卷十九【登录】

ok8.org > 《水经注》 > 《卷十九》 > 拼音版

又(yòu )东(dōng )过(guò )槐(huái )里(lǐ )县(xiàn )南(nán ),又(yòu )东(dōng ),涝(lào )水(shuǐ )从(cóng )南(nán )来(lái )注(zhù )之(zhī )。

渭(wèi )水(shuǐ )径(jìng )县(xiàn )之(zhī )故(gù )城(chéng )南(nán )。《汉(hàn )书(shū )集(jí )注(zhù )》,李(lǐ )奇(qí )谓(wèi )之(zhī )小(xiǎo )槐(huái )里(lǐ )。县(xiàn )之(zhī )西(xī )城(chéng )也(yě )。又(yòu )东(dōng )与(yǔ )芒(máng )水(shuǐ )枝(zhī )流(liú )合(hé ),水(shuǐ )受(shòu )芒(máng )水(shuǐ )于(yú )竹(zhú )圃(pǔ )。东(dōng )北(běi )流(liú ),又(yòu )屈(qū )而(ér )北(běi )入(rù )于(yú )渭(wèi )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi )径(jìng )黄(huáng )山(shān )宫(gōng )南(nán ),即(jí )《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》所(suǒ )谓(wèi )县(xiàn )有(yǒu )黄(huáng )山(shān )宫(gōng ),惠(huì )帝(dì )二(èr )年(nián )起(qǐ )者(zhě )也(yě )。《东(dōng )方(fāng )朔(shuò )传(chuán )》曰(yuē ):武(wǔ )帝(dì )微(wēi )行(háng ),西(xī )至(zhì )黄(huáng )山(shān )宫(gōng ),故(gù )世(shì )谓(wèi )之(zhī )游(yóu )城(chéng )也(yě )。就(jiù )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )出(chū )南(nán )山(shān )就(jiù )谷(gǔ ),北(běi )径(jìng )大(dà )陵(líng )西(xī )。世(shì )谓(wèi )之(zhī )老(lǎo )子(zǐ )陵(líng )。昔(xī )李(lǐ )耳(ěr )为(wéi )周(zhōu )柱(zhù )史(shǐ ),以(yǐ )世(shì )衰(shuāi )入(rù )戎(róng ),于(yú )此(cǐ )有(yǒu )冢(zhǒng ),事(shì )非(fēi )经(jīng )证(zhèng )。然(rán )庄(zhuāng )周(zhōu )著(zhe )书(shū )云(yún ):老(lǎo )聃(dān )死(sǐ ),秦(qín )失(shī )吊(diào )之(zhī ),三(sān )号(hào )而(ér )出(chū )。是(shì )非(fēi )不(bú )死(sǐ )之(zhī )言(yán )。人(rén )禀(bǐng )五(wǔ )行(háng )之(zhī )精(jīng )气(qì ),阴(yīn )阳(yáng )有(yǒu )终(zhōng )变(biàn ),亦(yì )无(wú )不(bú )化(huà )之(zhī )理(lǐ )。以(yǐ )是(shì )推(tuī )之(zhī ),或(huò )复(fù )如(rú )传(chuán )。古(gǔ )人(rén )许(xǔ )以(yǐ )传(chuán )疑(yí )。故(gù )两(liǎng )存(cún )耳(ěr )。就(jiù )水(shuǐ )历(lì )竹(zhú )圃(pǔ ),北(běi )与(yǔ )黑(hēi )水(shuǐ )合(hé )。水(shuǐ )上(shàng )承(chéng )三(sān )泉(quán ),就(jiù )水(shuǐ )之(zhī )右(yòu ),三(sān )泉(quán )奇(qí )发(fā ),言(yán )归(guī )一(yī )渎(dú ),北(běi )流(liú )左(zuǒ )注(zhù )就(jiù )水(shuǐ ),就(jiù )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )流(liú )注(zhù )于(yú )渭(wèi )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )合(hé )田(tián )溪(xī )水(shuǐ ),水(shuǐ )出(chū )南(nán )山(shān )田(tián )谷(gǔ ),北(běi )流(liú )径(jìng )长(zhǎng )杨(yáng )宫(gōng )西(xī ),又(yòu )北(běi )径(jìng )盩(zhōu )厔(zhì )县(xiàn )故(gù )城(chéng )西(xī )。又(yòu )东(dōng )北(běi )与(yǔ )一(yī )水(shuǐ )合(hé ),水(shuǐ )上(shàng )承(chéng )盩(zhōu )厔(zhì )县(xiàn )南(nán )源(yuán ),北(běi )径(jìng )其(qí )县(xiàn )东(dōng )。又(yòu )北(běi )径(jìng )思(sī )乡(xiāng )城(chéng )西(xī ),又(yòu )北(běi )注(zhù )田(tián )溪(xī )。田(tián )溪(xī )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )流(liú )注(zhù )于(yú )渭(wèi )水(shuǐ )也(yě )。县(xiàn )北(běi )有(yǒu )蒙(méng )笼(lóng )渠(qú ),上(shàng )承(chéng )渭(wèi )水(shuǐ )于(yú )郿(méi )县(xiàn )东(dōng ),径(jìng )武(wǔ )功(gōng )县(xiàn )为(wéi )成(chéng )林(lín )渠(qú )。东(dōng )径(jìng )县(xiàn )北(běi ),亦(yì )曰(yuē )灵(líng )轵(zhǐ )渠(qú ),《河(hé )渠(qú )书(shū )》以(yǐ )为(wéi )引(yǐn )堵(dǔ )水(shuǐ )。徐(xú )广(guǎng )曰(yuē ):一(yī )作(zuò )诸(zhū )川(chuān ),是(shì )也(yě )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )槐(huái )里(lǐ )县(xiàn )故(gù )城(chéng )南(nán )。县(xiàn ),古(gǔ )犬(quǎn )丘(qiū )邑(yì )也(yě ),周(zhōu )懿(yì )王(wáng )都(dōu )之(zhī )。秦(qín )以(yǐ )为(wéi )废(fèi )丘(qiū ),亦(yì )曰(yuē )舒(shū )丘(qiū )。中(zhōng )平(píng )元(yuán )年(nián ),灵(líng )帝(dì )封(fēng )左(zuǒ )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )皇(huáng )甫(fǔ )嵩(sōng )为(wéi )侯(hóu )国(guó )。县(xiàn )南(nán )对(duì )渭(wèi )水(shuǐ ),北(běi )背(bèi )通(tōng )渠(qú )。《史(shǐ )记(jì )。秦(qín )本(běn )纪(jì )》云(yún ):秦(qín )武(wǔ )王(wáng )三(sān )年(nián ),渭(wèi )水(shuǐ )赤(chì )三(sān )日(rì )。秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )三(sān )十(shí )四(sì )年(nián ),渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )大(dà )赤(chì )三(sān )日(rì )。《洪(hóng )范(fàn )五(wǔ )行(háng )传(chuán )》云(yún ):赤(chì )者(zhě ),火(huǒ )色(sè )也(yě ),水(shuǐ )尽(jìn )赤(chì ),以(yǐ )火(huǒ )沴(lì )水(shuǐ )也(yě )。渭(wèi )水(shuǐ ),秦(qín )大(dà )川(chuān )也(yě ),阴(yīn )阳(yáng )乱(luàn ),秦(qín )用(yòng )严(yán )刑(xíng )败(bài )乱(luàn )之(zhī )象(xiàng )。后(hòu )项(xiàng )羽(yǔ )入(rù )秦(qín ),封(fēng )司(sī )马(mǎ )欣(xīn )为(wéi )塞(sāi )王(wáng ),都(dōu )栎(lì )阳(yáng );董(dǒng )翳(yì )为(wéi )翟(zhái )王(wáng ),都(dōu )高(gāo )奴(nú );章(zhāng )邯(hán )为(wéi )雍(yōng )王(wáng ),都(dōu )废(fèi )丘(qiū ),为(wéi )三(sān )秦(qín )。汉(hàn )祖(zǔ )北(běi )定(dìng )三(sān )秦(qín ),引(yǐn )水(shuǐ )灌(guàn )城(chéng ),遂(suí )灭(miè )章(zhāng )邯(hán )。三(sān )年(nián ),改(gǎi )曰(yuē )槐(huái )里(lǐ )。王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )名(míng )槐(huái )治(zhì )也(yě ),世(shì )谓(wèi )之(zhī )为(wéi )大(dà )槐(huái )里(lǐ )。晋(jìn )太(tài )康(kāng )中(zhōng ),始(shǐ )平(píng )郡(jùn )治(zhì )也(yě )。其(qí )城(chéng )递(dì )带(dài )防(fáng )陆(lù ),旧(jiù )渠(qú )尚(shàng )存(cún ),即(jí )《汉(hàn )书(shū )》所(suǒ )谓(wèi )槐(huái )里(lǐ )环(huán )堤(dī )者(zhě )也(yě )。东(dōng )有(yǒu )漏(lòu )水(shuǐ ),出(chū )南(nán )山(shān )赤(chì )谷(gǔ )。东(dōng )北(běi )流(liú )径(jìng )长(zhǎng )杨(yáng )宫(gōng )东(dōng ),宫(gōng )有(yǒu )长(zhǎng )杨(yáng )树(shù ),因(yīn )以(yǐ )为(wéi )名(míng ),漏(lòu )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )历(lì )苇(wěi )圃(pǔ )西(xī ),亦(yì )谓(wèi )之(zhī )仙(xiān )泽(zé )。又(yòu )北(běi )径(jìng )望(wàng )仙(xiān )宫(gōng )。又(yòu )东(dōng )北(běi ),耿(gěng )谷(gǔ )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī ),水(shuǐ )发(fā )南(nán )山(shān )耿(gěng )谷(gǔ ),北(běi )流(liú )与(yǔ )柳(liǔ )泉(quán )合(hé )。东(dōng )北(běi )径(jìng )五(wǔ )柞(zhà )宫(gōng )西(xī )。长(zhǎng )杨(yáng )、五(wǔ )柞(zhà )二(èr )宫(gōng ),相(xiàng )去(qù )八(bā )里(lǐ ),并(bìng )以(yǐ )树(shù )名(míng )宫(gōng ),亦(yì )犹(yóu )陶(táo )氏(shì )以(yǐ )五(wǔ )柳(liǔ )立(lì )称(chēng )。故(gù )张(zhāng )晏(yàn )曰(yuē ):宫(gōng )有(yǒu )五(wǔ )柞(zhà )树(shù )。在(zài )盩(zhōu )厔(zhì )县(xiàn )西(xī )。其(qí )水(shuǐ )北(běi )径(jìng )仙(xiān )泽(zé )东(dōng ),又(yòu )北(běi )径(jìng )望(wàng )仙(xiān )宫(gōng )东(dōng ),又(yòu )北(běi )与(yǔ )赤(chì )水(shuǐ )会(huì ),又(yòu )北(běi )径(jìng )思(sī )乡(xiāng )城(chéng )东(dōng ),又(yòu )北(běi )注(zhù )渭(wèi )水(shuǐ )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )合(hé )甘(gān )水(shuǐ ),水(shuǐ )出(chū )南(nán )山(shān )甘(gān )谷(gǔ ),北(běi )径(jìng )秦(qín )文(wén )王(wáng )萯(fù )阳(yáng )宫(gōng )西(xī ),又(yòu )北(běi )径(jìng )五(wǔ )柞(zhà )宫(gōng )东(dōng ),又(yòu )北(běi )径(jìng )甘(gān )亭(tíng )西(xī )。在(zài )水(shuǐ )东(dōng )鄠(hù )县(xiàn )。昔(xī )夏(xià )启(qǐ )伐(fá )有(yǒu )扈(hù ),作(zuò )誓(shì )于(yú )是(shì )亭(tíng )。故(gù )马(mǎ )融(róng )曰(yuē ):甘(gān )有(yǒu )扈(hù )南(nán )郊(jiāo )地(dì )名(míng )也(yě )。甘(gān )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )得(dé )涝(lào )水(shuǐ )口(kǒu )。水(shuǐ )出(chū )南(nán )山(shān )涝(lào )谷(gǔ ),北(běi )径(jìng )汉(hàn )宜(yí )春(chūn )观(guān )东(dōng ),又(yòu )北(běi )径(jìng )鄠(hù )县(xiàn )故(gù )城(chéng )西(xī )。涝(lào )水(shuǐ )际(jì )城(chéng )北(běi )出(chū ),合(hé )美(měi )陂(bēi )水(shuǐ )。水(shuǐ )出(chū )宜(yí )春(chūn )观(guān )北(běi )。东(dōng )北(běi )流(liú )注(zhù )涝(lào )水(shuǐ )。涝(lào )水(shuǐ )北(běi )注(zhù )甘(gān )水(shuǐ )而(ér )乱(luàn )流(liú )入(rù )于(yú )渭(wèi )。即(jí )上(shàng )林(lín )故(gù )地(dì )也(yě )。《东(dōng )方(fāng )朔(shuò )传(chuán )》称(chēng ):武(wǔ )帝(dì )建(jiàn )元(yuán )中(zhōng )微(wēi )行(háng ),北(běi )至(zhì )池(chí )阳(yáng ),西(xī )至(zhì )黄(huáng )山(shān ),南(nán )猎(liè )长(zhǎng )杨(yáng ),东(dōng )游(yóu )宜(yí )春(chūn ),夜(yè )漏(lòu )十(shí )刻(kè )乃(nǎi )出(chū ),与(yǔ )侍(shì )中(zhōng )、常(cháng )侍(shì )武(wǔ )骑(qí )、待(dài )诏(zhào )及(jí )陇(lǒng )西(xī )、北(běi )地(dì )良(liáng )家(jiā )子(zǐ )能(néng )骑(qí )射(shè )者(zhě ),期(qī )诸(zhū )殿(diàn )下(xià ),故(gù )有(yǒu )期(qī )门(mén )之(zhī )号(hào )。且(qiě )明(míng )入(rù )山(shān )下(xià ),驰(chí )射(shè )鹿(lù )豕(shǐ )狐(hú )兔(tù ),手(shǒu )格(gé )熊(xióng )罴(pí )。上(shàng )大(dà )欢(huān )乐(lè )之(zhī )。上(shàng )乃(nǎi )使(shǐ )大(dà )中(zhōng )大(dà )夫(fū )虞(yú )邱(qiū )寿(shòu )王(wáng )与(yǔ )待(dài )诏(zhào )能(néng )用(yòng )算(suàn )者(zhě ),举(jǔ )籍(jí );阿(ā )城(chéng )以(yǐ )南(nán ),盩(zhōu )厔(zhì )以(yǐ )东(dōng ),宜(yí )春(chūn )以(yǐ )西(xī ),提(tí )封(fēng )顷(qǐng )亩(mǔ )及(jí )其(qí )贾(jiǎ )直(zhí ),属(shǔ )之(zhī )南(nán )山(shān )以(yǐ )为(wéi )上(shàng )林(lín )苑(yuàn )。东(dōng )方(fāng )朔(shuò )谏(jiàn ),秦(qín )起(qǐ )阿(ā )房(fáng )而(ér )天(tiān )下(xià )乱(luàn ),因(yīn )陈(chén )泰(tài )阶(jiē )六(liù )符(fú )之(zhī )事(shì )。上(shàng )乃(nǎi )拜(bài )大(dà )中(zhōng )大(dà )夫(fū )、给(gěi )事(shì )中(zhōng ),赐(cì )黄(huáng )金(jīn )百(bǎi )斤(jīn )。卒(zú )起(qǐ )上(shàng )林(lín )苑(yuàn )。故(gù )相(xiàng )如(rú )请(qǐng )为(wéi )天(tiān )子(zǐ )游(yóu )猎(liè )之(zhī )赋(fù ),称(chēng )乌(wū )有(yǒu )先(xiān )生(shēng )、亡(wáng )是(shì )公(gōng )而(ér )奏(zòu )《上(shàng )林(lín )》也(yě )。

又(yòu )东(dōng ),丰(fēng )水(shuǐ )从(cóng )南(nán )来(lái )注(zhù )之(zhī )。丰(fēng )水(shuǐ )出(chū )丰(fēng )溪(xī )西(xī ),北(běi )流(liú )分(fèn )为(wéi )二(èr )水(shuǐ ),一(yī )水(shuǐ )东(dōng )北(běi )流(liú )为(wéi )枝(zhī )津(jīn ),一(yī )水(shuǐ )西(xī )北(běi )流(liú )又(yòu )北(běi )交(jiāo ),水(shuǐ )自(zì )东(dōng )入(rù )焉(yān )。又(yòu )北(běi ),昆(kūn )明(míng )池(chí )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī ),又(yòu )北(běi )径(jìng )灵(líng )台(tái )西(xī ),又(yòu )北(běi )至(zhì )石(shí )墩(dūn ),注(zhù )于(yú )渭(wèi )。《地(dì )说(shuō )》云(yún ):渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),与(yǔ )丰(fēng )水(shuǐ )会(huì )于(yú )短(duǎn )阴(yīn )山(shān )内(nèi )。水(shuǐ )会(huì ),无(wú )他(tā )高(gāo )山(shān )异(yì )峦(luán ),所(suǒ )有(yǒu )惟(wéi )原(yuán )阜(fù )石(shí )激(jī )而(ér )已(yǐ )。水(shuǐ )上(shàng )旧(jiù )有(yǒu )便(biàn )门(mén )桥(qiáo ),与(yǔ )便(biàn )门(mén )对(duì )直(zhí ),武(wǔ )帝(dì )建(jiàn )元(yuán )三(sān )年(nián )造(zào )。张(zhāng )昌(chāng )曰(yuē ):桥(qiáo )在(zài )长(zhǎng )安(ān )西(xī )北(běi ),茂(mào )陵(líng )东(dōng )。如(rú )淳(chún )曰(yuē ),去(qù )长(zhǎng )安(ān )四(sì )十(shí )里(lǐ )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )径(jìng )太(tài )公(gōng )庙(miào )北(běi )。庙(miào )前(qián )有(yǒu )太(tài )公(gōng )碑(bēi ),文(wén )字(zì )虢(guó )缺(quē ),今(jīn )无(wú )可(kě )寻(xún )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi )与(yǔ )鄗(hào )水(shuǐ )合(hé ),水(shuǐ )上(shàng )承(chéng )鄗(hào )池(chí )于(yú )昆(kūn )明(míng )池(chí )北(běi )。周(zhōu )武(wǔ )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )都(dōu )也(yě )。故(gù )《诗(shī )》云(yún ):考(kǎo )卜(bo )维(wéi )王(wáng ),宅(zhái )是(shì )鄗(hào )京(jīng ),维(wéi )龟(guī )正(zhèng )之(zhī ),武(wǔ )王(wáng )成(chéng )之(zhī )。自(zì )汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )穿(chuān )昆(kūn )明(míng )池(chí )于(yú )是(shì )地(dì ),基(jī )构(gòu )沦(lún )虢(guó ),今(jīn )无(wú )可(kě )究(jiū )。《春(chūn )秋(qiū )后(hòu )传(chuán )》曰(yuē ):使(shǐ )者(zhě )郑(zhèng )容(róng )入(rù )柏(bǎi )谷(gǔ )关(guān ),至(zhì )平(píng )舒(shū )置(zhì ),见(jiàn )华(huá )山(shān )有(yǒu )素(sù )车(chē )白(bái )马(mǎ ),问(wèn )郑(zhèng )容(róng )安(ān )之(zhī )?答(dá )曰(yuē ):之(zhī )咸(xián )阳(yáng )。车(chē )上(shàng )人(rén )曰(yuē ):吾(wú )华(huá )山(shān )君(jūn )使(shǐ ),愿(yuàn )托(tuō )书(shū )致(zhì )鄗(hào )池(chí )君(jūn )。子(zǐ )之(zhī )咸(xián )阳(yáng ),过(guò )鄗(hào )池(chí ),见(jiàn )大(dà )梓(zǐ )下(xià )有(yǒu )文(wén )石(shí ),取(qǔ )以(yǐ )款(kuǎn )列(liè )梓(zǐ ),当(dāng )有(yǒu )应(yīng )者(zhě ),以(yǐ )书(shū )与(yǔ )之(zhī )。勿(wù )妄(wàng )发(fā ),致(zhì )之(zhī )得(dé )所(suǒ )欲(yù )。