张骞李广利传【登录】

《汉书》 > 传 > 《张骞李广利传》 > 拼音版

张(zhāng )骞(qiān ),汉(hàn )中(zhōng )人(rén )也(yě ),建(jiàn )元(yuán )中(zhōng )为(wéi )郎(láng )。时(shí ),匈(xiōng )奴(nú )降(jiàng )者(zhě )言(yán )匈(xiōng )奴(nú )破(pò )月(yuè )氏(shì )王(wáng ),以(yǐ )其(qí )头(tóu )为(wéi )饮(yǐn )器(qì ),月(yuè )氏(shì )遁(dùn )而(ér )怨(yuàn )匈(xiōng )奴(nú ),无(wú )与(yǔ )共(gòng )击(jī )之(zhī )。汉(hàn )方(fāng )欲(yù )事(shì )灭(miè )胡(hú ),闻(wén )此(cǐ )言(yán ),欲(yù )通(tōng )使(shǐ ),道(dào )必(bì )更(gèng )匈(xiōng )奴(nú )中(zhōng ),乃(nǎi )募(mù )能(néng )使(shǐ )者(zhě )。骞(qiān )以(yǐ )郎(láng )应(yīng )募(mù ),使(shǐ )月(yuè )氏(shì ),与(yǔ )堂(táng )邑(yì )氏(shì )奴(nú )甘(gān )父(fù )俱(jù )出(chū )陇(lǒng )西(xī )。径(jìng )匈(xiōng )奴(nú ),匈(xiōng )奴(nú )得(dé )之(zhī ),传(chuán )诣(yì )单(dān )于(yú )。单(dān )于(yú )曰(yuē ):“月(yuè )氏(shì )在(zài )吾(wú )北(běi ),汉(hàn )何(hé )以(yǐ )得(dé )往(wǎng )使(shǐ )?吾(wú )欲(yù )使(shǐ )越(yuè ),汉(hàn )肯(kěn )听(tīng )我(wǒ )乎(hū )?”留(liú )骞(qiān )十(shí )余(yú )岁(suì ),予(yǔ )妻(qī ),有(yǒu )子(zǐ ),然(rán )骞(qiān )持(chí )汉(hàn )节(jiē )不(bú )失(shī )。

居(jū )匈(xiōng )奴(nú )西(xī ),骞(qiān )因(yīn )与(yǔ )其(qí )属(shǔ )亡(wáng )乡(xiāng )月(yuè )氏(shì ),西(xī )走(zǒu )数(shù )十(shí )日(rì ),至(zhì )大(dà )宛(wǎn )。大(dà )宛(wǎn )闻(wén )汉(hàn )之(zhī )饶(ráo )财(cái ),欲(yù )通(tōng )不(bú )得(dé ),见(jiàn )骞(qiān ),喜(xǐ ),问(wèn )欲(yù )何(hé )之(zhī )。骞(qiān )曰(yuē ):“为(wéi )汉(hàn )使(shǐ )月(yuè )氏(shì )而(ér )为(wéi )匈(xiōng )奴(nú )所(suǒ )闭(bì )道(dào ),今(jīn )亡(wáng ),唯(wéi )王(wáng )使(shǐ )人(rén )道(dào )送(sòng )我(wǒ )。诚(chéng )得(dé )至(zhì ),反(fǎn )汉(hàn ),汉(hàn )之(zhī )赂(lù )遗(yí )王(wáng )财(cái )物(wù )不(bú )可(kě )胜(shèng )言(yán )。”大(dà )宛(wǎn )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),遣(qiǎn )骞(qiān ),为(wéi )发(fā )道(dào )译(yì ),抵(dǐ )康(kāng )居(jū )。康(kāng )居(jū )传(chuán )致(zhì )大(dà )月(yuè )氏(shì )。大(dà )月(yuè )氏(shì )王(wáng )已(yǐ )为(wéi )胡(hú )所(suǒ )杀(shā ),立(lì )其(qí )夫(fū )人(rén )为(wéi )王(wáng )。既(jì )臣(chén )大(dà )夏(xià )而(ér )君(jūn )之(zhī ),地(dì )肥(féi )饶(ráo ),少(shǎo )寇(kòu ),志(zhì )安(ān )乐(lè )。又(yòu )自(zì )以(yǐ )远(yuǎn )远(yuǎn )汉(hàn ),殊(shū )无(wú )报(bào )胡(hú )之(zhī )心(xīn )。骞(qiān )从(cóng )月(yuè )氏(shì )至(zhì )大(dà )夏(xià ),竟(jìng )不(bú )能(néng )得(dé )月(yuè )氏(shì )要(yào )领(lǐng )。

留(liú )岁(suì )余(yú ),还(hái ),并(bìng )南(nán )山(shān ),欲(yù )从(cóng )羌(qiāng )中(zhōng )归(guī ),复(fù )为(wéi )匈(xiōng )奴(nú )所(suǒ )得(dé )。留(liú )岁(suì )余(yú ),单(dān )于(yú )死(sǐ ),国(guó )内(nèi )乱(luàn ),骞(qiān )与(yǔ )胡(hú )妻(qī )及(jí )堂(táng )邑(yì )父(fù )俱(jù )亡(wáng )归(guī )汉(hàn )。拜(bài )骞(qiān )太(tài )中(zhōng )大(dà )夫(fū ),堂(táng )邑(yì )父(fù )为(wéi )奉(fèng )使(shǐ )君(jūn )。

骞(qiān )为(wéi )人(rén )强(qiáng )力(lì ),宽(kuān )大(dà )信(xìn )人(rén ),蛮(mán )夷(yí )爱(ài )之(zhī )。堂(táng )邑(yì )父(fù )胡(hú )人(rén ),善(shàn )射(shè ),穷(qióng )急(jí )射(shè )禽(qín )兽(shòu )给(gěi )食(shí )。初(chū ),骞(qiān )行(háng )时(shí )百(bǎi )余(yú )人(rén ),去(qù )十(shí )三(sān )岁(suì ),唯(wéi )二(èr )人(rén )得(dé )还(hái )。

骞(qiān )身(shēn )所(suǒ )至(zhì )者(zhě ),大(dà )宛(wǎn )、大(dà )月(yuè )氏(shì )、大(dà )夏(xià )、康(kāng )居(jū ),而(ér )传(chuán )闻(wén )其(qí )旁(páng )大(dà )国(guó )五(wǔ )六(liù ),具(jù )为(wéi )天(tiān )子(zǐ )言(yán )其(qí )地(dì )形(xíng )所(suǒ )有(yǒu ),语(yǔ )皆(jiē )在(zài )《西(xī )域(yù )传(chuán )》。

