白话译文【登录】

《古文观止》 > 驳复仇议 > 《白话译文》 > 拼音版

臣(chén )看(kàn )到(dào )文(wén )献(xiàn )说(shuō ),则(zé )天(tiān )皇(huáng )后(hòu )时(shí ),同(tóng )州(zhōu )下(xià )邽(guī )县(xiàn )有(yǒu )个(gè )叫(jiào )徐(xú )元(yuán )庆(qìng )的(de )人(rén ),父(fù )亲(qīn )徐(xú )爽(shuǎng )被(bèi )县(xiàn )尉(wèi )赵(zhào )师(shī )韫(yùn )杀(shā )了(le ),他(tā )最(zuì )后(hòu )能(néng )亲(qīn )手(shǒu )杀(shā )掉(diào )他(tā )父(fù )亲(qīn )的(de )仇(chóu )人(rén ),自(zì )己(jǐ )捆(kǔn )绑(bǎng )着(zhe )身(shēn )体(tǐ )到(dào )官(guān )府(fǔ )自(zì )首(shǒu )。当(dāng )时(shí )的(de )谏(jiàn )官(guān )陈(chén )子(zǐ )昂(áng )建(jiàn )议(yì )处(chù )以(yǐ )死(sǐ )罪(zuì ),同(tóng )时(shí )在(zài )他(tā )家(jiā )乡(xiāng )表(biǎo )彰(zhāng )他(tā )的(de )行(háng )为(wéi ),并(bìng )请(qǐng )朝(cháo )廷(tíng )将(jiāng )这(zhè )种(zhǒng )处(chù )理(lǐ )方(fāng )式(shì )“编(biān )入(rù )法(fǎ )令(lìng ),永(yǒng )远(yuǎn )作(zuò )为(wéi )国(guó )家(jiā )的(de )法(fǎ )律(lǜ )制(zhì )度(dù )”。臣(chén )个(gè )人(rén )认(rèn )为(wéi ),这(zhè )样(yàng )做(zuò )是(shì )不(bú )对(duì )的(de )。

