窦田灌韩传【登录】

《汉书》 > 传 > 《窦田灌韩传》 > 拼音版

窦(dòu )婴(yīng )字(zì )王(wáng )孙(sūn ),孝(xiào )文(wén )皇(huáng )后(hòu )从(cóng )兄(xiōng )子(zǐ )也(yě )。父(fù )世(shì )观(guān )津(jīn )人(rén )也(yě )。喜(xǐ )宾(bīn )客(kè )。孝(xiào )文(wén )时(shí )为(wéi )吴(wú )相(xiàng ),病(bìng )免(miǎn )。孝(xiào )景(jǐng )即(jí )位(wèi ),为(wéi )詹(zhān )事(shì )。

帝(dì )弟(dì )梁(liáng )孝(xiào )王(wáng ),母(mǔ )窦(dòu )太(tài )后(hòu )爱(ài )之(zhī )。孝(xiào )王(wáng )朝(cháo ),因(yīn )燕(yàn )昆(kūn )弟(dì )饮(yǐn )。是(shì )时(shí ),上(shàng )未(wèi )立(lì )太(tài )子(zǐ ),酒(jiǔ )酣(hān ),上(shàng )从(cóng )容(róng )曰(yuē ):“千(qiān )秋(qiū )万(wàn )岁(suì )后(hòu )传(chuán )王(wáng )。”太(tài )后(hòu )欢(huān )。婴(yīng )引(yǐn )卮(zhī )酒(jiǔ )进(jìn )上(shàng )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )者(zhě ),高(gāo )祖(zǔ )天(tiān )下(xià ),父(fù )子(zǐ )相(xiàng )传(chuán ),汉(hàn )之(zhī )约(yuē )也(yě ),上(shàng )何(hé )以(yǐ )得(dé )传(chuán )梁(liáng )王(wáng )!”太(tài )后(hòu )由(yóu )此(cǐ )憎(zēng )婴(yīng )。婴(yīng )亦(yì )薄(báo )其(qí )官(guān ),因(yīn )病(bìng )免(miǎn )。太(tài )后(hòu )除(chú )婴(yīng )门(mén )籍(jí ),不(bú )得(dé )朝(cháo )请(qǐng )。

孝(xiào )景(jǐng )三(sān )年(nián ),吴(wú )、楚(chǔ )反(fǎn )、上(shàng )察(chá )宗(zōng )室(shì )诸(zhū )窦(dòu )无(wú )如(rú )婴(yīng )贤(xián ),召(zhào )入(rù )见(jiàn ),固(gù )让(ràng )谢(xiè ),称(chēng )病(bìng )不(bú )足(zú )任(rèn )。太(tài )后(hòu )亦(yì )惭(cán )。于(yú )是(shì )上(shàng )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )方(fāng )有(yǒu )急(jí ),王(wáng )孙(sūn )宁(níng )可(kě )以(yǐ )让(ràng )邪(xié )?”乃(nǎi )拜(bài )婴(yīng )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),赐(cì )金(jīn )千(qiān )斤(jīn )。婴(yīng )言(yán )爰(yuán )盎(àng )、栾(luán )布(bù )诸(zhū )名(míng )将(jiāng )贤(xián )士(shì )在(zài )家(jiā )者(zhě )进(jìn )之(zhī )。所(suǒ )赐(cì )金(jīn ),陈(chén )廊(láng )庑(wǔ )下(xià ),军(jūn )吏(lì )过(guò ),辄(zhé )令(lìng )财(cái )取(qǔ )为(wéi )用(yòng ),金(jīn )无(wú )入(rù )家(jiā )者(zhě )。婴(yīng )守(shǒu )荥(yíng )阳(yáng ),监(jiān )齐(qí )、赵(zhào )兵(bīng )。七(qī )国(guó )破(pò ),封(fēng )为(wéi )魏(wèi )其(qí )侯(hóu )。游(yóu )士(shì )宾(bīn )客(kè )争(zhēng )归(guī )之(zhī )。每(měi )朝(cháo )议(yì )大(dà )事(shì ),条(tiáo )侯(hóu )、魏(wèi )其(qí ),列(liè )侯(hóu )莫(mò )敢(gǎn )与(yǔ )亢(kàng )礼(lǐ )。

四(sì )年(nián ),立(lì )栗(lì )太(tài )子(zǐ ),以(yǐ )婴(yīng )为(wéi )傅(fù )。七(qī )年(nián ),栗(lì )太(tài )子(zǐ )废(fèi ),婴(yīng )争(zhēng )弗(fú )能(néng )得(dé ),谢(xiè )病(bìng ),屏(píng )居(jū )蓝(lán )田(tián )南(nán )山(shān )下(xià )数(shù )月(yuè ),诸(zhū )窦(dòu )宾(bīn )客(kè )辩(biàn )士(shì )说(shuō ),莫(mò )能(néng )来(lái )。梁(liáng )人(rén )高(gāo )遂(suí )乃(nǎi )说(shuō )婴(yīng )曰(yuē ):“能(néng )富(fù )贵(guì )将(jiāng )军(jūn )者(zhě ),上(shàng )也(yě );能(néng )亲(qīn )将(jiāng )军(jūn )者(zhě ),太(tài )后(hòu )也(yě )。今(jīn )将(jiāng )军(jūn )傅(fù )太(tài )子(zǐ ),太(tài )子(zǐ )废(fèi ),争(zhēng )不(bú )能(néng )拔(bá ),又(yòu )不(bú )能(néng )死(sǐ ),自(zì )引(yǐn )谢(xiè )病(bìng ),拥(yōng )赵(zhào )女(nǚ )屏(píng )闲(xián )处(chù )而(ér )不(bú )朝(cháo ),只(zhī )加(jiā )怼(duì )自(zì )明(míng ),扬(yáng )主(zhǔ )之(zhī )过(guò )。有(yǒu )如(rú )两(liǎng )宫(gōng )奭(shì )将(jiāng )军(jūn ),则(zé )妻(qī )子(zǐ )无(wú )类(lèi )矣(yǐ )。”婴(yīng )然(rán )之(zhī ),乃(nǎi )起(qǐ ),朝(cháo )请(qǐng )如(rú )故(gù )。

桃(táo )侯(hóu )免(miǎn )相(xiàng ),窦(dòu )太(tài )后(hòu )数(shù )言(yán )魏(wèi )其(qí )。景(jǐng )帝(dì )曰(yuē ):“太(tài )后(hòu )岂(qǐ )以(yǐ )臣(chén )有(yǒu )爱(ài )相(xiàng )魏(wèi )其(qí )者(zhě )?魏(wèi )其(qí )沾(zhān )沾(zhān )自(zì )喜(xǐ )耳(ěr ),多(duō )易(yì ),难(nán )以(yǐ )为(wéi )相(xiàng )持(chí )重(zhòng )。”遂(suí )不(bú )用(yòng ),用(yòng )建(jiàn )陵(líng )侯(hóu )卫(wèi )绾(wǎn )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )。

田(tián )蚡(fén ),孝(xiào )景(jǐng )王(wáng )皇(huáng )后(hòu )同(tóng )母(mǔ )弟(dì )也(yě ),生(shēng )长(zhǎng )陵(líng )。窦(dòu )婴(yīng )已(yǐ )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),方(fāng )盛(shèng ),蚡(fén )为(wéi )诸(zhū )曹(cáo )郎(láng ),未(wèi )贵(guì ),往(wǎng )来(lái )侍(shì )酒(jiǔ )婴(yīng )所(suǒ ),跪(guì )起(qǐ )如(rú )子(zǐ )姓(xìng )。及(jí )孝(xiào )景(jǐng )晚(wǎn )节(jiē ),蚡(fén )益(yì )贵(guì )幸(xìng ),为(wéi )中(zhōng )大(dà )夫(fū )。辩(biàn )有(yǒu )口(kǒu ),学(xué )《盘(pán )盂(yú )》诸(zhū )书(shū ),王(wáng )皇(huáng )后(hòu )贤(xián )之(zhī )。

孝(xiào )景(jǐng )崩(bēng ),武(wǔ )帝(dì )初(chū )即(jí )位(wèi ),蚡(fén )以(yǐ )舅(jiù )封(fēng )为(wéi )武(wǔ )安(ān )侯(hóu ),弟(dì )胜(shèng )为(wéi )周(zhōu )阳(yáng )侯(hóu )。蚡(fén )新(xīn )用(yòng )事(shì ),卑(bēi )下(xià )宾(bīn )客(kè ),进(jìn )名(míng )士(shì )家(jiā )居(jū )者(zhě )贵(guì )之(zhī ),欲(yù )以(yǐ )倾(qīng )诸(zhū )将(jiāng )相(xiàng )。上(shàng )所(suǒ )填(tián )抚(fǔ ),多(duō )蚡(fén )宾(bīn )客(kè )计(jì )策(cè )。会(huì )丞(chéng )相(xiàng )绾(wǎn )病(bìng )免(miǎn ),上(shàng )议(yì )置(zhì )丞(chéng )相(xiàng )、太(tài )尉(wèi )。藉(jiè )福(fú )说(shuō )蚡(fén )曰(yuē ):“魏(wèi )其(qí )侯(hóu )贵(guì )久(jiǔ )矣(yǐ ),素(sù )天(tiān )下(xià )士(shì )归(guī )之(zhī )。今(jīn )将(jiāng )军(jūn )初(chū )兴(xìng ),未(wèi )如(rú ),即(jí )上(shàng )以(yǐ )将(jiāng )军(jūn )为(wéi )相(xiàng ),必(bì )让(ràng )魏(wèi )其(qí )。魏(wèi )其(qí )为(wéi )相(xiàng ),将(jiāng )军(jūn )必(bì )为(wéi )太(tài )尉(wèi )。太(tài )尉(wèi )、相(xiàng )尊(zūn )等(děng )耳(ěr ),有(yǒu )让(ràng )贤(xián )名(míng )。”蚡(fén )乃(nǎi )微(wēi )言(yán )太(tài )后(hòu )风(fēng )上(shàng ),于(yú )是(shì )乃(nǎi )以(yǐ )婴(yīng )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),蚡(fén )为(wéi )太(tài )尉(wèi )。藉(jiè )福(fú )贺(hè )婴(yīng ),因(yīn )吊(diào )曰(yuē ):“君(jūn )侯(hóu )资(zī )性(xìng )喜(xǐ )善(shàn )疾(jí )恶(è ),方(fāng )今(jīn )善(shàn )人(rén )誉(yù )君(jūn )侯(hóu ),故(gù )至(zhì )丞(chéng )相(xiàng );然(rán )恶(è )人(rén )众(zhòng ),亦(yì )且(qiě )毁(huǐ )君(jūn )侯(hóu )。君(jūn )侯(hóu )能(néng )兼(jiān )容(róng ),则(zé )幸(xìng )久(jiǔ );不(bú )能(néng ),今(jīn )以(yǐ )毁(huǐ )去(qù )矣(yǐ )。”婴(yīng )不(bú )听(tīng )。

婴(yīng )、蚡(fén )俱(jù )好(hǎo )儒(rú )术(shù ),推(tuī )毂(gū )赵(zhào )绾(wǎn )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū ),王(wáng )臧(zāng )为(wéi )郎(láng )中(zhōng )令(lìng )。迎(yíng )鲁(lǔ )申(shēn )公(gōng ),欲(yù )设(shè )明(míng )堂(táng ),令(lìng )列(liè )侯(hóu )就(jiù )国(guó ),除(chú )关(guān ),以(yǐ )礼(lǐ )为(wéi )服(fú )制(zhì ),以(yǐ )兴(xìng )太(tài )平(píng )。举(jǔ )谪(zhé )诸(zhū )窦(dòu )宗(zōng )室(shì )无(wú )行(háng )者(zhě ),除(chú )其(qí )属(shǔ )籍(jí )。诸(zhū )外(wài )家(jiā )为(wéi )列(liè )侯(hóu ),列(liè )侯(hóu )多(duō )尚(shàng )公(gōng )主(zhǔ ),皆(jiē )不(bú )欲(yù )就(jiù )国(guó ),以(yǐ )故(gù )毁(huǐ )日(rì )至(zhì )窦(dòu )太(tài )后(hòu )。太(tài )后(hòu )好(hǎo )黄(huáng )、老(lǎo )言(yán ),而(ér )婴(yīng )、蚡(fén )、赵(zhào )绾(wǎn )等(děng )务(wù )隆(lóng )推(tuī )儒(rú )术(shù ),贬(biǎn )道(dào )家(jiā )言(yán ),是(shì )以(yǐ )窦(dòu )太(tài )后(hòu )滋(zī )不(bú )说(shuō )。