郑(zhèng )容(róng )行(háng )至(zhì )鄗(hào )池(chí ),见(jiàn )一(yī )梓(zǐ )下(xià ),果(guǒ )有(yǒu )文(wén )石(shí ),取(qǔ )以(yǐ )款(kuǎn )梓(zǐ )。应(yīng )曰(yuē ):诺(nuò )。郑(zhèng )容(róng )如(rú )睡(shuì ),觉(jiào )而(ér )见(jiàn )宫(gōng )阙(què ),若(ruò )王(wáng )者(zhě )之(zhī )居(jū )焉(yān )。谒(yè )者(zhě )出(chū ),受(shòu )书(shū ),入(rù ),有(yǒu )顷(qǐng ),闻(wén )语(yǔ )声(shēng )言(yán ):祖(zǔ )为(wéi )死(sǐ )。神(shén )道(dào )茫(máng )昧(mèi ),理(lǐ )难(nán )辨(biàn )测(cè ),故(gù )无(wú )以(yǐ )精(jīng )其(qí )幽(yōu )致(zhì )矣(yǐ )。鄗(hào )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )流(liú ),西(xī )北(běi )注(zhù ),与(yǔ )盩(zhōu )厔(zhì )池(chí )合(hé )。水(shuǐ )出(chū )鄗(hào )池(chí )西(xī ),而(ér )北(běi )流(liú )入(rù )于(yú )鄗(hào )。《毛(máo )诗(shī )》云(yún ):鄗(hào ),流(liú )貌(mào )也(yě )。而(ér )世(shì )传(chuán )以(yǐ )为(wéi )水(shuǐ )名(míng )矣(yǐ )。郑(zhèng )玄(xuán )曰(yuē ):丰(fēng )鄗(hào )之(zhī )间(jiān ),水(shuǐ )北(běi )流(liú )也(yě )。鄗(hào )水(shuǐ )北(běi )径(jìng )清(qīng )泠(líng )台(tái )西(xī ),又(yòu )径(jìng )磁(cí )石(shí )门(mén )西(xī )。门(mén )在(zài )阿(ā )房(fáng )前(qián ),悉(xī )以(yǐ )磁(cí )石(shí )为(wéi )之(zhī ),故(gù )专(zhuān )其(qí )目(mù )。令(lìng )四(sì )夷(yí )朝(cháo )者(zhě ),有(yǒu )隐(yǐn )甲(jiǎ )怀(huái )刃(rèn )入(rù )门(mén )而(ér )胁(xié )之(zhī )以(yǐ )示(shì )神(shén ),故(gù )亦(yì )曰(yuē )胡(hú )门(mén )也(yě )。鄗(hào )水(shuǐ )又(yòu )北(běi ),注(zhù )于(yú )渭(wèi )。渭(wèi )水(shuǐ )北(běi )有(yǒu )杜(dù )邮(yóu )亭(tíng ),去(qù )咸(xián )阳(yáng )十(shí )七(qī )里(lǐ )、今(jīn )名(míng )孝(xiào )里(lǐ )亭(tíng ),中(zhōng )有(yǒu )白(bái )起(qǐ )祠(cí )。嗟(jiē )乎(hū )!有(yǒu )制(zhì )胜(shèng )之(zhī )功(gōng ),惭(cán )尹(yǐn )、商(shāng )之(zhī )仁(rén ),是(shì )地(dì )即(jí )其(qí )伏(fú )剑(jiàn )处(chù )也(yě )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi )径(jìng )渭(wèi )城(chéng )南(nán ),文(wén )颖(yǐng )以(yǐ )为(wéi )故(gù )咸(xián )阳(yáng )矣(yǐ )。秦(qín )孝(xiào )公(gōng )之(zhī )所(suǒ )居(jū )高(gāo )宫(gōng )也(yě )。献(xiàn )公(gōng )都(dōu )栎(lì )阳(yáng ),天(tiān )雨(yǔ )金(jīn )。周(zhōu )太(tài )史(shǐ )儋(dān )见(jiàn )献(xiàn )公(gōng )曰(yuē ):周(zhōu )故(gù )与(yǔ )秦(qín )国(guó )合(hé )而(ér )别(bié ),别(bié )五(wǔ )百(bǎi )岁(suì )复(fù )合(hé ),合(hé )七(qī )十(shí )岁(suì )而(ér )霸(bà )王(wáng )出(chū )。至(zhì )孝(xiào )公(gōng )作(zuò )咸(xián )阳(yáng ),筑(zhù )冀(jì )阙(què ),而(ér )徙(xǐ )都(dōu )之(zhī )。故(gù )《西(xī )京(jīng )赋(fù )》曰(yuē ):秦(qín )里(lǐ )其(qí )朔(shuò ),实(shí )为(wéi )咸(xián )阳(yáng )。太(tài )史(shǐ )公(gōng )曰(yuē ):长(zhǎng )安(ān ),故(gù )咸(xián )阳(yáng )也(yě )。汉(hàn )高(gāo )帝(dì )更(gèng )名(míng )新(xīn )城(chéng )。武(wǔ )帝(dì )元(yuán )鼎(dǐng )三(sān )年(nián )别(bié )为(wéi )渭(wèi )城(chéng ),在(zài )长(zhǎng )安(ān )西(xī )北(běi ),渭(wèi )水(shuǐ )之(zhī )阳(yáng )。王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )京(jīng )城(chéng )也(yě )。始(shǐ )隶(lì )扶(fú )风(fēng ),后(hòu )并(bìng )长(zhǎng )安(ān )。南(nán )有(yǒu )鄗(hào )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī ),水(shuǐ )上(shàng )承(chéng )皇(huáng )子(zǐ )陂(bēi )于(yú )樊(fán )川(chuān ),其(qí )地(dì )即(jí )杜(dù )之(zhī )樊(fán )乡(xiāng )也(yě )。汉(hàn )祖(zǔ )至(zhì )栎(lì )阳(yáng ),以(yǐ )将(jiāng )军(jūn )樊(fán )哙(kuài )灌(guàn )废(fèi )丘(qiū ),最(zuì )赐(cì )邑(yì )于(yú )此(cǐ )乡(xiāng )也(yě )。其(qí )水(shuǐ )西(xī )北(běi )流(liú )径(jìng )杜(dù )县(xiàn )之(zhī )杜(dù )京(jīng )西(xī ),西(xī )北(běi )流(liú )径(jìng )杜(dù )伯(bó )冢(zhǒng )南(nán )。杜(dù )伯(bó )与(yǔ )其(qí )友(yǒu )左(zuǒ )儒(rú )仕(shì )宣(xuān )王(wáng ),儒(rú )无(wú )罪(zuì )见(jiàn )害(hài ),杜(dù )伯(bó )死(sǐ )之(zhī ),终(zhōng )能(néng )报(bào )恨(hèn )于(yú )宣(xuān )王(wáng )。故(gù )成(chéng )公(gōng )子(zǐ )安(ān )五(wǔ )言(yán )诗(shī )曰(yuē ):谁(shuí )谓(wèi )鬼(guǐ )无(wú )知(zhī ),杜(dù )伯(bó )射(shè )宣(xuān )王(wáng )。鄗(hào )水(shuǐ )又(yòu )西(xī )北(běi )径(jìng )下(xià )杜(dù )城(chéng ),即(jí )杜(dù )伯(bó )国(guó )也(yě )。鄗(hào )水(shuǐ )又(yòu )西(xī )北(běi ),枝(zhī )合(hé )故(gù )渠(qú ),渠(qú )有(yǒu )二(èr )流(liú ),上(shàng )承(chéng )交(jiāo )水(shuǐ )。合(hé )于(yú )高(gāo )阳(yáng )原(yuán ),而(ér )北(běi )径(jìng )河(hé )池(chí )陂(bēi )东(dōng ),而(ér )北(běi )注(zhù )鄗(hào )水(shuǐ )。鄗(hào )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )与(yǔ )昆(kūn )明(míng )故(gù )池(chí )会(huì ),又(yòu )北(běi )径(jìng )秦(qín )通(tōng )六(liù )基(jī )东(dōng )。又(yòu )北(běi )径(jìng )鄗(hào )水(shuǐ )陂(bēi )东(dōng ),又(yòu )北(běi )得(dé )陂(bēi )水(shuǐ )。水(shuǐ )上(shàng )承(chéng )其(qí )陂(bēi ),东(dōng )北(běi )流(liú )入(rù )于(yú )鄗(hào )水(shuǐ )。鄗(hào )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )径(jìng )长(zhǎng )安(ān )城(chéng )西(xī ),与(yǔ )昆(kūn )明(míng )池(chí )水(shuǐ )合(hé )。水(shuǐ )上(shàng )承(chéng )池(chí )于(yú )昆(kūn )明(míng )台(tái ),故(gù )王(wáng )仲(zhòng )都(dōu )所(suǒ )屠(tú )也(yě )。桓(huán )谭(tán )《新(xīn )论(lùn )》称(chēng ),元(yuán )帝(dì )被(bèi )病(bìng ),广(guǎng )求(qiú )方(fāng )士(shì )。汉(hàn )中(zhōng )送(sòng )道(dào )士(shì )王(wáng )仲(zhòng )都(dōu ),诏(zhào )问(wèn )所(suǒ )能(néng )。对(duì )曰(yuē ):能(néng )忍(rěn )寒(hán )暑(shǔ )。乃(nǎi )以(yǐ )隆(lóng )冬(dōng )盛(shèng )寒(hán )日(rì ),令(lìng )袒(tǎn ),载(zǎi )驷(sì )马(mǎ ),于(yú )上(shàng )林(lín )昆(kūn )明(míng )池(chí )上(shàng )环(huán )冰(bīng )而(ér )驰(chí )。御(yù )者(zhě )厚(hòu )衣(yī )狐(hú )裘(qiú )寒(hán )战(zhàn ),而(ér )仲(zhòng )都(dōu )独(dú )无(wú )变(biàn )色(sè ),卧(wò )于(yú )池(chí )台(tái )上(shàng ),曛(xūn )然(rán )自(zì )若(ruò )。夏(xià )大(dà )暑(shǔ )日(rì ),使(shǐ )曝(pù )坐(zuò ),环(huán )以(yǐ )十(shí )炉(lú )火(huǒ )。不(bú )言(yán )热(rè ),又(yòu )身(shēn )不(bú )汗(hàn )。池(chí )水(shuǐ )北(běi )径(jìng )鄗(hào )京(jīng )东(dōng ),秦(qín )阿(ā )房(fáng )宫(gōng )西(xī )。《史(shǐ )记(jì )》曰(yuē ):秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )三(sān )十(shí )五(wǔ )年(nián ),以(yǐ )咸(xián )阳(yáng )人(rén )多(duō ),先(xiān )王(wáng )之(zhī )宫(gōng )小(xiǎo ),乃(nǎi )作(zuò )朝(cháo )宫(gōng )于(yú )渭(wèi )南(nán ),亦(yì )曰(yuē )阿(ā )城(chéng )也(yě )。始(shǐ )皇(huáng )先(xiān )作(zuò )前(qián )殿(diàn )阿(ā )房(fáng ),可(kě )坐(zuò )万(wàn )人(rén ),下(xià )可(kě )建(jiàn )五(wǔ )丈(zhàng )旗(qí ),周(zhōu )驰(chí )为(wéi )阁(gé )道(dào ),自(zì )殿(diàn )直(zhí )抵(dǐ )南(nán )山(shān )。表(biǎo )山(shān )巅(diān )为(wéi )阙(què )。为(wéi )复(fù )道(dào )自(zì )阿(ā )房(fáng )度(dù )渭(wèi ),属(shǔ )之(zhī )咸(xián )阳(yáng ),象(xiàng )天(tiān )极(jí )阁(gé )道(dào ),绝(jué )汉(hàn )抵(dǐ )营(yíng )室(shì )也(yě )。《关(guān )中(zhōng )记(jì )》曰(yuē ):阿(ā )房(fáng )殿(diàn )在(zài )长(zhǎng )安(ān )西(xī )南(nán )二(èr )十(shí )里(lǐ )。殿(diàn )东(dōng )西(xī )千(qiān )步(bù ),南(nán )北(běi )三(sān )百(bǎi )步(bù ),庭(tíng )中(zhōng )受(shòu )十(shí )万(wàn )人(rén )。其(qí )水(shuǐ )又(yòu )屈(qū )而(ér )径(jìng )其(qí )北(běi ).东(dōng )北(běi )流(liú )注(zhù )堨(ài )水(shuǐ )陂(bēi )。陂(bēi )水(shuǐ )北(běi )出(chū ),径(jìng )汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )建(jiàn )章(zhāng )宫(gōng )东(dōng ),于(yú )凤(fèng )阙(què )南(nán ),东(dōng )注(zhù )泬(jué )水(shuǐ )。泬(jué )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )径(jìng )凤(fèng )阙(què )东(dōng )。《三(sān )辅(fǔ )黄(huáng )图(tú )》曰(yuē ):建(jiàn )章(zhāng )宫(gōng ),汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )造(zào ),周(zhōu )二(èr )十(shí )余(yú )里(lǐ ),千(qiān )门(mén )万(wàn )户(hù )。其(qí )东(dōng )凤(fèng )阙(què ),高(gāo )七(qī )丈(zhàng )五(wǔ )尺(chǐ ),俗(sú )言(yán )贞(zhēn )女(nǚ )楼(lóu ),非(fēi )也(yě )。《汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )故(gù )事(shì )》云(yún ):阙(què )高(gāo )二(èr )十(shí )丈(zhàng )。《关(guān )中(zhōng )记(jì )》曰(yuē ):建(jiàn )章(zhāng )宫(gōng )圆(yuán )阙(què ),临(lín )北(běi )道(dào ),有(yǒu )金(jīn )凤(fèng )在(zài )阙(què )上(shàng ),高(gāo )丈(zhàng )余(yú ),故(gù )号(hào )凤(fèng )阙(què )也(yě )。故(gù )繁(fán )钦(qīn )《建(jiàn )章(zhāng )凤(fèng )阙(què )赋(fù )叙(xù )》曰(yuē ):秦(qín )汉(hàn )规(guī )模(mó ),廓(kuò )然(rán )毁(huǐ )泯(mǐn ),惟(wéi )建(jiàn )章(zhāng )凤(fèng )阙(què ),岿(kuī )然(rán )独(dú )存(cún )。虽(suī )非(fēi )象(xiàng )魏(wèi )之(zhī )制(zhì ),亦(yì )一(yī )代(dài )之(zhī )巨(jù )观(guān )也(yě )。泬(jué )水(shuǐ )又(yòu )北(běi ),分(fèn )为(wéi )二(èr )水(shuǐ ),一(yī )水(shuǐ )东(dōng )北(běi )流(liú ),一(yī )水(shuǐ )北(běi )径(jìng )神(shén )明(míng )台(tái )东(dōng )。《傅(fù )子(zǐ )。宫(gōng )室(shì )》曰(yuē ):上(shàng )于(yú )建(jiàn )章(zhāng )中(zhōng )作(zuò )神(shén )明(míng )台(tái )、并(bìng )于(yú )楼(lóu ),咸(xián )高(gāo )五(wǔ )十(shí )余(yú )丈(zhàng ),皆(jiē )作(zuò )悬(xuán )阁(gé ),辇(niǎn )道(dào )相(xiàng )属(shǔ )焉(yān )。《三(sān )辅(fǔ )黄(huáng )图(tú )》曰(yuē ):神(shén )明(míng )台(tái )在(zài )建(jiàn )章(zhāng )宫(gōng )中(zhōng ),上(shàng )有(yǒu )九(jiǔ )室(shì ),今(jīn )人(rén )谓(wèi )之(zhī )九(jiǔ )子(zǐ )台(tái ),即(jí )实(shí )非(fēi )也(yě )。泬(jué )水(shuǐ )又(yòu )径(jìng )渐(jiàn )台(tái )东(dōng )。《汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )故(gù )事(shì )》曰(yuē ):建(jiàn )章(zhāng )宫(gōng )北(běi )有(yǒu )太(tài )液(yè )池(chí ),池(chí )中(zhōng )有(yǒu )渐(jiàn )台(tái ),高(gāo )三(sān )十(shí )丈(zhàng )。渐(jiàn ),浸(jìn )也(yě ),为(wéi )池(chí )水(shuǐ )所(suǒ )渐(jiàn )。一(yī )说(shuō ),星(xīng )名(míng )也(yě )。南(nán )有(yǒu )璧(bì )门(mén )三(sān )层(céng ),高(gāo )三(sān )十(shí )余(yú )丈(zhàng )、中(zhōng )殿(diàn )十(shí )二(èr )间(jiān ),阶(jiē )陛(bì )咸(xián )以(yǐ )玉(yù )为(wéi )之(zhī )。铸(zhù )铜(tóng )凤(fèng ),高(gāo )五(wǔ )丈(zhàng ),饰(shì )以(yǐ )黄(huáng )金(jīn ),楼(lóu )屋(wū )上(shàng )。椽(chuán )首(shǒu ),薄(báo )以(yǐ )玉(yù )璧(bì ),因(yīn )曰(yuē )璧(bì )玉(yù )门(mén )也(yě )。泬(jué )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )流(liú )注(zhù )渭(wèi ),亦(yì )谓(wèi )是(shì )水(shuǐ )为(wéi )泬(jué )水(shuǐ )也(yě )。故(gù )吕(lǚ )忱(chén )曰(yuē ):泬(jué )水(shuǐ )出(chū )杜(dù )陵(líng )县(xiàn )。《汉(hàn )书(shū )音(yīn )义(yì )》曰(yuē ):泬(jué ),水(shuǐ )声(shēng ),而(ér )非(fēi )水(shuǐ )也(yě )。亦(yì )曰(yuē )高(gāo )都(dōu )水(shuǐ )。前(qián )汉(hàn )之(zhī )末(mò ),王(wáng )氏(shì )五(wǔ )侯(hóu )大(dà )治(zhì )池(chí )宅(zhái ),引(yǐn )泬(jué )水(shuǐ )入(rù )长(zhǎng )安(ān )城(chéng ),故(gù )百(bǎi )姓(xìng )歌(gē )之(zhī )曰(yuē ):五(wǔ )侯(hóu )初(chū )起(qǐ ),曲(qǔ )阳(yáng )最(zuì )怒(nù )。坏(huài )决(jué )高(gāo )都(dōu ),竟(jìng )连(lián )五(wǔ )杜(dù )。土(tǔ )山(shān )渐(jiàn )台(tái ),像(xiàng )西(xī )白(bái )虎(hǔ )。即(jí )是(shì )水(shuǐ )也(yě )。

