春申君列传【登录】

《史记》 > 七十列传 > 《春申君列传》 > 拼音版

春(chūn )申(shēn )君(jūn )者(zhě ),楚(chǔ )人(rén )也(yě ),名(míng )歇(xiē ),姓(xìng )黄(huáng )氏(shì )。游(yóu )学(xué )博(bó )闻(wén ),事(shì )楚(chǔ )顷(qǐng )襄(xiāng )王(wáng )。顷(qǐng )襄(xiāng )王(wáng )以(yǐ )歇(xiē )为(wéi )辩(biàn ),使(shǐ )於(yú )秦(qín )。秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )使(shǐ )白(bái )起(qǐ )攻(gōng )韩(hán )、魏(wèi ),败(bài )之(zhī )於(yú )华(huá )阳(yáng ),禽(qín )魏(wèi )将(jiāng )芒(máng )卯(mǎo ),韩(hán )、魏(wèi )服(fú )而(ér )事(shì )秦(qín )。秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )方(fāng )令(lìng )白(bái )起(qǐ )与(yǔ )韩(hán )、魏(wèi )共(gòng )伐(fá )楚(chǔ ),未(wèi )行(háng ),而(ér )楚(chǔ )使(shǐ )黄(huáng )歇(xiē )適(shì )至(zhì )於(yú )秦(qín ),闻(wén )秦(qín )之(zhī )计(jì )。当(dāng )是(shì )之(zhī )时(shí ),秦(qín )已(yǐ )前(qián )使(shǐ )白(bái )起(qǐ )攻(gōng )楚(chǔ ),取(qǔ )巫(wū )、黔(qián )中(zhōng )之(zhī )郡(jùn ),拔(bá )鄢(yān )郢(yǐng ),东(dōng )至(zhì )竟(jìng )陵(líng ),楚(chǔ )顷(qǐng )襄(xiāng )王(wáng )东(dōng )徙(xǐ )治(zhì )於(yú )陈(chén )县(xiàn )。黄(huáng )歇(xiē )见(jiàn )楚(chǔ )怀(huái )王(wáng )之(zhī )为(wéi )秦(qín )所(suǒ )诱(yòu )而(ér )入(rù )朝(cháo ),遂(suí )见(jiàn )欺(qī ),留(liú )死(sǐ )於(yú )秦(qín )。顷(qǐng )襄(xiāng )王(wáng ),其(qí )子(zǐ )也(yě ),秦(qín )轻(qīng )之(zhī ),恐(kǒng )壹(yī )举(jǔ )兵(bīng )而(ér )灭(miè )楚(chǔ )。歇(xiē )乃(nǎi )上(shàng )书(shū )说(shuō )秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )曰(yuē ):

天(tiān )下(xià )莫(mò )彊(jiāng )於(yú )秦(qín )、楚(chǔ )。今(jīn )闻(wén )大(dà )王(wáng )欲(yù )伐(fá )楚(chǔ ),此(cǐ )犹(yóu )两(liǎng )虎(hǔ )相(xiàng )与(yǔ )斗(dòu )。两(liǎng )虎(hǔ )相(xiàng )与(yǔ )斗(dòu )而(ér )驽(nú )犬(quǎn )受(shòu )其(qí )弊(bì ),不(bú )如(rú )善(shàn )楚(chǔ )。臣(chén )请(qǐng )言(yán )其(qí )说(shuō ):臣(chén )闻(wén )物(wù )至(zhì )则(zé )反(fǎn ),冬(dōng )夏(xià )是(shì )也(yě );致(zhì )至(zhì )则(zé )危(wēi ),累(lèi )釭(gāng )是(shì )也(yě )。今(jīn )大(dà )国(guó )之(zhī )地(dì ),遍(biàn )天(tiān )下(xià )有(yǒu )其(qí )二(èr )垂(chuí ),此(cǐ )从(cóng )生(shēng )民(mín )已(yǐ )来(lái ),万(wàn )乘(chéng )之(zhī )地(dì )未(wèi )尝(cháng )有(yǒu )也(yě )。先(xiān )帝(dì )文(wén )王(wáng )、庄(zhuāng )王(wáng )之(zhī )身(shēn ),三(sān )世(shì )不(bú )妄(wàng )接(jiē )地(dì )於(yú )齐(qí ),以(yǐ )绝(jué )从(cóng )亲(qīn )之(zhī )要(yào )。今(jīn )王(wáng )使(shǐ )盛(shèng )桥(qiáo )守(shǒu )事(shì )於(yú )韩(hán ),盛(shèng )桥(qiáo )以(yǐ )其(qí )地(dì )入(rù )秦(qín ),是(shì )王(wáng )不(bú )用(yòng )甲(jiǎ ),不(bú )信(xìn )威(wēi ),而(ér )得(dé )百(bǎi )里(lǐ )之(zhī )地(dì )。王(wáng )可(kě )谓(wèi )能(néng )矣(yǐ )。王(wáng )又(yòu )举(jǔ )甲(jiǎ )而(ér )攻(gōng )魏(wèi ),杜(dù )大(dà )梁(liáng )之(zhī )门(mén ),举(jǔ )河(hé )内(nèi ),拔(bá )燕(yàn )、酸(suān )枣(zǎo )、虚(xū )、桃(táo ),入(rù )邢(xíng ),魏(wèi )之(zhī )兵(bīng )云(yún )翔(xiáng )而(ér )不(bú )敢(gǎn )捄(jū )。王(wáng )之(zhī )功(gōng )亦(yì )多(duō )矣(yǐ )。王(wáng )休(xiū )甲(jiǎ )息(xī )众(zhòng ),二(èr )年(nián )而(ér )後(hòu )复(fù )之(zhī );又(yòu )并(bìng )蒲(pú )、衍(yǎn )、首(shǒu )、垣(yuán ),以(yǐ )临(lín )仁(rén )、平(píng )丘(qiū ),黄(huáng )、济(jì )阳(yáng )婴(yīng )城(chéng )而(ér )魏(wèi )氏(shì )服(fú );王(wáng )又(yòu )割(gē )濮(pú )