二(èr )年(nián ),御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )赵(zhào )绾(wǎn )请(qǐng )毋(wú )奏(zòu )事(shì )东(dōng )宫(gōng )。窦(dòu )太(tài )后(hòu )大(dà )怒(nù ),曰(yuē ):“此(cǐ )欲(yù )复(fù )为(wéi )新(xīn )垣(yuán )平(píng )邪(xié )!”乃(nǎi )罢(bà )逐(zhú )赵(zhào )绾(wǎn )、王(wáng )臧(zāng ),而(ér )免(miǎn )丞(chéng )相(xiàng )婴(yīng )、太(tài )尉(wèi )蚡(fén ),以(yǐ )柏(bǎi )至(zhì )侯(hóu )许(xǔ )昌(chāng )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),武(wǔ )强(qiáng )侯(hóu )庄(zhuāng )青(qīng )翟(zhái )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。婴(yīng )、蚡(fén )以(yǐ )侯(hóu )家(jiā )居(jū )。蚡(fén )虽(suī )不(bú )任(rèn )职(zhí ),以(yǐ )王(wáng )太(tài )后(hòu )故(gù )亲(qīn )幸(xìng ),数(shù )言(yán )事(shì ),多(duō )效(xiào ),士(shì )吏(lì )趋(qū )势(shì )利(lì )者(zhě )皆(jiē )去(qù )婴(yīng )而(ér )归(guī )蚡(fén )。蚡(fén )日(rì )益(yì )横(héng )。

六(liù )年(nián ),窦(dòu )太(tài )后(hòu )崩(bēng ),丞(chéng )相(xiàng )昌(chāng )、御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )青(qīng )翟(zhái )坐(zuò )丧(sàng )事(shì )不(bú )办(bàn ),免(miǎn )。上(shàng )以(yǐ )蚡(fén )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),大(dà )司(sī )农(nóng )韩(hán )安(ān )国(guó )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。天(tiān )下(xià )士(shì )郡(jùn )诸(zhū )侯(hóu )愈(yù )益(yì )附(fù )蚡(fén )。

蚡(fén )为(wéi )人(rén )貌(mào )侵(qīn ),生(shēng )贵(guì )甚(shèn )。又(yòu )以(yǐ )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )多(duō )长(zhǎng ),上(shàng )初(chū )即(jí )位(wèi ),富(fù )于(yú )春(chūn )秋(qiū ),蚡(fén )以(yǐ )肺(fèi )附(fù )为(wéi )相(xiàng ),非(fēi )痛(tòng )折(shé )节(jiē )以(yǐ )礼(lǐ )屈(qū )之(zhī ),天(tiān )下(xià )不(bú )肃(sù )。当(dāng )是(shì )时(shí ),丞(chéng )相(xiàng )入(rù )奏(zòu )事(shì ),语(yǔ )移(yí )日(rì ),所(suǒ )言(yán )皆(jiē )听(tīng )。荐(jiàn )人(rén )或(huò )起(qǐ )家(jiā )至(zhì )二(èr )千(qiān )石(shí ),权(quán )移(yí )主(zhǔ )上(shàng )。上(shàng )乃(nǎi )曰(yuē ):“君(jūn )除(chú )吏(lì )尽(jìn )未(wèi )?吾(wú )亦(yì )欲(yù )除(chú )吏(lì )。”尝(cháng )请(qǐng )考(kǎo )工(gōng )地(dì )益(yì )宅(zhái ),上(shàng )怒(nù )曰(yuē ):“遂(suí )取(qǔ )武(wǔ )库(kù )!”是(shì )后(hòu )乃(nǎi )退(tuì )。召(zhào )客(kè )饮(yǐn ),坐(zuò )其(qí )兄(xiōng )盖(gài )侯(hóu )北(běi )乡(xiāng ),自(zì )坐(zuò )东(dōng )乡(xiāng ),以(yǐ )为(wéi )汉(hàn )相(xiàng )尊(zūn ),不(bú )可(kě )以(yǐ )兄(xiōng )故(gù )私(sī )桡(ráo )。由(yóu )此(cǐ )滋(zī )骄(jiāo ),治(zhì )宅(zhái )甲(jiǎ )诸(zhū )第(dì ),田(tián )园(yuán )极(jí )膏(gāo )腴(yú ),市(shì )买(mǎi )郡(jùn )县(xiàn )器(qì )物(wù )相(xiàng )属(shǔ )于(yú )道(dào )。前(qián )堂(táng )罗(luó )钟(zhōng )鼓(gǔ ),立(lì )曲(qǔ )旃(zhān );后(hòu )房(fáng )妇(fù )女(nǚ )以(yǐ )百(bǎi )数(shù )。诸(zhū )奏(zòu )珍(zhēn )物(wù )狗(gǒu )马(mǎ )玩(wán )好(hǎo ),不(bú )可(kě )胜(shèng )数(shù )。

而(ér )婴(yīng )失(shī )窦(dòu )太(tài )后(hòu ),益(yì )疏(shū )不(bú )用(yòng ),无(wú )势(shì ),诸(zhū )公(gōng )稍(shāo )自(zì )引(yǐn )而(ér )怠(dài )骜(ào ),唯(wéi )灌(guàn )夫(fū )独(dú )否(fǒu )。故(gù )婴(yīng )墨(mò )墨(mò )不(bú )得(dé )意(yì ),而(ér )厚(hòu )遇(yù )夫(fū )也(yě )。

灌(guàn )夫(fū )字(zì )仲(zhòng )孺(rú ),颍(yǐng )阴(yīn )人(rén )也(yě )。父(fù )张(zhāng )孟(mèng ),尝(cháng )为(wéi )颍(yǐng )阴(yīn )侯(hóu )灌(guàn )婴(yīng )舍(shě )人(rén ),得(dé )幸(xìng ),因(yīn )进(jìn )之(zhī ),至(zhì )二(èr )千(qiān )石(shí ),故(gù )蒙(méng )灌(guàn )氏(shì )姓(xìng )为(wéi )灌(guàn )孟(mèng )。吴(wú )、楚(chǔ )反(fǎn )时(shí ),颍(yǐng )阴(yīn )侯(hóu )灌(guàn )婴(yīng )为(wéi )将(jiāng )军(jūn ),属(shǔ )太(tài )尉(wèi ),请(qǐng )孟(mèng )为(wéi )校(xiào )尉(wèi )。夫(fū )以(yǐ )千(qiān )人(rén )与(yǔ )父(fù )俱(jù )。孟(mèng )年(nián )老(lǎo ),颍(yǐng )阴(yīn )侯(hóu )强(qiáng )请(qǐng )之(zhī ),郁(yù )郁(yù )不(bú )得(dé )意(yì ),故(gù )战(zhàn )常(cháng )陷(xiàn )坚(jiān ),遂(suí )死(sǐ )吴(wú )军(jūn )中(zhōng )。汉(hàn )法(fǎ ),父(fù )子(zǐ )俱(jù ),有(yǒu )死(sǐ )事(shì ),得(dé )与(yǔ )丧(sàng )归(guī ),夫(fū )不(bú )肯(kěn )随(suí )丧(sàng )归(guī )。奋(fèn )曰(yuē ):“愿(yuàn )取(qǔ )吴(wú )王(wáng )若(ruò )将(jiāng )军(jūn )头(tóu )以(yǐ )报(bào )父(fù )仇(chóu )!”于(yú )是(shì )夫(fū )被(bèi )甲(jiǎ )持(chí )戟(jǐ ),募(mù )军(jūn )中(zhōng )壮(zhuàng )士(shì )所(suǒ )善(shàn )愿(yuàn )从(cóng )数(shù )十(shí )人(rén )。及(jí )出(chū )壁(bì )门(mén ),莫(mò )敢(gǎn )前(qián )。独(dú )两(liǎng )人(rén )及(jí )从(cóng )奴(nú )十(shí )余(yú )骑(qí )驰(chí )入(rù )吴(wú )军(jūn ),至(zhì )戏(xì )下(xià ),所(suǒ )杀(shā )伤(shāng )数(shù )十(shí )人(rén )。不(bú )得(dé )前(qián ),复(fù )还(hái )走(zǒu )汉(hàn )壁(bì ),亡(wáng )其(qí )奴(nú ),独(dú )与(yǔ )一(yī )骑(qí )归(guī )。夫(fū )身(shēn )中(zhōng )大(dà )创(chuàng )十(shí )余(yú ),适(shì )有(yǒu )万(wàn )金(jīn )良(liáng )药(yào ),故(gù )得(dé )无(wú )死(sǐ )。创(chuàng )少(shǎo )瘳(chōu ),又(yòu )复(fù )请(qǐng )将(jiāng )军(jūn )曰(yuē ):“吾(wú )益(yì )知(zhī )吴(wú )壁(bì )曲(qǔ )折(shé ),请(qǐng )复(fù )往(wǎng )。”将(jiāng )军(jūn )壮(zhuàng )而(ér )义(yì )之(zhī ),恐(kǒng )亡(wáng )夫(fū ),乃(nǎi )言(yán )太(tài )尉(wèi ),太(tài )尉(wèi )召(zhào )固(gù )止(zhǐ )之(zhī )。吴(wú )军(jūn )破(pò ),夫(fū )以(yǐ )此(cǐ )名(míng )闻(wén )天(tiān )下(xià )。

颍(yǐng )阴(yīn )侯(hóu )言(yán )夫(fū ),夫(fū )为(wéi )郎(láng )中(zhōng )将(jiāng )。数(shù )岁(suì ),坐(zuò )法(fǎ )去(qù ),家(jiā )居(jū )长(zhǎng )安(ān )中(zhōng ),诸(zhū )公(gōng )莫(mò )不(bú )称(chēng ),由(yóu )是(shì )复(fù )为(wéi )代(dài )相(xiàng )。

武(wǔ )帝(dì )即(jí )位(wèi ),以(yǐ )为(wéi )淮(huái )阳(yáng )天(tiān )下(xià )郊(jiāo ),劲(jìn )兵(bīng )处(chù ),故(gù )徙(xǐ )夫(fū )为(wéi )淮(huái )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )。人(rén )为(wéi )太(tài )仆(pú )。二(èr )年(nián ),夫(fū )与(yǔ )长(zhǎng )乐(lè )卫(wèi )尉(wèi )窦(dòu )甫(fǔ )饮(yǐn ),轻(qīng )重(zhòng )不(bú )得(dé ),夫(fū )醉(zuì ),搏(bó )甫(fǔ )。甫(fǔ ),窦(dòu )太(tài )后(hòu )昆(kūn )弟(dì )。上(shàng )恐(kǒng )太(tài )后(hòu )诛(zhū )夫(fū ),徙(xǐ )夫(fū )为(wéi )燕(yàn )相(xiàng )。数(shù )岁(suì ),坐(zuò )法(fǎ )免(miǎn ),家(jiā )居(jū )长(zhǎng )安(ān )。

夫(fū )为(wéi )人(rén )刚(gāng )直(zhí ),使(shǐ )酒(jiǔ ),不(bú )好(hǎo )面(miàn )谀(yú )。贵(guì )戚(qī )诸(zhū )势(shì )在(zài )己(jǐ )之(zhī )右(yòu ),欲(yù )必(bì )陵(líng )之(zhī );士(shì )在(zài )己(jǐ )左(zuǒ ),愈(yù )贫(pín )贱(jiàn ),尤(yóu )益(yì )礼(lǐ )敬(jìng ),与(yǔ )钧(jūn )。稠(chóu )人(rén )广(guǎng )众(zhòng ),荐(jiàn )宠(chǒng )下(xià )辈(bèi )。士(shì )亦(yì )以(yǐ )此(cǐ )多(duō )之(zhī )。