又(yòu )东(dōng )过(guò )长(zhǎng )安(ān )县(xiàn )北(běi ),渭(wèi )水(shuǐ )东(dōng )分(fèn )为(wéi )二(èr )水(shuǐ )。《广(guǎng )雅(yǎ )》曰(yuē ):水(shuǐ )自(zì )渭(wèi )出(chū )为(wéi )泶(xué ),其(qí )犹(yóu )河(hé )之(zhī )有(yǒu )雍(yōng )也(yě )。此(cǐ )渎(dú )东(dōng )北(běi )流(liú ),径(jìng )《魏(wèi )雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )郭(guō )淮(huái )碑(bēi )》南(nán )。又(yòu )东(dōng )南(nán )合(hé )一(yī )水(shuǐ ),径(jìng )两(liǎng )石(shí )人(rén )北(běi )。秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )造(zào )桥(qiáo ),铁(tiě )镦(duì )重(zhòng )不(bú )能(néng )胜(shèng ),故(gù )刻(kè )石(shí )作(zuò )力(lì )士(shì )孟(mèng )贲(bēn )等(děng )像(xiàng )以(yǐ )祭(jì )之(zhī ),镦(duì )乃(nǎi )可(kě )移(yí )动(dòng )也(yě )。又(yòu )东(dōng )径(jìng )阳(yáng )侯(hóu )祠(cí )北(běi ),涨(zhǎng )辄(zhé )祠(cí )之(zhī )。此(cǐ )神(shén )能(néng )为(wéi )大(dà )波(bō ),故(gù )配(pèi )食(shí )河(hé )伯(bó )也(yě )。后(hòu )人(rén )以(yǐ )为(wéi )邓(dèng )艾(ài )祠(cí )。悲(bēi )哉(zāi )!谗(chán )胜(shèng )道(dào )消(xiāo ),专(zhuān )忠(zhōng )受(shòu )害(hài )矣(yǐ )。此(cǐ )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )注(zhù )渭(wèi )水(shuǐ )。水(shuǐ )上(shàng )有(yǒu )梁(liáng ),谓(wèi )之(zhī )渭(wèi )桥(qiáo ),秦(qín )制(zhì )也(yě ),亦(yì )曰(yuē )便(biàn )门(mén )桥(qiáo )。秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )作(zuò )离(lí )宫(gōng )于(yú )渭(wèi )水(shuǐ )南(nán )北(běi ),以(yǐ )象(xiàng )天(tiān )宫(gōng )。故(gù )《三(sān )辅(fǔ )黄(huáng )图(tú )》曰(yuē ):渭(wèi )水(shuǐ )贯(guàn )都(dōu )以(yǐ )象(xiàng )天(tiān )汉(hàn ),横(héng )桥(qiáo )南(nán )度(dù )以(yǐ )法(fǎ )牵(qiān )牛(niú )。南(nán )有(yǒu )长(zhǎng )乐(lè )宫(gōng ),北(běi )有(yǒu )咸(xián )阳(yáng )宫(gōng ),欲(yù )通(tōng )二(èr )宫(gōng )之(zhī )间(jiān ),故(gù )造(zào )此(cǐ )桥(qiáo ),广(guǎng )六(liù )丈(zhàng ),南(nán )北(běi )三(sān )百(bǎi )八(bā )十(shí )步(bù ),六(liù )十(shí )八(bā )间(jiān ),七(qī )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )柱(zhù ),百(bǎi )二(èr )十(shí )二(èr )梁(liáng ),桥(qiáo )之(zhī )南(nán )北(běi )有(yǒu )堤(dī )激(jī ),立(lì )石(shí )柱(zhù ),柱(zhù )南(nán ),京(jīng )兆(zhào )主(zhǔ )之(zhī ),柱(zhù )北(běi ),冯(féng )翊(yì )主(zhǔ )之(zhī ),有(yǒu )令(lìng )丞(chéng ),各(gè )领(lǐng )徒(tú )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )人(rén ),桥(qiáo )之(zhī )北(běi )首(shǒu ),垒(lěi )石(shí )水(shuǐ )中(zhōng ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )石(shí )柱(zhù )桥(qiáo )也(yě )。旧(jiù )有(yǒu )忖(cǔn )留(liú )神(shén )像(xiàng )。此(cǐ )神(shén )尝(cháng )与(yǔ )鲁(lǔ )班(bān )语(yǔ ),班(bān )令(lìng )其(qí )人(rén )出(chū )。忖(cǔn )留(liú )曰(yuē ):我(wǒ )貌(mào )很(hěn )丑(chǒu ),卿(qīng )善(shàn )图(tú )物(wù )容(róng ),我(wǒ )不(bú )能(néng )出(chū )。班(bān )于(yú )是(shì )拱(gǒng )手(shǒu )与(yǔ )言(yán )曰(yuē ):出(chū )头(tóu )见(jiàn )我(wǒ )。忖(cǔn )留(liú )乃(nǎi )出(chū )首(shǒu ),班(bān )于(yú )是(shì )以(yǐ )脚(jiǎo )画(huà )地(dì ),忖(cǔn )留(liú )觉(jiào )之(zhī ),便(biàn )还(hái )没(méi )水(shuǐ ),故(gù )置(zhì )其(qí )像(xiàng )于(yú )水(shuǐ ),惟(wéi )背(bèi )以(yǐ )上(shàng )立(lì )水(shuǐ )上(shàng )。后(hòu )董(dǒng )卓(zhuó )入(rù )关(guān ),遂(suí )焚(fén )此(cǐ )桥(qiáo )。魏(wèi )武(wǔ )帝(dì )更(gèng )修(xiū )之(zhī ),桥(qiáo )广(guǎng )三(sān )丈(zhàng )六(liù )尺(chǐ )。忖(cǔn )留(liú )之(zhī )像(xiàng ),曹(cáo )公(gōng )乘(chéng )马(mǎ )见(jiàn )之(zhī ),惊(jīng ),又(yòu )命(mìng )下(xià )之(zhī )。《燕(yàn )丹(dān )子(zǐ )》曰(yuē ):燕(yàn )太(tài )子(zǐ )丹(dān )质(zhì )于(yú )秦(qín ),秦(qín )王(wáng )遇(yù )之(zhī )无(wú )礼(lǐ ),乃(nǎi )求(qiú )归(guī )。秦(qín )王(wáng )为(wéi )机(jī )发(fā )之(zhī )桥(qiáo ),欲(yù )以(yǐ )陷(xiàn )丹(dān ),丹(dān )过(guò )之(zhī ),桥(qiáo )不(bú )为(wéi )发(fā )。又(yòu )一(yī )说(shuō ),交(jiāo )龙(lóng )扶(fú )舆(yú )而(ér )机(jī )不(bú )发(fā )。但(dàn )言(yán )今(jīn )不(bú )知(zhī )其(qí )故(gù )处(chù )也(yě )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )与(yǔ )泬(jué )水(shuǐ )枝(zhī )津(jīn )合(hé ),水(shuǐ )上(shàng )承(chéng )泬(jué )水(shuǐ ),东(dōng )北(běi )流(liú )径(jìng )邓(dèng )艾(ài )祠(cí )南(nán ),又(yòu )东(dōng )分(fèn )为(wéi )二(èr )水(shuǐ ),一(yī )水(shuǐ )东(dōng )入(rù )逍(xiāo )遥(yáo )园(yuán ),注(zhù )藕(ǒu )池(chí )。池(chí )中(zhōng )有(yǒu )台(tái )观(guān ),莲(lián )荷(hé )被(bèi )浦(pǔ ),秀(xiù )实(shí )可(kě )玩(wán )。其(qí )一(yī )水(shuǐ ),北(běi )流(liú )注(zhù )于(yú )渭(wèi )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )长(zhǎng )安(ān )城(chéng )北(běi )。汉(hàn )惠(huì )帝(dì )元(yuán )年(nián )筑(zhù ),六(liù )年(nián )成(chéng ),即(jí )咸(xián )阳(yáng )也(yě )。秦(qín )离(lí )宫(gōng )无(wú )城(chéng ),故(gù )城(chéng )之(zhī )。王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )名(míng )常(cháng )安(ān )。十(shí )二(èr )门(mén ),东(dōng )出(chū )北(běi )头(tóu )第(dì )一(yī )门(mén ),本(běn )名(míng )宣(xuān )平(píng )门(mén ),王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )名(míng )春(chūn )王(wáng )门(mén )正(zhèng )月(yuè )亭(tíng ),一(yī )曰(yuē )东(dōng )都(dōu )门(mén ),其(qí )郭(guō )门(mén )亦(yì )曰(yuē )东(dōng )都(dōu )门(mén ),即(jí )逢(féng )萌(méng )挂(guà )冠(guàn )处(chù )也(yě )。第(dì )二(èr )门(mén )本(běn )名(míng )清(qīng )明(míng )门(mén ),一(yī )曰(yuē )凯(kǎi )门(mén ),王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )名(míng )宣(xuān )德(dé )门(mén )布(bù )恩(ēn )亭(tíng )。内(nèi )有(yǒu )藉(jiè )田(tián )仓(cāng ),亦(yì )曰(yuē )藉(jiè )田(tián )门(mén )。第(dì )三(sān )门(mén )本(běn )名(míng )霸(bà )城(chéng )门(mén ),王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )名(míng )仁(rén )寿(shòu )门(mén )无(wú )疆(jiāng )亭(tíng )。民(mín )见(jiàn )门(mén )色(sè )青(qīng ),又(yòu )名(míng )青(qīng )城(chéng )门(mén ),或(huò )曰(yuē )青(qīng )绮(qǐ )门(mén ),亦(yì )曰(yuē )青(qīng )门(mén )。门(mén )外(wài )旧(jiù )出(chū )好(hǎo )瓜(guā )。昔(xī )广(guǎng )陵(líng )人(rén )邵(shào )平(píng )为(wéi )秦(qín )东(dōng )陵(líng )侯(hóu ),秦(qín )破(pò ),为(wéi )布(bù )衣(yī ),种(zhǒng )瓜(guā )此(cǐ )门(mén ),瓜(guā )美(měi ),故(gù )世(shì )谓(wèi )之(zhī )东(dōng )陵(líng )瓜(guā )。是(shì )以(yǐ )阮(ruǎn )籍(jí )《咏(yǒng )怀(huái )诗(shī )》云(yún ):昔(xī )闻(wén )东(dōng )陵(líng )瓜(guā ),近(jìn )在(zài )青(qīng )门(mén )外(wài ),连(lián )畛(zhěn )拒(jù )阡(qiān )陌(mò ),子(zǐ )母(mǔ )相(xiàng )钩(gōu )带(dài )。指(zhǐ )谓(wèi )此(cǐ )门(mén )也(yě )。南(nán )出(chū )东(dōng )头(tóu )第(dì )一(yī )门(mén ),本(běn )名(míng )覆(fù )盎(àng )门(mén ),王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )名(míng )永(yǒng )清(qīng )门(mén )长(zhǎng )茂(mào )亭(tíng )。其(qí )南(nán )有(yǒu )下(xià )杜(dù )城(chéng )。应(yīng )劭(shào )曰(yuē ):故(gù )杜(dù )陵(líng )之(zhī )下(xià )聚(jù )落(luò )也(yě ),故(gù )曰(yuē )下(xià )杜(dù )门(mén )。又(yòu )曰(yuē )端(duān )门(mén ),北(běi )对(duì )长(zhǎng )乐(lè )宫(gōng )。第(dì )二(èr )门(mén )本(běn )名(míng )安(ān )门(mén ),亦(yì )曰(yuē )鼎(dǐng )路(lù )门(mén ),王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )名(míng )光(guāng )礼(lǐ )门(mén )显(xiǎn )乐(lè )亭(tíng )。北(běi )对(duì )武(wǔ )库(kù )。第(dì )三(sān )门(mén )本(běn )名(míng )平(píng )门(mén ),又(yòu )曰(yuē )便(biàn )门(mén ),王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )名(míng )信(xìn )平(píng )门(mén )诚(chéng )正(zhèng )亭(tíng )。一(yī )曰(yuē )西(xī )安(ān )门(mén ),北(běi )对(duì )未(wèi )央(yāng )宫(gōng )。西(xī )出(chū )南(nán )头(tóu )第(dì )一(yī )门(mén ),本(běn )名(míng )章(zhāng )门(mén ),王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )名(míng )万(wàn )秋(qiū )门(mén )亿(yì )年(nián )亭(tíng ),亦(yì )曰(yuē )光(guāng )华(huá )门(mén )也(yě )。第(dì )二(èr )门(mén )本(běn )名(míng )直(zhí )门(mén ),王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )名(míng )直(zhí )道(dào )门(mén )端(duān )路(lù )亭(tíng ),故(gù )龙(lóng )楼(lóu )门(mén )也(yě )。张(zhāng )晏(yàn )曰(yuē ):门(mén )楼(lóu )有(yǒu )铜(tóng )龙(lóng )。《三(sān )辅(fǔ )黄(huáng )图(tú )》曰(yuē ):长(zhǎng )安(ān )西(xī )出(chū )第(dì )二(èr )门(mén )即(jí )此(cǐ )门(mén )也(yě )。第(dì )三(sān )门(mén )本(běn )名(míng )西(xī )城(chéng )门(mén ),亦(yì )曰(yuē )雍(yōng )门(mén ),王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )名(míng )章(zhāng )义(yì )门(mén )著(zhe )义(yì )亭(tíng )。其(qí )水(shuǐ )北(běi )入(rù ),有(yǒu )函(hán )里(lǐ ),民(mín )名(míng )曰(yuē )函(hán )里(lǐ )门(mén ),亦(yì )曰(yuē )突(tū )门(mén )。北(běi )出(chū )西(xī )头(tóu )第(dì )一(yī )门(mén ),本(běn )名(míng )横(héng )门(mén ),王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )名(míng )霸(bà )都(dōu )门(mén )左(zuǒ )幽(yōu )亭(tíng )。如(rú )淳(chún )曰(yuē ):横(héng )音(yīn )光(guāng ),故(gù )曰(yuē )光(guāng )门(mén )。其(qí )外(wài )郭(guō )有(yǒu )都(dōu )门(mén ),有(yǒu )棘(jí )门(mén )。徐(xú )广(guǎng )曰(yuē ):棘(jí )门(mén )在(zài )渭(wèi )北(běi )。孟(mèng )康(kāng )曰(yuē ):在(zài )长(zhǎng )安(ān )北(běi ),秦(qín )时(shí )宫(gōng )门(mén )也(yě )。如(rú )淳(chún )曰(yuē ):《三(sān )辅(fǔ )黄(huáng )图(tú )》曰(yuē )棘(jí )门(mén ),在(zài )横(héng )门(mén )外(wài )。按(àn )《汉(hàn )书(shū )》,徐(xú )厉(lì )军(jūn )于(yú )此(cǐ ),备(bèi )匈(xiōng )奴(nú )。又(yòu )有(yǒu )通(tōng )门(mén )、亥(hài )门(mén )也(yě )。第(dì )二(èr )门(mén ),本(běn )名(míng )厨(chú )门(mén ),又(yòu )曰(yuē )朝(cháo )门(mén ),王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )名(míng )建(jiàn )子(zǐ )门(mén )广(guǎng )世(shì )亭(tíng ),一(yī )曰(yuē )高(gāo )门(mén )。苏(sū )林(lín )曰(yuē ):高(gāo )门(mén ),长(zhǎng )安(ān )城(chéng )北(běi )门(mén )也(yě )。其(qí )内(nèi )有(yǒu )长(zhǎng )安(ān )厨(chú )官(guān )在(zài )东(dōng ),故(gù )名(míng )曰(yuē )厨(chú )门(mén )也(yě )。如(rú )淳(chún )曰(yuē ):今(jīn )名(míng )广(guǎng )门(mén )也(yě )。第(dì )三(sān )门(mén )本(běn )名(míng )杜(dù )门(mén ),亦(yì )曰(yuē )利(lì )城(chéng )门(mén ),王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )名(míng )进(jìn )和(hé )门(mén )临(lín )水(shuǐ )亭(tíng )。其(qí )外(wài )有(yǒu )客(kè )舍(shě ),故(gù )民(mín )曰(yuē )客(kè )舍(shě )门(mén ),又(yòu )曰(yuē )洛(luò )门(mén )也(yě )。凡(fán )此(cǐ )诸(zhū )门(mén ),皆(jiē )通(tōng )逵(kuí )九(jiǔ )达(dá ),三(sān )途(tú )洞(dòng )开(kāi ),隐(yǐn )以(yǐ )金(jīn )椎(zhuī ),周(zhōu )以(yǐ )林(lín )木(mù ),左(zuǒ )出(chū )右(yòu )入(rù ),为(wéi )往(wǎng )来(lái )之(zhī )径(jìng )。行(háng )280者(zhě )升(shēng )降(jiàng ),有(yǒu )上(shàng )下(xià )之(zhī )别(bié )。汉(hàn )成(chéng )帝(dì )之(zhī )为(wéi )太(tài )子(zǐ ),元(yuán )帝(dì )尝(cháng )急(jí )召(zhào )之(zhī )。太(tài )子(zǐ )出(chū )龙(lóng )楼(lóu )门(mén ),不(bú )敢(gǎn )绝(jué )驰(chí )道(dào ),西(xī )至(zhì )直(zhí )城(chéng )门(mén ),方(fāng )乃(nǎi )得(dé )度(dù )。上(shàng )怪(guài )迟(chí ),问(wèn )其(qí )故(gù ),以(yǐ )状(zhuàng )对(duì )。上(shàng )悦(yuè ),乃(nǎi )著(zhe )令(lìng ),令(lìng )太(tài )子(zǐ )得(dé )绝(jué )驰(chí )道(dào )也(yě )。渭(wèi )水(shuǐ )东(dōng )合(hé )昆(kūn )明(míng )故(gù )渠(qú ),渠(qú )上(shàng )承(chéng )昆(kūn )明(míng )池(chí )东(dōng )口(kǒu ),东(dōng )径(jìng )河(hé )池(chí )陂(bēi )北(běi ),亦(yì )曰(yuē )女(nǚ )观(guān )陂(bēi )。又(yòu )东(dōng )合(hé )泬(jué )水(shuǐ ),亦(yì )曰(yuē )漕(cáo )渠(qú )。又(yòu )东(dōng )径(jìng )长(zhǎng )安(ān )县(xiàn )南(nán ),东(dōng )径(jìng )明(míng )堂(táng )南(nán )。旧(jiù )引(yǐn )水(shuǐ )为(wéi )辟(pì )雍(yōng )处(chù ),在(zài )鼎(dǐng )路(lù )门(mén )东(dōng )南(nán )七(qī )里(lǐ )。其(qí )制(zhì )上(shàng )圆(yuán )下(xià )方(fāng ),九(jiǔ )宫(gōng )十(shí )二(èr )堂(táng ),四(sì )向(xiàng )五(wǔ )室(shì )。堂(táng )北(běi )三(sān )百(bǎi )步(bù ),有(yǒu )灵(líng )台(tái ),是(shì )汉(hàn )平(píng )帝(dì )元(yuán )始(shǐ )四(sì )年(nián )立(lì )。渠(qú )南(nán )有(yǒu )汉(hàn )故(gù )圜(huán )丘(qiū ),成(chéng )帝(dì )建(jiàn )始(shǐ )二(èr )年(nián )罢(bà )雍(yōng )五(wǔ )峙(zhì ),始(shǐ )祀(sì )皇(huáng )天(tiān )上(shàng )帝(dì )于(yú )长(zhǎng )安(ān )南(nán )郊(jiāo )。应(yīng )劭(shào )曰(yuē ):天(tiān )郊(jiāo )在(zài )长(zhǎng )安(ān )南(nán )。即(jí )此(cǐ )也(yě )。故(gù )渠(qú )之(zhī )北(běi ),有(yǒu )白(bái )亭(tíng )、博(bó )望(wàng )苑(yuàn ),汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )为(wéi )太(tài )子(zǐ )立(lì ),使(shǐ )通(tōng )宾(bīn )客(kè ),从(cóng )所(suǒ )好(hǎo )也(yě )。太(tài )子(zǐ )巫(wū )蛊(gǔ )事(shì )发(fā ),斫(zhuó )杜(dù )门(mén )东(dōng )出(chū )。史(shǐ )良(liáng )娣(dì )死(sǐ ),葬(zàng )于(yú )苑(yuàn )北(běi ),宣(xuān )帝(dì )以(yǐ )为(wéi )戾(lì )园(yuán ),以(yǐ )倡(chàng )优(yōu )千(qiān )人(rén )乐(lè )思(sī )后(hòu )园(yuán )庙(miào ),故(gù )亦(yì )曰(yuē )千(qiān )乡(xiāng )。故(gù )渠(qú )又(yòu )东(dōng )而(ér )北(běi )屈(qū ),径(jìng )青(qīng )门(mén )外(wài ),与(yǔ )泬(jué )水(shuǐ )枝(zhī )渠(qú )会(huì ),渠(qú )上(shàng )承(chéng )泬(jué )水(shuǐ )于(yú )章(zhāng )门(mén )西(xī )。飞(fēi )渠(qú )引(yǐn )水(shuǐ )入(rù )城(chéng )。东(dōng )为(wéi )仓(cāng )池(chí ),池(chí )在(zài )未(wèi )央(yāng )宫(gōng )西(xī )。池(chí )中(zhōng )有(yǒu )渐(jiàn )台(tái ),汉(hàn )兵(bīng )起(qǐ ),王(wáng )莽(mǎng )死(sǐ )于(yú )此(cǐ )台(tái )。又(yòu )东(dōng )径(jìng )未(wèi )央(yāng )宫(gōng )北(běi )。高(gāo )祖(zǔ )在(zài )关(guān )东(dōng ),令(lìng )萧(xiāo )何(hé )成(chéng )未(wèi )央(yāng )宫(gōng )。何(hé )斩(zhǎn )龙(lóng )首(shǒu )山(shān )而(ér )营(yíng )之(zhī )。山(shān )长(zhǎng )六(liù )十(shí )余(yú )里(lǐ ),头(tóu )临(lín )渭(wèi )水(shuǐ ),尾(wěi )达(dá )樊(fán )川(chuān )。