骞(qiān )曰(yuē ):“臣(chén )在(zài )大(dà )夏(xià )时(shí ),见(jiàn )邛(qióng )竹(zhú )杖(zhàng )、蜀(shǔ )布(bù ),问(wèn ):‘安(ān )得(dé )此(cǐ )?’大(dà )夏(xià )国(guó )人(rén )曰(yuē ):‘吾(wú )贾(jiǎ )人(rén )往(wǎng )市(shì )之(zhī )身(shēn )毒(dú )国(guó )。身(shēn )毒(dú )国(guó )在(zài )大(dà )夏(xià )东(dōng )南(nán )可(kě )数(shù )千(qiān )里(lǐ )。其(qí )俗(sú )土(tǔ )著(zhe ),与(yǔ )大(dà )夏(xià )同(tóng ),而(ér )卑(bēi )湿(shī )暑(shǔ )热(rè )。其(qí )民(mín )乘(chéng )象(xiàng )以(yǐ )战(zhàn )。其(qí )国(guó )临(lín )大(dà )水(shuǐ )焉(yān )。’以(yǐ )骞(qiān )度(dù )之(zhī ),大(dà )夏(xià )去(qù )汉(hàn )万(wàn )二(èr )千(qiān )里(lǐ ),居(jū )西(xī )南(nán )。今(jīn )身(shēn )毒(dú )又(yòu )居(jū )大(dà )夏(xià )东(dōng )南(nán )数(shù )千(qiān )里(lǐ ),有(yǒu )蜀(shǔ )物(wù ),此(cǐ )其(qí )去(qù )蜀(shǔ )不(bú )远(yuǎn )矣(yǐ )。今(jīn )使(shǐ )大(dà )夏(xià ),从(cóng )羌(qiāng )中(zhōng ),险(xiǎn ),羌(qiāng )人(rén )恶(è )之(zhī );少(shǎo )北(běi ),则(zé )为(wéi )匈(xiōng )奴(nú )所(suǒ )得(dé );从(cóng )蜀(shǔ ),宜(yí )径(jìng ),又(yòu )无(wú )寇(kòu )。”天(tiān )子(zǐ )既(jì )闻(wén )大(dà )宛(wǎn )及(jí )大(dà )夏(xià )、安(ān )息(xī )之(zhī )属(shǔ )皆(jiē )大(dà )国(guó ),多(duō )奇(qí )物(wù ),土(tǔ )著(zhe ),颇(pō )与(yǔ )中(zhōng )国(guó )同(tóng )俗(sú ),而(ér )兵(bīng )弱(ruò ),贵(guì )汉(hàn )财(cái )物(wù );其(qí )北(běi )则(zé )大(dà )月(yuè )氏(shì )、康(kāng )居(jū )之(zhī )属(shǔ ),兵(bīng )强(qiáng ),可(kě )以(yǐ )赂(lù )遗(yí )设(shè )利(lì )朝(cháo )也(yě )。诚(chéng )得(dé )而(ér )以(yǐ )义(yì )属(shǔ )之(zhī ),则(zé )广(guǎng )地(dì )万(wàn )里(lǐ ),重(zhòng )九(jiǔ )译(yì ),致(zhì )殊(shū )俗(sú ),威(wēi )德(dé )遍(biàn )于(yú )四(sì )海(hǎi )。天(tiān )子(zǐ )欣(xīn )欣(xīn )以(yǐ )骞(qiān )言(yán )为(wéi )然(rán )。乃(nǎi )令(lìng )因(yīn )蜀(shǔ )犍(jiān )为(wéi )发(fā )间(jiān )使(shǐ ),四(sì )道(dào )并(bìng )出(chū ):出(chū )駹(máng ),出(chū )莋(jí ),出(chū )徙(xǐ )、邛(qióng ),出(chū )僰(bó ),皆(jiē )各(gè )行(háng )一(yī )二(èr )千(qiān )里(lǐ )。其(qí )北(běi )方(fāng )闭(bì )氐(dī )、莋(jí ),南(nán )方(fāng )闭(bì )巂(guī )、昆(kūn )明(míng )。昆(kūn )明(míng )之(zhī )属(shǔ )无(wú )君(jūn )长(zhǎng ),善(shàn )寇(kòu )盗(dào ),辄(zhé )杀(shā )略(luè )汉(hàn )使(shǐ ),终(zhōng )莫(mò )得(dé )通(tōng )。然(rán )闻(wén )其(qí )西(xī )可(kě )千(qiān )余(yú )里(lǐ ),有(yǒu )乘(chéng )象(xiàng )国(guó ),名(míng )滇(diān )越(yuè ),而(ér )蜀(shǔ )贾(jiǎ )间(jiān )出(chū )物(wù )者(zhě )或(huò )至(zhì )焉(yān ),于(yú )是(shì )汉(hàn )以(yǐ )求(qiú )大(dà )夏(xià )道(dào )始(shǐ )通(tōng )滇(diān )国(guó )。初(chū ),汉(hàn )欲(yù )通(tōng )西(xī )南(nán )夷(yí ),费(fèi )多(duō ),罢(bà )之(zhī )。及(jí )骞(qiān )言(yán )可(kě )以(yǐ )通(tōng )大(dà )夏(xià ),及(jí )复(fù )事(shì )西(xī )南(nán )夷(yí )。

骞(qiān )以(yǐ )校(xiào )尉(wèi )从(cóng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )击(jī )匈(xiōng )奴(nú ),知(zhī )水(shuǐ )草(cǎo )处(chù ),军(jūn )得(dé )以(yǐ )不(bú )乏(fá ),乃(nǎi )封(fēng )骞(qiān )为(wéi )博(bó )望(wàng )侯(hóu )。是(shì )岁(suì ),元(yuán )朔(shuò )六(liù )年(nián )也(yě )。后(hòu )二(èr )年(nián ),骞(qiān )为(wéi )卫(wèi )尉(wèi ),与(yǔ )李(lǐ )广(guǎng )俱(jù )出(chū )右(yòu )北(běi )平(píng )击(jī )匈(xiōng )奴(nú )。匈(xiōng )奴(nú )围(wéi )李(lǐ )将(jiāng )军(jūn ),军(jūn )失(shī )亡(wáng )多(duō ),而(ér )骞(qiān )后(hòu )期(qī )当(dāng )斩(zhǎn ),赎(shú )为(wéi )庶(shù )人(rén )。是(shì )岁(suì ),骠(biāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )破(pò )匈(xiōng )奴(nú )西(xī )边(biān ),杀(shā )数(shù )万(wàn )人(rén ),至(zhì )祁(qí )连(lián )山(shān )。其(qí )秋(qiū ),浑(hún )邪(xié )王(wáng )率(lǜ )众(zhòng )降(jiàng )汉(hàn ),而(ér )金(jīn )城(chéng )、河(hé )西(xī )并(bìng )南(nán )山(shān )至(zhì )盐(yán )泽(zé ),空(kōng )无(wú )匈(xiōng )奴(nú )。匈(xiōng )奴(nú )时(shí )有(yǒu )候(hòu )者(zhě )到(dào ),而(ér )希(xī )矣(yǐ )。后(hòu )二(èr )年(nián ),汉(hàn )击(jī )走(zǒu )单(dān )于(yú )于(yú )幕(mù )北(běi )。

