(chū )临(lín )尘(chén )县(xiàn ),东(dōng )北(běi )流(liú ),泿(yín )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )源(yuán )上(shàng )承(chéng )牂(zāng )柯(kē )水(shuǐ ),东(dōng )径(jìng )增(zēng )食(shí )县(xiàn )而(ér )下(xià )注(zhù )朱(zhū )涯(yá )水(shuǐ )。朱(zhū )涯(yá )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi )径(jìng )临(lín )尘(chén )县(xiàn ),王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )监(jiān )尘(chén )也(yě )。县(xiàn )有(yǒu )斤(jīn )南(nán )水(shuǐ )、侵(qīn )离(lí )水(shuǐ ),并(bìng )径(jìng )临(lín )尘(chén ),东(dōng )入(rù )领(lǐng )方(fāng )县(xiàn ),流(liú )注(zhù )郁(yù )水(shuǐ )。

东(dōng )北(běi )入(rù )于(yú )郁(yù )。

郁(yù )水(shuǐ )即(jí )夜(yè )郎(láng )豚(tún )水(shuǐ )也(yě )。汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )时(shí ),有(yǒu )竹(zhú )王(wáng )兴(xìng )于(yú )豚(tún )水(shuǐ ),有(yǒu )一(yī )女(nǚ )子(zǐ ),浣(huàn )于(yú )水(shuǐ )滨(bīn ),有(yǒu )三(sān )节(jiē )大(dà )竹(zhú ),流(liú )入(rù )女(nǚ )子(zǐ )足(zú )间(jiān ),推(tuī )之(zhī )不(bú )去(qù )。闻(wén )有(yǒu )声(shēng ),持(chí )归(guī )破(pò )之(zhī ),得(dé )一(yī )男(nán )儿(ér )。遂(suí )雄(xióng )夷(yí )濮(pú ),氏(shì )竹(zhú )为(wéi )姓(xìng )。所(suǒ )捐(juān )破(pò )竹(zhú ),于(yú )野(yě )成(chéng )林(lín ),今(jīn )竹(zhú )王(wáng )祠(cí )竹(zhú )林(lín )是(shì )也(yě )。王(wáng )尝(cháng )从(cóng )人(rén )止(zhǐ )大(dà )石(shí )上(shàng ),命(mìng )作(zuò )羹(gēng )。从(cóng )者(zhě )白(bái )无(wú )水(shuǐ )。王(wáng )以(yǐ )剑(jiàn )击(jī )石(shí )出(chū )水(shuǐ ),今(jīn )竹(zhú )王(wáng )水(shuǐ )是(shì )也(yě )。后(hòu )唐(táng )蒙(méng )开(kāi )牂(zāng )柯(kē ),斩(zhǎn )竹(zhú )王(wáng )首(shǒu ),夷(yí )獠(liáo )咸(xián )怨(yuàn ),以(yǐ )竹(zhú )王(wáng )非(fēi )血(xuè )气(qì )所(suǒ )生(shēng ),求(qiú )为(wéi )立(lì )祠(cí )。帝(dì )封(fēng )三(sān )子(zǐ )为(wéi )侯(hóu ),及(jí )死(sǐ ),配(pèi )父(fù )庙(miào ),今(jīn )竹(zhú )王(wáng )三(sān )郎(láng )祠(cí ),其(qí )神(shén )也(yě )。豚(tún )水(shuǐ )东(dōng )北(běi )流(liú ),径(jìng )谈(tán )藁(gǎo )县(xiàn ),东(dōng )径(jìng )牂(zāng )柯(kē )郡(jùn )且(qiě )兰(lán )县(xiàn ),谓(wèi )之(zhī )牂(zāng )柯(kē )水(shuǐ )。水(shuǐ )广(guǎng )数(shù )里(lǐ ),县(xiàn )临(lín )江(jiāng )上(shàng ),故(gù )且(qiě )兰(lán )侯(hóu )国(guó )也(yě )。一(yī )名(míng )头(tóu )兰(lán ),牂(zāng )柯(kē )郡(jùn )治(zhì )也(yě )。楚(chǔ )将(jiāng )庄(zhuāng )蹻(jiǎo )溯(sù )沅(yuán )伐(fá )夜(yè )郎(láng ),椓(zhuó )牂(zāng )柯(kē )系(xì )船(chuán ),因(yīn )名(míng )且(qiě )兰(lán )为(wéi )牂(zāng )柯(kē )矣(yǐ )。汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )元(yuán )鼎(dǐng )六(liù )年(nián )开(kāi )。王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )名(míng )同(tóng )亭(tíng )。有(yǒu )柱(zhù )浦(pǔ )关(guān )。牂(zāng )柯(kē )亦(yì )江(jiāng )中(zhōng )两(liǎng )山(shān )名(míng )也(yě )。左(zuǒ )思(sī )《吴(wú )都(dōu )赋(fù )》云(yún )吐(tǔ )浪(làng )牂(zāng )柯(kē )者(zhě )也(yě )。元(yuán )鼎(dǐng )五(wǔ )年(nián ),武(wǔ )帝(dì )伐(fá )南(nán )越(yuè ),发(fā )夜(yè )郎(láng )精(jīng )兵(bīng ),下(xià )牂(zāng )柯(kē )江(jiāng ),同(tóng )会(huì )番(fān )禺(yú )是(shì )也(yě )。牂(zāng )柯(kē )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )南(nán )径(jìng )毋(wú )敛(liǎn )县(xiàn )西(xī ),毋(wú )敛(liǎn )水(shuǐ )出(chū )焉(yān )。又(yòu )东(dōng ),驩(huān )水(shuǐ )出(chū )焉(yān )。又(yòu )径(jìng )郁(yù )林(lín )广(guǎng )郁(yù )县(xiàn )为(wéi )郁(yù )水(shuǐ )。又(yòu )东(dōng )北(běi )径(jìng )领(lǐng )方(fāng )县(xiàn )北(běi ),又(yòu )东(dōng )径(jìng )布(bù )山(shān )县(xiàn )北(běi ),郁(yù )林(lín )郡(jùn )治(zhì )也(yě )。吴(wú )陆(lù )绩(jì )曰(yuē ):从(cóng )今(jīn )以(yǐ )去(qù )六(liù )十(shí )年(nián ),车(chē )同(tóng )轨(guǐ ),书(shū )同(tóng )文(wén )。至(zhì )大(dà )康(kāng )元(yuán )年(nián ),晋(jìn )果(guǒ )平(píng )吴(wú )。又(yòu )径(jìng )中(zhōng )留(liú )县(xiàn )南(nán ),与(yǔ )温(wēn )水(shuǐ )合(hé ),又(yòu )东(dōng )入(rù )阿(ā )林(lín )县(xiàn ),潭(tán )水(shuǐ )性(xìng )之(zhī )。水(shuǐ )出(chū )武(wǔ )陵(líng )郡(jùn )镡(tán )成(chéng )县(xiàn )玉(yù )山(shān ),东(dōng )流(liú )径(jìng )郁(yù )林(lín )郡(jùn )潭(tán )中(zhōng )县(xiàn ),周(zhōu )水(shuǐ )自(zì )西(xī )南(nán )来(lái )注(zhù )之(zhī )。潭(tán )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )南(nán )流(liú ),与(yǔ )刚(gāng )水(shuǐ )合(hé )。水(shuǐ )西(xī )出(chū )样(yàng )柯(kē )毋(wú )敛(liǎn )县(xiàn ),王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )有(yǒu )敛(liǎn )也(yě ),东(dōng )至(zhì )潭(tán )中(zhōng )入(rù )潭(tán )。潭(tán )水(shuǐ )又(yòu )径(jìng )中(zhōng )留(liú )县(xiàn )东(dōng ),阿(ā )林(lín )县(xiàn )西(xī ),右(yòu )入(rù )郁(yù )水(shuǐ )。《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē ):桥(qiáo )水(shuǐ )东(dōng )至(zhì )中(zhōng )留(liú )入(rù )潭(tán )。又(yòu )云(yún ):领(lǐng )方(fāng )县(xiàn )又(yòu )有(yǒu )桥(qiáo )水(shuǐ )。余(yú )诊(zhěn )其(qí )川(chuān )流(liú ),更(gèng )无(wú )殊(shū )津(jīn ),正(zhèng )是(shì )桥(qiáo )、温(wēn )乱(luàn )流(liú ),故(gù )兼(jiān )通(tōng )称(chēng )。作(zuò )者(zhě )咸(xián )言(yán )至(zhì )中(zhōng )留(liú )入(rù )潭(tán ),潭(tán )水(shuǐ )又(yòu )得(dé )郁(yù )之(zhī )兼(jiān )称(chēng ),而(ér )字(zì )当(dāng )为(wéi )温(wēn ),非(fēi )桥(qiáo )水(shuǐ )也(yě ),盖(gài )书(shū )字(zì )误(wù )矣(yǐ )。郁(yù )水(shuǐ )右(yòu )则(zé )留(liú )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī ),水(shuǐ )南(nán )出(chū )布(bù )山(shān )县(xiàn )下(xià ),径(jìng )中(zhōng )留(liú )入(rù )郁(yù ),郁(yù )水(shuǐ )东(dōng )径(jìng )阿(ā )林(lín )县(xiàn ),又(yòu )东(dōng )径(jìng )猛(měng )陵(líng )县(xiàn ),泿(yín )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。