列传·第三十二章【登录】

《晋书》 > 列传 > 《列传·第三十二章》 > 拼音版

刘(liú )琨(kūn ),字(zì )越(yuè )石(shí ),中(zhōng )山(shān )魏(wèi )昌(chāng )人(rén ),汉(hàn )中(zhōng )山(shān )靖(jìng )王(wáng )胜(shèng )之(zhī )后(hòu )也(yě )。祖(zǔ )迈(mài ),有(yǒu )经(jīng )国(guó )之(zhī )才(cái ),为(wéi )相(xiàng )国(guó )参(cān )军(jūn )、散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )。父(fù )蕃(fān ),清(qīng )高(gāo )冲(chōng )俭(jiǎn ),位(wèi )至(zhì )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )。琨(kūn )少(shǎo )得(dé )俊(jùn )朗(lǎng )之(zhī )目(mù ),与(yǔ )范(fàn )阳(yáng )祖(zǔ )纳(nà )俱(jù )以(yǐ )雄(xióng )豪(háo )著(zhe )名(míng )。年(nián )二(èr )十(shí )六(liù ),为(wéi )司(sī )隶(lì )从(cóng )事(shì )。时(shí )征(zhēng )虏(lǔ )将(jiāng )军(jūn )石(shí )崇(chóng )河(hé )南(nán )金(jīn )谷(gǔ )涧(jiàn )中(zhōng )有(yǒu )别(bié )庐(lú ),冠(guàn )绝(jué )时(shí )辈(bèi ),引(yǐn )致(zhì )宾(bīn )客(kè ),日(rì )以(yǐ )赋(fù )诗(shī )。琨(kūn )预(yù )其(qí )间(jiān ),文(wén )咏(yǒng )颇(pō )为(wéi )当(dāng )时(shí )所(suǒ )许(xǔ )。秘(mì )书(shū )监(jiān )贾(jiǎ )谧(mì )参(cān )管(guǎn )朝(cháo )政(zhèng ),京(jīng )师(shī )人(rén )士(shì )无(wú )不(bú )倾(qīng )心(xīn )。石(shí )崇(chóng )、欧(ōu )阳(yáng )建(jiàn )、陆(lù )机(jī )、陆(lù )云(yún )之(zhī )徒(tú ),并(bìng )以(yǐ )文(wén )才(cái )降(jiàng )节(jiē )事(shì )谧(mì ),琨(kūn )兄(xiōng )弟(dì )亦(yì )在(zài )其(qí )间(jiān ),号(hào )曰(yuē )“二(èr )十(shí )四(sì )友(yǒu )’。太(tài )尉(wèi )高(gāo )密(mì )王(wáng )泰(tài )辟(pì )为(wéi )掾(yuàn ),频(pín )迁(qiān )著(zhe )作(zuò )郎(láng )、太(tài )学(xué )博(bó )士(shì )、尚(shàng )书(shū )郎(láng )。

赵(zhào )王(wáng )伦(lún )执(zhí )政(zhèng ),以(yǐ )琨(kūn )为(wéi )记(jì )室(shì )督(dū ),转(zhuǎn )从(cóng )事(shì )中(zhōng )郎(láng )。伦(lún )子(zǐ )荂(fū ),即(jí )琨(kūn )姊(zǐ )婿(xù )也(yě ),故(gù )琨(kūn )父(fù )子(zǐ )兄(xiōng )弟(dì )并(bìng )为(wéi )伦(lún )所(suǒ )委(wěi )任(rèn )。及(jí )篡(cuàn ),荂(fū )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ ),琨(kūn )为(wéi )荂(fū )詹(zhān )事(shì )。三(sān )王(wáng )之(zhī )讨(tǎo )伦(lún )也(yě ),以(yǐ )琨(kūn )为(wéi )冠(guàn )军(jūn )、假(jiǎ )节(jiē ),与(yǔ )孙(sūn )秀(xiù )子(zǐ )会(huì )率(lǜ )宿(xiǔ )卫(wèi )兵(bīng )三(sān )万(wàn )距(jù )成(chéng )都(dōu )王(wáng )颖(yǐng ),战(zhàn )于(yú )黄(huáng )桥(qiáo ),琨(kūn )大(dà )败(bài )而(ér )还(hái ),焚(fén )河(hé )桥(qiáo )以(yǐ )自(zì )固(gù )。及(jí )齐(qí )王(wáng )冏(jiōng )辅(fǔ )政(zhèng ),以(yǐ )其(qí )父(fù )兄(xiōng )皆(jiē )有(yǒu )当(dāng )世(shì )之(zhī )望(wàng ),故(gù )特(tè )宥(yòu )之(zhī ),拜(bài )兄(xiōng )舆(yú )为(wéi )中(zhōng )书(shū )郎(láng ),琨(kūn )为(wéi )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng ),转(zhuǎn )司(sī )徒(tú )左(zuǒ )长(zhǎng )史(shǐ )。冏(jiōng )败(bài ),范(fàn )阳(yáng )王(wáng )虓(xiāo )镇(zhèn )许(xǔ )昌(chāng ),引(yǐn )为(wéi )司(sī )马(mǎ )。

及(jí )惠(huì )帝(dì )幸(xìng )长(zhǎng )安(ān ),东(dōng )海(hǎi )王(wáng )越(yuè )谋(móu )迎(yíng )大(dà )驾(jià ),以(yǐ )琨(kūn )父(fù )蕃(fān )为(wéi )淮(huái )北(běi )护(hù )军(jūn )、豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。刘(liú )乔(qiáo )攻(gōng )范(fàn )阳(yáng )王(wáng )虓(xiāo )于(yú )许(xǔ )昌(chāng )也(yě ),琨(kūn )舆(yú )汝(rǔ )南(nán )太(tài )守(shǒu )杜(dù )育(yù )等(děng )率(lǜ )兵(bīng )救(jiù )之(zhī ),未(wèi )至(zhì )而(ér )虓(xiāo )败(bài ),琨(kūn )舆(yú )虓(xiāo )俱(jù )奔(bēn )河(hé )北(běi ),琨(kūn )之(zhī )父(fù )母(mǔ )遂(suí )为(wéi )刘(liú )乔(qiáo )所(suǒ )执(zhí )。琨(kūn )乃(nǎi )说(shuō )冀(jì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )温(wēn )羡(xiàn ),使(shǐ )让(ràng )位(wèi )于(yú )虓(xiāo )。及(jí )虓(xiāo )领(lǐng )冀(jì )州(zhōu ),遗(yí )琨(kūn )诣(yì )幽(yōu )州(zhōu ),乞(qǐ )师(shī )于(yú )王(wáng )浚(xùn ),得(dé )突(tū )骑(qí )八(bā )百(bǎi )人(rén ),与(yǔ )虓(xiāo )济(jì )河(hé ),共(gòng )破(pò )东(dōng )平(píng )王(wáng )懋(mào )于(yú )廪(lǐn )丘(qiū ),南(nán )走(zǒu )刘(liú )乔(qiáo ),始(shǐ )得(dé )其(qí )父(fù )母(mǔ )。又(yòu )斩(zhǎn )石(shí )超(chāo ),降(jiàng )吕(lǚ )朗(lǎng ),因(yīn )统(tǒng )诸(zhū )军(jūn )奉(fèng )迎(yíng )大(dà )驾(jià )于(yú )长(zhǎng )安(ān )。以(yǐ )动(dòng )封(fēng )广(guǎng )武(wǔ )侯(hóu ),邑(yì )二(èr )千(qiān )户(hù )。

永(yǒng )嘉(jiā )元(yuán )年(nián ),为(wéi )并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),加(jiā )振(zhèn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn ),领(lǐng )匈(xiōng )奴(nú )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )。琨(kūn )在(zài )路(lù )上(shàng )表(biǎo )曰(yuē ):“臣(chén )以(yǐ )顽(wán )蔽(bì ),志(zhì )望(wàng )有(yǒu )限(xiàn ),因(yīn )缘(yuán )际(jì )会(huì ),遂(suí )忝(tiǎn )过(guò )任(rèn )。九(jiǔ )月(yuè )末(mò )得(dé )发(fā ),道(dào )险(xiǎn )山(shān )峻(jùn ),胡(hú )寇(kòu )塞(sāi )路(lù ),辄(zhé )以(yǐ )少(shǎo )击(jī )众(zhòng ),冒(mào )险(xiǎn )而(ér )进(jìn ),顿(dùn )伏(fú )艰(jiān )危(wēi ),辛(xīn )苦(kǔ )备(bèi )尝(cháng ),即(jí )日(rì )达(dá )壶(hú )口(kǒu )关(guān )。臣(chén )自(zì )涉(shè )州(zhōu )疆(jiāng ),目(mù )睹(dǔ )困(kùn )乏(fá ),流(liú )移(yí )四(sì )散(sàn ),十(shí )不(bú )存(cún )二(èr ),携(xié )老(lǎo )扶(fú )弱(ruò ),不(bú )绝(jué )于(yú )路(lù )。及(jí )其(qí )在(zài )者(zhě ),鬻(yù )卖(mài )妻(qī )子(zǐ ),生(shēng )相(xiàng )捐(juān )弃(qì ),死(sǐ )亡(wáng )委(wěi )危(wēi ),白(bái )骨(gǔ )横(héng )野(yě ),哀(āi )呼(hū )之(zhī )声(shēng ),感(gǎn )伤(shāng )和(hé )气(qì )。群(qún )胡(hú )数(shù )万(wàn ),周(zhōu )匝(zā )四(sì )山(shān ),动(dòng )足(zú )遇(yù )掠(luě ),开(kāi )目(mù )睹(dǔ )寇(kòu )。唯(wéi )有(yǒu )壶(hú )关(guān ),可(kě )得(dé )告(gào )籴(dí )。而(ér )此(cǐ )二(èr )道(dào ),九(jiǔ )州(zhōu )之(zhī )阴(yīn ),数(shù )人(rén )当(dāng )路(lù ),则(zé )百(bǎi )夫(fū )不(bú )敢(gǎn )进(jìn ),公(gōng )私(sī )往(wǎng )反(fǎn ),没(méi )丧(sàng )者(zhě )多(duō )。婴(yīng )守(shǒu )穷(qióng )城(chéng ),不(bú )得(dé )薪(xīn )采(cǎi ),耕(gēng )牛(niú )既(jì )尽(jìn ),又(yòu )乏(fá )田(tián )器(qì )。以(yǐ )臣(chén )愚(yú )短(duǎn ),当(dāng )此(cǐ )至(zhì )难(nán ),忧(yōu )如(rú )循(xún )环(huán ),不(bú )遑(huáng )寝(qǐn )食(shí )。臣(chén )伏(fú )思(sī )此(cǐ )州(zhōu )虽(suī )去(qù )边(biān )朔(shuò ),实(shí )迩(ěr )皇(huáng )畿(jī ),南(nán )通(tōng )河(hé )内(nèi ),东(dōng )连(lián )司(sī )冀(jì ),北(běi )捍(hàn )殊(shū )俗(sú ),西(xī )御(yù )强(qiáng )虏(lǔ ),是(shì )劲(jìn )弓(gōng )良(liáng )马(mǎ )勇(yǒng )士(shì )精(jīng )锐(ruì )之(zhī )所(suǒ )出(chū )也(yě )。当(dāng )须(xū )委(wěi )输(shū ),乃(nǎi )全(quán )其(qí )命(mìng )。今(jīn )上(shàng )尚(shàng )书(shū ),请(qǐng )此(cǐ )州(zhōu )谷(gǔ )五(wǔ )百(bǎi )万(wàn )斛(hú ),绢(juàn )五(wǔ )百(bǎi )万(wàn )匹(pǐ ),绵(mián )五(wǔ )百(bǎi )万(wàn )斤(jīn )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )时(shí )出(chū )臣(chén )表(biǎo ),速(sù )见(jiàn )听(tīng )处(chù )。”朝(cháo )廷(tíng )许(xǔ )之(zhī )。

时(shí )东(dōng )嬴(yíng )公(gōng )腾(téng )自(zì )晋(jìn )阳(yáng )镇(zhèn )鄴(yè ),并(bìng )土(tǔ )饥(jī )荒(huāng ),百(bǎi )姓(xìng )随(suí )腾(téng )南(nán )下(xià ),余(yú )户(hù )不(bú )满(mǎn )二(èr )万(wàn ),寇(kòu )贼(zéi )继(jì )横(héng ),道(dào )路(lù )断(duàn )塞(sāi )。琨(kūn )募(mù )得(dé )千(qiān )余(yú )人(rén ),转(zhuǎn )斗(dòu )至(zhì )晋(jìn )阳(yáng )。府(fǔ )寺(sì )焚(fén )毁(huǐ ),僵(jiāng )尸(shī )蔽(bì )地(dì ),其(qí )有(yǒu )存(cún )者(zhě ),饥(jī )羸(léi )无(wú )复(fù )人(rén )色(sè ),荆(jīng )棘(jí )成(chéng )林(lín ),豺(chái )狼(láng )满(mǎn )道(dào )。琨(kūn )翦(jiǎn )除(chú )荆(jīng )棘(jí ),收(shōu )葬(zàng )枯(kū )骸(hái ),造(zào )府(fǔ )朝(cháo ),建(jiàn )市(shì )狱(yù )。寇(kòu )盗(dào )互(hù )来(lái )掩(yǎn )袭(xí ),恆(héng )以(yǐ )城(chéng )门(mén )为(wéi )战(zhàn )场(chǎng ),百(bǎi )姓(xìng )负(fù )楯(dùn )以(yǐ )耕(gēng ),属(shǔ )鞬(jiān )而(ér )耨(nòu )。琨(kūn )抚(fǔ )循(xún )劳(láo )徠(lái ),甚(shèn )得(dé )物(wù )情(qíng )。刘(liú )元(yuán )海(hǎi )时(shí )在(zài )离(lí )石(shí ),相(xiàng )去(qù )三(sān )百(bǎi )许(xǔ )里(lǐ )。琨(kūn )密(mì )遣(qiǎn )离(lí )间(jiān )其(qí )部(bù )杂(zá )虏(lǔ ),降(jiàng )者(zhě )万(wàn )余(yú )落(luò )。元(yuán )海(hǎi )甚(shèn )惧(jù ),遂(suí )城(chéng )蒲(pú )子(zǐ )而(ér )居(jū )之(zhī )。在(zài )官(guān )未(wèi )期(qī ),流(liú )人(rén )稍(shāo )复(fù ),鸡(jī )犬(quǎn )之(zhī )音(yīn )复(fù )相(xiàng )接(jiē )矣(yǐ )。琨(kūn )父(fù )蕃(fān )自(zì )洛(luò )赴(fù )之(zhī )。人(rén )士(shì )奔(bēn )迸(bèng )者(zhě )多(duō )归(guī )于(yú )琨(kūn ),琨(kūn )善(shàn )于(yú )怀(huái )抚(fǔ ),而(ér )短(duǎn )于(yú )控(kòng )御(yù )。一(yī )日(rì )之(zhī )中(zhōng ),虽(suī )归(guī )者(zhě )数(shù )千(qiān ),去(qù )者(zhě )亦(yì )以(yǐ )相(xiàng )继(jì )。然(rán )素(sù )奢(shē )豪(háo ),嗜(shì )声(shēng )色(sè ),虽(suī )暂(zàn )自(zì )矫(jiǎo )励(lì ),而(ér )辄(zhé )复(fù )纵(zòng )逸(yì )。

