初禀篇【登录】

《论衡》 > 卷三 > 《初禀篇》 > 拼音版

人(rén )生(shēng )性(xìng )命(mìng )当(dāng )富(fù )贵(guì )者(zhě ),初(chū )禀(bǐng )自(zì )然(rán )之(zhī )气(qì ),养(yǎng )育(yù )长(zhǎng )大(dà ),富(fù )贵(guì )之(zhī )命(mìng )效(xiào )矣(yǐ )。文(wén )王(wáng )得(dé )赤(chì )雀(què ),武(wǔ )王(wáng )得(dé )白(bái )鱼(yú )赤(chì )乌(wū )。儒(rú )者(zhě )论(lùn )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )雀(què )则(zé )文(wén )王(wáng )受(shòu )命(mìng ),鱼(yú )乌(wū )则(zé )武(wǔ )王(wáng )受(shòu )命(mìng );文(wén )、武(wǔ )受(shòu )命(mìng )於(yú )天(tiān ),天(tiān )用(yòng )雀(què )与(yǔ )鱼(yú )乌(wū )命(mìng )授(shòu )之(zhī )也(yě )。天(tiān )用(yòng )赤(chì )雀(què )命(mìng )文(wén )王(wáng ),文(wén )王(wáng )不(bú )受(shòu ),天(tiān )复(fù )用(yòng )鱼(yú )乌(wū )命(mìng )武(wǔ )王(wáng )也(yě )。若(ruò )此(cǐ )者(zhě ),谓(wèi )本(běn )无(wú )命(mìng )於(yú )天(tiān ),修(xiū )己(jǐ )行(háng )善(shàn ),善(shàn )行(háng )闻(wén )天(tiān ),天(tiān )乃(nǎi )授(shòu )以(yǐ )帝(dì )王(wáng )之(zhī )命(mìng )也(yě ),故(gù )雀(què )与(yǔ )鱼(yú )乌(wū ),天(tiān )使(shǐ )为(wéi )王(wáng )之(zhī )命(mìng )也(yě )。王(wáng )所(suǒ )奉(fèng )以(yǐ )行(háng )诛(zhū )者(zhě )也(yě )。如(rú )实(shí )论(lùn )之(zhī ),非(fēi )命(mìng )也(yě )。命(mìng ),谓(wèi )初(chū )所(suǒ )禀(bǐng )得(dé )而(ér )生(shēng )也(yě )。人(rén )生(shēng )受(shòu )性(xìng ),则(zé )受(shòu )命(mìng )矣(yǐ )。性(xìng )命(mìng )俱(jù )禀(bǐng ),同(tóng )时(shí )并(bìng )得(dé ),非(fēi )先(xiān )禀(bǐng )性(xìng ),後(hòu )乃(nǎi )受(shòu )命(mìng )也(yě )。何(hé )以(yǐ )明(míng )之(zhī )?弃(qì )事(shì )尧(yáo )为(wéi )司(sī )马(mǎ ),居(jū )稷(jì )官(guān ),故(gù )为(wéi )后(hòu )稷(jì )。曾(céng )孙(sūn )公(gōng )刘(liú )居(jū )邰(tái ),後(hòu )徙(xǐ )居(jū )邠(bīn )。後(hòu )孙(sūn )古(gǔ )公(gōng )亶(dǎn )甫(fǔ )三(sān )子(zǐ ):太(tài )伯(bó )、仲(zhòng )雍(yōng )、季(jì )历(lì ),季(jì )历(lì )生(shēng )文(wén )王(wáng )昌(chāng )。昌(chāng )在(zài )襁(qiǎng )褓(bǎo )之(zhī )中(zhōng ),圣(shèng )瑞(ruì )见(jiàn )矣(yǐ )。故(gù )古(gǔ )公(gōng )曰(yuē ):“我(wǒ )世(shì )当(dāng )有(yǒu )兴(xìng )者(zhě ),其(qí )在(zài )昌(chāng )乎(hū )!”於(yú )是(shì )太(tài )伯(bó )知(zhī )之(zhī ),乃(nǎi )辞(cí )之(zhī )吴(wú ),文(wén )身(shēn )断(duàn )发(fā ),以(yǐ )让(ràng )王(wáng )季(jì )。文(wén )王(wáng )受(shòu )命(mìng ),谓(wèi )此(cǐ )时(shí )也(yě ),天(tiān )命(mìng )在(zài )人(rén )本(běn )矣(yǐ ),太(tài )王(wáng )古(gǔ )公(gōng )见(jiàn )之(zhī )早(zǎo )也(yě )。此(cǐ )犹(yóu )为(wéi )未(wèi ),文(wén )王(wáng )在(zài )母(mǔ )身(shēn )之(zhī )中(zhōng )已(yǐ )受(shòu )命(mìng )也(yě )。王(wáng )者(zhě )一(yī )受(shòu )命(mìng ),内(nèi )以(yǐ )为(wéi )性(xìng ),外(wài )以(yǐ )为(wéi )体(tǐ )。体(tǐ )者(zhě ),面(miàn )辅(fǔ )骨(gǔ )法(fǎ ),生(shēng )而(ér )禀(bǐng )之(zhī )。