之(zhī )北(běi ),注(zhù )齐(qí )秦(qín )之(zhī )要(yào ),绝(jué )楚(chǔ )赵(zhào )之(zhī )脊(jǐ ),天(tiān )下(xià )五(wǔ )合(hé )六(liù )聚(jù )而(ér )不(bú )敢(gǎn )救(jiù )。王(wáng )之(zhī )威(wēi )亦(yì )单(dān )矣(yǐ )。

王(wáng )若(ruò )能(néng )持(chí )功(gōng )守(shǒu )威(wēi ),绌(chù )攻(gōng )取(qǔ )之(zhī )心(xīn )而(ér )肥(féi )仁(rén )义(yì )之(zhī )地(dì ),使(shǐ )无(wú )後(hòu )患(huàn ),三(sān )王(wáng )不(bú )足(zú )四(sì ),五(wǔ )伯(bó )不(bú )足(zú )六(liù )也(yě )。王(wáng )若(ruò )负(fù )人(rén )徒(tú )之(zhī )众(zhòng ),仗(zhàng )兵(bīng )革(gé )之(zhī )彊(jiāng ),乘(chéng )毁(huǐ )魏(wèi )之(zhī )威(wēi ),而(ér )欲(yù )以(yǐ )力(lì )臣(chén )天(tiān )下(xià )之(zhī )主(zhǔ ),臣(chén )恐(kǒng )其(qí )有(yǒu )後(hòu )患(huàn )也(yě )。诗(shī )曰(yuē )“靡(mí )不(bú )有(yǒu )初(chū ),鲜(xiān )克(kè )有(yǒu )终(zhōng )”。易(yì )曰(yuē )“狐(hú )涉(shè )水(shuǐ ),濡(rú )其(qí )尾(wěi )”。此(cǐ )言(yán )始(shǐ )之(zhī )易(yì ),终(zhōng )之(zhī )难(nán )也(yě )。何(hé )以(yǐ )知(zhī )其(qí )然(rán )也(yě )?昔(xī )智(zhì )氏(shì )见(jiàn )伐(fá )赵(zhào )之(zhī )利(lì )而(ér )不(bú )知(zhī )榆(yú )次(cì )之(zhī )祸(huò ),吴(wú )见(jiàn )伐(fá )齐(qí )之(zhī )便(biàn )而(ér )不(bú )知(zhī )干(gàn )隧(suì )之(zhī )败(bài )。此(cǐ )二(èr )国(guó )者(zhě ),非(fēi )无(wú )大(dà )功(gōng )也(yě ),没(méi )利(lì )於(yú )前(qián )而(ér )易(yì )患(huàn )於(yú )後(hòu )也(yě )。吴(wú )之(zhī )信(xìn )越(yuè )也(yě ),从(cóng )而(ér )伐(fá )齐(qí ),既(jì )胜(shèng )齐(qí )人(rén )於(yú )艾(ài )陵(líng ),还(hái )为(wéi )越(yuè )王(wáng )禽(qín )三(sān )渚(zhǔ )之(zhī )浦(pǔ )。智(zhì )氏(shì )之(zhī )信(xìn )韩(hán )、魏(wèi )也(yě ),从(cóng )而(ér )伐(fá )赵(zhào ),攻(gōng )晋(jìn )阳(yáng )城(chéng ),胜(shèng )有(yǒu )日(rì )矣(yǐ ),韩(hán )、魏(wèi )叛(pàn )之(zhī ),杀(shā )智(zhì )伯(bó )瑶(yáo )於(yú )凿(záo )台(tái )之(zhī )下(xià )。今(jīn )王(wáng )妒(dù )楚(chǔ )之(zhī )不(bú )毁(huǐ )也(yě ),而(ér )忘(wàng )毁(huǐ )楚(chǔ )之(zhī )彊(jiāng )韩(hán )、魏(wèi )也(yě ),臣(chén )为(wéi )王(wáng )虑(lǜ )而(ér )不(bú )取(qǔ )也(yě )。

诗(shī )曰(yuē )“大(dà )武(wǔ )远(yuǎn )宅(zhái )而(ér )不(bú )涉(shè )”。从(cóng )此(cǐ )观(guān )之(zhī ),楚(chǔ )国(guó ),援(yuán )也(yě );邻(lín )国(guó ),敌(dí )也(yě )。诗(shī )云(yún )“趯(yuè )趯(yuè )