河(hé )南(nán )徐(xú )润(rùn )者(zhě ),以(yǐ )音(yīn )律(lǜ )自(zì )通(tōng ),游(yóu )于(yú )贵(guì )势(shì ),琨(kūn )甚(shèn )爱(ài )之(zhī ),署(shǔ )为(wéi )晋(jìn )阳(yáng )令(lìng )。润(rùn )恃(shì )宠(chǒng )骄(jiāo )恣(zì ),干(gàn )预(yù )琨(kūn )政(zhèng )。奋(fèn )威(wēi )护(hù )军(jūn )令(lìng )狐(hú )盛(shèng )性(xìng )亢(kàng )直(zhí ),数(shù )以(yǐ )此(cǐ )为(wéi )谏(jiàn ),并(bìng )劝(quàn )琨(kūn )除(chú )润(rùn ),琨(kūn )不(bú )纳(nà )。初(chū ),单(dān )于(yú )猗(yī )以(yǐ )救(jiù )东(dōng )嬴(yíng )公(gōng )腾(téng )之(zhī )功(gōng ),琨(kūn )表(biǎo )其(qí )弟(dì )猗(yī )卢(lú )为(wéi )代(dài )郡(jùn )公(gōng ),与(yǔ )刘(liú )希(xī )合(hé )众(zhòng )于(yú )中(zhōng )山(shān )。王(wáng )浚(xùn )以(yǐ )琨(kūn )侵(qīn )己(jǐ )之(zhī )地(dì ),数(shù )来(lái )击(jī )琨(kūn ),琨(kūn )不(bú )能(néng )抗(kàng ),由(yóu )是(shì )声(shēng )实(shí )稍(shāo )损(sǔn )。徐(xú )润(rùn )又(yòu )谮(zèn )令(lìng )狐(hú )盛(shèng )于(yú )琨(kūn )曰(yuē ):“盛(shèng )将(jiāng )劝(quàn )公(gōng )称(chēng )帝(dì )矣(yǐ )。”琨(kūn )不(bú )之(zhī )察(chá ),便(biàn )杀(shā )之(zhī )。琨(kūn )母(mǔ )曰(yuē ):“汝(rǔ )不(bú )能(néng )弘(hóng )经(jīng )略(luè ),驾(jià )豪(háo )杰(jié ),专(zhuān )欲(yù )除(chú )胜(shèng )己(jǐ )以(yǐ )自(zì )安(ān ),当(dāng )何(hé )以(yǐ )得(dé )济(jì )!如(rú )是(shì ),祸(huò )必(bì )及(jí )我(wǒ )。”不(bú )从(cóng )。盛(shèng )子(zǐ )泥(ní )奔(bēn )于(yú )刘(liú )聪(cōng ),具(jù )言(yán )虚(xū )实(shí )。聪(cōng )大(dà )喜(xǐ ),以(yǐ )泥(ní )为(wéi )乡(xiāng )导(dǎo )。属(shǔ )上(shàng )党(dǎng )太(tài )守(shǒu )袭(xí )醇(chún )降(jiàng )于(yú )聪(cōng ),雁(yàn )门(mén )乌(wū )丸(wán )复(fù )反(fǎn ),琨(kūn )亲(qīn )率(lǜ )精(jīng )兵(bīng )出(chū )御(yù )之(zhī )。聪(cōng )遣(qiǎn )子(zǐ )粲(càn )及(jí )令(lìng )狐(hú )泥(ní )乘(chéng )虚(xū )袭(xí )晋(jìn )阳(yáng ),太(tài )原(yuán )太(tài )守(shǒu )高(gāo )乔(qiáo )以(yǐ )郡(jùn )降(jiàng )聪(cōng ),琨(kūn )父(fù )母(mǔ )并(bìng )遇(yù )害(hài )。琨(kūn )引(yǐn )猗(yī )卢(lú )并(bìng )力(lì )攻(gōng )粲(càn ),大(dà )败(bài )之(zhī ),死(sǐ )者(zhě )十(shí )五(wǔ )六(liù )。琨(kūn )乘(chéng )胜(shèng )追(zhuī )之(zhī ),更(gèng )不(bú )能(néng )克(kè )。猗(yī )卢(lú )以(yǐ )为(wéi )聪(cōng )未(wèi )可(kě )灭(miè ),遗(yí )琨(kūn )牛(niú )羊(yáng )车(chē )马(mǎ )而(ér )去(qù ),留(liú )其(qí )将(jiāng )箕(jī )澹(dàn )、段(duàn )繁(fán )等(děng )戍(shù )晋(jìn )阳(yáng )。琨(kūn )志(zhì )在(zài )复(fù )仇(chóu ),而(ér )屈(qū )于(yú )力(lì )弱(ruò ),泣(qì )血(xuè )尸(shī )立(lì ),抚(fǔ )慰(wèi )伤(shāng )痍(yí ),移(yí )居(jū )阳(yáng )邑(yì )城(chéng ),以(yǐ )招(zhāo )集(jí )亡(wáng )散(sàn )。

愍(mǐn )帝(dì )即(jí )位(wèi ),拜(bài )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、都(dōu )督(dū )并(bìng )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),加(jiā )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )、假(jiǎ )节(jiē )。琨(kūn )上(shàng )疏(shū )谢(xiè )曰(yuē ):

陛(bì )下(xià )略(luè )臣(chén )大(dà )愆(qiān ),录(lù )臣(chén )小(xiǎo )善(shàn ),猥(wěi )蒙(méng )天(tiān )恩(ēn ),光(guāng )授(shòu )殊(shū )宠(chǒng ),显(xiǎn )以(yǐ )蝉(chán )冕(miǎn )之(zhī )荣(róng ),崇(chóng )以(yǐ )上(shàng )将(jiāng )之(zhī )位(wèi )。伏(fú )省(shěng )诏(zhào )书(shū ),五(wǔ )情(qíng )飞(fēi )越(yuè )。

臣(chén )闻(wén )晋(jìn )文(wén )以(yǐ )郤(qiè )縠(hú )为(wéi )元(yuán )帅(shuài )而(ér )定(dìng )霸(bà )功(gōng ),高(gāo )祖(zǔ )以(yǐ )韩(hán )信(xìn )为(wéi )大(dà )将(jiāng )而(ér )成(chéng )王(wáng )业(yè ),咸(xián )有(yǒu )敦(dūn )诗(shī )阅(yuè )礼(lǐ )之(zhī )德(dé ),戎(róng )昭(zhāo )果(guǒ )毅(yì )之(zhī )威(wēi ),故(gù )能(néng )振(zhèn )丰(fēng )功(gōng )于(yú )荆(jīng )南(nán ),拓(tuò )洪(hóng )基(jī )于(yú )河(hé )北(běi )。况(kuàng )臣(chén )凡(fán )陋(lòu ),拟(nǐ )踪(zōng )前(qián )哲(zhé ),俯(fǔ )惧(jù )折(shé )鼎(dǐng ),虑(lǜ )在(zài )覆(fù )餗(sù )。昔(xī )曹(cáo )沫(mò )三(sān )北(běi ),而(ér )收(shōu )功(gōng )于(yú )柯(kē )盟(méng );冯(féng )异(yì )垂(chuí )翅(chì ),而(ér )奋(fèn )翼(yì )于(yú )渑(miǎn )池(chí ),皆(jiē )能(néng )因(yīn )败(bài )为(wéi )成(chéng ),以(yǐ )功(gōng )补(bǔ )过(guò )。陛(bì )下(xià )宥(yòu )过(guò )之(zhī )恩(ēn )已(yǐ )隆(lóng ),而(ér )臣(chén )自(zì )新(xīn )之(zhī )善(shàn )不(bú )立(lì )。臣(chén )虽(suī )不(bú )逮(dǎi ),预(yù )闻(wén )前(qián )训(xùn ),恭(gōng )让(ràng )之(zhī )节(jiē ),臣(chén )犹(yóu )庶(shù )几(jǐ )。所(suǒ )以(yǐ )冒(mào )承(chéng )宠(chǒng )命(mìng )者(zhě ),实(shí )欲(yù )没(méi )身(shēn )报(bào )国(guó ),辄(zhé )死(sǐ )自(zì )效(xiào ),要(yào )以(yǐ )致(zhì )命(mìng )寇(kòu )场(chǎng ),尽(jìn )其(qí )臣(chén )节(jiē )。至(zhì )于(yú )宠(chǒng )荣(róng )之(zhī )施(shī ),非(fēi )言(yán )辞(cí )所(suǒ )谢(xiè )。又(yòu )谒(yè )者(zhě )史(shǐ )兰(lán )、殿(diàn )中(zhōng )中(zhōng )郎(láng )王(wáng )春(chūn )等(děng )继(jì )至(zhì ),奉(fèng )诏(zhào ),臣(chén )俯(fǔ )寻(xún )圣(shèng )旨(zhǐ ),伏(fú )纸(zhǐ )饮(yǐn )泪(lèi )。

臣(chén )闻(wén )夷(yí )险(xiǎn )流(liú )行(háng ),古(gǔ )今(jīn )代(dài )有(yǒu ),灵(líng )厌(yàn )皇(huáng )德(dé ),曾(céng )未(wèi )悔(huǐ )祸(huò )。蚁(yǐ )狄(dí )续(xù )毒(dú )于(yú )神(shén )州(zhōu ),夷(yí )裔(yì )肆(sì )虐(nuè )于(yú )上(shàng )国(guó ),七(qī )庙(miào )阙(què )禋(yīn )祀(sì )之(zhī )飨(xiǎng ),百(bǎi )官(guān )丧(sàng )彝(yí )伦(lún )之(zhī )序(xù ),梓(zǐ )宫(gōng )沦(lún )辱(rǔ ),山(shān )陵(líng )未(wèi )兆(zhào ),率(lǜ )土(tǔ )永(yǒng )慕(mù ),思(sī )同(tóng )考(kǎo )妣(bǐ )。陛(bì )下(xià )龙(lóng )姿(zī )日(rì )茂(mào ),睿(ruì )质(zhì )弥(mí )光(guāng ),升(shēng )区(qū )宇(yǔ )于(yú )既(jì )颓(tuí ),崇(chóng )社(shè )稷(jì )于(yú )已(yǐ )替(tì ),四(sì )海(hǎi )之(zhī )内(nèi ),肇(zhào )有(yǒu )上(shàng )下(xià ),九(jiǔ )服(fú )之(zhī )萌(méng ),复(fù )睹(dǔ )典(diǎn )制(zhì )。伏(fú )惟(wéi )陛(bì )下(xià )蒙(méng )尘(chén )于(yú )外(wài ),越(yuè )在(zài )秦(qín )郊(jiāo ),蒸(zhēng )尝(cháng )之(zhī )敬(jìng )在(zài )心(xīn ),桑(sāng )梓(zǐ )之(zhī )思(sī )未(wèi )克(kè )。臣(chén )备(bèi )位(wèi )历(lì )年(nián ),才(cái )质(zhì )驽(nú )下(xià ),丘(qiū )山(shān )之(zhī )衅(xìn )已(yǐ )彰(zhāng ),毫(háo )厘(lí )之(zhī )效(xiào )未(wèi )著(zhe )。顷(qǐng )以(yǐ )时(shí )宜(yí ),权(quán )假(jiǎ )位(wèi )号(hào ),竟(jìng )无(wú )殪(yì )戎(róng )之(zhī )绩(jì ),而(ér )有(yǒu )负(fù )乘(chéng )之(zhī )累(lèi ),当(dāng )肆(sì )刑(xíng )书(shū ),以(yǐ )明(míng )黜(chù )陟(zhì )。是(shì )以(yǐ )臣(chén )前(qián )表(biǎo )上(shàng )闻(wén ),敢(gǎn )缘(yuán )愚(yú )款(kuǎn ),乞(qǐ )奉(fèng )先(xiān )朝(cháo )之(zhī )班(bān ),苟(gǒu )存(cún )偏(piān )师(shī )之(zhī )职(zhí ),赦(shè )其(qí )三(sān )败(bài )之(zhī )愆(qiān ),必(bì )其(qí )一(yī )功(gōng )之(zhī )用(yòng ),得(dé )骋(chěng )志(zhì )虏(lǔ )场(chǎng ),快(kuài )意(yì )大(dà )逆(nì ),虽(suī )身(shēn )膏(gāo )野(yě )草(cǎo ),无(wú )恨(hèn )黄(huáng )墟(xū )。陛(bì )下(xià )偏(piān )恩(ēn )过(guò )隆(lóng ),曲(qǔ )蒙(méng )擢(zhuó )拔(bá ),遂(suí )授(shòu )上(shàng )将(jiāng ),位(wèi )兼(jiān )常(cháng )伯(bó ),征(zhēng )讨(tǎo )之(zhī )务(wù ),得(dé )从(cóng )事(shì )宜(yí )。拜(bài )命(mìng )惊(jīng )惶(huáng ),五(wǔ )情(qíng )战(zhàn )悸(jì ),惧(jù )于(yú )陨(yǔn )越(yuè ),以(yǐ )为(wéi )朝(cháo )羞(xiū )。昔(xī )申(shēn )胥(xū )不(bú )徇(xùn )伯(bó )举(jǔ ),而(ér )成(chéng )公(gōng )壻(xù )之(zhī )勋(xūn );伍(wǔ )员(yuán )不(bú )从(cóng )城(chéng )父(fù ),而(ér )济(jì )入(rù )郢(yǐng )之(zhī )庸(yōng )。臣(chén )虽(suī )顽(wán )凶(xiōng ),无(wú )觊(jì )古(gǔ )人(rén ),其(qí )于(yú )被(bèi )坚(jiān )执(zhí )锐(ruì ),致(zhì )身(shēn )寇(kòu )仇(chóu ),所(suǒ )谓(wèi )天(tiān )地(dì )之(zhī )施(shī ),群(qún )生(shēng )莫(mò )谢(xiè )不(bú )胜(shèng )。受(shòu )恩(ēn )至(zhì )深(shēn ),谨(jǐn )拜(bài )表(biǎo )陈(chén )闻(wén )。

及(jí )麹(qū )允(yǔn )败(bài ),刘(liú )曜(yào )斩(zhǎn )赵(zhào )冉(rǎn ),琨(kūn )又(yòu )表(biǎo )曰(yuē ):

逆(nì )胡(hú )刘(liú )聪(cōng ),敢(gǎn )率(lǜ )犬(quǎn )羊(yáng ),冯(féng )陵(líng )辇(niǎn )毂(gū ),人(rén )神(shén )发(fā )愤(fèn ),遐(xiá )迩(ěr )奋(fèn )怒(nù )。伏(fú )省(shěng )诏(zhào )书(shū ),相(xiàng )国(guó )、南(nán )阳(yáng )王(wáng )保(bǎo ),太(tài )尉(wèi )、凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )轨(guǐ ),纠(jiū )合(hé )二(èr )州(zhōu ),同(tóng )恤(xù )王(wáng )室(shì ),冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )允(yǔn )、护(hù )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )綝(chēn ),总(zǒng )齐(qí )六(liù )军(jūn ),戮(lù )力(lì )国(guó )难(nán ),王(wáng )旅(lǚ )大(dà )捷(jié ),俘(fú )馘(guó )千(qiān )计(jì ),旌(jīng )旗(qí )首(shǒu )于(yú )晋(jìn )路(lù ),金(jīn )鼓(gǔ )振(zhèn )于(yú )河(hé )曲(qǔ ),崤(xiáo )函(hán )无(wú )虔(qián )刘(liú )之(zhī )警(jǐng ),汧(qiān )陇(lǒng )有(yǒu )安(ān )业(yè )之(zhī )庆(qìng ),斯(sī )诚(chéng )宗(zōng )庙(miào )社(shè )稷(jì )陛(bì )下(xià )神(shén )武(wǔ )之(zhī )所(suǒ )致(zhì )。含(hán )气(qì )之(zhī )类(lèi ),莫(mò )不(bú )引(yǐn )领(lǐng ),况(kuàng )臣(chén )之(zhī )心(xīn ),能(néng )无(wú )踊(yǒng )跃(yuè )。

臣(chén )前(qián )表(biǎo )当(dāng )与(yǔ )鲜(xiān )卑(bēi )猗(yī )卢(lú )克(kè )今(jīn )年(nián )三(sān )月(yuè )都(dōu )会(huì )平(píng )阳(yáng ),会(huì )匈(xiōng )羯(jié )石(shí )勒(lè )以(yǐ )三(sān )月(yuè )三(sān )日(rì )径(jìng )掩(yǎn )蓟(jì )城(chéng ),大(dà )司(sī )马(mǎ )、博(bó )陵(líng )公(gōng )浚(xùn )受(shòu )其(qí )伪(wěi )和(hé ),为(wéi )勒(lè )所(suǒ )虏(lǔ ),勒(lè )势(shì )转(zhuǎn )盛(shèng ),欲(yù )来(lái )袭(xí )臣(chén )。城(chéng )坞(wù )骇(hài )惧(jù ),志(zhì )在(zài )自(zì )守(shǒu )。又(yòu )猗(yī )卢(lú )国(guó )内(nèi )欲(yù )生(shēng )奸(jiān )谋(móu ),幸(xìng )卢(lú )警(jǐng )虑(lǜ ),寻(xún )皆(jiē )诛(zhū )灭(miè )。遂(suí )使(shǐ )南(nán )北(běi )顾(gù )虑(lǜ ),用(yòng )愆(qiān )成(chéng )举(jǔ ),臣(chén )所(suǒ )以(yǐ )泣(qì )血(xuè )宵(xiāo )吟(yín ),扼(è )腕(wàn )长(zhǎng )叹(tàn )者(zhě )也(yě )。勒(lè )据(jù )襄(xiāng )国(guó ),与(yǔ )臣(chén )隔(gé )山(shān ),寇(kòu )骑(qí )朝(cháo )发(fā ),夕(xī )及(jí )臣(chén )城(chéng ),同(tóng )恶(è )相(xiàng )求(qiú ),其(qí )徒(tú )实(shí )繁(fán )。自(zì )东(dōng )北(běi )八(bā )州(zhōu ),勒(lè )灭(miè )其(qí )七(qī ),先(xiān )朝(cháo )所(suǒ )授(shòu ),存(cún )者(zhě )唯(wéi )臣(chén )。是(shì )以(yǐ )勒(lè )朝(cháo )夕(xī )谋(móu )虑(lǜ ),以(yǐ )图(tú )臣(chén )为(wéi )计(jì ),窥(kuī )伺(sì )间(jiān )隙(xì ),寇(kòu )抄(chāo )相(xiàng )寻(xún ),戎(róng )士(shì )不(bú )得(dé )解(jiě )甲(jiǎ ),百(bǎi )姓(xìng )不(bú )得(dé )在(zài )野(yě )。天(tiān )网(wǎng )虽(suī )张(zhāng ),灵(líng )泽(zé )未(wèi )及(jí ),唯(wéi )臣(chén )孑(jié )然(rán )与(yǔ )寇(kòu )为(wéi )伍(wǔ )。自(zì )守(shǒu )则(zé )稽(jī )聪(cōng )之(zhī )诛(zhū ),进(jìn )讨(tǎo )则(zé )勒(lè )袭(xí )其(qí )后(hòu ),进(jìn )退(tuì )唯(wéi )谷(gǔ ),首(shǒu )尾(wěi )狼(láng )狈(bèi )。徒(tú )怀(huái )愤(fèn )踊(yǒng ),力(lì )不(bú )从(cóng )愿(yuàn ),惭(cán )怖(bù )征(zhēng )营(yíng ),痛(tòng )心(xīn )疾(jí )首(shǒu ),形(xíng )留(liú )所(suǒ )在(zài ),神(shén )驰(chí )寇(kòu )庭(tíng )。秋(qiū )谷(gǔ )既(jì )登(dēng ),胡(hú )马(mǎ )已(yǐ )肥(féi ),前(qián )锋(fēng )诸(zhū )军(jūn )并(bìng )有(yǒu )至(zhì )者(zhě ),臣(chén )当(dāng )首(shǒu )启(qǐ )戎(róng )行(háng ),身(shēn )先(xiān )士(shì )卒(zú )。臣(chén )与(yǔ )二(èr )虏(lǔ ),势(shì )不(bú )并(bìng )立(lì ),聪(cōng )、勒(lè )不(bú )枭(xiāo ),臣(chén )无(wú )归(guī )志(zhì ),庶(shù )凭(píng )陛(bì )下(xià )威(wēi )灵(líng ),使(shǐ )微(wēi )意(yì )获(huò )展(zhǎn ),然(rán )后(hòu )陨(yǔn )首(shǒu )谢(xiè )国(guó ),没(méi )而(ér )无(wú )恨(hèn )。

