宋纪五【登录】

《资治通鉴》 > 《宋纪》·十六卷 > 《宋纪五》 > 拼音版

起(qǐ )柔(róu )兆(zhào )困(kùn )敦(dūn ),尽(jìn )重(zhòng )光(guāng )大(dà )荒(huāng )落(luò ),凡(fán )六(liù )年(nián )。

太(tài )祖(zǔ )文(wén )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )之(zhī )上(shàng )元(yuán )嘉(jiā )十(shí )三(sān )年(nián )(丙(bǐng )子(zǐ ),公(gōng )元(yuán )四(sì )三(sān )六(liù )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),癸(guǐ )丑(chǒu )朔(shuò ),上(shàng )有(yǒu )疾(jí ),不(bú )朝(cháo )会(huì )。

甲(jiǎ )寅(yín ),魏(wèi )主(zhǔ )还(hái )宫(gōng )。

二(èr )月(yuè ),戊(wù )子(zǐ ),燕(yàn )王(wáng )遣(qiǎn )使(shǐ )入(rù )贡(gòng )于(yú )魏(wèi ),请(qǐng )送(sòng )侍(shì )子(zǐ ),魏(wèi )主(zhǔ )不(bú )许(xǔ ),将(jiāng )举(jǔ )兵(bīng )讨(tǎo )之(zhī ),壬(rén )辰(chén ),遣(qiǎn )使(shǐ )才(cái )十(shí )馀(yú )辈(bèi )诣(yì )东(dōng )方(fāng )高(gāo )丽(lì )等(děng )诸(zhū )国(guó )告(gào )谕(yù )之(zhī )。

司(sī )空(kōng )、江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、永(yǒng )修(xiū )公(gōng )檀(tán )道(dào )济(jì ),立(lì )功(gōng )前(qián )朝(cháo ),威(wēi )名(míng )甚(shèn )重(zhòng ),左(zuǒ )右(yòu )腹(fù )心(xīn )并(bìng )经(jīng )百(bǎi )战(zhàn ),诸(zhū )子(zǐ )又(yòu )有(yǒu )才(cái )气(qì ),朝(cháo )廷(tíng )疑(yí )畏(wèi )之(zhī )。帝(dì )久(jiǔ )疾(jí )不(bú )愈(yù ),刘(liú )湛(zhàn )说(shuō )司(sī )徒(tú )义(yì )康(kāng ),以(yǐ )为(wéi ):“宫(gōng )车(chē )一(yī )日(rì )晏(yàn )驾(jià ),道(dào )济(jì )不(bú )复(fù )可(kě )制(zhì )。”会(huì )帝(dì )疾(jí )笃(dǔ ),义(yì )康(kāng )言(yán )于(yú )帝(dì ),召(zhào )道(dào )济(jì )入(rù )朝(cháo )。其(qí )妻(qī )向(xiàng )氏(shì )谓(wèi )道(dào )济(jì )曰(yuē ):“高(gāo )世(shì )之(zhī )勋(xūn ),自(zì )古(gǔ )所(suǒ )忌(jì )。今(jīn )无(wú )事(shì )相(xiàng )召(zhào ),祸(huò )其(qí )至(zhì )矣(yǐ )。”既(jì )至(zhì ),留(liú )之(zhī )累(lèi )月(yuè )。帝(dì )稍(shāo )间(jiān ),将(jiāng )遣(qiǎn )还(hái ),已(yǐ )下(xià )渚(zhǔ ),未(wèi )发(fā );会(huì )帝(dì )疾(jí )动(dòng ),义(yì )康(kāng )矫(jiǎo )诏(zhào )召(zhào )道(dào )济(jì )入(rù )祖(zǔ )道(dào ),因(yīn )执(zhí )之(zhī )。三(sān )月(yuè ),己(jǐ )未(wèi ),下(xià )诏(zhào )称(chēng ):“道(dào )济(jì )潜(qián )散(sàn )金(jīn )货(huò ),招(zhāo )诱(yòu )剽(piāo )猾(huá ),因(yīn )朕(zhèn )寝(qǐn )疾(jí ),规(guī )肆(sì )祸(huò )心(xīn )。”收(shōu )付(fù )廷(tíng )尉(wèi ),并(bìng )其(qí )子(zǐ )给(gěi )事(shì )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )植(zhí )等(děng )十(shí )一(yī )人(rén )诛(zhū )之(zhī ),唯(wéi )宥(yòu )其(qí )孙(sūn )孺(rú )。又(yòu )杀(shā )司(sī )空(kōng )参(cān )军(jūn )薛(xuē )彤(tóng )、高(gāo )进(jìn )之(zhī )。二(èr )人(rén )皆(jiē )道(dào )济(jì )腹(fù )心(xīn ),有(yǒu )勇(yǒng )力(lì ),时(shí )人(rén )比(bǐ )之(zhī )关(guān )、张(zhāng )。

道(dào )济(jì )见(jiàn )收(shōu ),愤(fèn )怒(nù ),目(mù )光(guāng )如(rú )炬(jù ),脱(tuō )帻(zé )投(tóu )地(dì )曰(yuē ):“乃(nǎi )坏(huài )汝(rǔ )万(wàn )里(lǐ )长(zhǎng )城(chéng )!”魏(wèi )人(rén )闻(wén )之(zhī ),喜(xǐ )曰(yuē ):“道(dào )济(jì )死(sǐ ),吴(wú )子(zǐ )辈(bèi )不(bú )足(zú )复(fù )惮(dàn )!”

庚(gēng )申(shēn ),大(dà )赦(shè );以(yǐ )中(zhōng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )南(nán )谯(qiáo )王(wáng )义(yì )宣(xuān )为(wéi )江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

辛(xīn )未(wèi ),魏(wèi )平(píng )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )娥(é )清(qīng )、安(ān )西(xī )将(jiāng )军(jūn )古(gǔ )弼(bì )将(jiāng )精(jīng )骑(qí )一(yī )万(wàn )伐(fá )燕(yàn ),平(píng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )拓(tuò )跋(bá )婴(yīng )帅(shuài )辽(liáo )西(xī )诸(zhū )军(jūn )会(huì )之(zhī )。

氐(dī )王(wáng )杨(yáng )难(nán )当(dāng )自(zì )称(chēng )大(dà )秦(qín )王(wáng ),改(gǎi )元(yuán )建(jiàn )义(yì ),立(lì )妻(qī )为(wéi )王(wáng )后(hòu ),世(shì )子(zǐ )为(wéi )太(tài )子(zǐ ),置(zhì )百(bǎi )官(guān )皆(jiē )如(rú )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )制(zhì ),然(rán )犹(yóu )贡(gòng )奉(fèng )宋(sòng )、魏(wèi )不(bú )绝(jué )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),魏(wèi )娥(é )清(qīng )、古(gǔ )弼(bì )攻(gōng )燕(yàn )白(bái )狼(láng )城(chéng ),克(kè )之(zhī )。高(gāo )丽(lì )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )葛(gě )卢(lú )孟(mèng )光(guāng )将(jiāng )众(zhòng )数(shù )万(wàn )随(suí )阳(yáng )伊(yī )至(zhì )和(hé )龙(lóng )迎(yíng )燕(yàn )王(wáng )。高(gāo )丽(lì )屯(tún )于(yú )临(lín )川(chuān )。燕(yàn )尚(shàng )书(shū )令(lìng )郭(guō )生(shēng )因(yīn )民(mín )之(zhī )惮(dàn )迁(qiān ),开(kāi )城(chéng )门(mén )纳(nà )魏(wèi )兵(bīng );魏(wèi )人(rén )疑(yí )之(zhī ),不(bú )入(rù )。生(shēng )遂(suí )勒(lè )兵(bīng )攻(gōng )燕(yàn )王(wáng ),王(wáng )引(yǐn )高(gāo )丽(lì )兵(bīng )入(rù )自(zì )东(dōng )门(mén ),与(yǔ )生(shēng )战(zhàn )于(yú )阙(què )下(xià ),生(shēng )中(zhōng )流(liú )矢(shǐ )死(sǐ )。葛(gě )卢(lú )孟(mèng )光(guāng )入(rù )城(chéng ),命(mìng )军(jūn )士(shì )脱(tuō )弊(bì )褐(hè ),取(qǔ )燕(yàn )武(wǔ )库(kù )精(jīng )仗(zhàng )以(yǐ )给(gěi )之(zhī ),大(dà )掠(luě )城(chéng )中(zhōng )。

五(wǔ )月(yuè ),乙(yǐ )卯(mǎo ),燕(yàn )王(wáng )帅(shuài )龙(lóng )城(chéng )见(jiàn )户(hù )东(dōng )徙(xǐ ),焚(fén )宫(gōng )殿(diàn ),火(huǒ )一(yī )旬(xún )不(bú )灭(miè );令(lìng )妇(fù )人(rén )被(bèi )甲(jiǎ )居(jū )中(zhōng ),阳(yáng )伊(yī )等(děng )勒(lè )精(jīng )兵(bīng )居(jū )外(wài ),葛(gě )卢(lú )孟(mèng )光(guāng )帅(shuài )骑(qí )殿(diàn )后(hòu ),方(fāng )轨(guǐ )而(ér )进(jìn ),前(qián )后(hòu )八(bā )十(shí )馀(yú )里(lǐ )。古(gǔ )弼(bì )部(bù )将(jiāng )高(gāo )苟(gǒu )子(zǐ )帅(shuài )骑(qí )欲(yù )追(zhuī )之(zhī ),弼(bì )醉(zuì ),拔(bá )刀(dāo )止(zhǐ )之(zhī ),故(gù )燕(yàn )王(wáng )得(dé )逃(táo )去(qù )。魏(wèi )主(zhǔ )闻(wén )之(zhī ),怒(nù ),槛(kǎn )车(chē )征(zhēng )弼(bì )及(jí )娥(é )清(qīng )至(zhì )平(píng )城(chéng ),皆(jiē )黜(chù )为(wéi )门(mén )卒(zú )。戊(wù )午(wǔ ),魏(wèi )主(zhǔ )遣(qiǎn )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )封(fēng )拨(bō )使(shǐ )高(gāo )丽(lì ),令(lìng )送(sòng )燕(yàn )王(wáng )。

丁(dīng )卯(mǎo ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )河(hé )西(xī )。

六(liù )月(yuè ),诏(zhào )宁(níng )朔(shuò )将(jiāng )军(jūn )萧(xiāo )汪(wāng )之(zhī )将(jiāng )兵(bīng )讨(tǎo )程(chéng )道(dào )养(yǎng )。军(jūn )至(zhì )郪(qī )口(kǒu ),帛(bó )氐(dī )奴(nú )请(qǐng )降(jiàng )。道(dào )养(yǎng )兵(bīng )败(bài ),还(hái )入(rù )郪(qī )山(shān )。

赫(hè )连(lián )定(dìng )之(zhī )西(xī )迁(qiān )也(yě ),杨(yáng )难(nán )当(dāng )遂(suí )据(jù )上(shàng )邽(guī )。秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),魏(wèi )主(zhǔ )遣(qiǎn )骠(biāo )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )乐(lè )平(píng )王(wáng )丕(pī )、尚(shàng )书(shū )令(lìng )刘(liú )絜(jié )督(dū )河(hé )西(xī )、高(gāo )平(píng )诸(zhū )军(jūn )以(yǐ )讨(tǎo )之(zhī ),先(xiān )遣(qiǎn )平(píng )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )崔(cuī )赜(zé )赍(jī )诏(zhào )书(shū )谕(yù )难(nán )当(dāng )。

魏(wèi )散(sàn )骑(qí )侍(shì )郎(láng )游(yóu )雅(yǎ )来(lái )聘(pìn )。

己(jǐ )未(wèi ),零(líng )陵(líng )王(wáng )太(tài )妃(fēi )褚(chǔ )氏(shì )卒(zú ),追(zhuī )谥(shì )曰(yuē )晋(jìn )恭(gōng )思(sī )皇(huáng )后(hòu ),葬(zàng )以(yǐ )晋(jìn )礼(lǐ )。

八(bā )月(yuè ),魏(wèi )主(zhǔ )畋(tián )于(yú )河(hé )西(xī )。

魏(wèi )主(zhǔ )遣(qiǎn )广(guǎng )平(píng )公(gōng )张(zhāng )黎(lí )发(fā )定(dìng )州(zhōu )兵(bīng )一(yī )万(wàn )二(èr )千(qiān )通(tōng )莎(shā )泉(quán )道(dào )。

九(jiǔ )月(yuè ),庚(gēng )戌(xū ),魏(wèi )乐(lè )平(píng )王(wáng )丕(pī )等(děng )至(zhì )略(luè )阳(yáng );杨(yáng )难(nán )当(dāng )惧(jù ),请(qǐng )奉(fèng )诏(zhào ),摄(shè )上(shàng )邽(guī )守(shǒu )兵(bīng )还(hái )仇(chóu )池(chí )。诸(zhū )将(jiāng )议(yì ),以(yǐ )为(wéi ):“不(bú )诛(zhū )其(qí )豪(háo )帅(shuài ),军(jūn )还(hái )之(zhī )后(hòu ),必(bì )相(xiàng )聚(jù )为(wéi )乱(luàn )。又(yòu ),大(dà )众(zhòng )远(yuǎn )出(chū ),不(bú )有(yǒu )所(suǒ )掠(luě ),无(wú )以(yǐ )充(chōng )军(jūn )实(shí ),赏(shǎng )将(jiāng )士(shì )。”丕(pī )将(jiāng )从(cóng )之(zhī ),中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )高(gāo )允(yǔn )参(cān )丕(pī )军(jūn )事(shì ),谏(jiàn )曰(yuē ):“如(rú )诸(zhū )将(jiāng )之(zhī )谋(móu ),是(shì )伤(shāng )其(qí )向(xiàng )化(huà )之(zhī )心(xīn );大(dà )军(jūn )既(jì )还(hái ),为(wéi )乱(luàn )必(bì )速(sù )。”丕(pī )乃(nǎi )止(zhǐ ),抚(fǔ )慰(wèi )初(chū )附(fù ),秋(qiū )毫(háo )不(bú )犯(fàn ),秦(qín )、陇(lǒng )遂(suí )安(ān )。难(nán )当(dāng )以(yǐ )其(qí )子(zǐ )顺(shùn )为(wéi )雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),守(shǒu )下(xià )辨(biàn )。高(gāo )丽(lì )不(bú )送(sòng )燕(yàn )王(wáng )于(yú )魏(wèi ),遣(qiǎn )使(shǐ )奉(fèng )表(biǎo ),称(chēng )“当(dāng )与(yǔ )冯(féng )弘(hóng )俱(jù )奉(fèng )王(wáng )化(huà )”。魏(wèi )主(zhǔ )以(yǐ )高(gāo )丽(lì )违(wéi )诏(zhào ),议(yì )击(jī )之(zhī ),将(jiāng )发(fā )陇(lǒng )右(yòu )骑(qí )卒(zú )。刘(liú )絜(jié )曰(yuē ):“秦(qín )、陇(lǒng )新(xīn )民(mín ),且(qiě )当(dāng )优(yōu )复(fù ),俟(sì )其(qí )饶(ráo )实(shí ),然(rán )后(hòu )用(yòng )之(zhī )。”乐(lè )平(píng )王(wáng )丕(pī )曰(yuē ):“和(hé )龙(lóng )新(xīn )定(dìng ),宜(yí )广(guǎng )修(xiū )农(nóng )桑(sāng )以(yǐ )丰(fēng )军(jūn )实(shí ),然(rán )后(hòu )进(jìn )取(qǔ ),则(zé )高(gāo )丽(lì )一(yī )举(jǔ )可(kě )灭(miè )也(yě )。”魏(wèi )主(zhǔ )乃(nǎi )止(zhǐ )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),封(fēng )皇(huáng )子(zǐ )浚(xùn )为(wéi )始(shǐ )兴(xìng )王(wáng ),骏(jùn )为(wéi )武(wǔ )陵(líng )王(wáng )。

冬(dōng ),十(shí )一(yī )月(yuè ),己(jǐ )酉(yǒu ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )稒(gù )阳(yáng ),驱(qū )野(yě )马(mǎ )于(yú )云(yún )中(zhōng ),置(zhì )野(yě )马(mǎ )苑(yuàn )。闰(rùn )月(yuè ),壬(rén )子(zǐ ),还(hái )宫(gōng )。

初(chū ),高(gāo )祖(zǔ )克(kè )长(zhǎng )安(ān ),得(dé )古(gǔ )铜(tóng )浑(hún )仪(yí ),仪(yí )状(zhuàng )虽(suī )举(jǔ ),不(bú )缀(zhuì )七(qī )曜(yào )。是(shì )岁(suì ),诏(zhào )太(tài )史(shǐ )令(lìng )钱(qián )乐(lè )之(zhī )更(gèng )铸(zhù )浑(hún )仪(yí ),径(jìng )六(liù )尺(chǐ )八(bā )分(fèn ),以(yǐ )水(shuǐ )转(zhuǎn )之(zhī ),昏(hūn )明(míng )中(zhōng )星(xīng )与(yǔ )天(tiān )相(xiàng )应(yīng )。