天(tiān )子(zǐ )数(shù )问(wèn )骞(qiān )大(dà )夏(xià )之(zhī )属(shǔ )。骞(qiān )既(jì )失(shī )侯(hóu ),因(yīn )曰(yuē ):“臣(chén )居(jū )匈(xiōng )奴(nú )中(zhōng ),闻(wén )乌(wū )孙(sūn )王(wáng )号(hào )昆(kūn )莫(mò )。昆(kūn )莫(mò )父(fù )难(nán )兜(dōu )靡(mí )本(běn )与(yǔ )大(dà )月(yuè )氏(shì )俱(jù )在(zài )祁(qí )连(lián )、敦(dūn )煌(huáng )间(jiān ),小(xiǎo )国(guó )也(yě )。大(dà )月(yuè )氏(shì )攻(gōng )杀(shā )难(nán )兜(dōu )靡(mí ),夺(duó )其(qí )地(dì ),人(rén )民(mín )亡(wáng )走(zǒu )匈(xiōng )奴(nú )。子(zǐ )昆(kūn )莫(mò )新(xīn )生(shēng ),傅(fù )父(fù )布(bù )就(jiù )翕(xī )侯(hóu )抱(bào )亡(wáng )置(zhì )草(cǎo )中(zhōng ),为(wéi )求(qiú )食(shí ),还(hái ),见(jiàn )狼(láng )乳(rǔ )之(zhī ),又(yòu )乌(wū )衔(xián )肉(ròu )翔(xiáng )其(qí )旁(páng ),以(yǐ )为(wéi )神(shén ),遂(suí )持(chí )归(guī )匈(xiōng )奴(nú ),单(dān )于(yú )爱(ài )养(yǎng )之(zhī )。及(jí )壮(zhuàng ),以(yǐ )其(qí )父(fù )民(mín )众(zhòng )与(yǔ )昆(kūn )莫(mò ),使(shǐ )将(jiāng )兵(bīng ),数(shù )有(yǒu )功(gōng )。时(shí ),月(yuè )氏(shì )已(yǐ )为(wéi )匈(xiōng )奴(nú )所(suǒ )破(pò ),西(xī )击(jī )塞(sāi )王(wáng )。塞(sāi )王(wáng )南(nán )走(zǒu )远(yuǎn )徙(xǐ ),月(yuè )氏(shì )居(jū )其(qí )地(dì )。昆(kūn )莫(mò )既(jì )健(jiàn ),自(zì )请(qǐng )单(dān )于(yú )报(bào )父(fù )怨(yuàn ),遂(suí )西(xī )攻(gōng )破(pò )大(dà )月(yuè )氏(shì )。大(dà )月(yuè )氏(shì )复(fù )西(xī )走(zǒu ),徙(xǐ )大(dà )夏(xià )地(dì )。昆(kūn )莫(mò )略(luè )其(qí )众(zhòng ),因(yīn )留(liú )居(jū ),兵(bīng )稍(shāo )强(qiáng ),会(huì )单(dān )于(yú )死(sǐ ),不(bú )肯(kěn )复(fù )朝(cháo )事(shì )匈(xiōng )奴(nú )。匈(xiōng )奴(nú )遣(qiǎn )兵(bīng )击(jī )之(zhī ),不(bú )胜(shèng ),益(yì )以(yǐ )为(wéi )神(shén )而(ér )远(yuǎn )之(zhī )。今(jīn )单(dān )于(yú )新(xīn )困(kùn )于(yú )汉(hàn ),而(ér )昆(kūn )莫(mò )地(dì )空(kōng )。蛮(mán )夷(yí )恋(liàn )故(gù )地(dì ),又(yòu )贪(tān )汉(hàn )物(wù ),诚(chéng )以(yǐ )此(cǐ )时(shí )厚(hòu )赂(lù )乌(wū )孙(sūn ),招(zhāo )以(yǐ )东(dōng )居(jū )故(gù )地(dì ),汉(hàn )遣(qiǎn )公(gōng )主(zhǔ )为(wéi )夫(fū )人(rén ),结(jié )昆(kūn )弟(dì ),其(qí )势(shì )宜(yí )听(tīng ),则(zé )是(shì )断(duàn )匈(xiōng )奴(nú )右(yòu )臂(bì )也(yě )。既(jì )连(lián )乌(wū )孙(sūn ),自(zì )其(qí )西(xī )大(dà )夏(xià )之(zhī )属(shǔ )皆(jiē )可(kě )招(zhāo )来(lái )而(ér )为(wéi )外(wài )臣(chén )。”天(tiān )子(zǐ )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),拜(bài )骞(qiān )为(wéi )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng ),将(jiāng )三(sān )百(bǎi )人(rén ),马(mǎ )各(gè )二(èr )匹(pǐ ),牛(niú )、羊(yáng )以(yǐ )万(wàn )数(shù ),赍(jī )金(jīn )币(bì )帛(bó )直(zhí )数(shù )千(qiān )巨(jù )万(wàn ),多(duō )持(chí )节(jiē )副(fù )使(shǐ ),道(dào )可(kě )便(biàn )遣(qiǎn )之(zhī )旁(páng )国(guó )。骞(qiān )既(jì )至(zhì )乌(wū )孙(sūn ),致(zhì )赐(cì )谕(yù )指(zhǐ ),未(wèi )能(néng )得(dé )其(qí )决(jué )。语(yǔ )在(zài )《西(xī )域(yù )传(chuán )》。骞(qiān )即(jí )分(fèn )遣(qiǎn )副(fù )使(shǐ )使(shǐ )大(dà )宛(wǎn )、康(kāng )居(jū )、月(yuè )氏(shì )、大(dà )夏(xià )。乌(wū )孙(sūn )发(fā )译(yì )道(dào )送(sòng )骞(qiān ),与(yǔ )乌(wū )孙(sūn )使(shǐ )数(shù )十(shí )人(rén ),马(mǎ )数(shù )十(shí )匹(pǐ )。报(bào )谢(xiè ),因(yīn )令(lìng )窥(kuī )汉(hàn ),知(zhī )其(qí )广(guǎng )大(dà )。

骞(qiān )还(hái ),拜(bài )为(wéi )大(dà )行(háng )。岁(suì )余(yú ),骞(qiān )卒(zú )。后(hòu )岁(suì )余(yú ),其(qí )所(suǒ )遣(qiǎn )副(fù )使(shǐ )通(tōng )大(dà )夏(xià )之(zhī )属(shǔ )者(zhě )皆(jiē )颇(pō )与(yǔ )其(qí )人(rén )俱(jù )来(lái ),于(yú )是(shì )西(xī )北(běi )国(guó )始(shǐ )通(tōng )于(yú )汉(hàn )矣(yǐ )。然(rán )骞(qiān )凿(záo )空(kōng ),诸(zhū )后(hòu )使(shǐ )往(wǎng )者(zhě )皆(jiē )称(chēng )博(bó )望(wàng )侯(hóu ),以(yǐ )为(wéi )质(zhì )于(yú )外(wài )国(guó ),外(wài )国(guó )由(yóu )是(shì )信(xìn )之(zhī )。其(qí )后(hòu ),乌(wū )孙(sūn )竟(jìng )与(yǔ )汉(hàn )结(jié )婚(hūn )。

