货殖传【登录】

《汉书》 > 传 > 《货殖传》 > 拼音版

昔(xī )先(xiān )王(wáng )之(zhī )制(zhì ),自(zì )天(tiān )子(zǐ )、公(gōng )、侯(hóu )、卿(qīng )、大(dà )夫(fū )、士(shì )至(zhì )于(yú )皂(zào )隶(lì )、抱(bào )关(guān )、击(jī )■者(zhě ),其(qí )爵(jué )禄(lù )、奉(fèng )养(yǎng )、宫(gōng )室(shì )、车(chē )服(fú )、棺(guān )椁(guǒ )、祭(jì )祀(sì )、死(sǐ )生(shēng )之(zhī )制(zhì )各(gè )有(yǒu )差(chà )品(pǐn ),小(xiǎo )不(bú )得(dé )僣(tiě )大(dà ),贱(jiàn )不(bú )得(dé )逾(yú )贵(guì )。夫(fū )然(rán ),故(gù )上(shàng )下(xià )序(xù )而(ér )民(mín )志(zhì )定(dìng )。于(yú )是(shì )辩(biàn )其(qí )土(tǔ )地(dì )、川(chuān )泽(zé )、丘(qiū )陵(líng )、衍(yǎn )沃(wò )、原(yuán )隰(xí )之(zhī )宜(yí ),教(jiāo )民(mín )种(zhǒng )树(shù )畜(chù )养(yǎng );五(wǔ )谷(gǔ )六(liù )畜(chù )及(jí )至(zhì )鱼(yú )鳖(biē )、鸟(niǎo )兽(shòu )、雚(guàn )蒲(pú )、材(cái )干(gàn )、器(qì )械(xiè )之(zhī )资(zī ),所(suǒ )以(yǐ )养(yǎng )生(shēng )送(sòng )终(zhōng )之(zhī )具(jù ),靡(mí )不(bú )皆(jiē )育(yù )。育(yù )之(zhī )以(yǐ )时(shí ),而(ér )用(yòng )之(zhī )有(yǒu )节(jiē )。草(cǎo )木(mù )未(wèi )落(luò ),斧(fǔ )斤(jīn )不(bú )入(rù )于(yú )山(shān )林(lín );豺(chái )獭(tǎ )未(wèi )祭(jì ),罝(jū )网(wǎng )不(bú )布(bù )于(yú )野(yě )泽(zé );鹰(yīng )隼(sǔn )未(wèi )击(jī ),矰(zēng )弋(yì )不(bú )施(shī )于(yú )徯(xī )隧(suì )。既(jì )顺(shùn )时(shí )而(ér )取(qǔ )物(wù ),然(rán )犹(yóu )山(shān )不(bú )茬(chá )蘖(niè ),泽(zé )不(bú )伐(fá )夭(yāo ),蝝(yuān )鱼(yú )麛(mí )卵(luǎn ),咸(xián )有(yǒu )常(cháng )禁(jìn )。所(suǒ )以(yǐ )顺(shùn )时(shí )宣(xuān )气(qì ),蕃(fān )阜(fù )庶(shù )物(wù ),蓄(xù )足(zú )功(gōng )用(yòng ),如(rú )此(cǐ )之(zhī )备(bèi )也(yě )。然(rán )后(hòu )四(sì )民(mín )因(yīn )其(qí )土(tǔ )宜(yí ),各(gè )任(rèn )智(zhì )力(lì ),夙(sù )兴(xìng )夜(yè )寐(mèi ),以(yǐ )治(zhì )其(qí )业(yè ),相(xiàng )与(yǔ )通(tōng )功(gōng )易(yì )事(shì ),交(jiāo )利(lì )而(ér )俱(jù )赡(shàn ),非(fēi )有(yǒu )征(zhēng )发(fā )期(qī )会(huì ),而(ér )远(yuǎn )近(jìn )咸(xián )足(zú )。故(gù )《易(yì )》曰(yuē )“后(hòu )以(yǐ )财(cái )成(chéng )辅(fǔ )相(xiàng )天(tiān )地(dì )之(zhī )宜(yí ),以(yǐ )左(zuǒ )右(yòu )民(mín )”,“备(bèi )物(wù )致(zhì )用(yòng ),立(lì )成(chéng )器(qì )以(yǐ )为(wéi )天(tiān )下(xià )利(lì ),莫(mò )大(dà )乎(hū )圣(shèng )人(rén )”。此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )《管(guǎn )子(zǐ )》云(yún )古(gǔ )之(zhī )四(sì )民(mín )不(bú )得(dé )杂(zá )处(chù )。士(shì )相(xiàng )与(yǔ )言(yán )仁(rén )谊(yì )于(yú )闲(xián )宴(yàn ),工(gōng )相(xiàng )与(yǔ )议(yì )技(jì )巧(qiǎo )于(yú )官(guān )府(fǔ ),商(shāng )相(xiàng )与(yǔ )语(yǔ )财(cái )利(lì )于(yú )市(shì )井(jǐng ),农(nóng )相(xiàng )与(yǔ )谋(móu )稼(jià )穑(sè )于(yú )田(tián )野(yě ),朝(cháo )夕(xī )从(cóng )事(shì ),不(bú )见(jiàn )异(yì )物(wù )而(ér )迁(qiān )焉(yān )。故(gù )其(qí )父(fù )兄(xiōng )之(zhī )教(jiāo )不(bú )肃(sù )而(ér )成(chéng ),子(zǐ )弟(dì )之(zhī )学(xué )不(bú )劳(láo )而(ér )能(néng ),各(gè )安(ān )其(qí )居(jū )而(ér )乐(lè )其(qí )业(yè ),甘(gān )其(qí )食(shí )而(ér )美(měi )其(qí )服(fú ),虽(suī )见(jiàn )奇(qí )丽(lì )纷(fēn )华(huá ),非(fēi )其(qí )所(suǒ )习(xí ),辟(pì )犹(yóu )戎(róng )翟(zhái )之(zhī )与(yǔ )于(yú )越(yuè ),不(bú )相(xiàng )入(rù )矣(yǐ )。是(shì )以(yǐ )欲(yù )寡(guǎ )而(ér )事(shì )节(jiē ),财(cái )足(zú )而(ér )不(bú )争(zhēng )。于(yú )是(shì )在(zài )民(mín )上(shàng )者(zhě ),道(dào )之(zhī )以(yǐ )德(dé ),齐(qí )之(zhī )以(yǐ )礼(lǐ ),故(gù )民(mín )有(yǒu )耻(chǐ )而(ér )且(qiě )敬(jìng ),贵(guì )谊(yì )而(ér )贱(jiàn )利(lì )。此(cǐ )三(sān )代(dài )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )直(zhí )道(dào )而(ér )行(háng ),不(bú )严(yán )而(ér )治(zhì )之(zhī )大(dà )略(luè )也(yě )。