柔(róu )然(rán )与(yǔ )魏(wèi )绝(jué )和(hé )亲(qīn ),犯(fàn )魏(wèi )边(biān )。

吐(tǔ )欲(yù )浑(hún )惠(huì )王(wáng )慕(mù )璝(guī )卒(zú ),弟(dì )慕(mù )利(lì )延(yán )立(lì )。

太(tài )祖(zǔ )文(wén )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )之(zhī )上(shàng )元(yuán )嘉(jiā )十(shí )四(sì )年(nián )(丁(dīng )丑(chǒu ),公(gōng )元(yuán )四(sì )三(sān )七(qī )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),戊(wù )子(zǐ ),魏(wèi )北(běi )平(píng )宣(xuān )王(wáng )长(zhǎng )孙(sūn )嵩(sōng )卒(zú )。

辛(xīn )卯(mǎo ),大(dà )赦(shè )。

二(èr )月(yuè ),乙(yǐ )卯(mǎo ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )幽(yōu )州(zhōu )。三(sān )月(yuè ),丁(dīng )丑(chǒu ),魏(wèi )主(zhǔ )以(yǐ )南(nán )平(píng )王(wáng )浑(hún )为(wéi )镇(zhèn )东(dōng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī ),镇(zhèn )和(hé )龙(lóng )。己(jǐ )卯(mǎo ),还(hái )宫(gōng )。

帝(dì )遣(qiǎn )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )刘(liú )熙(xī )伯(bó )如(rú )魏(wèi )议(yì )纳(nà )币(bì ),会(huì )帝(dì )女(nǚ )亡(wáng )而(ér )止(zhǐ )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),赵(zhào )广(guǎng )、张(zhāng )寻(xún )、梁(liáng )显(xiǎn )等(děng )各(gè )帅(shuài )众(zhòng )降(jiàng )。别(bié )将(jiāng )王(wáng )道(dào )恩(ēn )斩(zhǎn )程(chéng )道(dào )养(yǎng ),送(sòng )首(shǒu ),馀(yú )党(dǎng )悉(xī )平(píng )。丁(dīng )未(wèi ),以(yǐ )辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )周(zhōu )籍(jí )之(zhī )为(wéi )益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

魏(wèi )主(zhǔ )以(yǐ )民(mín )官(guān )多(duō )贪(tān ),夏(xià ),五(wǔ )月(yuè ),己(jǐ )丑(chǒu ),诏(zhào )吏(lì )民(mín )得(dé )举(jǔ )告(gào )守(shǒu )令(lìng )不(bú )如(rú )法(fǎ )者(zhě )。于(yú )是(shì )奸(jiān )猾(huá )专(zhuān )求(qiú )牧(mù )宰(zǎi )之(zhī )失(shī ),迫(pò )胁(xié )在(zài )位(wèi ),横(héng )于(yú )闾(lǘ )里(lǐ );而(ér )长(zhǎng )吏(lì )咸(xián )降(jiàng )心(xīn )待(dài )之(zhī ),贪(tān )纵(zòng )如(rú )故(gù )。

丙(bǐng )申(shēn ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )云(yún )中(zhōng )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),戊(wù )子(zǐ ),魏(wèi )永(yǒng )昌(chāng )王(wáng )健(jiàn )等(děng )讨(tǎo )山(shān )胡(hú )白(bái )龙(lóng )馀(yú )党(dǎng )于(yú )西(xī )河(hé ),灭(miè )之(zhī )。

八(bā )月(yuè ),甲(jiǎ )辰(chén ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )河(hé )西(xī )。九(jiǔ )月(yuè ),甲(jiǎ )申(shēn ),还(hái )宫(gōng )。

丁(dīng )酉(yǒu ),魏(wèi )主(zhǔ )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )拜(bài )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )王(wáng )慕(mù )利(lì )延(yán )为(wéi )镇(zhèn )西(xī )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī ),改(gǎi )封(fēng )西(xī )平(píng )王(wáng )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),癸(guǐ )卯(mǎo ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )云(yún )中(zhōng )。十(shí )一(yī )月(yuè ),壬(rén )申(shēn ),还(hái )宫(gōng )。

魏(wèi )主(zhǔ )复(fù )遣(qiǎn )散(sàn )骑(qí )侍(shì )郎(láng )董(dǒng )琬(wǎn )、高(gāo )明(míng )等(děng )多(duō )赍(jī )金(jīn )帛(bó ),使(shǐ )西(xī )域(yù ),招(zhāo )抚(fǔ )九(jiǔ )国(guó )。琬(wǎn )等(děng )至(zhì )乌(wū )孙(sūn ),其(qí )王(wáng )甚(shèn )喜(xǐ ),曰(yuē ):“破(pò )洛(luò )那(nà )、者(zhě )舌(shé )二(èr )国(guó )皆(jiē )欲(yù )称(chēng )臣(chén )致(zhì )贡(gòng )于(yú )魏(wèi ),但(dàn )无(wú )路(lù )自(zì )致(zhì )耳(ěr ),今(jīn )使(shǐ )君(jūn )宜(yí )过(guò )抚(fǔ )之(zhī )。”乃(nǎi )遣(qiǎn )导(dǎo )译(yì )送(sòng )琬(wǎn )诣(yì )破(pò )落(luò )那(nà ),明(míng )诣(yì )者(zhě )舌(shé )。帝(dì )国(guó )闻(wén )之(zhī ),争(zhēng )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )随(suí )琬(wǎn )等(děng )入(rù )贡(gòng ),凡(fán )十(shí )六(liù )国(guó )。自(zì )是(shì )每(měi )岁(suì )朝(cháo )贡(gòng )不(bú )绝(jué )。

魏(wèi )主(zhǔ )以(yǐ )其(qí )妹(mèi )武(wǔ )威(wēi )公(gōng )主(zhǔ )妻(qī )河(hé )西(xī )王(wáng )牧(mù )犍(jiān ),河(hé )西(xī )王(wáng )遣(qiǎn )宋(sòng )繇(yáo )奉(fèng )表(biǎo )诣(yì )平(píng )城(chéng )谢(xiè ),且(qiě )问(wèn )其(qí )母(mǔ )及(jí )公(gōng )主(zhǔ )所(suǒ )宜(yí )称(chēng )。魏(wèi )主(zhǔ )使(shǐ )群(qún )臣(chén )议(yì )之(zhī ),皆(jiē )曰(yuē ):“母(mǔ )以(yǐ )子(zǐ )贵(guì ),妻(qī )从(cóng )夫(fū )爵(jué )。牧(mù )犍(jiān )母(mǔ )宜(yí )称(chēng )河(hé )西(xī )国(guó )太(tài )后(hòu ),公(gōng )主(zhǔ )于(yú )其(qí )国(guó )称(chēng )王(wáng )后(hòu ),于(yú )京(jīng )师(shī )则(zé )称(chēng )公(gōng )主(zhǔ )。”魏(wèi )主(zhǔ )从(cóng )之(zhī )。

初(chū ),牧(mù )犍(jiān )娶(qǔ )凉(liáng )武(wǔ )昭(zhāo )王(wáng )之(zhī )女(nǚ ),及(jí )魏(wèi )公(gōng )主(zhǔ )至(zhì ),李(lǐ )氏(shì )与(yǔ )其(qí )母(mǔ )尹(yǐn )氏(shì )迁(qiān )居(jū )酒(jiǔ )泉(quán )。顷(qǐng )之(zhī ),李(lǐ )氏(shì )卒(zú ),尹(yǐn )氏(shì )抚(fǔ )之(zhī ),不(bú )哭(kū ),曰(yuē ):“汝(rǔ )国(guó )破(pò )家(jiā )亡(wáng ),今(jīn )死(sǐ )晚(wǎn )矣(yǐ )。”牧(mù )犍(jiān )之(zhī )弟(dì )无(wú )讳(huì )镇(zhèn )酒(jiǔ )泉(quán ),谓(wèi )尹(yǐn )氏(shì )曰(yuē ):“后(hòu )诸(zhū )孙(sūn )在(zài )伊(yī )吾(wú ),后(hòu )欲(yù )就(jiù )之(zhī )乎(hū )?”尹(yǐn )氏(shì )未(wèi )测(cè )其(qí )意(yì ),绐(dài )之(zhī )曰(yuē ):“吾(wú )子(zǐ )孙(sūn )漂(piāo )荡(dàng ),托(tuō )身(shēn )异(yì )域(yù ),馀(yú )生(shēng )无(wú )几(jǐ ),当(dāng )死(sǐ )此(cǐ ),不(bú )复(fù )为(wéi )氈(zhān )裘(qiú )之(zhī )鬼(guǐ )也(yě )。”未(wèi )几(jǐ ),潜(qián )奔(bēn )伊(yī )吾(wú )。无(wú )讳(huì )遣(qiǎn )骑(qí )追(zhuī )及(jí )之(zhī ),尹(yǐn )氏(shì )谓(wèi )追(zhuī )骑(qí )曰(yuē ):“沮(jǔ )渠(qú )酒(jiǔ )泉(quán )许(xǔ )吾(wú )归(guī )北(běi ),何(hé )为(wéi )复(fù )追(zhuī )!汝(rǔ )取(qǔ )吾(wú )首(shǒu )以(yǐ )往(wǎng ),吾(wú )不(bú )复(fù )还(hái )矣(yǐ )。”追(zhuī )骑(qí )不(bú )敢(gǎn )逼(bī ),引(yǐn )还(hái )。尹(yǐn )氏(shì )卒(zú )于(yú )伊(yī )吾(wú )。

牧(mù )犍(jiān )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )沮(jǔ )渠(qú )旁(páng )周(zhōu )入(rù )贡(gòng )于(yú )魏(wèi ),魏(wèi )主(zhǔ )遣(qiǎn )侍(shì )中(zhōng )古(gǔ )弼(bì )、尚(shàng )书(shū )李(lǐ )顺(shùn )赐(cì )其(qí )侍(shì )臣(chén )衣(yī )服(fú ),并(bìng )征(zhēng )世(shì )子(zǐ )封(fēng )坛(tán )入(rù )侍(shì )。是(shì )岁(suì ),牧(mù )犍(jiān )遣(qiǎn )封(fēng )坛(tán )如(rú )魏(wèi ),亦(yì )遣(qiǎn )使(shǐ )诣(yì )建(jiàn )康(kāng ),献(xiàn )杂(zá )书(shū )及(jí )敦(dūn )煌(huáng )赵(zhào )匪(fěi )攵(fǎn )所(suǒ )撰(zhuàn )《甲(jiǎ )寅(yín )元(yuán )历(lì )》,并(bìng )求(qiú )杂(zá )书(shū )数(shù )十(shí )种(zhǒng ),帝(dì )皆(jiē )与(yǔ )之(zhī )。

李(lǐ )顺(shùn )自(zì )河(hé )西(xī )还(hái ),魏(wèi )主(zhǔ )问(wèn )之(zhī )曰(yuē ):“卿(qīng )往(wǎng )年(nián )言(yán )取(qǔ )凉(liáng )州(zhōu )之(zhī )策(cè ),朕(zhèn )以(yǐ )东(dōng )方(fāng )有(yǒu )事(shì ),未(wèi )遑(huáng )也(yě )。今(jīn )和(hé )龙(lóng )己(jǐ )平(píng ),吾(wú )欲(yù )即(jí )以(yǐ )此(cǐ )年(nián )西(xī )征(zhēng ),可(kě )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )畴(chóu )昔(xī )所(suǒ )言(yán ),以(yǐ )今(jīn )观(guān )之(zhī ),私(sī )谓(wèi )不(bú )谬(miù )。然(rán )国(guó )家(jiā )戎(róng )车(chē )屡(lǚ )动(dòng ),士(shì )马(mǎ )疲(pí )劳(láo ),西(xī )征(zhēng )之(zhī )义(yì ),请(qǐng )俟(sì )它(tā )年(nián )。”魏(wèi )主(zhǔ )乃(nǎi )止(zhǐ )。

太(tài )祖(zǔ )文(wén )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )之(zhī )上(shàng )元(yuán )嘉(jiā )十(shí )五(wǔ )年(nián )(戊(wù )寅(yín ),公(gōng )元(yuán )四(sì )三(sān )八(bā )年(nián ))

春(chūn ),二(èr )月(yuè ),丁(dīng )未(wèi ),以(yǐ )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )王(wáng )慕(mù )利(lì )延(yán )为(wéi )都(dōu )督(dū )西(xī )秦(qín )、河(hé )、沙(shā )三(sān )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、镇(zhèn )西(xī )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、西(xī )秦(qín )、河(hé )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、陇(lǒng )西(xī )王(wáng )。

三(sān )月(yuè ),癸(guǐ )未(wèi ),魏(wèi )主(zhǔ )诏(zhào )罢(bà )沙(shā )门(mén )年(nián )五(wǔ )十(shí )已(yǐ )下(xià )者(zhě )。

初(chū ),燕(yàn )王(wáng )弘(hóng )至(zhì )辽(liáo )东(dōng ),高(gāo )丽(lì )王(wáng )琏(liǎn )遣(qiǎn )使(shǐ )劳(láo )之(zhī )曰(yuē ):“龙(lóng )城(chéng )王(wáng )冯(féng )君(jūn ),爱(ài )适(shì )野(yě )次(cì ),士(shì )马(mǎ )劳(láo )乎(hū )?”弘(hóng )惭(cán )怒(nù ),称(chēng )制(zhì )让(ràng )之(zhī )。高(gāo )丽(lì )处(chù )之(zhī )平(píng )郭(guō ),寻(xún )徙(xǐ )北(běi )丰(fēng )。弘(hóng )素(sù )侮(wǔ )高(gāo )丽(lì ),政(zhèng )刑(xíng )赏(shǎng )罚(fá ),犹(yóu )如(rú )其(qí )国(guó )。高(gāo )丽(lì )乃(nǎi )夺(duó )其(qí )侍(shì )人(rén ),取(qǔ )其(qí )太(tài )子(zǐ )王(wáng )仁(rén )为(wéi )质(zhì )。弘(hóng )怨(yuàn )高(gāo )丽(lì ),遣(qiǎn )使(shǐ )来(lái )上(shàng )表(biǎo )求(qiú )迎(yíng ),上(shàng )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )王(wáng )白(bái )驹(jū )等(děng )迎(yíng )之(zhī ),并(bìng )令(lìng )高(gāo )丽(lì )资(zī )遣(qiǎn )。高(gāo )丽(lì )王(wáng )不(bú )欲(yù )使(shǐ )弘(hóng )南(nán )来(lái ),遣(qiǎn )将(jiāng )孙(sūn )漱(shù )、高(gāo )仇(chóu )等(děng )杀(shā )弘(hóng )于(yú )北(běi )丰(fēng ),并(bìng )其(qí )子(zǐ )孙(sūn )十(shí )馀(yú )人(rén ),谥(shì )弘(hóng )曰(yuē )昭(zhāo )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )。白(bái )驹(jū )等(děng )帅(shuài )所(suǒ )领(lǐng )七(qī )千(qiān )馀(yú )人(rén )掩(yǎn )讨(tǎo )漱(shù )、仇(chóu ),杀(shā )仇(chóu ),生(shēng )擒(qín )漱(shù )。高(gāo )丽(lì )王(wáng )以(yǐ )白(bái )驹(jū )等(děng )专(zhuān )杀(shā ),遣(qiǎn )使(shǐ )执(zhí )送(sòng )之(zhī )。上(shàng )以(yǐ )远(yuǎn )国(guó ),不(bú )欲(yù )违(wéi )其(qí )意(yì ),下(xià )白(bái )驹(jū )等(děng )狱(yù );已(yǐ )而(ér )原(yuán )之(zhī )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),纳(nà )故(gù )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )殷(yīn )淳(chún )女(nǚ )为(wéi )太(tài )子(zǐ )劭(shào )妃(fēi )。

五(wǔ )月(yuè ),戊(wù )寅(yín ),魏(wèi )大(dà )赦(shè )。

丙(bǐng )申(shēn ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )五(wǔ )原(yuán )。秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),自(zì )五(wǔ )原(yuán )北(běi )伐(fá )柔(róu )然(rán )。命(mìng )乐(lè )平(píng )王(wáng )丕(pī )督(dū )十(shí )五(wǔ )将(jiāng )出(chū )东(dōng )道(dào ),永(yǒng )昌(chāng )王(wáng )健(jiàn )督(dū )十(shí )五(wǔ )将(jiāng )出(chū )西(xī )道(dào ),魏(wèi )主(zhǔ )自(zì )出(chū )中(zhōng )道(dào )。至(zhì )浚(xùn )稽(jī )山(shān ),复(fù )分(fèn )中(zhōng )道(dào )为(wéi )二(èr ):陈(chén )留(liú )王(wáng )崇(chóng )从(cóng )大(dà )泽(zé )向(xiàng )涿(zhuō )邪(xié )山(shān ),魏(wèi )主(zhǔ )从(cóng )浚(xùn )稽(jī )北(běi )向(xiàng )天(tiān )山(shān ),西(xī )登(dēng )白(bái )阜(fù ),不(bú )见(jiàn )柔(róu )然(rán )而(ér )还(hái )。时(shí )漠(mò )北(běi )大(dà )旱(hàn ),无(wú )水(shuǐ )草(cǎo ),人(rén )马(mǎ )多(duō )死(sǐ )。冬(dōng ),十(shí )一(yī )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),丁(dīng )巳(sì ),魏(wèi )主(zhǔ )至(zhì )平(píng )城(chéng )。