头(tóu )高(gāo )二(èr )十(shí )丈(zhàng ),尾(wěi )渐(jiàn )下(xià )高(gāo )五(wǔ )六(liù )丈(zhàng ),土(tǔ )色(sè )赤(chì )而(ér )坚(jiān ),云(yún )昔(xī )有(yǒu )黑(hēi )龙(lóng )从(cóng )南(nán )山(shān )出(chū ),饮(yǐn )渭(wèi )水(shuǐ ),其(qí )行(háng )道(dào )因(yīn )山(shān )成(chéng )迹(jì ),山(shān )即(jí )基(jī ),阙(què )不(bú )假(jiǎ )筑(zhù ),高(gāo )出(chū )长(zhǎng )安(ān )城(chéng )。北(běi )有(yǒu )玄(xuán )武(wǔ )阙(què ),即(jí )北(běi )阙(què )也(yě )。东(dōng )有(yǒu )苍(cāng )龙(lóng )阙(què ),阙(què )内(nèi )有(yǒu )阊(chāng )阖(hé )、止(zhǐ )车(chē )诸(zhū )门(mén )。未(wèi )央(yāng )殿(diàn )东(dōng )有(yǒu )宣(xuān )室(shì )、玉(yù )堂(táng )、麒(qí )麟(lín )、含(hán )章(zhāng )、白(bái )虎(hǔ )、凤(fèng )皇(huáng )、朱(zhū )雀(què )、鹓(yuān )鸾(luán )、昭(zhāo )阳(yáng )诸(zhū )殿(diàn ),天(tiān )禄(lù )、石(shí )渠(qú )、麒(qí )麟(lín )三(sān )阁(gé )。未(wèi )央(yāng )宫(gōng )北(běi )即(jí )桂(guì )宫(gōng )也(yě ),周(zhōu )十(shí )余(yú )里(lǐ ),内(nèi )有(yǒu )明(míng )光(guāng )殿(diàn )、走(zǒu )狗(gǒu )台(tái )、柏(bǎi )梁(liáng )台(tái ),旧(jiù )乘(chéng )复(fù )道(dào ),用(yòng )相(xiàng )径(jìng )通(tōng )。故(gù )张(zhāng )衡(héng )《西(xī )京(jīng )赋(fù )》曰(yuē ):钩(gōu )陈(chén )之(zhī )外(wài ),阁(gé )道(dào )穹(qióng )隆(lóng )属(shǔ )长(zhǎng )乐(lè )与(yǔ )明(míng )光(guāng ),径(jìng )北(běi )通(tōng )于(yú )桂(guì )宫(gōng )。故(gù )渠(qú )出(chū )二(èr )宫(gōng )之(zhī )间(jiān ),谓(wèi )之(zhī )明(míng )渠(qú )也(yě )。又(yòu )东(dōng )历(lì )武(wǔ )库(kù )北(běi )。旧(jiù )樗(chū )里(lǐ )子(zǐ )葬(zàng )于(yú )此(cǐ ),樗(chū )里(lǐ )子(zǐ )名(míng )疾(jí ),秦(qín )惠(huì )王(wáng )异(yì )母(mǔ )弟(dì )也(yě ),滑(huá )稽(jī )多(duō )智(zhì ),秦(qín )人(rén )号(hào )曰(yuē )智(zhì )囊(náng ),葬(zàng )于(yú )昭(zhāo )王(wáng )庙(miào )西(xī ),渭(wèi )南(nán )阴(yīn )乡(xiāng )樗(chū )里(lǐ ),故(gù )俗(sú )谓(wèi )之(zhī )樗(chū )里(lǐ )子(zǐ )。云(yún ):我(wǒ )百(bǎi )岁(suì )后(hòu ),是(shì )有(yǒu )天(tiān )于(yú )之(zhī )宫(gōng )夹(jiá )我(wǒ )墓(mù )。疾(jí )以(yǐ )昭(zhāo )王(wáng )七(qī )年(nián )卒(zú ),葬(zàng )于(yú )渭(wèi )南(nán )章(zhāng )台(tái )东(dōng )。至(zhì )汉(hàn ),长(zhǎng )乐(lè )宫(gōng )在(zài )其(qí )东(dōng ),未(wèi )央(yāng )宫(gōng )在(zài )其(qí )西(xī ),武(wǔ )库(kù )直(zhí )其(qí )墓(mù )。秦(qín )人(rén )喭(yǎn )曰(yuē )力(lì )则(zé )任(rèn )鄙(bǐ ),智(zhì )则(zé )樗(chū )里(lǐ )是(shì )也(yě )。明(míng )渠(qú )又(yòu )东(dōng )径(jìng )汉(hàn )高(gāo )祖(zǔ )长(zhǎng )乐(lè )宫(gōng )北(běi ),本(běn )秦(qín )之(zhī )长(zhǎng )乐(lè )宫(gōng )也(yě ),周(zhōu )二(èr )十(shí )里(lǐ ),殿(diàn )前(qián )列(liè )铜(tóng )人(rén ),殿(diàn )西(xī )有(yǒu )长(zhǎng )信(xìn )、长(zhǎng )秋(qiū )、永(yǒng )寿(shòu )、永(yǒng )昌(chāng )诸(zhū )殿(diàn )。殿(diàn )之(zhī )东(dōng )北(běi )有(yǒu )池(chí ),池(chí )北(běi )有(yǒu )层(céng )台(tái ),俗(sú )谓(wèi )是(shì )池(chí )为(wéi )酒(jiǔ )池(chí ),非(fēi )也(yě )。故(gù )渠(qú )北(běi )有(yǒu )楼(lóu ),竖(shù )汉(hàn )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )司(sī )马(mǎ )文(wén )预(yù )碑(bēi )。故(gù )渠(qú )又(yòu )东(dōng )出(chū )城(chéng ),分(fèn )为(wéi )二(èr )渠(qú ),即(jí )《汉(hàn )书(shū )》所(suǒ )谓(wèi )王(wáng )渠(qú )者(zhě )也(yě )。苏(sū )林(lín )曰(yuē ):王(wáng )渠(qú ),官(guān )渠(qú )也(yě ),犹(yóu )今(jīn )御(yù )沟(gōu )矣(yǐ )。晋(jìn )灼(zhuó )曰(yuē ):渠(qú )名(míng )也(yě ),在(zài )城(chéng )东(dōng )覆(fù )盎(àng )门(mén )外(wài )。一(yī )水(shuǐ )径(jìng )杨(yáng )桥(qiáo )下(xià ),即(jí )青(qīng )门(mén )桥(qiáo )也(yě )。侧(cè )城(chéng )北(běi ),径(jìng )邓(dèng )艾(ài )祠(cí )西(xī ),而(ér )北(běi )注(zhù )渭(wèi ),今(jīn )无(wú )水(shuǐ )。其(qí )一(yī )水(shuǐ ),右(yòu )入(rù )昆(kūn )明(míng )故(gù )渠(qú ),东(dōng )径(jìng )奉(fèng )明(míng )县(xiàn )广(guǎng )城(chéng )乡(xiāng )之(zhī )廉(lián )明(míng )苑(yuàn )南(nán )。史(shǐ )皇(huáng )孙(sūn )及(jí )工(gōng )夫(fū )人(rén )葬(zàng )于(yú )郭(guō )北(běi ),宣(xuān )帝(dì )迁(qiān )苑(yuàn )南(nán ),卜(bo )以(yǐ )为(wéi )悼(dào )园(yuán ),益(yì )园(yuán )民(mín )千(qiān )六(liù )百(bǎi )家(jiā ),立(lì )奉(fèng )明(míng )县(xiàn )以(yǐ )奉(fèng )二(èr )园(yuán )。园(yuán )在(zài )东(dōng )部(bù )门(mén )。昌(chāng )邑(yì )王(wáng )贺(hè )自(zì )霸(bà )御(yù )法(fǎ )驾(jià );郎(láng )中(zhōng )令(lìng )龚(gōng )遂(suí )骏(jùn )乘(chéng ),至(zhì )广(guǎng )明(míng )东(dōng )都(dōu )门(mén )是(shì )也(yě )。故(gù )渠(qú )东(dōng )北(běi )径(jìng )汉(hàn )太(tài )尉(wèi )夏(xià )侯(hóu )婴(yīng )冢(zhǒng )西(xī )。葬(zàng )日(rì ),柩(jiù )马(mǎ )悲(bēi )鸣(míng ),轻(qīng )车(chē )罔(wǎng )进(jìn ),下(xià )得(dé )石(shí )椁(guǒ ),铭(míng )云(yún ):于(yú )嗟(jiē )滕(téng )公(gōng )居(jū )此(cǐ )室(shì )!故(gù )遂(suí )葬(zàng )焉(yān )。冢(zhǒng )在(zài )城(chéng )东(dōng )八(bā )里(lǐ ),饮(yǐn )马(mǎ )桥(qiáo )南(nán )四(sì )里(lǐ ),故(gù )时(shí )人(rén )谓(wèi )之(zhī )马(mǎ )冢(zhǒng )。故(gù )渠(qú )又(yòu )北(běi ),分(fèn )为(wéi )二(èr )渠(qú ),一(yī )水(shuǐ )东(dōng )径(jìng )虎(hǔ )圈(quān )南(nán ),而(ér )东(dōng )入(rù )霸(bà ),一(yī )水(shuǐ )北(běi )合(hé )渭(wèi ),今(jīn )无(wú )水(shuǐ )。

又(yòu )东(dōng )过(guò )霸(bà )陵(líng )县(xiàn )北(běi ),霸(bà )水(shuǐ )从(cóng )县(xiàn )西(xī )北(běi )流(liú )注(zhù )之(zhī )。霸(bà )者(zhě ),水(shuǐ )上(shàng )地(dì )名(míng )也(yě )。古(gǔ )曰(yuē )滋(zī )水(shuǐ )矣(yǐ ),秦(qín )穆(mù )公(gōng )霸(bà )世(shì ),更(gèng )名(míng )滋(zī )水(shuǐ )为(wéi )霸(bà )水(shuǐ ),以(yǐ )显(xiǎn )霸(bà )功(gōng )。水(shuǐ )出(chū )蓝(lán )田(tián )县(xiàn )蓝(lán )田(tián )谷(gǔ ),所(suǒ )谓(wèi )多(duō )玉(yù )者(zhě )也(yě )。西(xī )北(běi )有(yǒu )铜(tóng )谷(gǔ )水(shuǐ ),次(cì )东(dōng )有(yǒu )辋(wǎng )谷(gǔ )水(shuǐ ),二(èr )水(shuǐ )合(hé )而(ér )西(xī )注(zhù ),又(yòu )西(xī )流(liú )入(rù )埿(ní )水(shuǐ )。埿(ní )水(shuǐ )又(yòu )西(xī )径(jìng )峣(yáo )关(guān )北(běi ),历(lì )峣(yáo )柳(liǔ )城(chéng )。东(dōng )西(xī )有(yǒu )二(èr )城(chéng ),魏(wèi )置(zhì )青(qīng )埿(ní )军(jūn )于(yú )城(chéng )内(nèi ),世(shì )亦(yì )谓(wèi )之(zhī )青(qīng )埿(ní )城(chéng )也(yě )。秦(qín )二(èr )世(shì )三(sān )年(nián ),汉(hàn )祖(zǔ )入(rù )自(zì )武(wǔ )关(guān ),攻(gōng )秦(qín ),赵(zhào )高(gāo )遣(qiǎn )将(jiāng )距(jù )于(yú )峣(yáo )关(guān )者(zhě )也(yě )。《土(tǔ )地(dì )记(jì )》曰(yuē ):蓝(lán )田(tián )县(xiàn )南(nán )有(yǒu )峣(yáo )关(guān ),地(dì )名(míng )晓(xiǎo )柳(liǔ ),道(dào )通(tōng )荆(jīng )州(zhōu )。《晋(jìn )地(dì )道(dào )记(jì )》曰(yuē ):关(guān )当(dāng )282上(shàng )洛(luò )县(xiàn )西(xī )北(běi )。埿(ní )水(shuǐ )又(yòu )西(xī )北(běi )流(liú )入(rù )霸(bà )。霸(bà )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )历(lì )蓝(lán )田(tián )川(chuān ),径(jìng )蓝(lán )田(tián )县(xiàn )东(dōng )。《竹(zhú )书(shū )纪(jì )年(nián )》,梁(liáng )惠(huì )成(chéng )王(wáng )三(sān )年(nián ),秦(qín )子(zǐ )向(xiàng )命(mìng )力(lì )蓝(lán )君(jūn ),盖(gài )子(zǐ )向(xiàng )之(zhī )故(gù )邑(yì )也(yě )。川(chuān )有(yǒu )汉(hàn )临(lín )江(jiāng )王(wáng )荣(róng )冢(zhǒng )。景(jǐng )帝(dì )以(yǐ )罪(zuì )征(zhēng )之(zhī ),将(jiāng )行(háng ),祖(zǔ )于(yú )江(jiāng )陵(líng )北(běi )门(mén ),车(chē )轴(zhóu )折(shé ),父(fù )老(lǎo )泣(qì )曰(yuē ):吾(wú )王(wáng )不(bú )反(fǎn )矣(yǐ )!荣(róng )至(zhì ),中(zhōng )尉(wèi )郅(zhì )都(dōu )急(jí )切(qiē )责(zé )王(wáng ),王(wáng )年(nián )少(shǎo ),恐(kǒng )而(ér )自(zì )杀(shā ),葬(zàng )于(yú )是(shì )川(chuān )。有(yǒu )燕(yàn )数(shù )万(wàn ),衔(xián )土(tǔ )置(zhì )冢(zhǒng )上(shàng ),百(bǎi )姓(xìng )矜(jīn )之(zhī )。霸(bà )水(shuǐ )又(yòu )左(zuǒ )合(hé )浐(chǎn )水(shuǐ ),历(lì )白(bái )鹿(lù )原(yuán )东(dōng ),即(jí )霸(bà )川(chuān )之(zhī )西(xī )故(gù )芷(zhǐ )阳(yáng )矣(yǐ )。《史(shǐ )记(jì )》,秦(qín )襄(xiāng )王(wáng )葬(zàng )芷(zhǐ )阳(yáng )者(zhě )是(shì )也(yě ),谓(wèi )之(zhī )霸(bà )上(shàng )。汉(hàn )文(wén )帝(dì )葬(zàng )其(qí )上(shàng ),谓(wèi )之(zhī )霸(bà )陵(líng )。上(shàng )有(yǒu )四(sì )出(chū )道(dào )以(yǐ )泻(xiè )水(shuǐ ),在(zài )长(zhǎng )安(ān )东(dōng )南(nán )三(sān )十(shí )里(lǐ )。故(gù )王(wáng )仲(zhòng )宣(xuān )赋(fù )诗(shī )云(yún ):南(nán )登(dēng )霸(bà )陵(líng )岸(àn ),回(huí )首(shǒu )望(wàng )长(zhǎng )安(ān )。汉(hàn )文(wén )帝(dì )尝(cháng )欲(yù )从(cóng )霸(bà )陵(líng )上(shàng ),西(xī )驰(chí )下(xià )峻(jùn )坂(bǎn )。袁(yuán )盎(àng )揽(lǎn )辔(pèi )于(yú )此(cǐ )处(chù )。上(shàng )曰(yuē ):将(jiāng )军(jūn )怯(qiè )也(yě )?盎(àng )曰(yuē ):臣(chén )闻(wén )千(qiān )金(jīn )之(zhī )子(zǐ ),坐(zuò )不(bú )垂(chuí )堂(táng ),百(bǎi )金(jīn )之(zhī )子(zǐ ),立(lì )不(bú )倚(yǐ )衡(héng )。圣(shèng )人(rén )不(bú )乘(chéng )危(wēi )。今(jīn )驰(chí )不(bú )测(cè ),如(rú )马(mǎ )惊(jīng )车(chē )败(bài ),奈(nài )高(gāo )庙(miào )何(hé )?上(shàng )乃(nǎi )止(zhǐ )。霸(bà )水(shuǐ )又(yòu )北(běi ),长(zhǎng )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )出(chū )杜(dù )县(xiàn )白(bái )鹿(lù )原(yuán ),其(qí )水(shuǐ )西(xī )北(běi )流(liú ),渭(wèi )之(zhī )荆(jīng )溪(xī )。又(yòu )西(xī )北(běi ),左(zuǒ )合(hé )狗(gǒu )枷(jiā )川(chuān )水(shuǐ ),水(shuǐ )有(yǒu )二(èr )源(yuán )。西(xī )川(chuān )上(shàng )承(chéng )磈(wěi )山(shān )之(zhī )斫(zhuó )槃(pán )谷(gǔ ),次(cì )东(dōng )有(yǒu )苦(kǔ )谷(gǔ ),二(èr )水(shuǐ )合(hé )而(ér )东(dōng )北(běi )流(liú ),径(jìng )风(fēng )凉(liáng )原(yuán )西(xī )。《关(guān )中(zhōng )图(tú )》曰(yuē ):丽(lì )山(shān )之(zhī )西(xī ),川(chuān )中(zhōng )有(yǒu )阜(fù ),名(míng )曰(yuē )风(fēng )凉(liáng )原(yuán ),在(zài )磈(wěi )山(shān )之(zhī )阴(yīn ),雍(yōng )州(zhōu )之(zhī )福(fú )地(dì )。即(jí )是(shì )原(yuán )也(yě )。其(qí )水(shuǐ )傍(bàng )溪(xī )北(běi )注(zhù ),原(yuán )上(shàng )有(yǒu )汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )祠(cí )。其(qí )水(shuǐ )右(yòu )合(hé )东(dōng )川(chuān ),水(shuǐ )出(chū )南(nán )山(shān )之(zhī )石(shí )门(mén )谷(gǔ ),次(cì )东(dōng )有(yǒu )孟(mèng )谷(gǔ ),次(cì )东(dōng )有(yǒu )大(dà )谷(gǔ ),次(cì )东(dōng )有(yǒu )雀(què )谷(gǔ ),次(cì )东(dōng )有(yǒu )土(tǔ )门(mén )谷(gǔ ),五(wǔ )水(shuǐ )北(běi )出(chū )谷(gǔ ),西(xī )北(běi )历(lì )风(fēng )凉(liáng )原(yuán )东(dōng ),又(yòu )北(běi )与(yǔ )西(xī )川(chuān )会(huì ),原(yuán )为(wéi )二(èr )水(shuǐ )之(zhī )会(huì ),乱(luàn )流(liú )北(běi )径(jìng )宣(xuān )帝(dì )许(xǔ )后(hòu )陵(líng )东(dōng )北(běi ),去(qù )杜(dù )陵(líng )十(shí )里(lǐ )。斯(sī )川(chuān )于(yú )是(shì )有(yǒu )狗(gǒu )枷(jiā )之(zhī )名(míng )。川(chuān )东(dōng )亦(yì )曰(yuē )白(bái )鹿(lù )原(yuán )也(yě )。上(shàng )有(yǒu )狗(gǒu )枷(jiā )堡(bǎo ),《三(sān )秦(qín )记(jì )》曰(yuē ):丽(lì )山(shān )西(xī )有(yǒu )白(bái )鹿(lù )原(yuán ),原(yuán )上(shàng )有(yǒu )狗(gǒu )枷(jiā )堡(bǎo ),秦(qín )襄(xiāng )公(gōng )时(shí )有(yǒu )大(dà )狗(gǒu )来(lái )下(xià ),有(yǒu )贼(zéi )则(zé )狗(gǒu )吠(fèi )之(zhī ),一(yī )堡(bǎo )无(wú )患(huàn ),故(gù )川(chuān )得(dé )厥(jué )目(mù )焉(yān )。川(chuān )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )径(jìng )杜(dù )陵(líng )东(dōng )。元(yuán )帝(dì )初(chū )元(yuán )元(yuán )年(nián ),葬(zàng )宣(xuān )帝(dì )社(shè )陵(líng ),北(běi )去(qù )长(zhǎng )安(ān )五(wǔ )十(shí )里(lǐ )。陵(líng )之(zhī )西(xī )北(běi ),有(yǒu )杜(dù )县(xiàn )故(gù )城(chéng )。秦(qín )武(wǔ )公(gōng )十(shí )一(yī )年(nián )县(xiàn )之(zhī )。汉(hàn )宣(xuān )帝(dì )元(yuán )康(kāng )元(yuán )年(nián ),以(yǐ )社(shè )东(dōng )原(yuán )上(shàng )为(wéi )初(chū )陵(líng ),更(gèng )名(míng )杜(dù )县(xiàn )为(wéi )杜(dù )陵(líng )。王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )饶(ráo )安(ān )也(yě )。其(qí )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )注(zhù )荆(jīng )溪(xī ),荆(jīng )溪(xī )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )径(jìng )霸(bà )县(xiàn ),又(yòu )有(yǒu )温(wēn )泉(quán )入(rù )焉(yān )。水(shuǐ )发(fā )自(zì )原(yuán )下(xià ),入(rù )荆(jīng )溪(xī )水(shuǐ ),乱(luàn )流(liú )注(zhù )于(yú )霸(bà ),俗(sú )谓(wèi )之(zhī )浐(chǎn )水(shuǐ ),非(fēi )也(yě )。《史(shǐ )记(jì )。封(fēng )禅(chán )书(shū )》,文(wén )帝(dì )出(chū )长(zhǎng )门(mén ),《注(zhù )》云(yún ):在(zài )霸(bà )陵(líng )县(xiàn )。有(yǒu )故(gù )亭(tíng ),即(jí )《郡(jùn )国(guó )志(zhì )》所(suǒ )谓(wèi )长(zhǎng )门(mén )亭(tíng )也(yě )。《史(shǐ )记(jì )》曰(yuē ):霸(bà )、浐(chǎn )、长(zhǎng )水(shuǐ )也(yě ),虽(suī )不(bú )在(zài )祠(cí )典(diǎn ),以(yǐ )近(jìn )咸(xián )阳(yáng )秦(qín )、汉(hàn )都(dōu ),泾(jīng )、渭(wèi )、长(zhǎng )水(shuǐ ),尽(jìn )得(dé )比(bǐ )大(dà )川(chuān )之(zhī )礼(lǐ )。