夫(fū )不(bú )好(hǎo )文(wén )学(xué ),喜(xǐ )任(rèn )侠(xiá ),已(yǐ )然(rán )诺(nuò )。诸(zhū )所(suǒ )与(yǔ )交(jiāo )通(tōng ),无(wú )非(fēi )豪(háo )桀(jié )大(dà )猾(huá )。家(jiā )累(lèi )数(shù )千(qiān )万(wàn ),食(shí )客(kè )日(rì )数(shù )十(shí )百(bǎi )人(rén )。波(bō )池(chí )田(tián )园(yuán ),宗(zōng )族(zú )宾(bīn )客(kè )为(wéi )权(quán )利(lì ),横(héng )颍(yǐng )川(chuān )。颍(yǐng )川(chuān )儿(ér )歌(gē )之(zhī )曰(yuē ):“颍(yǐng )水(shuǐ )清(qīng ),灌(guàn )氏(shì )宁(níng );颍(yǐng )水(shuǐ )浊(zhuó ),灌(guàn )氏(shì )族(zú )。”

夫(fū )家(jiā )居(jū ),卿(qīng )相(xiàng )侍(shì )中(zhōng )宾(bīn )客(kè )益(yì )衰(shuāi )。及(jí )窦(dòu )婴(yīng )失(shī )势(shì ),亦(yì )欲(yù )倚(yǐ )夫(fū )引(yǐn )绳(shéng )排(pái )根(gēn )生(shēng )平(píng )慕(mù )之(zhī )后(hòu )弃(qì )者(zhě )。夫(fū )亦(yì )得(dé )婴(yīng )通(tōng )列(liè )侯(hóu )宗(zōng )室(shì )为(wéi )名(míng )高(gāo )。两(liǎng )人(rén )相(xiàng )为(wéi )引(yǐn )重(zhòng ),其(qí )游(yóu )如(rú )父(fù )子(zǐ )然(rán ),相(xiàng )得(dé )欢(huān )甚(shèn ),无(wú )厌(yàn ),恨(hèn )相(xiàng )知(zhī )之(zhī )晚(wǎn )。

夫(fū )尝(cháng )有(yǒu )服(fú ),过(guò )丞(chéng )相(xiàng )蚡(fén )。蚡(fén )从(cóng )容(róng )曰(yuē ):“吾(wú )欲(yù )与(yǔ )仲(zhòng )孺(rú )过(guò )魏(wèi )其(qí )侯(hóu ),会(huì )仲(zhòng )孺(rú )有(yǒu )服(fú )。”夫(fū )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )乃(nǎi )肯(kěn )幸(xìng )临(lín )况(kuàng )魏(wèi )其(qí )侯(hóu ),夫(fū )安(ān )敢(gǎn )以(yǐ )服(fú )为(wéi )解(jiě )!请(qǐng )语(yǔ )魏(wèi )其(qí )具(jù ),将(jiāng )军(jūn )旦(dàn )日(rì )蚤(zǎo )临(lín )。”蚡(fén )许(xǔ )诺(nuò )。夫(fū )以(yǐ )语(yǔ )婴(yīng )。婴(yīng )与(yǔ )夫(fū )人(rén )益(yì )市(shì )牛(niú )酒(jiǔ ),夜(yè )洒(sǎ )扫(sǎo )张(zhāng )具(jù )至(zhì )旦(dàn )。平(píng )明(míng ),令(lìng )门(mén )下(xià )侯(hóu )司(sī )。至(zhì )日(rì )中(zhōng ),蚡(fén )不(bú )来(lái )。婴(yīng )谓(wèi )夫(fū )曰(yuē ):“丞(chéng )相(xiàng )岂(qǐ )忘(wàng )之(zhī )哉(zāi )?”夫(fū )不(bú )怿(yì ),曰(yuē ):“夫(fū )以(yǐ )服(fú )请(qǐng ),不(bú )宜(yí )。”乃(nǎi )驾(jià ),自(zì )往(wǎng )迎(yíng )蚡(fén )。蚡(fén )特(tè )前(qián )戏(xì )许(xǔ )夫(fū ),殊(shū )无(wú )意(yì )往(wǎng )。夫(fū )至(zhì )门(mén ),蚡(fén )尚(shàng )卧(wò )也(yě )。于(yú )是(shì )夫(fū )见(jiàn ),曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )昨(zuó )日(rì )幸(xìng )许(xǔ )过(guò )魏(wèi )其(qí ),魏(wèi )其(qí )夫(fū )妻(qī )治(zhì )县(xiàn ),至(zhì )今(jīn )未(wèi )敢(gǎn )尝(cháng )食(shí )。”蚡(fén )悟(wù ),谢(xiè )曰(yuē ):“吾(wú )醉(zuì ),忘(wàng )与(yǔ )仲(zhòng )孺(rú )言(yán )。”乃(nǎi )驾(jià )往(wǎng )。往(wǎng )又(yòu )徐(xú )行(háng ),夫(fū )愈(yù )益(yì )怒(nù )。及(jí )饮(yǐn )酒(jiǔ )酣(hān ),夫(fū )起(qǐ )舞(wǔ )属(shǔ )蚡(fén ),蚡(fén )不(bú )起(qǐ )。夫(fū )徙(xǐ )坐(zuò ),语(yǔ )侵(qīn )之(zhī )。婴(yīng )乃(nǎi )扶(fú )夫(fū )去(qù ),谢(xiè )蚡(fén )。蚡(fén )卒(zú )饮(yǐn )至(zhì )夜(yè ),极(jí )欢(huān )而(ér )去(qù )。

后(hòu )蚡(fén )使(shǐ )藉(jiè )福(fú )请(qǐng )婴(yīng )城(chéng )南(nán )田(tián ),婴(yīng )大(dà )望(wàng )曰(yuē ):“老(lǎo )仆(pú )虽(suī )弃(qì ),将(jiāng )军(jūn )虽(suī )贵(guì ),宁(níng )可(kě )以(yǐ )势(shì )相(xiàng )夺(duó )乎(hū )!”不(bú )许(xǔ )。夫(fū )闻(wén ),怒(nù )骂(mà )福(fú )。福(fú )恶(è )两(liǎng )人(rén )有(yǒu )隙(xì ),乃(nǎi )谩(màn )好(hǎo )谢(xiè )蚡(fén )曰(yuē ):“魏(wèi )其(qí )老(lǎo )且(qiě )死(sǐ ),易(yì )忍(rěn ),且(qiě )待(dài )之(zhī )。”已(yǐ )而(ér )蚡(fén )闻(wén )婴(yīng )、夫(fū )实(shí )怒(nù )不(bú )予(yǔ ),亦(yì )怒(nù )曰(yuē ):“魏(wèi )其(qí )子(zǐ )尝(cháng )杀(shā )人(rén ),蚡(fén )活(huó )之(zhī )。蚡(fén )事(shì )魏(wèi )其(qí )无(wú )所(suǒ )不(bú )可(kě ),爱(ài )数(shù )顷(qǐng )田(tián )?且(qiě )灌(guàn )夫(fū )何(hé )与(yǔ )也(yě )?吾(wú )不(bú )敢(gǎn )复(fù )求(qiú )田(tián )!”由(yóu )此(cǐ )大(dà )怒(nù )。

元(yuán )光(guāng )四(sì )年(nián )春(chūn ),蚡(fén )言(yán )灌(guàn )夫(fū )家(jiā )在(zài )颍(yǐng )川(chuān ),横(héng )甚(shèn ),民(mín )苦(kǔ )之(zhī )。请(qǐng )案(àn )之(zhī )。上(shàng )曰(yuē ):“此(cǐ )丞(chéng )相(xiàng )事(shì ),何(hé )请(qǐng )?”夫(fū )亦(yì )持(chí )蚡(fén )阴(yīn )事(shì ),为(wéi )奸(jiān )利(lì ),受(shòu )淮(huái )南(nán )王(wáng )金(jīn )与(yǔ )语(yǔ )言(yán )。宾(bīn )客(kè )居(jū )间(jiān ),遂(suí )已(yǐ ),俱(jù )解(jiě )。

夏(xià ),蚡(fén )取(qǔ )燕(yàn )王(wáng )女(nǚ )为(wéi )夫(fū )人(rén ),太(tài )后(hòu )诏(zhào )召(zhào )列(liè )侯(hóu )宗(zōng )室(shì )皆(jiē )往(wǎng )贺(hè )。婴(yīng )过(guò )夫(fū ),欲(yù )与(yǔ )俱(jù )。夫(fū )谢(xiè )曰(yuē ):“夫(fū )数(shù )以(yǐ )酒(jiǔ )失(shī )过(guò )丞(chéng )相(xiàng ),丞(chéng )相(xiàng )今(jīn )者(zhě )又(yòu )与(yǔ )夫(fū )有(yǒu )隙(xì )。”婴(yīng )曰(yuē ):“事(shì )已(yǐ )解(jiě )。”强(qiáng )与(yǔ )俱(jù )。酒(jiǔ )酣(hān ),蚡(fén )起(qǐ )为(wéi )寿(shòu ),坐(zuò )皆(jiē )避(bì )席(xí )伏(fú )。已(yǐ )婴(yīng )为(wéi )寿(shòu ),独(dú )故(gù )人(rén )避(bì )席(xí ),余(yú )半(bàn )膝(xī )席(xí )。夫(fū )行(háng )酒(jiǔ ),至(zhì )蚡(fén ),蚡(fén )膝(xī )席(xí )曰(yuē ):“不(bú )能(néng )满(mǎn )觞(shāng )。”夫(fū )怒(nù ),因(yīn )嘻(xī )笑(xiào )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )贵(guì )人(rén )也(yě ),毕(bì )之(zhī )!”时(shí )蚡(fén )不(bú )肯(kěn )。行(háng )酒(jiǔ )次(cì )至(zhì )临(lín )汝(rǔ )侯(hóu )灌(guàn )贤(xián ),贤(xián )方(fāng )与(yǔ )程(chéng )不(bú )识(shí )耳(ěr )语(yǔ ),又(yòu )不(bú )避(bì )席(xí )。夫(fū )无(wú )所(suǒ )发(fā )怒(nù ),乃(nǎi )骂(mà )贤(xián )曰(yuē ):“平(píng )生(shēng )毁(huǐ )程(chéng )不(bú )识(shí )不(bú )直(zhí )一(yī )钱(qián ),今(jīn )日(rì )长(zhǎng )者(zhě )为(wéi )寿(shòu ),乃(nǎi )效(xiào )女(nǚ )曹(cáo )儿(ér )呫(tiè )嗫(niè )耳(ěr )语(yǔ )!”蚡(fén )谓(wèi )夫(fū )曰(yuē ):“程(chéng )、李(lǐ )俱(jù )东(dōng )西(xī )宫(gōng )卫(wèi )尉(wèi ),今(jīn )众(zhòng )辱(rǔ )程(chéng )将(jiāng )军(jūn ),仲(zhòng )孺(rú )独(dú )不(bú )为(wéi )李(lǐ )将(jiāng )军(jūn )地(dì )乎(hū )?”夫(fū )曰(yuē ):“今(jīn )曰(yuē )斩(zhǎn )头(tóu )穴(xué )匈(xiōng ),何(hé )知(zhī )程(chéng )、李(lǐ )!”坐(zuò )乃(nǎi )起(qǐ )更(gèng )衣(yī ),稍(shāo )稍(shāo )去(qù )。婴(yīng )去(qù ),戏(xì )夫(fū )。夫(fū )出(chū ),蚡(fén )遂(suí )怒(nù )曰(yuē ):“此(cǐ )吾(wú )骄(jiāo )灌(guàn )夫(fū )罪(zuì )也(yě )。”乃(nǎi )令(lìng )骑(qí )留(liú )夫(fū ),夫(fū )不(bú )得(dé )出(chū )。藉(jiè )福(fú )起(qǐ )为(wéi )谢(xiè ),案(àn )夫(fū )项(xiàng )令(lìng )谢(xiè )。夫(fū )愈(yù )怒(nù ),不(bú )肯(kěn )顺(shùn )。蚡(fén )乃(nǎi )戏(xì )骑(qí )缚(fù )夫(fū )置(zhì )传(chuán )舍(shě ),召(zhào )长(zhǎng )史(shǐ )曰(yuē ):“今(jīn )日(rì )召(zhào )宗(zōng )室(shì ),有(yǒu )诏(zhào )。”劾(hé )灌(guàn )夫(fū )骂(mà )坐(zuò )不(bú )敬(jìng ),系(xì )居(jū )室(shì )。遂(suí )其(qí )前(qián )事(shì ),遣(qiǎn )吏(lì )分(fèn )曹(cáo )逐(zhú )捕(bǔ )诸(zhū )灌(guàn )氏(shì )支(zhī )属(shǔ ),皆(jiē )得(dé )弃(qì )市(shì )罪(zuì )。婴(yīng )愧(kuì ),为(wéi )资(zī )使(shǐ )宾(bīn )客(kè )请(qǐng ),莫(mò )能(néng )解(jiě )。蚡(fén )吏(lì )皆(jiē )为(wéi )耳(ěr )目(mù ),诸(zhū )灌(guàn )氏(shì )皆(jiē )仁(rén )匿(nì ),夫(fū )系(xì ),遂(suí )不(bú )得(dé )告(gào )言(yán )蚡(fén )阴(yīn )事(shì )。