初(chū ),天(tiān )子(zǐ )发(fā )书(shū )《易(yì )》,曰(yuē )“神(shén )马(mǎ )当(dāng )从(cóng )西(xī )北(běi )来(lái )”。得(dé )乌(wū )孙(sūn )马(mǎ )好(hǎo ),名(míng )曰(yuē ):“天(tiān )马(mǎ )”。及(jí )得(dé )宛(wǎn )汗(hàn )血(xuè )马(mǎ ),益(yì )壮(zhuàng ),更(gèng )名(míng )乌(wū )孙(sūn )马(mǎ )曰(yuē )“西(xī )极(jí )马(mǎ )”,宛(wǎn )马(mǎ )曰(yuē )“天(tiān )马(mǎ )”云(yún )。而(ér )汉(hàn )始(shǐ )筑(zhù )令(lìng )居(jū )以(yǐ )西(xī ),初(chū )置(zhì )酒(jiǔ )泉(quán )郡(jùn ),以(yǐ )通(tōng )西(xī )北(běi )国(guó )。因(yīn )《益(yì )》发(fā )使(shǐ )抵(dǐ )安(ān )息(xī )、奄(yǎn )蔡(cài )、犛(lí )靬(jiān )、条(tiáo )支(zhī )、身(shēn )毒(dú )国(guó )。而(ér )天(tiān )子(zǐ )好(hǎo )宛(wǎn )马(mǎ ),使(shǐ )者(zhě )相(xiàng )望(wàng )于(yú )道(dào ),一(yī )辈(bèi )大(dà )者(zhě )数(shù )百(bǎi ),少(shǎo )者(zhě )百(bǎi )余(yú )人(rén ),所(suǒ )赍(jī )操(cāo ),大(dà )放(fàng )博(bó )望(wàng )侯(hóu )时(shí )。其(qí )后(hòu )益(yì )习(xí )而(ér )衰(shuāi )少(shǎo )焉(yān )。汉(hàn )率(lǜ )一(yī )岁(suì )中(zhōng )使(shǐ )者(zhě )多(duō )者(zhě )十(shí )余(yú ),少(shǎo )者(zhě )五(wǔ )六(liù )辈(bèi ),远(yuǎn )者(zhě )八(bā )九(jiǔ )岁(suì ),近(jìn )者(zhě )数(shù )岁(suì )而(ér )反(fǎn )。

是(shì )时(shí ),汉(hàn )既(jì )灭(miè )越(yuè ),蜀(shǔ )所(suǒ )通(tōng )西(xī )南(nán )夷(yí )皆(jiē )震(zhèn ),请(qǐng )吏(lì )。置(zhì )牂(zāng )柯(kē )、越(yuè )巂(guī )、益(yì )州(zhōu )、沈(shěn )黎(lí )、文(wén )山(shān )郡(jùn ),欲(yù )地(dì )接(jiē )以(yǐ )前(qián )通(tōng )大(dà )夏(xià )。乃(nǎi )遣(qiǎn )使(shǐ )岁(suì )十(shí )余(yú )辈(bèi ),出(chū )此(cǐ )初(chū )郡(jùn ),皆(jiē )复(fù )闭(bì )昆(kūn )明(míng ),为(wéi )所(suǒ )杀(shā ),夺(duó )币(bì )物(wù )。于(yú )是(shì )汉(hàn )发(fā )兵(bīng )击(jī )昆(kūn )明(míng ),斩(zhǎn )首(shǒu )数(shù )万(wàn )。后(hòu )复(fù )遣(qiǎn )使(shǐ ),竟(jìng )不(bú )得(dé )通(tōng )。语(yǔ )在(zài )《西(xī )南(nán )夷(yí )传(chuán )》。

自(zì )骞(qiān )开(kāi )外(wài )国(guó )道(dào )以(yǐ )尊(zūn )贵(guì ),其(qí )吏(lì )士(shì )争(zhēng )上(shàng )书(shū )言(yán )外(wài )国(guó )奇(qí )怪(guài )利(lì )害(hài ),求(qiú )使(shǐ )。天(tiān )子(zǐ )为(wéi )其(qí )绝(jué )远(yuǎn ),非(fēi )人(rén )所(suǒ )乐(lè ),听(tīng )其(qí )言(yán ),予(yǔ )节(jiē ),募(mù )吏(lì )民(mín )无(wú )问(wèn )所(suǒ )从(cóng )来(lái ),为(wéi )具(jù )备(bèi )人(rén )众(zhòng )遣(qiǎn )之(zhī ),以(yǐ )广(guǎng )其(qí )道(dào )。来(lái )还(hái )不(bú )能(néng )无(wú )侵(qīn )盗(dào )币(bì )物(wù ),及(jí )使(shǐ )失(shī )指(zhǐ ),天(tiān )子(zǐ )为(wéi )其(qí )习(xí )之(zhī ),辄(zhé )复(fù )按(àn )致(zhì )重(zhòng )罪(zuì ),以(yǐ )激(jī )怒(nù )令(lìng )赎(shú ),复(fù )求(qiú )使(shǐ )。使(shǐ )端(duān )无(wú )穷(qióng ),而(ér )轻(qīng )犯(fàn )法(fǎ )。其(qí )吏(lì )卒(zú )亦(yì )辄(zhé )复(fù )盛(shèng )推(tuī )外(wài )国(guó )所(suǒ )有(yǒu ),言(yán )大(dà )者(zhě )予(yǔ )节(jiē ),言(yán )小(xiǎo )者(zhě )为(wéi )副(fù ),故(gù )妄(wàng )言(yán )无(wú )行(háng )之(zhī )徒(tú )皆(jiē )争(zhēng )相(xiàng )效(xiào )。其(qí )使(shǐ )皆(jiē )私(sī )县(xiàn )官(guān )赍(jī )物(wù ),欲(yù )贱(jiàn )市(shì )以(yǐ )私(sī )其(qí )利(lì )。外(wài )国(guó )亦(yì )厌(yàn )汉(hàn )使(shǐ )人(rén )人(rén )有(yǒu )言(yán )轻(qīng )重(zhòng ),度(dù )汉(hàn )兵(bīng )远(yuǎn ),不(bú )能(néng )至(zhì ),而(ér )禁(jìn )其(qí )食(shí )物(wù ),以(yǐ )苦(kǔ )汉(hàn )使(shǐ )。汉(hàn )使(shǐ )乏(fá )绝(jué ),责(zé )怨(yuàn ),至(zhì )相(xiàng )攻(gōng )击(jī )。楼(lóu )兰(lán )、姑(gū )师(shī )小(xiǎo )国(guó ),当(dāng )空(kōng )道(dào ),攻(gōng )劫(jié )汉(hàn )使(shǐ )王(wáng )恢(huī )等(děng )尤(yóu )甚(shèn )。而(ér )匈(xiōng )奴(nú )奇(qí )兵(bīng )又(yòu )时(shí )时(shí )遮(zhē )击(jī )之(zhī )。使(shǐ )者(zhě )争(zhēng )言(yán )外(wài )国(guó )利(lì )害(hài ),皆(jiē )有(yǒu )城(chéng )邑(yì ),兵(bīng )弱(ruò )易(yì )击(jī )。于(yú )是(shì )天(tiān )子(zǐ )遣(qiǎn )从(cóng )票(piào )侯(hóu )破(pò )奴(nú )将(jiāng )属(shǔ )国(guó )骑(qí )及(jí )郡(jùn )兵(bīng )数(shù )万(wàn )以(yǐ )击(jī )胡(hú ),胡(hú )皆(jiē )去(qù )。明(míng )年(nián ),击(jī )破(pò )姑(gū )师(shī ),虏(lǔ )楼(lóu )兰(lán )王(wáng )。酒(jiǔ )泉(quán )列(liè )亭(tíng )障(zhàng )至(zhì )玉(yù )门(mén )矣(yǐ )。

而(ér )大(dà )宛(wǎn )诸(zhū )国(guó )发(fā )使(shǐ )随(suí )汉(hàn )使(shǐ )来(lái ),观(guān )汉(hàn )广(guǎng )大(dà ),以(yǐ )大(dà )鸟(niǎo )卵(luǎn )及(jí )犛(lí )靬(jiān )眩(xuàn )人(rén )献(xiàn )于(yú )汉(hàn ),天(tiān )子(zǐ )大(dà )说(shuō )。而(ér )汉(hàn )使(shǐ )穷(qióng )河(hé )源(yuán ),其(qí )山(shān )多(duō )玉(yù )石(shí ),采(cǎi )来(lái ),天(tiān )子(zǐ )案(àn )古(gǔ )图(tú )书(shū ),名(míng )河(hé )所(suǒ )出(chū )山(shān )曰(yuē )昆(kūn )仑(lún )云(yún )。