吏(lì )秩(zhì )百(bǎi )石(shí )以(yǐ )上(shàng ),王(wáng )侯(hóu )以(yǐ )下(xià ),郎(láng )将(jiāng )大(dà )夫(fū ),以(yǐ )至(zhì )元(yuán )士(shì ),外(wài )及(jí )刺(cì )史(shǐ )太(tài )守(shǒu ),居(jū )禄(lù )秩(zhì )之(zhī )吏(lì ),禀(bǐng )富(fù )贵(guì )之(zhī )命(mìng ),生(shēng )而(ér )有(yǒu )表(biǎo )见(jiàn )於(yú )面(miàn ),故(gù )许(xǔ )负(fù )、姑(gū )布(bù )子(zǐ )卿(qīng )辄(zhé )见(jiàn )其(qí )验(yàn )。仕(shì )者(zhě )随(suí )秩(zhì )迁(qiān )转(zhuǎn ),迁(qiān )转(zhuǎn )之(zhī )人(rén ),或(huò )至(zhì )公(gōng )卿(qīng ),命(mìng )禄(lù )尊(zūn )贵(guì ),位(wèi )望(wàng )高(gāo )大(dà )。王(wáng )者(zhě )尊(zūn )贵(guì )之(zhī )率(lǜ ),高(gāo )大(dà )之(zhī )最(zuì )也(yě )。生(shēng )有(yǒu )高(gāo )大(dà )之(zhī )命(mìng ),其(qí )时(shí )身(shēn )有(yǒu )尊(zūn )贵(guì )之(zhī )奇(qí ),古(gǔ )公(gōng )知(zhī )之(zhī ),见(jiàn )四(sì )乳(rǔ )之(zhī )怪(guài )也(yě )。夫(fū )四(sì )乳(rǔ ),圣(shèng )人(rén )证(zhèng )也(yě ),在(zài )母(mǔ )身(shēn )中(zhōng ),禀(bǐng )天(tiān )圣(shèng )命(mìng ),岂(qǐ )长(zhǎng )大(dà )之(zhī )後(hòu ),修(xiū )行(háng )道(dào )德(dé ),四(sì )乳(rǔ )乃(nǎi )生(shēng )?以(yǐ )四(sì )乳(rǔ )论(lùn )望(wàng )羊(yáng ),亦(yì )知(zhī )为(wéi )胎(tāi )之(zhī )时(shí )已(yǐ )受(shòu )之(zhī )矣(yǐ )。刘(liú )媪(ǎo )息(xī )於(yú )大(dà )泽(zé ),梦(mèng )与(yǔ )神(shén )遇(yù ),遂(suí )生(shēng )高(gāo )祖(zǔ ),此(cǐ )时(shí )已(yǐ )受(shòu )命(mìng )也(yě )。光(guāng )武(wǔ )生(shēng )於(yú )济(jì )阳(yáng )宫(gōng ),夜(yè )半(bàn )无(wú )火(huǒ ),内(nèi )中(zhōng )光(guāng )明(míng )。军(jūn )下(xià )卒(zú )苏(sū )永(yǒng )谓(wèi )公(gōng )曹(cáo )史(shǐ )充(chōng )兰(lán )曰(yuē ):“此(cǐ )吉(jí )事(shì )也(yě ),毋(wú )多(duō )言(yán )!”此(cǐ )时(shí )已(yǐ )受(shòu )命(mìng )。独(dú )谓(wèi )文(wén )王(wáng )、武(wǔ )王(wáng )得(dé )赤(chì )雀(què )、鱼(yú )乌(wū )乃(nǎi )受(shòu )命(mìng ),非(fēi )也(yě )。上(shàng )天(tiān )壹(yī )命(mìng ),王(wáng )者(zhě )乃(nǎi )兴(xìng ),不(bú )复(fù )更(gèng )命(mìng )也(yě )。得(dé )富(fù )贵(guì )大(dà )命(mìng ),自(zì )起(qǐ )王(wáng )矣(yǐ )。何(hé )以(yǐ )验(yàn )之(zhī )?