婴(yīng )锐(ruì )为(wéi )救(jiù )夫(fū ),婴(yīng )夫(fū )人(rén )谏(jiàn )曰(yuē ):“灌(guàn )将(jiāng )军(jūn )得(dé )罪(zuì )丞(chéng )相(xiàng ),与(yǔ )太(tài )后(hòu )家(jiā )迕(wǔ ),宁(níng )可(kě )救(jiù )邪(xié )?”婴(yīng )曰(yuē ):“侯(hóu )自(zì )我(wǒ )得(dé )之(zhī ),自(zì )我(wǒ )捐(juān )之(zhī ),无(wú )所(suǒ )恨(hèn )。且(qiě )终(zhōng )不(bú )令(lìng )灌(guàn )仲(zhòng )孺(rú )独(dú )死(sǐ ),婴(yīng )独(dú )生(shēng )。”乃(nǎi )匿(nì )其(qí )家(jiā ),窃(qiè )出(chū )上(shàng )书(shū )。立(lì )召(zhào )人(rén ),具(jù )告(gào )言(yán )灌(guàn )夫(fū )醉(zuì )饱(bǎo )事(shì ),不(bú )足(zú )诛(zhū )。上(shàng )然(rán )之(zhī ),赐(cì )婴(yīng )食(shí ),曰(yuē ):“东(dōng )朝(cháo )廷(tíng )辩(biàn )之(zhī )。”

婴(yīng )东(dōng )朝(cháo ),盛(shèng )推(tuī )夫(fū )善(shàn ),言(yán )其(qí )醉(zuì )饱(bǎo )得(dé )过(guò ),乃(nǎi )丞(chéng )相(xiàng )以(yǐ )它(tā )事(shì )诬(wū )罪(zuì )之(zhī )。蚡(fén )盛(shèng )毁(huǐ )夫(fū )所(suǒ )为(wéi )横(héng )恣(zì ),罪(zuì )逆(nì )不(bú )道(dào )。婴(yīng )度(dù )无(wú )可(kě )奈(nài )何(hé ),因(yīn )言(yán )蚡(fén )短(duǎn )。蚡(fén )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )幸(xìng )而(ér )安(ān )乐(lè )无(wú )事(shì ),蚡(fén )得(dé )为(wéi )肺(fèi )附(fù ),所(suǒ )好(hǎo )音(yīn )乐(lè )、狗(gǒu )马(mǎ )、田(tián )宅(zhái ),所(suǒ )爱(ài )倡(chàng )优(yōu )、巧(qiǎo )匠(jiàng )之(zhī )属(shǔ ),不(bú )如(rú )魏(wèi )其(qí )、灌(guàn )夫(fū )日(rì )夜(yè )招(zhāo )聚(jù )天(tiān )下(xià )豪(háo )杰(jié )壮(zhuàng )士(shì )与(yǔ )论(lùn )议(yì ),腹(fù )诽(fěi )而(ér )心(xīn )谤(bàng ),卬(áng )视(shì )天(tiān ),俯(fǔ )画(huà )地(dì ),辟(pì )睨(nì )两(liǎng )官(guān )间(jiān ),幸(xìng )天(tiān )下(xià )有(yǒu )变(biàn ),而(ér )欲(yù )有(yǒu )大(dà )功(gōng )。臣(chén )乃(nǎi )不(bú )如(rú )魏(wèi )其(qí )等(děng )所(suǒ )为(wéi )。”上(shàng )问(wèn )朝(cháo )臣(chén ):“两(liǎng )人(rén )孰(shú )是(shì )?”御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )韩(hán )安(ān )国(guó )曰(yuē ):“魏(wèi )其(qí )言(yán )灌(guàn )夫(fū )父(fù )死(sǐ )事(shì ),身(shēn )荷(hé )戟(jǐ )驰(chí )不(bú )测(cè )之(zhī )吴(wú )军(jūn ),身(shēn )被(bèi )数(shù )十(shí )创(chuàng ),名(míng )冠(guàn )三(sān )军(jūn ),此(cǐ )天(tiān )下(xià )壮(zhuàng )士(shì ),非(fēi )有(yǒu )大(dà )恶(è ),争(zhēng )杯(bēi )酒(jiǔ ),不(bú )足(zú )引(yǐn )它(tā )过(guò )以(yǐ )诛(zhū )也(yě )。魏(wèi )其(qí )言(yán )是(shì )。丞(chéng )相(xiàng )亦(yì )言(yán )灌(guàn )夫(fū )通(tōng )奸(jiān )猾(huá ),侵(qīn )细(xì )民(mín ),家(jiā )累(lèi )巨(jù )万(wàn ),横(héng )恣(zì )颍(yǐng )川(chuān ),輘(léng )轹(lì )宗(zōng )室(shì ),侵(qīn )犯(fàn )骨(gǔ )肉(ròu ),此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )‘支(zhī )大(dà )于(yú )干(gàn ),胫(jìng )大(dà )于(yú )股(gǔ ),不(bú )折(shé )必(bì )披(pī )’。丞(chéng )相(xiàng )信(xìn )亦(yì )是(shì )。唯(wéi )明(míng )主(zhǔ )裁(cái )之(zhī )。”主(zhǔ )爵(jué )都(dōu )尉(wèi )汲(jí )黯(àn )是(shì )魏(wèi )其(qí )。内(nèi )史(shǐ )郑(zhèng )当(dāng )时(shí )是(shì )魏(wèi )其(qí ),后(hòu )不(bú )坚(jiān )。余(yú )皆(jiē )莫(mò )敢(gǎn )对(duì )。上(shàng )怒(nù )内(nèi )史(shǐ )曰(yuē ):“公(gōng )平(píng )生(shēng )数(shù )言(yán )魏(wèi )其(qí )、武(wǔ )安(ān )长(zhǎng )短(duǎn ),今(jīn )日(rì )廷(tíng )论(lùn ),局(jú )趣(qù )效(xiào )辕(yuán )下(xià )驹(jū ),吾(wú )并(bìng )斩(zhǎn )若(ruò )属(shǔ )矣(yǐ )!”即(jí )罢(bà )起(qǐ )入(rù ),上(shàng )食(shí )太(tài )后(hòu )。太(tài )后(hòu )亦(yì )已(yǐ )使(shǐ )人(rén )候(hòu )司(sī ),具(jù )以(yǐ )语(yǔ )太(tài )后(hòu )。太(tài )后(hòu )怒(nù ),不(bú )食(shí ),曰(yuē ):“我(wǒ )在(zài )也(yě ),而(ér )人(rén )皆(jiē )藉(jiè )吾(wú )弟(dì ),令(lìng )我(wǒ )百(bǎi )岁(suì )后(hòu ),皆(jiē )鱼(yú )肉(ròu )之(zhī )乎(hū )!且(qiě )帝(dì )宁(níng )能(néng )为(wéi )石(shí )人(rén )邪(xié )!此(cǐ )特(tè )帝(dì )在(zài ),即(jí )录(lù )录(lù ),设(shè )百(bǎi )岁(suì )后(hòu ),是(shì )属(shǔ )宁(níng )有(yǒu )可(kě )信(xìn )者(zhě )乎(hū )?”上(shàng )谢(xiè )曰(yuē ):“俱(jù )外(wài )家(jiā ),故(gù )廷(tíng )辨(biàn )之(zhī )。不(bú )然(rán ),此(cǐ )一(yī )狱(yù )吏(lì )所(suǒ )决(jué )耳(ěr )。”是(shì )时(shí ),郎(láng )中(zhōng )令(lìng )石(shí )建(jiàn )为(wéi )上(shàng )分(fèn )别(bié )言(yán )两(liǎng )人(rén )。

蚡(fén )已(yǐ )罢(bà )朝(cháo ),出(chū )止(zhǐ )车(chē )门(mén ),召(zhào )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )安(ān )国(guó )载(zǎi ),怒(nù )曰(yuē ):“与(yǔ )长(zhǎng )孺(rú )共(gòng )一(yī )秃(tū )翁(wēng ),何(hé )为(wéi )首(shǒu )鼠(shǔ )两(liǎng )端(duān )?”安(ān )国(guó )良(liáng )久(jiǔ )谓(wèi )蚡(fén )曰(yuē ):“君(jūn )何(hé )不(bú )自(zì )喜(xǐ )!夫(fū )魏(wèi )其(qí )毁(huǐ )君(jūn ),君(jūn )当(dāng )免(miǎn )冠(guàn )解(jiě )印(yìn )绶(shòu )归(guī ),曰(yuē )‘臣(chén )以(yǐ )肺(fèi )附(fù )幸(xìng )得(dé )待(dài )罪(zuì ),固(gù )非(fēi )其(qí )任(rèn ),魏(wèi )其(qí )言(yán )皆(jiē )是(shì )。’如(rú )此(cǐ ),上(shàng )必(bì )多(duō )君(jūn )有(yǒu )让(ràng ),不(bú )废(fèi )君(jūn )。魏(wèi )其(qí )必(bì )愧(kuì ),杜(dù )门(mén )齿(chǐ )齰(zé )舌(shé )自(zì )杀(shā )。今(jīn )人(rén )毁(huǐ )君(jūn ),君(jūn )亦(yì )毁(huǐ )之(zhī ),譬(pì )如(rú )要(yào )竖(shù )女(nǚ )子(zǐ )争(zhēng )言(yán ),何(hé )其(qí )无(wú )大(dà )体(tǐ )也(yě )!”蚡(fén )谢(xiè )曰(yuē ):“争(zhēng )时(shí )争(zhēng ),不(bú )知(zhī )出(chū )此(cǐ )。”

于(yú )是(shì )上(shàng )使(shǐ )御(yù )史(shǐ )簿(bù )责(zé )婴(yīng )所(suǒ )言(yán )灌(guàn )夫(fū )颇(pō )不(bú )雠(chóu ),劾(hé )系(xì )都(dōu )司(sī )空(kōng )。孝(xiào )景(jǐng )时(shí ),婴(yīng )尝(cháng )受(shòu )遗(yí )诏(zhào ),曰(yuē )“事(shì )有(yǒu )不(bú )便(biàn ),以(yǐ )便(biàn )宜(yí )论(lùn )上(shàng )”。及(jí )系(xì ),灌(guàn )夫(fū )罪(zuì )至(zhì )族(zú ),事(shì )日(rì )急(jí ),诸(zhū )公(gōng )莫(mò )敢(gǎn )复(fù )明(míng )言(yán )于(yú )上(shàng )。婴(yīng )乃(nǎi )使(shǐ )昆(kūn )弟(dì )子(zǐ )上(shàng )书(shū )言(yán )之(zhī ),幸(xìng )得(dé )召(zhào )见(jiàn )。书(shū )奏(zòu ),案(àn )尚(shàng )书(shū ),大(dà )行(háng )无(wú )遗(yí )诏(zhào )。诏(zhào )书(shū )独(dú )臧(zāng )婴(yīng )家(jiā ),婴(yīng )家(jiā )丞(chéng )封(fēng )。乃(nǎi )劾(hé )婴(yīng )矫(jiǎo )先(xiān )帝(dì )诏(zhào )害(hài ),罪(zuì )当(dāng )弃(qì )市(shì )。五(wǔ )年(nián )十(shí )月(yuè ),悉(xī )论(lùn )灌(guàn )夫(fū )支(zhī )属(shǔ )。婴(yīng )良(liáng )久(jiǔ )乃(nǎi )闻(wén )有(yǒu )劾(hé ),即(jí )阳(yáng )病(bìng )痱(fèi ),不(bú )食(shí )欲(yù )死(sǐ )。或(huò )闻(wén )上(shàng )无(wú )意(yì )杀(shā )婴(yīng ),复(fù )食(shí ),治(zhì )病(bìng ),议(yì )定(dìng )不(bú )死(sǐ )矣(yǐ )。乃(nǎi )有(yǒu )飞(fēi )语(yǔ )为(wéi )恶(è )言(yán )闻(wén )上(shàng ),故(gù )以(yǐ )十(shí )二(èr )月(yuè )晦(huì )论(lùn )弃(qì )市(shì )渭(wèi )城(chéng )。