是(shì )时(shí ),上(shàng )方(fāng )数(shù )巡(xún )狩(shòu )海(hǎi )上(shàng ),乃(nǎi )悉(xī )从(cóng )外(wài )国(guó )客(kè ),大(dà )都(dōu )多(duō )人(rén )则(zé )过(guò )之(zhī ),散(sàn )财(cái )帛(bó )赏(shǎng )赐(cì ),厚(hòu )具(jù )饶(ráo )给(gěi )之(zhī ),以(yǐ )览(lǎn )视(shì )汉(hàn )富(fù )厚(hòu )焉(yān )。大(dà )角(jiǎo )氐(dī ),出(chū )奇(qí )戏(xì )诸(zhū )怪(guài )物(wù ),多(duō )聚(jù )观(guān )者(zhě ),行(háng )赏(shǎng )赐(cì ),酒(jiǔ )池(chí )肉(ròu )林(lín ),令(lìng )外(wài )国(guó )客(kè )遍(biàn )观(guān )名(míng )各(gè )仓(cāng )库(kù )府(fǔ )臧(zāng )之(zhī )积(jī ),欲(yù )以(yǐ )见(jiàn )汉(hàn )广(guǎng )大(dà ),倾(qīng )骇(hài )之(zhī )。及(jí )加(jiā )其(qí )眩(xuàn )者(zhě )之(zhī )工(gōng ),而(ér )角(jiǎo )氐(dī )奇(qí )戏(xì )岁(suì )增(zēng )变(biàn ),其(qí )益(yì )兴(xìng ),自(zì )此(cǐ )始(shǐ )。而(ér )外(wài )国(guó )使(shǐ )更(gèng )来(lái )更(gèng )去(qù )。大(dà )宛(wǎn )以(yǐ )西(xī )皆(jiē )自(zì )恃(shì )远(yuǎn ),尚(shàng )骄(jiāo )恣(zì ),未(wèi )可(kě )诎(qū )以(yǐ )礼(lǐ )羁(jī )縻(mí )而(ér )使(shǐ )也(yě )。

汉(hàn )使(shǐ )往(wǎng )既(jì )多(duō ),其(qí )少(shǎo )从(cóng )率(lǜ )进(jìn )孰(shú )于(yú )天(tiān )子(zǐ ),言(yán )大(dà )宛(wǎn )有(yǒu )善(shàn )马(mǎ )在(zài )贰(èr )师(shī )城(chéng ),匿(nì )不(bú )肯(kěn )示(shì )汉(hàn )使(shǐ )。天(tiān )子(zǐ )既(jì )好(hǎo )宛(wǎn )马(mǎ ),闻(wén )之(zhī )甘(gān )心(xīn ),使(shǐ )壮(zhuàng )士(shì )车(chē )令(lìng )等(děng )待(dài )千(qiān )金(jīn )及(jí )金(jīn )马(mǎ )以(yǐ )请(qǐng )宛(wǎn )王(wáng )贰(èr )师(shī )城(chéng )善(shàn )马(mǎ )。宛(wǎn )国(guó )饶(ráo )汉(hàn )物(wù ),相(xiàng )与(yǔ )谋(móu )曰(yuē ):“汉(hàn )去(qù )我(wǒ )远(yuǎn ),而(ér )盐(yán )水(shuǐ )中(zhōng )数(shù )有(yǒu )败(bài ),出(chū )其(qí )北(běi )有(yǒu )胡(hú )寇(kòu ),出(chū )其(qí )南(nán )乏(fá )水(shuǐ )草(cǎo ),又(yòu )且(qiě )往(wǎng )往(wǎng )而(ér )绝(jué )邑(yì ),乏(fá )食(shí )者(zhě )多(duō )。汉(hàn )使(shǐ )数(shù )百(bǎi )人(rén )为(wéi )辈(bèi )来(lái ),常(cháng )乏(fá )食(shí ),死(sǐ )者(zhě )过(guò )半(bàn ),是(shì )安(ān )能(néng )致(zhì )大(dà )军(jūn )乎(hū )?且(qiě )贰(èr )师(shī )马(mǎ ),宛(wǎn )宝(bǎo )马(mǎ )也(yě )。”遂(suí )不(bú )肯(kěn )予(yǔ )汉(hàn )使(shǐ )。汉(hàn )使(shǐ )怒(nù ),妄(wàng )言(yán ),椎(zhuī )金(jīn )马(mǎ )而(ér )去(qù )。宛(wǎn )中(zhōng )贵(guì )人(rén )怒(nù )曰(yuē ):“汉(hàn )使(shǐ )至(zhì )轻(qīng )我(wǒ )!”遣(qiǎn )汉(hàn )使(shǐ )去(qù ),令(lìng )其(qí )东(dōng )边(biān )郁(yù )成(chéng )王(wáng )遮(zhē )攻(gōng ),杀(shā )汉(hàn )使(shǐ ),取(qǔ )其(qí )财(cái )物(wù )。天(tiān )子(zǐ )大(dà )怒(nù )。诸(zhū )尝(cháng )使(shǐ )宛(wǎn )姚(yáo )定(dìng )汉(hàn )等(děng )言(yán ):“宛(wǎn )兵(bīng )弱(ruò ),诚(chéng )以(yǐ )汉(hàn )兵(bīng )不(bú )过(guò )三(sān )千(qiān )人(rén ),强(qiáng )弩(nǔ )射(shè )之(zhī ),即(jí )破(pò )宛(wǎn )矣(yǐ )。”天(tiān )子(zǐ )以(yǐ )尝(cháng )使(shǐ )浞(zhuó )野(yě )侯(hóu )攻(gōng )楼(lóu )兰(lán ),以(yǐ )七(qī )百(bǎi )骑(qí )先(xiān )至(zhì ),虏(lǔ )其(qí )王(wáng ),以(yǐ )定(dìng )汉(hàn )等(děng )言(yán )为(wéi )然(rán ),而(ér )欲(yù )侯(hóu )宠(chǒng )姬(jī )李(lǐ )氏(shì ),乃(nǎi )以(yǐ )李(lǐ )广(guǎng )利(lì )为(wéi )将(jiāng )军(jūn ),伐(fá )宛(wǎn )。

骞(qiān )孙(sūn )猛(měng ),字(zì )子(zǐ )游(yóu ),有(yǒu )俊(jùn )才(cái ),元(yuán )帝(dì )时(shí )为(wéi )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū ),使(shǐ )匈(xiōng )奴(nú ),给(gěi )事(shì )中(zhōng ),为(wéi )石(shí )显(xiǎn )所(suǒ )谮(zèn )。自(zì )杀(shā )。