豫(yù )章(zhāng )雷(léi )次(cì )宗(zōng )好(hǎo )学(xué ),隐(yǐn )居(jū )庐(lú )山(shān )。尝(cháng )征(zhēng )为(wéi )散(sàn )骑(qí )侍(shì )郎(láng ),不(bú )就(jiù )。是(shì )岁(suì ),以(yǐ )处(chù )士(shì )征(zhēng )至(zhì )建(jiàn )康(kāng ),为(wéi )开(kāi )馆(guǎn )于(yú )鸡(jī )笼(lóng )山(shān ),使(shǐ )聚(jù )徒(tú )教(jiāo )授(shòu )。帝(dì )雅(yǎ )好(hǎo )艺(yì )文(wén ),使(shǐ )丹(dān )阳(yáng )尹(yǐn )庐(lú )江(jiāng )何(hé )尚(shàng )之(zhī )立(lì )玄(xuán )学(xué ),太(tài )子(zǐ )率(lǜ )更(gèng )令(lìng )何(hé )承(chéng )天(tiān )立(lì )史(shǐ )学(xué ),司(sī )徒(tú )参(cān )军(jūn )谢(xiè )元(yuán )立(lì )文(wén )学(xué ),并(bìng )次(cì )宗(zōng )儒(rú )学(xué )为(wéi )四(sì )学(xué )。元(yuán ),灵(líng )运(yùn )之(zhī )从(cóng )祖(zǔ )弟(dì )也(yě )。帝(dì )数(shù )幸(xìng )次(cì )宗(zōng )学(xué )馆(guǎn ),令(lìng )次(cì )宗(zōng )以(yǐ )巾(jīn )褠(gōu )侍(shì )讲(jiǎng ),资(zī )给(gěi )甚(shèn )厚(hòu )。又(yòu )除(chú )给(gěi )事(shì )中(zhōng ),不(bú )就(jiù )。久(jiǔ )之(zhī ),还(hái )庐(lú )山(shān )。

臣(chén )光(guāng )曰(yuē ):《易(yì )》曰(yuē ):“君(jūn )子(zǐ )多(duō )识(shí )前(qián )言(yán )往(wǎng )行(háng ),以(yǐ )畜(chù )其(qí )德(dé )。”孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“辞(cí )达(dá )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ )。”然(rán )则(zé )史(shǐ )者(zhě )儒(rú )之(zhī )一(yī )端(duān ),文(wén )者(zhě )儒(rú )之(zhī )馀(yú )事(shì );至(zhì )于(yú )老(lǎo )、庄(zhuāng )虚(xū )无(wú ),固(gù )非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )教(jiāo )也(yě )。夫(fū )学(xué )者(zhě )所(suǒ )以(yǐ )求(qiú )道(dào );天(tiān )下(xià )无(wú )二(èr )道(dào ),安(ān )有(yǒu )四(sì )学(xué )哉(zāi )!

帝(dì )性(xìng )仁(rén )厚(hòu )恭(gōng )俭(jiǎn ),勤(qín )于(yú )为(wéi )政(zhèng ),守(shǒu )法(fǎ )而(ér )不(bú )峻(jùn ),容(róng )物(wù )而(ér )不(bú )弛(chí )。百(bǎi )官(guān )皆(jiē )久(jiǔ )于(yú )其(qí )职(zhí ),守(shǒu )宰(zǎi )以(yǐ )六(liù )期(qī )为(wéi )断(duàn ),吏(lì )不(bú )苟(gǒu )免(miǎn ),民(mín )有(yǒu )所(suǒ )系(xì )。三(sān )十(shí )年(nián )间(jiān ),四(sì )境(jìng )之(zhī )内(nèi ),晏(yàn )安(ān )无(wú )事(shì ),户(hù )口(kǒu )蕃(fān )息(xī );出(chū )租(zū )供(gòng )徭(yáo ),止(zhǐ )于(yú )岁(suì )赋(fù ),晨(chén )出(chū )暮(mù )归(guī ),自(zì )事(shì )而(ér )已(yǐ )。闾(lǘ )阎(yán )之(zhī )内(nèi ),讲(jiǎng )诵(sòng )相(xiàng )闻(wén );士(shì )敦(dūn )操(cāo )尚(shàng ),乡(xiāng )耻(chǐ )轻(qīng )薄(báo )。江(jiāng )左(zuǒ )风(fēng )俗(sú ),于(yú )斯(sī )为(wéi )美(měi )。后(hòu )之(zhī )言(yán )政(zhèng )治(zhì )者(zhě ),皆(jiē )称(chēng )元(yuán )嘉(jiā )焉(yān )。

太(tài )祖(zǔ )文(wén )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )之(zhī )上(shàng )元(yuán )嘉(jiā )十(shí )六(liù )年(nián )(己(jǐ )卯(mǎo ),公(gōng )元(yuán )四(sì )三(sān )九(jiǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),庚(gēng )寅(yín ),司(sī )徒(tú )义(yì )康(kāng )进(jìn )位(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、领(lǐng )司(sī )徒(tú ),南(nán )衮(gǔn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、江(jiāng )夏(xià )王(wáng )义(yì )恭(gōng )进(jìn )位(wèi )司(sī )空(kōng )。

魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )定(dìng )州(zhōu )。

初(chū ),高(gāo )祖(zǔ )遣(qiǎn )诏(zhào ),令(lìng )诸(zhū )子(zǐ )次(cì )第(dì )居(jū )荆(jīng )州(zhōu )。临(lín )川(chuān )王(wáng )义(yì )庆(qìng )在(zài )荆(jīng )州(zhōu )八(bā )年(nián ),欲(yù )为(wéi )之(zhī )选(xuǎn )代(dài ),其(qí )次(cì )应(yīng )在(zài )南(nán )谯(qiáo )王(wáng )义(yì )宣(xuān )。帝(dì )以(yǐ )义(yì )宣(xuān )人(rén )才(cái )凡(fán )鄙(bǐ ),置(zhì )不(bú )用(yòng );二(èr )月(yuè ),己(jǐ )亥(hài ),以(yǐ )衡(héng )阳(yáng )王(wáng )义(yì )季(jì )为(wéi )都(dōu )督(dū )荆(jīng )、湘(xiāng )等(děng )八(bā )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。义(yì )季(jì )尝(cháng )春(chūn )月(yuè )出(chū )畋(tián ),有(yǒu )老(lǎo )父(fù )被(bèi )苫(shān )而(ér )耕(gēng ),左(zuǒ )右(yòu )斥(chì )之(zhī ),老(lǎo )父(fù )曰(yuē ):“盘(pán )于(yú )游(yóu )畋(tián ),古(gǔ )人(rén )所(suǒ )戒(jiè )。今(jīn )阳(yáng )和(hé )布(bù )气(qì ),一(yī )日(rì )不(bú )耕(gēng ),民(mín )失(shī )其(qí )时(shí ),奈(nài )何(hé )以(yǐ )从(cóng )禽(qín )之(zhī )乐(lè )而(ér )驱(qū )斥(chì )老(lǎo )农(nóng )也(yě )!”义(yì )季(jì )止(zhǐ )马(mǎ )曰(yuē ):“贤(xián )者(zhě )也(yě )!”命(mìng )赐(cì )之(zhī )食(shí ),辞(cí )曰(yuē ):“大(dà )王(wáng )不(bú )夺(duó )农(nóng )时(shí ),则(zé )境(jìng )内(nèi )之(zhī )民(mín )皆(jiē )饱(bǎo )大(dà )王(wáng )之(zhī )食(shí ),老(lǎo )夫(fū )何(hé )敢(gǎn )独(dú )受(shòu )大(dà )王(wáng )之(zhī )赐(cì )乎(hū )!”义(yì )季(jì )问(wèn )其(qí )名(míng ),不(bú )告(gào )而(ér )退(tuì )。

三(sān )月(yuè ),魏(wèi )雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )葛(gě )那(nà )寇(kòu )上(shàng )洛(luò ),上(shàng )洛(luò )太(tài )守(shǒu )镡(tán )长(zhǎng )生(shēng )弃(qì )郡(jùn )走(zǒu )。

辛(xīn )未(wèi ),魏(wèi )主(zhǔ )还(hái )宫(gōng )。

杨(yáng )保(bǎo )宗(zōng )与(yǔ )兄(xiōng )保(bǎo )显(xiǎn )自(zì )童(tóng )亭(tíng )奔(bēn )魏(wèi )。庚(gēng )寅(yín ),魏(wèi )主(zhǔ )以(yǐ )保(bǎo )宗(zōng )为(wéi )都(dōu )督(dū )陇(lǒng )西(xī )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、征(zhēng )西(xī )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )、秦(qín )州(zhōu )牧(mù )、武(wǔ )都(dōu )王(wáng ),镇(zhèn )上(shàng )邽(guī ),妻(qī )以(yǐ )公(gōng )主(zhǔ );保(bǎo )显(xiǎn )为(wéi )镇(zhèn )西(xī )将(jiāng )军(jūn )、晋(jìn )寿(shòu )公(gōng )。

河(hé )西(xī )王(wáng )牧(mù )犍(jiān )通(tōng )于(yú )其(qí )嫂(sǎo )李(lǐ )氏(shì ),兄(xiōng )弟(dì )三(sān )人(rén )传(chuán )嬖(bì )之(zhī )。李(lǐ )氏(shì )与(yǔ )牧(mù )犍(jiān )之(zhī )姊(zǐ )共(gòng )毒(dú )魏(wèi )公(gōng )主(zhǔ ),魏(wèi )主(zhǔ )遣(qiǎn )解(jiě )毒(dú )医(yī )乘(chéng )传(chuán )救(jiù )之(zhī ),得(dé )愈(yù )。魏(wèi )主(zhǔ )征(zhēng )李(lǐ )氏(shì ),牧(mù )犍(jiān )不(bú )遣(qiǎn ),厚(hòu )资(zī )给(gěi ),使(shǐ )居(jū )酒(jiǔ )泉(quán )。

魏(wèi )每(měi )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )诣(yì )西(xī )域(yù ),常(cháng )诏(zhào )牧(mù )犍(jiān )发(fā )导(dǎo )护(hù )送(sòng )出(chū )流(liú )沙(shā )。使(shǐ )者(zhě )自(zì )西(xī )域(yù )还(hái ),至(zhì )武(wǔ )威(wēi ),牧(mù )犍(jiān )左(zuǒ )右(yòu )有(yǒu )告(gào )魏(wèi )使(shǐ )者(zhě )曰(yuē ):“我(wǒ )君(jūn )承(chéng )蠕(rú )蠕(rú )可(kě )汗(hàn )妄(wàng )言(yán )云(yún ):‘去(qù )岁(suì )魏(wèi )天(tiān )子(zǐ )自(zì )来(lái )伐(fá )我(wǒ ),士(shì )马(mǎ )疫(yì )死(sǐ ),大(dà )败(bài )而(ér )还(hái );我(wǒ )擒(qín )其(qí )长(zhǎng )弟(dì )乐(lè )平(píng )王(wáng )丕(pī )。’我(wǒ )君(jūn )大(dà )喜(xǐ ),宣(xuān )言(yán )于(yú )国(guó )。又(yòu )闻(wén )可(kě )汗(hàn )遣(qiǎn )使(shǐ )告(gào )西(xī )域(yù )诸(zhū )国(guó ),称(chēng ):‘魏(wèi )已(yǐ )削(xuē )弱(ruò ),今(jīn )天(tiān )下(xià )唯(wéi )我(wǒ )为(wéi )强(qiáng ),若(ruò )更(gèng )有(yǒu )魏(wèi )使(shǐ ),勿(wù )复(fù )供(gòng )奉(fèng )。’西(xī )域(yù )诸(zhū )国(guó )颇(pō )有(yǒu )贰(èr )心(xīn )。”使(shǐ )还(hái ),具(jù )以(yǐ )状(zhuàng )闻(wén )。魏(wèi )主(zhǔ )遣(qiǎn )尚(shàng )书(shū )贺(hè )多(duō )罗(luó )使(shǐ )凉(liáng )州(zhōu )观(guān )虚(xū )实(shí ),多(duō )罗(luó )还(hái ),亦(yì )言(yán )牧(mù )犍(jiān )虽(suī )外(wài )修(xiū )臣(chén )礼(lǐ ),内(nèi )实(shí )乖(guāi )悖(bèi )。

魏(wèi )主(zhǔ )欲(yù )讨(tǎo )之(zhī ),以(yǐ )问(wèn )崔(cuī )浩(hào )。对(duì )曰(yuē ):“牧(mù )犍(jiān )逆(nì )心(xīn )已(yǐ )露(lù ),不(bú )可(kě )不(bú )诛(zhū )。官(guān )军(jūn )往(wǎng )年(nián )北(běi )伐(fá ),虽(suī )不(bú )克(kè )获(huò ),实(shí )无(wú )所(suǒ )损(sǔn )。战(zhàn )马(mǎ )三(sān )十(shí )万(wàn )匹(pǐ ),计(jì )在(zài )道(dào )死(sǐ )伤(shāng )不(bú )满(mǎn )八(bā )千(qiān ),常(cháng )岁(suì )羸(léi )死(sǐ )亦(yì )不(bú )减(jiǎn )万(wàn )匹(pǐ )。而(ér )远(yuǎn )方(fāng )乘(chéng )虚(xū ),遽(jù )谓(wèi )衰(shuāi )耗(hào )不(bú )能(néng )复(fù )振(zhèn )。今(jīn )出(chū )其(qí )不(bú )意(yì ),大(dà )军(jūn )猝(cù )至(zhì ),彼(bǐ )必(bì )骇(hài )扰(rǎo ),不(bú )知(zhī )所(suǒ )为(wéi ),擒(qín )之(zhī )必(bì )矣(yǐ )。”魏(wèi )主(zhǔ )曰(yuē ):“善(shàn )!吾(wú )意(yì )亦(yì )以(yǐ )为(wéi )然(rán )。”于(yú )是(shì )大(dà )集(jí )公(gōng )卿(qīng )议(yì )于(yú )西(xī )堂(táng )。

弘(hóng )农(nóng )王(wáng )奚(xī )斤(jīn )等(děng )三(sān )十(shí )馀(yú )人(rén )皆(jiē )曰(yuē ):“牧(mù )犍(jiān ),西(xī )垂(chuí )下(xià )国(guó ),虽(suī )心(xīn )不(bú )纯(chún )臣(chén ),然(rán )继(jì )父(fù )位(wèi )以(yǐ )来(lái ),职(zhí )贡(gòng )不(bú )乏(fá )。朝(cháo )廷(tíng )待(dài )以(yǐ )籓(bān )臣(chén ),妻(qī )以(yǐ )公(gōng )主(zhǔ );今(jīn )其(qí )罪(zuì )恶(è )未(wèi )彰(zhāng ),宜(yí )加(jiā )恕(shù )宥(yòu )。国(guó )家(jiā )新(xīn )征(zhēng )蠕(rú )蠕(rú ),士(shì )马(mǎ )疲(pí )弊(bì ),未(wèi )可(kě )大(dà )举(jǔ )。且(qiě )闻(wén )其(qí )土(tǔ )地(dì )卤(lǔ )瘠(jí ),难(nán )得(dé )水(shuǐ )草(cǎo ),大(dà )军(jūn )既(jì )至(zhì ),彼(bǐ )必(bì )婴(yīng )城(chéng )固(gù )守(shǒu )。攻(gōng )之(zhī )不(bú )拔(bá ),野(yě )无(wú )所(suǒ )掠(luě ),此(cǐ )危(wēi )道(dào )也(yě )。”