春(chūn ),蚡(fén )疾(jí ),一(yī )身(shēn )尽(jìn )痛(tòng ),若(ruò )有(yǒu )击(jī )者(zhě ),呼(hū )服(fú )谢(xiè )罪(zuì )。上(shàng )使(shǐ )视(shì )鬼(guǐ )者(zhě )瞻(zhān )之(zhī ),曰(yuē ):“魏(wèi )其(qí )侯(hóu )与(yǔ )灌(guàn )夫(fū )共(gòng )守(shǒu ),笞(chī )欲(yù )杀(shā )之(zhī )。”竟(jìng )死(sǐ )。子(zǐ )恬(tián )嗣(sì ),元(yuán )朔(shuò )中(zhōng )有(yǒu )罪(zuì )免(miǎn )。

后(hòu )淮(huái )南(nán )王(wáng )安(ān )谋(móu )反(fǎn ),觉(jiào )。始(shǐ )安(ān )入(rù )朝(cháo )时(shí ),蚡(fén )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),迎(yíng )安(ān )霸(bà )上(shàng ),谓(wèi )安(ān )曰(yuē ):“上(shàng )未(wèi )有(yǒu )太(tài )子(zǐ ),大(dà )王(wáng )最(zuì )贤(xián ),高(gāo )祖(zǔ )孙(sūn ),即(jí )宫(gōng )车(chē )晏(yàn )驾(jià ),非(fēi )大(dà )王(wáng )立(lì ),尚(shàng )谁(shuí )立(lì )哉(zāi )?”淮(huái )南(nán )王(wáng )大(dà )喜(xǐ ),厚(hòu )遗(yí )金(jīn )钱(qián )财(cái )物(wù )。上(shàng )自(zì )婴(yīng )、夫(fū )事(shì )时(shí )不(bú )直(zhí )蚡(fén ),特(tè )为(wéi )太(tài )后(hòu )故(gù )。及(jí )闻(wén )淮(huái )南(nán )事(shì ),上(shàng )曰(yuē ):“使(shǐ )武(wǔ )安(ān )侯(hóu )在(zài )者(zhě ),族(zú )矣(yǐ )。”

韩(hán )安(ān )国(guó )字(zì )长(zhǎng )孺(rú ),梁(liáng )成(chéng )安(ān )人(rén )也(yě ),后(hòu )徒(tú )睢(suī )阳(yáng )。尝(cháng )受(shòu )《韩(hán )子(zǐ )》、杂(zá )说(shuō )邹(zōu )田(tián )生(shēng )所(suǒ )。事(shì )梁(liáng )孝(xiào )王(wáng ),为(wéi )中(zhōng )大(dà )夫(fū )。吴(wú )、楚(chǔ )反(fǎn )时(shí ),孝(xiào )王(wáng )使(shǐ )安(ān )国(guó )及(jí )张(zhāng )羽(yǔ )为(wéi )将(jiāng ),扞(gǎn )吴(wú )兵(bīng )于(yú )东(dōng )界(jiè )。张(zhāng )羽(yǔ )力(lì )战(zhàn ),安(ān )国(guó )持(chí )重(zhòng ),以(yǐ )故(gù )吴(wú )不(bú )能(néng )过(guò )梁(liáng )。吴(wú )、楚(chǔ )破(pò )、安(ān )国(guó )、张(zhāng )羽(yǔ )名(míng )由(yóu )此(cǐ )显(xiǎn )梁(liáng )。

梁(liáng )王(wáng )以(yǐ )至(zhì )亲(qīn )故(gù ),得(dé )自(zì )置(zhì )相(xiàng )、二(èr )千(qiān )石(shí ),出(chū )入(rù )游(yóu )戏(xì ),僣(tiě )于(yú )天(tiān )子(zǐ )。天(tiān )子(zǐ )闻(wén )之(zhī ),心(xīn )不(bú )善(shàn )。太(tài )后(hòu )知(zhī )帝(dì )弗(fú )善(shàn ),乃(nǎi )怒(nù )梁(liáng )使(shǐ )者(zhě ),弗(fú )见(jiàn ),案(àn )责(zé )王(wáng )所(suǒ )为(wéi )。安(ān )国(guó )为(wéi )梁(liáng )使(shǐ ),见(jiàn )大(dà )长(zhǎng )公(gōng )主(zhǔ )而(ér )泣(qì )曰(yuē ):“何(hé )梁(liáng )王(wáng )为(wéi )人(rén )子(zǐ )之(zhī )孝(xiào ),为(wéi )人(rén )臣(chén )之(zhī )忠(zhōng ),而(ér )太(tài )后(hòu )曾(céng )不(bú )省(shěng )也(yě )?夫(fū )前(qián )日(rì )吴(wú )、楚(chǔ )、齐(qí )、赵(zhào )七(qī )国(guó )反(fǎn ),自(zì )关(guān )以(yǐ )东(dōng )皆(jiē )合(hé )从(cóng )而(ér )西(xī )向(xiàng ),唯(wéi )梁(liáng )最(zuì )亲(qīn ),为(wéi )限(xiàn )难(nán )。梁(liáng )王(wáng )念(niàn )太(tài )后(hòu )、帝(dì )在(zài )中(zhōng ),而(ér )诸(zhū )侯(hóu )扰(rǎo )乱(luàn ),壹(yī )言(yán )泣(qì )数(shù )行(háng )而(ér )下(xià ),跪(guì )送(sòng )臣(chén )等(děng )六(liù )人(rén )将(jiāng )兵(bīng )击(jī )却(què )吴(wú )、楚(chǔ )、吴(wú )、楚(chǔ )以(yǐ )故(gù )兵(bīng )不(bú )敢(gǎn )西(xī ),而(ér )卒(zú )破(pò )亡(wáng ),梁(liáng )之(zhī )力(lì )也(yě )。今(jīn )太(tài )后(hòu )以(yǐ )小(xiǎo )苛(kē )礼(lǐ )责(zé )望(wàng )梁(liáng )王(wáng )。梁(liáng )王(wáng )父(fù )兄(xiōng )皆(jiē )帝(dì )王(wáng ),而(ér )所(suǒ )见(jiàn )者(zhě )大(dà ),故(gù )出(chū )称(chēng )跸(bì ),入(rù )言(yán )警(jǐng ),车(chē )旗(qí )皆(jiē )帝(dì )所(suǒ )赐(cì ),即(jí )以(yǐ )嫮(hù )鄙(bǐ )小(xiǎo )县(xiàn ),驱(qū )驰(chí )国(guó )中(zhōng ),欲(yù )夸(kuā )诸(zhū )侯(hóu ),令(lìng )天(tiān )下(xià )知(zhī )太(tài )后(hòu )、帝(dì )爱(ài )之(zhī )也(yě )。今(jīn )梁(liáng )使(shǐ )来(lái ),辄(zhé )案(àn )责(zé )之(zhī ),梁(liáng )王(wáng )恐(kǒng ),日(rì )夜(yè )滋(zī )泣(qì )思(sī )慕(mù ),不(bú )知(zhī )所(suǒ )为(wéi )。何(hé )梁(liáng )王(wáng )之(zhī )忠(zhōng )孝(xiào )而(ér )太(tài )后(hòu )不(bú )恤(xù )也(yě )?”长(zhǎng )公(gōng )主(zhǔ )具(jù )以(yǐ )告(gào )太(tài )后(hòu ),太(tài )后(hòu )喜(xǐ )曰(yuē ):“为(wéi )帝(dì )言(yán )之(zhī )。”言(yán )之(zhī ),帝(dì )心(xīn )乃(nǎi )解(jiě ),而(ér )免(miǎn )冠(guàn )谢(xiè )太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“兄(xiōng )弟(dì )不(bú )能(néng )相(xiàng )教(jiāo ),乃(nǎi )为(wéi )太(tài )后(hòu )遗(yí )忧(yōu )。”悉(xī )见(jiàn )梁(liáng )使(shǐ ),厚(hòu )赐(cì )之(zhī )。其(qí )后(hòu ),梁(liáng )王(wáng )益(yì )亲(qīn )欢(huān )。太(tài )后(hòu )、长(zhǎng )公(gōng )主(zhǔ )更(gèng )赐(cì )安(ān )国(guó )直(zhí )千(qiān )余(yú )金(jīn )。由(yóu )此(cǐ )显(xiǎn ),结(jié )于(yú )汉(hàn )。

其(qí )后(hòu ),安(ān )国(guó )坐(zuò )法(fǎ )抵(dǐ )罪(zuì ),蒙(méng )狱(yù )吏(lì )田(tián )申(shēn )辱(rǔ )安(ān )国(guó )。安(ān )国(guó )曰(yuē ):“死(sǐ )灰(huī )独(dú )不(bú )复(fù )然(rán )乎(hū )?”甲(jiǎ )曰(yuē ):“然(rán )即(jí )溺(nì )之(zhī )。”居(jū )无(wú )几(jǐ ),梁(liáng )内(nèi )史(shǐ )缺(quē ),汉(hàn )使(shǐ )使(shǐ )者(zhě )拜(bài )安(ān )国(guó )为(wéi )梁(liáng )内(nèi )史(shǐ ),起(qǐ )徒(tú )中(zhōng )为(wéi )二(èr )千(qiān )石(shí )。田(tián )甲(jiǎ )亡(wáng )。安(ān )国(guó )曰(yuē ):“甲(jiǎ )不(bú )就(jiù )官(guān ),我(wǒ )灭(miè )而(ér )宗(zōng )。”甲(jiǎ )肉(ròu )袒(tǎn )谢(xiè ),安(ān )国(guó )笑(xiào )曰(yuē ):“公(gōng )等(děng )足(zú )与(yǔ )治(zhì )乎(hū )?”卒(zú )善(shàn )遇(yù )之(zhī )。

内(nèi )史(shǐ )之(zhī )缺(quē )也(yě ),王(wáng )新(xīn )得(dé )齐(qí )人(rén )公(gōng )孙(sūn )诡(guǐ ),说(shuō )之(zhī ),欲(yù )请(qǐng )为(wéi )内(nèi )史(shǐ )。窦(dòu )太(tài )后(hòu )闻(wén ),乃(nǎi )诏(zhào )王(wáng )以(yǐ )安(ān )国(guó )为(wéi )内(nèi )史(shǐ )。