李(lǐ )广(guǎng )利(lì ),女(nǚ )弟(dì )李(lǐ )夫(fū )人(rén )有(yǒu )宠(chǒng )于(yú )上(shàng ),产(chǎn )昌(chāng )邑(yì )哀(āi )王(wáng )。太(tài )初(chū )元(yuán )年(nián ),以(yǐ )广(guǎng )利(lì )为(wéi )贰(èr )师(shī )将(jiāng )军(jūn ),发(fā )属(shǔ )国(guó )六(liù )千(qiān )骑(qí )及(jí )郡(jùn )国(guó )恶(è )少(shǎo )年(nián )数(shù )万(wàn )人(rén )以(yǐ )往(wǎng ),期(qī )至(zhì )贰(èr )师(shī )城(chéng )取(qǔ )善(shàn )马(mǎ ),故(gù )号(hào )“贰(èr )师(shī )将(jiāng )军(jūn )”。故(gù )浩(hào )侯(hóu )王(wáng )恢(huī )使(shǐ )道(dào )军(jūn )。既(jì )西(xī )过(guò )盐(yán )水(shuǐ ),当(dāng )道(dào )小(xiǎo )国(guó )各(gè )坚(jiān )城(chéng )守(shǒu ),不(bú )肯(kěn )给(gěi )食(shí ),攻(gōng )之(zhī )不(bú )能(néng )下(xià )。下(xià )者(zhě )得(dé )食(shí ),不(bú )下(xià )者(zhě )数(shù )日(rì )则(zé )去(qù )。比(bǐ )至(zhì )郁(yù )成(chéng ),士(shì )财(cái )有(yǒu )数(shù )千(qiān ),皆(jiē )饥(jī )罢(bà )。攻(gōng )郁(yù )成(chéng )城(chéng ),郁(yù )成(chéng )距(jù )之(zhī ),所(suǒ )杀(shā )伤(shāng )甚(shèn )众(zhòng )。贰(èr )师(shī )将(jiāng )军(jūn )与(yǔ )左(zuǒ )右(yòu )计(jì ):“至(zhì )郁(yù )成(chéng )尚(shàng )不(bú )能(néng )举(jǔ ),况(kuàng )至(zhì )其(qí )王(wáng )都(dōu )乎(hū )?”引(yǐn )而(ér )还(hái )。往(wǎng )来(lái )二(èr )岁(suì ),至(zhì )敦(dūn )煌(huáng ),士(shì )不(bú )过(guò )什(shí )一(yī )二(èr )。使(shǐ )使(shǐ )上(shàng )书(shū )言(yán ):“道(dào )远(yuǎn ),多(duō )乏(fá )食(shí ),且(qiě )士(shì )卒(zú )不(bú )患(huàn )战(zhàn )而(ér )患(huàn )饥(jī )。人(rén )少(shǎo ),不(bú )足(zú )以(yǐ )拔(bá )宛(wǎn )。愿(yuàn )且(qiě )罢(bà )兵(bīng ),益(yì )发(fā )而(ér )复(fù )往(wǎng )。”天(tiān )子(zǐ )闻(wén )之(zhī ),大(dà )怒(nù ),使(shǐ )使(shǐ )遮(zhē )玉(yù )门(mén )关(guān ),曰(yuē ):“军(jūn )有(yǒu )敢(gǎn )入(rù ),斩(zhǎn )之(zhī )。”贰(èr )师(shī )恐(kǒng ),因(yīn )留(liú )屯(tún )敦(dūn )煌(huáng )。

其(qí )夏(xià ),汉(hàn )亡(wáng )浞(zhuó )野(yě )之(zhī )兵(bīng )二(èr )万(wàn )余(yú )于(yú )匈(xiōng )奴(nú ),公(gōng )卿(qīng )议(yì )者(zhě )皆(jiē )愿(yuàn )罢(bà )宛(wǎn )军(jūn ),专(zhuān )力(lì )攻(gōng )胡(hú )。天(tiān )子(zǐ )业(yè )出(chū )兵(bīng )诛(zhū )宛(wǎn ),宛(wǎn )小(xiǎo )国(guó )而(ér )不(bú )能(néng )下(xià ),则(zé )大(dà )夏(xià )之(zhī )属(shǔ )渐(jiàn )轻(qīng )汉(hàn ),而(ér )宛(wǎn )善(shàn )马(mǎ )绝(jué )不(bú )来(lái ),乌(wū )孙(sūn )、轮(lún )台(tái )易(yì )苦(kǔ )汉(hàn )使(shǐ ),为(wéi )外(wài )国(guó )笑(xiào )。乃(nǎi )案(àn )言(yán )伐(fá )宛(wǎn )尤(yóu )不(bú )便(biàn )者(zhě )邓(dèng )光(guāng )等(děng )。赦(shè )囚(qiú )徒(tú )扞(gǎn )寇(kòu )盗(dào ),发(fā )恶(è )少(shǎo )年(nián )及(jí )边(biān )骑(qí ),岁(suì )余(yú )而(ér )出(chū )敦(dūn )煌(huáng )六(liù )万(wàn )人(rén ),负(fù )私(sī )从(cóng )者(zhě )不(bú )与(yǔ )。牛(niú )十(shí )万(wàn ),马(mǎ )三(sān )万(wàn )匹(pǐ ),驴(lǘ )、橐(tuó )驼(tuó )以(yǐ )万(wàn )数(shù )赍(jī )粮(liáng ),兵(bīng )弩(nǔ )甚(shèn )设(shè )。天(tiān )下(xià )骚(sāo )动(dòng ),转(zhuǎn )相(xiàng )奉(fèng )伐(fá )宛(wǎn ),五(wǔ )十(shí )余(yú )校(xiào )尉(wèi )。宛(wǎn )城(chéng )中(zhōng )无(wú )井(jǐng ),汲(jí )城(chéng )外(wài )流(liú )水(shuǐ ),于(yú )是(shì )遣(qiǎn )水(shuǐ )工(gōng )徙(xǐ )其(qí )城(chéng )下(xià )水(shuǐ )空(kōng )以(yǐ )穴(xué )其(qí )城(chéng )。益(yì )发(fā )戍(shù )甲(jiǎ )卒(zú )十(shí )八(bā )万(wàn )酒(jiǔ )泉(quán )、张(zhāng )掖(yè )北(běi ),置(zhì )居(jū )延(yán )、休(xiū )屠(tú )以(yǐ )卫(wèi )酒(jiǔ )泉(quán )。而(ér )发(fā )天(tiān )下(xià )七(qī )科(kē )適(shì ),及(jí )载(zǎi )糒(bèi )给(gěi )贰(èr )师(shī ),转(zhuǎn )车(chē )人(rén )徒(tú )相(xiàng )连(lián )属(shǔ )至(zhì )敦(dūn )煌(huáng )。而(ér )拜(bài )习(xí )马(mǎ )者(zhě )二(èr )人(rén )为(wéi )执(zhí )驱(qū )马(mǎ )校(xiào )尉(wèi ),备(bèi )破(pò )宛(wǎn )择(zé )取(qǔ )其(qí )善(shàn )马(mǎ )云(yún )。