又(yòu )东(dōng )径(jìng )苍(cāng )梧(wú )广(guǎng )信(xìn )县(xiàn ),漓(lí )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。郁(yù )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),封(fēng )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )出(chū )临(lín )贺(hè )郡(jùn )冯(féng )乘(chéng )县(xiàn )西(xī ),谢(xiè )沭(shù )县(xiàn )东(dōng )界(jiè )牛(niú )屯(tún )山(shān )。亦(yì )谓(wèi )之(zhī )临(lín )水(shuǐ ),东(dōng )南(nán )流(liú )径(jìng )萌(méng )渚(zhǔ )峤(qiáo )西(xī ),又(yòu )东(dōng )南(nán )左(zuǒ )合(hé )娇(jiāo )水(shuǐ )。庾(yǔ )仲(zhòng )初(chū )云(yún ):水(shuǐ )出(chū )萌(méng )渚(zhǔ )峤(qiáo )南(nán )流(liú )入(rù )于(yú )临(lín )。临(lín )水(shuǐ )又(yòu )径(jìng )临(lín )贺(hè )县(xiàn )东(dōng ),又(yòu )南(nán )至(zhì )郡(jùn ),左(zuǒ )会(huì )贺(hè )水(shuǐ ),水(shuǐ )出(chū )东(dōng )北(běi )兴(xìng )安(ān )县(xiàn )西(xī )北(běi )罗(luó )山(shān ),东(dōng )南(nán )流(liú )径(jìng )兴(xìng )安(ān )县(xiàn )西(xī )。盛(shèng )弘(hóng )之(zhī )《荆(jīng )州(zhōu )记(jì )》云(yún ):兴(xìng )安(ān )县(xiàn )水(shuǐ )边(biān )有(yǒu )平(píng )石(shí ),上(shàng )有(yǒu )石(shí )履(lǚ ),言(yán )越(yuè )王(wáng )渡(dù )溪(xī ),脱(tuō )履(lǚ )于(yú )此(cǐ )。贺(hè )水(shuǐ )又(yòu )西(xī )南(nán )流(liú ),至(zhì )临(lín )贺(hè )郡(jùn )东(dōng ),右(yòu )注(zhù )临(lín )水(shuǐ )。郡(jùn )对(duì )二(èr )水(shuǐ )之(zhī )交(jiāo )会(huì ),故(gù )郡(jùn )、县(xiàn )取(qǔ )名(míng )焉(yān )。临(lín )水(shuǐ )又(yòu )西(xī )南(nán )流(liú ),径(jìng )郡(jùn )南(nán ),又(yòu )西(xī )南(nán )径(jìng )封(fēng )阳(yáng )县(xiàn )东(dōng ),为(wéi )封(fēng )溪(xī )水(shuǐ )。故(gù )《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē ):县(xiàn )有(yǒu )封(fēng )水(shuǐ )。又(yòu )西(xī )南(nán )流(liú )入(rù )广(guǎng )信(xìn )县(xiàn ),南(nán )流(liú )注(zhù )于(yú )郁(yù )水(shuǐ ),谓(wèi )之(zhī )封(fēng )溪(xī )水(shuǐ )口(kǒu )者(zhě )也(yě )。郁(yù )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )高(gāo )要(yào )县(xiàn ),牢(láo )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )南(nán )出(chū )交(jiāo )州(zhōu )合(hé )浦(pǔ )郡(jùn ),治(zhì )合(hé )浦(pǔ )县(xiàn ),汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )元(yuán )鼎(dǐng )六(liù )年(nián )平(píng )越(yuè )所(suǒ )置(zhì )也(yě )。王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )名(míng )曰(yuē )桓(huán )合(hé )。县(xiàn )曰(yuē )桓(huán )亭(tíng ),孙(sūn )权(quán )黄(huáng )武(wǔ )七(qī )年(nián ),改(gǎi )曰(yuē )珠(zhū )官(guān )郡(jùn )。郡(jùn )不(bú )产(chǎn )谷(gǔ ),多(duō )采(cǎi )珠(zhū )宝(bǎo ),前(qián )政(zhèng )烦(fán )苛(kē ),珠(zhū )徙(xǐ )交(jiāo )趾(zhǐ )。会(huì )稽(jī )孟(mèng )伯(bó )周(zhōu )为(wéi )守(shǒu ),有(yǒu )惠(huì )化(huà )。去(qù )珠(zhū )复(fù )还(hái )。郡(jùn )统(tǒng )临(lín )允(yǔn )县(xiàn ),王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )大(dà )允(yǔn )也(yě )。牢(láo )水(shuǐ )自(zì )县(xiàn )北(běi )流(liú )径(jìng )高(gāo )要(yào )县(xiàn ),入(rù )于(yú )郁(yù )水(shuǐ )。郁(yù )水(shuǐ )南(nán )径(jìng )广(guǎng )州(zhōu )南(nán )海(hǎi )郡(jùn )西(xī ),泿(yín )水(shuǐ )出(chū )焉(yān )。又(yòu )南(nán ),右(yòu )纳(nà )西(xī )随(suí )三(sān )水(shuǐ ),又(yòu )南(nán )径(jìng )四(sì )会(huì )浦(pǔ )水(shuǐ ),上(shàng )承(chéng )日(rì )南(nán )郡(jùn )卢(lú )容(róng )县(xiàn )西(xī )古(gǔ )郎(láng )究(jiū )浦(pǔ ),内(nèi )漕(cáo )口(kǒu ),马(mǎ )援(yuán )所(suǒ )漕(cáo )。水(shuǐ )东(dōng )南(nán )曲(qǔ )屈(qū )通(tōng )郎(láng )湖(hú ),湖(hú )水(shuǐ )承(chéng )金(jīn )山(shān )郎(láng )究(jiū ),究(jiū )水(shuǐ )北(běi )流(liú ),左(zuǒ )会(huì )卢(lú )容(róng )、寿(shòu )泠(líng )二(èr )水(shuǐ )。卢(lú )容(róng )水(shuǐ )出(chū )西(xī )南(nán )区(qū )粟(sù )城(chéng )南(nán )高(gāo )山(shān ),山(shān )南(nán )长(zhǎng )岭(lǐng )连(lián )接(jiē )天(tiān )障(zhàng )岭(lǐng )西(xī )。卢(lú )容(róng )水(shuǐ )凑(còu )隐(yǐn )山(shān )绕(rào )西(xī )卫(wèi )北(běi ),而(ér )东(dōng )径(jìng )区(qū )粟(sù )城(chéng )北(běi ),又(yòu )东(dōng ),右(yòu )与(yǔ )寿(shòu )泠(líng )水(shuǐ )合(hé ),水(shuǐ )出(chū )寿(shòu )泠(líng )县(xiàn )界(jiè )。魏(wèi )正(zhèng )始(shǐ )九(jiǔ )年(nián ),林(lín )邑(yì )进(jìn )侵(qīn )至(zhì )寿(shòu )泠(líng )县(xiàn ),以(yǐ )为(wéi )疆(jiāng )界(jiè ),即(jí )此(cǐ )县(xiàn )也(yě )。寿(shòu )冷(lěng )县(xiàn )以(yǐ )水(shuǐ )凑(còu ),故(gù )水(shuǐ )得(dé )其(qí )名(míng )。东(dōng )径(jìng )区(qū )粟(sù )故(gù )城(chéng )南(nán )。考(kǎo )古(gǔ )《志(zhì )》并(bìng )无(wú )区(qū )粟(sù )之(zhī )名(míng )。应(yīng )劭(shào )《地(dì )理(lǐ )风(fēng )俗(sú )记(jì )》曰(yuē ):日(rì )南(nán )故(gù )秦(qín )象(xiàng )郡(jùn ),汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )元(yuán )鼎(dǐng )六(liù )年(nián )开(kāi )日(rì )南(nán )郡(jùn ),治(zhì )西(xī )卷(juàn )县(xiàn )。《林(lín )邑(yì )记(jì )》曰(yuē ):城(chéng )去(qù )林(lín )邑(yì )步(bù )道(dào )四(sì )百(bǎi )余(yú )里(lǐ )。《交(jiāo )州(zhōu )外(wài )域(yù )记(jì )》曰(yuē ):从(cóng )日(rì )南(nán )郡(jùn )南(nán )去(qù ),到(dào )林(lín )邑(yì )国(guó ),四(sì )百(bǎi )余(yú )里(lǐ )。准(zhǔn )径(jìng )相(xiàng )符(fú ),然(rán )则(zé )城(chéng )故(gù )西(xī )卷(juàn )县(xiàn )也(yě )。《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē ):水(shuǐ )入(rù )海(hǎi ),有(yǒu )竹(zhú )可(kě )为(wéi )杖(zhàng )。王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )之(zhī )曰(yuē )日(rì )南(nán )亭(tíng )。《林(lín )邑(yì )记(jì )》曰(yuē ):其(qí )城(chéng )治(zhì )二(èr )水(shuǐ )之(zhī )间(jiān ),三(sān )方(fāng )际(jì )山(shān ),南(nán )北(běi )瞰(kàn )水(shuǐ )。东(dōng )西(xī )涧(jiàn )浦(pǔ ),流(liú )凑(còu )城(chéng )下(xià )。城(chéng )西(xī )折(shé )十(shí )角(jiǎo ),周(zhōu )围(wéi )六(liù )里(lǐ ),一(yī )百(bǎi )七(qī )十(shí )步(bù ),东(dōng )西(xī )度(dù )六(liù )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )步(bù ),砖(zhuān )城(chéng )二(èr )丈(zhàng ),上(shàng )起(qǐ )砖(zhuān )墙(qiáng )一(yī )丈(zhàng ),开(kāi )方(fāng )隙(xì )孔(kǒng )。