公(gōng )孙(sūn )诡(guǐ )、羊(yáng )胜(shèng )说(shuō )王(wáng )求(qiú )为(wéi )帝(dì )太(tài )子(zǐ )及(jí )益(yì )地(dì )事(shì ),恐(kǒng )汉(hàn )大(dà )臣(chén )不(bú )听(tīng ),乃(nǎi )阴(yīn )使(shǐ )人(rén )刺(cì )汉(hàn )用(yòng )事(shì )谋(móu )臣(chén )。及(jí )杀(shā )故(gù )吴(wú )相(xiàng )爰(yuán )盎(àng ),景(jǐng )帝(dì )遂(suí )闻(wén )诡(guǐ )、胜(shèng )等(děng )计(jì )划(huá ),乃(nǎi )遣(qiǎn )使(shǐ )捕(bǔ )诡(guǐ )、胜(shèng ),必(bì )得(dé )。汉(hàn )使(shǐ )十(shí )辈(bèi )至(zhì )梁(liáng ),相(xiàng )以(yǐ )下(xià )举(jǔ )国(guó )大(dà )索(suǒ ),月(yuè )余(yú )弗(fú )得(dé )。安(ān )国(guó )闻(wén )诡(guǐ )、胜(shèng )匿(nì )王(wáng )所(suǒ ),乃(nǎi )入(rù )见(jiàn )王(wáng )而(ér )泣(qì )曰(yuē ):“主(zhǔ )辱(rǔ )者(zhě )臣(chén )死(sǐ )。大(dà )王(wáng )无(wú )良(liáng )臣(chén ),故(gù )纷(fēn )纷(fēn )至(zhì )此(cǐ )。今(jīn )胜(shèng )、诡(guǐ )不(bú )得(dé ),请(qǐng )辞(cí )赐(cì )死(sǐ )。”王(wáng )曰(yuē ):“何(hé )至(zhì )此(cǐ )?”安(ān )国(guó )泣(qì )数(shù )行(háng )下(xià ),曰(yuē ):“大(dà )王(wáng )自(zì )度(dù )于(yú )皇(huáng )帝(dì ),孰(shú )与(yǔ )太(tài )上(shàng )皇(huáng )之(zhī )与(yǔ )高(gāo )帝(dì )及(jí )皇(huáng )帝(dì )与(yǔ )临(lín )江(jiāng )王(wáng )亲(qīn )?”王(wáng )曰(yuē ):“弗(fú )如(rú )也(yě )。”安(ān )国(guó )曰(yuē ):“夫(fū )太(tài )上(shàng )皇(huáng )、临(lín )江(jiāng )亲(qīn )父(fù )子(zǐ )间(jiān ),然(rán )高(gāo )帝(dì )曰(yuē )‘提(tí )三(sān )尺(chǐ )取(qǔ )天(tiān )下(xià )者(zhě )朕(zhèn )也(yě )’,故(gù )太(tài )上(shàng )终(zhōng )不(bú )得(dé )制(zhì )事(shì ),居(jū )于(yú )栎(lì )阳(yáng )。临(lín )江(jiāng ),適(shì )长(zhǎng )太(tài )子(zǐ ),以(yǐ )一(yī )言(yán )过(guò ),废(fèi )王(wáng )临(lín )江(jiāng );用(yòng )宫(gōng )垣(yuán )事(shì ),卒(zú )自(zì )杀(shā )中(zhōng )尉(wèi )府(fǔ )。何(hé )者(zhě )?治(zhì )天(tiān )下(xià )终(zhōng )不(bú )用(yòng )私(sī )乱(luàn )公(gōng )。语(yǔ )曰(yuē ):‘虽(suī )有(yǒu )亲(qīn )父(fù ),安(ān )知(zhī )不(bú )为(wéi )虎(hǔ )?虽(suī )有(yǒu )亲(qīn )兄(xiōng ),安(ān )知(zhī )不(bú )为(wéi )狼(láng )?’今(jīn )大(dà )王(wáng )列(liè )在(zài )诸(zhū )侯(hóu ),訹(xù )邪(xié )臣(chén )浮(fú )说(shuō ),犯(fàn )上(shàng )禁(jìn ),桡(ráo )明(míng )法(fǎ )。天(tiān )子(zǐ )以(yǐ )太(tài )后(hòu )故(gù ),不(bú )忍(rěn )致(zhì )法(fǎ )于(yú )大(dà )王(wáng )。太(tài )后(hòu )日(rì )夜(yè )涕(tì )泣(qì ),幸(xìng )大(dà )王(wáng )自(zì )改(gǎi ),大(dà )王(wáng )终(zhōng )不(bú )觉(jiào )寤(wù )。有(yǒu )如(rú )太(tài )后(hòu )宫(gōng )车(chē )即(jí )晏(yàn )驾(jià ),大(dà )王(wáng )尚(shàng )谁(shuí )攀(pān )乎(hū )?”语(yǔ )未(wèi )卒(zú ),王(wáng )泣(qì )数(shù )行(háng )而(ér )下(xià ),谢(xiè )安(ān )国(guó )曰(yuē ):“吾(wú )今(jīn )出(chū )之(zhī )。”即(jí )日(rì )诡(guǐ )、胜(shèng )自(zì )杀(shā )。汉(hàn )使(shǐ )还(hái )报(bào ),梁(liáng )事(shì )皆(jiē )得(dé )释(shì ),安(ān )国(guó )力(lì )也(yě )。景(jǐng )帝(dì )、太(tài )后(hòu )益(yì )重(zhòng )安(ān )国(guó )。

孝(xiào )王(wáng )薨(hōng ),共(gòng )王(wáng )即(jí )位(wèi ),安(ān )国(guó )坐(zuò )法(fǎ )失(shī )官(guān ),家(jiā )居(jū )。武(wǔ )帝(dì )即(jí )位(wèi ),武(wǔ )安(ān )侯(hóu )田(tián )蚡(fén )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),亲(qīn )贵(guì )用(yòng )事(shì )。安(ān )国(guó )以(yǐ )五(wǔ )百(bǎi )金(jīn )遗(yí )蚡(fén ),蚡(fén )言(yán )安(ān )国(guó )太(tài )后(hòu ),上(shàng )素(sù )闻(wén )安(ān )国(guó )贤(xián ),即(jí )召(zhào )以(yǐ )为(wéi )北(běi )地(dì )都(dōu )尉(wèi ),迁(qiān )为(wéi )大(dà )司(sī )农(nóng )。闽(mǐn )、东(dōng )越(yuè )相(xiàng )攻(gōng ),遣(qiǎn )安(ān )国(guó )、大(dà )行(háng )王(wáng )恢(huī )将(jiāng )兵(bīng )。未(wèi )至(zhì )越(yuè ),越(yuè )杀(shā )其(qí )王(wáng )降(jiàng ),汉(hàn )兵(bīng )亦(yì )罢(bà )。其(qí )年(nián ),田(tián )蚡(fén )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),安(ān )国(guó )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。

匈(xiōng )奴(nú )来(lái )请(qǐng )和(hé )亲(qīn ),上(shàng )下(xià )其(qí )议(yì )。大(dà )行(háng )王(wáng )恢(huī ),燕(yàn )人(rén ),数(shù )为(wéi )边(biān )吏(lì ),习(xí )故(gù )事(shì ),议(yì )曰(yuē ):“汉(hàn )与(yǔ )匈(xiōng )奴(nú )和(hé )亲(qīn ),率(lǜ )不(bú )过(guò )数(shù )岁(suì )即(jí )背(bèi )约(yuē )。不(bú )如(rú )勿(wù )许(xǔ ),举(jǔ )兵(bīng )击(jī )之(zhī )。”安(ān )国(guó )曰(yuē ):“千(qiān )里(lǐ )而(ér )战(zhàn ),即(jí )兵(bīng )不(bú )获(huò )利(lì )。今(jīn )匈(xiōng )奴(nú )负(fù )戎(róng )马(mǎ )足(zú ),怀(huái )鸟(niǎo )兽(shòu )心(xīn ),迁(qiān )徙(xǐ )鸟(niǎo )集(jí ),难(nán )得(dé )而(ér )制(zhì )。得(dé )其(qí )地(dì )不(bú )足(zú )为(wéi )广(guǎng ),有(yǒu )其(qí )众(zhòng )不(bú )足(zú )为(wéi )强(qiáng ),自(zì )上(shàng )古(gǔ )弗(fú )属(shǔ )。汉(hàn )数(shù )千(qiān )里(lǐ )争(zhēng )利(lì ),则(zé )人(rén )马(mǎ )罢(bà ),虏(lǔ )以(yǐ )全(quán )制(zhì )其(qí )敝(bì ),势(shì )必(bì )危(wēi )殆(dài )。臣(chén )故(gù )以(yǐ )为(wéi )不(bú )如(rú )和(hé )亲(qīn )。”群(qún )臣(chén )议(yì )多(duō )附(fù )安(ān )国(guó ),于(yú )是(shì )上(shàng )许(xǔ )和(hé )亲(qīn )。

明(míng )年(nián ),雁(yàn )门(mén )马(mǎ )邑(yì )豪(háo )聂(niè )壹(yī )因(yīn )大(dà )行(háng )王(wáng )恢(huī )言(yán ):“匈(xiōng )奴(nú )初(chū )和(hé )亲(qīn ),亲(qīn )信(xìn )边(biān ),可(kě )诱(yòu )以(yǐ )利(lì )致(zhì )之(zhī ),伏(fú )兵(bīng )袭(xí )击(jī ),必(bì )破(pò )之(zhī )道(dào )也(yě )。”上(shàng )乃(nǎi )召(zhào )问(wèn )公(gōng )卿(qīng )曰(yuē ):“朕(zhèn )饰(shì )子(zǐ )女(nǚ )以(yǐ )配(pèi )单(dān )于(yú ),币(bì )帛(bó )文(wén )锦(jǐn ),赂(lù )之(zhī )甚(shèn )厚(hòu )。单(dān )于(yú )待(dài )命(mìng )加(jiā )嫚(yuān ),侵(qīn )盗(dào )无(wú )已(yǐ ),边(biān )竟(jìng )数(shù )惊(jīng ),朕(zhèn )甚(shèn )闵(mǐn )之(zhī )。今(jīn )欲(yù )举(jǔ )兵(bīng )攻(gōng )之(zhī ),何(hé )如(rú )?”

大(dà )行(háng )恢(huī )对(duì )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )虽(suī )未(wèi )言(yán ),臣(chén )固(gù )愿(yuàn )效(xiào )之(zhī )。臣(chén )闻(wén )全(quán )代(dài )之(zhī )时(shí ),北(běi )有(yǒu )强(qiáng )胡(hú )之(zhī )敌(dí ),内(nèi )连(lián )中(zhōng )国(guó )之(zhī )兵(bīng ),然(rán )尚(shàng )得(dé )养(yǎng )老(lǎo )长(zhǎng )幼(yòu ),种(zhǒng )树(shù )以(yǐ )时(shí ),仓(cāng )廪(lǐn )常(cháng )实(shí ),匈(xiōng )奴(nú )不(bú )轻(qīng )侵(qīn )也(yě )。今(jīn )以(yǐ )陛(bì )下(xià )之(zhī )威(wēi ),海(hǎi )内(nèi )为(wéi )一(yī ),天(tiān )下(xià )同(tóng )任(rèn ),又(yòu )遣(qiǎn )子(zǐ )弟(dì )乘(chéng )边(biān )守(shǒu )塞(sāi ),转(zhuǎn )粟(sù )挽(wǎn )输(shū ),以(yǐ )为(wéi )之(zhī )备(bèi ),然(rán )匈(xiōng )奴(nú )侵(qīn )盗(dào )不(bú )已(yǐ )者(zhě ),无(wú )它(tā ),以(yǐ )不(bú )恐(kǒng )之(zhī )故(gù )耳(ěr )。臣(chén )窃(qiè )以(yǐ )为(wéi )击(jī )之(zhī )便(biàn )。”