三(sān )年(nián ),帝(dì )遣(qiǎn )兼(jiān )大(dà )鸿(hóng )胪(lú )赵(zhào )廉(lián )持(chí )节(jiē )拜(bài )琨(kūn )为(wéi )司(sī )空(kōng )、都(dōu )督(dū )并(bìng )冀(jì )幽(yōu )三(sān )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )。琨(kūn )上(shàng )表(biǎo )让(ràng )司(sī )空(kōng ),受(shòu )都(dōu )督(dū ),克(kè )期(qī )与(yǔ )猗(yī )卢(lú )讨(tǎo )刘(liú )聪(cōng )。寻(xún )猗(yī )卢(lú )父(fù )子(zǐ )相(xiàng )图(tú ),卢(lú )及(jí )兄(xiōng )子(zǐ )根(gēn )皆(jiē )病(bìng )死(sǐ ),部(bù )落(luò )四(sì )散(sàn )。琨(kūn )子(zǐ )遵(zūn )先(xiān )质(zhì )于(yú )卢(lú ),众(zhòng )皆(jiē )附(fù )之(zhī )。及(jí )是(shì ),遵(zūn )与(yǔ )箕(jī )澹(dàn )等(děng )帅(shuài )卢(lú )众(zhòng )三(sān )万(wàn )人(rén ),马(mǎ )牛(niú )羊(yáng )十(shí )万(wàn ),悉(xī )来(lái )归(guī )琨(kūn ),琨(kūn )由(yóu )是(shì )复(fù )振(zhèn ),率(lǜ )数(shù )百(bǎi )骑(qí )自(zì )平(píng )城(chéng )抚(fǔ )纳(nà )之(zhī )。属(shǔ )石(shí )勒(lè )攻(gōng )乐(lè )平(píng ),太(tài )守(shǒu )韩(hán )据(jù )请(qǐng )救(jiù )于(yú )琨(kūn ),而(ér )琨(kūn )自(zì )以(yǐ )士(shì )众(zhòng )新(xīn )合(hé ),欲(yù )因(yīn )其(qí )锐(ruì )以(yǐ )威(wēi )勒(lè )。箕(jī )澹(dàn )谏(jiàn )曰(yuē ):“此(cǐ )虽(suī )晋(jìn )人(rén ),久(jiǔ )在(zài )荒(huāng )裔(yì ),未(wèi )习(xí )恩(ēn )信(xìn ),难(nán )以(yǐ )法(fǎ )御(yù )。今(jīn )内(nèi )收(shōu )鲜(xiān )卑(bēi )之(zhī )余(yú )谷(gǔ ),外(wài )抄(chāo )残(cán )胡(hú )之(zhī )牛(niú )羊(yáng ),且(qiě )闭(bì )关(guān )守(shǒu )险(xiǎn ),务(wù )农(nóng )息(xī )士(shì ),既(jì )服(fú )化(huà )感(gǎn )义(yì ),然(rán )后(hòu )用(yòng )之(zhī ),则(zé )功(gōng )可(kě )立(lì )也(yě )。”琨(kūn )不(bú )从(cóng ),悉(xī )发(fā )其(qí )众(zhòng ),命(mìng )澹(dàn )领(lǐng )步(bù )骑(qí )二(èr )万(wàn )为(wéi )前(qián )驱(qū ),琨(kūn )自(zì )为(wéi )后(hòu )继(jì )。勒(lè )先(xiān )据(jù )险(xiǎn )要(yào ),设(shè )伏(fú )以(yǐ )击(jī )澹(dàn ),大(dà )败(bài )之(zhī ),一(yī )军(jūn )皆(jiē )没(méi ),并(bìng )土(tǔ )震(zhèn )骇(hài )。寻(xún )又(yòu )炎(yán )旱(hàn ),琨(kūn )穷(qióng )蹙(cù )不(bú )能(néng )复(fù )守(shǒu )。幽(yōu )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )鲜(xiān )卑(bēi )段(duàn )匹(pǐ )磾(dī )数(shù )遣(qiǎn )信(xìn )要(yào )琨(kūn ),欲(yù )与(yǔ )同(tóng )奖(jiǎng )王(wáng )室(shì )。琨(kūn )由(yóu )是(shì )率(lǜ )众(zhòng )赴(fù )之(zhī ),从(cóng )飞(fēi )狐(hú )人(rén )蓟(jì )。匹(pǐ )磾(dī )见(jiàn )之(zhī ),甚(shèn )相(xiàng )崇(chóng )重(zhòng ),与(yǔ )琨(kūn )结(jié )婚(hūn ),约(yuē )为(wéi )兄(xiōng )弟(dì )。

是(shì )时(shí )西(xī )都(dōu )不(bú )守(shǒu ),元(yuán )帝(dì )称(chēng )制(zhì )江(jiāng )左(zuǒ ),琨(kūn )乃(nǎi )令(lìng )长(zhǎng )史(shǐ )温(wēn )峤(qiáo )劝(quàn )进(jìn ),于(yú )是(shì )河(hé )朔(shuò )征(zhēng )镇(zhèn )夷(yí )夏(xià )一(yī )百(bǎi )八(bā )十(shí )人(rén )连(lián )名(míng )上(shàng )表(biǎo ),语(yǔ )在(zài )《元(yuán )纪(jì )》。令(lìng )报(bào )曰(yuē ):“豺(chái )狼(láng )肆(sì )毒(dú ),荐(jiàn )覆(fù )社(shè )稷(jì ),亿(yì )兆(zhào )颙(yú )颙(yú ),延(yán )首(shǒu )罔(wǎng )系(xì )。是(shì )以(yǐ )居(jū )于(yú )王(wáng )位(wèi ),以(yǐ )答(dá )天(tiān )下(xià ),庶(shù )以(yǐ )克(kè )复(fù )圣(shèng )主(zhǔ ),扫(sǎo )荡(dàng )雠(chóu )耻(chǐ ),岂(qǐ )可(kě )猥(wěi )当(dāng )隆(lóng )极(jí ),此(cǐ )孤(gū )之(zhī )至(zhì )诚(chéng )著(zhe )于(yú )遐(xiá )迩(ěr )者(zhě )也(yě )。公(gōng )受(shòu )奕(yì )世(shì )之(zhī )宠(chǒng ),极(jí )人(rén )臣(chén )之(zhī )位(wèi ),忠(zhōng )允(yǔn )义(yì )诚(chéng ),精(jīng )感(gǎn )天(tiān )地(dì )。实(shí )赖(lài )远(yuǎn )谋(móu ),共(gòng )济(jì )艰(jiān )难(nán )。南(nán )北(běi )迥(jiǒng )邈(miǎo ),同(tóng )契(qì )一(yī )致(zhì ),万(wàn )里(lǐ )之(zhī )外(wài ),心(xīn )存(cún )咫(zhǐ )尺(chǐ )。公(gōng )其(qí )抚(fǔ )宁(níng )华(huá )戎(róng ),致(zhì )罚(fá )丑(chǒu )类(lèi )。动(dòng )静(jìng )以(yǐ )闻(wén )。”

建(jiàn )武(wǔ )元(yuán )年(nián ),琨(kūn )与(yǔ )匹(pǐ )磾(dī )期(qī )讨(tǎo )石(shí )勒(lè ),匹(pǐ )磾(dī )推(tuī )琨(kūn )为(wéi )大(dà )都(dōu )督(dū ),臿(chā )血(xuè )载(zǎi )书(shū ),檄(xí )诸(zhū )方(fāng )守(shǒu ),俱(jù )集(jí )襄(xiāng )国(guó )。琨(kūn )、匹(pǐ )磾(dī )进(jìn )屯(tún )固(gù )安(ān ),以(yǐ )俟(sì )众(zhòng )军(jūn )。匹(pǐ )磾(dī )从(cóng )弟(dì )末(mò )波(bō )纳(nà )勒(lè )厚(hòu )赂(lù ),独(dú )不(bú )进(jìn ),乃(nǎi )沮(jǔ )其(qí )计(jì )。琨(kūn )、匹(pǐ )磾(dī )以(yǐ )势(shì )弱(ruò )而(ér )退(tuì )。是(shì )岁(suì ),元(yuán )帝(dì )转(zhuǎn )琨(kūn )为(wéi )侍(shì )中(zhōng )、太(tài )尉(wèi ),其(qí )余(yú )如(rú )故(gù ),并(bìng )赠(zèng )名(míng )刀(dāo )。琨(kūn )答(dá )曰(yuē ):“谨(jǐn )当(dāng )躬(gōng )自(zì )执(zhí )佩(pèi ),馘(guó )截(jié )二(èr )虏(lǔ )。”

匹(pǐ )磾(dī )奔(bēn )其(qí )兄(xiōng )丧(sàng ),琨(kūn )遣(qiǎn )世(shì )子(zǐ )群(qún )送(sòng )之(zhī ),而(ér )末(mò )波(bō )率(lǜ )众(zhòng )要(yào )击(jī )匹(pǐ )磾(dī )而(ér )败(bài )走(zǒu )之(zhī ),群(qún )为(wéi )末(mò )波(bō )所(suǒ )得(dé )。末(mò )波(bō )厚(hòu )礼(lǐ )之(zhī ),许(xǔ )以(yǐ )琨(kūn )为(wéi )幽(yōu )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),共(gòng )结(jié )盟(méng )而(ér )袭(xí )匹(pǐ )磾(dī ),密(mì )遣(qiǎn )使(shǐ )赍(jī )群(qún )书(shū )请(qǐng )琨(kūn )为(wéi )内(nèi )应(yīng ),而(ér )为(wéi )匹(pǐ )磾(dī )逻(luó )骑(qí )所(suǒ )得(dé )。时(shí )琨(kūn )别(bié )屯(tún )故(gù )征(zhēng )北(běi )府(fǔ )小(xiǎo )城(chéng ),不(bú )之(zhī )知(zhī )也(yě )。因(yīn )来(lái )见(jiàn )匹(pǐ )磾(dī ),匹(pǐ )磾(dī )以(yǐ )群(qún )书(shū )示(shì )琨(kūn )曰(yuē ):“意(yì )亦(yì )不(bú )疑(yí )公(gōng ),是(shì )以(yǐ )白(bái )公(gōng )耳(ěr )。”琨(kūn )曰(yuē ):“与(yǔ )公(gōng )同(tóng )盟(méng ),志(zhì )奖(jiǎng )王(wáng )室(shì ),仰(yǎng )凭(píng )威(wēi )力(lì ),庶(shù )雪(xuě )国(guó )家(jiā )之(zhī )耻(chǐ )。若(ruò )兒(ér )书(shū )密(mì )达(dá ),亦(yì )终(zhōng )不(bú )以(yǐ )一(yī )子(zǐ )之(zhī )故(gù )负(fù )公(gōng )忘(wàng )义(yì )也(yě )。”匹(pǐ )磾(dī )雅(yǎ )重(zhòng )琨(kūn ),初(chū )无(wú )害(hài )琨(kūn )志(zhì ),将(jiāng )听(tīng )还(hái )屯(tún )。其(qí )中(zhōng )弟(dì )叔(shū )军(jūn )好(hǎo )学(xué )有(yǒu )智(zhì )谋(móu ),为(wéi )匹(pǐ )磾(dī )所(suǒ )信(xìn ),谓(wèi )匹(pǐ )磾(dī )曰(yuē ):“吾(wú )胡(hú )夷(yí )耳(ěr ),所(suǒ )以(yǐ )能(néng )服(fú )晋(jìn )人(rén )者(zhě ),畏(wèi )吾(wú )众(zhòng )也(yě )。今(jīn )我(wǒ )骨(gǔ )肉(ròu )构(gòu )祸(huò ),是(shì )其(qí )良(liáng )图(tú )之(zhī )日(rì ),若(ruò )有(yǒu )奉(fèng )琨(kūn )以(yǐ )起(qǐ ),吾(wú )族(zú )尽(jìn )矣(yǐ )。”匹(pǐ )磾(dī )遂(suí )留(liú )琨(kūn )。琨(kūn )之(zhī )庶(shù )长(zhǎng )子(zǐ )遵(zūn )惧(jù )诛(zhū ),与(yǔ )琨(kūn )左(zuǒ )长(zhǎng )史(shǐ )杨(yáng )桥(qiáo )、并(bìng )州(zhōu )治(zhì )中(zhōng )如(rú )绥(suí )闭(bì )门(mén )自(zì )守(shǒu )。匹(pǐ )磾(dī )谕(yù )之(zhī )不(bú )得(dé ),因(yīn )纵(zòng )兵(bīng )攻(gōng )之(zhī )。琨(kūn )将(jiāng )龙(lóng )季(jì )猛(měng )迫(pò )于(yú )乏(fá )食(shí ),遂(suí )斩(zhǎn )桥(qiáo )、绥(suí )而(ér )降(jiàng )。

初(chū ),琨(kūn )之(zhī )去(qù )晋(jìn )阳(yáng )也(yě ),虑(lǜ )及(jí )危(wēi )亡(wáng )而(ér )大(dà )耻(chǐ )不(bú )雪(xuě ),亦(yì )知(zhī )夷(yí )狄(dí )难(nán )以(yǐ )义(yì )伏(fú ),冀(jì )输(shū )写(xiě )至(zhì )诚(chéng ),侥(yáo )幸(xìng )万(wàn )一(yī )。每(měi )见(jiàn )将(jiāng )佐(zuǒ ),发(fā )言(yán )慷(kāng )慨(kǎi ),悲(bēi )其(qí )道(dào )穷(qióng ),欲(yù )率(lǜ )部(bù )曲(qǔ )列(liè )于(yú )贼(zéi )垒(lěi )。斯(sī )谋(móu )未(wèi )果(guǒ ),竟(jìng )为(wéi )匹(pǐ )磾(dī )所(suǒ )拘(jū )。自(zì )知(zhī )必(bì )死(sǐ ),神(shén )色(sè )怡(yí )如(rú )也(yě )。为(wéi )五(wǔ )言(yán )诗(shī )赠(zèng )其(qí )别(bié )驾(jià )卢(lú )谌(chén )曰(yuē ):

握(wò )中(zhōng )有(yǒu )悬(xuán )璧(bì ),本(běn )是(shì )荆(jīng )山(shān )球(qiú )。惟(wéi )彼(bǐ )太(tài )公(gōng )望(wàng ),昔(xī )是(shì )渭(wèi )滨(bīn )叟(sǒu )。邓(dèng )生(shēng )何(hé )感(gǎn )激(jī ),千(qiān )里(lǐ )来(lái )相(xiàng )求(qiú )。白(bái )登(dēng )幸(xìng )曲(qǔ )逆(nì ),鸿(hóng )门(mén )赖(lài )留(liú )侯(hóu )。重(zhòng )耳(ěr )凭(píng )五(wǔ )贤(xián ),小(xiǎo )白(bái )相(xiàng )射(shè )钩(gōu )。能(néng )隆(lóng )二(èr )伯(bó )主(zhǔ ),安(ān )问(wèn )党(dǎng )与(yǔ )仇(chóu )!中(zhōng )夜(yè )抚(fǔ )枕(zhěn )叹(tàn ),想(xiǎng )与(yǔ )数(shù )子(zǐ )游(yóu )。吾(wú )衰(shuāi )久(jiǔ )矣(yǐ )夫(fū ),何(hé )其(qí )不(bú )梦(mèng )周(zhōu )?谁(shuí )云(yún )圣(shèng )达(dá )节(jiē ),知(zhī )命(mìng )故(gù )无(wú )忧(yōu )。宣(xuān )尼(ní )悲(bēi )获(huò )麟(lín ),西(xī )狩(shòu )泣(qì )孔(kǒng )丘(qiū )。功(gōng )业(yè )未(wèi )及(jí )建(jiàn ),夕(xī )阳(yáng )忽(hū )西(xī )流(liú )。时(shí )哉(zāi )不(bú )我(wǒ )与(yǔ ),去(qù )矣(yǐ )如(rú )云(yún )浮(fú )。硃(zhū )实(shí )陨(yǔn )劲(jìn )风(fēng ),繁(fán )英(yīng )落(luò )素(sù )秋(qiū )。狭(xiá )路(lù )颂(sòng )华(huá )盖(gài ),骇(hài )驷(sì )摧(cuī )双(shuāng )辀(zhōu )。何(hé )意(yì )百(bǎi )炼(liàn )刚(gāng ),化(huà )为(wéi )绕(rào )指(zhǐ )柔(róu )。

琨(kūn )诗(shī )托(tuō )意(yì )非(fēi )常(cháng ),摅(shū )暢(chàng )幽(yōu )愤(fèn ),远(yuǎn )想(xiǎng )张(zhāng )陈(chén ),感(gǎn )鸿(hóng )门(mén )、白(bái )登(dēng )之(zhī )事(shì ),用(yòng )以(yǐ )激(jī )谌(chén )。谌(chén )素(sù )无(wú )奇(qí )略(luè ),以(yǐ )常(cháng )词(cí )酬(chóu )和(hé ),殊(shū )乖(guāi )琨(kūn )心(xīn ),重(zhòng )以(yǐ )诗(shī )赠(zèng )之(zhī ),乃(nǎi )谓(wèi )琨(kūn )曰(yuē ):“前(qián )篇(piān )帝(dì )王(wáng )大(dà )志(zhì ),非(fēi )人(rén )臣(chén )所(suǒ )言(yán )矣(yǐ )。”