免(miǎn ),还(hái )犬(quǎn )获(huò )之(zhī )。他(tā )人(rén )有(yǒu )心(xīn ),余(yú )忖(cǔn )度(dù )之(zhī )”。今(jīn )王(wáng )中(zhōng )道(dào )而(ér )信(xìn )韩(hán )、魏(wèi )之(zhī )善(shàn )王(wáng )也(yě ),此(cǐ )正(zhèng )吴(wú )之(zhī )信(xìn )越(yuè )也(yě )。臣(chén )闻(wén )之(zhī ),敌(dí )不(bú )可(kě )假(jiǎ ),时(shí )不(bú )可(kě )失(shī )。臣(chén )恐(kǒng )韩(hán )、魏(wèi )卑(bēi )辞(cí )除(chú )患(huàn )而(ér )实(shí )欲(yù )欺(qī )大(dà )国(guó )也(yě )。何(hé )则(zé )?王(wáng )无(wú )重(zhòng )世(shì )之(zhī )德(dé )於(yú )韩(hán )、魏(wèi ),而(ér )有(yǒu )累(lèi )世(shì )之(zhī )怨(yuàn )焉(yān )。夫(fū )韩(hán )、魏(wèi )父(fù )子(zǐ )兄(xiōng )弟(dì )接(jiē )踵(zhǒng )而(ér )死(sǐ )於(yú )秦(qín )者(zhě )将(jiāng )十(shí )世(shì )矣(yǐ )。本(běn )国(guó )残(cán ),社(shè )稷(jì )坏(huài ),宗(zōng )庙(miào )毁(huǐ )。刳(kū )腹(fù )绝(jué )肠(cháng ),折(shé )颈(jǐng )摺(zhé )颐(yí ),首(shǒu )身(shēn )分(fèn )离(lí ),暴(bào )骸(hái )骨(gǔ )於(yú )草(cǎo )泽(zé ),头(tóu )颅(lú )僵(jiāng )仆(pú ),相(xiàng )望(wàng )於(yú )境(jìng ),父(fù )子(zǐ )老(lǎo )弱(ruò )系(xì )脰(dòu )束(shù )手(shǒu )为(wéi )群(qún )虏(lǔ )者(zhě )相(xiàng )及(jí )於(yú )路(lù )。鬼(guǐ )神(shén )孤(gū )伤(shāng ),无(wú )所(suǒ )血(xuè )食(shí )。人(rén )民(mín )不(bú )聊(liáo )生(shēng ),族(zú )类(lèi )离(lí )散(sàn ),流(liú )亡(wáng )为(wéi )仆(pú )妾(qiè )者(zhě ),盈(yíng )满(mǎn )海(hǎi )内(nèi )矣(yǐ )。故(gù )韩(hán )、魏(wèi )之(zhī )不(bú )亡(wáng ),秦(qín )社(shè )稷(jì )之(zhī )忧(yōu )也(yě ),今(jīn )王(wáng )资(zī )之(zhī )与(yǔ )攻(gōng )楚(chǔ ),不(bú )亦(yì )过(guò )乎(hū )!

且(qiě )王(wáng )攻(gōng )楚(chǔ )将(jiāng )恶(è )出(chū )兵(bīng )?王(wáng )将(jiāng )借(jiè )路(lù )於(yú )仇(chóu )雠(chóu )之(zhī )韩(hán )、魏(wèi )乎(hū )?兵(bīng )出(chū )之(zhī )日(rì )而(ér )王(wáng )忧(yōu )其(qí )不(bú )返(fǎn )也(yě ),是(shì )王(wáng )以(yǐ )兵(bīng )资(zī )於(yú )仇(chóu )雠(chóu )之(zhī )韩(hán )、魏(wèi )也(yě )。王(wáng )若(ruò )不(bú )借(jiè )路(lù )於(yú )仇(chóu )雠(chóu )之(zhī )韩(hán )、魏(wèi ),必(bì )攻(gōng )随(suí )水(shuǐ )右(yòu )壤(rǎng )。随(suí )水(shuǐ )右(yòu )壤(rǎng ),此(cǐ )皆(jiē )广(guǎng )川(chuān )大(dà )水(shuǐ ),山(shān )林(lín )谿(jī )谷(gǔ ),不(bú )食(shí )之(zhī )地(dì )也(yě ),王(wáng )虽(suī )有(yǒu )之(zhī ),不(bú )为(wéi )得(dé )地(dì )。是(shì )王(wáng )有(yǒu )毁(huǐ )楚(chǔ )之(zhī )名(míng )而(ér )无(wú )得(dé )地(dì )之(zhī )实(shí )也(yě )。

且(qiě )王(wáng )攻(gōng )楚(chǔ )之(zhī )日(rì ),四(sì )国(guó )必(bì )悉(xī )起(qǐ )兵(bīng )以(yǐ )应(yīng )王(wáng )。秦(qín )、楚(chǔ )之(zhī )兵(bīng )构(gòu )而(ér )不(bú )离(lí ),魏(wèi )氏(shì )将(jiāng )出(chū )而(ér )攻(gōng )留(liú )、方(fāng )与(yǔ )、铚(zhì )、湖(hú )陵(líng )、砀(dàng )、萧(xiāo )、相(xiàng ),故(gù )宋(sòng )必(bì )尽(jìn )。齐(qí )人(rén )南(nán )面(miàn )攻(gōng )楚(chǔ ),泗(sì )上(shàng )必(bì )举(jǔ )。此(cǐ )皆(jiē )平(píng )原(yuán )四(sì )达(dá ),膏(gāo )腴(yú )之(zhī )地(dì ),而(ér )使(shǐ )独(dú )攻(gōng )。王(wáng )破(pò )楚(chǔ )以(yǐ )肥(féi )韩(hán )、魏(wèi )於(yú )中(zhōng )国(guó )而(ér )劲(jìn )齐(qí )。韩(hán )、魏(wèi )之(zhī )彊(jiāng ),足(zú )以(yǐ )校(xiào )於(yú )秦(qín )。齐(qí )南(nán )以(yǐ )泗(sì )水(shuǐ )为(wéi )境(jìng ),东(dōng )负(fù )海(hǎi ),北(běi )倚(yǐ )河(hé ),而(ér )无(wú )後(hòu )患(huàn ),天(tiān )下(xià )之(zhī )国(guó )莫(mò )彊(jiāng )於(yú )齐(qí )、魏(wèi ),齐(qí )、魏(wèi )得(dé )地(dì )葆(bǎo )利(lì )而(ér )详(xiáng )事(shì )下(xià )吏(lì ),一(yī )年(nián )之(zhī )後(hòu ),为(wéi )帝(dì )未(wèi )能(néng ),其(qí )於(yú )禁(jìn )王(wáng )之(zhī )为(wéi )帝(dì )有(yǒu )馀(yú )矣(yǐ )。