御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )安(ān )国(guó )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。臣(chén )闻(wén )高(gāo )皇(huáng )帝(dì )尝(cháng )围(wéi )于(yú )平(píng )城(chéng ),匈(xiōng )奴(nú )至(zhì )者(zhě )投(tóu )鞍(ān )高(gāo )如(rú )城(chéng )者(zhě )数(shù )所(suǒ )。平(píng )城(chéng )之(zhī )饥(jī ),七(qī )日(rì )不(bú )食(shí ),天(tiān )下(xià )歌(gē )之(zhī ),及(jí )解(jiě )围(wéi )反(fǎn )位(wèi ),而(ér )无(wú )忿(fèn )怒(nù )之(zhī )心(xīn )。夫(fū )圣(shèng )人(rén )以(yǐ )天(tiān )下(xià )为(wéi )度(dù )者(zhě )也(yě ),不(bú )以(yǐ )己(jǐ )私(sī )怒(nù )伤(shāng )天(tiān )下(xià )之(zhī )功(gōng ),故(gù )乃(nǎi )遣(qiǎn )刘(liú )敬(jìng )奉(fèng )金(jīn )千(qiān )斤(jīn ),以(yǐ )结(jié )和(hé )亲(qīn ),至(zhì )今(jīn )为(wéi )五(wǔ )世(shì )利(lì )。孝(xiào )文(wén )皇(huáng )帝(dì )又(yòu )尝(cháng )壹(yī )拥(yōng )天(tiān )下(xià )之(zhī )精(jīng )兵(bīng )聚(jù )之(zhī )广(guǎng )武(wǔ )常(cháng )溪(xī ),然(rán )终(zhōng )无(wú )尺(chǐ )寸(cùn )之(zhī )功(gōng ),而(ér )天(tiān )下(xià )黔(qián )首(shǒu )无(wú )不(bú )忧(yōu )者(zhě )。孝(xiào )文(wén )寤(wù )于(yú )兵(bīng )之(zhī )不(bú )可(kě )宿(xiǔ ),故(gù )复(fù )合(hé )和(hé )亲(qīn )之(zhī )约(yuē )。此(cǐ )二(èr )圣(shèng )之(zhī )迹(jì ),足(zú )以(yǐ )为(wéi )效(xiào )矣(yǐ )。臣(chén )窃(qiè )以(yǐ )为(wéi )勿(wù )击(jī )便(biàn )。”

恢(huī )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。臣(chén )闻(wén )五(wǔ )帝(dì )不(bú )相(xiàng )袭(xí )礼(lǐ ),三(sān )王(wáng )不(bú )相(xiàng )复(fù )乐(lè ),非(fēi )故(gù )相(xiàng )反(fǎn )也(yě ),各(gè )因(yīn )世(shì )宜(yí )也(yě )。且(qiě )高(gāo )帝(dì )身(shēn )被(bèi )坚(jiān )执(zhí )锐(ruì ),蒙(méng )雾(wù )露(lù ),沐(mù )霜(shuāng )雪(xuě ),行(háng )几(jǐ )十(shí )年(nián ),所(suǒ )以(yǐ )不(bú )报(bào )平(píng )城(chéng )之(zhī )怨(yuàn )者(zhě ),非(fēi )力(lì )不(bú )能(néng ),所(suǒ )以(yǐ )休(xiū )天(tiān )下(xià )之(zhī )心(xīn )也(yě )。今(jīn )边(biān )竟(jìng )数(shù )惊(jīng ),士(shì )卒(zú )伤(shāng )死(sǐ ),中(zhōng )国(guó )槥(huì )车(chē )相(xiàng )望(wàng ),此(cǐ )仁(rén )人(rén )之(zhī )所(suǒ )隐(yǐn )也(yě )。臣(chén )故(gù )曰(yuē )‘击(jī )之(zhī )便(biàn )’。”

安(ān )国(guó )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。臣(chén )闻(wén )利(lì )不(bú )十(shí )者(zhě )不(bú )易(yì )业(yè ),功(gōng )不(bú )百(bǎi )者(zhě )不(bú )变(biàn )常(cháng ),是(shì )以(yǐ )古(gǔ )之(zhī )人(rén )君(jūn )谋(móu )事(shì )必(bì )就(jiù )祖(zǔ ),发(fā )政(zhèng )占(zhàn )古(gǔ )语(yǔ ),重(zhòng )作(zuò )事(shì )也(yě )。且(qiě )自(zì )三(sān )代(dài )之(zhī )盛(shèng ),夷(yí )狄(dí )不(bú )与(yǔ )正(zhèng )朔(shuò )服(fú )色(sè ),非(fēi )威(wēi )不(bú )能(néng )制(zhì ),强(qiáng )弗(fú )能(néng )服(fú )也(yě ),以(yǐ )为(wéi )远(yuǎn )方(fāng )绝(jué )地(dì )不(bú )牧(mù )之(zhī )民(mín ),不(bú )足(zú )烦(fán )中(zhōng )国(guó )也(yě )。且(qiě )匈(xiōng )奴(nú ),轻(qīng )疾(jí )悍(hàn )亟(jí )之(zhī )兵(bīng )也(yě ),至(zhì )如(rú )猋(biāo )风(fēng ),去(qù )如(rú )收(shōu )电(diàn ),畜(chù )牧(mù )为(wéi )业(yè ),弧(hú )弓(gōng )射(shè )猎(liè ),逐(zhú )兽(shòu )随(suí )草(cǎo ),居(jū )处(chù )无(wú )常(cháng ),难(nán )得(dé )而(ér )制(zhì )。今(jīn )使(shǐ )边(biān )郡(jùn )久(jiǔ )废(fèi )耕(gēng )织(zhī ),以(yǐ )支(zhī )胡(hú )之(zhī )常(cháng )事(shì ),其(qí )势(shì )不(bú )相(xiàng )权(quán )也(yě )。臣(chén )故(gù )曰(yuē )‘勿(wù )击(jī )便(biàn )’。”

恢(huī )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。臣(chén )闻(wén )凤(fèng )鸟(niǎo )乘(chéng )于(yú )风(fēng ),圣(shèng )人(rén )因(yīn )于(yú )时(shí )。昔(xī )秦(qín )缪(miù )公(gōng )都(dōu )雍(yōng ),地(dì )方(fāng )三(sān )百(bǎi )里(lǐ ),知(zhī )时(shí )宜(yí )之(zhī )变(biàn ),攻(gōng )取(qǔ )西(xī )戎(róng ),辟(pì )地(dì )千(qiān )里(lǐ ),并(bìng )国(guó )十(shí )四(sì ),陇(lǒng )西(xī )、北(běi )地(dì )是(shì )也(yě )。及(jí )后(hòu )蒙(méng )恬(tián )为(wéi )秦(qín )侵(qīn )胡(hú ),辟(pì )数(shù )千(qiān )里(lǐ ),以(yǐ )河(hé )为(wéi )竟(jìng ),累(lèi )石(shí )为(wéi )城(chéng ),树(shù )榆(yú )为(wéi )塞(sāi ),匈(xiōng )奴(nú )不(bú )敢(gǎn )饮(yǐn )马(mǎ )于(yú )河(hé ),置(zhì )烽(fēng )燧(suì )然(rán )后(hòu )敢(gǎn )牧(mù )马(mǎ )。夫(fū )匈(xiōng )奴(nú )独(dú )可(kě )以(yǐ )威(wēi )服(fú ),不(bú )可(kě )以(yǐ )仁(rén )畜(chù )也(yě )。今(jīn )以(yǐ )中(zhōng )国(guó )之(zhī )盛(shèng ),万(wàn )倍(bèi )之(zhī )资(zī ),遣(qiǎn )百(bǎi )分(fèn )之(zhī )一(yī )以(yǐ )攻(gōng )匈(xiōng )奴(nú ),譬(pì )犹(yóu )以(yǐ )强(qiáng )弩(nǔ )射(shè )且(qiě )溃(kuì )之(zhī )痈(yōng )也(yě ),必(bì )不(bú )留(liú )行(háng )矣(yǐ )。若(ruò )是(shì ),则(zé )北(běi )发(fā )月(yuè )氏(shì )可(kě )得(dé )而(ér )臣(chén )也(yě )。臣(chén )故(gù )曰(yuē )‘击(jī )之(zhī )便(biàn )’。”

安(ān )国(guó )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。臣(chén )闻(wén )用(yòng )兵(bīng )者(zhě )以(yǐ )饱(bǎo )待(dài )饥(jī ),正(zhèng )治(zhì )以(yǐ )待(dài )其(qí )乱(luàn ),定(dìng )舍(shě )以(yǐ )待(dài )其(qí )劳(láo )。故(gù )接(jiē )兵(bīng )覆(fù )众(zhòng ),伐(fá )国(guó )堕(duò )城(chéng ),常(cháng )坐(zuò )而(ér )役(yì )敌(dí )国(guó ),此(cǐ )圣(shèng )人(rén )之(zhī )兵(bīng )也(yě )。且(qiě )臣(chén )闻(wén )之(zhī ),冲(chōng )风(fēng )之(zhī )衰(shuāi ),不(bú )能(néng )起(qǐ )毛(máo )羽(yǔ );强(qiáng )弩(nǔ )之(zhī )末(mò ),力(lì )不(bú )能(néng )入(rù )鲁(lǔ )缟(gǎo )。夫(fū )盛(shèng )之(zhī )有(yǒu )衰(shuāi ),犹(yóu )朝(cháo )之(zhī )必(bì )莫(mò )也(yě )。今(jīn )将(jiāng )卷(juàn )甲(jiǎ )轻(qīng )举(jǔ ),深(shēn )入(rù )长(zhǎng )驱(qū ),难(nán )以(yǐ )为(wéi )功(gōng );从(cóng )行(háng )则(zé )迫(pò )胁(xié ),衡(héng )行(háng )则(zé )中(zhōng )绝(jué ),疾(jí )则(zé )粮(liáng )乏(fá ),徐(xú )则(zé )后(hòu )利(lì ),不(bú )至(zhì )千(qiān )里(lǐ ),人(rén )马(mǎ )乏(fá )食(shí )。兵(bīng )法(fǎ )曰(yuē ):‘遗(yí )人(rén )获(huò )也(yě )。’意(yì )者(zhě )有(yǒu )它(tā )缪(miù )巧(qiǎo )可(kě )以(yǐ )禽(qín )之(zhī ),则(zé )臣(chén )不(bú )知(zhī )也(yě );不(bú )然(rán ),则(zé )未(wèi )见(jiàn )深(shēn )入(rù )之(zhī )利(lì )也(yě )。臣(chén )故(gù )曰(yuē )‘勿(wù )击(jī )便(biàn )’。”

恢(huī )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。夫(fū )草(cǎo )木(mù )遭(zāo )霜(shuāng )者(zhě ),不(bú )可(kě )以(yǐ )风(fēng )过(guò );清(qīng )水(shuǐ )明(míng )镜(jìng ),不(bú )可(kě )以(yǐ )形(xíng )逃(táo );通(tōng )方(fāng )之(zhī )士(shì ),不(bú )可(kě )以(yǐ )文(wén )乱(luàn )。今(jīn )臣(chén )言(yán )击(jī )之(zhī )者(zhě ),固(gù )非(fēi )发(fā )而(ér )深(shēn )入(rù )也(yě ),将(jiāng )顺(shùn )因(yīn )单(dān )于(yú )之(zhī )欲(yù ),诱(yòu )而(ér )致(zhì )之(zhī )边(biān ),吾(wú )选(xuǎn )枭(xiāo )骑(qí )壮(zhuàng )士(shì )阴(yīn )伏(fú )而(ér )处(chù )以(yǐ )为(wéi )之(zhī )备(bèi ),审(shěn )遮(zhē )险(xiǎn )阻(zǔ )以(yǐ )为(wéi )其(qí )戒(jiè )。吾(wú )势(shì )已(yǐ )定(dìng ),或(huò )营(yíng )其(qí )左(zuǒ ),或(huò )营(yíng )其(qí )右(yòu ),或(huò )当(dāng )其(qí )前(qián ),或(huò )绝(jué )其(qí )后(hòu ),单(dān )于(yú )可(kě )禽(qín ),百(bǎi )全(quán )必(bì )取(qǔ )。”