砖(zhuān )上(shàng )倚(yǐ )板(bǎn ),板(bǎn )上(shàng )五(wǔ )重(zhòng )层(céng )阁(gé ),阁(gé )上(shàng )架(jià )屋(wū ),屋(wū )上(shàng )架(jià )楼(lóu ),楼(lóu )高(gāo )者(zhě )七(qī )八(bā )丈(zhàng ),下(xià )者(zhě )五(wǔ )六(liù )丈(zhàng )。城(chéng )开(kāi )十(shí )三(sān )门(mén ),凡(fán )宫(gōng )殿(diàn )南(nán )向(xiàng ),屋(wū )宇(yǔ )二(èr )千(qiān )一(yī )百(bǎi )余(yú )间(jiān )。市(shì )居(jū )周(zhōu )绕(rào ),阻(zǔ )峭(qiào )地(dì )险(xiǎn )。故(gù )林(lín )邑(yì )兵(bīng )器(qì )战(zhàn )具(jù ),悉(xī )在(zài )区(qū )粟(sù )。多(duō )城(chéng )垒(lěi ),自(zì )林(lín )邑(yì )王(wáng )范(fàn )胡(hú )达(dá )始(shǐ )。秦(qín )余(yú )徙(xǐ )民(mín ),染(rǎn )同(tóng )夷(yí )化(huà ),日(rì )南(nán )旧(jiù )风(fēng ),变(biàn )易(yì )俱(jù )尽(jìn ),巢(cháo )栖(qī )树(shù )宿(xiǔ ),负(fù )郭(guō )接(jiē )山(shān ),榛(zhēn )棘(jí )蒲(pú )薄(báo ),腾(téng )林(lín )拂(fú )云(yún ),幽(yōu )烟(yān )冥(míng )缅(miǎn ),非(fēi )生(shēng )人(rén )所(suǒ )安(ān )。区(qū )粟(sù )建(jiàn )八(bā )尺(chǐ )表(biǎo ),日(rì )影(yǐng )度(dù )南(nán )八(bā )寸(cùn ),自(zì )此(cǐ )影(yǐng )以(yǐ )南(nán ),在(zài )日(rì )之(zhī )南(nán ),故(gù )以(yǐ )名(míng )郡(jùn )。望(wàng )北(běi )辰(chén )星(xīng ),落(luò )在(zài )天(tiān )际(jì ),日(rì )在(zài )北(běi ),故(gù )开(kāi )北(běi )户(hù )以(yǐ )向(xiàng )日(rì ),此(cǐ )其(qí )大(dà )较(jiào )也(yě )。范(fàn )泰(tài )《古(gǔ )今(jīn )善(shàn )言(yán )》曰(yuē ):日(rì )南(nán )张(zhāng )重(zhòng ),举(jǔ )计(jì )入(rù )洛(luò )。正(zhèng )旦(dàn )大(dà )会(huì ),明(míng )帝(dì )问(wèn ):日(rì )南(nán )郡(jùn )北(běi )向(xiàng )视(shì )日(rì )邪(xié )?重(zhòng )曰(yuē ):今(jīn )郡(jùn )有(yǒu )云(yún )中(zhōng )、金(jīn )城(chéng )者(zhě ),不(bú )必(bì )皆(jiē )有(yǒu )其(qí )实(shí )。日(rì )亦(yì )俱(jù )出(chū )于(yú )东(dōng )耳(ěr )。至(zhì )于(yú )风(fēng )气(qì )暄(xuān )暖(nuǎn ),日(rì )影(yǐng )仰(yǎng )当(dāng ),官(guān )民(mín )居(jū )止(zhǐ )随(suí )情(qíng ),面(miàn )向(xiàng )东(dōng )西(xī )南(nán )北(běi ),回(huí )背(bèi )无(wú )定(dìng )。人(rén )性(xìng )凶(xiōng )悍(hàn ),果(guǒ )于(yú )战(zhàn )斗(dòu ),便(biàn )山(shān )习(xí )水(shuǐ ),不(bú )闲(xián )平(píng )地(dì )。古(gǔ )人(rén )云(yún ):五(wǔ )岭(lǐng )者(zhě ),天(tiān )地(dì )以(yǐ )隔(gé )内(nèi )外(wài ),况(kuàng )绵(mián )途(tú )于(yú )海(hǎi )表(biǎo ),顾(gù )九(jiǔ )岭(lǐng )而(ér )弥(mí )邈(miǎo ),非(fēi )复(fù )行(háng )路(lù )之(zhī )径(jìng )阻(zǔ ),信(xìn )幽(yōu )荒(huāng )之(zhī )冥(míng )域(yù )者(zhě )矣(yǐ )。寿(shòu )泠(líng )水(shuǐ )自(zì )城(chéng )南(nán ),东(dōng )与(yǔ )卢(lú )容(róng )水(shuǐ )合(hé ),东(dōng )注(zhù )郎(láng )究(jiū ),究(jiū )水(shuǐ )所(suǒ )积(jī ),下(xià )潭(tán )为(wéi )湖(hú ),谓(wèi )之(zhī )郎(láng )湖(hú )浦(pǔ )口(kǒu )。有(yǒu )秦(qín )时(shí )象(xiàng )郡(jùn ),墟(xū )域(yù )犹(yóu )存(cún )。自(zì )湖(hú )南(nán )望(wàng ),外(wài )通(tōng )寿(shòu )泠(líng ),从(cóng )郎(láng )湖(hú )入(rù )四(sì )会(huì )浦(pǔ )。元(yuán )嘉(jiā )二(èr )十(shí )年(nián ),以(yǐ )林(lín )邑(yì )顽(wán )凶(xiōng ),历(lì )代(dài )难(nán )化(huà ),恃(shì )远(yuǎn )负(fù )众(zhòng ),慢(màn )威(wēi )背(bèi )德(dé )。北(běi )宝(bǎo )既(jì )臻(zhēn ),南(nán )金(jīn )阙(què )贡(gòng ),乃(nǎi )命(mìng )偏(piān )将(jiāng ),与(yǔ )龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )、交(jiāo )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )檀(tán )和(hé )之(zhī ),陈(chén )兵(bīng )日(rì )南(nán ),修(xiū )文(wén )服(fú )远(yuǎn )。二(èr )十(shí )三(sān )年(nián ),扬(yáng )旌(jīng )从(cóng )四(sì )会(huì )浦(pǔ )口(kǒu ),入(rù )郎(láng )湖(hú )。军(jūn )次(cì )区(qū )粟(sù ),进(jìn )逼(bī )围(wéi )城(chéng ),以(yǐ )飞(fēi )梯(tī )云(yún )桥(qiáo ),悬(xuán )楼(lóu )登(dēng )垒(lěi )。钲(zhēng )鼓(gǔ )大(dà )作(zuò ),虎(hǔ )士(shì )电(diàn )怒(nù ),风(fēng )烈(liè )火(huǒ )扬(yáng ),城(chéng )摧(cuī )众(zhòng )陷(xiàn ),斩(zhǎn )区(qū )粟(sù )王(wáng )范(fàn )扶(fú )龙(lóng )首(shǒu ),十(shí )五(wǔ )以(yǐ )上(shàng ),坑(kēng )截(jié )无(wú )赦(shè ),楼(lóu )阁(gé )雨(yǔ )血(xuè ),填(tián )尸(shī )成(chéng )观(guān )。自(zì )四(sì )会(huì )南(nán )入(rù ),得(dé )卢(lú )容(róng )浦(pǔ )口(kǒu )。晋(jìn )太(tài )康(kāng )三(sān )年(nián ),省(shěng )日(rì )南(nán )郡(jùn )属(shǔ )国(guó )都(dōu )尉(wèi ),以(yǐ )其(qí )所(suǒ )统(tǒng )卢(lú )容(róng )县(xiàn ),置(zhì )日(rì )南(nán )郡(jùn ),及(jí )象(xiàng )林(lín )县(xiàn )之(zhī )故(gù )治(zhì )。《晋(jìn )书(shū )地(dì )道(dào )记(jì )》曰(yuē ):郡(jùn )去(qù )卢(lú )容(róng )浦(pǔ )口(kǒu )二(èr )百(bǎi )里(lǐ ),故(gù )秦(qín )象(xiàng )郡(jùn ),象(xiàng )林(lín )县(xiàn )治(zhì )也(yě )。永(yǒng )和(hé )五(wǔ )年(nián ),征(zhēng )西(xī )桓(huán )温(wēn )遣(qiǎn )督(dū )护(hù )滕(téng )畯(jùn )、率(lǜ )交(jiāo )、广(guǎng )兵(bīng )伐(fá )范(fàn )文(wén )于(yú )旧(jiù )日(rì )南(nán )之(zhī )卢(lú )容(róng )县(xiàn ),为(wéi )文(wén )所(suǒ )败(bài ),即(jí )是(shì )处(chù )也(yě )。退(tuì )次(cì )九(jiǔ )真(zhēn ),更(gèng )治(zhì )兵(bīng ),文(wén )被(bèi )创(chuàng )死(sǐ ),子(zǐ )佛(fó )代(dài )立(lì )。七(qī )年(nián ),畯(jùn )与(yǔ )交(jiāo )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )杨(yáng )平(píng ),复(fù )进(jìn )军(jūn )寿(shòu )泠(líng )浦(pǔ ),入(rù )顿(dùn )郎(láng )湖(hú ),讨(tǎo )佛(fó )于(yú )日(rì )南(nán )故(gù )治(zhì )。佛(fó )蚁(yǐ )聚(jù )连(lián )垒(lěi )五(wǔ )十(shí )余(yú )里(lǐ ),畯(jùn )、平(píng )破(pò )之(zhī )。佛(fó )逃(táo )窜(cuàn )川(chuān )薮(sǒu ),遣(qiǎn )大(dà )帅(shuài )面(miàn )缚(fù )请(qǐng )罪(zuì )军(jūn )门(mén )。遣(qiǎn )武(wǔ )士(shì )陈(chén )延(yán )劳(láo )佛(fó ),与(yǔ )盟(méng )而(ér )还(hái )。