然(rán )琨(kūn )既(jì )忠(zhōng )于(yú )晋(jìn )室(shì ),素(sù )有(yǒu )重(zhòng )望(wàng ),被(bèi )拘(jū )经(jīng )月(yuè ),远(yuǎn )近(jìn )愤(fèn )叹(tàn )。匹(pǐ )磾(dī )所(suǒ )署(shǔ )代(dài )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )辟(pì )闾(lǘ )嵩(sōng ),与(yǔ )琨(kūn )所(suǒ )署(shǔ )雁(yàn )门(mén )太(tài )守(shǒu )王(wáng )据(jù )、后(hòu )将(jiāng )军(jūn )韩(hán )据(jù )连(lián )谋(móu ),密(mì )作(zuò )攻(gōng )具(jù ),欲(yù )以(yǐ )袭(xí )匹(pǐ )磾(dī )。而(ér )韩(hán )据(jù )女(nǚ )为(wéi )匹(pǐ )磾(dī )兒(ér )妾(qiè ),闻(wén )其(qí )谋(móu )而(ér )告(gào )之(zhī )匹(pǐ )磾(dī ),于(yú )是(shì )执(zhí )王(wáng )据(jù )、辟(pì )闾(lǘ )嵩(sōng )及(jí )其(qí )徒(tú )党(dǎng )悉(xī )诛(zhū )之(zhī )。会(huì )王(wáng )敦(dūn )密(mì )使(shǐ )匹(pǐ )磾(dī )杀(shā )琨(kūn ),匹(pǐ )磾(dī )又(yòu )惧(jù )众(zhòng )反(fǎn )己(jǐ ),遂(suí )称(chēng )有(yǒu )诏(zhào )收(shōu )琨(kūn )。初(chū ),琨(kūn )闻(wén )敦(dūn )使(shǐ )到(dào ),谓(wèi )其(qí )子(zǐ )曰(yuē ):“处(chù )仲(zhòng )使(shǐ )来(lái )而(ér )不(bú )我(wǒ )告(gào ),是(shì )杀(shā )我(wǒ )也(yě )。死(sǐ )生(shēng )有(yǒu )命(mìng ),但(dàn )恨(hèn )仇(chóu )耻(chǐ )不(bú )雪(xuě ),无(wú )以(yǐ )下(xià )见(jiàn )二(èr )亲(qīn )耳(ěr )。”因(yīn )歔(xū )欷(xī )不(bú )能(néng )自(zì )胜(shèng )。匹(pǐ )磾(dī )遂(suí )缢(yì )之(zhī ),时(shí )年(nián )四(sì )十(shí )八(bā )。子(zǐ )侄(zhí )四(sì )人(rén )俱(jù )被(bèi )害(hài )。朝(cháo )廷(tíng )以(yǐ )匹(pǐ )磾(dī )尚(shàng )强(qiáng ),当(dāng )为(wéi )国(guó )讨(tǎo )石(shí )勒(lè ),不(bú )举(jǔ )琨(kūn )哀(āi )。

三(sān )年(nián ),琨(kūn )故(gù )从(cóng )事(shì )中(zhōng )郎(láng )卢(lú )谌(chén )、崔(cuī )悦(yuè )等(děng )上(shàng )表(biǎo )理(lǐ )琨(kūn )曰(yuē ):

臣(chén )闻(wén )经(jīng )国(guó )之(zhī )体(tǐ ),在(zài )于(yú )崇(chóng )明(míng )典(diǎn )刑(xíng );立(lì )政(zhèng )之(zhī )务(wù ),在(zài )于(yú )固(gù )慎(shèn )关(guān )塞(sāi )。况(kuàng )方(fāng )岳(yuè )之(zhī )臣(chén ),杀(shā )生(shēng )之(zhī )柄(bǐng ),而(ér )可(kě )不(bú )正(zhèng )其(qí )枉(wǎng )直(zhí ),以(yǐ )杜(dù )其(qí )奸(jiān )邪(xié )哉(zāi )!窃(qiè )见(jiàn )故(gù )司(sī )空(kōng )、广(guǎng )武(wǔ )侯(hóu )琨(kūn ),在(zài )惠(huì )帝(dì )扰(rǎo )攘(rǎng )之(zhī )际(jì ),值(zhí )群(qún )后(hòu )鼎(dǐng )沸(fèi )之(zhī )难(nán ),戮(lù )力(lì )皇(huáng )家(jiā ),义(yì )诚(chéng )弥(mí )厉(lì ),躬(gōng )统(tǒng )华(huá )夷(yí ),亲(qīn )受(shòu )矢(shǐ )石(shí ),石(shí )超(chāo )授(shòu )首(shǒu ),吕(lǚ )朗(lǎng )面(miàn )缚(fù ),社(shè )稷(jì )克(kè )宁(níng ),銮(luán )舆(yú )反(fǎn )驾(jià ),奉(fèng )迎(yíng )之(zhī )勋(xūn ),琨(kūn )实(shí )为(wéi )隆(lóng ),此(cǐ )琨(kūn )效(xiào )忠(zhōng )之(zhī )一(yī )验(yàn )也(yě )。其(qí )后(hòu )并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、东(dōng )赢(yíng )公(gōng )腾(téng )以(yǐ )晋(jìn )川(chuān )荒(huāng )匮(kuì ),移(yí )镇(zhèn )临(lín )漳(zhāng ),太(tài )原(yuán )、西(xī )河(hé )尽(jìn )徙(xǐ )三(sān )魏(wèi )。琨(kūn )受(shòu )任(rèn )并(bìng )州(zhōu ),属(shǔ )承(chéng )其(qí )弊(bì ),到(dào )官(guān )之(zhī )日(rì ),遗(yí )户(hù )无(wú )几(jǐ ),当(dāng )易(yì )危(wēi )之(zhī )势(shì ),处(chù )难(nán )济(jì )之(zhī )土(tǔ ),鸠(jiū )集(jí )伤(shāng )痍(yí ),抚(fǔ )和(hé )戎(róng )狄(dí ),数(shù )年(nián )之(zhī )间(jiān ),公(gōng )私(sī )渐(jiàn )振(zhèn )。会(huì )京(jīng )都(dōu )失(shī )守(shǒu ),群(qún )逆(nì )纵(zòng )逸(yì ),边(biān )萌(méng )顿(dùn )仆(pú ),苟(gǒu )怀(huái )宴(yàn )安(ān ),咸(xián )以(yǐ )为(wéi )并(bìng )州(zhōu )之(zhī )地(dì )四(sì )塞(sāi )为(wéi )困(kùn ),且(qiě )可(kě )闭(bì )关(guān )守(shǒu )险(xiǎn ),畜(chù )资(zī )养(yǎng )徒(tú ),抗(kàng )辞(cí )厉(lì )声(shēng ),忠(zhōng )亮(liàng )奋(fèn )发(fā ),以(yǐ )为(wéi )天(tiān )子(zǐ )沈(shěn )辱(rǔ )而(ér )不(bú )陨(yǔn )身(shēn )死(sǐ )节(jiē ),情(qíng )非(fēi )所(suǒ )安(ān ),遂(suí )乃(nǎi )跋(bá )履(lǚ )山(shān )川(chuān ),东(dōng )西(xī )征(zhēng )讨(tǎo )。屠(tú )各(gè )乘(chéng )虚(xū ),晋(jìn )阳(yáng )沮(jǔ )溃(kuì ),琨(kūn )父(fù )母(mǔ )罹(lí )屠(tú )戮(lù )之(zhī )殃(yāng ),门(mén )族(zú )受(shòu )歼(jiān )夷(yí )之(zhī )祸(huò )。向(xiàng )使(shǐ )琨(kūn )从(cóng )州(zhōu )人(rén )之(zhī )心(xīn ),为(wéi )自(zì )守(shǒu )之(zhī )计(jì ),则(zé )圣(shèng )朝(cháo )未(wèi )必(bì )加(jiā )诛(zhū ),而(ér )族(zú )党(dǎng )可(kě )以(yǐ )不(bú )丧(sàng )。及(jí )猗(yī )卢(lú )败(bài )乱(luàn ),晋(jìn )人(rén )归(guī )奔(bēn ),琨(kūn )于(yú )平(píng )城(chéng )纳(nà )其(qí )初(chū )附(fù )。将(jiāng )军(jūn )箕(jī )澹(dàn )又(yòu )以(yǐ )为(wéi )此(cǐ )虽(suī )晋(jìn )人(rén ),久(jiǔ )在(zài )荒(huāng )裔(yì ),难(nán )以(yǐ )法(fǎ )整(zhěng ),不(bú )可(kě )便(biàn )用(yòng )。琨(kūn )又(yòu )让(ràng )之(zhī ),义(yì )形(xíng )于(yú )色(sè )。假(jiǎ )从(cóng )澹(dàn )议(yì ),偷(tōu )于(yú )苟(gǒu )存(cún ),则(zé )晏(yàn )然(rán )于(yú )并(bìng )土(tǔ ),必(bì )不(bú )亡(wáng )身(shēn )于(yú )燕(yàn )蓟(jì )也(yě )。琨(kūn )自(zì )以(yǐ )备(bèi )位(wèi )方(fāng )岳(yuè ),纲(gāng )维(wéi )不(bú )举(jǔ ),无(wú )缘(yuán )虚(xū )荷(hé )大(dà )任(rèn ),坐(zuò )居(jū )三(sān )司(sī ),是(shì )以(yǐ )陛(bì )下(xià )登(dēng )阼(zuò ),使(shǐ )引(yǐn )衍(yǎn )告(gào )逊(xùn ),前(qián )后(hòu )章(zhāng )表(biǎo ),具(jù )陈(chén )诚(chéng )款(kuǎn )。寻(xún )令(lìng )从(cóng )事(shì )中(zhōng )郎(láng )臣(chén )续(xù )澹(dàn )以(yǐ )章(zhāng )绶(shòu )节(jiē )传(chuán )奉(fèng )还(hái )本(běn )朝(cháo ),与(yǔ )匹(pǐ )磾(dī )使(shǐ )荣(róng )邵(shào )期(qī )一(yī )时(shí )俱(jù )发(fā )。又(yòu )匹(pǐ )磾(dī )以(yǐ )琨(kūn )王(wáng )室(shì )大(dà )臣(chén ),惧(jù )夺(duó )己(jǐ )威(wēi )重(zhòng ),忌(jì )琨(kūn )之(zhī )形(xíng ),渐(jiàn )彰(zhāng )于(yú )外(wài )。琨(kūn )知(zhī )其(qí )如(rú )此(cǐ ),虑(lǜ )不(bú )可(kě )久(jiǔ ),欲(yù )遣(qiǎn )妻(qī )息(xī )大(dà )小(xiǎo )尽(jìn )诣(yì )京(jīng )城(chéng ),以(yǐ )其(qí )门(mén )室(shì )一(yī )委(wěi )陛(bì )下(xià )。有(yǒu )征(zhēng )举(jǔ )之(zhī )会(huì ),则(zé )身(shēn )充(chōng )一(yī )卒(zú );若(ruò )匹(pǐ )磾(dī )纵(zòng )凶(xiōng )慝(tè ),则(zé )妻(qī )息(xī )可(kě )免(miǎn )。具(jù )令(lìng )臣(chén )澹(dàn )密(mì )宣(xuān )此(cǐ )旨(zhǐ ),求(qiú )诏(zhào )敕(chì )路(lù )次(cì ),令(lìng )相(xiàng )迎(yíng )卫(wèi )。会(huì )王(wáng )成(chéng )从(cóng )平(píng )阳(yáng )逃(táo )来(lái ),说(shuō )南(nán )阳(yáng )王(wáng )保(bǎo )称(chēng )号(hào )陇(lǒng )右(yòu ),士(shì )众(zhòng )甚(shèn )盛(shèng ),当(dāng )移(yí )关(guān )中(zhōng )。匹(pǐ )磾(dī )闻(wén )此(cǐ ),私(sī )怀(huái )顾(gù )望(wàng ),留(liú )停(tíng )荣(róng )邵(shào ),欲(yù )遣(qiǎn )前(qián )兼(jiān )鸿(hóng )胪(lú )边(biān )邈(miǎo )奉(fèng )使(shǐ )诣(yì )保(bǎo ),惧(jù )澹(dàn )独(dú )南(nán ),言(yán )其(qí )此(cǐ )事(shì ),遂(suí )不(bú )许(xǔ )引(yǐn )路(lù )。丹(dān )诚(chéng )赤(chì )心(xīn ),卒(zú )不(bú )上(shàng )达(dá )。匹(pǐ )磾(dī )兄(xiōng )眷(juàn )丧(sàng )亡(wáng ),嗣(sì )子(zǐ )幼(yòu )弱(ruò ),欲(yù )因(yīn )奔(bēn )丧(sàng )夺(duó )取(qǔ )其(qí )国(guó )。又(yòu )自(zì )以(yǐ )欺(qī )国(guó )陵(líng )家(jiā ),怀(huái )邪(xié )乐(lè )祸(huò ),恐(kǒng )父(fù )母(mǔ )宗(zōng )党(dǎng )不(bú )容(róng )其(qí )罪(zuì ),是(shì )以(yǐ )卷(juàn )甲(jiǎ )櫜(gāo )弓(gōng ),阴(yīn )图(tú )作(zuò )乱(luàn ),欲(yù )害(hài )其(qí )从(cóng )叔(shū )驎(lín )、从(cóng )弟(dì )末(mò )波(bō )等(děng ),以(yǐ )取(qǔ )其(qí )国(guó )。匹(pǐ )磾(dī )亲(qīn )信(xìn )密(mì )告(gào )驎(lín )、波(bō ),驎(lín )、波(bō )乃(nǎi )遣(qiǎn )人(rén )距(jù )之(zhī ),匹(pǐ )磾(dī )仅(jǐn )以(yǐ )身(shēn )免(miǎn )。百(bǎi )姓(xìng )谓(wèi )匹(pǐ )磾(dī )已(yǐ )没(méi ),皆(jiē )凭(píng )向(xiàng )琨(kūn )。若(ruò )琨(kūn )于(yú )时(shí )有(yǒu )害(hài )匹(pǐ )磾(dī )之(zhī )情(qíng ),则(zé )居(jū )然(rán )可(kě )擒(qín ),不(bú )复(fù )营(yíng )于(yú )人(rén )力(lì )。自(zì )此(cǐ )之(zhī )后(hòu ),上(shàng )下(xià )并(bìng )离(lí ),匹(pǐ )磾(dī )遂(suí )欲(yù )尽(jìn )勒(lè )胡(hú )晋(jìn ),徙(xǐ )居(jū )上(shàng )谷(gǔ )。琨(kūn )深(shēn )不(bú )然(rán )之(zhī ),劝(quàn )移(yí )厌(yàn )次(cì ),南(nán )凭(píng )朝(cháo )廷(tíng )。匹(pǐ )磾(dī )不(bú )能(néng )纳(nà ),反(fǎn )祸(huò )害(hài )父(fù )息(xī )四(sì )人(rén ),从(cóng )兄(xiōng )二(èr )息(xī )同(tóng )时(shí )并(bìng )命(mìng )。琨(kūn )未(wèi )遇(yù )害(hài ),知(zhī )匹(pǐ )磾(dī )必(bì )有(yǒu )祸(huò )心(xīn ),语(yǔ )臣(chén )等(děng )云(yún ):“受(shòu )国(guó )厚(hòu )恩(ēn ),不(bú )能(néng )克(kè )报(bào ),虽(suī )才(cái )略(luè )不(bú )及(jí ),亦(yì )由(yóu )遇(yù )此(cǐ )厄(è )运(yùn )。人(rén )谁(shuí )不(bú )死(sǐ ),死(sǐ )生(shēng )命(mìng )也(yě )。唯(wéi )恨(hèn )下(xià )不(bú )能(néng )效(xiào )节(jiē )于(yú )一(yī )方(fāng ),上(shàng )不(bú )得(dé )归(guī )诚(chéng )于(yú )陛(bì )下(xià )。”辞(cí )旨(zhǐ )慷(kāng )慨(kǎi ),动(dòng )于(yú )左(zuǒ )右(yòu )。匹(pǐ )磾(dī )既(jì )害(hài )琨(kūn ),横(héng )加(jiā )诬(wū )谤(bàng ),言(yán )琨(kūn )欲(yù )窥(kuī )神(shén )器(qì ),谋(móu )图(tú )不(bú )轨(guǐ )。琨(kūn )免(miǎn )述(shù )嚣(xiāo )顽(wán )凶(xiōng )之(zhī )思(sī ),又(yòu )无(wú )信(xìn )布(bù )惧(jù )诛(zhū )之(zhī )情(qíng ),崎(qí )岖(qū )乱(luàn )亡(wáng )之(zhī )际(jì ),夹(jiá )肩(jiān )异(yì )类(lèi )之(zhī )间(jiān ),而(ér )有(yǒu )如(rú )此(cǐ )之(zhī )心(xīn )哉(zāi )!虽(suī )臧(zāng )获(huò )之(zhī )愚(yú ),厮(sī )养(yǎng )之(zhī )智(zhì ),犹(yóu )不(bú )为(wéi )之(zhī ),况(kuàng )在(zài )国(guó )士(shì )之(zhī )列(liè ),忠(zhōng )节(jiē )先(xiān )著(zhe )者(zhě )乎(hū )!