臣(chén )听(tīng )说(shuō ),礼(lǐ )的(de )根(gēn )本(běn )作(zuò )用(yòng )是(shì )为(wéi )了(le )防(fáng )止(zhǐ )人(rén )们(men )作(zuò )乱(luàn )。倘(tǎng )若(ruò )说(shuō )不(bú )能(néng )让(ràng )杀(shā )人(rén )者(zhě )逍(xiāo )遥(yáo )法(fǎ )外(wài ),那(nà )么(me )凡(fán )是(shì )作(zuò )儿(ér )子(zǐ )的(de )为(wéi )报(bào )父(fù )母(mǔ )之(zhī )仇(chóu )而(ér )杀(shā )了(le )不(bú )应(yīng )当(dāng )算(suàn )作(zuò )仇(chóu )人(rén )的(de )人(rén ),就(jiù )必(bì )须(xū )处(chù )死(sǐ ),不(bú )能(néng )予(yǔ )以(yǐ )赦(shè )免(miǎn )。刑(xíng )法(fǎ )的(de )根(gēn )本(běn )作(zuò )用(yòng )也(yě )是(shì )为(wéi )了(le )防(fáng )止(zhǐ )人(rén )们(men )作(zuò )乱(luàn )。倘(tǎng )若(ruò )说(shuō )不(bú )能(néng )让(ràng )杀(shā )人(rén )者(zhě )逍(xiāo )遥(yáo )法(fǎ )外(wài ),那(nà )么(me )凡(fán )是(shì )当(dāng )官(guān )的(de )错(cuò )杀(shā )了(le )人(rén ),也(yě )必(bì )须(xū )处(chù )死(sǐ ),不(bú )能(néng )予(yǔ )以(yǐ )赦(shè )免(miǎn )。它(tā )们(men )的(de )根(gēn )本(běn )作(zuò )用(yòng )是(shì )一(yī )致(zhì )的(de ),采(cǎi )取(qǔ )的(de )方(fāng )式(shì )则(zé )不(bú )同(tóng )。表(biǎo )彰(zhāng )和(hé )处(chù )死(sǐ )是(shì )不(bú )能(néng )同(tóng )施(shī )一(yī )人(rén )的(de )。处(chù )死(sǐ )可(kě )以(yǐ )表(biǎo )彰(zhāng )的(de )人(rén ),这(zhè )就(jiù )叫(jiào )乱(luàn )杀(shā ),就(jiù )是(shì )滥(làn )用(yòng )刑(xíng )法(fǎ )太(tài )过(guò )分(fèn )了(le )。表(biǎo )彰(zhāng )应(yīng )当(dāng )处(chù )死(sǐ )的(de )人(rén ),这(zhè )就(jiù )是(shì )过(guò )失(shī ),破(pò )坏(huài )礼(lǐ )制(zhì )太(tài )严(yán )重(zhòng )了(le )。如(rú )果(guǒ )以(yǐ )这(zhè )种(zhǒng )处(chù )理(lǐ )方(fāng )式(shì )作(zuò )为(wéi )刑(xíng )法(fǎ )的(de )准(zhǔn )则(zé ),并(bìng )传(chuán )给(gěi )后(hòu )代(dài ),那(nà )么(me ),追(zhuī )求(qiú )正(zhèng )义(yì )的(de )人(rén )就(jiù )不(bú )知(zhī )道(dào )前(qián )进(jìn )的(de )方(fāng )向(xiàng ),想(xiǎng )避(bì )开(kāi )祸(huò )害(hài )的(de )人(rén )就(jiù )不(bú )知(zhī )道(dào )怎(zěn )样(yàng )立(lì )身(shēn )行(háng )事(shì ),以(yǐ )此(cǐ )作(zuò )为(wéi )法(fǎ )则(zé )行(háng )吗(ma )?大(dà )凡(fán )圣(shèng )人(rén )制(zhì )定(dìng )礼(lǐ )法(fǎ ),是(shì )透(tòu )彻(chè )地(dì )研(yán )究(jiū )了(le )事(shì )物(wù )的(de )道(dào )理(lǐ )来(lái )规(guī )定(dìng )赏(shǎng )罚(fá ),根(gēn )据(jù )事(shì )实(shí )来(lái )确(què )定(dìng )奖(jiǎng )惩(chéng ),不(bú )过(guò )是(shì )把(bǎ )礼(lǐ )、刑(xíng )二(èr )者(zhě )结(jié )合(hé )在(zài )一(yī )起(qǐ )罢(bà )了(le )。