及(jí )周(zhōu )室(shì )衰(shuāi ),礼(lǐ )法(fǎ )堕(duò ),诸(zhū )侯(hóu )刻(kè )桷(jué )丹(dān )楹(yíng ),大(dà )夫(fū )山(shān )节(jiē )藻(zǎo )棁(tuō ),八(bā )佾(yì )舞(wǔ )于(yú )庭(tíng ),《雍(yōng )》彻(chè )于(yú )堂(táng )。其(qí )流(liú )至(zhì )乎(hū )士(shì )庶(shù )人(rén ),莫(mò )不(bú )离(lí )制(zhì )而(ér )弃(qì )本(běn ),稼(jià )穑(sè )之(zhī )民(mín )少(shǎo ),商(shāng )旅(lǚ )之(zhī )民(mín )多(duō ),谷(gǔ )不(bú )足(zú )而(ér )货(huò )有(yǒu )余(yú )。

陵(líng )夷(yí )至(zhì )乎(hū )桓(huán )、文(wén )之(zhī )后(hòu ),礼(lǐ )谊(yì )大(dà )坏(huài ),上(shàng )下(xià )相(xiàng )冒(mào ),国(guó )异(yì )政(zhèng ),家(jiā )殊(shū )俗(sú ),嗜(shì )欲(yù )不(bú )制(zhì ),僣(tiě )差(chà )亡(wáng )极(jí )。于(yú )是(shì )商(shāng )通(tōng )难(nán )得(dé )之(zhī )货(huò ),工(gōng )作(zuò )亡(wáng )用(yòng )之(zhī )器(qì ),士(shì )设(shè )反(fǎn )道(dào )之(zhī )行(háng ),以(yǐ )追(zhuī )时(shí )好(hǎo )而(ér )取(qǔ )世(shì )资(zī )。伪(wěi )民(mín )背(bèi )实(shí )而(ér )要(yào )名(míng ),奸(jiān )夫(fū )犯(fàn )害(hài )而(ér )求(qiú )利(lì ),篡(cuàn )弑(shì )取(qǔ )国(guó )者(zhě )为(wéi )王(wáng )公(gōng ),圉(yǔ )夺(duó )成(chéng )家(jiā )者(zhě )为(wéi )雄(xióng )桀(jié )。礼(lǐ )谊(yì )不(bú )足(zú )以(yǐ )拘(jū )君(jūn )子(zǐ ),刑(xíng )戮(lù )不(bú )足(zú )以(yǐ )威(wēi )小(xiǎo )人(rén )。富(fù )者(zhě )木(mù )土(tǔ )被(bèi )文(wén )锦(jǐn ),犬(quǎn )马(mǎ )余(yú )肉(ròu )粟(sù ),而(ér )贫(pín )者(zhě )短(duǎn )褐(hè )不(bú )完(wán ),含(hán )菽(shū )饮(yǐn )水(shuǐ )。其(qí )为(wéi )编(biān )户(hù )齐(qí )民(mín ),同(tóng )列(liè )而(ér )以(yǐ )财(cái )力(lì )相(xiàng )君(jūn ),虽(suī )为(wéi )仆(pú )虏(lǔ ),犹(yóu )亡(wáng )愠(yùn )色(sè )。故(gù )夫(fū )饰(shì )变(biàn )诈(zhà )为(wéi )奸(jiān )轨(guǐ )者(zhě ),自(zì )足(zú )乎(hū )一(yī )世(shì )之(zhī )间(jiān );守(shǒu )道(dào )循(xún )理(lǐ )者(zhě ),不(bú )免(miǎn )于(yú )饥(jī )寒(hán )之(zhī )患(huàn )。其(qí )教(jiāo )自(zì )上(shàng )兴(xìng ),由(yóu )法(fǎ )度(dù )之(zhī )无(wú )限(xiàn )也(yě )。故(gù )列(liè )其(qí )行(háng )事(shì ),以(yǐ )传(chuán )世(shì )变(biàn )云(yún )。