康(kāng )泰(tài )《扶(fú )南(nán )记(jì )》曰(yuē ):从(cóng )林(lín )邑(yì )至(zhì )日(rì )南(nán )卢(lú )容(róng )浦(pǔ )口(kǒu ),可(kě )二(èr )百(bǎi )余(yú )里(lǐ )。从(cóng )口(kǒu )南(nán )发(fā ),往(wǎng )扶(fú )南(nán )诸(zhū )国(guó ),常(cháng )从(cóng )此(cǐ )口(kǒu )出(chū )也(yě )。故(gù )《林(lín )邑(yì )记(jì )》曰(yuē ):尽(jìn )纮(hóng )沧(cāng )之(zhī )徼(jiǎo )远(yuǎn ),极(jí )流(liú )服(fú )之(zhī )先(xiān )外(wài ),地(dì )滨(bīn )沧(cāng )海(hǎi ),众(zhòng )国(guó )津(jīn )径(jìng )。郁(yù )水(shuǐ )南(nán )通(tōng )寿(shòu )泠(líng ),即(jí )一(yī )浦(pǔ )也(yě )。浦(pǔ )上(shàng )承(chéng )交(jiāo )趾(zhǐ )郡(jùn )南(nán )都(dōu )官(guān )塞(sāi )浦(pǔ )。《林(lín )邑(yì )记(jì )》曰(yuē ):浦(pǔ )通(tōng )铜(tóng )鼓(gǔ )、外(wài )越(yuè )、安(ān )定(dìng )、黄(huáng )冈(gāng )心(xīn )口(kǒu ),盖(gài )藉(jiè )度(dù )铜(tóng )鼓(gǔ ),即(jí )骆(luò )越(yuè )也(yě )。有(yǒu )铜(tóng )鼓(gǔ ),因(yīn )得(dé )其(qí )名(míng )。马(mǎ )援(yuán )取(qǔ )其(qí )鼓(gǔ )以(yǐ )铸(zhù )铜(tóng )马(mǎ )。至(zhì )凿(záo )口(kǒu ),马(mǎ )援(yuán )所(suǒ )凿(záo ),内(nèi )通(tōng )九(jiǔ )真(zhēn )、浦(pǔ )阳(yáng )。《晋(jìn )书(shū )地(dì )道(dào )记(jì )》九(jiǔ )德(dé )郡(jùn )有(yǒu )浦(pǔ )阳(yáng )县(xiàn )。《交(jiāo )州(zhōu )记(jì )》曰(yuē ):凿(záo )南(nán )塘(táng )者(zhě ),九(jiǔ )真(zhēn )路(lù )之(zhī )所(suǒ )经(jīng )也(yě ),去(qù )州(zhōu )五(wǔ )百(bǎi )里(lǐ )。建(jiàn )武(wǔ )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),马(mǎ )援(yuán )所(suǒ )开(kāi )。《林(lín )邑(yì )记(jì )》曰(yuē ):外(wài )越(yuè )纪(jì )粟(sù )。望(wàng )都(dōu )纪(jì )粟(sù )出(chū )浦(pǔ )阳(yáng ),渡(dù )便(biàn )州(zhōu )至(zhì )典(diǎn )由(yóu ),渡(dù )故(gù )县(xiàn )至(zhì )咸(xián )驩(huān )。咸(xián )驩(huān )属(shǔ )九(jiǔ )真(zhēn )。咸(xián )驩(huān )已(yǐ )南(nán ),獐(zhāng )麂(jǐ )满(mǎn )冈(gāng ),鸣(míng )咆(páo )命(mìng )畴(chóu ),警(jǐng )啸(xiào )聒(guō )野(yě )。孔(kǒng )雀(què )飞(fēi )翔(xiáng ),蔽(bì )日(rì )笼(lóng )山(shān )。渡(dù )治(zhì )口(kǒu ),至(zhì )九(jiǔ )德(dé )。按(àn )《晋(jìn )书(shū )地(dì )道(dào )记(jì )》有(yǒu )九(jiǔ )德(dé )县(xiàn ),《交(jiāo )州(zhōu )外(wài )域(yù )记(jì )》曰(yuē ):九(jiǔ )德(dé )县(xiàn )属(shǔ )九(jiǔ )真(zhēn )郡(jùn ),在(zài )郡(jùn )之(zhī )南(nán ),与(yǔ )日(rì )南(nán )接(jiē )。蛮(mán )卢(lú )舆(yú )居(jū )其(qí )地(dì ),死(sǐ ),子(zǐ )宝(bǎo )纲(gāng )代(dài ),孙(sūn )党(dǎng )服(fú )从(cóng )吴(wú )化(huà ),定(dìng )为(wéi )九(jiǔ )德(dé )郡(jùn ),又(yòu )为(wéi )隶(lì )之(zhī )。《林(lín )邑(yì )记(jì )》曰(yuē ):九(jiǔ )德(dé ),九(jiǔ )夷(yí )所(suǒ )极(jí ),故(gù )以(yǐ )名(míng )郡(jùn )。郡(jùn )名(míng )所(suǒ )置(zhì ),周(zhōu )越(yuè )裳(shang )氏(shì )之(zhī )夷(yí )国(guó )。《周(zhōu )礼(lǐ )》九(jiǔ )夷(yí ),远(yuǎn )极(jí )越(yuè )裳(shang )。白(bái )雉(zhì )象(xiàng )牙(yá ),重(zhòng )九(jiǔ )译(yì )而(ér )来(lái )。自(zì )九(jiǔ )德(dé )通(tōng )类(lèi )口(kǒu ),水(shuǐ )源(yuán )从(cóng )西(xī )北(běi )远(yuǎn )荒(huāng ),径(jìng )宁(níng )州(zhōu )界(jiè )来(lái )也(yě )。九(jiǔ )德(dé )浦(pǔ )内(nèi )径(jìng )越(yuè )裳(shang )究(jiū )、九(jiǔ )德(dé )究(jiū )、南(nán )陵(líng )究(jiū )。按(àn )《晋(jìn )书(shū )地(dì )道(dào )记(jì )》,九(jiǔ )德(dé )郡(jùn )有(yǒu )南(nán )陵(líng )县(xiàn ),晋(jìn )置(zhì )也(yě )。竺(zhú )枝(zhī )《扶(fú )南(nán )记(jì )》,山(shān )溪(xī )濑(lài )中(zhōng )谓(wèi )之(zhī )究(jiū )。《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē ):郡(jùn )有(yǒu )小(xiǎo )水(shuǐ )五(wǔ )十(shí )二(èr ),并(bìng )行(háng )大(dà )川(chuān ),皆(jiē )究(jiū )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。《林(lín )邑(yì )记(jì )》曰(yuē ):义(yì )熙(xī )九(jiǔ )年(nián ),交(jiāo )趾(zhǐ )太(tài )守(shǒu )杜(dù )慧(huì )度(dù )造(zào )九(jiǔ )真(zhēn )水(shuǐ )口(kǒu ),与(yǔ )林(lín )邑(yì )王(wáng )范(fàn )胡(hú )达(dá )战(zhàn ),擒(qín )斩(zhǎn )胡(hú )达(dá )二(èr )子(zǐ ),虏(lǔ )获(huò )百(bǎi )余(yú )人(rén ),胡(hú )达(dá )遁(dùn )。五(wǔ )月(yuè ),慧(huì )度(dù )自(zì )九(jiǔ )真(zhēn )水(shuǐ )历(lì )都(dōu )粟(sù )浦(pǔ ),复(fù )袭(xí )九(jiǔ )真(zhēn )。长(zhǎng )围(wéi )跨(kuà )山(shān ),重(zhòng )栅(shān )断(duàn )浦(pǔ ),驱(qū )象(xiàng )前(qián )锋(fēng ),接(jiē )刃(rèn )城(chéng )下(xià ),连(lián )日(rì )交(jiāo )战(zhàn ),杀(shā )伤(shāng )乃(nǎi )退(tuì )。《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē ):九(jiǔ )真(zhēn )郡(jùn ),汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )元(yuán )鼎(dǐng )六(liù )年(nián )开(kāi ),治(zhì )胥(xū )浦(pǔ )县(xiàn )。王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )之(zhī )曰(yuē )驩(huān )成(chéng )也(yě )。《晋(jìn )书(shū )地(dì )道(dào )记(jì )》曰(yuē ):九(jiǔ )真(zhēn )郡(jùn )有(yǒu )松(sōng )原(yuán )县(xiàn )。《林(lín )邑(yì )记(jì )》曰(yuē ):松(sōng )原(yuán )以(yǐ )西(xī ),鸟(niǎo )鲁(lǔ )驯(xùn )良(liáng ),不(bú )知(zhī )畏(wèi )弓(gōng )。寡(guǎ )妇(fù )孤(gū )居(jū ),散(sàn )发(fā )至(zhì )老(lǎo )。南(nán )移(yí )之(zhī )岭(lǐng ),崪(zú )不(bú )逾(yú )仞(rèn )。仓(cāng )庚(gēng )怀(huái )春(chūn )于(yú )其(qí )北(běi ),翡(fěi )翠(cuì )熙(xī )景(jǐng )乎(hū )其(qí )南(nán ),虽(suī )嘤(yīng )欢(huān )接(jiē )响(xiǎng ),城(chéng )隔(gé )殊(shū )非(fēi ),独(dú )步(bù )难(nán )游(yóu ),俗(sú )姓(xìng )涂(tú )分(fèn )故(gù )也(yě )。自(zì )南(nán )陵(líng )究(jiū )出(chū )于(yú )南(nán )界(jiè )蛮(mán ),进(jìn )得(dé )横(héng )山(shān )。太(tài )和(hé )三(sān )年(nián ),范(fàn )文(wén )侵(qīn )交(jiāo )州(zhōu ),于(yú )横(héng )山(shān )分(fèn )界(jiè )。度(dù )比(bǐ )景(jǐng )庙(miào ),由(yóu )门(mén )浦(pǔ )至(zhì )古(gǔ )战(zhàn )湾(wān ),吴(wú )赤(chì )乌(wū )十(shí )一(yī )年(nián ),魏(wèi )正(zhèng )始(shǐ )九(jiǔ )年(nián ),交(jiāo )州(zhōu )与(yǔ )林(lín )邑(yì )于(yú )湾(wān )大(dà )战(zhàn ),初(chū )失(shī )区(qū )粟(sù )也(yě )。渡(dù )卢(lú )容(róng )县(xiàn ),日(rì )南(nán )郡(jùn )之(zhī )属(shǔ )县(xiàn )也(yě )。