夫(fū )以(yǐ )王(wáng )壤(rǎng )土(tǔ )之(zhī )博(bó ),人(rén )徒(tú )之(zhī )众(zhòng ),兵(bīng )革(gé )之(zhī )彊(jiāng ),壹(yī )举(jǔ )事(shì )而(ér )树(shù )怨(yuàn )於(yú )楚(chǔ ),迟(chí )令(lìng )韩(hán )、魏(wèi )归(guī )帝(dì )重(zhòng )於(yú )齐(qí ),是(shì )王(wáng )失(shī )计(jì )也(yě )。臣(chén )为(wéi )王(wáng )虑(lǜ ),莫(mò )若(ruò )善(shàn )楚(chǔ )。秦(qín )、楚(chǔ )合(hé )而(ér )为(wéi )一(yī )以(yǐ )临(lín )韩(hán ),韩(hán )必(bì )敛(liǎn )手(shǒu )。王(wáng )施(shī )以(yǐ )东(dōng )山(shān )之(zhī )险(xiǎn ),带(dài )以(yǐ )曲(qǔ )河(hé )之(zhī )利(lì ),韩(hán )必(bì )为(wéi )关(guān )内(nèi )之(zhī )侯(hóu )。若(ruò )是(shì )而(ér )王(wáng )以(yǐ )十(shí )万(wàn )戍(shù )郑(zhèng ),梁(liáng )氏(shì )寒(hán )心(xīn ),许(xǔ )、鄢(yān )陵(líng )婴(yīng )城(chéng ),而(ér )上(shàng )蔡(cài )、召(zhào )陵(líng )不(bú )往(wǎng )来(lái )也(yě ),如(rú )此(cǐ )而(ér )魏(wèi )亦(yì )关(guān )内(nèi )侯(hóu )矣(yǐ )。王(wáng )壹(yī )善(shàn )楚(chǔ ),而(ér )关(guān )内(nèi )两(liǎng )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )主(zhǔ )注(zhù )地(dì )於(yú )齐(qí ),齐(qí )右(yòu )壤(rǎng )可(kě )拱(gǒng )手(shǒu )而(ér )取(qǔ )也(yě )。王(wáng )之(zhī )地(dì )一(yī )经(jīng )两(liǎng )海(hǎi ),要(yào )约(yuē )天(tiān )下(xià ),是(shì )燕(yàn )、赵(zhào )无(wú )齐(qí )、楚(chǔ ),齐(qí )、楚(chǔ )无(wú )燕(yàn )、赵(zhào )也(yě )。然(rán )後(hòu )危(wēi )动(dòng )燕(yàn )、赵(zhào ),直(zhí )摇(yáo )齐(qí )、楚(chǔ ),此(cǐ )四(sì )国(guó )者(zhě )不(bú )待(dài )痛(tòng )而(ér )服(fú )矣(yǐ )。

昭(zhāo )王(wáng )曰(yuē ):“善(shàn )。”於(yú )是(shì )乃(nǎi )止(zhǐ )白(bái )起(qǐ )而(ér )谢(xiè )韩(hán )、魏(wèi )。发(fā )使(shǐ )赂(lù )楚(chǔ ),约(yuē )为(wéi )与(yǔ )国(guó )。

黄(huáng )歇(xiē )受(shòu )约(yuē )归(guī )楚(chǔ ),楚(chǔ )使(shǐ )歇(xiē )与(yǔ )太(tài )子(zǐ )完(wán )入(rù )质(zhì )於(yú )秦(qín ),秦(qín )留(liú )之(zhī )数(shù )年(nián )。楚(chǔ )顷(qǐng )襄(xiāng )王(wáng )病(bìng ),太(tài )子(zǐ )不(bú )得(dé )归(guī )。而(ér )楚(chǔ )太(tài )子(zǐ )与(yǔ )秦(qín )相(xiàng )应(yīng )侯(hóu )善(shàn ),於(yú )是(shì )黄(huáng )歇(xiē )乃(nǎi )说(shuō )应(yīng )侯(hóu )曰(yuē ):“相(xiàng )国(guó )诚(chéng )善(shàn )楚(chǔ )太(tài )子(zǐ )乎(hū )?”应(yīng )侯(hóu )曰(yuē ):“然(rán )。”歇(xiē )曰(yuē ):“今(jīn )楚(chǔ )王(wáng )恐(kǒng )不(bú )起(qǐ )疾(jí ),秦(qín )不(bú )如(rú )归(guī )其(qí )太(tài )子(zǐ )。太(tài )子(zǐ )得(dé )立(lì ),其(qí )事(shì )秦(qín )必(bì )重(zhòng )而(ér )德(dé )相(xiàng )国(guó )无(wú )穷(qióng ),是(shì )亲(qīn )与(yǔ )国(guó )而(ér )得(dé )储(chǔ )万(wàn )乘(chéng )也(yě )。若(ruò )不(bú )归(guī ),则(zé )咸(xián )阳(yáng )一(yī )布(bù )衣(yī )耳(ěr );楚(chǔ )更(gèng )立(lì )太(tài )子(zǐ ),必(bì )不(bú )事(shì )秦(qín )。夫(fū )失(shī )与(yǔ )国(guó )而(ér )绝(jué )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )和(hé ),非(fēi )计(jì )也(yě )。原(yuán )相(xiàng )国(guó )孰(shú )虑(lǜ )之(zhī )。”应(yīng )侯(hóu )以(yǐ )闻(wén )秦(qín )王(wáng )。秦(qín )王(wáng )曰(yuē ):“令(lìng )楚(chǔ )太(tài )子(zǐ )之(zhī )傅(fù )先(xiān )往(wǎng )问(wèn )楚(chǔ )王(wáng )之(zhī )疾(jí ),返(fǎn )而(ér )後(hòu )图(tú )之(zhī )。”黄(huáng )歇(xiē )为(wéi )楚(chǔ )太(tài )子(zǐ )计(jì )曰(yuē ):“秦(qín )之(zhī )留(liú )太(tài )子(zǐ )也(yě ),欲(yù )以(yǐ )求(qiú )利(lì )也(yě )。今(jīn )太(tài )子(zǐ )力(lì )未(wèi )能(néng )有(yǒu )以(yǐ )利(lì )秦(qín )也(yě ),歇(xiē )忧(yōu )之(zhī )甚(shèn )。而(ér )阳(yáng )文(wén )君(jūn )子(zǐ )二(èr )人(rén )在(zài )中(zhōng ),王(wáng )若(ruò )卒(zú )大(dà )命(mìng ),太(tài )子(zǐ )不(bú )在(zài ),阳(yáng )文(wén )君(jūn )子(zǐ )必(bì )立(lì )为(wéi )後(hòu ),太(tài )子(zǐ )不(bú )得(dé )奉(fèng )宗(zōng )庙(miào )矣(yǐ )。不(bú )如(rú )亡(wáng )秦(qín ),与(yǔ )使(shǐ )者(zhě )俱(jù )出(chū );臣(chén )请(qǐng )止(zhǐ ),以(yǐ )死(sǐ )当(dāng )之(zhī )。”楚(chǔ )太(tài )子(zǐ )因(yīn )变(biàn )衣(yī )服(fú )为(wéi )楚(chǔ )使(shǐ )者(zhě )御(yù )以(yǐ )出(chū )关(guān ),而(ér )黄(huáng )歇(xiē )守(shǒu )舍(shě ),常(cháng )为(wéi )谢(xiè )病(bìng )。度(dù )太(tài )子(zǐ )已(yǐ )远(yuǎn ),秦(qín )不(bú )能(néng )追(zhuī ),歇(xiē )乃(nǎi )自(zì )言(yán )秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )曰(yuē ):“楚(chǔ )太(tài )子(zǐ )已(yǐ )归(guī ),出(chū )远(yuǎn )矣(yǐ )。歇(xiē )当(dāng )死(sǐ ),原(yuán )赐(cì )死(sǐ )。”昭(zhāo )王(wáng )大(dà )怒(nù ),欲(yù )听(tīng )其(qí )自(zì )杀(shā )也(yě )。应(yīng )侯(hóu )曰(yuē ):“歇(xiē )为(wéi )人(rén )臣(chén ),出(chū )身(shēn )以(yǐ )徇(xùn )其(qí )主(zhǔ ),太(tài )子(zǐ )立(lì ),必(bì )用(yòng )歇(xiē ),故(gù )不(bú )如(rú )无(wú )罪(zuì )而(ér )归(guī )之(zhī ),以(yǐ )亲(qīn )楚(chǔ )。”秦(qín )因(yīn )遣(qiǎn )黄(huáng )歇(xiē )。