昔(xī )粤(yuè )王(wáng )勾(gōu )践(jiàn )困(kùn )于(yú )会(huì )稽(jī )之(zhī )上(shàng ),乃(nǎi )用(yòng )荡(dàng )蠡(lí )、计(jì )然(rán )。计(jì )然(rán )曰(yuē ):“知(zhī )斗(dòu )则(zé )修(xiū )备(bèi ),时(shí )用(yòng )则(zé )知(zhī )物(wù ),二(èr )者(zhě )形(xíng )则(zé )万(wàn )货(huò )之(zhī )情(qíng )可(kě )得(dé )见(jiàn )矣(yǐ )。故(gù )旱(hàn )则(zé )资(zī )舟(zhōu ),水(shuǐ )则(zé )资(zī )车(chē ),物(wù )之(zhī )理(lǐ )也(yě )。”推(tuī )此(cǐ )类(lèi )而(ér )修(xiū )之(zhī ),十(shí )年(nián )国(guó )富(fù ),厚(hòu )赂(lù )战(zhàn )士(shì ),遂(suí )报(bào )强(qiáng )吴(wú ),刷(shuā )会(huì )稽(jī )之(zhī )耻(chǐ )。范(fàn )蠡(lí )叹(tàn )曰(yuē ):“计(jì )然(rán )之(zhī )策(cè ),十(shí )用(yòng )其(qí )五(wǔ )而(ér )得(dé )意(yì )。既(jì )以(yǐ )施(shī )国(guó ),吾(wú )欲(yù )施(shī )之(zhī )家(jiā )。”乃(nǎi )乘(chéng )扁(biǎn )舟(zhōu ),浮(fú )江(jiāng )湖(hú ),变(biàn )名(míng )姓(xìng ),适(shì )齐(qí )为(wéi )鸱(chī )夷(yí )子(zǐ )皮(pí ),之(zhī )陶(táo )为(wéi )朱(zhū )公(gōng )。以(yǐ )为(wéi )陶(táo )天(tiān )下(xià )之(zhī )中(zhōng ),诸(zhū )侯(hóu )四(sì )通(tōng ),货(huò )物(wù )所(suǒ )交(jiāo )易(yì )也(yě ),乃(nǎi )治(zhì )产(chǎn )积(jī )居(jū ),与(yǔ )时(shí )逐(zhú )而(ér )不(bú )责(zé )于(yú )人(rén )。故(gù )善(shàn )治(zhì )产(chǎn )者(zhě ),能(néng )择(zé )人(rén )而(ér )任(rèn )时(shí )。十(shí )九(jiǔ )年(nián )之(zhī )间(jiān )三(sān )致(zhì )千(qiān )金(jīn ),再(zài )散(sàn )分(fèn )与(yǔ )贫(pín )友(yǒu )昆(kūn )弟(dì )。后(hòu )年(nián )衰(shuāi )老(lǎo ),听(tīng )子(zǐ )孙(sūn )修(xiū )业(yè )而(ér )息(xī )之(zhī ),遂(suí )至(zhì )巨(jù )万(wàn )。故(gù )言(yán )富(fù )者(zhě )称(chēng )陶(táo )朱(zhū )。

子(zǐ )赣(gàn )既(jì )学(xué )于(yú )仲(zhòng )尼(ní ),退(tuì )而(ér )仕(shì )卫(wèi ),发(fā )贮(zhù )鬻(yù )财(cái )曹(cáo )、鲁(lǔ )之(zhī )间(jiān )。七(qī )十(shí )子(zǐ )之(zhī )徒(tú ),赐(cì )最(zuì )为(wéi )饶(ráo ),而(ér )颜(yán )渊(yuān )箪(dān )食(shí )瓢(piáo )饮(yǐn ),在(zài )于(yú )陋(lòu )巷(xiàng )。子(zǐ )赣(gàn )结(jié )驷(sì )连(lián )骑(qí ),束(shù )帛(bó )之(zhī )币(bì )聘(pìn )享(xiǎng )诸(zhū )侯(hóu ),所(suǒ )至(zhì ),国(guó )君(jūn )无(wú )不(bú )分(fèn )庭(tíng )与(yǔ )之(zhī )抗(kàng )礼(lǐ )。然(rán )孔(kǒng )子(zǐ )贤(xián )颜(yán )渊(yuān )而(ér )讥(jī )子(zǐ )赣(gàn ),曰(yuē ):“回(huí )也(yě )其(qí )庶(shù )乎(hū ),屡(lǚ )空(kōng )。赐(cì )不(bú )受(shòu )命(mìng ),而(ér )货(huò )殖(zhí )焉(yān ),意(yì )则(zé )屡(lǚ )中(zhōng )。”