昔(xī )文(wén )帝(dì )居(jū )霸(bà )陵(líng ),北(běi )临(lín )厕(cè ),指(zhǐ )新(xīn )丰(fēng )路(lù )示(shì )慎(shèn )夫(fū )人(rén )曰(yuē ):此(cǐ )走(zǒu )邯(hán )郸(dān )道(dào )也(yě )。因(yīn )使(shǐ )慎(shèn )夫(fū )人(rén )鼓(gǔ )瑟(sè ),上(shàng )自(zì )倚(yǐ )瑟(sè )而(ér )歌(gē ),凄(qī )怆(chuàng )悲(bēi )怀(huái ),顾(gù )谓(wèi )群(qún )巨(jù )曰(yuē ):以(yǐ )北(běi )山(shān )石(shí )为(wéi )椁(guǒ ),用(yòng )纻(zhù )絮(xù )斫(zhuó )陈(chén )漆(qī )其(qí )间(jiān ),岂(qǐ )可(kě )动(dòng )哉(zāi )?释(shì )之(zhī )曰(yuē ):使(shǐ )其(qí )中(zhōng )有(yǒu )可(kě )欲(yù ),虽(suī )锢(gù )南(nán )山(shān ),犹(yóu )有(yǒu )隙(xì );使(shǐ )无(wú )可(kě )欲(yù ),虽(suī )无(wú )石(shí )椁(guǒ ),又(yòu )何(hé )戚(qī )焉(yān )?文(wén )帝(dì )曰(yuē ):善(shàn )!拜(bài )廷(tíng )尉(wèi )。韦(wéi )昭(zhāo )曰(yuē ):高(gāo )岸(àn )夹(jiá )水(shuǐ )为(wéi )厕(cè )。今(jīn )斯(sī )原(yuán )夹(jiá )二(èr )水(shuǐ )也(yě )。霸(bà )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )会(huì )两(liǎng )川(chuān ),又(yòu )北(běi ),故(gù )渠(qú )右(yòu )出(chū )焉(yān )。霸(bà )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )径(jìng )王(wáng )莽(mǎng )九(jiǔ )庙(miào )南(nán )。王(wáng )莽(mǎng )地(dì )皇(huáng )元(yuán )年(nián ),博(bó )征(zhēng )天(tiān )下(xià )工(gōng )匠(jiàng ),坏(huài )撤(chè )西(xī )苑(yuàn )、建(jiàn )章(zhāng )诸(zhū )宫(gōng )馆(guǎn )十(shí )余(yú )所(suǒ ),取(qǔ )材(cái )瓦(wǎ )以(yǐ )起(qǐ )九(jiǔ )庙(miào ),算(suàn )及(jí )吏(lì )民(mín ),以(yǐ )义(yì )入(rù )钱(qián )谷(gǔ ),助(zhù )成(chéng )九(jiǔ )庙(miào )。庙(miào )殿(diàn )皆(jiē )重(zhòng )屋(wū )。太(tài )初(chū )祖(zǔ )庙(miào ),东(dōng )西(xī )南(nán )北(běi )各(gè )四(sì )十(shí )丈(zhàng ),高(gāo )十(shí )七(qī )丈(zhàng ),余(yú )庙(miào )半(bàn )之(zhī )。为(wéi )铜(tóng )薄(báo )栌(lú ),饰(shì )以(yǐ )金(jīn )银(yín )雕(diāo )文(wén ),穷(qióng )极(jí )百(bǎi )工(gōng )之(zhī )巧(qiǎo ),褫(chǐ )高(gāo )增(zēng )下(xià ),功(gōng )费(fèi )数(shù )百(bǎi )巨(jù )万(wàn ),卒(zú )死(sǐ )者(zhě )万(wàn )数(shù )。霸(bà )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )径(jìng )帜(zhì )道(dào ),在(zài )长(zhǎng )安(ān )县(xiàn )东(dōng )十(shí )三(sān )里(lǐ )。王(wáng )莽(mǎng )九(jiǔ )庙(miào )在(zài )其(qí )南(nán )。汉(hàn )世(shì ),有(yǒu )白(bái )蛾(é )群(qún )飞(fēi ),自(zì )东(dōng )都(dōu )门(mén )过(guò )枳(zhǐ )道(dào ),吕(lǚ )后(hòu )拔(bá )除(chú )于(yú )霸(bà )上(shàng ),还(hái )见(jiàn )仓(cāng )狗(gǒu )戟(jǐ )胁(xié )于(yú )斯(sī )道(dào )也(yě )。水(shuǐ )上(shàng )有(yǒu )桥(qiáo ),谓(wèi )之(zhī )霸(bà )桥(qiáo )。地(dì )皇(huáng )三(sān )年(nián ),霸(bà )桥(qiáo )木(mù )灾(zāi ),自(zì )东(dōng )起(qǐ ),卒(zú )数(shù )千(qiān )以(yǐ )水(shuǐ )泛(fàn )沃(wò )救(jiù )不(bú )灭(miè ),晨(chén )焚(fén )夕(xī )尽(jìn )。王(wáng )莽(mǎng )恶(è )之(zhī ),下(xià )书(shū )曰(yuē ):甲(jiǎ )午(wǔ )火(huǒ )桥(qiáo ),乙(yǐ )未(wèi ),立(lì )春(chūn )之(zhī )日(rì )也(yě )。予(yǔ )以(yǐ )神(shén )明(míng )圣(shèng )祖(zǔ )黄(huáng )虞(yú )遗(yí )统(tǒng )受(shòu )命(mìng ),至(zhì )于(yú )地(dì )皇(huáng )四(sì )年(nián )为(wéi )十(shí )五(wǔ )年(nián ),正(zhèng )以(yǐ )三(sān )年(nián )终(zhōng )冬(dōng ),绝(jué )灭(miè )霸(bà )驳(bó )之(zhī )桥(qiáo ),欲(yù )以(yǐ )兴(xìng )成(chéng )新(xīn )室(shì ),统(tǒng )一(yī )长(zhǎng )存(cún )之(zhī )道(dào )。其(qí )名(míng )霸(bà )桥(qiáo ),为(wéi )长(zhǎng )存(cún )桥(qiáo )。霸(bà )水(shuǐ )又(yòu )北(běi ),左(zuǒ )纳(nà )漕(cáo )渠(qú ),绝(jué )霸(bà )右(yòu )出(chū )焉(yān )。东(dōng )径(jìng )霸(bà )城(chéng )北(běi ),又(yòu )东(dōng )径(jìng )子(zǐ )楚(chǔ )陵(líng )北(běi )。皇(huáng )甫(fǔ )谧(mì )曰(yuē ):秦(qín )庄(zhuāng )王(wáng )葬(zàng )于(yú )芷(zhǐ )阳(yáng )之(zhī )丽(lì )山(shān )。京(jīng )兆(zhào )东(dōng )南(nán )霸(bà )陵(líng )山(shān ),刘(liú )向(xiàng )曰(yuē ):庄(zhuāng )王(wáng )大(dà )其(qí )名(míng ),立(lì )坟(fén )者(zhě )也(yě )。《战(zhàn )国(guó )策(cè )》曰(yuē ):庄(zhuāng )王(wáng )字(zì )异(yì )人(rén ),更(gèng )名(míng )子(zǐ )楚(chǔ ),故(gù )世(shì )人(rén )犹(yóu )以(yǐ )子(zǐ )楚(chǔ )名(míng )陵(líng )。又(yòu )东(dōng )径(jìng )新(xīn )丰(fēng )县(xiàn ),右(yòu )会(huì )故(gù )渠(qú )。渠(qú )上(shàng )承(chéng )霸(bà )水(shuǐ ),东(dōng )北(běi )径(jìng )霸(bà )城(chéng )县(xiàn )故(gù )城(chéng )南(nán )。汉(hàn )文(wén )帝(dì )之(zhī )霸(bà )陵(líng )县(xiàn )也(yě ),王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )之(zhī )曰(yuē )水(shuǐ )章(zhāng )。魏(wèi )明(míng )帝(dì )景(jǐng )初(chū )元(yuán )年(nián ),徙(xǐ )长(zhǎng )安(ān )金(jīn )狄(dí ),重(zhòng )不(bú )可(kě )致(zhì ),因(yīn )留(liú )霸(bà )城(chéng )南(nán )。人(rén )有(yǒu )见(jiàn )蓟(jì )子(zǐ )训(xùn )与(yǔ )父(fù )老(lǎo )共(gòng )摩(mó )铜(tóng )人(rén )曰(yuē ):正(zhèng )见(jiàn )铸(zhù )此(cǐ )时(shí ),计(jì )尔(ěr )日(rì )已(yǐ )近(jìn )五(wǔ )百(bǎi )年(nián )矣(yǐ )。故(gù )渠(qú )又(yòu )东(dōng )北(běi )径(jìng )刘(liú )更(gèng )始(shǐ )冢(zhǒng )西(xī )。更(gèng )始(shǐ )三(sān )年(nián ),为(wéi )赤(chì )眉(méi )所(suǒ )杀(shā ),故(gù )侍(shì )中(zhōng )刘(liú )恭(gōng ),夜(yè )往(wǎng ),取(qǔ )而(ér )埋(mái )之(zhī )。光(guāng )武(wǔ )使(shǐ )司(sī )徒(tú )邓(dèng )禹(yǔ )收(shōu )葬(zàng )于(yú )霸(bà )陵(líng )县(xiàn )。更(gèng )始(shǐ )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )、行(háng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )事(shì )鲍(bào )永(yǒng ),持(chí )节(jiē )安(ān )集(jí )河(hé )东(dōng ),闻(wén )更(gèng )始(shǐ )死(sǐ ),归(guī )世(shì )祖(zǔ ),累(lèi )迁(qiān )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )。行(háng )县(xiàn ),经(jīng )更(gèng )始(shǐ )墓(mù ),遂(suí )下(xià )拜(bài ),哭(kū )尽(jìn )哀(āi )而(ér )去(qù )。帝(dì )问(wèn )公(gōng )卿(qīng ),大(dà )中(zhōng )大(dà )夫(fū )张(zhāng )湛(zhàn )曰(yuē ):仁(rén )不(bú )遗(yí )旧(jiù ),忠(zhōng )不(bú )忘(wàng )君(jūn ),行(háng )之(zhī )高(gāo )者(zhě )。帝(dì )乃(nǎi )释(shì )。又(yòu )东(dōng )北(běi )径(jìng )新(xīn )丰(fēng )县(xiàn ),右(yòu )合(hé )漕(cáo )渠(qú ),汉(hàn )大(dà )司(sī )农(nóng )郑(zhèng )当(dāng )时(shí )所(suǒ )开(kāi )也(yě )。以(yǐ )渭(wèi )水(shuǐ )难(nán )漕(cáo ),命(mìng )齐(qí )水(shuǐ )工(gōng )徐(xú )伯(bó )发(fā )卒(zú )穿(chuān )渠(qú )引(yǐn )渭(wèi )。其(qí )渠(qú )自(zì )昆(kūn )明(míng )池(chí )南(nán )傍(bàng )山(shān )原(yuán ),东(dōng )至(zhì )于(yú )河(hé ),且(qiě )田(tián )且(qiě )漕(cáo ),大(dà )以(yǐ )为(wéi )便(biàn )。今(jīn )无(wú )水(shuǐ )。霸(bà )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )径(jìng )秦(qín )虎(hǔ )圈(quān )东(dōng )。《列(liè )士(shì )传(chuán )》曰(yuē ):秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )会(huì )魏(wèi )王(wáng ),魏(wèi )王(wáng )不(bú )行(háng ),使(shǐ )朱(zhū )亥(hài )奉(fèng )壁(bì )一(yī )双(shuāng )。秦(qín )王(wáng )大(dà )怒(nù ),置(zhì )朱(zhū )亥(hài )虎(hǔ )圈(quān )中(zhōng )。亥(hài )瞋(tián )目(mù )视(shì )虎(hǔ ),毗(pí )裂(liè ),血(xuè )出(chū )溅(jiàn )虎(hǔ ),虎(hǔ )不(bú )敢(gǎn )动(dòng ),即(jí )是(shì )处(chù )也(yě )。霸(bà )水(shuǐ )又(yòu )北(běi ),入(rù )于(yú )渭(wèi )水(shuǐ )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),会(huì )成(chéng )国(guó )故(gù )渠(qú )。渠(qú ),魏(wèi )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )卫(wèi )臻(zhēn )征(zhēng )蜀(shǔ )所(suǒ )开(kāi )也(yě )。号(hào )成(chéng )国(guó )渠(qú ),引(yǐn )以(yǐ )浇(jiāo )田(tián )。其(qí )渎(dú )上(shàng )承(chéng )汧(qiān )水(shuǐ )于(yú )陈(chén )仓(cāng )东(dōng ),东(dōng )径(jìng )郿(méi )及(jí )武(wǔ )功(gōng )、槐(huái )里(lǐ )县(xiàn )北(běi )。渠(qú )左(zuǒ )有(yǒu )安(ān )定(dìng )梁(liáng )严(yán )冢(zhǒng ),碑(bēi )碣(jié )尚(shàng )存(cún )。又(yòu )东(dōng )径(jìng )汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )茂(mào )陵(líng )南(nán ),故(gù )槐(huái )里(lǐ )之(zhī )茂(mào )乡(xiāng )也(yě )。应(yīng )劭(shào )曰(yuē ):帝(dì )自(zì )为(wéi )陵(líng ),在(zài )长(zhǎng )安(ān )西(xī )北(běi )八(bā )十(shí )余(yú )里(lǐ )。《汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )故(gù )事(shì )》曰(yuē ):帝(dì )崩(bēng )后(hòu ),见(jiàn )形(xíng )谓(wèi )陵(líng )令(lìng )薛(xuē )平(píng )曰(yuē ):吾(wú )虽(suī )失(shī )势(shì ),犹(yóu )为(wéi )汝(rǔ )君(jūn ),奈(nài )何(hé )令(lìng )吏(lì )卒(zú )上(shàng )吾(wú )陵(líng )磨(mó )刀(dāo )剑(jiàn )乎(hū )?自(zì )今(jīn )以(yǐ )后(hòu )可(kě )禁(jìn )之(zhī )。平(píng )顿(dùn )首(shǒu )谢(xiè ),因(yīn )不(bú )见(jiàn )。推(tuī )问(wèn )陵(líng )旁(páng ),果(guǒ )有(yǒu )方(fāng )石(shí ),可(kě )以(yǐ )为(wéi )砺(lì ),吏(lì )卒(zú )常(cháng )盗(dào )磨(mó )刀(dāo )剑(jiàn ),霍(huò )光(guāng )欲(yù )斩(zhǎn )之(zhī )。张(zhāng )安(ān )世(shì )曰(yuē ):神(shén )道(dào )茫(máng )昧(mèi ),不(bú )宜(yí )为(wéi )法(fǎ )。乃(nǎi )止(zhǐ )。故(gù )阮(ruǎn )公(gōng )《咏(yǒng )怀(huái )诗(shī )》曰(yuē ):失(shī )势(shì )在(zài )须(xū )臾(yú ),带(dài )剑(jiàn )上(shàng )吾(wú )丘(qiū )。陵(líng )之(zhī )西(xī )而(ér )北(běi )一(yī )里(lǐ ),即(jí )李(lǐ )夫(fū )人(rén )冢(zhǒng )。冢(zhǒng )形(xíng )三(sān )成(chéng ),世(shì )谓(wèi )之(zhī )英(yīng )陵(líng )。夫(fū )人(rén )兄(xiōng )延(yán )年(nián )知(zhī )音(yīn ),尤(yóu )善(shàn )歌(gē )舞(wǔ ),帝(dì )爱(ài )之(zhī )。每(měi )为(wéi )新(xīn )声(shēng )变(biàn )曲(qǔ ),闻(wén )者(zhě )莫(mò )不(bú )感(gǎn )动(dòng )。常(cháng )侍(shì )上(shàng ),起(qǐ )舞(wǔ ),歌(gē )曰(yuē ):北(běi )方(fāng )有(yǒu )佳(jiā )人(rén ),绝(jué )世(shì )而(ér )独(dú )立(lì )。一(yī )顾(gù )倾(qīng )人(rén )城(chéng ),再(zài )顾(gù )倾(qīng )人(rén )国(guó )。宁(níng )不(bú )知(zhī )倾(qīng )城(chéng )复(fù )倾(qīng )国(guó ),佳(jiā )人(rén )难(nán )再(zài )得(dé )!上(shàng )曰(yuē ):世(shì )岂(qǐ )有(yǒu )此(cǐ )人(rén )乎(hū )?平(píng )阳(yáng )主(zhǔ )曰(yuē ):延(yán )年(nián )女(nǚ )弟(dì )。上(shàng )召(zhào )见(jiàn )之(zhī ),妖(yāo )丽(lì ),善(shàn )歌(gē )舞(wǔ ),得(dé )幸(xìng ),早(zǎo )卒(zú )。上(shàng )悯(mǐn )念(niàn )之(zhī ),以(yǐ )后(hòu )礼(lǐ )葬(zàng ),悲(bēi )思(sī )不(bú )已(yǐ ),赋(fù )诗(shī )悼(dào )伤(shāng )。故(gù )渠(qú )又(yòu )东(dōng )径(jìng )茂(mào )陵(líng )县(xiàn )故(gù )城(chéng )南(nán )。武(wǔ )帝(dì )建(jiàn )元(yuán )二(èr )年(nián )置(zhì )。《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē ):宣(xuān )帝(dì )县(xiàn )焉(yān ),王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )宣(xuān )成(chéng )也(yě )。故(gù )渠(qú )又(yòu )东(dōng )径(jìng )龙(lóng )泉(quán )北(běi ),今(jīn )人(rén )谓(wèi )之(zhī )温(wēn )泉(quán ),非(fēi )也(yě )。渠(qú )北(běi )故(gù )坂(bǎn )北(běi )即(jí )龙(lóng )渊(yuān )庙(miào )。如(rú )淳(chún )曰(yuē ):《三(sān )辅(fǔ )黄(huáng )图(tú )》有(yǒu )龙(lóng )渊(yuān )宫(gōng ),今(jīn )长(zhǎng )安(ān )城(chéng )西(xī )有(yǒu )其(qí )庙(miào )处(chù ),盖(gài )宫(gōng )之(zhī )遗(yí )也(yě )。故(gù )渠(qú )又(yòu )东(dōng )径(jìng )姜(jiāng )原(yuán )北(běi )。渠(qú )北(běi )有(yǒu )汉(hàn )昭(zhāo )帝(dì )陵(líng ),东(dōng )南(nán )去(qù )长(zhǎng )安(ān )七(qī )十(shí )里(lǐ )。又(yòu )东(dōng )径(jìng )平(píng )陵(líng )县(xiàn )故(gù )城(chéng )南(nán )。《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē ):昭(zhāo )帝(dì )置(zhì )。王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )广(guǎng )利(lì )也(yě )。故(gù )渠(qú )之(zhī )南(nán )有(yǒu )窦(dòu )氏(shì )泉(quán ),北(běi )有(yǒu )徘(pái )徊(huái )庙(miào )。又(yòu )东(dōng )径(jìng )汉(hàn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )魏(wèi )其(qí )侯(hóu )窦(dòu )婴(yīng )冢(zhǒng )南(nán ),又(yòu )东(dōng )径(jìng )成(chéng )帝(dì )延(yán )陵(líng )南(nán ),陵(líng )之(zhī )东(dōng )北(běi )五(wǔ )里(lǐ ),即(jí )平(píng )帝(dì )康(kāng )陵(líng )坂(bǎn )也(yě )。故(gù )渠(qú )又(yòu )东(dōng ),径(jìng )渭(wèi )陵(líng )南(nán )。元(yuán )帝(dì )永(yǒng )光(guāng )四(sì )年(nián ),以(yǐ )渭(wèi )城(chéng )寿(shòu )陵(líng )亭(tíng )原(yuán )上(shàng )为(wéi )初(chū )陵(líng ),诏(zhào )不(bú )立(lì )县(xiàn )邑(yì )。又(yòu )东(dōng )径(jìng )哀(āi )帝(dì )义(yì )陵(líng )南(nán )。又(yòu )东(dōng )径(jìng )惠(huì )帝(dì )安(ān )陵(líng )南(nán ),陵(líng )北(běi )有(yǒu )安(ān )陵(líng )县(xiàn )故(gù )城(chéng )。《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē ):惠(huì )帝(dì )置(zhì ),王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )嘉(jiā )平(píng )也(yě )。渠(qú )侧(cè )有(yǒu )杜(dù )邮(yóu )亭(tíng )。又(yòu )东(dōng ),径(jìng )渭(wèi )城(chéng )北(běi )。