初(chū ),崔(cuī )浩(hào )恶(è )尚(shàng )书(shū )李(lǐ )顺(shùn ),顺(shùn )使(shǐ )凉(liáng )州(zhōu )凡(fán )十(shí )二(èr )返(fǎn ),魏(wèi )主(zhǔ )以(yǐ )为(wéi )能(néng )。凉(liáng )武(wǔ )宣(xuān )王(wáng )数(shù )与(yǔ )顺(shùn )游(yóu )宴(yàn ),对(duì )其(qí )群(qún )下(xià )时(shí )为(wéi )骄(jiāo )慢(màn )之(zhī )语(yǔ );恐(kǒng )顺(shùn )泄(xiè )之(zhī ),随(suí )以(yǐ )金(jīn )宝(bǎo )纳(nà )于(yú )顺(shùn )怀(huái ),顺(shùn )亦(yì )为(wéi )之(zhī )隐(yǐn )。浩(hào )知(zhī )之(zhī ),密(mì )以(yǐ )白(bái )魏(wèi )主(zhǔ ),魏(wèi )主(zhǔ )未(wèi )之(zhī )信(xìn )。及(jí )议(yì )伐(fá )凉(liáng )州(zhōu ),顺(shùn )与(yǔ )尚(shàng )书(shū )古(gǔ )弼(bì )皆(jiē )曰(yuē ):“自(zì )温(wēn )圉(yǔ )水(shuǐ )以(yǐ )西(xī )至(zhì )姑(gū )臧(zāng ),地(dì )皆(jiē )枯(kū )石(shí ),绝(jué )无(wú )水(shuǐ )草(cǎo )。彼(bǐ )人(rén )言(yán ),姑(gū )臧(zāng )城(chéng )南(nán )天(tiān )梯(tī )山(shān )上(shàng ),冬(dōng )有(yǒu )积(jī )雪(xuě ),深(shēn )至(zhì )丈(zhàng )馀(yú ),春(chūn )夏(xià )消(xiāo )释(shì ),下(xià )流(liú )成(chéng )川(chuān ),居(jū )民(mín )引(yǐn )以(yǐ )溉(gài )灌(guàn )。彼(bǐ )闻(wén )军(jūn )至(zhì ),决(jué )此(cǐ )渠(qú )口(kǒu ),水(shuǐ )必(bì )乏(fá )绝(jué )。环(huán )城(chéng )百(bǎi )里(lǐ )之(zhī )内(nèi ),地(dì )不(bú )生(shēng )草(cǎo ),人(rén )马(mǎ )饥(jī )渴(kě ),难(nán )以(yǐ )久(jiǔ )留(liú )。斤(jīn )等(děng )之(zhī )议(yì )是(shì )也(yě )。”魏(wèi )主(zhǔ )乃(nǎi )命(mìng )浩(hào )与(yǔ )斤(jīn )等(děng )相(xiàng )诘(jié )难(nán )。众(zhòng )无(wú )复(fù )它(tā )言(yán ),但(dàn )云(yún )“彼(bǐ )无(wú )水(shuǐ )草(cǎo )”。浩(hào )曰(yuē ):“《汉(hàn )书(shū )·地(dì )理(lǐ )志(zhì )》称(chēng )‘凉(liáng )州(zhōu )之(zhī )畜(chù )为(wéi )天(tiān )下(xià )饶(ráo )’,若(ruò )无(wú )水(shuǐ )草(cǎo ),畜(chù )何(hé )以(yǐ )蕃(fān )?又(yòu ),汉(hàn )人(rén )终(zhōng )不(bú )于(yú )无(wú )水(shuǐ )草(cǎo )之(zhī )地(dì )筑(zhù )城(chéng )郭(guō ),建(jiàn )郡(jùn )县(xiàn )也(yě )。且(qiě )雪(xuě )之(zhī )消(xiāo )释(shì ),仅(jǐn )能(néng )敛(liǎn )尘(chén ),何(hé )得(dé )通(tōng )渠(qú )溉(gài )灌(guàn )乎(hū )!此(cǐ )言(yán )大(dà )为(wéi )欺(qī )诬(wū )矣(yǐ )。”李(lǐ )顺(shùn )曰(yuē ):“耳(ěr )闻(wén )不(bú )如(rú )目(mù )见(jiàn ),吾(wú )尝(cháng )目(mù )见(jiàn ),何(hé )可(kě )共(gòng )辩(biàn )”浩(hào )曰(yuē ):“汝(rǔ )受(shòu )人(rén )金(jīn )钱(qián ),欲(yù )为(wéi )之(zhī )游(yóu )说(shuō ),谓(wèi )我(wǒ )目(mù )不(bú )见(jiàn )便(biàn )可(kě )欺(qī )邪(xié )!”帝(dì )隐(yǐn )听(tīng ),闻(wén )之(zhī ),乃(nǎi )出(chū )见(jiàn )斤(jīn )等(děng ),辞(cí )色(sè )严(yán )厉(lì ),群(qún )臣(chén )不(bú )敢(gǎn )复(fù )言(yán ),唯(wéi )唯(wéi )而(ér )已(yǐ )。

群(qún )臣(chén )既(jì )出(chū ),振(zhèn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )代(dài )人(rén )伊(yī )馛(bó )言(yán )于(yú )帝(dì )曰(yuē ):“凉(liáng )州(zhōu )若(ruò )果(guǒ )无(wú )水(shuǐ )草(cǎo ),彼(bǐ )何(hé )以(yǐ )为(wéi )国(guó )?众(zhòng )议(yì )皆(jiē )不(bú )可(kě )用(yòng ),宜(yí )从(cóng )浩(hào )言(yán )。”帝(dì )善(shàn )之(zhī )。

夏(xià ),五(wǔ )月(yuè ),丁(dīng )丑(chǒu ),魏(wèi )主(zhǔ )治(zhì )兵(bīng )于(yú )西(xī )郊(jiāo );六(liù )月(yuè ),甲(jiǎ )辰(chén ),发(fā )平(píng )城(chéng )。使(shǐ )侍(shì )中(zhōng )宜(yí )都(dōu )王(wáng )穆(mù )寿(shòu )辅(fǔ )太(tài )子(zǐ )晃(huǎng )监(jiān )国(guó ),决(jué )留(liú )台(tái )事(shì ),内(nèi )外(wài )听(tīng )焉(yān )。又(yòu )使(shǐ )大(dà )将(jiāng )军(jūn )长(zhǎng )乐(lè )王(wáng )稽(jī )敬(jìng )、辅(fǔ )国(guó )大(dà )将(jiāng )军(jūn )建(jiàn )宁(níng )王(wáng )崇(chóng )将(jiāng )二(èr )万(wàn )人(rén )屯(tún )漠(mò )南(nán )以(yǐ )备(bèi )柔(róu )然(rán )。命(mìng )公(gōng )卿(qīng )为(wéi )书(shū )以(yǐ )让(ràng )河(hé )西(xī )王(wáng )牧(mù )犍(jiān ),数(shù )其(qí )十(shí )二(èr )罪(zuì ),且(qiě )曰(yuē ):“若(ruò )亲(qīn )帅(shuài )群(qún )臣(chén )委(wěi )贽(zhì )远(yuǎn )迎(yíng ),谒(yè )拜(bài )马(mǎ )首(shǒu ),上(shàng )策(cè )也(yě )。六(liù )军(jūn )既(jì )临(lín ),面(miàn )缚(fù )舆(yú )榇(chèn ),其(qí )次(cì )也(yě )。若(ruò )守(shǒu )迷(mí )穷(qióng )城(chéng ),不(bú )时(shí )悛(quān )悟(wù ),身(shēn )死(sǐ )族(zú )灭(miè ),为(wéi )世(shì )大(dà )戮(lù )。宜(yí )思(sī )厥(jué )中(zhōng ),自(zì )求(qiú )多(duō )福(fú )!”

己(jǐ )酉(yǒu ),改(gǎi )封(fēng )陇(lǒng )西(xī )王(wáng )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )慕(mù )利(lì )延(yán )为(wéi )河(hé )南(nán )王(wáng )。

魏(wèi )主(zhǔ )自(zì )云(yún )中(zhōng )济(jì )河(hé ),秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),己(jǐ )巳(sì ),至(zhì )上(shàng )郡(jùn )属(shǔ )国(guó )城(chéng )。壬(rén )午(wǔ ),留(liú )辎(zī )重(zhòng ),部(bù )分(fèn )诸(zhū )军(jūn ),使(shǐ )抚(fǔ )军(jūn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )永(yǒng )昌(chāng )王(wáng )健(jiàn )、尚(shàng )书(shū )令(lìng )刘(liú )絜(jié )与(yǔ )常(cháng )山(shān )王(wáng )素(sù )为(wéi )前(qián )锋(fēng ),两(liǎng )道(dào )并(bìng )进(jìn );骠(biāo )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )乐(lè )平(píng )王(wáng )丕(pī )、太(tài )宰(zǎi )阳(yáng )平(píng )王(wáng )杜(dù )超(chāo )为(wéi )后(hòu )继(jì );以(yǐ )平(píng )西(xī )将(jiāng )军(jūn )源(yuán )贺(hè )为(wéi )乡(xiāng )导(dǎo )。

魏(wèi )主(zhǔ )问(wèn )贺(hè )以(yǐ )取(qǔ )凉(liáng )州(zhōu )方(fāng )略(luè ),对(duì )曰(yuē ):“姑(gū )臧(zāng )城(chéng )旁(páng )有(yǒu )四(sì )部(bù )鲜(xiān )卑(bēi ),皆(jiē )臣(chén )祖(zǔ )父(fù )旧(jiù )民(mín ),臣(chén )愿(yuàn )处(chù )军(jūn )前(qián ),宣(xuān )国(guó )威(wēi )信(xìn ),示(shì )以(yǐ )祸(huò )福(fú ),必(bì )相(xiàng )帅(shuài )归(guī )命(mìng )。外(wài )援(yuán )既(jì )服(fú ),然(rán )后(hòu )取(qǔ )其(qí )孤(gū )城(chéng ),如(rú )反(fǎn )掌(zhǎng )耳(ěr )。”魏(wèi )主(zhǔ )曰(yuē ):“善(shàn )!”

八(bā )月(yuè ),甲(jiǎ )午(wǔ ),永(yǒng )昌(chāng )王(wáng )健(jiàn )获(huò )河(hé )西(xī )畜(chù )产(chǎn )二(èr )十(shí )馀(yú )万(wàn )。

河(hé )西(xī )王(wáng )牧(mù )犍(jiān )闻(wén )有(yǒu )魏(wèi )师(shī ),惊(jīng )曰(yuē ):“何(hé )为(wéi )乃(nǎi )尔(ěr )!”用(yòng )左(zuǒ )丞(chéng )姚(yáo )定(dìng )国(guó )计(jì ),不(bú )肯(kěn )出(chū )迎(yíng ),求(qiú )救(jiù )于(yú )柔(róu )然(rán )。遣(qiǎn )其(qí )弟(dì )征(zhēng )南(nán )大(dà )将(jiāng )军(jūn )董(dǒng )来(lái )将(jiāng )兵(bīng )万(wàn )馀(yú )人(rén )出(chū )战(zhàn )于(yú )城(chéng )南(nán ),望(wàng )风(fēng )奔(bēn )溃(kuì )。刘(liú )絜(jié )用(yòng )卜(bo )者(zhě )言(yán ),以(yǐ )为(wéi )日(rì )辰(chén )不(bú )不(bú )利(lì ),敛(liǎn )兵(bīng )不(bú )追(zhuī ),董(dǒng )来(lái )遂(suí )得(dé )入(rù )城(chéng )。魏(wèi )主(zhǔ )由(yóu )是(shì )怒(nù )之(zhī )。

丙(bǐng )申(shēn ),魏(wèi )主(zhǔ )至(zhì )姑(gū )臧(zāng ),遣(qiǎn )使(shǐ )谕(yù )牧(mù )犍(jiān )令(lìng )出(chū )降(jiàng )。牧(mù )犍(jiān )闻(wén )柔(róu )然(rán )欲(yù )入(rù )魏(wèi )边(biān )为(wéi )寇(kòu ),冀(jì )幸(xìng )魏(wèi )主(zhǔ )东(dōng )还(hái ),遂(suí )婴(yīng )城(chéng )固(gù )守(shǒu );其(qí )兄(xiōng )子(zǐ )祖(zǔ )逾(yú )城(chéng )出(chū )降(jiàng ),魏(wèi )主(zhǔ )具(jù )知(zhī )其(qí )情(qíng ),乃(nǎi )分(fèn )军(jūn )围(wéi )之(zhī )。源(yuán )贺(hè )引(yǐn )兵(bīng )招(zhāo )慰(wèi )诸(zhū )部(bù )下(xià )三(sān )万(wàn )馀(yú )落(luò ),故(gù )魏(wèi )主(zhǔ )得(dé )专(zhuān )攻(gōng )姑(gū )臧(zāng ),无(wú )复(fù )外(wài )虑(lǜ )。

魏(wèi )主(zhǔ )见(jiàn )姑(gū )臧(zāng )城(chéng )外(wài )水(shuǐ )草(cǎo )丰(fēng )饶(ráo ),由(yóu )是(shì )恨(hèn )李(lǐ )顺(shùn ),谓(wèi )崔(cuī )浩(hào )曰(yuē ):“卿(qīng )之(zhī )昔(xī )言(yán ),今(jīn )果(guǒ )验(yàn )矣(yǐ )。”对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )之(zhī )言(yán )不(bú )敢(gǎn )不(bú )实(shí ),类(lèi )皆(jiē )如(rú )此(cǐ )。”

魏(wèi )主(zhǔ )之(zhī )将(jiāng )伐(fá )凉(liáng )州(zhōu )也(yě ),太(tài )子(zǐ )晃(huǎng )亦(yì )以(yǐ )为(wéi )疑(yí )。至(zhì )是(shì ),魏(wèi )主(zhǔ )赐(cì )太(tài )子(zǐ )诏(zhào )曰(yuē ):“姑(gū )臧(zāng )城(chéng )东(dōng )、西(xī )门(mén )外(wài ),涌(yǒng )泉(quán )合(hé )于(yú )城(chéng )北(běi ),其(qí )大(dà )如(rú )河(hé )。自(zì )馀(yú )沟(gōu )渠(qú )流(liú )入(rù )漠(mò )中(zhōng ),其(qí )间(jiān )乃(nǎi )无(wú )燥(zào )地(dì )。故(gù )有(yǒu )此(cǐ )敕(chì ),以(yǐ )释(shì )汝(rǔ )疑(yí )。”

庚(gēng )子(zǐ ),立(lì )皇(huáng )子(zǐ )铄(shuò )为(wéi )南(nán )平(píng )王(wáng )。

九(jiǔ )月(yuè ),丙(bǐng )戌(xū ),河(hé )西(xī )王(wáng )牧(mù )犍(jiān )兄(xiōng )子(zǐ )万(wàn )年(nián )帅(shuài )所(suǒ )领(lǐng )降(jiàng )魏(wèi )。姑(gū )臧(zāng )城(chéng )溃(kuì ),牧(mù )犍(jiān )帅(shuài )其(qí )文(wén )武(wǔ )五(wǔ )千(qiān )人(rén )面(miàn )缚(fù )请(qǐng )降(jiàng ),魏(wèi )主(zhǔ )释(shì )其(qí )缚(fù )而(ér )礼(lǐ )之(zhī )。收(shōu )其(qí )城(chéng )内(nèi )户(hù )口(kǒu )二(èr )十(shí )馀(yú )万(wàn ),仓(cāng )库(kù )珍(zhēn )宝(bǎo )不(bú )可(kě )胜(shèng )计(jì )。使(shǐ )张(zhāng )掖(yè )王(wáng )秃(tū )发(fā )保(bǎo )周(zhōu )、龙(lóng )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )穆(mù )罢(bà )、安(ān )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )源(yuán )贺(hè )分(fèn )徇(xùn )诸(zhū )郡(jùn ),杂(zá )胡(hú )降(jiàng )者(zhě )又(yòu )数(shù )十(shí )万(wàn )。

初(chū ),牧(mù )犍(jiān )以(yǐ )其(qí )弟(dì )无(wú )讳(huì )为(wéi )沙(shā )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、都(dōu )督(dū )建(jiàn )康(kāng )以(yǐ )西(xī )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、领(lǐng )酒(jiǔ )泉(quán )太(tài )守(shǒu ),宜(yí )得(dé )为(wéi )秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、都(dōu )督(dū )丹(dān )岭(lǐng )以(yǐ )西(xī )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、领(lǐng )张(zhāng )掖(yè )太(tài )守(shǒu ),安(ān )周(zhōu )为(wéi )乐(lè )都(dōu )太(tài )守(shǒu ),从(cóng )弟(dì )唐(táng )儿(ér )为(wéi )敦(dūn )煌(huáng )太(tài )守(shǒu )。及(jí )姑(gū )臧(zāng )破(pò ),魏(wèi )主(zhǔ )遣(qiǎn )镇(zhèn )南(nán )将(jiāng )军(jūn )代(dài )人(rén )奚(xī )眷(juàn )击(jī )张(zhāng )掖(yè ),镇(zhèn )北(běi )将(jiāng )军(jūn )封(fēng )沓(tà )击(jī )乐(lè )都(dōu )。宜(yí )得(dé )烧(shāo )仓(cāng )库(kù ),西(xī )奔(bēn )酒(jiǔ )泉(quán );安(ān )周(zhōu )南(nán )奔(bēn )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún ),封(fēng )沓(tà )掠(luě )数(shù )千(qiān )户(hù )而(ér )还(hái )。奚(xī )眷(juàn )进(jìn )攻(gōng )酒(jiǔ )泉(quán ),无(wú )讳(huì )、宜(yí )得(dé )收(shōu )遗(yí )民(mín )奔(bēn )晋(jìn )昌(chāng ),遂(suí )就(jiù )唐(táng )儿(ér )于(yú )敦(dūn )煌(huáng )。魏(wèi )主(zhǔ )使(shǐ )弋(yì )阳(yáng )公(gōng )元(yuán )絜(jié )守(shǒu )酒(jiǔ )泉(quán ),及(jí )武(wǔ )威(wēi )、张(zhāng )掖(yè )皆(jiē )置(zhì )将(jiāng )守(shǒu )之(zhī )。