白(bái )圭(guī ),周(zhōu )人(rén )也(yě )。当(dāng )魏(wèi )文(wén )侯(hóu )时(shí ),李(lǐ )史(shǐ )务(wù )尽(jìn )地(dì )力(lì ),而(ér )白(bái )圭(guī )乐(lè )观(guān )时(shí )变(biàn ),故(gù )人(rén )弃(qì )我(wǒ )取(qǔ ),人(rén )取(qǔ )我(wǒ )予(yǔ )。能(néng )薄(báo )饮(yǐn )食(shí ),忍(rěn )嗜(shì )欲(yù ),节(jiē )衣(yī )服(fú ),与(yǔ )用(yòng )事(shì )僮(tóng )仆(pú )同(tóng )苦(kǔ )乐(lè ),趋(qū )时(shí )若(ruò )猛(měng )兽(shòu )挚(zhì )鸟(niǎo )之(zhī )发(fā )。故(gù )曰(yuē ):“吾(wú )治(zhì )生(shēng )犹(yóu )伊(yī )尹(yǐn )、吕(lǚ )尚(shàng )之(zhī )谋(móu ),孙(sūn )、吴(wú )用(yòng )兵(bīng ),商(shāng )鞅(yāng )行(háng )法(fǎ )是(shì )也(yě )。故(gù )智(zhì )不(bú )足(zú )与(yǔ )权(quán )变(biàn ),勇(yǒng )不(bú )足(zú )以(yǐ )决(jué )断(duàn ),仁(rén )不(bú )能(néng )以(yǐ )取(qǔ )予(yǔ ),强(qiáng )不(bú )能(néng )以(yǐ )有(yǒu )守(shǒu ),虽(suī )欲(yù )学(xué )吾(wú )术(shù ),终(zhōng )不(bú )告(gào )也(yě )。”盖(gài )天(tiān )下(xià )言(yán )治(zhì )生(shēng )者(zhě )祖(zǔ )白(bái )圭(guī )。

猗(yī )顿(dùn )用(yòng )盬(gù )盐(yán )起(qǐ ),邯(hán )郸(dān )郭(guō )纵(zòng )以(yǐ )铸(zhù )冶(yě )成(chéng )业(yè ),与(yǔ )王(wáng )者(zhě )埒(liè )富(fù )。

乌(wū )氏(shì )蠃(luǒ )畜(chù )牧(mù ),及(jí )众(zhòng ),斥(chì )卖(mài ),求(qiú )奇(qí )缯(zēng )物(wù ),间(jiān )献(xiàn )戎(róng )王(wáng )。戎(róng )王(wáng )十(shí )倍(bèi )其(qí )偿(cháng ),予(yǔ )畜(chù ),畜(chù )至(zhì )用(yòng )谷(gǔ )量(liàng )牛(niú )马(mǎ )。秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )令(lìng )蠃(luǒ )比(bǐ )封(fēng )君(jūn ),以(yǐ )时(shí )与(yǔ )列(liè )臣(chén )朝(cháo )请(qǐng )。

巴(bā )寡(guǎ )妇(fù )清(qīng ),其(qí )先(xiān )得(dé )丹(dān )穴(xué ),而(ér )擅(shàn )其(qí )利(lì )数(shù )世(shì ),家(jiā )亦(yì )不(bú )訾(zī )。清(qīng )寡(guǎ )妇(fù )能(néng )守(shǒu )其(qí )业(yè ),用(yòng )财(cái )自(zì )卫(wèi ),人(rén )不(bú )敢(gǎn )犯(fàn )。始(shǐ )皇(huáng )以(yǐ )为(wéi )贞(zhēn )妇(fù )而(ér )客(kè )之(zhī ),为(wéi )筑(zhù )女(nǚ )怀(huái )清(qīng )台(tái )。

秦(qín )汉(hàn )之(zhī )制(zhì ),列(liè )侯(hóu )封(fēng )君(jūn )食(shí )租(zū )税(shuì ),岁(suì )率(lǜ )户(hù )二(èr )百(bǎi )。千(qiān )户(hù )之(zhī )君(jūn )则(zé )二(èr )十(shí )万(wàn ),朝(cháo )觐(jìn )聘(pìn )享(xiǎng )出(chū )其(qí )中(zhōng )。庶(shù )民(mín )农(nóng )工(gōng )商(shāng )贾(jiǎ ),率(lǜ )亦(yì )岁(suì )万(wàn )息(xī )二(èr )千(qiān ),百(bǎi )万(wàn )之(zhī )家(jiā )即(jí )二(èr )十(shí )万(wàn ),而(ér )更(gèng )徭(yáo )租(zū )赋(fù )出(chū )其(qí )中(zhōng ),衣(yī )食(shí )好(hǎo )美(měi )矣(yǐ )。故(gù )曰(yuē )陆(lù )地(dì )牧(mù )马(mǎ )二(èr )百(bǎi )蹄(tí ),牛(niú )千(qiān )蹄(tí )角(jiǎo ),千(qiān )足(zú )羊(yáng ),泽(zé )中(zhōng )千(qiān )足(zú )彘(zhì ),水(shuǐ )居(jū )千(qiān )石(shí )鱼(yú )波(bō ),山(shān )居(jū )千(qiān )章(zhāng )之(zhī )萩(jiāo )。安(ān )邑(yì )千(qiān )树(shù )枣(zǎo );燕(yàn )、秦(qín )千(qiān )树(shù )栗(lì );蜀(shǔ )、汉(hàn )、江(jiāng )陵(líng )千(qiān )树(shù )橘(jú );淮(huái )北(běi )荥(yíng )南(nán )河(hé )济(jì )之(zhī )间(jiān )千(qiān )树(shù )萩(jiāo );陈(chén )、夏(xià )千(qiān )亩(mǔ )漆(qī );齐(qí )、鲁(lǔ )千(qiān )亩(mǔ )桑(sāng )麻(má );渭(wèi )川(chuān )千(qiān )亩(mǔ )竹(zhú );及(jí )名(míng )国(guó )万(wàn )家(jiā )之(zhī )城(chéng ),带(dài )郭(guō )千(qiān )亩(mǔ )亩(mǔ )钟(zhōng )之(zhī )田(tián ),若(ruò )千(qiān )亩(mǔ )卮(zhī )茜(qiàn ),千(qiān )畦(qí )姜(jiāng )韭(jiǔ ):此(cǐ )其(qí )人(rén )皆(jiē )与(yǔ )千(qiān )户(hù )侯(hóu )等(děng )。