匹(pǐ )磾(dī )之(zhī )害(hài )琨(kūn ),称(chēng )陛(bì )下(xià )密(mì )诏(zhào )。琨(kūn )信(xìn )有(yǒu )罪(zuì ),陛(bì )下(xià )加(jiā )诛(zhū ),自(zì )当(dāng )肆(sì )诸(zhū )市(shì )朝(cháo ),与(yǔ )众(zhòng )弃(qì )之(zhī ),不(bú )令(lìng )殊(shū )俗(sú )之(zhī )竖(shù )戮(lù )台(tái )辅(fǔ )之(zhī )臣(chén ),亦(yì )已(yǐ )明(míng )矣(yǐ )。然(rán )则(zé )擅(shàn )诏(zhào )有(yǒu )罪(zuì ),虽(suī )小(xiǎo )必(bì )诛(zhū );矫(jiǎo )制(zhì )有(yǒu )功(gōng ),虽(suī )大(dà )不(bú )论(lùn ),正(zhèng )以(yǐ )兴(xìng )替(tì )之(zhī )根(gēn )咸(xián )在(zài )于(yú )此(cǐ ),开(kāi )塞(sāi )之(zhī )由(yóu )不(bú )可(kě )不(bú )闭(bì )故(gù )也(yě )。而(ér )匹(pǐ )磾(dī )无(wú )所(suǒ )顾(gù )忌(jì ),怙(hù )乱(luàn )专(zhuān )杀(shā ),虚(xū )假(jiǎ )王(wáng )命(mìng ),虐(nuè )害(hài )鼎(dǐng )臣(chén ),辱(rǔ )诸(zhū )夏(xià )之(zhī )望(wàng ),败(bài )王(wáng )室(shì )之(zhī )法(fǎ ),是(shì )可(kě )忍(rěn )也(yě ),孰(shú )不(bú )可(kě )忍(rěn )!若(ruò )圣(shèng )朝(cháo )犹(yóu )加(jiā )隐(yǐn )忍(rěn ),未(wèi )明(míng )大(dà )体(tǐ ),则(zé )不(bú )逞(chěng )之(zhī )人(rén )袭(xí )匹(pǐ )磾(dī )之(zhī )迹(jì ),杀(shā )生(shēng )自(zì )由(yóu ),好(hǎo )恶(è )任(rèn )意(yì ),陛(bì )下(xià )将(jiāng )何(hé )以(yǐ )诛(zhū )之(zhī )哉(zāi )!折(shé )冲(chōng )厌(yàn )难(nán ),唯(wéi )存(cún )战(zhàn )胜(shèng )之(zhī )将(jiāng );除(chú )暴(bào )讨(tǎo )乱(luàn ),必(bì )须(xū )知(zhī )略(luè )之(zhī )臣(chén )。故(gù )古(gǔ )语(yǔ )云(yún )“山(shān )有(yǒu )猛(měng )兽(shòu ),藜(lí )藿(huò )为(wéi )之(zhī )不(bú )采(cǎi )”,非(fēi )虚(xū )言(yán )矣(yǐ )。自(zì )河(hé )以(yǐ )北(běi ),幽(yōu )并(bìng )以(yǐ )南(nán ),丑(chǒu )类(lèi )有(yǒu )所(suǒ )顾(gù )惮(dàn )者(zhě ),唯(wéi )琨(kūn )而(ér )已(yǐ )。琨(kūn )受(shòu )害(hài )之(zhī )后(hòu ),群(qún )凶(xiōng )欣(xīn )欣(xīn ),莫(mò )不(bú )得(dé )意(yì ),鼓(gǔ )行(háng )中(zhōng )州(zhōu ),曾(céng )无(wú )纤(xiān )介(jiè ),此(cǐ )又(yòu )华(huá )夷(yí )小(xiǎo )大(dà )所(suǒ )以(yǐ )长(zhǎng )叹(tàn )者(zhě )也(yě )。

伏(fú )惟(wéi )陛(bì )下(xià )睿(ruì )圣(shèng )之(zhī )隆(lóng ),中(zhōng )兴(xìng )之(zhī )绪(xù ),方(fāng )将(jiāng )平(píng )章(zhāng )典(diǎn )刑(xíng ),以(yǐ )经(jīng )序(xù )万(wàn )国(guó )。而(ér )琨(kūn )受(shòu )害(hài )非(fēi )所(suǒ ),冤(yuān )痛(tòng )已(yǐ )甚(shèn ),未(wèi )闻(wén )朝(cháo )廷(tíng )有(yǒu )以(yǐ )甄(zhēn )论(lùn )。昔(xī )壶(hú )关(guān )三(sān )老(lǎo )讼(sòng )卫(wèi )太(tài )子(zǐ )之(zhī )罪(zuì ),谷(gǔ )永(yǒng )、刘(liú )向(xiàng )辨(biàn )陈(chén )汤(tāng )之(zhī )功(gōng ),下(xià )足(zú )以(yǐ )明(míng )功(gōng )罪(zuì )之(zhī )分(fèn ),上(shàng )足(zú )以(yǐ )悟(wù )圣(shèng )主(zhǔ )之(zhī )怀(huái )。臣(chén )等(děng )祖(zǔ )考(kǎo )以(yǐ )来(lái ),世(shì )受(shòu )殊(shū )遇(yù ),人(rén )侍(shì )翠(cuì )幄(wò ),出(chū )簪(zān )彤(tóng )管(guǎn ),弗(fú )克(kè )负(fù )荷(hé ),播(bō )越(yuè )遐(xiá )荒(huāng ),与(yǔ )琨(kūn )周(zhōu )旋(xuán ),接(jiē )事(shì )终(zhōng )始(shǐ ),是(shì )以(yǐ )仰(yǎng )慕(mù )三(sān )臣(chén )在(zài )昔(xī )之(zhī )义(yì ),谨(jǐn )陈(chén )本(běn )末(mò ),冒(mào )以(yǐ )上(shàng )闻(wén ),仰(yǎng )希(xī )圣(shèng )朝(cháo )曲(qǔ )赐(cì )哀(āi )察(chá )。

太(tài )子(zǐ )中(zhōng )庶(shù )子(zǐ )温(wēn )峤(qiáo )又(yòu )上(shàng )疏(shū )理(lǐ )之(zhī ),帝(dì )乃(nǎi )下(xià )诏(zhào )曰(yuē ):“故(gù )太(tài )尉(wèi )、广(guǎng )武(wǔ )侯(hóu )刘(liú )琨(kūn )忠(zhōng )亮(liàng )开(kāi )济(jì ),乃(nǎi )诚(chéng )王(wáng )家(jiā ),不(bú )幸(xìng )遭(zāo )难(nán ),志(zhì )节(jiē )不(bú )遂(suí ),朕(zhèn )甚(shèn )悼(dào )之(zhī )。往(wǎng )以(yǐ )戎(róng )事(shì ),未(wèi )加(jiā )吊(diào )祭(jì )。其(qí )下(xià )幽(yōu )州(zhōu ),便(biàn )依(yī )旧(jiù )吊(diào )祭(jì )。”赠(zèng )侍(shì )中(zhōng )、太(tài )尉(wèi ),谥(shì )曰(yuē )愍(mǐn )。

琨(kūn )少(shǎo )负(fù )志(zhì )气(qì ),有(yǒu )纵(zòng )横(héng )之(zhī )才(cái ),善(shàn )交(jiāo )胜(shèng )己(jǐ ),而(ér )颇(pō )浮(fú )夸(kuā )。与(yǔ )范(fàn )阳(yáng )祖(zǔ )逖(tì )为(wéi )友(yǒu ),闻(wén )逖(tì )被(bèi )用(yòng ),与(yǔ )亲(qīn )故(gù )书(shū )曰(yuē ):“吾(wú )枕(zhěn )戈(gē )待(dài )旦(dàn ),志(zhì )枭(xiāo )逆(nì )虏(lǔ ),常(cháng )恐(kǒng )祖(zǔ )生(shēng )先(xiān )吾(wú )著(zhe )鞭(biān )。”其(qí )意(yì )气(qì )相(xiàng )期(qī )如(rú )此(cǐ )。在(zài )晋(jìn )阳(yáng ),常(cháng )为(wéi )胡(hú )骑(qí )所(suǒ )围(wéi )数(shù )重(zhòng ),城(chéng )中(zhōng )窘(jiǒng )迫(pò )无(wú )计(jì ),琨(kūn )乃(nǎi )乘(chéng )月(yuè )登(dēng )楼(lóu )清(qīng )啸(xiào ),贼(zéi )闻(wén )之(zhī ),皆(jiē )凄(qī )然(rán )长(zhǎng )叹(tàn )。中(zhōng )夜(yè )奏(zòu )胡(hú )笳(jiā ),贼(zéi )又(yòu )流(liú )涕(tì )歔(xū )欷(xī ),有(yǒu )怀(huái )土(tǔ )之(zhī )切(qiē )。向(xiàng )晓(xiǎo )复(fù )吹(chuī )之(zhī ),贼(zéi )并(bìng )弃(qì )围(wéi )而(ér )走(zǒu )。子(zǐ )群(qún )嗣(sì )。

群(qún )字(zì )公(gōng )度(dù ),少(shǎo )拜(bài )广(guǎng )武(wǔ )侯(hóu )世(shì )子(zǐ )。随(suí )父(fù )在(zài )晋(jìn )阳(yáng ),遭(zāo )逢(féng )寇(kòu )乱(luàn ),数(shù )领(lǐng )偏(piān )军(jūn )征(zhēng )讨(tǎo )。性(xìng )清(qīng )慎(shèn ),有(yǒu )裁(cái )断(duàn ),得(dé )士(shì )类(lèi )欢(huān )心(xīn )。及(jí )琨(kūn )为(wéi )匹(pǐ )磾(dī )所(suǒ )害(hài ),琨(kūn )从(cóng )事(shì )中(zhōng )郎(láng )卢(lú )谌(chén )等(děng )率(lǜ )余(yú )众(zhòng )奉(fèng )群(qún )依(yī )末(mò )波(bō )。温(wēn )峤(qiáo )前(qián )后(hòu )表(biǎo )称(chēng ):“姨(yí )弟(dì )刘(liú )群(qún ),内(nèi )弟(dì )崔(cuī )悦(yuè )、卢(lú )谌(chén )等(děng ),皆(jiē )在(zài )末(mò )波(bō )中(zhōng ),翘(qiào )首(shǒu )南(nán )望(wàng )。愚(yú )谓(wèi )此(cǐ )等(děng )并(bìng )有(yǒu )文(wén )思(sī ),于(yú )人(rén )之(zhī )中(zhōng )少(shǎo )可(kě )愍(mǐn )惜(xī )。如(rú )蒙(méng )录(lù )召(zhào ),继(jì )绝(jué )兴(xìng )亡(wáng ),则(zé )陛(bì )下(xià )更(gèng )生(shēng )之(zhī )恩(ēn ),望(wàng )古(gǔ )无(wú )二(èr )。”咸(xián )康(kāng )二(èr )年(nián ),成(chéng )帝(dì )诏(zhào )征(zhēng )群(qún )等(děng ),为(wéi )末(mò )波(bō )兄(xiōng )弟(dì )爱(ài )其(qí )才(cái ),托(tuō )以(yǐ )道(dào )险(xiǎn )不(bú )遣(qiǎn )。

石(shí )季(jì )龙(lóng )灭(miè )辽(liáo )西(xī ),群(qún )及(jí )谌(chén )、悦(yuè )同(tóng )没(méi )胡(hú )中(zhōng ),季(jì )龙(lóng )皆(jiē )优(yōu )礼(lǐ )之(zhī ),以(yǐ )群(qún )为(wéi )中(zhōng )书(shū )令(lìng )。至(zhì )冉(rǎn )闵(mǐn )败(bài )后(hòu ),群(qún )遇(yù )害(hài )。时(shí )勒(lè )及(jí )季(jì )龙(lóng )得(dé )公(gōng )卿(qīng )人(rén )士(shì )多(duō )杀(shā )之(zhī ),其(qí )见(jiàn )擢(zhuó )用(yòng ),终(zhōng )至(zhì )大(dà )官(guān )者(zhě ),唯(wéi )有(yǒu )河(hé )东(dōng )裴(péi )宪(xiàn ),渤(bó )海(hǎi )石(shí )璞(pú ),荥(yíng )阳(yáng )郑(zhèng )系(xì ),颍(yǐng )川(chuān )荀(xún )绰(chāo ),北(běi )地(dì )傅(fù )暢(chàng )及(jí )群(qún )、悦(yuè )、谌(chén )等(děng )十(shí )余(yú )人(rén )而(ér )已(yǐ )。

舆(yú )字(zì )庆(qìng )孙(sūn )。隽(jùn )朗(lǎng )有(yǒu )才(cái )局(jú ),与(yǔ )琨(kūn )并(bìng )尚(shàng )书(shū )郭(guō )奕(yì )之(zhī )甥(shēng ),名(míng )著(zhe )当(dāng )时(shí )。京(jīng )都(dōu )为(wéi )之(zhī )语(yǔ )曰(yuē ):“洛(luò )中(zhōng )奕(yì )奕(yì ),庆(qìng )孙(sūn ),越(yuè )石(shí )。”辟(pì )宰(zǎi )府(fǔ )尚(shàng )书(shū )郎(láng )。兄(xiōng )弟(dì )素(sù )侮(wǔ )孙(sūn )秀(xiù ),及(jí )赵(zhào )王(wáng )伦(lún )辅(fǔ )政(zhèng ),孙(sūn )秀(xiù )执(zhí )权(quán ),并(bìng )免(miǎn )其(qí )官(guān )。妹(mèi )适(shì )伦(lún )世(shì )子(zǐ )荂(fū ),荂(fū )与(yǔ )秀(xiù )不(bú )协(xié ),复(fù )以(yǐ )舆(yú )为(wéi )散(sàn )骑(qí )侍(shì )郎(láng )。齐(qí )王(wáng )冏(jiōng )辅(fǔ )政(zhèng ),以(yǐ )舆(yú )为(wéi )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )。东(dōng )海(hǎi )王(wáng )越(yuè )、范(fàn )阳(yáng )王(wáng )虓(xiāo )之(zhī )举(jǔ )兵(bīng )也(yě ),以(yǐ )舆(yú )为(wéi )颍(yǐng )川(chuān )太(tài )守(shǒu )。及(jí )河(hé )间(jiān )王(wáng )颙(yú )檄(xí )刘(liú )乔(qiáo )讨(tǎo )虓(xiāo )于(yú )许(xǔ )昌(chāng ),矫(jiǎo )诏(zhào )曰(yuē ):“颍(yǐng )川(chuān )太(tài )守(shǒu )刘(liú )舆(yú )迫(pò )协(xié )范(fàn )王(wáng )虓(xiāo ),距(jù )逆(nì )诏(zhào )命(mìng ),多(duō )树(shù )私(sī )党(dǎng ),擅(shàn )劫(jié )郡(jùn )县(xiàn ),合(hé )聚(jù )兵(bīng )众(zhòng )。舆(yú )兄(xiōng )弟(dì )昔(xī )因(yīn )赵(zhào )王(wáng )婚(hūn )亲(qīn ),擅(shàn )弄(nòng )权(quán )势(shì ),凶(xiōng )狡(jiǎo )无(wú )道(dào ),久(jiǔ )应(yīng )诛(zhū )夷(yí ),以(yǐ )遇(yù )赦(shè )令(lìng ),得(dé )全(quán )首(shǒu )领(lǐng )。小(xiǎo )人(rén )不(bú )忌(jì ),为(wéi )恶(è )日(rì )滋(zī ),辄(zhé )用(yòng )苟(gǒu )晞(xī )为(wéi )兗(yǎn )州(zhōu ),断(duàn )截(jié )王(wáng )命(mìng )。镇(zhèn )南(nán )大(dà )将(jiāng )军(jūn )弘(hóng ),平(píng )南(nán )将(jiāng )军(jūn )、彭(péng )城(chéng )王(wáng )释(shì ),征(zhēng )东(dōng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )准(zhǔn ),各(gè )勒(lè )所(suǒ )领(lǐng ),径(jìng )会(huì )许(xǔ )昌(chāng ),与(yǔ )乔(qiáo )并(bìng )力(lì )。今(jīn )遣(qiǎn )右(yòu )将(jiāng )这(zhè )张(zhāng )方(fāng )为(wéi )大(dà )都(dōu )督(dū ),督(dū )建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )吕(lǚ )朗(lǎng )、阳(yáng )平(píng )太(tài )守(shǒu )刁(diāo )默(mò ),率(lǜ )步(bù )骑(qí )十(shí )万(wàn ),同(tóng )会(huì )许(xǔ )昌(chāng ),以(yǐ )除(chú )舆(yú )兄(xiōng )弟(dì )。敢(gǎn )有(yǒu )举(jǔ )兵(bīng )距(jù )违(wéi )王(wáng )命(mìng ),诛(zhū )及(jí )五(wǔ )族(zú )。能(néng )杀(shā )舆(yú )兄(xiōng )弟(dì )送(sòng )首(shǒu )者(zhě ),封(fēng )三(sān )千(qiān )户(hù )县(xiàn )侯(hóu ),赐(cì )绢(juàn )五(wǔ )千(qiān )匹(pǐ )。”虓(xiāo )之(zhī )败(bài ),舆(yú )与(yǔ )之(zhī )俱(jù )奔(bēn )河(hé )北(běi )。虓(xiāo )既(jì )镇(zhèn )鄴(yè ),以(yǐ )舆(yú )为(wéi )征(zhēng )虏(lǔ )将(jiāng )军(jūn )、魏(wèi )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )。

