画策【登录】

ok8.org > 《商君书》 > 《画策》 > 拼音版

昔(xī )者(zhě )昊(hào )英(yīng )之(zhī )世(shì ),以(yǐ )代(dài )木(mù )杀(shā )兽(shòu ),人(rén )民(mín )少(shǎo )而(ér )木(mù )兽(shòu )多(duō ),黄(huáng )帝(dì )之(zhī )世(shì ),不(bú )麛(mí )不(bú )卵(luǎn ),官(guān )无(wú )供(gòng )备(bèi )之(zhī )民(mín ),死(sǐ )不(bú )得(dé )用(yòng )椁(guǒ )。事(shì )不(bú )同(tóng ),皆(jiē )王(wáng )者(zhě ),时(shí )异(yì )也(yě )。神(shén )农(nóng )之(zhī )世(shì ),男(nán )耕(gēng )而(ér )食(shí ),妇(fù )织(zhī )而(ér )衣(yī );刑(xíng )政(zhèng )不(bú )用(yòng )而(ér )治(zhì ),甲(jiǎ )兵(bīng )不(bú )起(qǐ )而(ér )王(wáng )。神(shén )农(nóng )既(jì )没(méi ),以(yǐ )强(qiáng )胜(shèng )弱(ruò ),以(yǐ )众(zhòng )暴(bào )寡(guǎ ),故(gù )黄(huáng )帝(dì )作(zuò )为(wéi )君(jūn )臣(chén )上(shàng )下(xià )之(zhī )义(yì )、义(yì )子(zǐ )兄(xiōng )弟(dì )之(zhī )礼(lǐ )、夫(fū )妇(fù )妃(fēi )匹(pǐ )之(zhī )合(hé ),内(nèi )行(háng )刀(dāo )锯(jù ),外(wài )用(yòng )甲(jiǎ )兵(bīng )。故(gù )时(shí )变(biàn )也(yě )。由(yóu )此(cǐ )观(guān )之(zhī ),神(shén )农(nóng )非(fēi )高(gāo )于(yú )黄(huáng )帝(dì )也(yě ),然(rán )其(qí )名(míng )尊(zūn )者(zhě ),以(yǐ )适(shì )于(yú )时(shí )也(yě )。故(gù )以(yǐ )战(zhàn )去(qù )战(zhàn ),虽(suī )战(zhàn )可(kě )也(yě );以(yǐ )杀(shā )去(qù )杀(shā ),虽(suī )杀(shā )可(kě )也(yě );以(yǐ )刑(xíng )去(qù )刑(xíng ),虽(suī )重(zhòng )刑(xíng )可(kě )也(yě )。

昔(xī )之(zhī )能(néng )制(zhì )天(tiān )下(xià )者(zhě ),必(bì )先(xiān )制(zhì )其(qí )民(mín )者(zhě )也(yě );能(néng )胜(shèng )强(qiáng )敌(dí )者(zhě ),必(bì )先(xiān )胜(shèng )其(qí )民(mín )者(zhě )也(yě )。故(gù )胜(shèng )民(mín )之(zhī )本(běn )在(zài )制(zhì )民(mín ),若(ruò )冶(yě )于(yú )金(jīn )、陶(táo )于(yú )土(tǔ )也(yě )。本(běn )不(bú )坚(jiān ),则(zé )民(mín )如(rú )飞(fēi )鸟(niǎo )禽(qín )兽(shòu ),其(qí )孰(shú )能(néng )制(zhì )之(zhī )?民(mín )本(běn ),法(fǎ )也(yě )。故(gù )善(shàn )治(zhì )者(zhě )塞(sāi )民(mín )以(yǐ )法(fǎ ),而(ér )名(míng )地(dì )作(zuò )矣(yǐ )。