谚(yàn )曰(yuē ):“以(yǐ )贫(pín )求(qiú )富(fù ),农(nóng )不(bú )如(rú )工(gōng ),工(gōng )不(bú )如(rú )商(shāng ),刺(cì )绣(xiù )文(wén )不(bú )如(rú )倚(yǐ )市(shì )门(mén )。”此(cǐ )言(yán )末(mò )业(yè ),贫(pín )者(zhě )之(zhī )资(zī )也(yě )。通(tōng )邑(yì )大(dà )都(dōu )酤(gū )一(yī )岁(suì )千(qiān )酿(niàng ),醯(xī )酱(jiàng )千(qiān )瓨(hóng ),浆(jiāng )千(qiān )儋(dān ),屠(tú )牛(niú )、羊(yáng )、彘(zhì )千(qiān )皮(pí ),谷(gǔ )籴(dí )千(qiān )钟(zhōng ),薪(xīn )槁(gǎo )千(qiān )车(chē ),舩(fán )长(zhǎng )千(qiān )丈(zhàng ),木(mù )千(qiān )章(zhāng ),竹(zhú )竿(gān )万(wàn )个(gè ),轺(yáo )车(chē )百(bǎi )乘(chéng ),牛(niú )车(chē )千(qiān )两(liǎng );木(mù )器(qì )漆(qī )者(zhě )千(qiān )枚(méi ),铜(tóng )器(qì )千(qiān )钧(jūn ),素(sù )木(mù )铁(tiě )器(qì )若(ruò )卮(zhī )茜(qiàn )千(qiān )石(shí ),马(mǎ )蹄(tí )千(qiān ),牛(niú )千(qiān )足(zú ),羊(yáng )、彘(zhì )千(qiān )双(shuāng ),童(tóng )手(shǒu )指(zhǐ )千(qiān ),筋(jīn )角(jiǎo )丹(dān )沙(shā )千(qiān )斤(jīn ),其(qí )帛(bó )絮(xù )细(xì )布(bù )千(qiān )钧(jūn ),文(wén )采(cǎi )千(qiān )匹(pǐ ),荅(dá )布(bù )皮(pí )革(gé )千(qiān )石(shí ),漆(qī )千(qiān )大(dà )斗(dòu ),蘖(niè )曲(qǔ )盐(yán )豉(chǐ )千(qiān )合(hé ),鲐(tái )鮆(jì )千(qiān )斤(jīn ),鮿(zhé )鲍(bào )千(qiān )钧(jūn ),枣(zǎo )栗(lì )千(qiān )石(shí )者(zhě )三(sān )之(zhī ),狐(hú )貂(diāo )裘(qiú )千(qiān )皮(pí ),羔(gāo )羊(yáng )裘(qiú )千(qiān )石(shí ),旃(zhān )席(xí )千(qiān )具(jù ),它(tā )果(guǒ )采(cǎi )千(qiān )种(zhǒng ),子(zǐ )贷(dài )金(jīn )钱(qián )千(qiān )贯(guàn ),节(jiē )驵(zǎng )侩(kuài ),贪(tān )贾(jiǎ )三(sān )之(zhī ),廉(lián )贾(jiǎ )五(wǔ )之(zhī ),亦(yì )比(bǐ )千(qiān )乘(chéng )之(zhī )家(jiā ),此(cǐ )其(qí )大(dà )率(lǜ )也(yě )。