虓(xiāo )薨(hōng ),东(dōng )海(hǎi )王(wáng )越(yuè )将(jiāng )召(zhào )之(zhī ),或(huò )曰(yuē ):“舆(yú )犹(yóu )腻(nì )也(yě ),近(jìn )则(zé )污(wū )人(rén )。”及(jí )至(zhì ),越(yuè )疑(yí )而(ér )御(yù )之(zhī )。舆(yú )密(mì )视(shì )天(tiān )下(xià )兵(bīng )簿(bù )及(jí )仓(cāng )库(kù )、牛(niú )马(mǎ )、器(qì )械(xiè )、水(shuǐ )陆(lù )之(zhī )形(xíng ),皆(jiē )默(mò )识(shí )之(zhī )。是(shì )时(shí )军(jūn )国(guó )多(duō )事(shì ),每(měi )会(huì )议(yì ),自(zì )潘(pān )滔(tāo )以(yǐ )下(xià ),莫(mò )知(zhī )所(suǒ )对(duì )。舆(yú )既(jì )见(jiàn )越(yuè ),应(yīng )机(jī )辩(biàn )画(huà ),越(yuè )倾(qīng )膝(xī )酬(chóu )接(jiē ),即(jí )以(yǐ )为(wéi )左(zuǒ )长(zhǎng )史(shǐ )。越(yuè )既(jì )总(zǒng )录(lù ),以(yǐ )舆(yú )为(wéi )上(shàng )佐(zuǒ ),宾(bīn )客(kè )满(mǎn )筵(yàn ),文(wén )案(àn )盈(yíng )机(jī ),远(yuǎn )近(jìn )书(shū )记(jì )日(rì )有(yǒu )数(shù )千(qiān ),终(zhōng )日(rì )不(bú )倦(juàn ),或(huò )以(yǐ )夜(yè )继(jì )之(zhī ),皆(jiē )人(rén )人(rén )欢(huān )暢(chàng ),莫(mò )不(bú )悦(yuè )附(fù )。命(mìng )议(yì )如(rú )流(liú ),酬(chóu )对(duì )款(kuǎn )备(bèi ),时(shí )人(rén )服(fú )其(qí )能(néng ),比(bǐ )之(zhī )陈(chén )遵(zūn )。时(shí )称(chēng )越(yuè )府(fǔ )有(yǒu )三(sān )才(cái ):潘(pān )滔(tāo )大(dà )才(cái ),刘(liú )舆(yú )长(zhǎng )才(cái ),裴(péi )邈(miǎo )清(qīng )才(cái )。越(yuè )诛(zhū )缪(miù )播(bō )、王(wáng )延(yán )等(děng ),皆(jiē )舆(yú )谋(móu )也(yě )。延(yán )爱(ài )妾(qiè )荆(jīng )氏(shì )有(yǒu )音(yīn )伎(jì ),延(yán )尚(shàng )未(wèi )殓(liàn ),舆(yú )便(biàn )娉(pīng )之(zhī )。未(wèi )及(jí )迎(yíng ),又(yòu )为(wéi )太(tài )傅(fù )从(cóng )事(shì )中(zhōng )郎(láng )王(wáng )俊(jùn )所(suǒ )争(zhēng )夺(duó )。御(yù )史(shǐ )中(zhōng )取(qǔ )丞(chéng )傅(fù )宣(xuān )劾(hé )奏(zòu ),越(yuè )不(bú )问(wèn )舆(yú ),而(ér )免(miǎn )俊(jùn )官(guān )。舆(yú )乃(nǎi )说(shuō )越(yuè ),遣(qiǎn )琨(kūn )镇(zhèn )并(bìng )州(zhōu ),为(wéi )越(yuè )北(běi )面(miàn )之(zhī )重(zhòng )。洛(luò )阳(yáng )未(wèi )败(bài ),病(bìng )指(zhǐ )疽(jū )卒(zú ),时(shí )年(nián )四(sì )十(shí )七(qī )。追(zhuī )赠(zèng )骠(biāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )。先(xiān )有(yǒu )功(gōng )封(fēng )定(dìng )襄(xiāng )侯(hóu ),谥(shì )曰(yuē )贞(zhēn )。子(zǐ )演(yǎn )嗣(sì )。

演(yǎn )字(zì )始(shǐ )仁(rén )。初(chū )辟(pì )太(tài )尉(wèi )掾(yuàn ),除(chú )尚(shàng )书(shū )郎(láng ),以(yǐ )父(fù )忧(yōu )去(qù )职(zhí )。服(fú )阕(què ),袭(xí )爵(jué ),太(tài )傅(fù )、东(dōng )海(hǎi )王(wáng )越(yuè )引(yǐn )为(wéi )主(zhǔ )簿(bù )。迁(qiān )太(tài )子(zǐ )中(zhōng )庶(shù )子(zǐ ),出(chū )为(wéi )阳(yáng )平(píng )太(tài )守(shǒu )。自(zì )洛(luò )奔(bēn )琨(kūn ),琨(kūn )以(yǐ )为(wéi )辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )、魏(wèi )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )。琨(kūn )将(jiāng )讨(tǎo )石(shí )勒(lè ),以(yǐ )演(yǎn )领(lǐng )勇(yǒng )士(shì )千(qiān )人(rén ),行(háng )北(běi )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )、兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )廪(lǐn )丘(qiū )。演(yǎn )斩(zhǎn )王(wáng )桑(sāng ),走(zǒu )赵(zhào )固(gù ),得(dé )众(zhòng )七(qī )千(qiān )人(rén )。为(wéi )石(shí )勒(lè )所(suǒ )攻(gōng ),演(yǎn )距(jù )战(zhàn ),勒(lè )退(tuì )。元(yuán )帝(dì )拜(bài )为(wéi )都(dōu )督(dū )、后(hòu )将(jiāng )军(jūn ),假(jiǎ )节(jiē )。后(hòu )为(wéi )石(shí )季(jì )龙(lóng )所(suǒ )围(wéi ),求(qiú )救(jiù )于(yú )邵(shào )续(xù )、段(duàn )鸯(yāng ),鸯(yāng )骑(qí )救(jiù )之(zhī ),季(jì )龙(lóng )走(zǒu ),随(suí )鸯(yāng )屯(tún )厌(yàn )次(cì ),被(bèi )害(hài )。

弟(dì )胤(yìn )为(wéi )琨(kūn )引(yǐn )兵(bīng ),路(lù )逢(féng )乌(wū )桓(huán )贼(zéi ),战(zhàn )没(méi )。胤(yìn )弟(dì )挹(yì )初(chū )为(wéi )太(tài )傅(fù )、东(dōng )海(hǎi )王(wáng )越(yuè )掾(yuàn ),与(yǔ )琨(kūn )俱(jù )被(bèi )害(hài )。挹(yì )弟(dì )启(qǐ ),启(qǐ )弟(dì )述(shù ),与(yǔ )琨(kūn )子(zǐ )群(qún )俱(jù )在(zài )末(mò )波(bō )中(zhōng ),后(hòu )并(bìng )入(rù )石(shí )季(jì )龙(lóng )。启(qǐ )为(wéi )季(jì )龙(lóng )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè ),后(hòu )归(guī )国(guó ),穆(mù )帝(dì )拜(bài )为(wéi )前(qián )将(jiāng )军(jūn ),加(jiā )给(gěi )事(shì )中(zhōng )。永(yǒng )和(hé )九(jiǔ )年(nián ),随(suí )中(zhōng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )殷(yīn )浩(hào )北(běi )伐(fá ),为(wéi )姚(yáo )襄(xiāng )所(suǒ )败(bài ),启(qǐ )战(zhàn )没(méi )。述(shù )为(wéi )季(jì )龙(lóng )侍(shì )中(zhōng ),随(suí )启(qǐ )归(guī )国(guó ),拜(bài )骁(xiāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )。

祖(zǔ )逖(tì ),字(zì )士(shì )稚(zhì ),范(fàn )阳(yáng )遒(qiú )人(rén )也(yě )。世(shì )吏(lì )二(èr )千(qiān )石(shí ),为(wéi )北(běi )州(zhōu )旧(jiù )姓(xìng )。父(fù )武(wǔ ),晋(jìn )王(wáng )掾(yuàn )、上(shàng )谷(gǔ )太(tài )守(shǒu )。逖(tì )少(shǎo )孤(gū ),兄(xiōng )弟(dì )六(liù )人(rén )。兄(xiōng )该(gāi )、纳(nà )等(děng )并(bìng )开(kāi )爽(shuǎng )有(yǒu )才(cái )干(gàn )。逖(tì )性(xìng )豁(huō )荡(dàng ),不(bú )修(xiū )仪(yí )检(jiǎn ),年(nián )十(shí )四(sì )五(wǔ )犹(yóu )未(wèi )知(zhī )书(shū ),诸(zhū )兄(xiōng )每(měi )忧(yōu )之(zhī )。然(rán )轻(qīng )财(cái )好(hǎo )侠(xiá ),慷(kāng )慨(kǎi )有(yǒu )节(jiē )尚(shàng ),每(měi )至(zhì )田(tián )舍(shě ),辄(zhé )称(chēng )兄(xiōng )意(yì ),散(sàn )谷(gǔ )帛(bó )以(yǐ )周(zhōu )贫(pín )乏(fá ),乡(xiāng )党(dǎng )宗(zōng )族(zú )以(yǐ )是(shì )重(zhòng )之(zhī )。后(hòu )乃(nǎi )博(bó )览(lǎn )书(shū )记(jì ),该(gāi )涉(shè )古(gǔ )今(jīn ),往(wǎng )来(lái )京(jīng )师(shī ),见(jiàn )者(zhě )谓(wèi )逖(tì )有(yǒu )赞(zàn )世(shì )才(cái )具(jù )。侨(qiáo )居(jū )阳(yáng )平(píng )。年(nián )二(èr )十(shí )四(sì ),阳(yáng )平(píng )辟(pì )察(chá )孝(xiào )廉(lián ),司(sī )隶(lì )再(zài )辟(pì )举(jǔ )秀(xiù )才(cái ),皆(jiē )不(bú )行(háng )。与(yǔ )司(sī )空(kōng )刘(liú )琨(kūn )俱(jù )为(wéi )司(sī )州(zhōu )主(zhǔ )簿(bù ),情(qíng )好(hǎo )绸(chóu )缪(miù ),共(gòng )被(bèi )同(tóng )寝(qǐn )。中(zhōng )夜(yè )闻(wén )荒(huāng )鸡(jī )鸣(míng ),蹴(cù )琨(kūn )觉(jiào )曰(yuē ):“此(cǐ )非(fēi )恶(è )声(shēng )也(yě )。”因(yīn )起(qǐ )舞(wǔ )。逖(tì )、琨(kūn )并(bìng )有(yǒu )英(yīng )气(qì ),每(měi )语(yǔ )世(shì )事(shì ),或(huò )中(zhōng )宵(xiāo )起(qǐ )坐(zuò ),相(xiàng )谓(wèi )曰(yuē ):“若(ruò )四(sì )海(hǎi )鼎(dǐng )沸(fèi ),豪(háo )杰(jié )并(bìng )起(qǐ ),吾(wú )与(yǔ )足(zú )下(xià )当(dāng )相(xiàng )避(bì )于(yú )中(zhōng )原(yuán )耳(ěr )。”

辟(pì )齐(qí )王(wáng )冏(jiōng )大(dà )司(sī )马(mǎ )掾(yuàn )、长(zhǎng )沙(shā )王(wáng )乂(ài )骠(biāo )骑(qí )祭(jì )酒(jiǔ ),转(zhuǎn )主(zhǔ )簿(bù ),累(lèi )迁(qiān )太(tài )子(zǐ )中(zhōng )舍(shě )人(rén )、豫(yù )章(zhāng )王(wáng )从(cóng )事(shì )中(zhōng )郎(láng )。从(cóng )惠(huì )帝(dì )北(běi )伐(fá ),王(wáng )师(shī )败(bài )绩(jì )于(yú )荡(dàng )阴(yīn ),遂(suí )退(tuì )还(hái )洛(luò )。大(dà )驾(jià )西(xī )幸(xìng )长(zhǎng )安(ān ),关(guān )东(dōng )诸(zhū )侯(hóu )范(fàn )阳(yáng )王(wáng )虓(xiāo )、高(gāo )密(mì )王(wáng )略(luè )、平(píng )昌(chāng )公(gōng )模(mó )等(děng )竞(jìng )召(zhào )之(zhī ),皆(jiē )不(bú )就(jiù )。东(dōng )海(hǎi )王(wáng )越(yuè )以(yǐ )逖(tì )为(wéi )典(diǎn )兵(bīng )参(cān )军(jūn )、济(jì )阴(yīn )太(tài )守(shǒu ),母(mǔ )丧(sàng )不(bú )之(zhī )官(guān )。及(jí )京(jīng )师(shī )大(dà )乱(luàn ),逖(tì )率(lǜ )亲(qīn )党(dǎng )数(shù )百(bǎi )家(jiā )避(bì )地(dì )淮(huái )泗(sì ),以(yǐ )所(suǒ )乘(chéng )车(chē )马(mǎ )载(zǎi )同(tóng )行(háng )老(lǎo )疾(jí ),躬(gōng )自(zì )徒(tú )步(bù ),药(yào )物(wù )衣(yī )粮(liáng )与(yǔ )众(zhòng )共(gòng )之(zhī ),又(yòu )多(duō )权(quán )略(luè ),是(shì )以(yǐ )少(shǎo )长(zhǎng )咸(xián )宗(zōng )之(zhī ),推(tuī )逖(tì )为(wéi )行(háng )主(zhǔ )。达(dá )泗(sì )口(kǒu ),元(yuán )帝(dì )逆(nì )用(yòng )为(wéi )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),寻(xún )征(zhēng )军(jūn )谘(zī )祭(jì )酒(jiǔ ),居(jū )丹(dān )徒(tú )之(zhī )京(jīng )口(kǒu )。

逖(tì )以(yǐ )社(shè )稷(jì )倾(qīng )覆(fù ),常(cháng )怀(huái )振(zhèn )复(fù )之(zhī )志(zhì )。宾(bīn )客(kè )义(yì )徒(tú )皆(jiē )暴(bào )杰(jié )勇(yǒng )士(shì ),逖(tì )遇(yù )之(zhī )如(rú )子(zǐ )弟(dì )。时(shí )扬(yáng )土(tǔ )大(dà )饥(jī ),此(cǐ )辈(bèi )多(duō )为(wéi )盗(dào )窃(qiè ),攻(gōng )剽(piāo )富(fù )室(shì ),逖(tì )抚(fǔ )慰(wèi )问(wèn )之(zhī )曰(yuē ):“比(bǐ )复(fù )南(nán )塘(táng )一(yī )出(chū )不(bú )?”或(huò )为(wéi )吏(lì )所(suǒ )绳(shéng ),逖(tì )辄(zhé )拥(yōng )护(hù )救(jiù )解(jiě )之(zhī )。谈(tán )者(zhě )以(yǐ )此(cǐ )少(shǎo )逖(tì ),然(rán )自(zì )若(ruò )也(yě )。时(shí )帝(dì )方(fāng )拓(tuò )定(dìng )江(jiāng )南(nán ),未(wèi )遑(huáng )北(běi )伐(fá ),逖(tì )进(jìn )说(shuō )曰(yuē ):“晋(jìn )室(shì )之(zhī )乱(luàn ),非(fēi )上(shàng )无(wú )道(dào )而(ér )下(xià )怨(yuàn )叛(pàn )也(yě )。由(yóu )籓(bān )王(wáng )争(zhēng )权(quán ),自(zì )相(xiàng )诛(zhū )灭(miè ),遂(suí )使(shǐ )戎(róng )狄(dí )乘(chéng )隙(xì ),毒(dú )流(liú )中(zhōng )原(yuán )。今(jīn )遗(yí )黎(lí )既(jì )被(bèi )残(cán )酷(kù ),人(rén )有(yǒu )奋(fèn )击(jī )之(zhī )志(zhì )。大(dà )王(wáng )诚(chéng )能(néng )发(fā )威(wēi )命(mìng )将(jiāng ),使(shǐ )若(ruò )逖(tì )等(děng )为(wéi )之(zhī )统(tǒng )主(zhǔ ),则(zé )郡(jùn )国(guó )豪(háo )杰(jié )必(bì )因(yīn )风(fēng )向(xiàng )赴(fù ),沈(shěn )弱(ruò )之(zhī )士(shì )欣(xīn )于(yú )来(lái )苏(sū ),庶(shù )几(jǐ )国(guó )耻(chǐ )可(kě )雪(xuě ),愿(yuàn )大(dà )王(wáng )图(tú )之(zhī )。”帝(dì )乃(nǎi )以(yǐ )逖(tì )为(wéi )奋(fèn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )、豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),给(gěi )千(qiān )人(rén )禀(bǐng ),布(bù )三(sān )千(qiān )匹(pǐ ),不(bú )给(gěi )铠(kǎi )仗(zhàng ),使(shǐ )自(zì )招(zhāo )募(mù )。仍(réng )将(jiāng )本(běn )流(liú )徙(xǐ )部(bù )曲(qǔ )百(bǎi )余(yú )家(jiā )渡(dù )江(jiāng ),中(zhōng )流(liú )击(jī )楫(jí )而(ér )誓(shì )曰(yuē ):“祖(zǔ )逖(tì )不(bú )能(néng )清(qīng )中(zhōng )原(yuán )而(ér )复(fù )济(jì )者(zhě ),有(yǒu )如(rú )大(dà )江(jiāng )!”辞(cí )色(sè )壮(zhuàng )烈(liè ),众(zhòng )皆(jiē )慨(kǎi )叹(tàn )。屯(tún )于(yú )江(jiāng )阴(yīn ),起(qǐ )冶(yě )铸(zhù )兵(bīng )器(qì ),得(dé )二(èr )千(qiān )余(yú )人(rén )而(ér )后(hòu )进(jìn )。