名(míng )尊(zūn )地(dì )广(guǎng ),以(yǐ )至(zhì )王(wáng )者(zhě ),何(hé )故(gù )?名(míng )卑(bēi )地(dì )削(xuē ),以(yǐ )至(zhì )于(yú )亡(wáng )者(zhě ),何(hé )故(gù )?战(zhàn )罢(bà )者(zhě )也(yě )。不(bú )胜(shèng )而(ér )王(wáng )、不(bú )败(bài )而(ér )亡(wáng )者(zhě ),自(zì )古(gǔ )及(jí )今(jīn )未(wèi )尝(cháng )有(yǒu )也(yě ),民(mín )勇(yǒng )者(zhě ),战(zhàn )胜(shèng );民(mín )不(bú )勇(yǒng )者(zhě ),战(zhàn )败(bài )。能(néng )壹(yī )民(mín )于(yú )战(zhàn )者(zhě ),民(mín )勇(yǒng );不(bú )能(néng )壹(yī )民(mín )于(yú )战(zhàn )者(zhě ),民(mín )不(bú )勇(yǒng ),圣(shèng )王(wáng )见(jiàn )王(wáng )之(zhī )致(zhì )于(yú )兵(bīng )也(yě ),故(gù )举(jǔ )国(guó )而(ér )责(zé )之(zhī )于(yú )兵(bīng )。入(rù )其(qí )国(guó ),观(guān )其(qí )治(zhì ),兵(bīng )用(yòng )者(zhě )强(qiáng )。奚(xī )以(yǐ )知(zhī )民(mín )之(zhī )见(jiàn )用(yòng )者(zhě )也(yě )?民(mín )之(zhī )见(jiàn )战(zhàn )也(yě ),如(rú )饿(è )狼(láng )之(zhī )见(jiàn )肉(ròu ),则(zé )民(mín )用(yòng )矣(yǐ )。凡(fán )战(zhàn )者(zhě ),民(mín )之(zhī )所(suǒ )恶(è )也(yě )。能(néng )使(shǐ )民(mín )乐(lè )战(zhàn )者(zhě )王(wáng )。强(qiáng )国(guó )之(zhī )民(mín ),父(fù )遗(yí )其(qí )子(zǐ ),史(shǐ )遗(yí )其(qí )弟(dì ),妻(qī )遗(yí )其(qí )夫(fū ),皆(jiē )曰(yuē ):“不(bú )得(dé ),无(wú )返(fǎn )!”

又(yòu )曰(yuē ):“失(shī )法(fǎ )离(lí )令(lìng ),若(ruò )死(sǐ ),我(wǒ )死(sǐ )。乡(xiāng )治(zhì )之(zhī )。行(háng )间(jiān )无(wú )所(suǒ )逃(táo ),迁(qiān )徙(xǐ )无(wú )所(suǒ )入(rù )。”行(háng )间(jiān )之(zhī )治(zhì ),连(lián )以(yǐ )五(wǔ ),辨(biàn )之(zhī )以(yǐ )章(zhāng ),束(shù )之(zhī )以(yǐ )令(lìng )。拙(zhuō )无(wú )所(suǒ )处(chù ),罢(bà )无(wú )所(suǒ )生(shēng )。是(shì )以(yǐ )三(sān )军(jūn )之(zhī )众(zhòng ),从(cóng )令(lìng )如(rú )流(liú ),死(sǐ )而(ér )不(bú )旋(xuán )踵(zhǒng )。