蜀(shǔ )卓(zhuó )氏(shì )之(zhī )先(xiān ),赵(zhào )人(rén )也(yě ),用(yòng )铁(tiě )冶(yě )富(fù )。秦(qín )破(pò )赵(zhào ),迁(qiān )卓(zhuó )氏(shì )之(zhī )蜀(shǔ ),夫(fū )妻(qī )推(tuī )辇(niǎn )行(háng )。诸(zhū )迁(qiān )虏(lǔ )少(shǎo )有(yǒu )余(yú )财(cái ),急(jí )与(yǔ )吏(lì ),求(qiú )近(jìn )处(chù ),处(chù )葭(jiā )萌(méng )。唯(wéi )卓(zhuó )氏(shì )曰(yuē ):“此(cǐ )地(dì )狭(xiá )薄(báo )。吾(wú )闻(wén )崏(mín )山(shān )之(zhī )下(xià )沃(wò )野(yě ),下(xià )有(yǒu )踆(qūn )鸱(chī ),至(zhì )死(sǐ )不(bú )饥(jī )。民(mín )工(gōng )作(zuò )布(bù ),易(yì )贾(jiǎ )。”乃(nǎi )求(qiú )远(yuǎn )迁(qiān )。致(zhì )之(zhī )临(lín )邛(qióng ),大(dà )憙(xǐ ),即(jí )铁(tiě )山(shān )鼓(gǔ )铸(zhù ),运(yùn )筹(chóu )算(suàn ),贾(jiǎ )滇(diān )、蜀(shǔ )民(mín ),富(fù )至(zhì )童(tóng )八(bā )百(bǎi )人(rén ),田(tián )池(chí )射(shè )猎(liè )之(zhī )乐(lè )拟(nǐ )于(yú )人(rén )君(jūn )。

程(chéng )郑(zhèng ),山(shān )东(dōng )迁(qiān )虏(lǔ )也(yě ),亦(yì )冶(yě )铸(zhù ),贾(jiǎ )魋(tuí )结(jié )民(mín ),富(fù )埒(liè )卓(zhuó )氏(shì )。

程(chéng )、卓(zhuó )既(jì )衰(shuāi ),至(zhì )成(chéng )、哀(āi )间(jiān ),成(chéng )都(dōu )罗(luó )裒(póu )訾(zī )至(zhì )巨(jù )万(wàn )。初(chū ),裒(póu )贾(jiǎ )京(jīng )师(shī ),随(suí )身(shēn )数(shù )十(shí )百(bǎi )万(wàn ),为(wéi )平(píng )陵(líng )石(shí )氏(shì )持(chí )钱(qián )。其(qí )人(rén )强(qiáng )力(lì )。石(shí )氏(shì )訾(zī )次(cì )如(rú )、苴(jū ),亲(qīn )信(xìn ),厚(hòu )资(zī )遣(qiǎn )之(zhī ),令(lìng )往(wǎng )来(lái )巴(bā )、蜀(shǔ ),数(shù )年(nián )间(jiān )致(zhì )千(qiān )余(yú )万(wàn )。裒(póu )举(jǔ )其(qí )半(bàn )赂(lù )遗(yí )曲(qǔ )阳(yáng )、定(dìng )陵(líng )侯(hóu ),依(yī )其(qí )权(quán )力(lì ),赊(shē )贷(dài )郡(jùn )国(guó ),人(rén )莫(mò )敢(gǎn )负(fù )。擅(shàn )盐(yán )井(jǐng )之(zhī )利(lì ),期(qī )年(nián )所(suǒ )得(dé )自(zì )倍(bèi ),遂(suí )殖(zhí )其(qí )货(huò )。

宛(wǎn )孔(kǒng )氏(shì )之(zhī )先(xiān ),梁(liáng )人(rén )也(yě ),用(yòng )铁(tiě )冶(yě )为(wéi )业(yè )。秦(qín )灭(miè )魏(wèi ),迁(qiān )孔(kǒng )氏(shì )南(nán )阳(yáng ),大(dà )鼓(gǔ )铸(zhù ),规(guī )陂(bēi )田(tián ),连(lián )骑(qí )游(yóu )诸(zhū )侯(hóu ),因(yīn )通(tōng )商(shāng )贾(jiǎ )之(zhī )利(lì ),有(yǒu )游(yóu )闲(xián )公(gōng )子(zǐ )之(zhī )名(míng )。然(rán )其(qí )赢(yíng )得(dé )过(guò )当(dāng ),愈(yù )于(yú )孅(qiān )啬(sè ),家(jiā )致(zhì )数(shù )千(qiān )金(jīn ),故(gù )南(nán )阳(yáng )行(háng )贾(jiǎ )尽(jìn )法(fǎ )孔(kǒng )氏(shì )之(zhī )雍(yōng )容(róng )。

鲁(lǔ )人(rén )俗(sú )俭(jiǎn )啬(sè ),而(ér )丙(bǐng )氏(shì )尤(yóu )甚(shèn ),以(yǐ )铁(tiě )冶(yě )起(qǐ ),富(fù )至(zhì )巨(jù )万(wàn )。然(rán )家(jiā )自(zì )父(fù )兄(xiōng )子(zǐ )弟(dì )约(yuē ),俯(fǔ )有(yǒu )拾(shí ),仰(yǎng )有(yǒu )取(qǔ ),贳(shì )贷(dài )行(háng )贾(jiǎ )遍(biàn )郡(jùn )国(guó )。邹(zōu )、鲁(lǔ )以(yǐ )其(qí )故(gù ),多(duō )去(qù )文(wén )学(xué )而(ér )趋(qū )利(lì )。