富(fù )家(jiā )之(zhī )翁(wēng ),资(zī )累(lèi )千(qiān )金(jīn )。生(shēng )有(yǒu )富(fù )骨(gǔ ),治(zhì )生(shēng )积(jī )货(huò ),至(zhì )於(yú )年(nián )老(lǎo ),成(chéng )为(wéi )富(fù )翁(wēng )矣(yǐ )。夫(fū )王(wáng )者(zhě ),天(tiān )下(xià )之(zhī )翁(wēng )也(yě ),禀(bǐng )命(mìng )定(dìng )於(yú )身(shēn )中(zhōng ),犹(yóu )鸟(niǎo )之(zhī )别(bié )雄(xióng )雌(cí )於(yú )卵(luǎn )壳(ké )之(zhī )中(zhōng )也(yě )。卵(luǎn )壳(ké )孕(yùn )而(ér )雌(cí )雄(xióng )生(shēng ),日(rì )月(yuè )至(zhì )而(ér )骨(gǔ )节(jiē )强(qiáng ),强(qiáng )则(zé )雄(xióng ),自(zì )率(lǜ )将(jiāng )雌(cí )。雄(xióng )非(fēi )生(shēng )长(zhǎng )之(zhī )後(hòu ),或(huò )教(jiāo )使(shǐ )为(wéi )雄(xióng ),然(rán )後(hòu )乃(nǎi )敢(gǎn )将(jiāng )雌(cí ),此(cǐ )气(qì )性(xìng )刚(gāng )强(qiáng )自(zì )为(wéi )之(zhī )矣(yǐ )。夫(fū )王(wáng )者(zhě ),天(tiān )下(xià )之(zhī )雄(xióng )也(yě ),其(qí )命(mìng )当(dāng )王(wáng )。王(wáng )命(mìng )定(dìng )於(yú )怀(huái )妊(rèn ),犹(yóu )富(fù )贵(guì )骨(gǔ )生(shēng ),鸟(niǎo )雄(xióng )卵(luǎn )成(chéng )也(yě )。非(fēi )唯(wéi )人(rén ),鸟(niǎo )也(yě ),万(wàn )物(wù )皆(jiē )然(rán )。草(cǎo )木(mù )生(shēng )於(yú )实(shí )核(hé ),出(chū )土(tǔ )为(wéi )栽(zāi )蘖(niè ),稍(shāo )生(shēng )茎(jīng )叶(yè ),成(chéng )为(wéi )长(zhǎng )短(duǎn )巨(jù )细(xì ),皆(jiē )有(yǒu )实(shí )核(hé )。王(wáng )者(zhě ),长(zhǎng )巨(jù )之(zhī )最(zuì )也(yě )。硃(zhū )草(cǎo )之(zhī )茎(jīng )如(rú )针(zhēn ),紫(zǐ )芝(zhī )之(zhī )栽(zāi )如(rú )豆(dòu ),成(chéng )为(wéi )瑞(ruì )矣(yǐ )。王(wáng )者(zhě )禀(bǐng )气(qì )而(ér )生(shēng ),亦(yì )犹(yóu )此(cǐ )也(yě )。

或(huò )曰(yuē ):“王(wáng )者(zhě )生(shēng )禀(bǐng )天(tiān )命(mìng ),及(jí )其(qí )将(jiāng )王(wáng ),天(tiān )复(fù )命(mìng )之(zhī )。犹(yóu )公(gōng )卿(qīng )以(yǐ )下(xià ),诏(zhào )书(shū )封(fēng )拜(bài ),乃(nǎi )敢(gǎn )即(jí )位(wèi )。赤(chì )雀(què )鱼(yú )乌(wū ),上(shàng )天(tiān )封(fēng )拜(bài )之(zhī )命(mìng )也(yě )。天(tiān )道(dào )人(rén )事(shì ),有(yǒu )相(xiàng )命(mìng )使(shǐ )之(zhī )义(yì )。”自(zì )然(rán )无(wú )为(wéi ),天(tiān )之(zhī )道(dào )也(yě )。命(mìng )文(wén )以(yǐ )赤(chì )雀(què ),武(wǔ )以(yǐ )白(bái )鱼(yú ),是(shì )有(yǒu )为(wéi )也(yě )。管(guǎn )仲(zhòng )与(yǔ )鲍(bào )叔(shū )分(fèn )财(cái )取(qǔ )多(duō ),鲍(bào )叔(shū )不(bú )与(yǔ ),管(guǎn )仲(zhòng )不(bú )求(qiú )。内(nèi )有(yǒu )以(yǐ )相(xiàng )知(zhī ),视(shì )彼(bǐ )犹(yóu )我(wǒ ),取(qǔ )之(zhī )不(bú )疑(yí )。