歇(xiē )至(zhì )楚(chǔ )三(sān )月(yuè ),楚(chǔ )顷(qǐng )襄(xiāng )王(wáng )卒(zú ),太(tài )子(zǐ )完(wán )立(lì ),是(shì )为(wéi )考(kǎo )烈(liè )王(wáng )。考(kǎo )烈(liè )王(wáng )元(yuán )年(nián ),以(yǐ )黄(huáng )歇(xiē )为(wéi )相(xiàng ),封(fēng )为(wéi )春(chūn )申(shēn )君(jūn ),赐(cì )淮(huái )北(běi )地(dì )十(shí )二(èr )县(xiàn )。後(hòu )十(shí )五(wǔ )岁(suì ),黄(huáng )歇(xiē )言(yán )之(zhī )楚(chǔ )王(wáng )曰(yuē ):“淮(huái )北(běi )地(dì )边(biān )齐(qí ),其(qí )事(shì )急(jí ),请(qǐng )以(yǐ )为(wéi )郡(jùn )便(biàn )。”因(yīn )并(bìng )献(xiàn )淮(huái )北(běi )十(shí )二(èr )县(xiàn )。请(qǐng )封(fēng )於(yú )江(jiāng )东(dōng )。考(kǎo )烈(liè )王(wáng )许(xǔ )之(zhī )。春(chūn )申(shēn )君(jūn )因(yīn )城(chéng )故(gù )吴(wú )墟(xū ),以(yǐ )自(zì )为(wéi )都(dōu )邑(yì )。

春(chūn )申(shēn )君(jūn )既(jì )相(xiàng )楚(chǔ ),是(shì )时(shí )齐(qí )有(yǒu )孟(mèng )尝(cháng )君(jūn ),赵(zhào )有(yǒu )平(píng )原(yuán )君(jūn ),魏(wèi )有(yǒu )信(xìn )陵(líng )君(jūn ),方(fāng )争(zhēng )下(xià )士(shì ),招(zhāo )致(zhì )宾(bīn )客(kè ),以(yǐ )相(xiàng )倾(qīng )夺(duó ),辅(fǔ )国(guó )持(chí )权(quán )。

春(chūn )申(shēn )君(jūn )为(wéi )楚(chǔ )相(xiàng )四(sì )年(nián ),秦(qín )破(pò )赵(zhào )之(zhī )长(zhǎng )平(píng )军(jūn )四(sì )十(shí )馀(yú )万(wàn )。五(wǔ )年(nián ),围(wéi )邯(hán )郸(dān )。邯(hán )郸(dān )告(gào )急(jí )於(yú )楚(chǔ ),楚(chǔ )使(shǐ )春(chūn )申(shēn )君(jūn )将(jiāng )兵(bīng )往(wǎng )救(jiù )之(zhī ),秦(qín )兵(bīng )亦(yì )去(qù ),春(chūn )申(shēn )君(jūn )归(guī )。春(chūn )申(shēn )君(jūn )相(xiàng )楚(chǔ )八(bā )年(nián ),为(wéi )楚(chǔ )北(běi )伐(fá )灭(miè )鲁(lǔ ),以(yǐ )荀(xún )卿(qīng )为(wéi )兰(lán )陵(líng )令(lìng )。当(dāng )是(shì )时(shí ),楚(chǔ )复(fù )彊(jiāng )。