《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē ):县(xiàn )有(yǒu )兰(lán )池(chí )宫(gōng )。秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )微(wēi )行(háng ),逢(féng )盗(dào )于(yú )兰(lán )池(chí ),今(jīn )不(bú )知(zhī )所(suǒ )在(zài )。又(yòu )东(dōng )径(jìng )长(zhǎng )陵(líng )南(nán ),亦(yì )曰(yuē )长(zhǎng )山(shān )也(yě )。秦(qín )名(míng )天(tiān )子(zǐ )冢(zhǒng )曰(yuē )山(shān ),汉(hàn )曰(yuē )陵(líng ),故(gù )通(tōng )曰(yuē )山(shān )陵(líng )矣(yǐ )。《风(fēng )俗(sú )通(tōng )》曰(yuē ):陵(líng )者(zhě ),天(tiān )生(shēng )自(zì )然(rán )者(zhě )也(yě ),今(jīn )王(wáng )公(gōng )坟(fén )垅(lǒng )称(chēng )陵(líng )。《春(chūn )秋(qiū )左(zuǒ )传(chuán )》曰(yuē ):南(nán )陵(líng ),夏(xià )后(hòu )皋(gāo )之(zhī )墓(mù )也(yě )。《春(chūn )秋(qiū )说(shuō )题(tí )辞(cí )》曰(yuē ):丘(qiū )者(zhě ),墓(mù )也(yě ),冢(zhǒng )者(zhě ),种(zhǒng )也(yě ),种(zhǒng )墓(mù )也(yě )。罗(luó )倚(yǐ )于(yú )山(shān ),分(fèn )卑(bēi )尊(zūn )之(zhī )名(míng )者(zhě )也(yě )。故(gù )渠(qú )又(yòu )东(dōng )径(jìng )汉(hàn )丞(chéng )相(xiàng )周(zhōu )勃(bó )冢(zhǒng )南(nán ),冢(zhǒng )北(běi )有(yǒu )亚(yà )夫(fū )冢(zhǒng )。故(gù )渠(qú )东(dōng )南(nán )谓(wèi )之(zhī )周(zhōu )氏(shì )曲(qǔ ),又(yòu )东(dōng )南(nán )径(jìng )汉(hàn )景(jǐng )帝(dì )阳(yáng )陵(líng )南(nán ),又(yòu )东(dōng )南(nán )注(zhù )于(yú )渭(wèi ),今(jīn )无(wú )水(shuǐ )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),径(jìng )霸(bà )城(chéng )县(xiàn )北(běi ),与(yǔ )高(gāo )陵(líng )分(fèn )水(shuǐ )。水(shuǐ )南(nán )有(yǒu )定(dìng )陶(táo )恭(gōng )王(wáng )庙(miào )、傅(fù )太(tài )后(hòu )陵(líng )。元(yuán )帝(dì )崩(bēng ),傅(fù )昭(zhāo )仪(yí )随(suí )王(wáng )归(guī )国(guó ),称(chēng )定(dìng )陶(táo )太(tài )后(hòu )。286后(hòu )十(shí )年(nián ),恭(gōng )王(wáng )薨(hōng ),子(zǐ )代(dài )为(wéi )王(wáng )。征(zhēng )为(wéi )太(tài )子(zǐ ),太(tài )子(zǐ )即(jí )帝(dì )位(wèi ),立(lì )恭(gōng )王(wáng )寝(qǐn )庙(miào )于(yú )京(jīng )师(shī ),比(bǐ )宣(xuān )帝(dì )父(fù )悼(dào )皇(huáng )故(gù )事(shì )。元(yuán )寿(shòu )元(yuán )年(nián ),傅(fù )后(hòu )崩(bēng ),合(hé )葬(zàng )渭(wèi )陵(líng )。潘(pān )岳(yuè )《关(guān )中(zhōng )记(jì )》,汉(hàn )帝(dì )后(hòu )同(tóng )茔(yíng )则(zé )为(wéi )合(hé )葬(zàng ),不(bú )共(gòng )陵(líng )也(yě ),诸(zhū )侯(hóu )皆(jiē )如(rú )之(zhī )。恭(gōng )王(wáng )庙(miào )在(zài )霸(bà )城(chéng )西(xī )北(běi ),庙(miào )西(xī )北(běi )即(jí )傅(fù )太(tài )后(hòu )陵(líng )。不(bú )与(yǔ )元(yuán )帝(dì )同(tóng )茔(yíng ),渭(wèi )陵(líng )非(fēi )谓(wèi )元(yuán )帝(dì )陵(líng )也(yě ),盖(gài )在(zài )渭(wèi )水(shuǐ )之(zhī )南(nán ),故(gù )曰(yuē )渭(wèi )陵(líng )也(yě )。陵(líng )与(yǔ )元(yuán )帝(dì )齐(qí )者(zhě ),谓(wèi )同(tóng )十(shí )二(èr )丈(zhàng )也(yě )。王(wáng )莽(mǎng )奏(zòu )毁(huǐ )傅(fù )太(tài )后(hòu )冢(zhǒng ),冢(zhǒng )崩(bēng ),压(yā )杀(shā )数(shù )百(bǎi )人(rén )。开(kāi )棺(guān ),臭(chòu )闻(wén )数(shù )里(lǐ )。公(gōng )卿(qīng )在(zài )位(wèi ),皆(jiē )阿(ā )莽(mǎng )旨(zhǐ ),入(rù )钱(qián )帛(bó ),遣(qiǎn )子(zǐ )弟(dì ),及(jí )诸(zhū )生(shēng )四(sì )夷(yí )凡(fán )十(shí )余(yú )万(wàn )人(rén ),操(cāo )持(chí )作(zuò )具(jù ),助(zhù )将(jiāng )作(zuò )掘(jué )傅(fù )后(hòu )冢(zhǒng ),二(èr )旬(xún )皆(jiē )平(píng ),周(zhōu )棘(jí )其(qí )处(chù ),以(yǐ )为(wéi )世(shì )戒(jiè )。今(jīn )其(qí )处(chù )积(jī )土(tǔ )犹(yóu )高(gāo ),世(shì )谓(wèi )之(zhī )增(zēng )墀(chí ),又(yòu )亦(yì )谓(wèi )之(zhī )增(zēng )阜(fù ),俗(sú )亦(yì )谓(wèi )之(zhī )成(chéng )帝(dì )初(chū )陵(líng )处(chù ),所(suǒ )未(wèi )详(xiáng )也(yě )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )径(jìng )平(píng )阿(ā )侯(hóu )王(wáng )谭(tán )墓(mù )北(běi ),冢(zhǒng )次(cì )有(yǒu )碑(bēi )。左(zuǒ )则(zé )泾(jīng )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),径(jìng )鄣(zhāng )县(xiàn )西(xī ),盖(gài )陇(lǒng )西(xī )郡(jùn )之(zhī )鄣(zhāng )徙(xǐ )也(yě )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),得(dé )白(bái )渠(qú )技(jì )口(kǒu ),又(yòu )东(dōng )与(yǔ )五(wǔ )丈(zhàng )渠(qú )合(hé )。水(shuǐ )出(chū )云(yún )阳(yáng )县(xiàn )石(shí )门(mén )山(shān ),谓(wèi )之(zhī )清(qīng )水(shuǐ )。东(dōng )南(nán )流(liú ),径(jìng )黄(huáng )嵌(qiàn )山(shān )西(xī ),又(yòu )南(nán )入(rù )祋(duì )祤(yǔ )县(xiàn ),历(lì )原(yuán )南(nán )出(chū ),谓(wèi )之(zhī )清(qīng )水(shuǐ )口(kǒu )。东(dōng )南(nán )流(liú ),绝(jué )郑(zhèng )渠(qú ),又(yòu )东(dōng )南(nán ),入(rù )高(gāo )陵(líng )县(xiàn ),径(jìng )黄(huáng )白(bái )城(chéng )西(xī ),本(běn )曲(qǔ )梁(liáng )宫(gōng )也(yě )。南(nán )绝(jué )白(bái )渠(qú ),屈(qū )而(ér )东(dōng )流(liú ),谓(wèi )之(zhī )曲(qǔ )梁(liáng )水(shuǐ )。又(yòu )东(dōng )南(nán ),径(jìng )高(gāo )陵(líng )县(xiàn )故(gù )城(chéng )北(běi ),东(dōng )南(nán )绝(jué )白(bái )渠(qú )枝(zhī )渎(dú ),又(yòu )东(dōng )南(nán ),入(rù )万(wàn )年(nián )县(xiàn ),谓(wèi )之(zhī )五(wǔ )丈(zhàng )渠(qú )。又(yòu )径(jìng )藕(ǒu )原(yuán )东(dōng ),东(dōng )南(nán )流(liú ),注(zhù )于(yú )渭(wèi )。渭(wèi )水(shuǐ )右(yòu )径(jìng )新(xīn )丰(fēng )县(xiàn )故(gù )城(chéng )北(běi ),东(dōng )与(yǔ )鱼(yú )池(chí )水(shuǐ )会(huì )。水(shuǐ )出(chū )丽(lì )山(shān )东(dōng )北(běi ),本(běn )导(dǎo )源(yuán )北(běi )流(liú ),后(hòu )秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )葬(zàng )于(yú )山(shān )北(běi ),水(shuǐ )过(guò )而(ér )曲(qǔ )行(háng ),东(dōng )注(zhù )北(běi )转(zhuǎn )。始(shǐ )皇(huáng )造(zào )陵(líng )取(qǔ )土(tǔ ),其(qí )地(dì )污(wū )深(shēn ),水(shuǐ )积(jī )成(chéng )池(chí ),谓(wèi )之(zhī )鱼(yú )池(chí )也(yě )。在(zài )秦(qín )皇(huáng )陵(líng )东(dōng )北(běi )五(wǔ )里(lǐ ),周(zhōu )围(wéi )四(sì )里(lǐ )。池(chí )水(shuǐ )西(xī )北(běi )流(liú ),径(jìng )始(shǐ )皇(huáng )冢(zhǒng )北(běi )。秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )大(dà )兴(xìng )厚(hòu )葬(zàng ),营(yíng )建(jiàn )冢(zhǒng )扩(kuò )于(yú )丽(lì )戎(róng )之(zhī )山(shān ),一(yī )名(míng )蓝(lán )田(tián ),其(qí )阴(yīn )多(duō )金(jīn ),其(qí )阳(yáng )多(duō )玉(yù )。始(shǐ )皇(huáng )贪(tān )其(qí )美(měi )名(míng ),因(yīn )而(ér )葬(zàng )焉(yān )。斩(zhǎn )山(shān )凿(záo )石(shí ),下(xià )锢(gù )三(sān )泉(quán )。以(yǐ )铜(tóng )为(wéi )椁(guǒ ),旁(páng )行(háng )周(zhōu )回(huí )三(sān )十(shí )余(yú )里(lǐ )。上(shàng )画(huà )天(tiān )文(wén )星(xīng )宿(xiǔ )之(zhī )象(xiàng ),下(xià )以(yǐ )水(shuǐ )银(yín )为(wéi )四(sì )渎(dú )百(bǎi )川(chuān ),五(wǔ )岳(yuè )九(jiǔ )州(zhōu ),具(jù )地(dì )理(lǐ )之(zhī )势(shì )。宫(gōng )观(guān )百(bǎi )官(guān ),奇(qí )器(qì )珍(zhēn )宝(bǎo ),充(chōng )满(mǎn )其(qí )中(zhōng )。令(lìng )匠(jiàng )作(zuò )机(jī )弩(nǔ ),有(yǒu )所(suǒ )穿(chuān )近(jìn ),辄(zhé )射(shè )之(zhī )。以(yǐ )人(rén )鱼(yú )膏(gāo )为(wéi )灯(dēng )烛(zhú ),取(qǔ )其(qí )不(bú )灭(miè )者(zhě ),久(jiǔ )之(zhī ),后(hòu )宫(gōng )无(wú )子(zǐ )者(zhě ),皆(jiē )使(shǐ )殉(xùn )葬(zàng ),甚(shèn )众(zhòng )。坟(fén )高(gāo )五(wǔ )丈(zhàng ),周(zhōu )回(huí )五(wǔ )里(lǐ )余(yú )。作(zuò )者(zhě )七(qī )十(shí )万(wàn )人(rén ),积(jī )年(nián )方(fāng )成(chéng )。而(ér )周(zhōu )章(zhāng )百(bǎi )万(wàn )之(zhī )师(shī )已(yǐ )至(zhì )其(qí )下(xià ),乃(nǎi )使(shǐ )章(zhāng )邯(hán )领(lǐng )作(zuò )者(zhě )以(yǐ )御(yù )难(nán ),弗(fú )能(néng )禁(jìn )。项(xiàng )羽(yǔ )入(rù )关(guān ),发(fā )之(zhī )以(yǐ )三(sān )十(shí )万(wàn )人(rén ),三(sān )十(shí )日(rì ),运(yùn )物(wù )不(bú )能(néng )穷(qióng )。关(guān )东(dōng )盗(dào )贼(zéi ),销(xiāo )椁(guǒ )取(qǔ )铜(tóng )。牧(mù )人(rén )寻(xún )羊(yáng ),烧(shāo )之(zhī ),火(huǒ )延(yán )九(jiǔ )十(shí )日(rì ),不(bú )能(néng )灭(miè )。北(běi )对(duì )鸿(hóng )门(mén )十(shí )里(lǐ )。池(chí )水(shuǐ )又(yòu )西(xī )北(běi )流(liú ),水(shuǐ )之(zhī )西(xī )南(nán )有(yǒu )温(wēn )泉(quán ),世(shì )以(yǐ )疗(liáo )疾(jí )。《三(sān )秦(qín )记(jì )》曰(yuē ):丽(lì )山(shān )西(xī )北(běi )有(yǒu )温(wēn )水(shuǐ ),祭(jì )则(zé )得(dé )入(rù ),不(bú )祭(jì )则(zé )烂(làn )人(rén )肉(ròu )。俗(sú )云(yún ):始(shǐ )皇(huáng )与(yǔ )神(shén )女(nǚ )游(yóu )而(ér )忤(wǔ )其(qí )旨(zhǐ ),神(shén )女(nǚ )唾(tuò )之(zhī )生(shēng )疮(chuāng ),始(shǐ )皇(huáng )谢(xiè )之(zhī ),神(shén )女(nǚ )为(wéi )出(chū )温(wēn )水(shuǐ ),后(hòu )人(rén )因(yīn )以(yǐ )浇(jiāo )洗(xǐ )疮(chuāng )。张(zhāng )衡(héng )《温(wēn )泉(quán )赋(fù )序(xù )》曰(yuē ):余(yú )出(chū )丽(lì )山(shān ),观(guān )温(wēn )泉(quán ),浴(yù )神(shén )井(jǐng ),嘉(jiā )洪(hóng )泽(zé )之(zhī )普(pǔ )施(shī ),乃(nǎi )为(wéi )之(zhī )赋(fù )云(yún )。此(cǐ )汤(tāng )也(yě ),不(bú )使(shǐ )的(de )人(rén )形(xíng )体(tǐ )矣(yǐ )。池(chí )水(shuǐ )又(yòu )径(jìng )鸿(hóng )门(mén )西(xī ),又(yòu )径(jìng )新(xīn )丰(fēng )县(xiàn )故(gù )城(chéng )东(dōng ),故(gù )丽(lì )戎(róng )地(dì )也(yě )。高(gāo )祖(zǔ )王(wáng )关(guān )中(zhōng ),太(tài )上(shàng )皇(huáng )思(sī )东(dōng )归(guī ),故(gù )象(xiàng )旧(jiù )里(lǐ ),制(zhì )兹(zī )新(xīn )邑(yì ),立(lì )城(chéng )社(shè ),树(shù )枌(fén )榆(yú ),令(lìng )街(jiē )庭(tíng )若(ruò )一(yī ),分(fèn )置(zhì )丰(fēng )民(mín ),以(yǐ )实(shí )兹(zī )邑(yì ),故(gù )名(míng )之(zhī )为(wéi )新(xīn )丰(fēng )也(yě )。汉(hàn )灵(líng )帝(dì )建(jiàn )宁(níng )三(sān )年(nián ),改(gǎi )为(wéi )都(dōu )乡(xiāng ),封(fēng )段(duàn )颎(jiǒng )为(wéi )侯(hóu )国(guó )。后(hòu )立(lì )阴(yīn )槃(pán )城(chéng )。其(qí )水(shuǐ )际(jì )城(chéng )北(běi )出(chū ),世(shì )谓(wèi )是(shì )水(shuǐ )为(wéi )阴(yīn )槃(pán )水(shuǐ ),又(yòu )北(běi )绝(jué )漕(cáo )渠(qú ),北(běi )注(zhù )于(yú )渭(wèi )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),径(jìng )鸿(hóng )门(mén )北(běi ),旧(jiù )大(dà )道(dào )北(běi )下(xià )坂(bǎn )口(kǒu )名(míng )也(yě )。右(yòu )有(yǒu )鸿(hóng )亭(tíng )。《汉(hàn )书(shū )》:高(gāo )祖(zǔ )将(jiāng )见(jiàn )项(xiàng )羽(yǔ )。《楚(chǔ )汉(hàn )春(chūn )秋(qiū )》曰(yuē ):项(xiàng )王(wáng )在(zài )鸿(hóng )门(mén ),亚(yà )父(fù )曰(yuē ):吾(wú )使(shǐ )人(rén )望(wàng )沛(pèi )公(gōng ),其(qí )气(qì )冲(chōng )天(tiān ),五(wǔ )色(sè )采(cǎi )相(xiàng )缪(miù ),或(huò )似(sì )龙(lóng ),或(huò )似(sì )云(yún ),非(fēi )人(rén )臣(chén )之(zhī )气(qì ),可(kě )诛(zhū )之(zhī )。高(gāo )祖(zǔ )会(huì )项(xiàng )羽(yǔ ),范(fàn )增(zēng )目(mù )羽(yǔ ),羽(yǔ )不(bú )应(yīng )。樊(fán )哙(kuài )杖(zhàng )盾(dùn )撞(zhuàng )人(rén )入(rù ),食(shí )豕(shǐ )肩(jiān )于(yú )此(cǐ ),羽(yǔ )壮(zhuàng )之(zhī )。《郡(jùn )国(guó )志(zhì )》曰(yuē ):新(xīn )丰(fēng )县(xiàn )东(dōng )有(yǒu )鸿(hóng )门(mén )亭(tíng )者(zhě )也(yě )。郭(guō )缘(yuán )生(shēng )《述(shù )征(zhēng )记(jì )》,或(huò )云(yún ),霸(bà )城(chéng )南(nán )门(mén )曰(yuē )鸿(hóng )门(mén )也(yě )。项(xiàng )羽(yǔ )将(jiāng )因(yīn )会(huì )危(wēi )高(gāo )祖(zǔ ),羽(yǔ )仁(rén )而(ér )弗(fú )断(duàn )。范(fàn )增(zēng )谋(móu )而(ér )不(bú )纳(nà ),项(xiàng )伯(bó )终(zhōng )护(hù )高(gāo )祖(zǔ )以(yǐ )获(huò )免(miǎn )。既(jì )抵(dǐ )霸(bà )上(shàng ),遂(suí )封(fēng )汉(hàn )王(wáng )。按(àn )《汉(hàn )书(shū )注(zhù )》,鸿(hóng )门(mén )在(zài )新(xīn )丰(fēng )东(dōng )十(shí )七(qī )里(lǐ ),则(zé )霸(bà )上(shàng )应(yīng )百(bǎi )里(lǐ )。按(àn )《史(shǐ )记(jì )》,项(xiàng )伯(bó )夜(yè )驰(chí )告(gào )张(zhāng )良(liáng ),良(liáng )与(yǔ )俱(jù )见(jiàn )高(gāo )祖(zǔ ),仍(réng )使(shǐ )夜(yè )返(fǎn )。考(kǎo )其(qí )道(dào )里(lǐ ),不(bú )容(róng )得(dé )尔(ěr )。今(jīn )父(fù )老(lǎo )传(chuán )在(zài )霸(bà )城(chéng )南(nán )门(mén )数(shù )288十(shí )里(lǐ ),于(yú )理(lǐ )为(wéi )得(dé )。按(àn )缘(yuán )生(shēng )此(cǐ )记(jì ),虽(suī )历(lì )览(lǎn )《史(shǐ )》、《汉(hàn )》,述(shù )行(háng )涂(tú )经(jīng )见(jiàn ),可(kě )谓(wèi )学(xué )而(ér )不(bú )思(sī )矣(yǐ )。今(jīn )新(xīn )丰(fēng )县(xiàn )故(gù )城(chéng )东(dōng )三(sān )里(lǐ )有(yǒu )坂(bǎn ),长(zhǎng )二(èr )里(lǐ )余(yú ),堑(qiàn )原(yuán )通(tōng )道(dào ),南(nán )北(běi )洞(dòng )开(kāi ),有(yǒu )同(tóng )门(mén )状(zhuàng ),谓(wèi )之(zhī )鸿(hóng )门(mén )。孟(mèng )康(kāng )言(yán )在(zài )新(xīn )丰(fēng )东(dōng )十(shí )七(qī )里(lǐ ),无(wú )之(zhī )。盖(gài )指(zhǐ )县(xiàn )治(zhì )而(ér )言(yán ),非(fēi )谓(wèi )城(chéng )也(yě )。自(zì )新(xīn )丰(fēng )故(gù )城(chéng )西(xī ),至(zhì )霸(bà )城(chéng )五(wǔ )十(shí )里(lǐ ),霸(bà )城(chéng )西(xī )十(shí )里(lǐ ),则(zé )霸(bà )水(shuǐ ),西(xī )二(èr )十(shí )里(lǐ )则(zé )长(zhǎng )安(ān )城(chéng )。