圣(shèng )人(rén )起(qǐ )王(wáng ),犹(yóu )管(guǎn )之(zhī )取(qǔ )财(cái )也(yě )。朋(péng )友(yǒu )彼(bǐ )我(wǒ )无(wú )有(yǒu )授(shòu )与(yǔ )之(zhī )义(yì ),上(shàng )天(tiān )自(zì )然(rán ),有(yǒu )命(mìng )使(shǐ )之(zhī )验(yàn ),是(shì )则(zé )天(tiān )道(dào )有(yǒu )为(wéi ),朋(péng )友(yǒu )自(zì )然(rán )也(yě )。当(dāng )汉(hàn )祖(zǔ )斩(zhǎn )大(dà )蛇(shé )之(zhī )时(shí ),谁(shuí )使(shǐ )斩(zhǎn )者(zhě )?岂(qǐ )有(yǒu )天(tiān )道(dào )先(xiān )至(zhì ),而(ér )乃(nǎi )敢(gǎn )斩(zhǎn )之(zhī )哉(zāi )?勇(yǒng )气(qì )奋(fèn )发(fā ),性(xìng )自(zì )然(rán )也(yě )。夫(fū )斩(zhǎn )大(dà )蛇(shé ),诛(zhū )秦(qín )杀(shā )项(xiàng ),同(tóng )一(yī )实(shí )也(yě )。周(zhōu )之(zhī )文(wén )、武(wǔ )命(mìng )伐(fá )殷(yīn ),亦(yì )一(yī )义(yì )也(yě )。高(gāo )祖(zǔ )不(bú )受(shòu )命(mìng )使(shǐ )之(zhī )将(jiāng ),独(dú )谓(wèi )文(wén )、武(wǔ )受(shòu )雀(què )鱼(yú )之(zhī )命(mìng ),误(wù )矣(yǐ )。难(nán )曰(yuē ):《康(kāng )王(wáng )之(zhī )诰(gào )》曰(yuē ):“冒(mào )闻(wén )於(yú )上(shàng )帝(dì ),帝(dì )休(xiū ),天(tiān )乃(nǎi )大(dà )命(mìng )文(wén )王(wáng )。”如(rú )无(wú )命(mìng )史(shǐ ),经(jīng )何(hé )为(wéi )言(yán )天(tiān )乃(nǎi )大(dà )命(mìng )文(wén )王(wáng )?所(suǒ )谓(wèi )大(dà )命(mìng )者(zhě ),非(fēi )天(tiān )乃(nǎi )命(mìng )文(wén )王(wáng )也(yě ),圣(shèng )人(rén )动(dòng )作(zuò ),天(tiān )命(mìng )之(zhī )意(yì )也(yě ),与(yǔ )天(tiān )合(hé )同(tóng ),若(ruò )天(tiān )使(shǐ )之(zhī )矣(yǐ )。《书(shū )》方(fāng )激(jī )劝(quàn )康(kāng )叔(shū ),勉(miǎn )使(shǐ )为(wéi )善(shàn ),故(gù )言(yán )文(wén )王(wáng )行(háng )道(dào ),上(shàng )闻(wén )於(yú )天(tiān ),天(tiān )乃(nǎi )大(dà )命(mìng )之(zhī )也(yě )。《诗(shī )》曰(yuē ):“乃(nǎi )眷(juàn )西(xī )顾(gù ),此(cǐ )惟(wéi )予(yǔ )度(dù )。”与(yǔ )此(cǐ )同(tóng )义(yì )。天(tiān )无(wú )头(tóu )面(miàn ),眷(juàn )顾(gù )如(rú )何(hé )?人(rén )有(yǒu )顾(gù )睨(nì ),以(yǐ )人(rén )效(xiào )天(tiān ),事(shì )易(yì )见(jiàn ),故(gù )曰(yuē )眷(juàn )顾(gù )。天(tiān )乃(nǎi )大(dà )命(mìng )文(wén )王(wáng ),眷(juàn )顾(gù )之(zhī )义(yì ),实(shí )天(tiān )之(zhī )命(mìng )也(yě )。何(hé )以(yǐ )验(yàn )之(zhī )?“夫(fū )大(dà )人(rén )与(yǔ )天(tiān )地(dì )合(hé )其(qí )德(dé ),与(yǔ )日(rì )月(yuè )合(hé )其(qí )明(míng ),与(yǔ )四(sì )时(shí )合(hé )其(qí )序(xù ),与(yǔ )鬼(guǐ )神(shén )合(hé )其(qí )吉(jí )凶(xiōng ),先(xiān )天(tiān )而(ér )天(tiān )不(bú )违(wéi ),後(hòu )天(tiān )而(ér )奉(fèng )天(tiān )时(shí )。”