当(dāng )时(shí )如(rú )能(néng )审(shěn )察(chá )案(àn )情(qíng )的(de )真(zhēn )伪(wěi ),查(chá )清(qīng )是(shì )非(fēi ),推(tuī )究(jiū )案(àn )子(zǐ )的(de )起(qǐ )因(yīn ),那(nà )么(me )刑(xíng )法(fǎ )和(hé )礼(lǐ )制(zhì )的(de )运(yùn )用(yòng ),就(jiù )能(néng )明(míng )显(xiǎn )地(dì )区(qū )分(fèn )开(kāi )来(lái )了(le )。为(wéi )什(shí )么(me )呢(ne )?如(rú )果(guǒ )徐(xú )元(yuán )庆(qìng )的(de )父(fù )亲(qīn )没(méi )有(yǒu )犯(fàn )法(fǎ )律(lǜ )规(guī )定(dìng )的(de )罪(zuì )行(háng ),赵(zhào )师(shī )韫(yùn )杀(shā )他(tā ),只(zhī )是(shì )出(chū )于(yú )他(tā )个(gè )人(rén )的(de )私(sī )怨(yuàn ),施(shī )展(zhǎn )他(tā )当(dāng )官(guān )的(de )威(wēi )风(fēng ),残(cán )暴(bào )地(dì )处(chù )罚(fá )无(wú )罪(zuì )的(de )人(rén ),州(zhōu )官(guān )又(yòu )不(bú )去(qù )治(zhì )赵(zhào )师(shī )韫(yùn )的(de )罪(zuì ),执(zhí )法(fǎ )的(de )官(guān )员(yuán )也(yě )不(bú )去(qù )过(guò )问(wèn )这(zhè )件(jiàn )事(shì ),上(shàng )下(xià )互(hù )相(xiàng )蒙(méng )骗(piàn )包(bāo )庇(bì ),对(duì )喊(hǎn )冤(yuān )叫(jiào )屈(qū )的(de )呼(hū )声(shēng )充(chōng )耳(ěr )不(bú )闻(wén );而(ér )徐(xú )元(yuán )庆(qìng )却(què )能(néng )够(gòu )把(bǎ )容(róng )忍(rěn )不(bú )共(gòng )戴(dài )天(tiān )之(zhī )仇(chóu )视(shì )为(wéi )奇(qí )耻(chǐ )大(dà )辱(rǔ ),把(bǎ )时(shí )刻(kè )不(bú )忘(wàng )报(bào )杀(shā )父(fù )之(zhī )仇(chóu )看(kàn )作(zuò )是(shì )合(hé )乎(hū )礼(lǐ )制(zhì ),想(xiǎng )方(fāng )设(shè )法(fǎ ),用(yòng )武(wǔ )器(qì )刺(cì )进(jìn )仇(chóu )人(rén )的(de )胸(xiōng )膛(táng ),坚(jiān )定(dìng )地(dì )以(yǐ )礼(lǐ )约(yuē )束(shù )自(zì )己(jǐ ),即(jí )使(shǐ )死(sǐ )了(le )也(yě )不(bú )感(gǎn )到(dào )遗(yí )憾(hàn ),这(zhè )正(zhèng )是(shì )遵(zūn )守(shǒu )和(hé )奉(fèng )行(háng )礼(lǐ )义(yì )的(de )行(háng )为(wéi )啊(ā )。执(zhí )法(fǎ )的(de )官(guān )员(yuán )本(běn )应(yīng )感(gǎn )到(dào )惭(cán )愧(kuì ),去(qù )向(xiàng )他(tā )谢(xiè )罪(zuì )都(dōu )来(lái )不(bú )及(jí ),还(hái )有(yǒu )什(shí )么(me )理(lǐ )由(yóu )要(yào )把(bǎ )他(tā )处(chù )死(sǐ )呢(ne )?

如(rú )果(guǒ )徐(xú )元(yuán )庆(qìng )的(de )父(fù )亲(qīn )确(què )是(shì )犯(fàn )了(le )死(sǐ )罪(zuì ),赵(zhào )师(shī )韫(yùn )杀(shā )他(tā ),那(nà )就(jiù )并(bìng )不(bú )违(wéi )法(fǎ ),他(tā )的(de )死(sǐ )也(yě )就(jiù )不(bú )是(shì )被(bèi )官(guān )吏(lì )错(cuò )杀(shā ),而(ér )是(shì )因(yīn )为(wéi )犯(fàn )法(fǎ )被(bèi )杀(shā )。法(fǎ )律(lǜ )难(nán )道(dào )是(shì )可(kě )以(yǐ )仇(chóu )视(shì )的(de )吗(ma )?仇(chóu )视(shì )皇(huáng )帝(dì )的(de )法(fǎ )律(lǜ ),又(yòu )杀(shā )害(hài )执(zhí )法(fǎ )的(de )官(guān )吏(lì ),这(zhè )是(shì )悖(bèi )逆(nì )犯(fàn )上(shàng )的(de )行(háng )为(wéi )。应(yīng )该(gāi )把(bǎ )这(zhè )种(zhǒng )人(rén )抓(zhuā )起(qǐ )来(lái )处(chù )死(sǐ ),以(yǐ )此(cǐ )来(lái )严(yán )正(zhèng )国(guó )法(fǎ ),为(wéi )什(shí )么(me )反(fǎn )而(ér )要(yào )表(biǎo )彰(zhāng )他(tā )呢(ne )?