魏(wèi )主(zhǔ )置(zhì )酒(jiǔ )姑(gū )臧(zāng ),谓(wèi )群(qún )臣(chén )曰(yuē ):“崔(cuī )公(gōng )智(zhì )略(luè )有(yǒu )馀(yú ),吾(wú )不(bú )复(fù )以(yǐ )为(wéi )奇(qí )。伊(yī )馛(bó )弓(gōng )马(mǎ )之(zhī )士(shì ),而(ér )所(suǒ )见(jiàn )乃(nǎi )与(yǔ )崔(cuī )公(gōng )同(tóng ),深(shēn )可(kě )奇(qí )也(yě )!”馛(bó )善(shàn )射(shè ),能(néng )曳(yè )牛(niú )却(què )行(háng ),走(zǒu )及(jí )奔(bēn )马(mǎ ),而(ér )性(xìng )忠(zhōng )谨(jǐn ),故(gù )魏(wèi )主(zhǔ )特(tè )爱(ài )之(zhī )。

魏(wèi )主(zhǔ )之(zhī )西(xī )伐(fá )也(yě ),穆(mù )寿(shòu )送(sòng )至(zhì )河(hé )上(shàng ),魏(wèi )主(zhǔ )敕(chì )之(zhī )曰(yuē ):“吴(wú )提(tí )与(yǔ )牧(mù )犍(jiān )相(xiàng )结(jié )素(sù )深(shēn ),闻(wén )朕(zhèn )讨(tǎo )牧(mù )犍(jiān ),吴(wú )提(tí )必(bì )犯(fàn )塞(sāi ),朕(zhèn )故(gù )留(liú )壮(zhuàng )兵(bīng )肥(féi )马(mǎ ),使(shǐ )卿(qīng )辅(fǔ )佐(zuǒ )太(tài )子(zǐ )。收(shōu )田(tián )既(jì )毕(bì ),即(jí )发(fā )兵(bīng )诣(yì )漠(mò )南(nán ),分(fèn )伏(fú )要(yào )害(hài )以(yǐ )待(dài )虏(lǔ )至(zhì )。引(yǐn )使(shǐ )深(shēn )入(rù ),然(rán )后(hòu )击(jī )之(zhī ),无(wú )不(bú )克(kè )矣(yǐ )。凉(liáng )州(zhōu )路(lù )远(yuǎn ),朕(zhèn )不(bú )得(dé )救(jiù ),卿(qīng )勿(wù )违(wéi )朕(zhèn )言(yán )!”寿(shòu )顿(dùn )首(shǒu )受(shòu )命(mìng )。寿(shòu )雅(yǎ )信(xìn )中(zhōng )书(shū )博(bó )士(shì )公(gōng )孙(sūn )质(zhì ),以(yǐ )为(wéi )谋(móu )主(zhǔ )。寿(shòu )、质(zhì )皆(jiē )信(xìn )卜(bo )筮(shì ),以(yǐ )为(wéi )柔(róu )然(rán )必(bì )不(bú )来(lái ),不(bú )为(wéi )之(zhī )备(bèi )。质(zhì ),轨(guǐ )之(zhī )弟(dì )也(yě )。

柔(róu )然(rán )敕(chì )连(lián )可(kě )汗(hàn )闻(wén )魏(wèi )主(zhǔ )向(xiàng )姑(gū )臧(zāng ),乘(chéng )虚(xū )入(rù )寇(kòu ),留(liú )其(qí )兄(xiōng )乞(qǐ )列(liè )归(guī )与(yǔ )嵇(jī )敬(jìng )、建(jiàn )宁(níng )王(wáng )崇(chóng )相(xiàng )拒(jù )于(yú )北(běi )镇(zhèn ),自(zì )帅(shuài )精(jīng )骑(qí )深(shēn )入(rù ),至(zhì )善(shàn )无(wú )七(qī )介(jiè )山(shān ),平(píng )城(chéng )大(dà )骇(hài ),民(mín )争(zhēng )走(zǒu )中(zhōng )城(chéng )。穆(mù )寿(shòu )不(bú )知(zhī )所(suǒ )为(wéi ),欲(yù )塞(sāi )西(xī )郭(guō )门(mén ),请(qǐng )太(tài )子(zǐ )避(bì )保(bǎo )南(nán )山(shān ),窦(dòu )太(tài )后(hòu )不(bú )听(tīng )而(ér )止(zhǐ )。遣(qiǎn )司(sī )空(kōng )长(zhǎng )孙(sūn )道(dào )生(shēng )、征(zhēng )北(běi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )张(zhāng )黎(lí )拒(jù )之(zhī )于(yú )吐(tǔ )颓(tuí )山(shān )。会(huì )嵇(jī )敬(jìng )、建(jiàn )宁(níng )王(wáng )崇(chóng )击(jī )破(pò )乞(qǐ )列(liè )归(guī )于(yú )阴(yīn )山(shān )之(zhī )北(běi ),擒(qín )之(zhī ),并(bìng )其(qí )伯(bó )父(fù )他(tā )吾(wú )无(wú )鹿(lù )胡(hú )及(jí )将(jiāng )帅(shuài )五(wǔ )百(bǎi )人(rén ),斩(zhǎn )首(shǒu )万(wàn )馀(yú )级(jí )。敕(chì )连(lián )闻(wén )之(zhī ),遁(dùn )去(qù );追(zhuī )至(zhì )漠(mò )南(nán )而(ér )还(hái )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),辛(xīn )酉(yǒu ),魏(wèi )主(zhǔ )东(dōng )还(hái ),留(liú )乐(lè )平(píng )王(wáng )丕(pī )及(jí )征(zhēng )西(xī )将(jiāng )军(jūn )贺(hè )多(duō )罗(luó )镇(zhèn )凉(liáng )州(zhōu ),徙(xǐ )沮(jǔ )渠(qú )牧(mù )犍(jiān )宗(zōng )族(zú )及(jí )吏(lì )民(mín )三(sān )万(wàn )户(hù )于(yú )平(píng )城(chéng )。

癸(guǐ )亥(hài ),秃(tū )发(fā )保(bǎo )周(zhōu )帅(shuài )诸(zhū )部(bù )鲜(xiān )卑(bēi )据(jù )张(zhāng )掖(yè )叛(pàn )魏(wèi )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),乙(yǐ )亥(hài ),太(tài )子(zǐ )劭(shào )加(jiā )元(yuán )服(fú ),大(dà )赦(shè )。劭(shào )美(měi )鬓(bìn )眉(méi ),好(hǎo )读(dú )书(shū ),便(biàn )弓(gōng )马(mǎ ),喜(xǐ )延(yán )宾(bīn )客(kè );意(yì )之(zhī )所(suǒ )欲(yù ),上(shàng )必(bì )从(cóng )之(zhī ),东(dōng )宫(gōng )置(zhì )兵(bīng )与(yǔ )羽(yǔ )林(lín )等(děng )。

壬(rén )午(wǔ ),魏(wèi )主(zhǔ )至(zhì )平(píng )城(chéng ),以(yǐ )柔(róu )然(rán )入(rù )寇(kòu ),无(wú )大(dà )失(shī )亡(wáng ),故(gù )穆(mù )寿(shòu )等(děng )得(dé )不(bú )诛(zhū )。魏(wèi )主(zhǔ )犹(yóu )以(yǐ )妹(mèi )婿(xù )待(dài )沮(jǔ )渠(qú )牧(mù )犍(jiān ),征(zhēng )西(xī )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、河(hé )西(xī )王(wáng )如(rú )故(gù )。牧(mù )犍(jiān )母(mǔ )卒(zú ),葬(zàng )以(yǐ )太(tài )妃(fēi )礼(lǐ );为(wéi )武(wǔ )宣(xuān )王(wáng )置(zhì )守(shǒu )冢(zhǒng )三(sān )十(shí )家(jiā )。

凉(liáng )州(zhōu )自(zì )张(zhāng )氏(shì )以(yǐ )来(lái ),号(hào )为(wéi )多(duō )士(shì )。沮(jǔ )渠(qú )牧(mù )犍(jiān )尤(yóu )喜(xǐ )文(wén )学(xué ),以(yǐ )敦(dūn )煌(huáng )阚(kàn )骃(yīn )为(wéi )姑(gū )臧(zāng )太(tài )守(shǒu ),张(zhāng )湛(zhàn )为(wéi )兵(bīng )部(bù )尚(shàng )书(shū ),刘(liú )昞(bǐng )、索(suǒ )敞(chǎng )、阴(yīn )兴(xìng )为(wéi )国(guó )师(shī )助(zhù )教(jiāo ),金(jīn )城(chéng )宋(sòng )钦(qīn )为(wéi )世(shì )子(zǐ )洗(xǐ )马(mǎ ),赵(zhào )柔(róu )为(wéi )金(jīn )部(bù )郎(láng ),广(guǎng )平(píng )程(chéng )骏(jùn )、骏(jùn )从(cóng )弟(dì )弘(hóng )为(wéi )世(shì )子(zǐ )侍(shì )讲(jiǎng )。魏(wèi )主(zhǔ )克(kè )凉(liáng )州(zhōu ),皆(jiē )礼(lǐ )而(ér )用(yòng )之(zhī ),以(yǐ )阚(kàn )骃(yīn )、刘(liú )昞(bǐng )为(wéi )乐(lè )平(píng )王(wáng )丕(pī )从(cóng )事(shì )中(zhōng )郎(láng )。安(ān )定(dìng )胡(hú )叟(sǒu ),少(shǎo )有(yǒu )俊(jùn )才(cái ),往(wǎng )从(cóng )牧(mù )犍(jiān ),牧(mù )犍(jiān )不(bú )甚(shèn )重(zhòng )之(zhī ),叟(sǒu )谓(wèi )程(chéng )弘(hóng )曰(yuē ):“贵(guì )主(zhǔ )居(jū )僻(pì )陋(lòu )之(zhī )国(guó )而(ér )淫(yín )名(míng )僭(jiàn )礼(lǐ ),以(yǐ )小(xiǎo )事(shì )大(dà )而(ér )心(xīn )不(bú )纯(chún )壹(yī ),外(wài )慕(mù )仁(rén )义(yì )而(ér )实(shí )无(wú )道(dào )德(dé ),其(qí )亡(wáng )可(kě )翘(qiào )足(zú )待(dài )也(yě )。吾(wú )将(jiāng )择(zé )木(mù ),先(xiān )集(jí )于(yú )魏(wèi );与(yǔ )子(zǐ )暂(zàn )违(wéi ),非(fēi )久(jiǔ )阔(kuò )也(yě )。”遂(suí )适(shì )魏(wèi )。岁(suì )馀(yú )而(ér )牧(mù )犍(jiān )败(bài )。魏(wèi )主(zhǔ )以(yǐ )叟(sǒu )为(wéi )先(xiān )识(shí ),拜(bài )虎(hǔ )威(wēi )将(jiāng )军(jūn ),赐(cì )爵(jué )始(shǐ )复(fù )男(nán )。河(hé )内(nèi )常(cháng )爽(shuǎng ),世(shì )寓(yù )凉(liáng )州(zhōu ),不(bú )受(shòu )礼(lǐ )命(mìng ),魏(wèi )主(zhǔ )以(yǐ )为(wéi )宣(xuān )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )。河(hé )西(xī )右(yòu )相(xiàng )宋(sòng )繇(yáo )从(cóng )魏(wèi )主(zhǔ )至(zhì )平(píng )城(chéng )而(ér )卒(zú )。

魏(wèi )主(zhǔ )以(yǐ )索(suǒ )敞(chǎng )为(wéi )中(zhōng )书(shū )博(bó )士(shì )。时(shí )魏(wèi )朝(cháo )方(fāng )尚(shàng )武(wǔ )功(gōng ),贵(guì )游(yóu )子(zǐ )弟(dì )以(yǐ )讲(jiǎng )学(xué )为(wéi )意(yì )。敞(chǎng )为(wéi )博(bó )士(shì )十(shí )馀(yú )年(nián ),勤(qín )于(yú )诱(yòu )导(dǎo ),肃(sù )而(ér )有(yǒu )礼(lǐ ),贵(guì )游(yóu )皆(jiē )严(yán )惮(dàn )之(zhī ),多(duō )所(suǒ )成(chéng )立(lì ),前(qián )后(hòu )显(xiǎn )达(dá )至(zhì )尚(shàng )书(shū )、牧(mù )守(shǒu )者(zhě )数(shù )十(shí )人(rén )。常(cháng )爽(shuǎng )置(zhì )馆(guǎn )于(yú )温(wēn )水(shuǐ )之(zhī )右(yòu ),教(jiāo )授(shòu )七(qī )百(bǎi )馀(yú )人(rén );爽(shuǎng )立(lì )赏(shǎng )罚(fá )之(zhī )科(kē ),弟(dì )子(zǐ )事(shì )之(zhī )如(rú )严(yán )君(jūn )。由(yóu )是(shì )魏(wèi )之(zhī )儒(rú )风(fēng )始(shǐ )振(zhèn )。高(gāo )允(yǔn )每(měi )称(chēng )爽(shuǎng )训(xùn )厉(lì )有(yǒu )方(fāng ),曰(yuē ):“文(wén )翁(wēng )柔(róu )胜(shèng ),先(xiān )生(shēng )刚(gāng )克(kè ),立(lì )教(jiāo )虽(suī )殊(shū ),成(chéng )人(rén )一(yī )也(yě )。”

陈(chén )留(liú )江(jiāng )强(qiáng ),寓(yù )居(jū )凉(liáng )州(zhōu ),献(xiàn )经(jīng )、史(shǐ )、诸(zhū )子(zǐ )千(qiān )馀(yú )卷(juàn )及(jí )书(shū )法(fǎ ),亦(yì )拜(bài )中(zhōng )书(shū )博(bó )士(shì )。魏(wèi )主(zhǔ )命(mìng )崔(cuī )浩(hào )监(jiān )秘(mì )书(shū )事(shì ),综(zōng )理(lǐ )史(shǐ )职(zhí );以(yǐ )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )高(gāo )允(yǔn )、散(sàn )骑(qí )侍(shì )郎(láng )张(zhāng )伟(wěi )参(cān )典(diǎn )著(zhe )作(zuò )。浩(hào )启(qǐ )称(chēng ):“阴(yīn )仲(zhòng )达(dá )、段(duàn )承(chéng )根(gēn ),凉(liáng )土(tǔ )美(měi )才(cái ),请(qǐng )同(tóng )修(xiū )国(guó )史(shǐ )。”皆(jiē )除(chú )著(zhe )作(zuò )郎(láng )。仲(zhòng )达(dá ),武(wǔ )威(wēi )人(rén );承(chéng )根(gēn ),晖(huī )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