赵(zhào )平(píng )原(yuán )君(jūn )使(shǐ )人(rén )於(yú )春(chūn )申(shēn )君(jūn ),春(chūn )申(shēn )君(jūn )舍(shě )之(zhī )於(yú )上(shàng )舍(shě )。赵(zhào )使(shǐ )欲(yù )夸(kuā )楚(chǔ ),为(wéi )玳(dài )瑁(mào )簪(zān ),刀(dāo )剑(jiàn )室(shì )以(yǐ )珠(zhū )玉(yù )饰(shì )之(zhī ),请(qǐng )命(mìng )春(chūn )申(shēn )君(jūn )客(kè )。春(chūn )申(shēn )君(jūn )客(kè )三(sān )千(qiān )馀(yú )人(rén ),其(qí )上(shàng )客(kè )皆(jiē )蹑(niè )珠(zhū )履(lǚ )以(yǐ )见(jiàn )赵(zhào )使(shǐ ),赵(zhào )使(shǐ )大(dà )惭(cán )。

春(chūn )申(shēn )君(jūn )相(xiàng )十(shí )四(sì )年(nián ),秦(qín )庄(zhuāng )襄(xiāng )王(wáng )立(lì ),以(yǐ )吕(lǚ )不(bú )韦(wéi )为(wéi )相(xiàng ),封(fēng )为(wéi )文(wén )信(xìn )侯(hóu )。取(qǔ )东(dōng )周(zhōu )。

春(chūn )申(shēn )君(jūn )相(xiàng )二(èr )十(shí )二(èr )年(nián ),诸(zhū )侯(hóu )患(huàn )秦(qín )攻(gōng )伐(fá )无(wú )已(yǐ )时(shí ),乃(nǎi )相(xiàng )与(yǔ )合(hé )从(cóng ),西(xī )伐(fá )秦(qín ),而(ér )楚(chǔ )王(wáng )为(wéi )从(cóng )长(zhǎng ),春(chūn )申(shēn )君(jūn )用(yòng )事(shì )。至(zhì )函(hán )谷(gǔ )关(guān ),秦(qín )出(chū )兵(bīng )攻(gōng ),诸(zhū )侯(hóu )兵(bīng )皆(jiē )败(bài )走(zǒu )。楚(chǔ )考(kǎo )烈(liè )王(wáng )以(yǐ )咎(jiù )春(chūn )申(shēn )君(jūn ),春(chūn )申(shēn )君(jūn )以(yǐ )此(cǐ )益(yì )疏(shū )。

客(kè )有(yǒu )观(guān )津(jīn )人(rén )硃(zhū )英(yīng ),谓(wèi )春(chūn )申(shēn )君(jūn )曰(yuē ):“人(rén )皆(jiē )以(yǐ )楚(chǔ )为(wéi )彊(jiāng )而(ér )君(jūn )用(yòng )之(zhī )弱(ruò ),其(qí )於(yú )英(yīng )不(bú )然(rán )。先(xiān )君(jūn )时(shí )善(shàn )秦(qín )二(èr )十(shí )年(nián )而(ér )不(bú )攻(gōng )楚(chǔ ),何(hé )也(yě )?秦(qín )逾(yú )黾(miǎn )隘(ài )之(zhī )塞(sāi )而(ér )攻(gōng )楚(chǔ ),不(bú )便(biàn );假(jiǎ )道(dào )於(yú )两(liǎng )周(zhōu ),背(bèi )韩(hán )、魏(wèi )而(ér )攻(gōng )楚(chǔ ),不(bú )可(kě )。今(jīn )则(zé )不(bú )然(rán ),魏(wèi )旦(dàn )暮(mù )亡(wáng ),不(bú )能(néng )爱(ài )许(xǔ )、鄢(yān )陵(líng ),其(qí )许(xǔ )魏(wèi )割(gē )以(yǐ )与(yǔ )秦(qín )。秦(qín )兵(bīng )去(qù )陈(chén )百(bǎi )六(liù )十(shí )里(lǐ ),臣(chén )之(zhī )所(suǒ )观(guān )者(zhě ),见(jiàn )秦(qín )、楚(chǔ )之(zhī )日(rì )斗(dòu )也(yě )。”楚(chǔ )於(yú )是(shì )去(qù )陈(chén )徙(xǐ )寿(shòu )春(chūn );而(ér )秦(qín )徙(xǐ )卫(wèi )野(yě )王(wáng ),作(zuò )置(zhì )东(dōng )郡(jùn )。春(chūn )申(shēn )君(jūn )由(yóu )此(cǐ )就(jiù )封(fēng )於(yú )吴(wú ),行(háng )相(xiàng )事(shì )。