而(ér )且(qiě )陈(chén )子(zǐ )昂(áng )的(de )奏(zòu )议(yì )还(hái )说(shuō ):“人(rén )必(bì )有(yǒu )儿(ér )子(zǐ ),儿(ér )子(zǐ )必(bì )有(yǒu )父(fù )母(mǔ ),因(yīn )为(wéi )爱(ài )自(zì )己(jǐ )的(de )亲(qīn )人(rén )而(ér )互(hù )相(xiàng )仇(chóu )杀(shā ),这(zhè )种(zhǒng )混(hún )乱(luàn )局(jú )面(miàn )靠(kào )谁(shuí )来(lái )救(jiù )呢(ne )?”这(zhè )是(shì )对(duì )礼(lǐ )的(de )认(rèn )识(shí )太(tài )模(mó )糊(hú )了(le )。礼(lǐ )制(zhì )所(suǒ )说(shuō )的(de )仇(chóu ),是(shì )指(zhǐ )蒙(méng )受(shòu )冤(yuān )屈(qū ),悲(bēi )伤(shāng )呼(hū )号(hào )而(ér )又(yòu )无(wú )法(fǎ )申(shēn )告(gào );并(bìng )不(bú )是(shì )指(zhǐ )触(chù )犯(fàn )了(le )法(fǎ )律(lǜ ),以(yǐ )身(shēn )抵(dǐ )罪(zuì )而(ér )被(bèi )处(chù )死(sǐ )这(zhè )种(zhǒng )情(qíng )况(kuàng )。而(ér )所(suǒ )谓(wèi )“他(tā )杀(shā )了(le )我(wǒ )的(de )父(fù )母(mǔ ),我(wǒ )就(jiù )要(yào )杀(shā )掉(diào )他(tā )”,不(bú )过(guò )是(shì )不(bú )问(wèn )是(shì )非(fēi )曲(qǔ )直(zhí ),欺(qī )凌(líng )孤(gū )寡(guǎ ),威(wēi )胁(xié )弱(ruò )者(zhě )罢(bà )了(le )。这(zhè )种(zhǒng )违(wéi )背(bèi )圣(shèng )贤(xián )经(jīng )传(chuán )教(jiāo )导(dǎo )的(de )做(zuò )法(fǎ ),不(bú )是(shì )太(tài )过(guò )分(fèn )了(le )吗(ma )?