浩(hào )集(jí )诸(zhū )历(lì )家(jiā ),考(kǎo )校(xiào )汉(hàn )元(yuán )以(yǐ )来(lái )日(rì )月(yuè )薄(báo )食(shí )、五(wǔ )星(xīng )行(háng )度(dù ),并(bìng )讥(jī )前(qián )史(shǐ )之(zhī )失(shī ),别(bié )为(wéi )《魏(wèi )历(lì )》,以(yǐ )示(shì )高(gāo )允(yǔn )。允(yǔn )曰(yuē ):“汉(hàn )元(yuán )年(nián )十(shí )月(yuè ),五(wǔ )星(xīng )聚(jù )东(dōng )井(jǐng ),此(cǐ )乃(nǎi )历(lì )术(shù )之(zhī )浅(qiǎn )事(shì );今(jīn )讥(jī )汉(hàn )史(shǐ )而(ér )不(bú )觉(jiào )此(cǐ )谬(miù ),恐(kǒng )后(hòu )人(rén )之(zhī )讥(jī )今(jīn )犹(yóu )今(jīn )之(zhī )讥(jī )古(gǔ )也(yě )。”浩(hào )曰(yuē ):“所(suǒ )谬(miù )云(yún )何(hé )?”允(yǔn )曰(yuē ):“案(àn )《星(xīng )传(chuán )》:‘太(tài )白(bái )、辰(chén )星(xīng )常(cháng )附(fù )日(rì )而(ér )行(háng )。’十(shí )月(yuè ),日(rì )在(zài )尾(wěi )、箕(jī ),昏(hūn )没(méi )于(yú )申(shēn )南(nán ),而(ér )东(dōng )井(jǐng )方(fāng )出(chū )于(yú )寅(yín )北(běi ),二(èr )星(xīng )何(hé )得(dé )背(bèi )日(rì )而(ér )行(háng )?是(shì )史(shǐ )官(guān )欲(yù )神(shén )其(qí )事(shì ),不(bú )复(fù )推(tuī )之(zhī )于(yú )理(lǐ )也(yě )。”浩(hào )曰(yuē ):“天(tiān )文(wén )欲(yù )为(wéi )变(biàn )者(zhě ),何(hé )所(suǒ )不(bú )可(kě )邪(xié )?”允(yǔn )曰(yuē ):“此(cǐ )不(bú )可(kě )以(yǐ )空(kōng )言(yán )争(zhēng ),宜(yí )更(gèng )审(shěn )之(zhī )。”坐(zuò )者(zhě )咸(xián )怪(guài )允(yǔn )之(zhī )言(yán ),唯(wéi )东(dōng )宫(gōng )少(shǎo )傅(fù )游(yóu )雅(yǎ )曰(yuē ):“高(gāo )君(jūn )精(jīng )于(yú )历(lì )数(shù ),当(dāng )不(bú )虚(xū )也(yě )。”后(hòu )岁(suì )馀(yú ),浩(hào )谓(wèi )允(yǔn )曰(yuē ):“先(xiān )所(suǒ )论(lùn )者(zhě ),本(běn )不(bú )经(jīng )心(xīn );乃(nǎi )更(gèng )考(kǎo )究(jiū ),果(guǒ )如(rú )君(jūn )言(yán )。五(wǔ )星(xīng )乃(nǎi )以(yǐ )前(qián )三(sān )月(yuè )聚(jù )东(dōng )井(jǐng ),非(fēi )十(shí )月(yuè )也(yě )。”众(zhòng )乃(nǎi )叹(tàn )服(fú )。允(yǔn )虽(suī )明(míng )历(lì ),初(chū )不(bú )推(tuī )步(bù )及(jí )为(wéi )人(rén )论(lùn )说(shuō ),唯(wéi )游(yóu )雅(yǎ )知(zhī )之(zhī )。雅(yǎ )数(shù )以(yǐ )灾(zāi )异(yì )问(wèn )允(yǔn ),允(yǔn )曰(yuē ):“阴(yīn )阳(yáng )灾(zāi )异(yì ),知(zhī )之(zhī )甚(shèn )难(nán );既(jì )已(yǐ )知(zhī )之(zhī ),复(fù )恐(kǒng )漏(lòu )泄(xiè ),不(bú )如(rú )不(bú )知(zhī )也(yě )。天(tiān )下(xià )妙(miào )理(lǐ )至(zhì )多(duō ),何(hé )遽(jù )问(wèn )此(cǐ )!”雅(yǎ )乃(nǎi )止(zhǐ )。魏(wèi )主(zhǔ )问(wèn )允(yǔn ):“为(wéi )政(zhèng )何(hé )先(xiān )?”时(shí )魏(wèi )多(duō )封(fēng )禁(jìn )良(liáng )田(tián ),允(yǔn )曰(yuē ):“臣(chén )少(shǎo )贱(jiàn ),唯(wéi )知(zhī )农(nóng )事(shì )。若(ruò )国(guó )家(jiā )广(guǎng )田(tián )积(jī )谷(gǔ ),公(gōng )私(sī )有(yǒu )备(bèi ),则(zé )饥(jī )馑(jǐn )不(bú )足(zú )忧(yōu )矣(yǐ )。”帝(dì )乃(nǎi )命(mìng )悉(xī )除(chú )田(tián )禁(jìn )以(yǐ )赋(fù )百(bǎi )姓(xìng )。

吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )王(wáng )慕(mù )利(lì )延(yán )闻(wén )魏(wèi )克(kè )凉(liáng )州(zhōu ),大(dà )惧(jù ),帅(shuài )众(zhòng )西(xī )遁(dùn ),逾(yú )沙(shā )漠(mò )。魏(wèi )主(zhǔ )以(yǐ )其(qí )兄(xiōng )慕(mù )璝(guī )有(yǒu )擒(qín )赫(hè )连(lián )定(dìng )之(zhī )功(gōng ),遣(qiǎn )使(shǐ )抚(fǔ )谕(yù )之(zhī ),慕(mù )利(lì )延(yán )乃(nǎi )还(hái )故(gù )地(dì )。

氐(dī )王(wáng )杨(yáng )难(nán )当(dāng )将(jiāng )兵(bīng )数(shù )万(wàn )寇(kòu )魏(wèi )上(shàng )邽(guī ),秦(qín )州(zhōu )人(rén )多(duō )应(yīng )之(zhī )。东(dōng )平(píng )吕(lǚ )罗(luó )汉(hàn )说(shuō )镇(zhèn )将(jiāng )拓(tuò )跋(bá )意(yì )头(tóu )曰(yuē ):“难(nán )当(dāng )众(zhòng )甚(shèn ),今(jīn )不(bú )出(chū )战(zhàn ),示(shì )之(zhī )以(yǐ )弱(ruò ),众(zhòng )情(qíng )离(lí )沮(jǔ ),不(bú )可(kě )守(shǒu )也(yě )。”意(yì )头(tóu )遣(qiǎn )罗(luó )汉(hàn )将(jiāng )精(jīng )骑(qí )千(qiān )馀(yú )出(chū )冲(chōng )难(nán )当(dāng )陈(chén ),所(suǒ )向(xiàng )披(pī )靡(mí ),杀(shā )其(qí )左(zuǒ )右(yòu )骑(qí )八(bā )人(rén ),难(nán )当(dāng )大(dà )惊(jīng )。会(huì )魏(wèi )主(zhǔ )以(yǐ )玺(xǐ )书(shū )责(zé )让(ràng )难(nán )当(dāng ),难(nán )当(dāng )引(yǐn )还(hái )仇(chóu )池(chí )。

南(nán )丰(fēng )太(tài )妃(fēi )司(sī )马(mǎ )氏(shì )卒(zú ),故(gù )营(yíng )阳(yáng )王(wáng )之(zhī )后(hòu )也(yě )。

赵(zhào )广(guǎng )、张(zhāng )寻(xún )等(děng )复(fù )谋(móu )反(fǎn ),伏(fú )诛(zhū )。

太(tài )祖(zǔ )文(wén )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )之(zhī )上(shàng )元(yuán )嘉(jiā )十(shí )七(qī )年(nián )(庚(gēng )辰(chén ),公(gōng )元(yuán )四(sì )四(sì )零(líng )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),己(jǐ )酉(yǒu ),沮(jǔ )渠(qú )无(wú )讳(huì )寇(kòu )魏(wèi )酒(jiǔ )泉(quán ),元(yuán )絜(jié )轻(qīng )之(zhī ),出(chū )城(chéng )与(yǔ )语(yǔ );壬(rén )子(zǐ ),无(wú )讳(huì )执(zhí )絜(jié )以(yǐ )围(wéi )酒(jiǔ )泉(quán )。

二(èr )月(yuè ),魏(wèi )假(jiǎ )通(tōng )直(zhí )常(cháng )侍(shì )邢(xíng )颖(yǐng )来(lái )聘(pìn )。

三(sān )月(yuè ),沮(jǔ )渠(qú )无(wú )讳(huì )拔(bá )酒(jiǔ )泉(quán )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),戊(wù )午(wǔ )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。庚(gēng )辰(chén ),沮(jǔ )渠(qú )无(wú )讳(huì )寇(kòu )魏(wèi )张(zhāng )掖(yè ),秃(tū )发(fā )保(bǎo )周(zhōu )屯(tún )删(shān )丹(dān );丙(bǐng )戌(xū ),魏(wèi )主(zhǔ )遣(qiǎn )抚(fǔ )军(jūn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )永(yǒng )昌(chāng )王(wáng )健(jiàn )督(dū )诸(zhū )将(jiāng )讨(tǎo )之(zhī )。

司(sī )徒(tú )义(yì )康(kāng )专(zhuān )总(zǒng )朝(cháo )权(quán )。上(shàng )羸(léi )疾(jí )积(jī )年(nián ),心(xīn )劳(láo )辄(zhé )发(fā ),屡(lǚ )至(zhì )危(wēi )殆(dài );义(yì )康(kāng )尽(jìn )心(xīn )营(yíng )奉(fèng ),药(yào )食(shí )非(fēi )口(kǒu )所(suǒ )亲(qīn )尝(cháng )不(bú )进(jìn ),或(huò )连(lián )夕(xī )不(bú )寐(mèi ),内(nèi )外(wài )众(zhòng )事(shì )皆(jiē )专(zhuān )决(jué )施(shī )行(háng )。性(xìng )好(hǎo )吏(lì )职(zhí ),纠(jiū )剔(tī )文(wén )案(àn ),莫(mò )不(bú )精(jīng )尽(jìn )。上(shàng )由(yóu )是(shì )多(duō )委(wěi )以(yǐ )事(shì ),凡(fán )所(suǒ )陈(chén )奏(zòu ),入(rù )无(wú )不(bú )可(kě );方(fāng )伯(bó )以(yǐ )下(xià ),并(bìng )令(lìng )义(yì )康(kāng )选(xuǎn )用(yòng ),生(shēng )杀(shā )大(dà )事(shì ),或(huò )以(yǐ )录(lù )命(mìng )断(duàn )之(zhī )。势(shì )倾(qīng )远(yuǎn )近(jìn ),朝(cháo )野(yě )辐(fú )凑(còu ),每(měi )旦(dàn )府(fǔ )门(mén )常(cháng )有(yǒu )车(chē )数(shù )百(bǎi )乘(chéng ),义(yì )康(kāng )倾(qīng )身(shēn )引(yǐn )接(jiē ),未(wèi )尝(cháng )懈(xiè )倦(juàn )。复(fù )能(néng )强(qiáng )记(jì ),耳(ěr )目(mù )所(suǒ )经(jīng ),终(zhōng )身(shēn )不(bú )忘(wàng );好(hǎo )于(yú )稠(chóu )人(rén )广(guǎng )席(xí ),标(biāo )题(tí )所(suǒ )忆(yì )以(yǐ )示(shì )聪(cōng )明(míng )。士(shì )之(zhī )干(gàn )练(liàn )者(zhě ),多(duō )被(bèi )意(yì )遇(yù )。尝(cháng )谓(wèi )刘(liú )湛(zhàn )曰(yuē ):“王(wáng )敬(jìng )弘(hóng )、王(wáng )球(qiú )之(zhī )属(shǔ ),竟(jìng )何(hé )所(suǒ )堪(kān )!坐(zuò )取(qǔ )富(fù )贵(guì ),复(fù )那(nà )可(kě )解(jiě )!”然(rán )素(sù )无(wú )学(xué )术(shù ),不(bú )识(shí )大(dà )体(tǐ ),朝(cháo )士(shì )有(yǒu )才(cái )用(yòng )者(zhě )皆(jiē )引(yǐn )入(rù )己(jǐ )府(fǔ ),府(fǔ )僚(liáo )无(wú )施(shī )及(jí )忤(wǔ )旨(zhǐ )者(zhě )乃(nǎi )斥(chì )为(wéi )台(tái )官(guān )。自(zì )谓(wèi )兄(xiōng )弟(dì )至(zhì )亲(qīn ),不(bú )复(fù )存(cún )君(jūn )臣(chén )形(xíng )迹(jì ),率(lǜ )心(xīn )而(ér )行(háng ),曾(céng )无(wú )猜(cāi )防(fáng )。私(sī )置(zhì )僮(tóng )六(liù )千(qiān )馀(yú )人(rén ),不(bú )以(yǐ )言(yán )台(tái ),四(sì )方(fāng )献(xiàn )馈(kuì ),皆(jiē )以(yǐ )上(shàng )品(pǐn )荐(jiàn )义(yì )康(kāng ),而(ér )以(yǐ )次(cì )者(zhě )供(gòng )御(yù );上(shàng )尝(cháng )冬(dōng )月(yuè )啖(dàn )甘(gān ),叹(tàn )其(qí )形(xíng )味(wèi )并(bìng )劣(liè ),义(yì )康(kāng )曰(yuē ):“今(jīn )年(nián )甘(gān )殊(shū )有(yǒu )佳(jiā )者(zhě )。”遣(qiǎn )人(rén )还(hái )东(dōng )府(fǔ )取(qǔ )甘(gān ),大(dà )供(gòng )御(yù )者(zhě )三(sān )寸(cùn )。

领(lǐng )军(jūn )刘(liú )湛(zhàn )与(yǔ )仆(pú )射(shè )殷(yīn )景(jǐng )仁(rén )有(yǒu )隙(xì ),湛(zhàn )欲(yù )倚(yǐ )义(yì )康(kāng )之(zhī )重(zhòng )以(yǐ )倾(qīng )之(zhī )。义(yì )康(kāng )权(quán )势(shì )已(yǐ )盛(shèng ),湛(zhàn )愈(yù )推(tuī )崇(chóng )之(zhī ),无(wú )复(fù )人(rén )臣(chén )之(zhī )礼(lǐ ),上(shàng )浸(jìn )不(bú )能(néng )平(píng )。湛(zhàn )初(chū )入(rù )朝(cháo ),上(shàng )恩(ēn )礼(lǐ )甚(shèn )厚(hòu )。湛(zhàn )善(shàn )论(lùn )治(zhì )道(dào ),谙(ān )前(qián )代(dài )故(gù )事(shì ),叙(xù )致(zhì )铨(quán )理(lǐ ),听(tīng )者(zhě )忘(wàng )疲(pí )。每(měi )入(rù )云(yún )龙(lóng )门(mén ),御(yù )者(zhě )即(jí )解(jiě )驾(jià ),左(zuǒ )右(yòu )及(jí )羽(yǔ )仪(yí )随(suí )意(yì )分(fèn )散(sàn ),不(bú )夕(xī )不(bú )出(chū ),以(yǐ )此(cǐ )为(wéi )常(cháng )。及(jí )晚(wǎn )节(jiē )驱(qū )煽(shān )义(yì )康(kāng ),上(shàng )意(yì )虽(suī )内(nèi )离(lí )而(ér )接(jiē )遇(yù )不(bú )改(gǎi ),尝(cháng )谓(wèi )所(suǒ )亲(qīn )曰(yuē ):“刘(liú )班(bān )方(fāng )自(zì )西(xī )还(hái ),吾(wú )与(yǔ )语(yǔ ),常(cháng )视(shì )日(rì )早(zǎo )晚(wǎn ),虑(lǜ )其(qí )将(jiāng )去(qù );比(bǐ )入(rù ),吾(wú )亦(yì )视(shì )日(rì )早(zǎo )晚(wǎn ),苦(kǔ )其(qí )不(bú )去(qù )。”

殷(yīn )景(jǐng )仁(rén )密(mì )言(yán )于(yú )上(shàng )曰(yuē ):“相(xiàng )王(wáng )权(quán )重(zhòng ),非(fēi )社(shè )稷(jì )计(jì ),宜(yí )少(shǎo )加(jiā )裁(cái )抑(yì )。”上(shàng )阴(yīn )然(rán )之(zhī )。

司(sī )徒(tú )左(zuǒ )长(zhǎng )史(shǐ )刘(liú )斌(bīn ),湛(zhàn )之(zhī )宗(zōng )也(yě );大(dà )将(jiāng )军(jūn )从(cóng )事(shì )中(zhōng )郎(láng )王(wáng )履(lǚ ),谧(mì )之(zhī )孙(sūn )也(yě );及(jí )主(zhǔ )簿(bù )刘(liú )敬(jìng )文(wén ),祭(jì )酒(jiǔ )鲁(lǔ )郡(jùn )孔(kǒng )胤(yìn )秀(xiù ),皆(jiē )以(yǐ )倾(qīng )谄(chǎn )有(yǒu )宠(chǒng )于(yú )义(yì )康(kāng );见(jiàn )上(shàng )多(duō )疾(jí ),皆(jiē )谓(wèi )“宫(gōng )车(chē )一(yī )日(rì )晏(yàn )驾(jià ),宜(yí )立(lì )长(zhǎng )君(jūn )。”上(shàng )尝(cháng )疾(jí )笃(dǔ ),使(shǐ )义(yì )康(kāng )具(jù )顾(gù )命(mìng )诏(zhào )。义(yì )康(kāng )还(hái )省(shěng ),流(liú )涕(tì )以(yǐ )告(gào )湛(zhàn )及(jí )景(jǐng )仁(rén )。湛(zhàn )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )艰(jiān )难(nán ),讵(jù )是(shì )幼(yòu )主(zhǔ )所(suǒ )御(yù )!”义(yì )康(kāng )、景(jǐng )仁(rén )并(bìng )不(bú )答(dá )。而(ér )胤(yìn )秀(xiù )等(děng )辄(zhé )就(jiù )尚(shàng )书(shū )义(yì )曹(cáo )索(suǒ )晋(jìn )咸(xián )康(kāng )末(mò )立(lì )康(kāng )帝(dì )旧(jiù )事(shì ),义(yì )康(kāng )不(bú )知(zhī )也(yě );及(jí )上(shàng )疾(jí )瘳(chōu ),微(wēi )闻(wén )之(zhī )。而(ér )斌(bīn )等(děng )密(mì )谋(móu ),欲(yù )使(shǐ )大(dà )业(yè )终(zhōng )归(guī )义(yì )康(kāng ),遂(suí )邀(yāo )结(jié )朋(péng )党(dǎng ),伺(sì )察(chá )禁(jìn )省(shěng ),有(yǒu )不(bú )与(yǔ )己(jǐ )同(tóng )者(zhě ),必(bì )百(bǎi )方(fāng )构(gòu )陷(xiàn )之(zhī ),又(yòu )采(cǎi )拾(shí )景(jǐng )仁(rén )短(duǎn )长(zhǎng ),或(huò )虚(xū )造(zào )异(yì )同(tóng )以(yǐ )告(gào )湛(zhàn )。自(zì )是(shì )主(zhǔ )、相(xiàng )之(zhī )势(shì )分(fèn )矣(yǐ )。