自(zì )卢(lú )容(róng )县(xiàn )至(zhì )无(wú )变(biàn )越(yuè )烽(fēng )火(huǒ ),至(zhì )比(bǐ )景(jǐng )县(xiàn ),日(rì )中(zhōng ),头(tóu )上(shàng )景(jǐng )当(dāng )身(shēn )下(xià ),与(yǔ )景(jǐng )为(wéi )比(bǐ )。如(rú )淳(chún )曰(yuē ):故(gù )以(yǐ )比(bǐ )景(jǐng )名(míng )县(xiàn )。阚(kàn )駰(yīn )曰(yuē ):比(bǐ )读(dú )荫(yīn )庇(bì )之(zhī )庇(bì ),景(jǐng )在(zài )己(jǐ )下(xià ),言(yán )为(wéi )身(shēn )所(suǒ )庇(bì )也(yě )。《林(lín )邑(yì )记(jì )》曰(yuē ):渡(dù )比(bǐ )景(jǐng )至(zhì )朱(zhū )吾(wú ),朱(zhū )吾(wú )县(xiàn )浦(pǔ ),今(jīn )之(zhī )封(fēng )界(jiè )。朱(zhū )吾(wú )以(yǐ )南(nán ),有(yǒu )文(wén )狼(láng )人(rén ),野(yě )居(jū )无(wú )室(shì )宅(zhái ),依(yī )树(shù )止(zhǐ )宿(xiǔ ),食(shí )生(shēng )鱼(yú )肉(ròu ),采(cǎi )香(xiāng )为(wéi )业(yè ),与(yǔ )人(rén )交(jiāo )市(shì ),若(ruò )上(shàng )皇(huáng )之(zhī )民(mín )矣(yǐ )。具(jù )南(nán )有(yǒu )文(wén )狼(láng )究(jiū ),下(xià )流(liú )径(jìng )通(tōng )。《晋(jìn )书(shū )地(dì )道(dào )记(jì )》曰(yuē ):朱(zhū )吾(wú )县(xiàn )属(shǔ )日(rì )南(nán )郡(jùn ),去(qù )郡(jùn )二(èr )百(bǎi )里(lǐ )。此(cǐ )县(xiàn )民(mín ),汉(hàn )时(shí )不(bú )堪(kān )二(èr )千(qiān )石(shí )长(zhǎng )吏(lì )调(diào )求(qiú ),引(yǐn )屈(qū )都(dōu )乾(qián )为(wéi )国(guó )。《林(lín )邑(yì )记(jì )》曰(yuē ):屈(qū )都(dōu ),夷(yí )也(yě )。朱(zhū )吾(wú )浦(pǔ )内(nèi )通(tōng )无(wú )劳(láo )湖(hú ),无(wú )劳(láo )究(jiū )水(shuǐ )通(tōng )寿(shòu )泠(líng )浦(pǔ )。元(yuán )嘉(jiā )元(yuán )年(nián ),交(jiāo )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )阮(ruǎn )弥(mí )之(zhī )征(zhēng )林(lín )邑(yì ),阳(yáng )迈(mài )出(chū )婚(hūn ),不(bú )在(zài )。奋(fèn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )阮(ruǎn )谦(qiān )之(zhī )领(lǐng )七(qī )千(qiān )人(rén ),先(xiān )袭(xí )区(qū )粟(sù ),已(yǐ )过(guò )四(sì )会(huì ),未(wèi )入(rù )寿(shòu )泠(líng ),三(sān )日(rì )三(sān )夜(yè ),无(wú )顿(dùn )止(zhǐ )处(chù )。凝(níng )海(hǎi )直(zhí )岸(àn ),遇(yù )风(fēng )大(dà )败(bài )。阳(yáng )迈(mài )携(xié )婚(hūn )都(dōu )部(bù )伍(wǔ )三(sān )百(bǎi )许(xǔ )船(chuán ),来(lái )相(xiàng )救(jiù )授(shòu )。谦(qiān )之(zhī )遭(zāo )风(fēng ),余(yú )数(shù )船(chuán )舰(jiàn ),夜(yè )于(yú )寿(shòu )泠(líng )浦(pǔ )里(lǐ )相(xiàng )遇(yù ),暗(àn )中(zhōng )大(dà )战(zhàn ),谦(qiān )之(zhī )手(shǒu )射(shè )阳(yáng )迈(mài )柁(tuó )工(gōng ),船(chuán )败(bài )纵(zòng )横(héng )。昆(kūn )仑(lún )单(dān )舸(gě ),接(jiē )得(dé )阳(yáng )迈(mài )。谦(qiān )之(zhī )以(yǐ )风(fēng )溺(nì )之(zhī )余(yú ),制(zhì )胜(shèng )理(lǐ )难(nán )。自(zì )此(cǐ )还(hái )渡(dù )寿(shòu )泠(líng ),至(zhì )温(wēn )公(gōng )浦(pǔ )。升(shēng )平(píng )三(sān )年(nián ),温(wēn )放(fàng )之(zhī )征(zhēng )范(fàn )佛(fó )于(yú )湾(wān )分(fèn )界(jiè )阴(yīn )阳(yáng )圻(qí ),入(rù )新(xīn )罗(luó )湾(wān ),至(zhì )焉(yān )下(xià ),一(yī )名(míng )阿(ā )贲(bēn )浦(pǔ ),入(rù )彭(péng )龙(lóng )湾(wān ),隐(yǐn )避(bì )风(fēng )波(bō ),即(jí )林(lín )邑(yì )之(zhī )海(hǎi )渚(zhǔ )。元(yuán )嘉(jiā )二(èr )十(shí )三(sān )年(nián ),交(jiāo )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )檀(tán )和(hé )之(zhī )破(pò )区(qū )粟(sù ),已(yǐ ),飞(fēi )旍(jīng )盖(gài )海(hǎi ),将(jiāng )指(zhǐ )典(diǎn )冲(chōng ),于(yú )彭(péng )龙(lóng )湾(wān )上(shàng )鬼(guǐ )塔(tǎ ),与(yǔ )林(lín )邑(yì )大(dà )战(zhàn ),还(hái )渡(dù )典(diǎn )冲(chōng )。林(lín )邑(yì )入(rù )浦(pǔ ),令(lìng )军(jūn )大(dà )进(jìn ),持(chí )重(zhòng )故(gù )也(yě )。浦(pǔ )西(xī )即(jí )林(lín )邑(yì )都(dōu )也(yě ),治(zhì )典(diǎn )冲(chōng ),去(qù )海(hǎi )岸(àn )四(sì )十(shí )里(lǐ )。处(chù )荒(huāng )流(liú )之(zhī )檄(xí )表(biǎo ),国(guó )越(yuè )裳(shang )之(zhī )疆(jiāng )南(nán ),秦(qín )、汉(hàn )象(xiàng )郡(jùn )之(zhī )象(xiàng )林(lín )县(xiàn )也(yě ),东(dōng )滨(bīn )沧(cāng )海(hǎi ),西(xī )际(jì )徐(xú )狼(láng ),南(nán )接(jiē )扶(fú )南(nán ),北(běi )连(lián )九(jiǔ )德(dé ),后(hòu )去(qù )象(xiàng )林(lín )、林(lín )邑(yì )之(zhī )号(hào )。建(jiàn )国(guó )起(qǐ )自(zì )汉(hàn )末(mò ),初(chū )平(píng )之(zhī )乱(luàn ),人(rén )怀(huái )异(yì )心(xīn ),象(xiàng )林(lín )功(gōng )曹(cáo )姓(xìng )区(qū ),有(yǒu )子(zǐ )名(míng )逵(kuí ),攻(gōng )其(qí )县(xiàn ),杀(shā )令(lìng ),自(zì )号(hào )为(wéi )王(wáng )。值(zhí )世(shì )乱(luàn )离(lí ),林(lín )邑(yì )遂(suí )立(lì ),后(hòu )乃(nǎi )袭(xí )代(dài ),传(chuán )位(wèi )子(zǐ )孙(sūn )。三(sān )国(guó )鼎(dǐng )争(zhēng ),未(wèi )有(yǒu )所(suǒ )附(fù )。吴(wú )有(yǒu )交(jiāo )土(tǔ ),与(yǔ )之(zhī )邻(lín )接(jiē ),进(jìn )侵(qīn )寿(shòu )泠(líng ),以(yǐ )为(wéi )疆(jiāng )界(jiè )。自(zì )区(qū )逵(kuí )以(yǐ )后(hòu ),国(guó )无(wú )文(wén )史(shǐ ),失(shī )其(qí )纂(zuǎn )代(dài ),世(shì )数(shù )难(nán )详(xiáng ),宗(zōng )胤(yìn )灭(miè )绝(jué ),无(wú )复(fù )种(zhǒng )裔(yì )。外(wài )孙(sūn )范(fàn )熊(xióng )代(dài )立(lì ),人(rén )情(qíng )乐(lè )推(tuī )。后(hòu )熊(xióng )死(sǐ ),子(zǐ )逸(yì )立(lì ),有(yǒu )范(fàn )文(wén ),日(rì )南(nán )西(xī )卷(juàn )县(xiàn )夷(yí )帅(shuài )范(fàn )椎(zhuī )奴(nú )也(yě )。文(wén )为(wéi )奴(nú )时(shí ),山(shān )涧(jiàn )牧(mù )羊(yáng ),于(yú )涧(jiàn )水(shuǐ )中(zhōng ),得(dé )两(liǎng )鲤(lǐ )鱼(yú ),隐(yǐn )藏(cáng )挟(jiā )归(guī ),规(guī )欲(yù )私(sī )食(shí )。郎(láng )知(zhī )检(jiǎn )求(qiú ),文(wén )大(dà )惭(cán )惧(jù ),起(qǐ )托(tuō )云(yún ):将(jiāng )而(ér )石(shí )还(hái ),非(fēi )为(wéi )鱼(yú )也(yě )。郎(láng )至(zhì )鱼(yú )所(suǒ ),见(jiàn )是(shì )两(liǎng )石(shí ),信(xìn )之(zhī )而(ér )去(qù )。文(wén )始(shǐ )异(yì )之(zhī )。石(shí )有(yǒu )铁(tiě ),文(wén )入(rù )山(shān )中(zhōng ),就(jiù )石(shí )冶(yě )铁(tiě ),锻(duàn )作(zuò )两(liǎng )刀(dāo )。举(jǔ )刀(dāo )向(xiàng )鄣(zhāng ),因(yīn )祝(zhù )曰(yuē ):鲤(lǐ )鱼(yú )变(biàn )化(huà ),冶(yě )石(shí )成(chéng )刀(dāo ),斫(zhuó )石(shí )鄣(zhāng )破(pò )者(zhě ),是(shì )有(yǒu )神(shén )灵(líng ),文(wén )当(dāng )得(dé )此(cǐ ),为(wéi )国(guó )君(jūn )王(wáng )。