国(guó )之(zhī )乱(luàn )也(yě ),非(fēi )其(qí )法(fǎ )乱(luàn )也(yě ),非(fēi )法(fǎ )不(bú )用(yòng )也(yě )。国(guó )皆(jiē )有(yǒu )法(fǎ ),而(ér )无(wú )使(shǐ )法(fǎ )必(bì )行(háng )之(zhī )法(fǎ )。国(guó )皆(jiē )有(yǒu )禁(jìn )奸(jiān )邪(xié )、刑(xíng )盗(dào )贼(zéi )之(zhī )法(fǎ ),而(ér )无(wú )使(shǐ )奸(jiān )邪(xié )、盗(dào )贼(zéi )必(bì )得(dé )之(zhī )法(fǎ ),为(wéi )奸(jiān )邪(xié )、盗(dào )贼(zéi )者(zhě )死(sǐ )刑(xíng ),而(ér )奸(jiān )邪(xié )、盗(dào )贼(zéi )不(bú )止(zhǐ )者(zhě ),不(bú )必(bì )得(dé )。必(bì )得(dé )而(ér )尚(shàng )有(yǒu )奸(jiān )邪(xié )、盗(dào )贼(zéi )者(zhě ),刑(xíng )轻(qīng )也(yě ),刑(xíng )轻(qīng )者(zhě ),不(bú )得(dé )诛(zhū )也(yě );必(bì )得(dé )者(zhě ),刑(xíng )者(zhě )众(zhòng )也(yě )。故(gù )善(shàn )治(zhì )者(zhě ),刑(xíng )不(bú )善(shàn )而(ér )不(bú )赏(shǎng )善(shàn ),故(gù )不(bú )刑(xíng )而(ér )民(mín )善(shàn )。不(bú )刑(xíng )而(ér )民(mín )善(shàn ),刑(xíng )重(zhòng )也(yě )。刑(xíng )重(zhòng )者(zhě ),民(mín )不(bú )敢(gǎn )犯(fàn ),故(gù )无(wú )刑(xíng )也(yě );而(ér )民(mín )莫(mò )敢(gǎn )为(wéi )非(fēi ),是(shì )一(yī )国(guó )皆(jiē )善(shàn )也(yě ),故(gù )不(bú )赏(shǎng )善(shàn )而(ér )民(mín )善(shàn )。赏(shǎng )善(shàn )之(zhī )不(bú )可(kě )也(yě ),犹(yóu )赏(shǎng )不(bú )盗(dào )。故(gù )善(shàn )治(zhì )者(zhě ),使(shǐ )跖(zhí )可(kě )信(xìn ),而(ér )况(kuàng )伯(bó )夷(yí )乎(hū )?不(bú )能(néng )治(zhì )者(zhě ),使(shǐ )伯(bó )夷(yí )可(kě )疑(yí ),而(ér )况(kuàng )跖(zhí )乎(hū )?势(shì )不(bú )能(néng )为(wéi )奸(jiān ),虽(suī )跖(zhí )可(kě )信(xìn )也(yě );势(shì )得(dé )为(wéi )奸(jiān ),虽(suī )伯(bó )夷(yí )可(kě )疑(yí )也(yě )。

国(guó )或(huò )重(zhòng )治(zhì ),或(huò )重(zhòng )乱(luàn )。明(míng )主(zhǔ )在(zài )上(shàng ),所(suǒ )举(jǔ )必(bì )贤(xián ),则(zé )法(fǎ )可(kě )在(zài )贤(xián )。法(fǎ )可(kě )在(zài )贤(xián ),则(zé )法(fǎ )在(zài )下(xià ),不(bú )肖(xiāo )不(bú )敢(gǎn )为(wéi )非(fēi ),是(shì )谓(wèi )重(zhòng )治(zhì )。不(bú )明(míng )主(zhǔ )在(zài )上(shàng ),所(suǒ )举(jǔ )必(bì )不(bú )肖(xiāo ),国(guó )无(wú )明(míng )法(fǎ ),不(bú )肖(xiāo )者(zhě )敢(gǎn )为(wéi )非(fēi ),是(shì )谓(wèi )重(zhòng )乱(luàn )。兵(bīng )或(huò )重(zhòng )强(qiáng )。或(huò )重(zhòng )弱(ruò ),民(mín )固(gù )欲(yù )战(zhàn ),又(yòu )不(bú )得(dé )不(bú )战(zhàn ),是(shì )谓(wèi )重(zhòng )强(qiáng )。同(tóng )固(gù )不(bú )欲(yù )战(zhàn ),又(yòu )得(dé )无(wú )战(zhàn ),是(shì )谓(wèi )重(zhòng )弱(ruò )。