应(yīng )劭(shào )曰(yuē ):霸(bà )水(shuǐ )上(shàng )地(dì )名(míng ),在(zài )长(zhǎng )安(ān )东(dōng )三(sān )十(shí )里(lǐ ),即(jí )霸(bà )城(chéng )是(shì )也(yě )。高(gāo )租(zū )旧(jiù )停(tíng )军(jūn )处(chù ),东(dōng )去(qù )新(xīn )丰(fēng )既(jì )远(yuǎn ),何(hé )由(yóu )项(xiàng )伯(bó )夜(yè )与(yǔ )张(zhāng )良(liáng )共(gòng )见(jiàn )高(gāo )祖(zǔ )乎(hū )?推(tuī )此(cǐ )言(yán )之(zhī ),知(zhī )缘(yuán )生(shēng )此(cǐ )记(jì )乖(guāi )矣(yǐ )!渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),石(shí )川(chuān )水(shuǐ )南(nán )注(zhù )焉(yān )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),戏(xì )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )出(chū )丽(lì )山(shān )冯(féng )公(gōng )谷(gǔ ),东(dōng )北(běi )流(liú ),又(yòu )北(běi )径(jìng )丽(lì )戎(róng )城(chéng )东(dōng )。《春(chūn )秋(qiū )》晋(jìn )献(xiàn )公(gōng )五(wǔ )年(nián ),伐(fá )之(zhī ),获(huò )丽(lì )姬(jī )于(yú )是(shì )邑(yì )。丽(lì )戎(róng ),男(nán )国(guó )也(yě ),姬(jī )姓(xìng )。秦(qín )之(zhī )丽(lì )邑(yì )矣(yǐ )。又(yòu )北(běi ),右(yòu )总(zǒng )三(sān )川(chuān ),径(jìng )鸿(hóng )门(mén )东(dōng ),又(yòu )北(běi )径(jìng )戏(xì )亭(tíng )东(dōng )。应(yīng )劭(shào )曰(yuē ):戏(xì ),宏(hóng )农(nóng )湖(hú )县(xiàn )西(xī )界(jiè )也(yě )。地(dì )隔(gé )诸(zhū )县(xiàn ),不(bú )得(dé )为(wéi )湖(hú )县(xiàn )西(xī )。苏(sū )林(lín )曰(yuē ):戏(xì ),邑(yì )名(míng ),在(zài )新(xīn )丰(fēng )东(dōng )南(nán )四(sì )十(shí )里(lǐ )。盂(yú )康(kāng )曰(yuē ):乃(nǎi )水(shuǐ )名(míng )也(yě ),今(jīn )戏(xì )亭(tíng )是(shì )也(yě )。昔(xī )周(zhōu )幽(yōu )王(wáng )悦(yuè )褒(bāo )拟(nǐ ),姒(sì )不(bú )笑(xiào ),王(wáng )乃(nǎi )击(jī )鼓(gǔ )举(jǔ )烽(fēng ),以(yǐ )征(zhēng )诸(zhū )侯(hóu )。诸(zhū )侯(hóu )至(zhì ),无(wú )寇(kòu ),褒(bāo )姒(sì )乃(nǎi )笑(xiào ),王(wáng )甚(shèn )悦(yuè )之(zhī )。及(jí )犬(quǎn )戎(róng )至(zhì ),王(wáng )又(yòu )举(jǔ )烽(fēng )以(yǐ )征(zhēng )诸(zhū )侯(hóu ),诸(zhū )侯(hóu )不(bú )至(zhì ),遂(suí )败(bài )幽(yōu )王(wáng )于(yú )戏(xì )水(shuǐ )之(zhī )上(shàng ),身(shēn )死(sǐ )于(yú )丽(lì )山(shān )之(zhī )北(běi )。故(gù )《国(guó )语(yǔ )》曰(yuē ):幽(yōu )灭(miè )者(zhě )也(yě )。汉(hàn )成(chéng )帝(dì )建(jiàn )始(shǐ )二(èr )年(nián ),造(zào )延(yán )陵(líng )为(wéi )初(chū )陵(líng ),以(yǐ )为(wéi )非(fēi )吉(jí ),于(yú )霸(bà )曲(qǔ )亭(tíng )南(nán )更(gèng )营(yíng )之(zhī )。鸿(hóng )嘉(jiā )元(yuán )年(nián ),于(yú )新(xīn )丰(fēng )戏(xì )乡(xiāng )为(wéi )昌(chāng )陵(líng )县(xiàn ),以(yǐ )奉(fèng )初(chū )陵(líng )。永(yǒng )始(shǐ )元(yuán )年(nián ),诏(zhào )以(yǐ )昌(chāng )陵(líng )卑(bēi )下(xià ),客(kè )土(tǔ )疏(shū )恶(è ),不(bú )可(kě )为(wéi )万(wàn )岁(suì )居(jū ),其(qí )罢(bà )陵(líng )作(zuò ),令(lìng )吏(lì )民(mín )反(fǎn )故(gù ),徙(xǐ )将(jiāng )作(zuò )大(dà )匠(jiàng )解(jiě )万(wàn )年(nián )燉(dùn )煌(huáng )。《关(guān )中(zhōng )记(jì )》曰(yuē ):昌(chāng )陵(líng )在(zài )霸(bà )城(chéng )东(dōng )二(èr )十(shí )里(lǐ ),取(qǔ )土(tǔ )东(dōng )山(shān ),与(yǔ )粟(sù )同(tóng )价(jià ),所(suǒ )费(fèi )巨(jù )万(wàn ),积(jī )年(nián )无(wú )成(chéng ),即(jí )此(cǐ )处(chù )也(yě )。戏(xì )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )分(fèn )为(wéi )二(èr )水(shuǐ ),并(bìng )注(zhù )渭(wèi )水(shuǐ )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),泠(líng )水(shuǐ )入(rù )焉(yān )。水(shuǐ )南(nán )出(chū )肺(fèi )浮(fú )山(shān ),盖(gài )丽(lì )山(shān )连(lián )麓(lù )而(ér )异(yì )名(míng )也(yě )。北(běi )会(huì )三(sān )川(chuān ),统(tǒng )归(guī )一(yī )壑(hè ),历(lì )阴(yīn )槃(pán )、新(xīn )丰(fēng )两(liǎng )原(yuán )之(zhī )间(jiān ),北(běi )流(liú )注(zhù )于(yú )渭(wèi )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),酋(qiú )水(shuǐ )南(nán )出(chū )倒(dǎo )虎(hǔ )山(shān ),西(xī )总(zǒng )五(wǔ )水(shuǐ ),单(dān )流(liú )径(jìng )秦(qín )步(bù )高(gāo )宫(gōng )东(dōng ),世(shì )名(míng )市(shì )丘(qiū )城(chéng )。历(lì )新(xīn )丰(fēng )原(yuán )东(dōng ),而(ér )北(běi )径(jìng )步(bù )寿(shòu )宫(gōng )西(xī ),又(yòu )北(běi )入(rù )渭(wèi )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )得(dé )西(xī )阳(yáng )水(shuǐ ),又(yòu )东(dōng )得(dé )东(dōng )阳(yáng )水(shuǐ ),并(bìng )南(nán )出(chū )广(guǎng )乡(xiāng )原(yuán )北(běi )垂(chuí ),俱(jù )北(běi )入(rù )渭(wèi )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )下(xià )邦(bāng )县(xiàn )故(gù )城(chéng )南(nán )。秦(qín )伐(fá )邦(bāng ),置(zhì )邦(bāng )戎(róng )于(yú )此(cǐ ),有(yǒu )上(shàng )邦(bāng ),故(gù )加(jiā )下(xià )也(yě )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )与(yǔ )竹(zhú )水(shuǐ )合(hé )。水(shuǐ )南(nán )出(chū )竹(zhú )山(shān ),北(běi )径(jìng )媚(mèi )加(jiā )谷(gǔ ),历(lì )广(guǎng )乡(xiāng )原(yuán )东(dōng ),俗(sú )谓(wèi )之(zhī )大(dà )赤(chì )水(shuǐ ),北(běi )流(liú )注(zhù )于(yú )渭(wèi )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )得(dé )白(bái )渠(qú )口(kǒu )。大(dà )始(shǐ )二(èr )年(nián ),赵(zhào )国(guó )中(zhōng )大(dà )夫(fū )白(bái )公(gōng ),奏(zòu )穿(chuān )渠(qú )。引(yǐn )泾(jīng )水(shuǐ ),首(shǒu )起(qǐ )谷(gǔ )口(kǒu ),出(chū )于(yú )郑(zhèng )渠(qú )南(nán ),名(míng )曰(yuē )白(bái )渠(qú )。民(mín )歌(gē )之(zhī )曰(yuē ):田(tián )于(yú )何(hé )所(suǒ ),池(chí )阳(yáng )谷(gǔ )口(kǒu )。郑(zhèng )国(guó )在(zài )前(qián ),白(bái )渠(qú )起(qǐ )后(hòu )。即(jí )水(shuǐ )所(suǒ )始(shǐ )也(yě )。东(dōng )径(jìng )宜(yí )春(chūn )城(chéng )南(nán ),又(yòu )东(dōng )南(nán )径(jìng )池(chí )阳(yáng )城(chéng )北(běi ),枝(zhī )渎(dú )出(chū )焉(yān ),东(dōng )南(nán )历(lì )藕(ǒu )原(yuán )下(xià ),又(yòu )东(dōng )径(jìng )鄣(zhāng )县(xiàn )故(gù )城(chéng )北(běi ),东(dōng )南(nán )入(rù )渭(wèi )。今(jīn )无(wú )水(shuǐ )。白(bái )渠(qú )又(yòu )东(dōng ),枝(zhī )渠(qú )出(chū )焉(yān )。东(dōng )南(nán )径(jìng )高(gāo )陵(líng )县(xiàn )故(gù )城(chéng )北(běi )。《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē ):左(zuǒ )辅(fǔ )都(dōu )尉(wèi )治(zhì ),王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )千(qiān )春(chūn )也(yě )。《太(tài )康(kāng )地(dì )记(jì )》谓(wèi )之(zhī )曰(yuē )高(gāo )陆(lù )也(yě )。车(chē )频(pín )《秦(qín )书(shū )》曰(yuē ):苻(fú )坚(jiān )建(jiàn )元(yuán )十(shí )四(sì )年(nián ),高(gāo )陆(lù )县(xiàn )民(mín )穿(chuān )井(jǐng ),得(dé )龟(guī ),大(dà )二(èr )尺(chǐ )六(liù )寸(cùn ),背(bèi )文(wén )负(fù )八(bā )卦(guà )古(gǔ )字(zì ),坚(jiān )以(yǐ )石(shí )为(wéi )池(chí ),养(yǎng )之(zhī ),十(shí )六(liù )年(nián )而(ér )死(sǐ ),取(qǔ )其(qí )骨(gǔ )以(yǐ )问(wèn )吉(jí )凶(xiōng ),名(míng )为(wéi )客(kè )龟(guī )。大(dà )卜(bo )佐(zuǒ )高(gāo )鲁(lǔ )梦(mèng )客(kè )龟(guī )言(yán ),我(wǒ )将(jiāng )归(guī )江(jiāng )南(nán ),不(bú )遇(yù ),死(sǐ )于(yú )秦(qín )。鲁(lǔ )于(yú )梦(mèng )中(zhōng )自(zì )解(jiě )曰(yuē ):龟(guī )三(sān )万(wàn )六(liù )千(qiān )岁(suì )而(ér )终(zhōng ),终(zhōng )必(bì )亡(wáng )国(guó )之(zhī )征(zhēng )也(yě )。为(wéi )谢(xiè )玄(xuán )破(pò )于(yú )淮(huái )肥(féi ),自(zì )缢(yì )新(xīn )城(chéng )浮(fú )图(tú )中(zhōng ),秦(qín )祚(zuò )因(yīn )即(jí )沦(lún )矣(yǐ )。又(yòu )东(dōng )径(jìng )栎(lì )阳(yáng )城(chéng )北(běi )。《史(shǐ )记(jì )》,秦(qín )献(xiàn )公(gōng )二(èr )年(nián ),城(chéng )栎(lì )阳(yáng ),自(zì )雍(yōng )徙(xǐ )居(jū )之(zhī )。十(shí )八(bā )年(nián )雨(yǔ )金(jīn )于(yú )是(shì )处(chù )也(yě )。项(xiàng )羽(yǔ )以(yǐ )封(fēng )司(sī )马(mǎ )欣(xīn )为(wéi )塞(sāi )王(wáng )。按(àn )《汉(hàn )书(shū )》,高(gāo )帝(dì )克(kè )关(guān )中(zhōng ),始(shǐ )都(dōu )之(zhī ),王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )师(shī )亭(tíng )也(yě )。后(hòu )汉(hàn )建(jiàn )武(wǔ )二(èr )年(nián ),封(fēng )骠(biāo )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )景(jǐng )丹(dān )为(wéi )侯(hóu )国(guó )。丹(dān )让(ràng ),世(shì )祖(zǔ )曰(yuē ):富(fù )贵(guì )不(bú )还(hái )故(gù )乡(xiāng ),如(rú )衣(yī )锦(jǐn )夜(yè )行(háng ),故(gù )以(yǐ )封(fēng )卿(qīng )。白(bái )渠(qú )又(yòu )东(dōng ),径(jìng )秦(qín )孝(xiào )公(gōng )陵(líng )北(běi ),又(yòu )东(dōng )南(nán )径(jìng )居(jū )陵(líng )城(chéng )北(běi ),莲(lián )芍(sháo )城(chéng )南(nán ),又(yòu )东(dōng )注(zhù )金(jīn )氏(shì )陂(bēi ),又(yòu )东(dōng )南(nán )注(zhù )于(yú )渭(wèi )。故(gù )《汉(hàn )书(shū )。沟(gōu )洫(xù )志(zhì )》曰(yuē )白(bái )渠(qú )首(shǒu )起(qǐ )谷(gǔ )口(kǒu ),尾(wěi )入(rù )栎(lì )阳(yáng )是(shì )也(yě )。今(jīn )无(wú )水(shuǐ )。

又(yòu )东(dōng )过(guò )郑(zhèng )县(xiàn )北(běi ),渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )峦(luán )都(dōu )城(chéng )北(běi ),故(gù )蕃(fān )邑(yì ),殷(yīn )契(qì )之(zhī )所(suǒ )居(jū )。《世(shì )本(běn )》曰(yuē ):290契(qì )居(jū )著(zhe )。阚(kàn )駰(yīn )曰(yuē ):蕃(fān )在(zài )郑(zhèng )西(xī )。然(rán )则(zé )今(jīn )峦(luán )城(chéng )是(shì )矣(yǐ ),俗(sú )名(míng )之(zhī )赤(chì )城(chéng ),水(shuǐ )曰(yuē )赤(chì )水(shuǐ ),非(fēi )也(yě )。苻(fú )健(jiàn )入(rù )秦(qín ),据(jù )此(cǐ )城(chéng )以(yǐ )抗(kàng )杜(dù )洪(hóng )。小(xiǎo )赤(chì )水(shuǐ )即(jí )《山(shān )海(hǎi )经(jīng )》之(zhī )灌(guàn )水(shuǐ )也(yě ),水(shuǐ )出(chū )石(shí )脆(cuì )之(zhī )山(shān ),北(běi )径(jìng )萧(xiāo )加(jiā )谷(gǔ )于(yú )孤(gū )柏(bǎi )原(yuán )西(xī ),东(dōng )北(běi )流(liú )与(yǔ )禺(yú )水(shuǐ )合(hé ),水(shuǐ )出(chū )英(yīng )山(shān ),北(běi )流(liú )与(yǔ )招(zhāo )水(shuǐ )相(xiàng )得(dé ),乱(luàn )流(liú )西(xī )北(běi )注(zhù )于(yú )灌(guàn )。灌(guàn )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )注(zhù )于(yú )渭(wèi ),渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),西(xī )石(shí )桥(qiáo )水(shuǐ )南(nán )出(chū )马(mǎ )岭(lǐng )山(shān ),积(jī )石(shí )据(jù )其(qí )东(dōng ),丽(lì )山(shān )距(jù )其(qí )西(xī ),源(yuán )泉(quán )上(shàng )通(tōng ),悬(xuán )流(liú )数(shù )十(shí ),与(yǔ )华(huá )岳(yuè )同(tóng )体(tǐ )。其(qí )水(shuǐ )北(běi )径(jìng )郑(zhèng )城(chéng )西(xī ),水(shuǐ )上(shàng )有(yǒu )桥(qiáo ),桥(qiáo )虽(suī )崩(bēng )褫(chǐ ),旧(jiù )迹(jì )犹(yóu )存(cún ),东(dōng )去(qù )郑(zhèng )城(chéng )十(shí )里(lǐ ),故(gù )世(shì )以(yǐ )桥(qiáo )名(míng )水(shuǐ )也(yě )。而(ér )北(běi )流(liú )注(zhù )于(yú )渭(wèi ),阚(kàn )駰(yīn )谓(wèi )之(zhī )新(xīn )郑(zhèng )水(shuǐ )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )郑(zhèng )县(xiàn )故(gù )城(chéng )北(běi )。《史(shǐ )记(jì )》,秦(qín )武(wǔ )公(gōng )十(shí )一(yī )年(nián ),县(xiàn )之(zhī )。郑(zhèng )桓(huán )公(gōng )友(yǒu )之(zhī )故(gù )邑(yì )也(yě )。《汉(hàn )书(shū )》薛(xuē )瓒(zàn )《注(zhù )》言(yán ),周(zhōu )自(zì )穆(mù )王(wáng )已(yǐ )下(xià ),都(dōu )于(yú )西(xī )郑(zhèng ),不(bú )得(dé )以(yǐ )封(fēng )桓(huán )公(gōng )也(yě )。幽(yōu )王(wáng )既(jì )败(bài ),虢(guó )、侩(kuài )又(yòu )灭(miè ),迁(qiān )居(jū )其(qí )地(dì ),国(guó )于(yú )郑(zhèng )父(fù )之(zhī )丘(qiū ),是(shì )为(wéi )郑(zhèng )桓(huán )公(gōng )。无(wú )封(fēng )京(jīng )兆(zhào )之(zhī )文(wén )。余(yú )按(àn )迁(qiān )《史(shǐ )记(jì )》,考(kǎo )《春(chūn )秋(qiū )》、《国(guó )语(yǔ )》、《世(shì )本(běn )》言(yán ),周(zhōu )宣(xuān )王(wáng )二(èr )十(shí )二(èr )年(nián ),封(fēng )庶(shù )弟(dì )友(yǒu )于(yú )郑(zhèng )。又(yòu )《春(chūn )秋(qiū )》、《国(guó )语(yǔ )》并(bìng )言(yán )桓(huán )公(gōng )为(wéi )周(zhōu )司(sī )徒(tú ),以(yǐ )王(wáng )室(shì )将(jiāng )乱(luàn ),谋(móu )于(yú )史(shǐ )伯(bó )而(ér )寄(jì )帑(tǎng )与(yǔ )贿(huì )于(yú )虢(guó )侩(kuài )之(zhī )间(jiān )。幽(yōu )王(wáng )霣(yǔn )于(yú )戏(xì ),郑(zhèng )桓(huán )公(gōng )死(sǐ )之(zhī )。平(píng )王(wáng )东(dōng )迁(qiān ),郑(zhèng )武(wǔ )公(gōng )辅(fǔ )王(wáng )室(shì ),灭(miè )虢(guó )、侩(kuài )而(ér )兼(jiān )其(qí )土(tǔ )。故(gù )周(zhōu )桓(huán )公(gōng )言(yán )于(yú )王(wáng )曰(yuē ):我(wǒ )周(zhōu )之(zhī )东(dōng )迁(qiān ),晋(jìn )、郑(zhèng )是(shì )依(yī )。乃(nǎi )迁(qiān )封(fēng )于(yú )彼(bǐ )。《左(zuǒ )传(chuán )》隐(yǐn )公(gōng )十(shí )一(yī )年(nián ),郑(zhèng )伯(bó )谓(wèi )公(gōng )孙(sūn )获(huò )曰(yuē ):吾(wú )先(xiān )君(jūn )新(xīn )邑(yì )于(yú )此(cǐ ),其(qí )能(néng )与(yǔ )许(xǔ )争(zhēng )乎(hū )?是(shì )指(zhǐ )新(xīn )郑(zhèng )为(wéi )言(yán )矣(yǐ )。