斫(zhuó )不(bú )入(rù )者(zhě ),是(shì )刀(dāo )无(wú )神(shén )灵(líng )。进(jìn )斫(zhuó )石(shí )鄣(zhāng ),如(rú )龙(lóng )渊(yuān )、干(gàn )将(jiāng )之(zhī )斩(zhǎn )芦(lú )藁(gǎo ),由(yóu )是(shì )人(rén )情(qíng )渐(jiàn )附(fù )。今(jīn )斫(zhuó )石(shí )尚(shàng )在(zài ),鱼(yú )刀(dāo )犹(yóu )存(cún ),传(chuán )国(guó )子(zǐ )孙(sūn ),如(rú )斩(zhǎn )蛇(shé )之(zhī )剑(jiàn )也(yě )。椎(zhuī )尝(cháng )使(shǐ )文(wén )远(yuǎn )行(háng )商(shāng )贾(jiǎ ),北(běi )到(dào )上(shàng )国(guó ),多(duō )所(suǒ )闻(wén )见(jiàn ),以(yǐ )晋(jìn )愍(mǐn )帝(dì )建(jiàn )兴(xìng )中(zhōng ),南(nán )至(zhì )林(lín )邑(yì ),教(jiāo )王(wáng )范(fàn )逸(yì ),制(zhì )造(zào )城(chéng )他(tā ),缮(shàn )治(zhì )戎(róng )甲(jiǎ ),经(jīng )始(shǐ )廓(kuò )略(luè )。王(wáng )爱(ài )信(xìn )之(zhī ),使(shǐ )为(wéi )将(jiāng )帅(shuài ),能(néng )得(dé )众(zhòng )心(xīn )。文(wén )谗(chán )王(wáng )诸(zhū )子(zǐ ),或(huò )徙(xǐ )或(huò )奔(bēn ),王(wáng )乃(nǎi )独(dú )立(lì )。成(chéng )帝(dì )咸(xián )和(hé )六(liù )年(nián )死(sǐ ),无(wú )胤(yìn )嗣(sì )。文(wén )迎(yíng )王(wáng )子(zǐ )于(yú )外(wài )国(guó ),海(hǎi )行(háng )取(qǔ )水(shuǐ ),置(zhì )毒(dú )子(zǐ )中(zhōng )。饮(yǐn )而(ér )杀(shā )之(zhī ),遂(suí )胁(xié )国(guó )入(rù ),自(zì )立(lì )为(wéi )王(wáng )。取(qǔ )前(qián )王(wáng )妻(qī )妾(qiè ),置(zhì )高(gāo )楼(lóu )土(tǔ ),有(yǒu )从(cóng )己(jǐ )者(zhě ),取(qǔ )而(ér )纳(nà )之(zhī ),不(bú )从(cóng )己(jǐ )者(zhě ),绝(jué )其(qí )饮(yǐn )食(shí )而(ér )死(sǐ )。《江(jiāng )东(dōng )旧(jiù )事(shì )》云(yún ):范(fàn )文(wén ),本(běn )扬(yáng )州(zhōu )人(rén ),少(shǎo )被(bèi )掠(luě )为(wéi )奴(nú ),卖(mài )堕(duò )交(jiāo )州(zhōu )。年(nián )十(shí )五(wǔ )六(liù ),遇(yù )罪(zuì )当(dāng )得(dé )杖(zhàng ),畏(wèi )怖(bù )因(yīn )逃(táo ),随(suí )林(lín )邑(yì )贾(jiǎ )人(rén )渡(dù )海(hǎi )远(yuǎn )去(qù ),没(méi )入(rù )于(yú )王(wáng ),大(dà )被(bèi )幸(xìng )爱(ài )。经(jīng )十(shí )余(yú )年(nián ),王(wáng )死(sǐ ),文(wén )害(hài )王(wáng )二(èr )子(zǐ ),诈(zhà )杀(shā )侯(hóu )将(jiāng ),自(zì )立(lì )为(wéi )王(wáng ),威(wēi )加(jiā )诸(zhū )国(guó )。或(huò )夷(yí )椎(zhuī )蛮(mán )语(yǔ ),口(kǒu )食(shí )鼻(bí )饮(yǐn ),或(huò )雕(diāo )面(miàn )镂(lòu )身(shēn ),狼(láng )裸(luǒ )种(zhǒng ),汉(hàn )魏(wèi )流(liú )赭(zhě ),威(wēi )为(wéi )其(qí )用(yòng )。建(jiàn )元(yuán )二(èr )年(nián ),攻(gōng )日(rì )南(nán )、九(jiǔ )德(dé )、九(jiǔ )真(zhēn ),百(bǎi )姓(xìng )奔(bēn )迸(bèng ),千(qiān )里(lǐ )无(wú )烟(yān ),乃(nǎi )还(hái )林(lín )邑(yì )。林(lín )邑(yì )西(xī )去(qù )广(guǎng )州(zhōu )二(èr )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )里(lǐ ),城(chéng )西(xī )南(nán )角(jiǎo )高(gāo )山(shān )长(zhǎng )岭(lǐng ),连(lián )接(jiē )天(tiān )鄣(zhāng )岭(lǐng ),北(běi )接(jiē )涧(jiàn )。大(dà )源(yuán )淮(huái )水(shuǐ )出(chū )郍(nǎ )郍(nǎ )远(yuǎn )界(jiè ),三(sān )重(zhòng )长(zhǎng )洲(zhōu ),隐(yǐn )山(shān )绕(rào )西(xī ),卫(wèi )北(běi )回(huí )东(dōng ),其(qí )岭(lǐng )南(nán )开(kāi )涧(jiàn ),小(xiǎo )源(yuán )淮(huái )水(shuǐ )出(chū )松(sōng )根(gēn )界(jiè ),上(shàng )山(shān )壑(hè )流(liú ),隐(yǐn )山(shān )绕(rào )南(nán )曲(qǔ )街(jiē )回(huí ),东(dōng )合(hé )淮(huái )流(liú ),以(yǐ )注(zhù )典(diǎn )冲(chōng )。其(qí )城(chéng )西(xī )南(nán )际(jì )山(shān ),东(dōng )北(běi )瞰(kàn )水(shuǐ ),重(zhòng )堑(qiàn )流(liú )浦(pǔ ),周(zhōu )绕(rào )城(chéng )下(xià )。东(dōng )南(nán )堑(qiàn )外(wài ),因(yīn )傍(bàng )薄(báo )城(chéng ),东(dōng )西(xī )横(héng )长(zhǎng ),南(nán )北(běi )纵(zòng )狭(xiá ),北(běi )边(biān )西(xī )端(duān ),回(huí )折(shé )曲(qǔ )入(rù )。城(chéng )周(zhōu )围(wéi )八(bā )里(lǐ )一(yī )百(bǎi )步(bù ),砖(zhuān )城(chéng )二(èr )丈(zhàng ),上(shàng )起(qǐ )砖(zhuān )墙(qiáng )一(yī )丈(zhàng ),开(kāi )方(fāng )隙(xì )孔(kǒng ),砖(zhuān )上(shàng )倚(yǐ )板(bǎn ),板(bǎn )上(shàng )层(céng )阁(gé ),阁(gé )上(shàng )架(jià )屋(wū ),屋(wū )上(shàng )构(gòu )楼(lóu )。高(gāo )者(zhě )六(liù )七(qī )丈(zhàng ),下(xià )者(zhě )四(sì )五(wǔ )丈(zhàng )。飞(fēi )观(guān )鸱(chī )尾(wěi ),迎(yíng )风(fēng )拂(fú )云(yún ),缘(yuán )山(shān )瞰(kàn )水(shuǐ ),骞(qiān )翥(zhù )嵬(wéi )崿(è )。但(dàn )制(zhì )造(zào )壮(zhuàng )拙(zhuō )。稽(jī )古(gǔ )夷(yí )俗(sú ),城(chéng )开(kāi )四(sì )门(mén ),东(dōng )为(wéi )前(qián )门(mén ),当(dāng )两(liǎng )淮(huái )渚(zhǔ )滨(bīn ),于(yú )曲(qǔ )路(lù )有(yǒu )古(gǔ )碑(bēi ),夷(yí )书(shū )铭(míng )赞(zàn )前(qián )王(wáng )胡(hú )达(dá )之(zhī )德(dé )。西(xī )门(mén )当(dāng )两(liǎng )重(zhòng )堑(qiàn ),北(běi )回(huí )上(shàng )山(shān ),山(shān )西(xī )即(jí )淮(huái )流(liú )也(yě )。南(nán )门(mén )度(dù )两(liǎng )重(zhòng )堑(qiàn ),对(duì )温(wēn )公(gōng )垒(lěi )。升(shēng )平(píng )二(èr )年(nián ),交(jiāo )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )温(wēn )放(fàng )之(zhī ),杀(shā )交(jiāo )趾(zhǐ )太(tài )守(shǒu )杜(dù )宝(bǎo )别(bié )驾(jià )阮(ruǎn )朗(lǎng ),遂(suí )征(zhēng )林(lín )邑(yì ),水(shuǐ )陆(lù )累(lèi )战(zhàn ),佛(fó )保(bǎo )城(chéng )自(zì )守(shǒu ),重(zhòng )求(qiú )请(qǐng )服(fú ),听(tīng )之(zhī )。今(jīn )林(lín )邑(yì )东(dōng )城(chéng )南(nán )五(wǔ )里(lǐ ),有(yǒu )温(wēn )公(gōng )二(èr )垒(lěi )是(shì )也(yě )。北(běi )门(mén )滨(bīn )淮(huái ),路(lù )断(duàn )不(bú )通(tōng )。城(chéng )内(nèi )小(xiǎo )城(chéng ),周(zhōu )围(wéi )三(sān )百(bǎi )二(èr )十(shí )步(bù ),合(hé )堂(táng )瓦(wǎ )殿(diàn ),南(nán )壁(bì )不(bú )开(kāi ),两(liǎng )头(tóu )长(zhǎng )屋(wū ),脊(jǐ )出(chū )南(nán )北(běi ),南(nán )拟(nǐ )背(bèi )日(rì )。西(xī )区(qū )城(chéng )内(nèi ),石(shí )山(shān )顺(shùn )淮(huái )面(miàn )阳(yáng ),开(kāi )东(dōng )向(xiàng )殿(diàn ),飞(fēi )檐(yán )鸱(chī )尾(wěi ),青(qīng )琐(suǒ )丹(dān )墀(chí ),榱(cuī )题(tí )桷(jué )椽(chuán ),多(duō )诸(zhū )古(gǔ )法(fǎ )。