于(yú )是(shì )贰(èr )师(shī )后(hòu )复(fù )行(háng ),兵(bīng )多(duō ),所(suǒ )至(zhì )小(xiǎo )国(guó )莫(mò )不(bú )迎(yíng ),出(chū )食(shí )给(gěi )军(jūn )。至(zhì )轮(lún )台(tái ),轮(lún )台(tái )不(bú )下(xià ),攻(gōng )数(shù )日(rì ),屠(tú )之(zhī )。自(zì )此(cǐ )而(ér )西(xī ),平(píng )行(háng )至(zhì )宛(wǎn )城(chéng ),兵(bīng )到(dào )者(zhě )三(sān )万(wàn )。宛(wǎn )兵(bīng )迎(yíng )击(jī )汉(hàn )兵(bīng ),汉(hàn )兵(bīng )射(shè )败(bài )之(zhī ),宛(wǎn )兵(bīng )走(zǒu )入(rù )保(bǎo )其(qí )城(chéng )。贰(èr )师(shī )欲(yù )攻(gōng )郁(yù )成(chéng )城(chéng ),恐(kǒng )留(liú )行(háng )而(ér )令(lìng )宛(wǎn )益(yì )生(shēng )诈(zhà ),乃(nǎi )先(xiān )至(zhì )宛(wǎn ),决(jué )其(qí )水(shuǐ )原(yuán ),移(yí )之(zhī ),则(zé )宛(wǎn )固(gù )已(yǐ )忧(yōu )困(kùn )。围(wéi )其(qí )城(chéng ),攻(gōng )之(zhī )四(sì )十(shí )余(yú )日(rì )。其(qí )外(wài )城(chéng )坏(huài ),虏(lǔ )宛(wǎn )贵(guì )人(rén )勇(yǒng )将(jiāng )煎(jiān )靡(mí )。宛(wǎn )大(dà )恐(kǒng ),走(zǒu )入(rù )中(zhōng )城(chéng ),相(xiàng )与(yǔ )谋(móu )曰(yuē ):“汉(hàn )所(suǒ )为(wéi )攻(gōng )宛(wǎn ),以(yǐ )王(wáng )毋(wú )寡(guǎ )。”宛(wǎn )贵(guì )人(rén )谋(móu )曰(yuē ):“王(wáng )毋(wú )寡(guǎ )匿(nì )善(shàn )马(mǎ ),杀(shā )汉(hàn )使(shǐ )。今(jīn )杀(shā )王(wáng )而(ér )出(chū )善(shàn )马(mǎ ),汉(hàn )兵(bīng )宜(yí )解(jiě );即(jí )不(bú ),乃(nǎi )力(lì )战(zhàn )而(ér )死(sǐ ),未(wèi )晚(wǎn )也(yě )。”宛(wǎn )贵(guì )人(rén )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),共(gòng )杀(shā )王(wáng )。持(chí )其(qí )头(tóu ),遣(qiǎn )人(rén )使(shǐ )贰(èr )师(shī ),约(yuē )曰(yuē ):“汉(hàn )无(wú )攻(gōng )我(wǒ ),我(wǒ )尽(jìn )出(chū )善(shàn )马(mǎ ),恣(zì )所(suǒ )取(qǔ ),而(ér )给(gěi )汉(hàn )军(jūn )食(shí )。即(jí )不(bú )听(tīng )我(wǒ ),我(wǒ )尽(jìn )杀(shā )善(shàn )马(mǎ ),康(kāng )居(jū )之(zhī )救(jiù )又(yòu )且(qiě )至(zhì )。至(zhì ),我(wǒ )居(jū )内(nèi ),康(kāng )居(jū )居(jū )外(wài ),与(yǔ )汉(hàn )军(jūn )战(zhàn )。孰(shú )计(jì )之(zhī ),何(hé )从(cóng )?”是(shì )时(shí ),康(kāng )居(jū )候(hòu )视(shì )汉(hàn )兵(bīng )尚(shàng )盛(shèng ),不(bú )敢(gǎn )进(jìn )。贰(èr )师(shī )闻(wén )宛(wǎn )城(chéng )中(zhōng )新(xīn )得(dé )汉(hàn )人(rén )知(zhī )穿(chuān )井(jǐng ),而(ér )其(qí )内(nèi )食(shí )尚(shàng )多(duō )。计(jì )以(yǐ )为(wéi )来(lái )诛(zhū )首(shǒu )恶(è )者(zhě )毋(wú )寡(guǎ ),毋(wú )寡(guǎ )头(tóu )已(yǐ )至(zhì ),如(rú )此(cǐ )不(bú )许(xǔ ),则(zé )坚(jiān )守(shǒu ),而(ér )康(kāng )居(jū )候(hòu )汉(hàn )兵(bīng )罢(bà )来(lái )救(jiù )宛(wǎn ),破(pò )汉(hàn )军(jūn )必(bì )矣(yǐ )。军(jūn )吏(lì )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),许(xǔ )宛(wǎn )之(zhī )约(yuē )。宛(wǎn )乃(nǎi )出(chū )其(qí )马(mǎ ),令(lìng )汉(hàn )自(zì )择(zé )之(zhī ),而(ér )多(duō )出(chū )食(shí )食(shí )汉(hàn )军(jūn )。汉(hàn )军(jūn )取(qǔ )其(qí )善(shàn )马(mǎ )数(shù )十(shí )匹(pǐ ),中(zhōng )马(mǎ )以(yǐ )下(xià )牝(pìn )牡(mǔ )三(sān )千(qiān )余(yú )匹(pǐ ),而(ér )立(lì )宛(wǎn )贵(guì )人(rén )之(zhī )故(gù )时(shí )遇(yù )汉(hàn )善(shàn )者(zhě )名(míng )昧(mèi )蔡(cài )为(wéi )宛(wǎn )王(wáng ),与(yǔ )盟(méng )而(ér )罢(bà )兵(bīng ),终(zhōng )不(bú )得(dé )入(rù )中(zhōng )城(chéng ),罢(bà )而(ér )引(yǐn )归(guī )。

初(chū ),贰(èr )师(shī )起(qǐ )孰(shú )煌(huáng )西(xī ),为(wéi )人(rén )多(duō ),道(dào )上(shàng )国(guó )不(bú )能(néng )食(shí ),分(fèn )为(wéi )数(shù )军(jūn ),从(cóng )南(nán )北(běi )道(dào )。校(xiào )尉(wèi )王(wáng )申(shēn )生(shēng )、故(gù )鸿(hóng )胪(lú )壶(hú )充(chōng )国(guó )等(děng )千(qiān )余(yú )人(rén )别(bié )至(zhì )郁(yù )成(chéng ),城(chéng )守(shǒu )不(bú )肯(kěn )给(gěi )食(shí )。申(shēn )生(shēng )去(qù )大(dà )军(jūn )二(èr )百(bǎi )里(lǐ ),负(fù )而(ér )轻(qīng )之(zhī ),攻(gōng )郁(yù )成(chéng )急(jí )。郁(yù )成(chéng )窥(kuī )知(zhī )申(shēn )生(shēng )军(jūn )少(shǎo ),晨(chén )用(yòng )三(sān )千(qiān )人(rén )攻(gōng )杀(shā )申(shēn )生(shēng )等(děng ),数(shù )人(rén )脱(tuō )亡(wáng ),走(zǒu )贰(èr )师(shī )。贰(èr )师(shī )令(lìng )搜(sōu )粟(sù )都(dōu )尉(wèi )上(shàng )官(guān )桀(jié )往(wǎng )攻(gōng )破(pò )郁(yù )成(chéng ),郁(yù )成(chéng )降(jiàng )。其(qí )王(wáng )亡(wáng )走(zǒu )康(kāng )居(jū ),桀(jié )追(zhuī )至(zhì )康(kāng )居(jū )。康(kāng )居(jū )闻(wén )汉(hàn )已(yǐ )破(pò )宛(wǎn ),出(chū )郁(yù )成(chéng )王(wáng )与(yǔ )桀(jié ),桀(jié )令(lìng )四(sì )骑(qí )士(shì )缚(fù )守(shǒu )诣(yì )大(dà )将(jiāng )军(jūn )。四(sì )人(rén )相(xiàng )谓(wèi )“郁(yù )成(chéng ),汉(hàn )所(suǒ )毒(dú ),今(jīn )生(shēng )将(jiāng ),卒(zú )失(shī )大(dà )事(shì )。”欲(yù )杀(shā ),莫(mò )適(shì )先(xiān )击(jī )。上(shàng )邽(guī )骑(qí )士(shì )赵(zhào )弟(dì )拔(bá )剑(jiàn )击(jī )斩(zhǎn )郁(yù )成(chéng )王(wáng )。桀(jié )等(děng )遂(suí )追(zhuī )及(jí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )。