《周(zhōu )礼(lǐ )》上(shàng )说(shuō ):“调(diào )人(rén ),是(shì )负(fù )责(zé )调(diào )解(jiě )众(zhòng )人(rén )怨(yuàn )仇(chóu )的(de )。凡(fán )是(shì )杀(shā )人(rén )而(ér )又(yòu )合(hé )乎(hū )礼(lǐ )义(yì )的(de ),就(jiù )不(bú )准(zhǔn )被(bèi )杀(shā )者(zhě )的(de )亲(qīn )属(shǔ )报(bào )仇(chóu ),如(rú )要(yào )报(bào )仇(chóu ),则(zé )处(chù )死(sǐ )刑(xíng )。有(yǒu )反(fǎn )过(guò )来(lái )再(zài )杀(shā )死(sǐ )对(duì )方(fāng )的(de ),全(quán )国(guó )的(de )人(rén )就(jiù )都(dōu )要(yào )把(bǎ )他(tā )当(dāng )作(zuò )仇(chóu )人(rén )。”这(zhè )样(yàng ),又(yòu )怎(zěn )么(me )会(huì )发(fā )生(shēng )因(yīn )为(wéi )爱(ài )自(zì )己(jǐ )的(de )亲(qīn )人(rén )而(ér )互(hù )相(xiàng )仇(chóu )杀(shā )的(de )情(qíng )况(kuàng )呢(ne )?《春(chūn )秋(qiū )公(gōng )羊(yáng )传(chuán )》说(shuō ):“父(fù )亲(qīn )无(wú )辜(gū )被(bèi )杀(shā ),儿(ér )子(zǐ )报(bào )仇(chóu )是(shì )可(kě )以(yǐ )的(de )。父(fù )亲(qīn )犯(fàn )法(fǎ )被(bèi )杀(shā ),儿(ér )子(zǐ )报(bào )仇(chóu ),这(zhè )就(jiù )是(shì )互(hù )相(xiàng )仇(chóu )杀(shā )的(de )做(zuò )法(fǎ ),这(zhè )样(yàng )的(de )报(bào )复(fù )行(háng )为(wéi )是(shì )不(bú )能(néng )根(gēn )除(chú )彼(bǐ )此(cǐ )仇(chóu )杀(shā )不(bú )止(zhǐ )的(de )祸(huò )害(hài )的(de )。”现(xiàn )在(zài )如(rú )果(guǒ )用(yòng )这(zhè )个(gè )标(biāo )准(zhǔn )来(lái )判(pàn )断(duàn )赵(zhào )师(shī )韫(yùn )杀(shā )死(sǐ )徐(xú )元(yuán )庆(qìng )的(de )父(fù )亲(qīn )、徐(xú )元(yuán )庆(qìng )杀(shā )死(sǐ )赵(zhào )师(shī )韫(yùn ),就(jiù )合(hé )乎(hū )礼(lǐ )制(zhì )了(le )。而(ér )且(qiě ),不(bú )忘(wàng )父(fù )仇(chóu ),这(zhè )是(shì )孝(xiào )的(de )表(biǎo )现(xiàn );不(bú )怕(pà )死(sǐ ),这(zhè )是(shì )义(yì )的(de )表(biǎo )现(xiàn )。徐(xú )元(yuán )庆(qìng )能(néng )不(bú )越(yuè )出(chū )礼(lǐ )的(de )范(fàn )围(wéi ),克(kè )尽(jìn )孝(xiào )道(dào ),为(wéi )义(yì )而(ér )死(sǐ ),这(zhè )一(yī )定(dìng )是(shì )个(gè )明(míng )晓(xiǎo )事(shì )理(lǐ )、懂(dǒng )得(dé )圣(shèng )贤(xián )之(zhī )道(dào )的(de )人(rén )啊(ā )。明(míng )晓(xiǎo )事(shì )理(lǐ )、懂(dǒng )得(dé )圣(shèng )贤(xián )之(zhī )道(dào )的(de )人(rén ),难(nán )道(dào )会(huì )把(bǎ )王(wáng )法(fǎ )当(dāng )作(zuò )仇(chóu )敌(dí )吗(ma )?但(dàn )上(shàng )奏(zòu )议(yì )的(de )人(rén )反(fǎn )而(ér )认(rèn )为(wéi )应(yīng )当(dāng )处(chù )以(yǐ )死(sǐ )刑(xíng ),这(zhè )种(zhǒng )滥(làn )用(yòng )刑(xíng )法(fǎ ),败(bài )坏(huài )礼(lǐ )制(zhì )的(de )建(jiàn )议(yì ),不(bú )能(néng )作(zuò )为(wéi )法(fǎ )律(lǜ )制(zhì )度(dù ),是(shì )很(hěn )清(qīng )楚(chǔ )明(míng )白(bái )的(de )。

请(qǐng )把(bǎ )下(xià )臣(chén )的(de )意(yì )见(jiàn )附(fù )在(zài )法(fǎ )令(lìng )之(zhī )后(hòu )颁(bān )发(fā )下(xià )去(qù )。今(jīn )后(hòu )凡(fán )是(shì )审(shěn )理(lǐ )这(zhè )类(lèi )案(àn )件(jiàn )的(de )人(rén ),不(bú )应(yīng )再(zài )根(gēn )据(jù )以(yǐ )前(qián )的(de )意(yì )见(jiàn )处(chù )理(lǐ )。谨(jǐn )发(fā )表(biǎo )上(shàng )面(miàn )的(de )意(yì )见(jiàn )。

阅读:25470

打赏捐助〔Donate〕>>>

《白话译文》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库