齐(qí )俗(sú )贱(jiàn )奴(nú )虏(lǔ ),而(ér )刀(dāo )间(jiān )独(dú )爱(ài )贵(guì )之(zhī )。桀(jié )黠(xiá )奴(nú ),人(rén )之(zhī )所(suǒ )患(huàn ),唯(wéi )刀(dāo )间(jiān )收(shōu )取(qǔ ),使(shǐ )之(zhī )逐(zhú )鱼(yú )盐(yán )商(shāng )贾(jiǎ )之(zhī )利(lì ),或(huò )连(lián )车(chē )骑(qí )交(jiāo )守(shǒu )相(xiàng ),然(rán )愈(yù )益(yì )任(rèn )之(zhī ),终(zhōng )得(dé )其(qí )力(lì ),起(qǐ )数(shù )千(qiān )万(wàn )。故(gù )曰(yuē )“宁(níng )爵(jué )无(wú )刀(dāo )”,言(yán )能(néng )使(shǐ )豪(háo )奴(nú )自(zì )饶(ráo ),而(ér )尽(jìn )其(qí )力(lì )也(yě )。刀(dāo )间(jiān )既(jì )衰(shuāi ),至(zhì )成(chéng )、哀(āi )间(jiān ),临(lín )淄(zī )姓(xìng )伟(wěi )訾(zī )五(wǔ )千(qiān )万(wàn )。

周(zhōu )人(rén )既(jì )孅(qiān ),而(ér )师(shī )史(shǐ )尤(yóu )甚(shèn ),转(zhuǎn )毂(gū )百(bǎi )数(shù ),贾(jiǎ )郡(jùn )国(guó ),无(wú )所(suǒ )不(bú )至(zhì )。雒(luò )阳(yáng )街(jiē )居(jū )在(zài )齐(qí )、秦(qín )、楚(chǔ )、赵(zhào )之(zhī )中(zhōng ),富(fù )家(jiā )相(xiàng )矜(jīn )以(yǐ )久(jiǔ )贾(jiǎ ),过(guò )邑(yì )不(bú )入(rù )门(mén )。设(shè )用(yòng )此(cǐ )等(děng ),故(gù )师(shī )史(shǐ )能(néng )致(zhì )十(shí )千(qiān )万(wàn )。

师(shī )史(shǐ )既(jì )衰(shuāi ),至(zhì )成(chéng )、哀(āi )、王(wáng )莽(mǎng )时(shí ),雒(luò )阳(yáng )张(zhāng )长(zhǎng )叔(shū )、薛(xuē )子(zǐ )促(cù )訾(zī )亦(yì )十(shí )千(qiān )万(wàn )。莽(mǎng )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )纳(nà )言(yán )士(shì ),欲(yù )法(fǎ )武(wǔ )帝(dì ),然(rán )不(bú )能(néng )得(dé )其(qí )利(lì )。

宣(xuān )曲(qǔ )任(rèn )氏(shì ),其(qí )先(xiān )为(wéi )督(dū )道(dào )仓(cāng )吏(lì )。秦(qín )之(zhī )败(bài )也(yě ),豪(háo )桀(jié )争(zhēng )取(qǔ )金(jīn )玉(yù ),任(rèn )氏(shì )独(dú )窖(jiào )仓(cāng )粟(sù )。楚(chǔ )、汉(hàn )相(xiàng )距(jù )荥(yíng )阳(yáng ),民(mín )不(bú )得(dé )耕(gēng )种(zhǒng ),米(mǐ )石(shí )至(zhì )万(wàn ),而(ér )豪(háo )桀(jié )金(jīn )玉(yù )尽(jìn )归(guī )任(rèn )氏(shì ),任(rèn )氏(shì )以(yǐ )此(cǐ )起(qǐ )富(fù )。富(fù )人(rén )奢(shē )侈(chǐ ),而(ér )任(rèn )氏(shì )折(shé )节(jiē )为(wéi )力(lì )田(tián )畜(chù )。人(rén )争(zhēng )取(qǔ )贱(jiàn )贾(jiǎ ),任(rèn )氏(shì )独(dú )取(qǔ )贵(guì )善(shàn ),富(fù )者(zhě )数(shù )世(shì )。然(rán )任(rèn )公(gōng )家(jiā )约(yuē ),非(fēi )田(tián )畜(chù )所(suǒ )生(shēng )不(bú )衣(yī )食(shí ),公(gōng )事(shì )不(bú )毕(bì )则(zé )不(bú )得(dé )饮(yǐn )酒(jiǔ )食(shí )肉(ròu )。以(yǐ )此(cǐ )为(wéi )闾(lǘ )里(lǐ )率(lǜ ),故(gù )富(fù )而(ér )主(zhǔ )上(shàng )重(zhòng )之(zhī )。

塞(sāi )之(zhī )斥(chì )也(yě ),唯(wéi )桥(qiáo )桃(táo )以(yǐ )致(zhì )马(mǎ )千(qiān )匹(pǐ ),牛(niú )倍(bèi )之(zhī ),羊(yáng )万(wàn ),粟(sù )以(yǐ )万(wàn )钟(zhōng )计(jì )。

吴(wú )、楚(chǔ )兵(bīng )之(zhī )起(qǐ ),长(zhǎng )安(ān )中(zhōng )列(liè )侯(hóu )封(fēng )君(jūn )行(háng )从(cóng )军(jūn )旅(lǚ ),赍(jī )貣(tè )子(zǐ )钱(qián )家(jiā ),子(zǐ )钱(qián )家(jiā )以(yǐ )为(wéi )关(guān )东(dōng )成(chéng )败(bài )未(wèi )决(jué ),莫(mò )肯(kěn )予(yǔ )。唯(wéi )毋(wú )盐(yán )氏(shì )出(chū )捐(juān )千(qiān )金(jīn )贷(dài ),其(qí )息(xī )十(shí )之(zhī )。三(sān )月(yuè ),吴(wú )、楚(chǔ )平(píng )。一(yī )岁(suì )之(zhī )中(zhōng ),则(zé )毋(wú )盐(yán )氏(shì )息(xī )十(shí )倍(bèi ),用(yòng )此(cǐ )富(fù )关(guān )中(zhōng )。