初(chū ),贰(èr )师(shī )后(hòu )行(háng ),天(tiān )子(zǐ )使(shǐ )使(shǐ )告(gào )乌(wū )孙(sūn )大(dà )发(fā )兵(bīng )击(jī )宛(wǎn )。乌(wū )孙(sūn )发(fā )二(èr )千(qiān )骑(qí )往(wǎng ),持(chí )两(liǎng )端(duān ),不(bú )肯(kěn )前(qián )。贰(èr )师(shī )将(jiāng )军(jūn )之(zhī )东(dōng ),诸(zhū )所(suǒ )过(guò )小(xiǎo )国(guó )闻(wén )宛(wǎn )破(pò ),皆(jiē )使(shǐ )其(qí )子(zǐ )弟(dì )从(cóng )入(rù )贡(gòng )献(xiàn ),见(jiàn )天(tiān )子(zǐ ),因(yīn )为(wéi )质(zhì )焉(yān )。军(jūn )还(hái ),入(rù )玉(yù )门(mén )者(zhě )万(wàn )余(yú )人(rén ),马(mǎ )千(qiān )余(yú )匹(pǐ )。后(hòu )行(háng ),非(fēi )乏(fá )食(shí ),战(zhàn )死(sǐ )不(bú )甚(shèn )多(duō ),而(ér )将(jiāng )吏(lì )贪(tān ),不(bú )爱(ài )卒(zú ),侵(qīn )牟(móu )之(zhī ),以(yǐ )此(cǐ )物(wù )故(gù )者(zhě )众(zhòng )。天(tiān )子(zǐ )为(wéi )万(wàn )里(lǐ )征(zhēng )伐(fá ),不(bú )录(lù )其(qí )过(guò ),乃(nǎi )下(xià )诏(zhào )曰(yuē ):“匈(xiōng )奴(nú )为(wéi )害(hài )久(jiǔ )矣(yǐ ),今(jīn )虽(suī )徙(xǐ )幕(mù )北(běi ),与(yǔ )旁(páng )国(guó )谋(móu )共(gòng )要(yào )绝(jué )大(dà )月(yuè )氏(shì )使(shǐ ),遮(zhē )杀(shā )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )江(jiāng )、故(gù )雁(yàn )门(mén )守(shǒu )攘(rǎng )。危(wēi )须(xū )以(yǐ )西(xī )及(jí )大(dà )宛(wǎn )皆(jiē )合(hé )约(yuē )杀(shā )期(qī )门(mén )车(chē )令(lìng )、中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )朝(cháo )及(jí )身(shēn )毒(dú )国(guó )使(shǐ ),隔(gé )东(dōng )西(xī )道(dào )。贰(èr )师(shī )将(jiāng )军(jūn )广(guǎng )利(lì )征(zhēng )讨(tǎo )厥(jué )罪(zuì ),伐(fá )胜(shèng )大(dà )宛(wǎn )。赖(lài )天(tiān )之(zhī )灵(líng ),从(cóng )溯(sù )河(hé )山(shān ),涉(shè )流(liú )沙(shā ),通(tōng )西(xī )海(hǎi ),山(shān )雪(xuě )不(bú )积(jī ),士(shì )大(dà )夫(fū )径(jìng )度(dù ),获(huò )王(wáng )首(shǒu )虏(lǔ ),珍(zhēn )怪(guài )之(zhī )物(wù )毕(bì )陈(chén )于(yú )阙(què )。其(qí )封(fēng )广(guǎng )利(lì )为(wéi )海(hǎi )西(xī )侯(hóu ),食(shí )邑(yì )八(bā )千(qiān )户(hù )。”又(yòu )封(fēng )斩(zhǎn )郁(yù )成(chéng )王(wáng )者(zhě )赵(zhào )弟(dì )为(wéi )新(xīn )畤(zhì )侯(hóu );军(jūn )正(zhèng )赵(zhào )始(shǐ )成(chéng )功(gōng )最(zuì )多(duō ),为(wéi )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū );上(shàng )官(guān )桀(jié )敢(gǎn )深(shēn )入(rù ),为(wéi )少(shǎo )府(fǔ );李(lǐ )哆(duō )有(yǒu )计(jì )谋(móu ),为(wéi )上(shàng )党(dǎng )太(tài )守(shǒu )。军(jūn )官(guān )吏(lì )为(wéi )九(jiǔ )卿(qīng )者(zhě )三(sān )人(rén ),诸(zhū )侯(hóu )相(xiàng )、郡(jùn )守(shǒu )、二(èr )千(qiān )石(shí )百(bǎi )余(yú )人(rén ),千(qiān )石(shí )以(yǐ )下(xià )千(qiān )余(yú )人(rén )。奋(fèn )行(háng )者(zhě )官(guān )过(guò )其(qí )望(wàng ),以(yǐ )適(shì )过(guò )行(háng )者(zhě )皆(jiē )黜(chù )其(qí )劳(láo )。士(shì )卒(zú )赐(cì )直(zhí )四(sì )万(wàn )钱(qián )。伐(fá )宛(wǎn )再(zài )反(fǎn ),凡(fán )四(sì )岁(suì )而(ér )得(dé )罢(bà )焉(yān )。

后(hòu )十(shí )一(yī )岁(suì ),征(zhēng )和(hé )三(sān )年(nián ),贰(èr )师(shī )复(fù )将(jiāng )七(qī )万(wàn )骑(qí )出(chū )五(wǔ )原(yuán ),击(jī )匈(xiōng )奴(nú ),度(dù )郅(zhì )居(jū )水(shuǐ )。兵(bīng )败(bài ),降(jiàng )匈(xiōng )奴(nú ),为(wéi )单(dān )于(yú )所(suǒ )杀(shā )。语(yǔ )在(zài )《匈(xiōng )奴(nú )传(chuán )》。

赞(zàn )曰(yuē ):“《禹(yǔ )本(běn )纪(jì )》言(yán )河(hé )出(chū )昆(kūn )仑(lún ),昆(kūn )仑(lún )高(gāo )二(èr )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )里(lǐ )余(yú ),日(rì )月(yuè )所(suǒ )相(xiàng )避(bì )隐(yǐn )为(wéi )光(guāng )明(míng )也(yě )。自(zì )张(zhāng )骞(qiān )使(shǐ )大(dà )夏(xià )之(zhī )后(hòu ),穷(qióng )河(hé )原(yuán ),恶(è )睹(dǔ )所(suǒ )谓(wèi )昆(kūn )仑(lún )者(zhě )乎(hū )?故(gù )言(yán )九(jiǔ )州(zhōu )山(shān )川(chuān ),《尚(shàng )书(shū )》近(jìn )之(zhī )矣(yǐ )。至(zhì )《禹(yǔ )本(běn )纪(jì )》、《山(shān )经(jīng )》所(suǒ )有(yǒu ),放(fàng )哉(zāi )!”

阅读:25813

打赏捐助〔Donate〕>>>

《张骞李广利传》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库