阁(gé )殿(diàn )上(shàng )柱(zhù ),高(gāo )城(chéng )丈(zhàng )余(yú )五(wǔ ),牛(niú )屎(shǐ )为(wéi )埿(ní )。墙(qiáng )壁(bì )青(qīng )光(guāng )回(huí )度(dù ),曲(qǔ )掖(yè )绮(qǐ )牖(yǒu ),紫(zǐ )窗(chuāng )椒(jiāo )房(fáng ),嫔(pín )媵(yìng )无(wú )别(bié ),宫(gōng )观(guān ),路(lù )寝(qǐn ),永(yǒng )巷(xiàng ),共(gòng )在(zài )殿(diàn )上(shàng ),临(lín )踞(jù )东(dōng )轩(xuān ),径(jìng )与(yǔ )下(xià )语(yǔ )。子(zǐ )弟(dì )臣(chén )侍(shì ),皆(jiē )不(bú )得(dé )上(shàng )。屋(wū )有(yǒu )五(wǔ )十(shí )余(yú )区(qū ),连(lián )甍(méng )接(jiē )栋(dòng ),檐(yán )宇(yǔ )相(xiàng )承(chéng )。神(shén )祠(cí )鬼(guǐ )塔(tǎ ),小(xiǎo )大(dà )八(bā )庙(miào ),层(céng )台(tái )重(zhòng )树(shù ),状(zhuàng )似(sì )佛(fó )刹(shā )。郭(guō )无(wú )市(shì )里(lǐ ),邑(yì )寡(guǎ )人(rén )居(jū ),海(hǎi )岸(àn )萧(xiāo )条(tiáo ),非(fēi )生(shēng )民(mín )所(suǒ )处(chù ),而(ér )首(shǒu )渠(qú )以(yǐ )永(yǒng )安(ān ),养(yǎng )国(guó )十(shí )世(shì ),岂(qǐ )久(jiǔ )存(cún )哉(zāi )?元(yuán )嘉(jiā )中(zhōng ),檀(tán )和(hé )之(zhī )征(zhēng )林(lín )邑(yì ),其(qí )王(wáng )阳(yáng )迈(mài ),举(jǔ )国(guó )夜(yè )奔(bēn )窜(cuàn )山(shān )薮(sǒu )。据(jù )其(qí )城(chéng )邑(yì ),收(shōu )宝(bǎo )巨(jù )亿(yì )。军(jūn )还(hái )之(zhī )后(hòu ),阳(yáng )迈(mài )归(guī )国(guó ),家(jiā )国(guó )荒(huāng )殄(tiǎn ),时(shí )人(rén )靡(mí )存(cún ),踌(chóu )蹰(chú )崩(bēng )擗(pǐ ),愤(fèn )绝(jué )复(fù )苏(sū ),即(jí )以(yǐ )元(yuán )嘉(jiā )二(èr )十(shí )三(sān )年(nián )死(sǐ )。初(chū ),阳(yáng )迈(mài )母(mǔ )怀(huái )身(shēn ),梦(mèng )人(rén )铺(pù )阳(yáng )迈(mài )金(jīn )席(xí ),与(yǔ )其(qí )儿(ér )落(luò )席(xí )上(shàng ),金(jīn )光(guāng )色(sè )起(qǐ )、昭(zhāo )晣(zhé )艳(yàn )曜(yào )。华(huá )俗(sú )谓(wèi )上(shàng )金(jīn )为(wéi )紫(zǐ )磨(mó )金(jīn ),夷(yí )俗(sú )谓(wèi )上(shàng )金(jīn )为(wéi )阳(yáng )迈(mài )金(jīn ),父(fù )胡(hú )达(dá )死(sǐ ),袭(xí )王(wáng )位(wèi ),能(néng )得(dé )人(rén )情(qíng ),自(zì )以(yǐ )灵(líng )梦(mèng ),为(wéi )国(guó )祥(xiáng )庆(qìng )。其(qí )太(tài )子(zǐ )初(chū )名(míng )咄(duō ),后(hòu )阳(yáng )迈(mài )死(sǐ ),咄(duō )年(nián )十(shí )九(jiǔ ),代(dài )立(lì ),慕(mù )先(xiān )君(jūn )之(zhī )德(dé ),复(fù )改(gǎi )名(míng )阳(yáng )迈(mài )。昭(zhāo )穆(mù )二(èr )世(shì ),父(fù )子(zǐ )共(gòng )名(míng ),知(zhī )林(lín )邑(yì )之(zhī )将(jiāng )亡(wáng )矣(yǐ )。其(qí )城(chéng )隍(huáng )堑(qiàn )之(zhī )外(wài ),林(lín )棘(jí )荒(huāng )蔓(màn ),榛(zhēn )梗(gěng )冥(míng )郁(yù ),藤(téng )盘(pán )筀(guì )秀(xiù ),参(cān )错(cuò )际(jì )天(tiān )。其(qí )中(zhōng )香(xiāng )桂(guì )成(chéng )林(lín ),气(qì )清(qīng )烟(yān )澄(chéng )。桂(guì )父(fù ),县(xiàn )人(rén )也(yě ),栖(qī )居(jū )此(cǐ )林(lín ),服(fú )桂(guì )得(dé )道(dào )。时(shí )禽(qín )异(yì )羽(yǔ ),翔(xiáng )集(jí )间(jiān )关(guān ),兼(jiān )比(bǐ )翼(yì )鸟(niǎo ),不(bú )比(bǐ )不(bú )飞(fēi ),鸟(niǎo )名(míng )归(guī )飞(fēi ),鸣(míng )声(shēng )自(zì )呼(hū ),此(cǐ )恋(liàn )乡(xiāng )之(zhī )思(sī )孔(kǒng )悲(bēi ),桑(sāng )梓(zǐ )之(zhī )敬(jìng )成(chéng )俗(sú )也(yě ),豫(yù )章(zhāng )俞(yú )益(yì )期(qī ),性(xìng )气(qì )刚(gāng )直(zhí ),不(bú )下(xià )曲(qǔ )俗(sú ),容(róng )身(shēn )无(wú )所(suǒ ),远(yuǎn )适(shì )在(zài )南(nán ),《与(yǔ )韩(hán )康(kāng )伯(bó )书(shū )》曰(yuē ):惟(wéi )槟(bīn )榔(láng )树(shù ),最(zuì )南(nán )游(yóu )之(zhī )可(kě )观(guān ),但(dàn )性(xìng )不(bú )耐(nài )霜(shuāng ),不(bú )得(dé )北(běi )植(zhí ),不(bú )遇(yù )长(zhǎng )者(zhě )之(zhī )目(mù ),令(lìng )人(rén )恨(hèn )深(shēn )。尝(cháng )对(duì )飞(fēi )鸟(niǎo )恋(liàn )土(tǔ ),增(zēng )思(sī )寄(jì )意(yì )。谓(wèi )此(cǐ )鸟(niǎo )其(qí )背(bèi )青(qīng ),其(qí )腹(fù )赤(chì ),丹(dān )心(xīn )外(wài )露(lù ),鸣(míng )情(qíng )未(wèi )达(dá ),终(zhōng )日(rì )归(guī )飞(fēi ),飞(fēi )不(bú )十(shí )千(qiān ),路(lù )余(yú )万(wàn )里(lǐ ),何(hé )由(yóu )归(guī )哉(zāi )!九(jiǔ )真(zhēn )太(tài )守(shǒu )任(rèn )延(yán ),始(shǐ )教(jiāo )耕(gēng )犁(lí ),俗(sú )化(huà )交(jiāo )土(tǔ ),风(fēng )行(háng )象(xiàng )林(lín ),知(zhī )耕(gēng )以(yǐ )来(lái ),六(liù )百(bǎi )余(yú )年(nián ),火(huǒ )耨(nòu )耕(gēng )艺(yì ),法(fǎ )与(yǔ )华(huá )同(tóng ),名(míng )白(bái )田(tián ),种(zhǒng )白(bái )谷(gǔ ),七(qī )月(yuè )火(huǒ )作(zuò ),十(shí )月(yuè )登(dēng )熟(shú );名(míng )赤(chì )田(tián ),种(zhǒng )赤(chì )谷(gǔ ),十(shí )二(èr )月(yuè )作(zuò ),四(sì )月(yuè )登(dēng )熟(shú ),所(suǒ )谓(wèi )两(liǎng )熟(shú )之(zhī )稻(dào )也(yě )。至(zhì )于(yú )草(cǎo )甲(jiǎ )萌(méng )芽(yá ),谷(gǔ )月(yuè )代(dài )种(zhǒng ),穜(tóng )早(zǎo )晚(wǎn ),无(wú )月(yuè )不(bú )秀(xiù ),耕(gēng )耘(yún )功(gōng )重(zhòng ),收(shōu )获(huò )利(lì )轻(qīng ),熟(shú )速(sù )故(gù )也(yě )。米(mǐ )不(bú )外(wài )散(sàn ),恒(héng )为(wéi )丰(fēng )国(guó )。桑(sāng )蚕(cán )年(nián )八(bā )熟(shú )茧(jiǎn )。《三(sān )都(dōu )赋(fù )》所(suǒ )谓(wèi )八(bā )蚕(cán )之(zhī )绵(mián )者(zhě )矣(yǐ )。其(qí )崖(yá )小(xiǎo )水(shuǐ ),常(cháng )吐(tǔ )飞(fēi )溜(liū ),或(huò )雪(xuě )霏(fēi )沙(shā )涨(zhǎng ),清(qīng )寒(hán )无(wú )底(dǐ ),分(fèn )溪(xī )别(bié )壑(hè ),津(jīn )济(jì )相(xiàng )通(tōng )。其(qí )水(shuǐ )自(zì )城(chéng )东(dōng )北(běi )角(jiǎo )流(liú ),水(shuǐ )上(shàng )悬(xuán )起(qǐ )高(gāo )桥(qiáo ),渡(dù )淮(huái )北(běi )岸(àn ),即(jí )彭(péng )龙(lóng )、区(qū )粟(sù )之(zhī )通(tōng )逵(kuí )也(yě )。檀(tán )和(hé )之(zhī )东(dōng )桥(qiáo )大(dà )战(zhàn ),阳(yáng )迈(mài )被(bèi )创(chuàng )落(luò )象(xiàng ),即(jí )是(shì )处(chù )也(yě )。其(qí )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )南(nán )流(liú )径(jìng )船(chuán )官(guān )口(kǒu ),船(chuán )官(guān )川(chuān )源(yuán )徐(xú )狼(láng )外(wài ),夷(yí )皆(jiē )裸(luǒ )身(shēn ),男(nán )以(yǐ )竹(zhú )筒(tǒng )掩(yǎn )体(tǐ ),女(nǚ )以(yǐ )树(shù )叶(yè )蔽(bì )形(xíng ),外(wài )名(míng )狼(láng ),所(suǒ )谓(wèi )裸(luǒ )国(guó )者(zhě )也(yě )。