初(chū ),北(běi )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )刘(liú )演(yǎn )距(jù )于(yú )石(shí )勒(lè )也(yě ),流(liú )人(rén )坞(wù )主(zhǔ )张(zhāng )平(píng )、樊(fán )雅(yǎ )等(děng )在(zài )谯(qiáo ),演(yǎn )署(shǔ )平(píng )为(wéi )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),雅(yǎ )为(wéi )谯(qiáo )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )。又(yòu )有(yǒu )董(dǒng )瞻(zhān )、于(yú )武(wǔ )、谢(xiè )浮(fú )等(děng )十(shí )余(yú )部(bù ),众(zhòng )各(gè )数(shù )百(bǎi ),皆(jiē )统(tǒng )属(shǔ )平(píng )。逖(tì )诱(yòu )浮(fú )使(shǐ )取(qǔ )平(píng ),浮(fú )谲(jué )平(píng )与(yǔ )会(huì ),遂(suí )斩(zhǎn )以(yǐ )献(xiàn )逖(tì )。帝(dì )嘉(jiā )逖(tì )勋(xūn ),使(shǐ )运(yùn )粮(liáng )给(gěi )之(zhī ),而(ér )道(dào )远(yuǎn )不(bú )至(zhì ),军(jūn )中(zhōng )大(dà )饥(jī )。进(jìn )据(jù )太(tài )丘(qiū )。樊(fán )雅(yǎ )遣(qiǎn )众(zhòng )夜(yè )袭(xí )逖(tì ),遂(suí )入(rù )垒(lěi ),拔(bá )戟(jǐ )大(dà )呼(hū ),直(zhí )趣(qù )逖(tì )幕(mù ),军(jūn )土(tǔ )大(dà )乱(luàn )。逖(tì )命(mìng )左(zuǒ )右(yòu )距(jù )之(zhī ),督(dū )护(hù )董(dǒng )昭(zhāo )与(yǔ )贼(zéi )战(zhàn ),走(zǒu )之(zhī )。逖(tì )率(lǜ )众(zhòng )追(zhuī )讨(tǎo ),而(ér )张(zhāng )平(píng )余(yú )众(zhòng )助(zhù )雅(yǎ )攻(gōng )逖(tì )。蓬(péng )陂(bēi )坞(wù )主(zhǔ )陈(chén )川(chuān ),自(zì )号(hào )宁(níng )朔(shuò )将(jiāng )军(jūn )、陈(chén )留(liú )太(tài )守(shǒu )。逖(tì )遣(qiǎn )使(shǐ )求(qiú )救(jiù )于(yú )川(chuān ),川(chuān )遣(qiǎn )将(jiāng )李(lǐ )头(tóu )率(lǜ )众(zhòng )援(yuán )之(zhī ),逖(tì )遂(suí )克(kè )谯(qiáo )城(chéng )。

初(chū ),樊(fán )雅(yǎ )之(zhī )据(jù )谯(qiáo )也(yě ),逖(tì )以(yǐ )力(lì )弱(ruò ),求(qiú )助(zhù )于(yú )南(nán )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )王(wáng )含(hán ),含(hán )遣(qiǎn )桓(huán )宣(xuān )领(lǐng )兵(bīng )助(zhù )逖(tì )。逖(tì )既(jì )克(kè )谯(qiáo ),宣(xuān )等(děng )乃(nǎi )去(qù )。石(shí )季(jì )龙(lóng )闻(wén )而(ér )引(yǐn )众(zhòng )围(wéi )谯(qiáo ),含(hán )又(yòu )遣(qiǎn )宣(xuān )救(jiù )逖(tì ),季(jì )龙(lóng )闻(wén )宣(xuān )至(zhì )而(ér )退(tuì )。宣(xuān )遂(suí )留(liú ),助(zhù )逖(tì )讨(tǎo )诸(zhū )屯(tún )坞(wù )未(wèi )附(fù )者(zhě )。

李(lǐ )头(tóu )之(zhī )讨(tǎo )樊(fán )雅(yǎ )也(yě ),力(lì )战(zhàn )有(yǒu )勋(xūn )。逖(tì )时(shí )获(huò )雅(yǎ )骏(jùn )马(mǎ ),头(tóu )甚(shèn )欲(yù )之(zhī )而(ér )不(bú )敢(gǎn )言(yán ),逖(tì )知(zhī )其(qí )意(yì ),遂(suí )与(yǔ )之(zhī )。头(tóu )感(gǎn )逖(tì )恩(ēn )遇(yù ),每(měi )叹(tàn )曰(yuē ):“若(ruò )得(dé )此(cǐ )人(rén )为(wéi )主(zhǔ ),吾(wú )死(sǐ )无(wú )恨(hèn )。”川(chuān )闻(wén )而(ér )怒(nù ),遂(suí )杀(shā )头(tóu )。头(tóu )亲(qīn )党(dǎng )冯(féng )宠(chǒng )率(lǜ )其(qí )属(shǔ )四(sì )百(bǎi )入(rù )归(guī )于(yú )逖(tì ),川(chuān )益(yì )怒(nù ),遣(qiǎn )将(jiāng )魏(wèi )硕(shuò )掠(luě )豫(yù )州(zhōu )诸(zhū )郡(jùn ),大(dà )获(huò )子(zǐ )女(nǚ )车(chē )马(mǎ )。逖(tì )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )卫(wèi )策(cè )邀(yāo )击(jī )于(yú )谷(gǔ )水(shuǐ ),尽(jìn )获(huò )所(suǒ )掠(luě )者(zhě ),皆(jiē )令(lìng )归(guī )本(běn ),军(jūn )无(wú )私(sī )焉(yān )。川(chuān )大(dà )惧(jù ),遂(suí )以(yǐ )众(zhòng )附(fù )石(shí )勒(lè )。逖(tì )率(lǜ )众(zhòng )伐(fá )川(chuān ),石(shí )季(jì )龙(lóng )领(lǐng )兵(bīng )五(wǔ )万(wàn )救(jiù )川(chuān ),逖(tì )设(shè )奇(qí )以(yǐ )击(jī )之(zhī ),季(jì )龙(lóng )大(dà )败(bài ),收(shōu )兵(bīng )掠(luě )豫(yù )州(zhōu ),徙(xǐ )陈(chén )川(chuān )还(hái )襄(xiāng )国(guó ),留(liú )桃(táo )豹(bào )等(děng )守(shǒu )川(chuān )故(gù )城(chéng ),住(zhù )西(xī )台(tái )。逖(tì )遣(qiǎn )将(jiāng )韩(hán )潜(qián )等(děng )镇(zhèn )东(dōng )台(tái )。同(tóng )一(yī )大(dà )城(chéng ),贼(zéi )从(cóng )南(nán )门(mén )出(chū )入(rù )放(fàng )牧(mù ),逖(tì )军(jūn )开(kāi )东(dōng )门(mén ),相(xiàng )守(shǒu )四(sì )旬(xún )。逖(tì )以(yǐ )布(bù )囊(náng )盛(shèng )土(tǔ )如(rú )米(mǐ )状(zhuàng ),使(shǐ )千(qiān )余(yú )人(rén )运(yùn )上(shàng )台(tái ),又(yòu )令(lìng )数(shù )人(rén )担(dān )米(mǐ ),伪(wěi )为(wéi )疲(pí )极(jí )而(ér )息(xī )于(yú )道(dào ),贼(zéi )果(guǒ )逐(zhú )之(zhī ),皆(jiē )弃(qì )担(dān )而(ér )走(zǒu )。贼(zéi )既(jì )获(huò )米(mǐ ),谓(wèi )逖(tì )士(shì )众(zhòng )丰(fēng )饱(bǎo ),而(ér )胡(hú )戍(shù )饥(jī )久(jiǔ ),益(yì )惧(jù ),无(wú )复(fù )胆(dǎn )气(qì )。石(shí )勒(lè )将(jiāng )刘(liú )夜(yè )堂(táng )以(yǐ )驴(lǘ )千(qiān )头(tóu )运(yùn )粮(liáng )以(yǐ )馈(kuì )桃(táo )豹(bào ),逖(tì )遣(qiǎn )韩(hán )潜(qián )、冯(féng )铁(tiě )等(děng )追(zhuī )击(jī )于(yú )汴(biàn )水(shuǐ ),尽(jìn )获(huò )之(zhī )。豹(bào )宵(xiāo )遁(dùn ),退(tuì )据(jù )东(dōng )燕(yàn )城(chéng ),逖(tì )使(shǐ )潜(qián )进(jìn )屯(tún )封(fēng )丘(qiū )以(yǐ )逼(bī )之(zhī )。冯(féng )铁(tiě )据(jù )二(èr )台(tái ),逖(tì )镇(zhèn )雍(yōng )丘(qiū ),数(shù )遣(qiǎn )军(jūn )要(yào )截(jié )石(shí )勒(lè ),勒(lè )屯(tún )戍(shù )渐(jiàn )蹙(cù )。候(hòu )骑(qí )常(cháng )获(huò )濮(pú )阳(yáng )人(rén ),逖(tì )厚(hòu )待(dài )遣(qiǎn )归(guī )。咸(xián )感(gǎn )逖(tì )恩(ēn )德(dé ),率(lǜ )乡(xiāng )里(lǐ )五(wǔ )百(bǎi )家(jiā )降(jiàng )逖(tì )。勒(lè )又(yòu )遣(qiǎn )精(jīng )骑(qí )万(wàn )人(rén )距(jù )逖(tì ),复(fù )为(wéi )逖(tì )所(suǒ )破(pò ),勒(lè )镇(zhèn )戍(shù )归(guī )附(fù )者(zhě )甚(shèn )多(duō )。时(shí )赵(zhào )固(gù )、上(shàng )官(guān )巳(sì )、李(lǐ )矩(jǔ )、郭(guō )默(mò )等(děng )各(gè )以(yǐ )诈(zhà )力(lì )相(xiàng )攻(gōng )击(jī ),逖(tì )遣(qiǎn )使(shǐ )和(hé )解(jiě )之(zhī ),示(shì )以(yǐ )祸(huò )福(fú ),遂(suí )受(shòu )逖(tì )节(jiē )度(dù )。逖(tì )爱(ài )人(rén )下(xià )士(shì ),虽(suī )疏(shū )交(jiāo )贱(jiàn )隶(lì ),皆(jiē )恩(ēn )礼(lǐ )遇(yù )之(zhī ),由(yóu )是(shì )黄(huáng )河(hé )以(yǐ )南(nán )尽(jìn )为(wéi )晋(jìn )土(tǔ )。河(hé )上(shàng )堡(bǎo )固(gù )先(xiān )有(yǒu )任(rèn )子(zǐ )在(zài )胡(hú )者(zhě ),皆(jiē )听(tīng )两(liǎng )属(shǔ ),时(shí )遣(qiǎn )游(yóu )军(jūn )伪(wěi )抄(chāo )之(zhī ),明(míng )其(qí )未(wèi )附(fù )。诸(zhū )坞(wù )主(zhǔ )感(gǎn )戴(dài ),胡(hú )中(zhōng )有(yǒu )异(yì )谋(móu ),辄(zhé )密(mì )以(yǐ )闻(wén )。前(qián )后(hòu )克(kè )获(huò ),亦(yì )由(yóu )此(cǐ )也(yě )。其(qí )有(yǒu )微(wēi )功(gōng ),赏(shǎng )不(bú )逾(yú )日(rì )。躬(gōng )自(zì )俭(jiǎn )约(yuē ),劝(quàn )督(dū )农(nóng )桑(sāng ),克(kè )己(jǐ )务(wù )施(shī ),不(bú )畜(chù )资(zī )产(chǎn ),子(zǐ )弟(dì )耕(gēng )耘(yún ),负(fù )担(dān )樵(qiáo )薪(xīn ),又(yòu )收(shōu )葬(zàng )枯(kū )骨(gǔ ),为(wéi )之(zhī )祭(jì )醊(zhuì ),百(bǎi )姓(xìng )感(gǎn )悦(yuè )。尝(cháng )置(zhì )酒(jiǔ )大(dà )会(huì ),耆(qí )老(lǎo )中(zhōng )坐(zuò )流(liú )涕(tì )曰(yuē ):“吾(wú )等(děng )老(lǎo )矣(yǐ )!更(gèng )得(dé )父(fù )母(mǔ ),死(sǐ )将(jiāng )何(hé )恨(hèn )!”乃(nǎi )歌(gē )曰(yuē ):“幸(xìng )哉(zāi )遗(yí )黎(lí )免(miǎn )俘(fú )虏(lǔ ),三(sān )辰(chén )既(jì )朗(lǎng )遇(yù )慈(cí )父(fù ),玄(xuán )酒(jiǔ )忘(wàng )劳(láo )甘(gān )瓠(hù )脯(pú ),何(hé )以(yǐ )咏(yǒng )恩(ēn )歌(gē )且(qiě )舞(wǔ )。”其(qí )得(dé )人(rén )心(xīn )如(rú )此(cǐ )。故(gù )刘(liú )琨(kūn )与(yǔ )亲(qīn )故(gù )书(shū ),盛(shèng )赞(zàn )逖(tì )威(wēi )德(dé )。诏(zhào )进(jìn )逖(tì )为(wéi )镇(zhèn )西(xī )将(jiāng )军(jūn )。

石(shí )勒(lè )不(bú )敢(gǎn )窥(kuī )兵(bīng )河(hé )南(nán ),使(shǐ )成(chéng )皋(gāo )县(xiàn )修(xiū )逖(tì )母(mǔ )墓(mù ),因(yīn )与(yǔ )逖(tì )书(shū ),求(qiú )通(tōng )使(shǐ )交(jiāo )市(shì ),逖(tì )不(bú )报(bào )书(shū ),而(ér )听(tīng )互(hù )市(shì ),收(shōu )利(lì )十(shí )倍(bèi ),于(yú )是(shì )公(gōng )私(sī )丰(fēng )赡(shàn ),士(shì )马(mǎ )日(rì )滋(zī )。方(fāng )当(dāng )推(tuī )锋(fēng )越(yuè )河(hé ),扫(sǎo )清(qīng )冀(jì )朔(shuò ),会(huì )朝(cháo )廷(tíng )将(jiāng )遣(qiǎn )戴(dài )若(ruò )思(sī )为(wéi )都(dōu )督(dū ),逖(tì )以(yǐ )若(ruò )思(sī )是(shì )吴(wú )人(rén ),虽(suī )有(yǒu )才(cái )望(wàng ),无(wú )弘(hóng )致(zhì )远(yuǎn )识(shí ),且(qiě )已(yǐ )翦(jiǎn )荆(jīng )棘(jí ),收(shōu )河(hé )南(nán )地(dì ),而(ér )若(ruò )思(sī )雍(yōng )容(róng ),一(yī )旦(dàn )来(lái )统(tǒng )之(zhī ),意(yì )甚(shèn )怏(yàng )怏(yàng )。且(qiě )闻(wén )王(wáng )敦(dūn )与(yǔ )刘(liú )隗(wěi )等(děng )构(gòu )隙(xì ),虑(lǜ )有(yǒu )内(nèi )难(nán ),大(dà )功(gōng )不(bú )遂(suí )。感(gǎn )激(jī )发(fā )病(bìng ),乃(nǎi )致(zhì )妻(qī )孥(nú )汝(rǔ )南(nán )大(dà )木(mù )山(shān )下(xià )。时(shí )中(zhōng )原(yuán )士(shì )庶(shù )咸(xián )谓(wèi )逖(tì )当(dāng )进(jìn )据(jù )武(wǔ )牢(láo ),而(ér )反(fǎn )置(zhì )家(jiā )险(xiǎn )厄(è ),或(huò )谏(jiàn )之(zhī ),不(bú )纳(nà )。逖(tì )虽(suī )内(nèi )怀(huái )忧(yōu )愤(fèn ),而(ér )图(tú )进(jìn )取(qǔ )不(bú )辍(chuò ),营(yíng )缮(shàn )武(wǔ )牢(láo )城(chéng ),城(chéng )北(běi )临(lín )黄(huáng )河(hé ),西(xī )接(jiē )成(chéng )皋(gāo ),四(sì )望(wàng )甚(shèn )远(yuǎn )。逖(tì )恐(kǒng )南(nán )无(wú )坚(jiān )垒(lěi ),必(bì )为(wéi )贼(zéi )所(suǒ )袭(xí ),乃(nǎi )使(shǐ )从(cóng )子(zǐ )汝(rǔ )南(nán )太(tài )守(shǒu )济(jì )率(lǜ )汝(rǔ )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )张(zhāng )敞(chǎng )、新(xīn )蔡(cài )内(nèi )史(shǐ )周(zhōu )闳(hóng )率(lǜ )众(zhòng )筑(zhù )垒(lěi )。未(wèi )成(chéng ),而(ér )逖(tì )病(bìng )甚(shèn )。先(xiān )是(shì ),华(huá )谭(tán )、庾(yǔ )阐(chǎn )问(wèn )术(shù )人(rén )戴(dài )洋(yáng ),洋(yáng )曰(yuē ):“祖(zǔ )豫(yù )州(zhōu )九(jiǔ )月(yuè )当(dāng )死(sǐ )。”初(chū )有(yǒu )妖(yāo )星(xīng )见(jiàn )于(yú )豫(yù )州(zhōu )之(zhī )分(fèn ),历(lì )阳(yáng )陈(chén )训(xùn )又(yòu )谓(wèi )人(rén )曰(yuē ):“今(jīn )年(nián )西(xī )北(běi )大(dà )将(jiāng )当(dāng )死(sǐ )。”逖(tì )亦(yì )见(jiàn )星(xīng ),曰(yuē ):“为(wéi )我(wǒ )矣(yǐ )!方(fāng )平(píng )河(hé )北(běi ),而(ér )天(tiān )欲(yù )杀(shā )我(wǒ ),此(cǐ )乃(nǎi )不(bú )祐(yòu )国(guó )也(yě )。”俄(é )卒(zú )于(yú )雍(yōng )丘(qiū ),时(shí )年(nián )五(wǔ )十(shí )六(liù )。豫(yù )州(zhōu )士(shì )女(nǚ )若(ruò )丧(sàng )考(kǎo )妣(bǐ ),谯(qiáo )梁(liáng )百(bǎi )姓(xìng )为(wéi )之(zhī )立(lì )祠(cí )。册(cè )赠(zèng )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )。王(wáng )敦(dūn )久(jiǔ )怀(huái )逆(nì )乱(luàn ),畏(wèi )逖(tì )不(bú )敢(gǎn )发(fā ),至(zhì )是(shì )始(shǐ )得(dé )肆(sì )意(yì )焉(yān )。寻(xún )以(yǐ )逖(tì )弟(dì )约(yuē )代(dài )领(lǐng )其(qí )众(zhòng )。约(yuē )别(bié )有(yǒu )传(chuán )。逖(tì )兄(xiōng )纳(nà )。