义(yì )康(kāng )欲(yù )以(yǐ )刘(liú )斌(bīn )为(wéi )丹(dān )阳(yáng )尹(yǐn ),言(yán )次(cì ),启(qǐ )上(shàng )陈(chén )其(qí )家(jiā )贫(pín )。言(yán )未(wèi )卒(zú ),上(shàng )曰(yuē ):“以(yǐ )为(wéi )吴(wú )郡(jùn )。”后(hòu )会(huì )稽(jī )太(tài )守(shǒu )羊(yáng )玄(xuán )保(bǎo )求(qiú )还(hái ),义(yì )康(kāng )又(yòu )欲(yù )以(yǐ )斌(bīn )代(dài )之(zhī ),启(qǐ )上(shàng )曰(yuē ):“养(yǎng )玄(xuán )保(bǎo )欲(yù )还(hái ),不(bú )审(shěn )以(yǐ )谁(shuí )为(wéi )会(huì )稽(jī )?”上(shàng )时(shí )未(wèi )有(yǒu )所(suǒ )拟(nǐ ),仓(cāng )猝(cù )曰(yuē ):“我(wǒ )已(yǐ )用(yòng )王(wáng )鸿(hóng )。”自(zì )去(qù )年(nián )秋(qiū ),上(shàng )不(bú )复(fù )往(wǎng )东(dōng )府(fǔ )。

五(wǔ )月(yuè ),癸(guǐ )巳(sì ),刘(liú )湛(zhàn )遭(zāo )母(mǔ )忧(yōu )去(qù )职(zhí )。湛(zhàn )自(zì )知(zhī )罪(zuì )衅(xìn )已(yǐ )彰(zhāng ),无(wú )复(fù )全(quán )地(dì ),谓(wèi )所(suǒ )亲(qīn )曰(yuē ):“今(jīn )年(nián )必(bì )败(bài )。常(cháng )日(rì )正(zhèng )赖(lài )口(kǒu )舌(shé )争(zhēng )之(zhī ),故(gù )得(dé )推(tuī )迁(qiān )耳(ěr );今(jīn )既(jì )穷(qióng )毒(dú ),无(wú )复(fù )此(cǐ )望(wàng ),祸(huò )至(zhì )其(qí )能(néng )久(jiǔ )乎(hū )!”乙(yǐ )巳(sì ),沮(jǔ )渠(qú )无(wú )讳(huì )复(fù )围(wéi )张(zhāng )掖(yè ),不(bú )克(kè ),退(tuì )保(bǎo )临(lín )松(sōng )。魏(wèi )主(zhǔ )不(bú )复(fù )加(jiā )讨(tǎo ),但(dàn )以(yǐ )诏(zhào )谕(yù )之(zhī )。

六(liù )月(yuè ),丁(dīng )丑(chǒu ),魏(wèi )皇(huáng )孙(sūn )浚(xùn )生(shēng ),大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )太(tài )平(píng )真(zhēn )君(jūn ),取(qǔ )寇(kòu )谦(qiān )之(zhī )《神(shén )书(shū )》云(yún )“辅(fǔ )佐(zuǒ )北(běi )方(fāng )太(tài )平(píng )真(zhēn )君(jūn )”故(gù )也(yě )。

太(tài )子(zǐ )劭(shào )诣(yì )京(jīng )口(kǒu )拜(bài )京(jīng )陵(líng ),司(sī )徒(tú )义(yì )康(kāng )、竟(jìng )陵(líng )王(wáng )诞(dàn )等(děng )并(bìng )从(cóng ),南(nán )兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、江(jiāng )夏(xià )王(wáng )义(yì )恭(gōng )自(zì )江(jiāng )都(dōu )会(huì )之(zhī )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),己(jǐ )丑(chǒu ),魏(wèi )永(yǒng )昌(chāng )王(wáng )健(jiàn )击(jī )破(pò )秃(tū )发(fā )保(bǎo )周(zhōu )于(yú )番(fān )禾(hé );保(bǎo )周(zhōu )走(zǒu ),遣(qiǎn )安(ān )南(nán )将(jiāng )军(jūn )尉(wèi )眷(juàn )追(zhuī )之(zhī )。

丙(bǐng )申(shēn ),魏(wèi )太(tài )后(hòu )窦(dòu )氏(shì )殂(cú )。

壬(rén )子(zǐ ),皇(huáng )后(hòu )袁(yuán )氏(shì )殂(cú )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),秃(tū )发(fā )保(bǎo )周(zhōu )穷(qióng )迫(pò )自(zì )杀(shā )。

八(bā )月(yuè ),甲(jiǎ )申(shēn ),沮(jǔ )渠(qú )无(wú )讳(huì )使(shǐ )其(qí )中(zhōng )尉(wèi )梁(liáng )伟(wěi )诣(yì )魏(wèi )永(yǒng )昌(chāng )王(wáng )健(jiàn )请(qǐng )降(jiàng ),归(guī )酒(jiǔ )泉(quán )郡(jùn )及(jí )所(suǒ )虏(lǔ )将(jiāng )士(shì )元(yuán )絜(jié )等(děng )。魏(wèi )主(zhǔ )使(shǐ )尉(wèi )眷(juàn )留(liú )镇(zhèn )凉(liáng )州(zhōu )。

九(jiǔ )月(yuè ),壬(rén )子(zǐ ),葬(zàng )元(yuán )皇(huáng )后(hòu )。

上(shàng )以(yǐ )司(sī )徒(tú )彭(péng )城(chéng )王(wáng )义(yì )康(kāng )嫌(xián )隙(xì )已(yǐ )著(zhe ),将(jiāng )成(chéng )祸(huò )乱(luàn )。冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),戊(wù )申(shēn ),收(shōu )刘(liú )湛(zhàn )付(fù )廷(tíng )尉(wèi ),下(xià )诏(zhào )暴(bào )其(qí )罪(zuì )恶(è ),就(jiù )狱(yù )诛(zhū )之(zhī ),并(bìng )诛(zhū )其(qí )子(zǐ )黯(àn )、亮(liàng )、俨(yǎn )及(jí )其(qí )党(dǎng )刘(liú )斌(bīn )、刘(liú )敬(jìng )文(wén )、孔(kǒng )胤(yìn )秀(xiù )等(děng )八(bā )人(rén );徙(xǐ )尚(shàng )书(shū )库(kù )部(bù )郎(láng )何(hé )默(mò )子(zǐ )等(děng )五(wǔ )人(rén )于(yú )广(guǎng )州(zhōu ),因(yīn )大(dà )赦(shè )。是(shì )日(rì ),敕(chì )义(yì )康(kāng )入(rù )宿(xiǔ ),留(liú )止(zhǐ )中(zhōng )书(shū )省(shěng )。其(qí )夕(xī ),分(fèn )收(shōu )湛(zhàn )等(děng );青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )杜(dù )骥(jì )勒(lè )兵(bīng )殿(diàn )内(nèi )以(yǐ )备(bèi )非(fēi )常(cháng ),遣(qiǎn )人(rén )宣(xuān )旨(zhǐ )告(gào )义(yì )康(kāng )以(yǐ )湛(zhàn )等(děng )罪(zuì )状(zhuàng )。义(yì )康(kāng )上(shàng )表(biǎo )逊(xùn )位(wèi ),诏(zhào )以(yǐ )义(yì )康(kāng )为(wéi )江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),侍(shì )中(zhōng )、大(dà )将(jiāng )军(jūn )如(rú )故(gù ),出(chū )镇(zhèn )豫(yù )章(zhāng )。

初(chū ),殷(yīn )景(jǐng )仁(rén )卧(wò )疾(jí )五(wǔ )年(nián ),虽(suī )不(bú )见(jiàn )上(shàng ),而(ér )密(mì )函(hán )去(qù )来(lái ),日(rì )以(yǐ )十(shí )数(shù ),朝(cháo )政(zhèng )大(dà )小(xiǎo ),必(bì )以(yǐ )咨(zī )之(zhī );影(yǐng )迹(jì )周(zhōu )密(mì ),莫(mò )有(yǒu )窥(kuī )其(qí )际(jì )者(zhě )。收(shōu )湛(zhàn )之(zhī )日(rì ),景(jǐng )仁(rén )使(shǐ )拂(fú )拭(shì )衣(yī )冠(guàn ),左(zuǒ )右(yòu )皆(jiē )不(bú )晓(xiǎo )其(qí )意(yì )。其(qí )夜(yè ),上(shàng )出(chū )华(huá )林(lín )园(yuán )延(yán )贤(xián )堂(táng ),召(zhào )景(jǐng )仁(rén )。景(jǐng )仁(rén )犹(yóu )称(chēng )脚(jiǎo )疾(jí ),以(yǐ )小(xiǎo )床(chuáng )舆(yú )就(jiù )坐(zuò );诛(zhū )讨(tǎo )处(chù )分(fèn ),一(yī )皆(jiē )委(wěi )之(zhī )。

初(chū ),檀(tán )道(dào )济(jì )荐(jiàn )吴(wú )兴(xìng )沈(shěn )庆(qìng )之(zhī )忠(zhōng )谨(jǐn )晓(xiǎo )兵(bīng ),上(shàng )使(shǐ )领(lǐng )队(duì )防(fáng )东(dōng )掖(yè )门(mén )。刘(liú )湛(zhàn )为(wéi )领(lǐng )军(jūn ),尝(cháng )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“卿(qīng )在(zài )省(shěng )岁(suì )久(jiǔ ),比(bǐ )当(dāng )相(xiàng )论(lùn )。”庆(qìng )之(zhī )正(zhèng )色(sè )曰(yuē ):“下(xià )官(guān )在(zài )省(shěng )十(shí )年(nián ),自(zì )应(yīng )得(dé )转(zhuǎn ),不(bú )复(fù )以(yǐ )此(cǐ )仰(yǎng )累(lèi )!”收(shōu )湛(zhàn )之(zhī )夕(xī ),上(shàng )开(kāi )门(mén )召(zhào )庆(qìng )之(zhī ),庆(qìng )之(zhī )戎(róng )服(fú )缚(fù )袴(kù )而(ér )入(rù ),上(shàng )曰(yuē ):“卿(qīng )何(hé )意(yì )乃(nǎi )尔(ěr )急(jí )装(zhuāng )?”庆(qìng )之(zhī )曰(yuē ):“夜(yè )半(bàn )唤(huàn )队(duì )主(zhǔ ),不(bú )容(róng )缓(huǎn )服(fú )。”上(shàng )遣(qiǎn )庆(qìng )之(zhī )收(shōu )刘(liú )斌(bīn ),杀(shā )之(zhī )。

骁(xiāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )徐(xú )湛(zhàn )之(zhī ),逵(kuí )之(zhī )之(zhī )子(zǐ )也(yě ),与(yǔ )义(yì )康(kāng )尤(yóu )亲(qīn )厚(hòu ),上(shàng )深(shēn )衔(xián )之(zhī )。义(yì )康(kāng )败(bài ),湛(zhàn )之(zhī )被(bèi )收(shōu ),罪(zuì )当(dāng )死(sǐ )。其(qí )母(mǔ )会(huì )稽(jī )公(gōng )主(zhǔ ),于(yú )兄(xiōng )弟(dì )为(wéi )长(zhǎng )嫡(dí ),素(sù )为(wéi )上(shàng )所(suǒ )礼(lǐ ),家(jiā )事(shì )大(dà )小(xiǎo ),必(bì )咨(zī )而(ér )后(hòu )行(háng )。高(gāo )祖(zǔ )征(zhēng )时(shí ),尝(cháng )自(zì )于(yú )新(xīn )洲(zhōu )伐(fá )荻(dí ),有(yǒu )纳(nà )布(bù )衫(shān )袄(ǎo ),臧(zāng )皇(huáng )后(hòu )手(shǒu )所(suǒ )作(zuò )也(yě );既(jì )贵(guì ),以(yǐ )付(fù )公(gōng )主(zhǔ )曰(yuē ):“后(hòu )世(shì )有(yǒu )骄(jiāo )奢(shē )不(bú )节(jiē ),可(kě )以(yǐ )此(cǐ )衣(yī )示(shì )之(zhī )。”至(zhì )是(shì ),公(gōng )主(zhǔ )入(rù )宫(gōng )见(jiàn )上(shàng ),号(hào )哭(kū ),不(bú )复(fù )施(shī )臣(chén )妾(qiè )之(zhī )礼(lǐ ),以(yǐ )锦(jǐn )囊(náng )盛(shèng )纳(nà )衣(yī )掷(zhì )地(dì )曰(yuē ):“汝(rǔ )家(jiā )本(běn )贫(pín )贱(jiàn ),此(cǐ )是(shì )我(wǒ )母(mǔ )为(wéi )汝(rǔ )父(fù )所(suǒ )作(zuò );今(jīn )日(rì )得(dé )一(yī )饱(bǎo )餐(cān ),遽(jù )欲(yù )杀(shā )我(wǒ )儿(ér )邪(xié )!”上(shàng )乃(nǎi )赦(shè )之(zhī )。

吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )王(wáng )球(qiú ),履(lǚ )之(zhī )叔(shū )父(fù )也(yě ),以(yǐ )简(jiǎn )淡(dàn )有(yǒu )美(měi )名(míng ),为(wéi )上(shàng )所(suǒ )重(zhòng )。履(lǚ )性(xìng )进(jìn )利(lì ),深(shēn )结(jié )义(yì )康(kāng )及(jí )湛(zhàn );球(qiú )屡(lǚ )戒(jiè )之(zhī ),不(bú )从(cóng )。诛(zhū )湛(zhàn )之(zhī )夕(xī ),履(lǚ )徒(tú )跣(xiǎn )告(gào )球(qiú ),球(qiú )命(mìng )左(zuǒ )右(yòu )为(wéi )取(qǔ )履(lǚ ),先(xiān )温(wēn )酒(jiǔ )与(yǔ )之(zhī ),谓(wèi )曰(yuē ):“常(cháng )日(rì )语(yǔ )汝(rǔ )云(yún )何(hé )?”履(lǚ )怖(bù )惧(jù )不(bú )得(dé )答(dá )。球(qiú )徐(xú )曰(yuē ):“阿(ā )父(fù )在(zài ),汝(rǔ )亦(yì )何(hé )忧(yōu )!”上(shàng )以(yǐ )球(qiú )故(gù ),履(lǚ )得(dé )免(miǎn )死(sǐ ),废(fèi )于(yú )家(jiā )。

义(yì )康(kāng )方(fāng )用(yòng )事(shì ),人(rén )争(zhēng )求(qiú )亲(qīn )昵(nì ),唯(wéi )司(sī )徒(tú )主(zhǔ )簿(bù )江(jiāng )湛(zhàn )早(zǎo )能(néng )自(zì )疏(shū ),求(qiú )出(chū )为(wéi )武(wǔ )陵(líng )内(nèi )史(shǐ )。檀(tán )道(dào )济(jì )尝(cháng )为(wéi )其(qí )子(zǐ )求(qiú )婚(hūn )于(yú )湛(zhàn ),湛(zhàn )固(gù )辞(cí ),道(dào )济(jì )因(yīn )义(yì )康(kāng )以(yǐ )请(qǐng )之(zhī ),湛(zhàn )拒(jù )之(zhī )愈(yù )坚(jiān ),故(gù )不(bú )染(rǎn )于(yú )二(èr )公(gōng )之(zhī )难(nán )。上(shàng )闻(wén )而(ér )嘉(jiā )之(zhī )。湛(zhàn ),夷(yí )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

彭(péng )城(chéng )王(wáng )义(yì )康(kāng )停(tíng )省(shěng )十(shí )馀(yú )日(rì ),见(jiàn )上(shàng )奉(fèng )辞(cí ),便(biàn )下(xià )渚(zhǔ );上(shàng )唯(wéi )对(duì )之(zhī )恸(tòng )哭(kū ),馀(yú )无(wú )所(suǒ )言(yán )。上(shàng )遣(qiǎn )沙(shā )门(mén )慧(huì )琳(lín )视(shì )之(zhī ),义(yì )康(kāng )曰(yuē ):“弟(dì )子(zǐ )有(yǒu )还(hái )理(lǐ )不(bú )?”慧(huì )琳(lín )曰(yuē ):“恨(hèn )公(gōng )不(bú )读(dú )数(shù )百(bǎi )卷(juàn )书(shū )!”

初(chū ),吴(wú )兴(xìng )太(tài )守(shǒu )谢(xiè )述(shù ),裕(yù )之(zhī )弟(dì )也(yě )。累(lèi )佐(zuǒ )义(yì )康(kāng ),数(shù )有(yǒu )规(guī )益(yì ),早(zǎo )卒(zú )。义(yì )康(kāng )将(jiāng )南(nán ),叹(tàn )曰(yuē ):“昔(xī )谢(xiè )述(shù )唯(wéi )劝(quàn )吾(wú )退(tuì ),刘(liú )班(bān )唯(wéi )劝(quàn )吾(wú )进(jìn );今(jīn )班(bān )存(cún )而(ér )述(shù )死(sǐ ),其(qí )败(bài )也(yě )宜(yí )哉(zāi )!”上(shàng )亦(yì )曰(yuē ):“谢(xiè )述(shù )若(ruò )存(cún ),义(yì )康(kāng )必(bì )不(bú )至(zhì )此(cǐ )!”