楚(chǔ )考(kǎo )烈(liè )王(wáng )无(wú )子(zǐ ),春(chūn )申(shēn )君(jūn )患(huàn )之(zhī ),求(qiú )妇(fù )人(rén )宜(yí )子(zǐ )者(zhě )进(jìn )之(zhī ),甚(shèn )众(zhòng ),卒(zú )无(wú )子(zǐ )。赵(zhào )人(rén )李(lǐ )园(yuán )持(chí )其(qí )女(nǚ )弟(dì ),欲(yù )进(jìn )之(zhī )楚(chǔ )王(wáng ),闻(wén )其(qí )不(bú )宜(yí )子(zǐ ),恐(kǒng )久(jiǔ )毋(wú )宠(chǒng )。李(lǐ )园(yuán )求(qiú )事(shì )春(chūn )申(shēn )君(jūn )为(wéi )舍(shě )人(rén ),已(yǐ )而(ér )谒(yè )归(guī ),故(gù )失(shī )期(qī )。还(hái )谒(yè ),春(chūn )申(shēn )君(jūn )问(wèn )之(zhī )状(zhuàng ),对(duì )曰(yuē ):“齐(qí )王(wáng )使(shǐ )使(shǐ )求(qiú )臣(chén )之(zhī )女(nǚ )弟(dì ),与(yǔ )其(qí )使(shǐ )者(zhě )饮(yǐn ),故(gù )失(shī )期(qī )。”春(chūn )申(shēn )君(jūn )曰(yuē ):“娉(pīng )入(rù )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“未(wèi )也(yě )。”春(chūn )申(shēn )君(jūn )曰(yuē ):“可(kě )得(dé )见(jiàn )乎(hū )?”曰(yuē ):“可(kě )。”於(yú )是(shì )李(lǐ )园(yuán )乃(nǎi )进(jìn )其(qí )女(nǚ )弟(dì ),即(jí )幸(xìng )於(yú )春(chūn )申(shēn )君(jūn )。知(zhī )其(qí )有(yǒu )身(shēn ),李(lǐ )园(yuán )乃(nǎi )与(yǔ )其(qí )女(nǚ )弟(dì )谋(móu )。园(yuán )女(nǚ )弟(dì )承(chéng )间(jiān )以(yǐ )说(shuō )春(chūn )申(shēn )君(jūn )曰(yuē ):“楚(chǔ )王(wáng )之(zhī )贵(guì )幸(xìng )君(jūn ),虽(suī )兄(xiōng )弟(dì )不(bú )如(rú )也(yě )。今(jīn )君(jūn )相(xiàng )楚(chǔ )二(èr )十(shí )馀(yú )年(nián ),而(ér )王(wáng )无(wú )子(zǐ ),即(jí )百(bǎi )岁(suì )後(hòu )将(jiāng )更(gèng )立(lì )兄(xiōng )弟(dì ),则(zé )楚(chǔ )更(gèng )立(lì )君(jūn )後(hòu ),亦(yì )各(gè )贵(guì )其(qí )故(gù )所(suǒ )亲(qīn ),君(jūn )又(yòu )安(ān )得(dé )长(zhǎng )有(yǒu )宠(chǒng )乎(hū )?非(fēi )徒(tú )然(rán )也(yě ),君(jūn )贵(guì )用(yòng )事(shì )久(jiǔ ),多(duō )失(shī )礼(lǐ )於(yú )王(wáng )兄(xiōng )弟(dì ),兄(xiōng )弟(dì )诚(chéng )立(lì ),祸(huò )且(qiě )及(jí )身(shēn ),何(hé )以(yǐ )保(bǎo )相(xiàng )印(yìn )江(jiāng )东(dōng )之(zhī )封(fēng )乎(hū )?今(jīn )妾(qiè )自(zì )知(zhī )有(yǒu )身(shēn )矣(yǐ ),而(ér )人(rén )莫(mò )知(zhī )。妾(qiè )幸(xìng )君(jūn )未(wèi )久(jiǔ ),诚(chéng )以(yǐ )君(jūn )之(zhī )重(zhòng )而(ér )进(jìn )妾(qiè )於(yú )楚(chǔ )王(wáng ),王(wáng )必(bì )幸(xìng )妾(qiè );妾(qiè )赖(lài )天(tiān )有(yǒu )子(zǐ )男(nán ),则(zé )是(shì )君(jūn )之(zhī )子(zǐ )为(wéi )王(wáng )也(yě ),楚(chǔ )国(guó )尽(jìn )可(kě )得(dé ),孰(shú )与(yǔ )身(shēn )临(lín )不(bú )测(cè )之(zhī )罪(zuì )乎(hū )?”春(chūn )申(shēn )君(jūn )大(dà )然(rán )之(zhī ),乃(nǎi )出(chū )李(lǐ )园(yuán )女(nǚ )弟(dì ),谨(jǐn )舍(shě )而(ér )言(yán )之(zhī )楚(chǔ )王(wáng )。楚(chǔ )王(wáng )召(zhào )入(rù )幸(xìng )之(zhī ),遂(suí )生(shēng )子(zǐ )男(nán ),立(lì )为(wéi )太(tài )子(zǐ ),以(yǐ )李(lǐ )园(yuán )女(nǚ )弟(dì )为(wéi )王(wáng )后(hòu )。楚(chǔ )王(wáng )贵(guì )李(lǐ )园(yuán ),园(yuán )用(yòng )事(shì )。

李(lǐ )园(yuán )既(jì )入(rù )其(qí )女(nǚ )弟(dì ),立(lì )为(wéi )王(wáng )后(hòu ),子(zǐ )为(wéi )太(tài )子(zǐ ),恐(kǒng )春(chūn )申(shēn )君(jūn )语(yǔ )泄(xiè )而(ér )益(yì )骄(jiāo ),阴(yīn )养(yǎng )死(sǐ )士(shì ),欲(yù )杀(shā )春(chūn )申(shēn )君(jūn )以(yǐ )灭(miè )口(kǒu ),而(ér )国(guó )人(rén )颇(pō )有(yǒu )知(zhī )之(zhī )者(zhě )。