纳(nà )字(zì )士(shì )言(yán ),最(zuì )有(yǒu )操(cāo )行(háng ),能(néng )清(qīng )言(yán ),文(wén )义(yì )可(kě )观(guān )。性(xìng )至(zhì )孝(xiào ),少(shǎo )孤(gū )贫(pín ),常(cháng )自(zì )炊(chuī )衅(xìn )以(yǐ )养(yǎng )母(mǔ ),平(píng )北(běi )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )敦(dūn )闻(wén )之(zhī ),遗(yí )其(qí )二(èr )婢(bì ),辟(pì )为(wéi )从(cóng )事(shì )中(zhōng )郎(láng )。有(yǒu )戏(xì )之(zhī )曰(yuē ):“奴(nú )价(jià )倍(bèi )婢(bì )。”纳(nà )曰(yuē ):“百(bǎi )里(lǐ )奚(xī )何(hé )必(bì )轻(qīng )于(yú )五(wǔ )羖(gǔ )皮(pí )邪(xié )!”转(zhuǎn )尚(shàng )书(shū )三(sān )公(gōng )郎(láng ),累(lèi )迁(qiān )太(tài )子(zǐ )中(zhōng )庶(shù )子(zǐ )。历(lì )官(guān )多(duō )所(suǒ )驳(bó )正(zhèng ),有(yǒu )补(bǔ )于(yú )时(shí )。

齐(qí )王(wáng )冏(jiōng )建(jiàn )义(yì ),越(yuè )王(wáng )伦(lún )收(shōu )冏(jiōng )弟(dì )北(běi )海(hǎi )王(wáng )实(shí )及(jí )前(qián )前(qián )黄(huáng )门(mén )郎(láng )弘(hóng )农(nóng )董(dǒng )祚(zuò )弟(dì )艾(ài ),与(yǔ )冏(jiōng )俱(jù )起(qǐ ),皆(jiē )将(jiāng )害(hài )之(zhī ),纳(nà )上(shàng )疏(shū )救(jiù )焉(yān ),并(bìng )见(jiàn )宥(yòu )。后(hòu )为(wéi )中(zhōng )护(hù )军(jūn )、太(tài )子(zǐ )詹(zhān )事(shì ),封(fēng )晋(jìn )昌(chāng )公(gōng )。以(yǐ )洛(luò )下(xià )将(jiāng )乱(luàn ),乃(nǎi )避(bì )地(dì )东(dōng )南(nán )。元(yuán )帝(dì )作(zuò )相(xiàng ),引(yǐn )为(wéi )军(jūn )谘(zī )祭(jì )酒(jiǔ )。纳(nà )好(hǎo )奕(yì )棋(qí ),王(wáng )隐(yǐn )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“禹(yǔ )惜(xī )寸(cùn )阴(yīn ),不(bú )闻(wén )数(shù )棋(qí )。”对(duì )曰(yuē ):“我(wǒ )奕(yì )忘(wàng )忧(yōu )耳(ěr )。”隐(yǐn )曰(yuē );“盖(gài )闻(wén )古(gǔ )人(rén )遭(zāo )逢(féng ),则(zé )以(yǐ )功(gōng )达(dá )其(qí )道(dào ),若(ruò )其(qí )不(bú )遇(yù ),则(zé )以(yǐ )言(yán )达(dá )其(qí )道(dào )。古(gǔ )必(bì )有(yǒu )之(zhī ),今(jīn )亦(yì )宜(yí )然(rán )。当(dāng )晋(jìn )未(wèi )有(yǒu )书(shū ),而(ér )天(tiān )下(xià )大(dà )乱(luàn ),旧(jiù )事(shì )荡(dàng )灭(miè ),君(jūn )少(shǎo )长(zhǎng )五(wǔ )都(dōu ),游(yóu )臣(chén )四(sì )方(fāng ),华(huá )裔(yì )成(chéng )败(bài ),皆(jiē )当(dāng )闻(wén )见(jiàn ),何(hé )不(bú )记(jì )述(shù )而(ér )有(yǒu )裁(cái )成(chéng )?应(yīng )仲(zhòng )远(yuǎn )作(zuò )《风(fēng )俗(sú )通(tōng )》,崔(cuī )子(zǐ )真(zhēn )作(zuò )《政(zhèng )论(lùn )》,蔡(cài )伯(bó )喈(jiē )作(zuò )《劝(quàn )学(xué )篇(piān )》,史(shǐ )游(yóu )作(zuò )《急(jí )就(jiù )章(zhāng )》,犹(yóu )皆(jiē )行(háng )于(yú )世(shì ),便(biàn )成(chéng )没(méi )而(ér )不(bú )朽(xiǔ )。仆(pú )虽(suī )无(wú )才(cái ),非(fēi )志(zhì )不(bú )立(lì ),故(gù )疾(jí )没(méi )世(shì )而(ér )无(wú )闻(wén )焉(yān ),所(suǒ )以(yǐ )自(zì )强(qiáng )不(bú )息(xī )也(yě )。况(kuàng )国(guó )史(shǐ )明(míng )乎(hū )得(dé )失(shī )之(zhī )迹(jì ),俱(jù )取(qǔ )散(sàn )悉(xī ),此(cǐ )可(kě )兼(jiān )济(jì ),何(hé )必(bì )围(wéi )棋(qí )然(rán )后(hòu )忘(wàng )忧(yōu )也(yě )!”纳(nà )喟(kuì )然(rán )叹(tàn )曰(yuē ):“非(fēi )不(bú )悦(yuè )子(zǐ )之(zhī )道(dào ),力(lì )不(bú )足(zú )耳(ěr )。”乃(nǎi )言(yán )之(zhī )于(yú )帝(dì )曰(yuē ):“自(zì )古(gǔ )小(xiǎo )国(guó )犹(yóu )有(yǒu )史(shǐ )官(guān ),况(kuàng )于(yú )大(dà )府(fǔ ),安(ān )可(kě )不(bú )置(zhì )。”因(yīn )举(jǔ )隐(yǐn ),称(chēng )“清(qīng )纯(chún )亮(liàng )直(zhí ),学(xué )思(sī )沈(shěn )敏(mǐn ),五(wǔ )经(jīng )、群(qún )史(shǐ )多(duō )所(suǒ )综(zōng )悉(xī ),且(qiě )好(hǎo )学(xué )不(bú )倦(juàn ),从(cóng )善(shàn )如(rú )流(liú )。若(ruò )使(shǐ )修(xiū )著(zhe )一(yī )代(dài )之(zhī )典(diǎn ),褒(bāo )贬(biǎn )与(yǔ )夺(duó ),诚(chéng )一(yī )时(shí )之(zhī )俊(jùn )也(yě )。”帝(dì )以(yǐ )问(wèn )记(jì )室(shì )参(cān )军(jūn )钟(zhōng )雅(yǎ ),雅(yǎ )曰(yuē ):“纳(nà )所(suǒ )举(jǔ )虽(suī )有(yǒu )史(shǐ )才(cái ),而(ér )今(jīn )未(wèi )能(néng )立(lì )也(yě )。”事(shì )遂(suí )停(tíng )。然(rán )史(shǐ )官(guān )之(zhī )立(lì ),自(zì )纳(nà )始(shǐ )也(yě )。

初(chū ),弟(dì )约(yuē )与(yǔ )逖(tì )同(tóng )母(mǔ ),偏(piān )相(xiàng )亲(qīn )爱(ài ),纳(nà )与(yǔ )约(yuē )异(yì )母(mǔ ),颇(pō )有(yǒu )不(bú )平(píng ),乃(nǎi )密(mì )以(yǐ )启(qǐ )帝(dì ),称(chēng ):“约(yuē )怀(huái )陵(líng )上(shàng )之(zhī )性(xìng ),抑(yì )而(ér )使(shǐ )之(zhī )可(kě )也(yě )。今(jīn )显(xiǎn )侍(shì )左(zuǒ )右(yòu ),假(jiǎ )其(qí )权(quán )势(shì ),将(jiāng )为(wéi )乱(luàn )阶(jiē )”。人(rén )谓(wèi )纳(nà )与(yǔ )约(yuē )异(yì )母(mǔ ),忌(jì )其(qí )宠(chǒng )贵(guì ),乃(nǎi )露(lù )其(qí )表(biǎo )以(yǐ )示(shì )约(yuē ),约(yuē )憎(zēng )纳(nà )如(rú )仇(chóu ),朝(cháo )廷(tíng )因(yīn )此(cǐ )弃(qì )纳(nà )。纳(nà )既(jì )闲(xián )居(jū ),但(dàn )清(qīng )谈(tán )、披(pī )阅(yuè )文(wén )史(shǐ )而(ér )已(yǐ )。及(jí )约(yuē )为(wéi )逆(nì ),朝(cháo )野(yě )叹(tàn )纳(nà )有(yǒu )鉴(jiàn )裁(cái )焉(yān )。温(wēn )峤(qiáo )以(yǐ )纳(nà )州(zhōu )里(lǐ )父(fù )党(dǎng ),敬(jìng )而(ér )拜(bài )之(zhī )。峤(qiáo )既(jì )为(wéi )时(shí )用(yòng ),盛(shèng )言(yán )纳(nà )有(yǒu )名(míng )理(lǐ ),除(chú )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )。

纳(nà )尝(cháng )问(wèn )梅(méi )陶(táo )曰(yuē ):“君(jūn )乡(xiāng )里(lǐ )立(lì )月(yuè )旦(dàn )评(píng ),何(hé )如(rú )?”陶(táo )曰(yuē ):“善(shàn )褒(bāo )恶(è )贬(biǎn ),则(zé )佳(jiā )法(fǎ )也(yě )。”纳(nà )曰(yuē ):“未(wèi )益(yì )。”时(shí )王(wáng )隐(yǐn )在(zài )坐(zuò ),因(yīn )曰(yuē ):“《尚(shàng )书(shū )》称(chēng )‘三(sān )载(zǎi )考(kǎo )绩(jì ),三(sān )考(kǎo )黜(chù )陟(zhì )幽(yōu )明(míng )’,何(hé )得(dé )一(yī )月(yuè )便(biàn )行(háng )褒(bāo )贬(biǎn )!”陶(táo )曰(yuē ):“此(cǐ )官(guān )法(fǎ )也(yě )。月(yuè )旦(dàn ),私(sī )法(fǎ )也(yě )。”隐(yǐn )曰(yuē ):“《易(yì )》称(chēng )‘积(jī )善(shàn )之(zhī )家(jiā )必(bì )有(yǒu )余(yú )庆(qìng ),积(jī )不(bú )善(shàn )之(zhī )家(jiā )必(bì )有(yǒu )余(yú )殃(yāng )。’称(chēng )家(jiā )者(zhě )岂(qǐ )不(bú )是(shì )官(guān )?必(bì )须(xū )积(jī )久(jiǔ ),善(shàn )恶(è )乃(nǎi )著(zhe ),公(gōng )私(sī )何(hé )异(yì )!古(gǔ )人(rén )有(yǒu )言(yán ),贞(zhēn )良(liáng )而(ér )亡(wáng ),先(xiān )人(rén )之(zhī )殃(yāng );酷(kù )烈(liè )而(ér )存(cún ),先(xiān )人(rén )之(zhī )勋(xūn )。累(lèi )世(shì )乃(nǎi )著(zhe ),岂(qǐ )但(dàn )一(yī )月(yuè )!若(ruò )必(bì )月(yuè )旦(dàn ),则(zé )颜(yán )回(huí )食(shí )埃(āi ),不(bú )免(miǎn )贪(tān )污(wū );盗(dào )跖(zhí )引(yǐn )少(shǎo ),则(zé )为(wéi )清(qīng )廉(lián )。朝(cháo )种(zhǒng )暮(mù )获(huò ),善(shàn )恶(è )未(wèi )定(dìng )矣(yǐ )。”时(shí )梅(méi )陶(táo )及(jí )钟(zhōng )雅(yǎ )数(shù )说(shuō )余(yú )事(shì ),纳(nà )辄(zhé )困(kùn )之(zhī ),因(yīn )曰(yuē ):“君(jūn )汝(rǔ )颍(yǐng )之(zhī )士(shì ),利(lì )如(rú )锥(zhuī );我(wǒ )幽(yōu )冀(jì )之(zhī )士(shì ),钝(dùn )如(rú )槌(chuí )。持(chí )我(wǒ )钝(dùn )槌(chuí ),捶(chuí )君(jūn )利(lì )锥(zhuī ),皆(jiē )当(dāng )摧(cuī )矣(yǐ )。”陶(táo )、雅(yǎ )并(bìng )称(chēng )“有(yǒu )神(shén )锥(zhuī ),不(bú )可(kě )得(dé )槌(chuí )”。纳(nà )曰(yuē ):“假(jiǎ )有(yǒu )神(shén )锥(zhuī ),必(bì )有(yǒu )神(shén )槌(chuí )。”雅(yǎ )无(wú )以(yǐ )对(duì )。卒(zú )于(yú )家(jiā )。

史(shǐ )臣(chén )曰(yuē ):刘(liú )琨(kūn )弱(ruò )龄(líng ),本(běn )无(wú )异(yì )操(cāo ),飞(fēi )缨(yīng )贾(jiǎ )谧(mì )之(zhī )馆(guǎn ),借(jiè )箸(zhù )马(mǎ )伦(lún )之(zhī )幕(mù ),当(dāng )于(yú )是(shì )日(rì ),实(shí )佻(tiāo )巧(qiǎo )之(zhī )徒(tú )欤(yú )!祖(zǔ )逖(tì )散(sàn )谷(gǔ )周(zhōu )贫(pín ),闻(wén )鸡(jī )暗(àn )舞(wǔ ),思(sī )中(zhōng )原(yuán )之(zhī )燎(liáo )火(huǒ ),幸(xìng )天(tiān )步(bù )之(zhī )多(duō )艰(jiān ),原(yuán )其(qí )素(sù )怀(huái ),抑(yì )为(wéi )贪(tān )乱(luàn )者(zhě )矣(yǐ )。及(jí )金(jīn )行(háng )中(zhōng )毁(huǐ ),乾(qián )维(wéi )失(shī )统(tǒng ),三(sān )后(hòu )流(liú )亡(wáng ),递(dì )萦(yíng )居(jū )彘(zhì )之(zhī )祸(huò ),六(liù )戎(róng )横(héng )噬(shì ),交(jiāo )肆(sì )长(zhǎng )蛇(shé )之(zhī )毒(dú ),于(yú )是(shì )素(sù )丝(sī )改(gǎi )色(sè ),跅(tuò )弛(chí )易(yì )情(qíng ),各(gè )运(yùn )奇(qí )才(cái ),并(bìng )腾(téng )英(yīng )气(qì ),遇(yù )时(shí )屯(tún )而(ér )感(gǎn )激(jī ),因(yīn )世(shì )乱(luàn )以(yǐ )驱(qū )驰(chí ),陈(chén )力(lì )危(wēi )邦(bāng ),犯(fàn )疾(jí )风(fēng )而(ér )表(biǎo )劲(jìn ),励(lì )其(qí )贞(zhēn )操(cāo ),契(qì )寒(hán )松(sōng )而(ér )立(lì )节(jiē ),咸(xián )能(néng )自(zì )致(zhì )三(sān )铉(xuàn ),成(chéng )名(míng )一(yī )时(shí )。古(gǔ )人(rén )有(yǒu )言(yán )曰(yuē ):“世(shì )乱(luàn )识(shí )忠(zhōng )良(liáng )。”益(yì )斯(sī )之(zhī )谓(wèi )矣(yǐ )。天(tiān )不(bú )祚(zuò )晋(jìn ),方(fāng )启(qǐ )戎(róng )心(xīn ),越(yuè )石(shí )区(qū )区(qū ),独(dú )御(yù )鲸(jīng )鲵(ní )之(zhī )锐(ruì ),推(tuī )心(xīn )异(yì )类(lèi ),竟(jìng )终(zhōng )幽(yōu )圄(yǔ ),痛(tòng )哉(zāi )!士(shì )稚(zhì )叶(yè )迹(jì )中(zhōng )兴(xìng ),克(kè )复(fù )九(jiǔ )州(zhōu )之(zhī )半(bàn ),而(ér )灾(zāi )星(xīng )告(gào )衅(xìn ),笠(lì )毂(gū )徒(tú )招(zhāo ),惜(xī )矣(yǐ )!

赞(zàn )曰(yuē ):越(yuè )石(shí )才(cái )雄(xióng ),临(lín )危(wēi )效(xiào )忠(zhōng ),枕(zhěn )戈(gē )长(zhǎng )息(xī ),投(tóu )袂(mèi )徼(jiǎo )功(gōng ),崎(qí )岖(qū )汾(fén )晋(jìn ),契(qì )阔(kuò )獯(xūn )戎(róng )。见(jiàn )欺(qī )段(duàn )氏(shì ),于(yú )嗟(jiē )道(dào )穷(qióng )!祖(zǔ )生(shēng )烈(liè )烈(liè ),夙(sù )怀(huái )奇(qí )节(jiē )。扣(kòu )楫(jí )中(zhōng )流(liú ),誓(shì )清(qīng )凶(xiōng )孽(niè )。邻(lín )丑(chǒu )景(jǐng )附(fù ),遗(yí )萌(méng )载(zǎi )悦(yuè )。天(tiān )妖(yāo )是(shì )征(zhēng ),国(guó )耻(chǐ )奚(xī )雪(xuě )!

阅读:22910

打赏捐助〔Donate〕>>>

《列传·第三十二章》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库