明(míng )主(zhǔ )不(bú )滥(làn )富(fù )贵(guì )其(qí )臣(chén )。所(suǒ )谓(wèi )富(fù )者(zhě ),非(fēi )粟(sù )米(mǐ )珠(zhū )玉(yù )也(yě )?所(suǒ )谓(wèi )贵(guì )者(zhě ),非(fēi )爵(jué )位(wèi )官(guān )职(zhí )也(yě )?废(fèi )法(fǎ )作(zuò )私(sī )爵(jué )禄(lù )之(zhī ),富(fù )贵(guì )。凡(fán )人(rén )主(zhǔ )德(dé )行(háng )非(fēi )出(chū )人(rén )也(yě ),知(zhī )非(fēi )出(chū )人(rén )也(yě ),勇(yǒng )力(lì )非(fēi )过(guò )人(rén )也(yě )。然(rán )民(mín )虽(suī )有(yǒu )圣(shèng )知(zhī ),弗(fú )敢(gǎn )我(wǒ )谋(móu );勇(yǒng )力(lì ),弗(fú )敢(gǎn )我(wǒ )杀(shā );虽(suī )众(zhòng ),不(bú )敢(gǎn )胜(shèng )其(qí )主(zhǔ );虽(suī )民(mín )至(zhì )亿(yì )万(wàn )之(zhī )数(shù ),县(xiàn )重(zhòng )赏(shǎng )而(ér )民(mín )不(bú )敢(gǎn )争(zhēng ),行(háng )罚(fá )而(ér )民(mín )不(bú )敢(gǎn )怨(yuàn )者(zhě ),法(fǎ )也(yě )。国(guó )乱(luàn )者(zhě ),民(mín )多(duō )私(sī )义(yì );兵(bīng )弱(ruò )者(zhě ),民(mín )多(duō )私(sī )勇(yǒng )。则(zé )削(xuē )国(guó )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )取(qǔ )爵(jué )禄(lù )者(zhě )多(duō )涂(tú );亡(wáng )国(guó )之(zhī )欲(yù ),贱(jiàn )爵(jué )轻(qīng )禄(lù )。不(bú )作(zuò )而(ér )食(shí ),不(bú )战(zhàn )而(ér )荣(róng ),无(wú )爵(jué )而(ér )尊(zūn ),无(wú )禄(lù )而(ér )富(fù ),无(wú )官(guān )而(ér )长(zhǎng ),此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )奸(jiān )民(mín )。所(suǒ )谓(wèi )“治(zhì )主(zhǔ )无(wú )忠(zhōng )臣(chén ),慈(cí )父(fù )无(wú )孝(xiào )子(zǐ )”,欲(yù )无(wú )善(shàn )言(yán ),皆(jiē )以(yǐ )法(fǎ )相(xiàng )司(sī )也(yě ),命(mìng )相(xiàng )正(zhèng )也(yě )。不(bú )能(néng )独(dú )为(wéi )非(fēi ),而(ér )莫(mò )与(yǔ )人(rén )为(wéi )非(fēi )。所(suǒ )谓(wèi )富(fù )者(zhě ),入(rù )多(duō )而(ér )出(chū )寡(guǎ )。衣(yī )服(fú )有(yǒu )制(zhì ),饮(yǐn )食(shí )有(yǒu )节(jiē ),则(zé )出(chū )寡(guǎ )矣(yǐ )。女(nǚ )事(shì )尽(jìn )于(yú )内(nèi ),男(nán )事(shì )尽(jìn )于(yú )外(wài ),则(zé )入(rù )多(duō )矣(yǐ )。

所(suǒ )谓(wèi )明(míng )者(zhě ),无(wú )所(suǒ )不(bú )见(jiàn ),则(zé )群(qún )臣(chén )不(bú )敢(gǎn )为(wéi )奸(jiān ),百(bǎi )姓(xìng )不(bú )敢(gǎn )为(wéi )非(fēi )。是(shì )以(yǐ )人(rén )主(zhǔ )处(chù )匡(kuāng )床(chuáng )之(zhī )上(shàng ),听(tīng )丝(sī )竹(zhú )之(zhī )声(shēng ),而(ér )无(wú )下(xià )治(zhì )。所(suǒ )谓(wèi )明(míng )者(zhě ),使(shǐ )众(zhòng )不(bú )得(dé )不(bú )为(wéi )。所(suǒ )谓(wèi )强(qiáng )者(zhě ),天(tiān )下(xià )胜(shèng )。天(tiān )下(xià )胜(shèng ),是(shì )故(gù )合(hé )力(lì )。是(shì )以(yǐ )勇(yǒng )强(qiáng )不(bú )敢(gǎn )为(wéi )暴(bào ),圣(shèng )知(zhī )不(bú )敢(gǎn )为(wéi )诈(zhà )而(ér )虚(xū )用(yòng );兼(jiān )天(tiān )下(xià )之(zhī )众(zhòng ),莫(mò )敢(gǎn )不(bú )为(wéi )其(qí )所(suǒ )好(hǎo )而(ér )辟(pì )其(qí )所(suǒ )恶(è )。所(suǒ )谓(wèi )强(qiáng )者(zhě ),使(shǐ )勇(yǒng )力(lì )不(bú )得(dé )不(bú )为(wéi )己(jǐ )用(yòng )。其(qí )志(zhì )足(zú ),天(tiān )下(xià )益(yì )之(zhī );不(bú )足(zú ),天(tiān )下(xià )说(shuō )之(zhī )。恃(shì )天(tiān )下(xià )者(zhě ),天(tiān )下(xià )去(qù )之(zhī );自(zì )恃(shì )者(zhě ),得(dé )天(tiān )下(xià )。得(dé )天(tiān )下(xià )者(zhě ),先(xiān )自(zì )得(dé )者(zhě )也(yě );能(néng )胜(shèng )强(qiáng )敌(dí )者(zhě ),先(xiān )自(zì )胜(shèng )者(zhě )也(yě )。