上(shàng )曰(yuē ):“善(shàn )。”乃(nǎi )从(cóng )恢(huī )议(yì ),阴(yīn )使(shǐ )聂(niè )壹(yī )为(wéi )间(jiān ),亡(wáng )入(rù )匈(xiōng )奴(nú ),谓(wèi )单(dān )于(yú )曰(yuē ):“吾(wú )能(néng )斩(zhǎn )马(mǎ )邑(yì )令(lìng )丞(chéng ),以(yǐ )城(chéng )降(jiàng ),财(cái )物(wù )可(kě )尽(jìn )得(dé )。”单(dān )于(yú )爱(ài )信(xìn ),以(yǐ )为(wéi )然(rán )而(ér )许(xǔ )之(zhī )。聂(niè )壹(yī )乃(nǎi )诈(zhà )斩(zhǎn )死(sǐ )罪(zuì )囚(qiú ),县(xiàn )其(qí )头(tóu )马(mǎ )邑(yì )城(chéng )下(xià ),视(shì )单(dān )于(yú )使(shǐ )者(zhě )为(wéi )信(xìn ),曰(yuē ):“马(mǎ )邑(yì )长(zhǎng )吏(lì )已(yǐ )死(sǐ ),可(kě )急(jí )来(lái )。”于(yú )是(shì )单(dān )于(yú )穿(chuān )塞(sāi ),将(jiāng )十(shí )万(wàn )骑(qí )入(rù )武(wǔ )州(zhōu )塞(sāi )。

当(dāng )是(shì )时(shí ),汉(hàn )伏(fú )兵(bīng )车(chē )骑(qí )材(cái )官(guān )三(sān )十(shí )余(yú )万(wàn ),匿(nì )马(mǎ )邑(yì )旁(páng )谷(gǔ )中(zhōng )。卫(wèi )尉(wèi )李(lǐ )广(guǎng )为(wéi )骁(xiāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn ),太(tài )仆(pú )公(gōng )孙(sūn )贺(hè )为(wéi )轻(qīng )车(chē )将(jiāng )军(jūn ),大(dà )行(háng )王(wáng )恢(huī )为(wéi )将(jiāng )屯(tún )将(jiāng )军(jūn ),太(tài )中(zhōng )大(dà )夫(fū )李(lǐ )息(xī )为(wéi )材(cái )官(guān )将(jiāng )军(jūn )。御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )安(ān )国(guó )为(wéi )护(hù )军(jūn )将(jiāng )军(jūn ),诸(zhū )将(jiāng )皆(jiē )属(shǔ )。约(yuē )单(dān )于(yú )入(rù )马(mǎ )邑(yì )纵(zòng )兵(bīng )。王(wáng )恢(huī )、李(lǐ )息(xī )别(bié )从(cóng )代(dài )主(zhǔ )击(jī )辎(zī )重(zhòng )。于(yú )是(shì )单(dān )于(yú )入(rù )塞(sāi ),未(wèi )至(zhì )马(mǎ )邑(yì )百(bǎi )余(yú )里(lǐ ),觉(jiào )之(zhī ),还(hái )去(qù )。语(yǔ )在(zài )《匈(xiōng )奴(nú )传(chuán )》。塞(sāi )下(xià )传(chuán )言(yán )单(dān )于(yú )已(yǐ )去(qù ),汉(hàn )兵(bīng )追(zhuī )至(zhì )塞(sāi ),度(dù )弗(fú )及(jí ),王(wáng )恢(huī )等(děng )皆(jiē )罢(bà )兵(bīng )。

上(shàng )怒(nù )恢(huī )不(bú )出(chū )击(jī )单(dān )于(yú )辎(zī )重(zhòng )也(yě ),恢(huī )曰(yuē ):“始(shǐ )约(yuē )为(wéi )入(rù )马(mǎ )邑(yì )城(chéng ),兵(bīng )与(yǔ )单(dān )于(yú )接(jiē ),而(ér )臣(chén )击(jī )其(qí )辎(zī )重(zhòng ),可(kě )得(dé )利(lì )。今(jīn )单(dān )于(yú )不(bú )至(zhì )而(ér )还(hái ),臣(chén )以(yǐ )三(sān )万(wàn )人(rén )众(zhòng )不(bú )敌(dí ),祗(zhī )取(qǔ )辱(rǔ )。固(gù )知(zhī )还(hái )而(ér )斩(zhǎn ),然(rán )完(wán )陛(bì )下(xià )士(shì )三(sān )万(wàn )人(rén )。”于(yú )是(shì )下(xià )恢(huī )廷(tíng )尉(wèi ),廷(tíng )尉(wèi )当(dāng )恢(huī )逗(dòu )桡(ráo ),当(dāng )斩(zhǎn )。恢(huī )行(háng )千(qiān )金(jīn )丞(chéng )相(xiàng )蚡(fén ),蚡(fén )不(bú )敢(gǎn )言(yán )上(shàng ),而(ér )言(yán )于(yú )太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“王(wáng )恢(huī )首(shǒu )为(wéi )马(mǎ )邑(yì )事(shì ),今(jīn )不(bú )成(chéng )而(ér )朱(zhū )恢(huī ),是(shì )为(wéi )匈(xiōng )奴(nú )报(bào )仇(chóu )也(yě )。”上(shàng )朝(cháo )太(tài )后(hòu ),太(tài )后(hòu )以(yǐ )蚡(fén )言(yán )告(gào )上(shàng )。上(shàng )曰(yuē ):“首(shǒu )为(wéi )马(mǎ )邑(yì )事(shì )者(zhě )恢(huī ),故(gù )发(fā )天(tiān )下(xià )兵(bīng )数(shù )十(shí )万(wàn ),从(cóng )其(qí )言(yán ),为(wéi )此(cǐ )。且(qiě )纵(zòng )单(dān )于(yú )不(bú )可(kě )得(dé ),恢(huī )所(suǒ )部(bù )击(jī ),犹(yóu )颇(pō )可(kě )得(dé ),以(yǐ )尉(wèi )士(shì )大(dà )夫(fū )心(xīn )。今(jīn )不(bú )诛(zhū )恢(huī ),无(wú )以(yǐ )谢(xiè )天(tiān )下(xià )。”于(yú )是(shì )恢(huī )闻(wén ),乃(nǎi )自(zì )杀(shā )。

安(ān )国(guó )为(wéi )人(rén )多(duō )大(dà )略(luè ),知(zhī )足(zú )以(yǐ )当(dāng )世(shì )取(qǔ )舍(shě ),而(ér )出(chū )于(yú )忠(zhōng )厚(hòu )。贪(tān )耆(qí )财(cái )利(lì ),然(rán )所(suǒ )推(tuī )举(jǔ )皆(jiē )廉(lián )士(shì )贤(xián )于(yú )己(jǐ )者(zhě )。于(yú )梁(liáng )举(jǔ )壶(hú )遂(suí )、臧(zāng )固(gù ),至(zhì )它(tā ),皆(jiē )天(tiān )下(xià )名(míng )士(shì ),士(shì )亦(yì )以(yǐ )此(cǐ )称(chēng )慕(mù )之(zhī ),唯(wéi )天(tiān )子(zǐ )以(yǐ )为(wéi )国(guó )器(qì )。安(ān )国(guó )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )五(wǔ )年(nián ),丞(chéng )相(xiàng )蚡(fén )薨(hōng )。安(ān )国(guó )行(háng )丞(chéng )相(xiàng )事(shì ),引(yǐn )堕(duò )车(chē ),蹇(jiǎn )。上(shàng )欲(yù )用(yòng )安(ān )国(guó )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),使(shǐ )使(shǐ )视(shì ),蹇(jiǎn )甚(shèn ),乃(nǎi )更(gèng )以(yǐ )平(píng )棘(jí )侯(hóu )薛(xuē )泽(zé )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )。安(ān )国(guó )病(bìng )免(miǎn ),数(shù )月(yuè ),愈(yù ),复(fù )为(wéi )中(zhōng )尉(wèi )。岁(suì )余(yú ),徒(tú )为(wéi )卫(wèi )尉(wèi )。而(ér )将(jiāng )军(jūn )卫(wèi )青(qīng )等(děng )击(jī )匈(xiōng )奴(nú ),破(pò )龙(lóng )城(chéng )。明(míng )年(nián ),匈(xiōng )奴(nú )大(dà )入(rù )边(biān )。语(yǔ )在(zài )《青(qīng )传(chuán )》。

安(ān )国(guó )为(wéi )材(cái )官(guān )将(jiāng )军(jūn ),屯(tún )渔(yú )阳(yáng ),捕(bǔ )生(shēng )口(kǒu )虏(lǔ ),言(yán )匈(xiōng )奴(nú )远(yuǎn )去(qù )。即(jí )上(shàng )言(yán )方(fāng )佃(diàn )作(zuò )时(shí ),请(qǐng )且(qiě )罢(bà )屯(tún )。罢(bà )屯(tún )月(yuè )余(yú ),匈(xiōng )奴(nú )大(dà )入(rù )上(shàng )谷(gǔ )、渔(yú )阳(yáng )。安(ān )国(guó )壁(bì )乃(nǎi )有(yǒu )七(qī )百(bǎi )余(yú )人(rén ),出(chū )与(yǔ )战(zhàn ),安(ān )国(guó )伤(shāng ),入(rù )壁(bì )。匈(xiōng )奴(nú )虏(lǔ )略(luè )千(qiān )余(yú )人(rén )及(jí )畜(chù )产(chǎn )去(qù )。上(shàng )怒(nù ),使(shǐ )使(shǐ )责(zé )让(ràng )安(ān )国(guó )。徙(xǐ )益(yì )东(dōng ),屯(tún )右(yòu )北(běi )平(píng )。是(shì )时(shí ),虏(lǔ )言(yán )当(dāng )入(rù )东(dōng )方(fāng )。

安(ān )国(guó )始(shǐ )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )及(jí )护(hù )军(jūn ),后(hòu )稍(shāo )下(xià )迁(qiān )。新(xīn )壮(zhuàng )将(jiāng )军(jūn )卫(wèi )青(qīng )等(děng )有(yǒu )功(gōng ),益(yì )贵(guì )。安(ān )国(guó )既(jì )斥(chì )疏(shū ),将(jiāng )屯(tún )又(yòu )失(shī )亡(wáng )多(duō ),甚(shèn )自(zì )愧(kuì ),幸(xìng )得(dé )罢(bà )归(guī ),乃(nǎi )益(yì )东(dōng )徙(xǐ ),意(yì )忽(hū )忽(hū )不(bú )乐(lè ),数(shù )月(yuè ),病(bìng )呕(ǒu )血(xuè )死(sǐ )。

壶(hú )遂(suí )与(yǔ )太(tài )史(shǐ )迁(qiān )等(děng )定(dìng )汉(hàn )律(lǜ )历(lì ),官(guān )至(zhì )詹(zhān )事(shì ),其(qí )人(rén )深(shēn )中(zhōng )笃(dǔ )行(háng )君(jūn )子(zǐ )。上(shàng )方(fāng )倚(yǐ )欲(yù )以(yǐ )为(wéi )相(xiàng ),会(huì )其(qí )病(bìng )卒(zú )。

赞(zàn )曰(yuē ):“窦(dòu )婴(yīng )、田(tián )蚡(fén )皆(jiē )以(yǐ )外(wài )戚(qī )重(zhòng ),灌(guàn )夫(fū )用(yòng )一(yī )时(shí )决(jué )策(cè ),而(ér )各(gè )名(míng )显(xiǎn ),并(bìng )位(wèi )卿(qīng )相(xiàng ),大(dà )业(yè )定(dìng )矣(yǐ )。然(rán )婴(yīng )不(bú )知(zhī )时(shí )变(biàn ),夫(fū )亡(wáng )术(shù )而(ér )不(bú )逊(xùn ),蚡(fén )负(fù )贵(guì )而(ér )骄(jiāo )溢(yì )。凶(xiōng )德(dé )参(cān )会(huì ),待(dài )时(shí )而(ér )发(fā ),藉(jiè )福(fú )区(qū )区(qū )其(qí )间(jiān ),恶(è )能(néng )救(jiù )斯(sī )败(bài )哉(zāi )!以(yǐ )韩(hán )安(ān )国(guó )之(zhī )见(jiàn )器(qì ),临(lín )其(qí )挚(zhì )而(ér )颠(diān )坠(zhuì ),陵(líng )夷(yí )以(yǐ )忧(yōu )死(sǐ ),遇(yù )合(hé )有(yǒu )命(mìng ),悲(bēi )夫(fū )!若(ruò )王(wáng )恢(huī )为(wéi )兵(bīng )首(shǒu )而(ér )受(shòu )其(qí )咎(jiù ),岂(qǐ )命(mìng )也(yě )乎(hū )?

阅读:26233

打赏捐助〔Donate〕>>>

《窦田灌韩传》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库