虽(suī )习(xí )俗(sú )裸(luǒ )袒(tǎn ),犹(yóu )耻(chǐ )无(wú )蔽(bì ),惟(wéi )依(yī )瞑(míng )夜(yè ),与(yǔ )人(rén )交(jiāo )市(shì )睹(dǔ )中(zhōng ),奥(ào )金(jīn )便(biàn )知(zhī )好(hǎo )恶(è ),明(míng )朝(cháo )晓(xiǎo )看(kàn ),皆(jiē )如(rú )其(qí )言(yán )。自(zì )此(cǐ )外(wài )行(háng ),得(dé )至(zhì )扶(fú )南(nán )。按(àn )竺(zhú )枝(zhī )《扶(fú )南(nán )记(jì )》曰(yuē ):抉(jué )南(nán )去(qù )林(lín )邑(yì )四(sì )千(qiān )里(lǐ ),水(shuǐ )步(bù )道(dào )通(tōng )。檀(tán )和(hé )之(zhī )令(lìng )军(jūn )入(rù )邑(yì )浦(pǔ ),据(jù )船(chuán )官(guān )口(kǒu )城(chéng )六(liù )里(lǐ )者(zhě )也(yě )。自(zì )船(chuán )官(guān )下(xià )注(zhù )大(dà )浦(pǔ )之(zhī )东(dōng )湖(hú ),大(dà )水(shuǐ )连(lián )行(háng ),潮(cháo )上(shàng )西(xī )流(liú )。潮(cháo )水(shuǐ )日(rì )夜(yè )长(zhǎng )七(qī )八(bā )尺(chǐ ),从(cóng )此(cǐ )以(yǐ )西(xī ),朔(shuò )望(wàng )并(bìng )潮(cháo ),一(yī )上(shàng )七(qī )日(rì ),水(shuǐ )长(zhǎng )丈(zhàng )六(liù )七(qī )。六(liù )日(rì )之(zhī )后(hòu ),日(rì )夜(yè )分(fèn )为(wéi )再(zài )潮(cháo ),水(shuǐ )长(zhǎng )一(yī )二(èr )尺(chǐ )。春(chūn )夏(xià )秋(qiū )冬(dōng ),厉(lì )然(rán )一(yī )限(xiàn ),高(gāo )下(xià )定(dìng )度(dù ),水(shuǐ )无(wú )盈(yíng )缩(suō ),是(shì )为(wéi )海(hǎi )运(yùn ),亦(yì )曰(yuē )象(xiàng )水(shuǐ )也(yě ),又(yòu )兼(jiān )象(xiàng )浦(pǔ )之(zhī )名(míng )。《晋(jìn )功(gōng )臣(chén )表(biǎo )》所(suǒ )谓(wèi )金(jīn )潾(lín )清(qīng )径(jìng ),象(xiàng )渚(zhǔ )澄(chéng )源(yuán )者(zhě )也(yě )。其(qí )川(chuān )浦(pǔ )渚(zhǔ ),有(yǒu )水(shuǐ )虫(chóng )弥(mí )微(wēi ),攒(zǎn )木(mù )食(shí )船(chuán ),数(shù )十(shí )日(rì )坏(huài )。源(yuán )潭(tán )湛(zhàn )濑(lài ),有(yǒu )鲜(xiān )鱼(yú ),色(sè )黑(hēi ),身(shēn )五(wǔ )丈(zhàng ),头(tóu )如(rú )马(mǎ )首(shǒu ),伺(sì )人(rén )入(rù )水(shuǐ ),便(biàn )来(lái )为(wéi )害(hài )。《山(shān )海(hǎi )经(jīng )》曰(yuē ):离(lí )耳(ěr )国(guó )、雕(diāo )题(tí )国(guó )皆(jiē )在(zài )郁(yù )水(shuǐ )南(nán )。《林(lín )邑(yì )记(jì )》曰(yuē ):汉(hàn )置(zhì )九(jiǔ )郡(jùn ),儋(dān )耳(ěr )与(yǔ )焉(yān )。民(mín )好(hǎo )徒(tú )跣(xiǎn ),耳(ěr )广(guǎng )垂(chuí )以(yǐ )为(wéi )饰(shì ),虽(suī )男(nán )女(nǚ )亵(xiè )露(lù ),不(bú )以(yǐ )为(wéi )羞(xiū )。暑(shǔ )亵(xiè )薄(báo )日(rì ),自(zì )使(shǐ )人(rén )黑(hēi ),积(jī )习(xí )成(chéng )常(cháng ),以(yǐ )黑(hēi )为(wéi )美(měi )。《离(lí )骚(sāo )》所(suǒ )谓(wèi )玄(xuán )国(guó )矣(yǐ )。然(rán )则(zé )信(xìn )耳(ěr ),即(jí )离(lí )耳(ěr )也(yě )。王(wáng )氏(shì )《交(jiāo )广(guǎng )春(chūn )秋(qiū )》曰(yuē ):朱(zhū )崖(yá )、儋(dān )耳(ěr )二(èr )郡(jùn ),与(yǔ )交(jiāo )州(zhōu )俱(jù )开(kāi ),皆(jiē )汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )所(suǒ )置(zhì ),大(dà )海(hǎi )中(zhōng ),南(nán )极(jí )之(zhī )外(wài ),对(duì )合(hé )浦(pǔ )徐(xú )闻(wén )县(xiàn ),清(qīng )朗(lǎng )无(wú )风(fēng )之(zhī )日(rì ),径(jìng )望(wàng )朱(zhū )崖(yá )州(zhōu ),如(rú )囷(qūn )廪(lǐn )大(dà )。从(cóng )徐(xú )闻(wén )对(duì )渡(dù ),北(běi )风(fēng )举(jǔ )帆(fān ),一(yī )日(rì )一(yī )夜(yè )而(ér )至(zhì )。周(zhōu )回(huí )二(èr )千(qiān )余(yú )里(lǐ ),径(jìng )度(dù )八(bā )百(bǎi )里(lǐ )。人(rén )民(mín )可(kě )十(shí )万(wàn )余(yú )家(jiā ),皆(jiē )殊(shū )种(zhǒng )异(yì )类(lèi )。被(bèi )发(fā )雕(diāo )身(shēn ),而(ér )女(nǚ )多(duō )姣(jiāo )好(hǎo ),白(bái )皙(xī ),长(zhǎng )发(fā )美(měi )鬓(bìn )。犬(quǎn )羊(yáng )相(xiàng )聚(jù ),不(bú )服(fú )德(dé )教(jiāo )。儋(dān )耳(ěr )先(xiān )废(fèi ),朱(zhū )崖(yá )数(shù )叛(pàn ),元(yuán )帝(dì )以(yǐ )贾(jiǎ )捐(juān )之(zhī )议(yì )罢(bà )郡(jùn )。杨(yáng )氏(shì )《南(nán )裔(yì )异(yì )物(wù )志(zhì )》曰(yuē ):儋(dān )耳(ěr )、朱(zhū )崖(yá )俱(jù )在(zài )海(hǎi )中(zhōng ),分(fèn )为(wéi )东(dōng )蕃(fān )。故(gù )《山(shān )海(hǎi )经(jīng )》曰(yuē ):在(zài )郁(yù )水(shuǐ )南(nán )也(yě )。郁(yù )水(shuǐ )又(yòu )南(nán ),自(zì )寿(shòu )泠(líng )县(xiàn )注(zhù )于(yú )海(hǎi )。昔(xī )马(mǎ )文(wén )渊(yuān )积(jī )石(shí )为(wéi )塘(táng ),达(dá )于(yú )象(xiàng )浦(pǔ ),建(jiàn )金(jīn )标(biāo )为(wéi )南(nán )极(jí )之(zhī )界(jiè )。俞(yú )益(yì )期(qī )《笺(jiān )》曰(yuē ):马(mǎ )丈(zhàng )渊(yuān )立(lì )两(liǎng )铜(tóng )柱(zhù )于(yú )林(lín )邑(yì )岸(àn )北(běi ),有(yǒu )遗(yí )兵(bīng )十(shí )余(yú )家(jiā )不(bú )反(fǎn ),居(jū )寿(shòu )泠(líng )岸(àn )南(nán ),而(ér )对(duì )铜(tóng )柱(zhù )。悉(xī )姓(xìng )马(mǎ ),自(zì )婚(hūn )姻(yīn ),今(jīn )有(yǒu )二(èr )百(bǎi )户(hù )。交(jiāo )州(zhōu )以(yǐ )其(qí )流(liú )寓(yù ),号(hào )曰(yuē )马(mǎ )流(liú )。言(yán )语(yǔ )饮(yǐn )食(shí ),尚(shàng )与(yǔ )华(huá )同(tóng )。山(shān )川(chuān )移(yí )易(yì ),铜(tóng )柱(zhù )今(jīn )复(fù )在(zài )海(hǎi )中(zhōng ),正(zhèng )赖(lài )此(cǐ )民(mín )以(yǐ )识(shí )故(gù )处(chù )也(yě )。《林(lín )邑(yì )记(jì )》曰(yuē ):建(jiàn )武(wǔ )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),马(mǎ )援(yuán )树(shù )两(liǎng )铜(tóng )柱(zhù )于(yú )象(xiàng )林(lín )南(nán )界(jiè ),与(yǔ )西(xī )屠(tú )国(guó )分(fèn ),汉(hàn )之(zhī )南(nán )疆(jiāng )也(yě )。土(tǔ )人(rén )以(yǐ )之(zhī )流(liú )寓(yù ),号(hào )曰(yuē )马(mǎ )流(liú ),世(shì )称(chēng )汉(hàn )子(zǐ )孙(sūn )也(yě )。《山(shān )海(hǎi )经(jīng )》曰(yuē ):郁(yù )水(shuǐ )出(chū )象(xiàng )郡(jùn )而(ér )西(xī )南(nán )注(zhù )南(nán )海(hǎi ),入(rù )须(xū )陵(líng )东(dōng )南(nán )者(zhě )也(yě )。应(yīng )劭(shào )曰(yuē ):郁(yù )水(shuǐ )出(chū )广(guǎng )信(xìn )东(dōng )入(rù )海(hǎi )。言(yán )始(shǐ )或(huò )可(kě ),终(zhōng )则(zé )非(fēi )矣(yǐ )。

阅读:26623

打赏捐助〔Donate〕>>>

《卷三十六》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库