圣(shèng )人(rén )知(zhī )必(bì )然(rán )之(zhī )理(lǐ )、必(bì )为(wéi )之(zhī )时(shí )势(shì ),故(gù )为(wéi )必(bì )治(zhì )之(zhī )政(zhèng ),战(zhàn )必(bì )勇(yǒng )之(zhī )民(mín ),行(háng )必(bì )听(tīng )之(zhī )令(lìng )。是(shì )以(yǐ )兵(bīng )出(chū )而(ér )无(wú )敌(dí ),令(lìng )行(háng )而(ér )天(tiān )下(xià )服(fú )从(cóng )。黄(huáng )鹄(hú )之(zhī )飞(fēi ),一(yī )举(jǔ )千(qiān )里(lǐ ),有(yǒu )必(bì )飞(fēi )之(zhī )备(bèi )也(yě );丽(lì )丽(lì )、巨(jù )巨(jù ),日(rì )走(zǒu )千(qiān )里(lǐ ),有(yǒu )必(bì )走(zǒu )之(zhī )势(shì )也(yě );虎(hǔ )、豹(bào )、熊(xióng )、罴(pí ),鸷(zhì )而(ér )无(wú )敌(dí ),有(yǒu )必(bì )胜(shèng )之(zhī )理(lǐ )也(yě )。圣(shèng )人(rén )见(jiàn )本(běn )然(rán )之(zhī )政(zhèng ),知(zhī )必(bì )然(rán )之(zhī )理(lǐ ),故(gù )其(qí )制(zhì )民(mín )也(yě ),如(rú )以(yǐ )高(gāo )下(xià )制(zhì )水(shuǐ ),如(rú )以(yǐ )燥(zào )湿(shī )制(zhì )火(huǒ )。故(gù )曰(yuē ):仁(rén )者(zhě )能(néng )仁(rén )于(yú )人(rén ),而(ér )不(bú )能(néng )使(shǐ )人(rén )仁(rén );义(yì )者(zhě )能(néng )爱(ài )于(yú )人(rén ),而(ér )不(bú )能(néng )使(shǐ )人(rén )爱(ài )。是(shì )以(yǐ )知(zhī )仁(rén )义(yì )之(zhī )不(bú )足(zú )以(yǐ )治(zhì )天(tiān )下(xià )也(yě )。圣(shèng )人(rén )有(yǒu )必(bì )信(xìn )之(zhī )性(xìng ),又(yòu )有(yǒu )使(shǐ )天(tiān )下(xià )不(bú )得(dé )不(bú )信(xìn )之(zhī )法(fǎ )。所(suǒ )谓(wèi )义(yì )者(zhě ),为(wéi )人(rén )臣(chén )忠(zhōng ),为(wéi )人(rén )子(zǐ )孝(xiào ),少(shǎo )长(zhǎng )有(yǒu )礼(lǐ ),男(nán )女(nǚ )有(yǒu )别(bié );非(fēi )其(qí )义(yì )也(yě ),饿(è )不(bú )苟(gǒu )食(shí ),死(sǐ )不(bú )苟(gǒu )生(shēng )。此(cǐ )乃(nǎi )有(yǒu )法(fǎ )之(zhī )常(cháng )也(yě )。圣(shèng )王(wáng )者(zhě )不(bú )贵(guì )义(yì )而(ér )贵(guì )法(fǎ ),法(fǎ )必(bì )明(míng ),令(lìng )必(bì )行(háng ),则(zé )已(yǐ )矣(yǐ )。

阅读:25868

打赏捐助〔Donate〕>>>

《画策》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库