春(chūn )申(shēn )君(jūn )相(xiàng )二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián ),楚(chǔ )考(kǎo )烈(liè )王(wáng )病(bìng )。硃(zhū )英(yīng )谓(wèi )春(chūn )申(shēn )君(jūn )曰(yuē ):“世(shì )有(yǒu )毋(wú )望(wàng )之(zhī )福(fú ),又(yòu )有(yǒu )毋(wú )望(wàng )之(zhī )祸(huò )。今(jīn )君(jūn )处(chù )毋(wú )望(wàng )之(zhī )世(shì ),事(shì )毋(wú )望(wàng )之(zhī )主(zhǔ ),安(ān )可(kě )以(yǐ )无(wú )毋(wú )望(wàng )之(zhī )人(rén )乎(hū )?”春(chūn )申(shēn )君(jūn )曰(yuē ):“何(hé )谓(wèi )毋(wú )望(wàng )之(zhī )福(fú )?”曰(yuē ):“君(jūn )相(xiàng )楚(chǔ )二(èr )十(shí )馀(yú )年(nián )矣(yǐ ),虽(suī )名(míng )相(xiàng )国(guó ),实(shí )楚(chǔ )王(wáng )也(yě )。今(jīn )楚(chǔ )王(wáng )病(bìng ),旦(dàn )暮(mù )且(qiě )卒(zú ),而(ér )君(jūn )相(xiàng )少(shǎo )主(zhǔ ),因(yīn )而(ér )代(dài )立(lì )当(dāng )国(guó ),如(rú )伊(yī )尹(yǐn )、周(zhōu )公(gōng ),王(wáng )长(zhǎng )而(ér )反(fǎn )政(zhèng ),不(bú )即(jí )遂(suí )南(nán )面(miàn )称(chēng )孤(gū )而(ér )有(yǒu )楚(chǔ )国(guó )?此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )毋(wú )望(wàng )之(zhī )福(fú )也(yě )。”春(chūn )申(shēn )君(jūn )曰(yuē ):“何(hé )谓(wèi )毋(wú )望(wàng )之(zhī )祸(huò )?”曰(yuē ):“李(lǐ )园(yuán )不(bú )治(zhì )国(guó )而(ér )君(jūn )之(zhī )仇(chóu )也(yě ),不(bú )为(wéi )兵(bīng )而(ér )养(yǎng )死(sǐ )士(shì )之(zhī )日(rì )久(jiǔ )矣(yǐ ),楚(chǔ )王(wáng )卒(zú ),李(lǐ )园(yuán )必(bì )先(xiān )入(rù )据(jù )权(quán )而(ér )杀(shā )君(jūn )以(yǐ )灭(miè )口(kǒu )。此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )毋(wú )望(wàng )之(zhī )祸(huò )也(yě )。”春(chūn )申(shēn )君(jūn )曰(yuē ):“何(hé )谓(wèi )毋(wú )望(wàng )之(zhī )人(rén )?”对(duì )曰(yuē ):“君(jūn )置(zhì )臣(chén )郎(láng )中(zhōng ),楚(chǔ )王(wáng )卒(zú ),李(lǐ )园(yuán )必(bì )先(xiān )入(rù ),臣(chén )为(wéi )君(jūn )杀(shā )李(lǐ )园(yuán )。此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )毋(wú )望(wàng )之(zhī )人(rén )也(yě )。”春(chūn )申(shēn )君(jūn )曰(yuē ):“足(zú )下(xià )置(zhì )之(zhī ),李(lǐ )园(yuán ),弱(ruò )人(rén )也(yě ),仆(pú )又(yòu )善(shàn )之(zhī ),且(qiě )又(yòu )何(hé )至(zhì )此(cǐ )!”硃(zhū )英(yīng )知(zhī )言(yán )不(bú )用(yòng ),恐(kǒng )祸(huò )及(jí )身(shēn ),乃(nǎi )亡(wáng )去(qù )。後(hòu )十(shí )七(qī )日(rì ),楚(chǔ )考(kǎo )烈(liè )王(wáng )卒(zú ),李(lǐ )园(yuán )果(guǒ )先(xiān )入(rù ),伏(fú )死(sǐ )士(shì )於(yú )棘(jí )门(mén )之(zhī )内(nèi )。春(chūn )申(shēn )君(jūn )入(rù )棘(jí )门(mén ),园(yuán )死(sǐ )士(shì )侠(xiá )刺(cì )春(chūn )申(shēn )君(jūn ),斩(zhǎn )其(qí )头(tóu ),投(tóu )之(zhī )棘(jí )门(mén )外(wài )。於(yú )是(shì )遂(suí )使(shǐ )吏(lì )尽(jìn )灭(miè )春(chūn )申(shēn )君(jūn )之(zhī )家(jiā )。而(ér )李(lǐ )园(yuán )女(nǚ )弟(dì )初(chū )幸(xìng )春(chūn )申(shēn )君(jūn )有(yǒu )身(shēn )而(ér )入(rù )之(zhī )王(wáng )所(suǒ )生(shēng )子(zǐ )者(zhě )遂(suí )立(lì ),是(shì )为(wéi )楚(chǔ )幽(yōu )王(wáng )。

是(shì )岁(suì )也(yě ),秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )帝(dì )立(lì )九(jiǔ )年(nián )矣(yǐ )。嫪(láo )毐(ǎi )亦(yì )为(wéi )乱(luàn )於(yú )秦(qín ),觉(jiào ),夷(yí )其(qí )三(sān )族(zú ),而(ér )吕(lǚ )不(bú )韦(wéi )废(fèi )。

太(tài )史(shǐ )公(gōng )曰(yuē ):吾(wú )適(shì )楚(chǔ ),观(guān )春(chūn )申(shēn )君(jūn )故(gù )城(chéng ),宫(gōng )室(shì )盛(shèng )矣(yǐ )哉(zāi )!初(chū ),春(chūn )申(shēn )君(jūn )之(zhī )说(shuō )秦(qín )昭(zhāo )王(wáng ),及(jí )出(chū )身(shēn )遣(qiǎn )楚(chǔ )太(tài )子(zǐ )归(guī ),何(hé )其(qí )智(zhì )之(zhī )明(míng )也(yě )!後(hòu )制(zhì )於(yú )李(lǐ )园(yuán ),旄(máo )矣(yǐ )。语(yǔ )曰(yuē ):“当(dāng )断(duàn )不(bú )断(duàn ),反(fǎn )受(shòu )其(qí )乱(luàn )。”春(chūn )申(shēn )君(jūn )失(shī )硃(zhū )英(yīng )之(zhī )谓(wèi )邪(xié )?

黄(huáng )歇(xiē )辩(biàn )智(zhì ),权(quán )略(luè )秦(qín )、楚(chǔ )。太(tài )子(zǐ )获(huò )归(guī ),身(shēn )作(zuò )宰(zǎi )辅(fǔ )。珠(zhū )炫(xuàn )赵(zhào )客(kè ),邑(yì )开(kāi )吴(wú )土(tǔ )。烈(liè )王(wáng )寡(guǎ )胤(yìn ),李(lǐ )园(yuán )献(xiàn )女(nǚ )。无(wú )妄(wàng )成(chéng )灾(zāi ),硃(zhū )英(yīng )徒(tú )语(yǔ )。

阅读:25131

打赏捐助〔Donate〕>>>

《春申君列传》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库