关(guān )中(zhōng )富(fù )商(shāng )大(dà )贾(jiǎ ),大(dà )氐(dī )尽(jìn )诸(zhū )田(tián ),田(tián )墙(qiáng )、田(tián )兰(lán )。韦(wéi )家(jiā )栗(lì )氏(shì )、安(ān )陵(líng )杜(dù )氏(shì )亦(yì )巨(jù )万(wàn )。前(qián )富(fù )者(zhě )既(jì )衰(shuāi ),自(zì )元(yuán )、成(chéng )讫(qì )王(wáng )莽(mǎng ),京(jīng )师(shī )富(fù )人(rén )杜(dù )陵(líng )樊(fán )嘉(jiā ),茂(mào )陵(líng )挚(zhì )网(wǎng ),平(píng )陵(líng )如(rú )氏(shì )、苴(jū )氏(shì ),长(zhǎng )安(ān )丹(dān )王(wáng )君(jūn )房(fáng ),豉(chǐ )樊(fán )少(shǎo )翁(wēng )、王(wáng )孙(sūn )大(dà )卿(qīng ),为(wéi )天(tiān )下(xià )高(gāo )訾(zī )。樊(fán )嘉(jiā )五(wǔ )千(qiān )万(wàn ),其(qí )余(yú )皆(jiē )巨(jù )万(wàn )矣(yǐ )。王(wáng )孙(sūn )卿(qīng )以(yǐ )财(cái )养(yǎng )士(shì ),与(yǔ )雄(xióng )桀(jié )交(jiāo ),王(wáng )莽(mǎng )以(yǐ )为(wéi )京(jīng )司(sī )市(shì )师(shī ),汉(hàn )司(sī )东(dōng )市(shì )令(lìng )也(yě )。

此(cǐ )其(qí )章(zhāng )章(zhāng )尤(yóu )著(zhe )者(zhě )也(yě )。其(qí )余(yú )郡(jùn )国(guó )富(fù )民(mín )兼(jiān )业(yè )颛(zhuān )利(lì ),以(yǐ )货(huò )赂(lù )自(zì )行(háng ),取(qǔ )重(zhòng )于(yú )乡(xiāng )里(lǐ )者(zhě ),不(bú )可(kě )胜(shèng )数(shù )。故(gù )秦(qín )杨(yáng )以(yǐ )田(tián )农(nóng )而(ér )甲(jiǎ )一(yī )州(zhōu ),翁(wēng )伯(bó )以(yǐ )贩(fàn )脂(zhī )而(ér )倾(qīng )县(xiàn )邑(yì ),张(zhāng )氏(shì )以(yǐ )卖(mài )酱(jiàng )而(ér )隃(yú )侈(chǐ ),质(zhì )氏(shì )以(yǐ )洒(sǎ )削(xuē )而(ér )鼎(dǐng )食(shí ),浊(zhuó )氏(shì )以(yǐ )胃(wèi )脯(pú )而(ér )连(lián )骑(qí ),张(zhāng )里(lǐ )以(yǐ )马(mǎ )医(yī )而(ér )击(jī )钟(zhōng ),皆(jiē )越(yuè )法(fǎ )矣(yǐ )。然(rán )常(cháng )循(xún )守(shǒu )事(shì )业(yè ),积(jī )累(lèi )赢(yíng )利(lì ),渐(jiàn )有(yǒu )所(suǒ )起(qǐ )。至(zhì )于(yú )蜀(shǔ )卓(zhuó ),宛(wǎn )孔(kǒng ),齐(qí )之(zhī )刀(dāo )间(jiān ),公(gōng )擅(shàn )山(shān )川(chuān )铜(tóng )铁(tiě )鱼(yú )盐(yán )市(shì )井(jǐng )之(zhī )入(rù ),运(yùn )其(qí )筹(chóu )策(cè ),上(shàng )争(zhēng )王(wáng )者(zhě )之(zhī )利(lì ),下(xià )锢(gù )齐(qí )民(mín )之(zhī )业(yè ),皆(jiē )陷(xiàn )不(bú )轨(guǐ )奢(shē )僣(tiě )之(zhī )恶(è )。又(yòu )况(kuàng )掘(jué )冢(zhǒng )搏(bó )掩(yǎn ),犯(fàn )奸(jiān )成(chéng )富(fù ),曲(qǔ )叔(shū )、稽(jī )发(fā )、雍(yōng )乐(lè )成(chéng )之(zhī )徒(tú ),犹(yóu )夏(xià )齿(chǐ )列(liè ),伤(shāng )化(huà )败(bài )俗(sú ),大(dà )乱(luàn )之(zhī )道(dào )也(yě )。

阅读:25044

打赏捐助〔Donate〕>>>

《货殖传》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库