如(rú )必(bì )须(xū )天(tiān )有(yǒu )命(mìng ),乃(nǎi )以(yǐ )从(cóng )事(shì ),安(ān )得(dé )先(xiān )天(tiān )而(ér )後(hòu )天(tiān )乎(hū )?以(yǐ )其(qí )不(bú )待(dài )天(tiān )命(mìng ),直(zhí )以(yǐ )心(xīn )发(fā ),故(gù )有(yǒu )先(xiān )天(tiān )後(hòu )天(tiān )之(zhī )勤(qín )。言(yán )合(hé )天(tiān )时(shí ),故(gù )有(yǒu )不(bú )违(wéi )奉(fèng )天(tiān )之(zhī )文(wén )。《论(lùn )语(yǔ )》曰(yuē ):“大(dà )哉(zāi )!尧(yáo )之(zhī )为(wéi )君(jūn )!唯(wéi )天(tiān )为(wéi )大(dà ),唯(wéi )尧(yáo )则(zé )之(zhī )。”王(wáng )者(zhě )则(zé )天(tiān )不(bú )违(wéi ),奉(fèng )天(tiān )之(zhī )义(yì )也(yě )。推(tuī )自(zì )然(rán )之(zhī )性(xìng ),与(yǔ )天(tiān )合(hé )同(tóng ),是(shì )则(zé )所(suǒ )谓(wèi )“大(dà )命(mìng )文(wén )王(wáng )”也(yě ),自(zì )文(wén )王(wáng )意(yì ),文(wén )王(wáng )自(zì )为(wéi ),非(fēi )天(tiān )驱(qū )赤(chì )雀(què ),使(shǐ )告(gào )文(wén )王(wáng ),云(yún )当(dāng )为(wéi )王(wáng ),乃(nǎi )敢(gǎn )起(qǐ )也(yě )。然(rán )则(zé )文(wén )王(wáng )赤(chì )雀(què ),及(jí )武(wǔ )王(wáng )白(bái )鱼(yú ),非(fēi )天(tiān )之(zhī )命(mìng ),昌(chāng )炽(chì )佑(yòu )也(yě )。吉(jí )人(rén )举(jǔ )事(shì ),无(wú )不(bú )利(lì )者(zhě )。人(rén )徒(tú )不(bú )召(zhào )而(ér )至(zhì ),瑞(ruì )物(wù )不(bú )招(zhāo )而(ér )来(lái ),黯(àn )然(rán )谐(xié )合(hé ),若(ruò )或(huò )使(shǐ )之(zhī )。出(chū )门(mén )闻(wén )吉(jí ),顾(gù )睨(nì )见(jiàn )善(shàn ),自(zì )然(rán )道(dào )也(yě )。文(wén )王(wáng )当(dāng )兴(xìng ),赤(chì )雀(què )适(shì )来(lái );鱼(yú )跃(yuè )乌(wū )飞(fēi ),武(wǔ )王(wáng )偶(ǒu )见(jiàn ):非(fēi )天(tiān )使(shǐ )雀(què )至(zhì )、白(bái )鱼(yú )来(lái )也(yě ),吉(jí )物(wù )动(dòng )飞(fēi ),而(ér )圣(shèng )遇(yù )也(yě )。白(bái )鱼(yú )入(rù )於(yú )王(wáng )舟(zhōu ),王(wáng )阳(yáng )曰(yuē ):“偶(ǒu )适(shì )也(yě )。”光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )刘(liú )琨(kūn ),前(qián )为(wéi )弘(hóng )农(nóng )太(tài )守(shǒu ),虎(hǔ )渡(dù )何(hé )。光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )曰(yuē ):“偶(ǒu )适(shì )自(zì )然(rán ),非(fēi )或(huò )使(shǐ )之(zhī )也(yě )。”故(gù )夫(fū )王(wáng )阳(yáng )之(zhī )言(yán )“适(shì )”,光(guāng )武(wǔ )之(zhī )曰(yuē )“偶(ǒu )”,可(kě )谓(wèi )合(hé )於(yú )自(zì )然(rán )也(yě )。

阅读:26150

打赏捐助〔Donate〕>>>

《初禀篇》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库