然(rán )班(bān )固(gù )、应(yīng )劭(shào )、郑(zhèng )玄(xuán )、皇(huáng )甫(fǔ )谧(mì )、裴(péi )頠(wěi )、王(wáng )隐(yǐn )、阚(kàn )駰(yīn )及(jí )诸(zhū )述(shù )作(zuò )者(zhě ),咸(xián )以(yǐ )西(xī )郑(zhèng )为(wéi )友(yǒu )之(zhī )始(shǐ )封(fēng ),贤(xián )于(yú )薛(xuē )瓒(zàn )之(zhī )单(dān )说(shuō )也(yě ),无(wú )宜(yí )违(wéi )正(zhèng )经(jīng )而(ér )从(cóng )逸(yì )录(lù )矣(yǐ )。赤(chì )盾(dùn )樊(fán )崇(chóng )于(yú )郭(guō )北(běi )设(shè )坛(tán ),把(bǎ )城(chéng )阳(yáng )景(jǐng )王(wáng ),而(ér )尊(zūn )右(yòu )挍(jiāo )卒(zú )史(shǐ )刘(liú )侠(xiá )卿(qīng )牧(mù )牛(niú )儿(ér )盆(pén )子(zǐ )为(wéi )帝(dì )。年(nián )十(shí )五(wǔ ),被(bèi )发(fā )徒(tú )跣(xiǎn ),为(wéi )具(jù )蜂(fēng )单(dān )衣(yī ),半(bàn )头(tóu )赤(chì )帻(zé ),直(zhí )綦(qí )履(lǚ )。顾(gù )见(jiàn )众(zhòng )人(rén )拜(bài ),恐(kǒng )畏(wèi )欲(yù )啼(tí ),号(hào )年(nián )建(jiàn )世(shì )。后(hòu )月(yuè )余(yú ),乘(chéng )白(bái )盖(gài )小(xiǎo )车(chē ),与(yǔ )崇(chóng )及(jí )尚(shàng )书(shū )一(yī )人(rén )相(xiàng )随(suí ),向(xiàng )郑(zhèng ),北(běi )渡(dù )渭(wèi )水(shuǐ ),即(jí )此(cǐ )处(chù )也(yě )。城(chéng )南(nán )山(shān )北(běi )有(yǒu )五(wǔ )部(bù )神(shén )庙(miào ),东(dōng )南(nán )向(xiàng )华(huá )岳(yuè )。庙(miào )前(qián )有(yǒu )碑(bēi ),后(hòu )汉(hàn )光(guāng )和(hé )四(sì )年(nián )郑(zhèng )县(xiàn )令(lìng )河(hé )东(dōng )裴(péi )毕(bì )字(zì )君(jūn )先(xiān )立(lì )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )与(yǔ )东(dōng )石(shí )桥(qiáo )水(shuǐ )会(huì ),故(gù )沈(shěn )水(shuǐ )也(yě )。水(shuǐ )南(nán )出(chū )马(mǎ )岭(lǐng )山(shān ),北(běi )流(liú )径(jìng )武(wǔ )平(píng )城(chéng )东(dōng )。按(àn )《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》,左(zuǒ )冯(féng )翊(yì )有(yǒu )武(wǔ )城(chéng )县(xiàn ),王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )桓(huán )城(chéng )也(yě )。石(shí )桥(qiáo )水(shuǐ )又(yòu )径(jìng )郑(zhèng )城(chéng )东(dōng ),水(shuǐ )有(yǒu )故(gù )石(shí )梁(liáng )。《述(shù )征(zhēng )记(jì )》曰(yuē )郑(zhèng )城(chéng )东(dōng )西(xī )十(shí )四(sì )里(lǐ ),各(gè )有(yǒu )石(shí )梁(liáng )者(zhě )也(yě )。又(yòu )北(běi )径(jìng )沈(shěn )阳(yáng )城(chéng )北(běi ),注(zhù )于(yú )渭(wèi )。《汉(hàn )书(shū )。地(dì )理(lǐ )志(zhì )》,左(zuǒ )冯(féng )翊(yì )有(yǒu )沈(shěn )阳(yáng )县(xiàn ),王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )之(zhī )曰(yuē )制(zhì )昌(chāng )也(yě )。盖(gài )藉(jiè )水(shuǐ )以(yǐ )取(qǔ )称(chēng )矣(yǐ )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),敷(fū )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )南(nán )出(chū )石(shí )山(shān )之(zhī )敷(fū )谷(gǔ ),北(běi )径(jìng )告(gào )平(píng )城(chéng )东(dōng )。耆(qí )旧(jiù )所(suǒ )传(chuán ),言(yán )武(wǔ )王(wáng )代(dài )纣(zhòu ),告(gào )太(tài )平(píng )于(yú )此(cǐ ),故(gù )城(chéng )得(dé )厥(jué )名(míng ),非(fēi )所(suǒ )详(xiáng )也(yě )。敷(fū )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )径(jìng )集(jí )灵(líng )宫(gōng )西(xī )。《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē ):华(huá )阴(yīn )县(xiàn )有(yǒu )集(jí )灵(líng )宫(gōng ),武(wǔ )帝(dì )起(qǐ )。故(gù )张(zhāng )昶(chǎng )《华(huá )岳(yuè )碑(bēi )》称(chēng )汉(hàn )武(wǔ )慕(mù )其(qí )灵(líng ),筑(zhù )宫(gōng )在(zài )其(qí )后(hòu )。而(ér )北(běi )流(liú )注(zhù )于(yú )渭(wèi )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),粮(liáng )余(yú )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )南(nán )出(chū )粮(liáng )余(yú )山(shān )之(zhī )阴(yīn ),北(běi )流(liú )入(rù )于(yú )渭(wèi ),俗(sú )谓(wèi )之(zhī )宣(xuān )水(shuǐ )也(yě )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),合(hé )黄(huáng )酸(suān )之(zhī )水(shuǐ ),世(shì )名(míng )之(zhī )为(wéi )千(qiān )渠(qú )水(shuǐ )。水(shuǐ )南(nán )出(chū )升(shēng )山(shān ),北(běi )流(liú )注(zhù )于(yú )渭(wèi )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )平(píng )舒(shū )城(chéng )北(běi )。城(chéng )侧(cè )枕(zhěn )渭(wèi )滨(bīn ),半(bàn )破(pò )沦(lún )水(shuǐ ),南(nán )面(miàn )通(tōng )衢(qú )。昔(xī )秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )之(zhī )将(jiāng )亡(wáng )也(yě ),江(jiāng )神(shén )素(sù )车(chē )白(bái )马(mǎ ),道(dào )华(huá )山(shān )下(xià ),返(fǎn )壁(bì )于(yú )华(huá )阴(yīn )平(píng )舒(shū )道(dào ),曰(yuē ):为(wéi )遗(yí )镐(gǎo )池(chí )君(jūn )。使(shǐ )者(zhě )致(zhì )之(zhī ),乃(nǎi )二(èr )十(shí )八(bā )年(nián )渡(dù )江(jiāng )所(suǒ )沉(chén )壁(bì )也(yě )。即(jí )江(jiāng )神(shén )返(fǎn )壁(bì )处(chù )也(yě )。渭(wèi )水(shuǐ )之(zhī )阳(yáng ),即(jí )怀(huái )德(dé )县(xiàn )界(jiè )也(yě )。城(chéng )在(zài )渭(wèi )水(shuǐ )之(zhī )北(běi ),沙(shā )苑(yuàn )之(zhī )南(nán )。即(jí )怀(huái )德(dé )县(xiàn )故(gù )城(chéng )也(yě ),世(shì )谓(wèi )之(zhī )高(gāo )阳(yáng )城(chéng ),非(fēi )矣(yǐ )。《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē ):《禹(yǔ )贡(gòng )》北(běi )条(tiáo )荆(jīng )山(shān ),在(zài )南(nán ),山(shān )下(xià )有(yǒu )荆(jīng )渠(qú )。即(jí )夏(xià )后(hòu )铸(zhù )九(jiǔ )鼎(dǐng )处(chù )也(yě )。王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )县(xiàn )曰(yuē )德(dé )驩(huān )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),径(jìng )长(zhǎng )城(chéng )北(běi ),长(zhǎng )涧(jiàn )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )南(nán )出(chū )太(tài )华(huá )之(zhī )山(shān ),侧(cè )长(zhǎng )城(chéng )东(dōng )而(ér )北(běi )流(liú ),注(zhù )于(yú )渭(wèi )水(shuǐ )。《史(shǐ )记(jì )》,秦(qín )孝(xiào )公(gōng )元(yuán )年(nián ),楚(chǔ )、魏(wèi )与(yǔ )秦(qín )接(jiē )界(jiè )。魏(wèi )筑(zhù )长(zhǎng )城(chéng ),自(zì )郑(zhèng )滨(bīn )洛(luò )者(zhě )也(yě )。

又(yòu )东(dōng )过(guò )华(huá )阴(yīn )县(xiàn )北(běi ),洛(luò )水(shuǐ )人(rén )焉(yān ),阚(kàn )駰(yīn )以(yǐ )为(wéi )漆(qī )沮(jǔ )之(zhī )水(shuǐ )也(yě )。《曹(cáo )瞒(mán )传(chuán )》曰(yuē ):操(cāo )与(yǔ )马(mǎ )超(chāo )隔(gé )渭(wèi )水(shuǐ ),每(měi )渡(dù )渭(wèi ),辄(zhé )为(wéi )超(chāo )骑(qí )所(suǒ )冲(chōng )突(tū )。地(dì )多(duō )沙(shā ),不(bú )可(kě )筑(zhù )城(chéng )。娄(lóu )子(zǐ )怕(pà )说(shuō ):今(jīn )寒(hán ),可(kě )起(qǐ )沙(shā )为(wéi )城(chéng ),以(yǐ )水(shuǐ )灌(guàn )之(zhī ),一(yī )宿(xiǔ )而(ér )成(chéng )。操(cāo )乃(nǎi )多(duō )作(zuò )缣(jiān )囊(náng )以(yǐ )堙(yīn )水(shuǐ ),夜(yè )汲(jí )作(zuò )城(chéng ),比(bǐ )明(míng ),城(chéng )立(lì )于(yú )是(shì )水(shuǐ )之(zhī )次(cì )也(yě )。渭(wèi )水(shuǐ )径(jìng )具(jù )故(gù )城(chéng )北(běi ),《春(chūn )秋(qiū )》之(zhī )阴(yīn )晋(jìn )也(yě )。秦(qín )惠(huì )文(wén )王(wáng )五(wǔ )年(nián ),改(gǎi )曰(yuē )宁(níng )秦(qín )。汉(hàn )高(gāo )帝(dì )八(bā )年(nián ),更(gèng )名(míng )华(huá )阴(yīn )。王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )华(huá )坛(tán )也(yě )。县(xiàn )有(yǒu )华(huá )山(shān )。《山(shān )海(hǎi )经(jīng )》曰(yuē ):其(qí )高(gāo )五(wǔ )千(qiān )仞(rèn ),削(xuē )成(chéng )而(ér )四(sì )方(fāng ),远(yuǎn )而(ér )望(wàng )之(zhī ),又(yòu )若(ruò )华(huá )状(zhuàng ),西(xī )南(nán )有(yǒu )小(xiǎo )华(huá )山(shān )也(yě )。韩(hán )子(zǐ )曰(yuē ):秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )令(lìng )工(gōng )施(shī )钩(gōu )梯(tī ),上(shàng )华(huá )山(shān ),以(yǐ )节(jiē )柏(bǎi )之(zhī )心(xīn )为(wéi )博(bó )箭(jiàn ),长(zhǎng )八(bā )尺(chǐ ),棋(qí )长(zhǎng )八(bā )寸(cùn ),而(ér )勒(lè )之(zhī )曰(yuē ):昭(zhāo )王(wáng )尝(cháng )与(yǔ )天(tiān )神(shén )博(bó )于(yú )是(shì )。《神(shén )仙(xiān )传(chuán )》曰(yuē ):中(zhōng )山(shān )卫(wèi )叔(shū )卿(qīng )尝(cháng )乘(chéng )云(yún )车(chē ),驾(jià )白(bái )鹿(lù ),见(jiàn )汉(hàn )武(wǔ )帝(dì ),帝(dì )将(jiāng )臣(chén )之(zhī ),叔(shū )卿(qīng )不(bú )言(yán )而(ér )去(qù )。武(wǔ )帝(dì )悔(huǐ ),求(qiú )得(dé )其(qí )子(zǐ )度(dù )世(shì ),令(lìng )追(zhuī )其(qí )父(fù )。度(dù )世(shì )登(dēng )华(huá )山(shān ),见(jiàn )父(fù )与(yǔ )数(shù )人(rén )博(bó )于(yú )石(shí )上(shàng ),勅(chì )度(dù )世(shì )令(lìng )还(hái )。山(shān )层(céng )云(yún )秀(xiù ),故(gù )能(néng )怀(huái )灵(líng )抱(bào )异(yì )耳(ěr )。山(shān )上(shàng )有(yǒu )二(èr )泉(quán ),东(dōng )西(xī )分(fèn )流(liú ),至(zhì )若(ruò )山(shān )雨(yǔ )滂(pāng )湃(pài ),洪(hóng )津(jīn )泛(fàn )洒(sǎ ),挂(guà )溜(liū )腾(téng )虚(xū ),直(zhí )泻(xiè )山(shān )下(xià )。有(yǒu )汉(hàn )文(wén )帝(dì )庙(miào ),庙(miào )有(yǒu )石(shí )阙(què )数(shù )碑(bēi )。一(yī )碑(bēi )是(shì )建(jiàn )安(ān )中(zhōng )立(lì ),汉(hàn )镇(zhèn )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )段(duàn )煨(wēi )更(gèng )修(xiū )祠(cí )堂(táng )。碑(bēi )文(wén ),汉(hàn )给(gěi )事(shì )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )张(zhāng )昶(chǎng )造(zào ),昶(chǎng )自(zì )书(shū )之(zhī ),文(wén )帝(dì )又(yòu )刊(kān )其(qí )二(èr )十(shí )余(yú )字(zì ),二(èr )书(shū )存(cún )垂(chuí )名(míng )海(hǎi )内(nèi )。又(yòu )刊(kān )侍(shì )中(zhōng )、司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )钟(zhōng )繇(yáo ),宏(hóng )农(nóng )太(tài )守(shǒu )田(tián )丘(qiū )俭(jiǎn )姓(xìng )名(míng ),广(guǎng )六(liù )行(háng ),郁(yù )然(rán )修(xiū )平(píng )。是(shì )太(tài )康(kāng )八(bā )年(nián ),宏(hóng )农(nóng )太(tài )守(shǒu )河(hé )东(dōng )卫(wèi )叔(shū )始(shǐ )为(wéi )华(huá )阴(yīn )令(lìng ),河(hé )东(dōng )裴(péi )仲(zhòng )恂(xún ),役(yì )其(qí )逸(yì )力(lì ),修(xiū )立(lì )坛(tán )庙(miào ),夹(jiá )道(dào )树(shù )柏(bǎi ),迄(qì )于(yú )山(shān )阴(yīn ),事(shì )见(jiàn )永(yǒng )兴(xìng )元(yuán )年(nián )华(huá )百(bǎi )石(shí )所(suǒ )造(zào )碑(bēi )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),沙(shā )渠(qú )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )出(chū )南(nán )山(shān ),北(běi )流(liú ),西(xī )北(běi )入(rù )长(zhǎng )城(chéng )。城(chéng )自(zì )华(huá )山(shān ),北(běi )达(dá )于(yú )河(hé )。《华(huá )岳(yuè )铭(míng )》曰(yuē ):秦(qín )、晋(jìn )争(zhēng )其(qí )祠(cí ),立(lì )城(chéng )建(jiàn )其(qí )左(zuǒ )者(zhě )也(yě )。郭(guō )著(zhe )《述(shù )征(zhēng )记(jì )》,指(zhǐ )证(zhèng )魏(wèi )之(zhī )立(lì )长(zhǎng )城(chéng ),长(zhǎng )城(chéng )在(zài )后(hòu ),不(bú )得(dé )在(zài )斯(sī ),斯(sī )为(wéi )非(fēi )矣(yǐ )。渠(qú )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )注(zhù )于(yú )渭(wèi )。《三(sān )秦(qín )记(jì )》曰(yuē ):长(zhǎng )城(chéng )北(běi )有(yǒu )平(píng )原(yuán ),广(guǎng )数(shù )百(bǎi )里(lǐ ),民(mín )井(jǐng )汲(jí )巢(cháo )居(jū ),井(jǐng )深(shēn )五(wǔ )十(shí )尺(chǐ )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),径(jìng )定(dìng )城(chéng )北(běi )。《西(xī )征(zhēng )记(jì )》曰(yuē ):城(chéng )因(yīn )原(yuán )立(lì )。《述(shù )征(zhēng )记(jì )》曰(yuē ):定(dìng )城(chéng )去(qù )潼(tóng )关(guān )三(sān )十(shí )里(lǐ ),夹(jiá )道(dào )各(gè )一(yī )城(chéng )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),泥(ní )泉(quán )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )出(chū )南(nán )山(shān )灵(líng )谷(gǔ ),而(ér )北(běi )流(liú )注(zhù )于(yú )渭(wèi )水(shuǐ )也(yě )。渭(wèi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )合(hé )沙(shā )渠(qú )水(shuǐ ),水(shuǐ )即(jí )符(fú )禺(yú )之(zhī )水(shuǐ )也(yě )。南(nán )出(chū )符(fú )石(shí ),又(yòu )径(jìng )符(fú )禺(yú )之(zhī )山(shān ),北(běi )流(liú )入(rù )于(yú )渭(wèi )。东(dōng )入(rù )于(yú )河(hé )。《春(chūn )秋(qiū )》之(zhī )渭(wèi )油(yóu )也(yě )。《左(zuǒ )传(chuán )》闵(mǐn )公(gōng )二(èr )年(nián ),虢(guó )公(gōng )败(bài )犬(quǎn )戎(róng )于(yú )渭(wèi )队(duì )。服(fú )虔(qián )曰(yuē ):队(duì )谓(wèi )汭(tūn )也(yě )。杜(dù )预(yù )曰(yuē ):水(shuǐ )之(zhī )限(xiàn )曲(qǔ )曰(yuē )汭(tūn )。王(wáng )肃(sù )云(yún ):汭(tūn ),入(rù )也(yě )。吕(lǚ )忱(chén )云(yún ):汭(tūn )者(zhě ),水(shuǐ )相(xiàng )入(rù )也(yě )。水(shuǐ )会(huì )即(jí )船(chuán )司(sī )空(kōng )所(suǒ )在(zài )矣(yǐ )。《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē ):渭(wèi )水(shuǐ )东(dōng )至(zhì )船(chuán )司(sī )空(kōng )入(rù )河(hé )。服(fú )虔(qián )曰(yuē ):县(xiàn )名(míng ),都(dōu )官(guān )。《三(sān )辅(fǔ )黄(huáng )图(tú )》有(yǒu )船(chuán )库(kù )官(guān ),后(hòu )改(gǎi )为(wéi )县(xiàn )。王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )船(chuán )利(lì )者(zhě )也(yě )。

阅读:26538

打赏捐助〔Donate〕>>>

《卷十九》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库