以(yǐ )征(zhēng )虏(lǔ )司(sī )马(mǎ )萧(xiāo )斌(bīn )为(wéi )义(yì )康(kāng )咨(zī )议(yì )参(cān )军(jūn ),领(lǐng )豫(yù )章(zhāng )太(tài )守(shǒu ),事(shì )无(wú )大(dà )小(xiǎo ),皆(jiē )以(yǐ )委(wěi )之(zhī )。斌(bīn ),摹(mó )之(zhī )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。使(shǐ )龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )萧(xiāo )承(chéng )之(zhī )将(jiāng )兵(bīng )防(fáng )守(shǒu )。义(yì )康(kāng )左(zuǒ )右(yòu )爱(ài )念(niàn )者(zhě ),并(bìng )听(tīng )随(suí )从(cóng );资(zī )奉(fèng )优(yōu )厚(hòu ),信(xìn )赐(cì )相(xiàng )系(xì ),朝(cháo )廷(tíng )大(dà )事(shì )皆(jiē )报(bào )示(shì )之(zhī )。

久(jiǔ )之(zhī ),上(shàng )就(jiù )会(huì )稽(jī )公(gōng )主(zhǔ )宴(yàn )集(jí ),甚(shèn )欢(huān );主(zhǔ )起(qǐ ),再(zài )拜(bài )叩(kòu )头(tóu ),悲(bēi )不(bú )自(zì )胜(shèng )。上(shàng )不(bú )晓(xiǎo )其(qí )意(yì ),自(zì )起(qǐ )扶(fú )之(zhī )。主(zhǔ )曰(yuē ):“车(chē )子(zǐ )岁(suì )暮(mù )必(bì )不(bú )为(wéi )陛(bì )下(xià )所(suǒ )容(róng ),今(jīn )特(tè )请(qǐng )其(qí )命(mìng )。”因(yīn )恸(tòng )哭(kū )。上(shàng )亦(yì )流(liú )涕(tì ),指(zhǐ )蒋(jiǎng )山(shān )曰(yuē ):“必(bì )无(wú )此(cǐ )虑(lǜ )。若(ruò )违(wéi )今(jīn )誓(shì ),便(biàn )是(shì )负(fù )初(chū )宁(níng )陵(líng )。”即(jí )封(fēng )所(suǒ )饮(yǐn )酒(jiǔ )赐(cì )义(yì )康(kāng ),并(bìng )书(shū )曰(yuē ):“会(huì )稽(jī )姊(zǐ )饮(yǐn )宴(yàn )忆(yì )弟(dì ),所(suǒ )馀(yú )酒(jiǔ )今(jīn )封(fēng )送(sòng )。”故(gù )终(zhōng )主(zhǔ )之(zhī )身(shēn ),义(yì )康(kāng )得(dé )无(wú )恙(yàng )。

臣(chén )光(guāng )曰(yuē ):文(wén )帝(dì )之(zhī )于(yú )义(yì )康(kāng ),友(yǒu )爱(ài )之(zhī )情(qíng ),其(qí )始(shǐ )非(fēi )不(bú )隆(lóng )也(yě )。终(zhōng )于(yú )失(shī )兄(xiōng )弟(dì )之(zhī )欢(huān ),亏(kuī )君(jūn )臣(chén )之(zhī )义(yì ),迹(jì )其(qí )乱(luàn )阶(jiē ),正(zhèng )由(yóu )刘(liú )湛(zhàn )权(quán )利(lì )之(zhī )心(xīn )无(wú )有(yǒu )厌(yàn )已(yǐ )。《诗(shī )》云(yún ):“贪(tān )人(rén )败(bài )类(lèi )。”其(qí )是(shì )之(zhī )谓(wèi )乎(hū )!

征(zhēng )南(nán )衮(gǔn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )江(jiāng )夏(xià )王(wáng )义(yì )恭(gōng )为(wéi )司(sī )徒(tú )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì )。戊(wù )寅(yín ),以(yǐ )临(lín )川(chuān )王(wáng )义(yì )庆(qìng )为(wéi )南(nán )衮(gǔn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),殷(yīn )景(jǐng )仁(rén )为(wéi )扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),仆(pú )射(shè )、吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )如(rú )故(gù )。义(yì )恭(gōng )惩(chéng )彭(péng )城(chéng )之(zhī )败(bài ),虽(suī )为(wéi )总(zǒng )录(lù ),奉(fèng )行(háng )文(wén )书(shū )而(ér )已(yǐ ),上(shàng )乃(nǎi )安(ān )之(zhī )。上(shàng )年(nián )给(gěi )相(xiàng )府(fǔ )钱(qián )二(èr )千(qiān )万(wàn ),它(tā )物(wù )称(chēng )此(cǐ );而(ér )义(yì )恭(gōng )性(xìng )奢(shē ),用(yòng )常(cháng )不(bú )足(zú ),上(shàng )又(yòu )别(bié )给(gěi )钱(qián ),年(nián )至(zhì )千(qiān )万(wàn )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),丁(dīng )亥(hài ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )山(shān )北(běi )。

殷(yīn )景(jǐng )仁(rén )既(jì )拜(bài )扬(yáng )州(zhōu ),羸(léi )疾(jí )遂(suí )笃(dǔ ),上(shàng )为(wéi )之(zhī )敕(chì )西(xī )州(zhōu )道(dào )上(shàng )不(bú )得(dé )有(yǒu )车(chē )声(shēng )。癸(guǐ )丑(chǒu ),卒(zú )。十(shí )二(èr )月(yuè ),癸(guǐ )亥(hài ),以(yǐ )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )王(wáng )球(qiú )为(wéi )仆(pú )射(shè )。戊(wù )辰(chén ),以(yǐ )始(shǐ )兴(xìng )王(wáng )浚(xùn )为(wéi )扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。时(shí )浚(xùn )尚(shàng )幼(yòu ),州(zhōu )事(shì )悉(xī )委(wěi )后(hòu )军(jūn )长(zhǎng )史(shǐ )范(fàn )晔(yè )、主(zhǔ )簿(bù )沈(shěn )璞(pú )。晔(yè ),泰(tài )之(zhī )子(zǐ );璞(pú ),林(lín )子(zǐ )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。晔(yè )寻(xún )迁(qiān )左(zuǒ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn ),以(yǐ )吏(lì )部(bù )郎(láng )沈(shěn )演(yǎn )之(zhī )为(wéi )右(yòu )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn ),对(duì )掌(zhǎng )禁(jìn )旅(lǚ );又(yòu )以(yǐ )庾(yǔ )炳(bǐng )之(zhī )为(wéi )吏(lì )部(bù )郎(láng ),俱(jù )参(cān )机(jī )密(mì )。演(yǎn )之(zhī ),劲(jìn )之(zhī )曾(céng )孙(sūn )也(yě )。

晔(yè )有(yǒu )俊(jùn )才(cái ),而(ér )薄(báo )情(qíng )浅(qiǎn )行(háng ),数(shù )犯(fàn )名(míng )教(jiāo ),为(wéi )士(shì )流(liú )所(suǒ )鄙(bǐ )。性(xìng )躁(zào )竞(jìng ),自(zì )谓(wèi )才(cái )用(yòng )不(bú )尽(jìn ),常(cháng )怏(yàng )怏(yàng )不(bú )得(dé )志(zhì )。吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )何(hé )尚(shàng )之(zhī )言(yán )于(yú )帝(dì )曰(yuē ):“范(fàn )晔(yè )志(zhì )趋(qū )异(yì )常(cháng ),请(qǐng )出(chū )为(wéi )广(guǎng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ );若(ruò )在(zài )内(nèi )衅(xìn )成(chéng ),不(bú )得(dé )不(bú )加(jiā )鈇(fū )钺(yuè )。鈇(fū )钺(yuè )亟(jí )行(háng ),非(fēi )国(guó )家(jiā )之(zhī )美(měi )也(yě )。”帝(dì )曰(yuē ):“始(shǐ )诛(zhū )刘(liú )湛(zhàn ),复(fù )迁(qiān )范(fàn )晔(yè ),人(rén )将(jiāng )谓(wèi )卿(qīng )等(děng )不(bú )能(néng )容(róng )才(cái ),朕(zhèn )信(xìn )受(shòu )谗(chán )言(yán )。但(dàn )共(gòng )知(zhī )其(qí )如(rú )此(cǐ ),无(wú )能(néng )为(wéi )害(hài )也(yě )。”

是(shì )岁(suì ),魏(wèi )宁(níng )南(nán )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )慧(huì )龙(lóng )卒(zú ),吕(lǚ )玄(xuán )伯(bó )留(liú )守(shǒu )其(qí )墓(mù ),终(zhōng )身(shēn )不(bú )去(qù )。

魏(wèi )主(zhǔ )欲(yù )以(yǐ )伊(yī )馛(bó )为(wéi )尚(shàng )书(shū ),封(fēng )郡(jùn )公(gōng ),馛(bó )辞(cí )曰(yuē ):“尚(shàng )书(shū )务(wù )殷(yīn ),公(gōng )爵(jué )至(zhì )重(zhòng ),非(fēi )臣(chén )年(nián )少(shǎo )愚(yú )近(jìn )所(suǒ )宜(yí )膺(yīng )受(shòu )。”帝(dì )问(wèn )其(qí )所(suǒ )欲(yù ),对(duì )曰(yuē ):“中(zhōng )、秘(mì )二(èr )省(shěng )多(duō )诸(zhū )文(wén )士(shì ),若(ruò )恩(ēn )矜(jīn )不(bú )已(yǐ ),请(qǐng )参(cān )其(qí )次(cì )。”帝(dì )善(shàn )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )中(zhōng )护(hù )国(guó )将(jiāng )军(jūn )、秘(mì )书(shū )监(jiān )。

大(dà )秦(qín )王(wáng )杨(yáng )难(nán )当(dāng )复(fù )称(chēng )武(wǔ )都(dōu )王(wáng )。

太(tài )祖(zǔ )文(wén )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )之(zhī )上(shàng )元(yuán )嘉(jiā )十(shí )八(bā )年(nián )(辛(xīn )巳(sì ),公(gōng )元(yuán )四(sì )四(sì )一(yī )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),癸(guǐ )卯(mǎo ),魏(wèi )以(yǐ )沮(jǔ )渠(qú )无(wú )讳(huì )为(wéi )征(zhēng )西(xī )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、凉(liáng )州(zhōu )牧(mù )、酒(jiǔ )泉(quán )王(wáng )。

彭(péng )城(chéng )王(wáng )义(yì )康(kāng )至(zhì )豫(yù )章(zhāng ),辞(cí )刺(cì )史(shǐ );甲(jiǎ )辰(chén ),以(yǐ )义(yì )康(kāng )都(dōu )督(dū )江(jiāng )、交(jiāo )、广(guǎng )三(sān )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )。前(qián )龙(lóng )骧(xiāng )参(cān )军(jūn )巴(bā )东(dōng )扶(fú )令(lìng )育(yù )诣(yì )阙(què )上(shàng )表(biǎo ),称(chēng ):“昔(xī )袁(yuán )盎(àng )谏(jiàn )汉(hàn )文(wén )帝(dì )曰(yuē ):‘淮(huái )南(nán )王(wáng )若(ruò )道(dào )路(lù )遇(yù )霜(shuāng )露(lù )死(sǐ ),陛(bì )下(xià )有(yǒu )杀(shā )弟(dì )之(zhī )名(míng )。’文(wén )帝(dì )不(bú )用(yòng ),追(zhuī )悔(huǐ )无(wú )及(jí )。彭(péng )城(chéng )王(wáng )义(yì )康(kāng ),先(xiān )朝(cháo )之(zhī )爱(ài )子(zǐ ),陛(bì )下(xià )之(zhī )次(cì )弟(dì ),若(ruò )有(yǒu )迷(mí )谬(miù )之(zhī )愆(qiān ),正(zhèng )可(kě )数(shù )之(zhī )以(yǐ )善(shàn )恶(è ),导(dǎo )之(zhī )以(yǐ )义(yì )方(fāng ),奈(nài )何(hé )信(xìn )疑(yí )似(sì )之(zhī )嫌(xián ),一(yī )旦(dàn )黜(chù )削(xuē ),远(yuǎn )送(sòng )南(nán )垂(chuí )!草(cǎo )莱(lái )黔(qián )首(shǒu ),皆(jiē )为(wéi )陛(bì )下(xià )痛(tòng )之(zhī )。庐(lú )陵(líng )往(wǎng )事(shì ),足(zú )为(wéi )龟(guī )鉴(jiàn )。恐(kǒng )义(yì )康(kāng )年(nián )穷(qióng )命(mìng )尽(jìn ),奄(yǎn )忽(hū )于(yú )南(nán ),臣(chén )虽(suī )微(wēi )贱(jiàn ),窃(qiè )为(wéi )陛(bì )下(xià )羞(xiū )之(zhī )。陛(bì )下(xià )徒(tú )知(zhī )恶(è )枝(zhī )之(zhī )宜(yí )伐(fá ),岂(qǐ )知(zhī )伐(fá )枝(zhī )之(zhī )伤(shāng )树(shù )!伏(fú )愿(yuàn )亟(jí )召(zhào )义(yì )康(kāng )返(fǎn )于(yú )京(jīng )甸(diàn ),兄(xiōng )弟(dì )协(xié )和(hé ),君(jūn )臣(chén )辑(jí )睦(mù ),则(zé )四(sì )海(hǎi )之(zhī )望(wàng )塞(sāi ),多(duō )言(yán )之(zhī )路(lù )绝(jué )矣(yǐ )。何(hé )必(bì )司(sī )徒(tú )公(gōng )、扬(yáng )州(zhōu )牧(mù )然(rán )后(hòu )可(kě )以(yǐ )置(zhì )彭(péng )城(chéng )王(wáng )哉(zāi )!若(ruò )臣(chén )所(suǒ )言(yán )于(yú )国(guó )为(wéi )非(fēi ),请(qǐng )伏(fú )重(zhòng )诛(zhū )以(yǐ )谢(xiè )陛(bì )下(xià )。”表(biǎo )奏(zòu ),即(jí )收(shōu )付(fù )建(jiàn )康(kāng )狱(yù ),赐(cì )死(sǐ )。

裴(péi )子(zǐ )野(yě )论(lùn )曰(yuē ):夫(fū )在(zài )上(shàng )为(wéi )善(shàn ),若(ruò )云(yún )行(háng )雨(yǔ )施(shī ),万(wàn )物(wù )受(shòu )其(qí )赐(cì );及(jí )其(qí )恶(è )也(yě ),若(ruò )天(tiān )裂(liè )地(dì )震(zhèn ),万(wàn )物(wù )所(suǒ )惊(jīng )骇(hài ),其(qí )谁(shuí )弗(fú )知(zhī ),其(qí )谁(shuí )弗(fú )见(jiàn )!岂(qǐ )戮(lù )一(yī )人(rén )之(zhī )身(shēn ),钳(qián )一(yī )夫(fū )之(zhī )口(kǒu ),所(suǒ )能(néng )禳(ráng )逃(táo ),所(suǒ )能(néng )弭(mǐ )灭(miè )哉(zāi )?是(shì )皆(jiē )不(bú )胜(shèng )其(qí )忿(fèn )怒(nù )而(ér )有(yǒu )增(zēng )于(yú )疾(jí )疹(zhěn )也(yě )。以(yǐ )太(tài )祖(zǔ )之(zhī )含(hán )弘(hóng ),尚(shàng )掩(yǎn )耳(ěr )于(yú )彭(péng )城(chéng )之(zhī )戮(lù ),自(zì )斯(sī )以(yǐ )后(hòu ),谁(shuí )易(yì )由(yóu )言(yán )!有(yǒu )宋(sòng )累(lèi )叶(yè ),罕(hǎn )闻(wén )直(zhí )谅(liàng ),岂(qǐ )骨(gǔ )鲠(gěng )之(zhī )气(qì ),俗(sú )愧(kuì )前(qián )古(gǔ )?抑(yì )时(shí )王(wáng )刑(xíng )政(zhèng )使(shǐ )之(zhī )然(rán )乎(hū )?张(zhāng )约(yuē )陨(yǔn )于(yú )权(quán )臣(chén ),扶(fú )育(yù )毙(bì )于(yú )哲(zhé )后(hòu ),宋(sòng )之(zhī )鼎(dǐng )镬(huò ),吁(yù ),可(kě )畏(wèi )哉(zāi )!

魏(wèi )新(xīn )兴(xìng )王(wáng )俊(jùn )荒(huāng )淫(yín )不(bú )法(fǎ ),三(sān )月(yuè ),庚(gēng )戌(xū ),降(jiàng )爵(jué )为(wéi )公(gōng )。俊(jùn )母(mǔ )先(xiān )得(dé )罪(zuì )死(sǐ ),俊(jùn )积(jī )怨(yuàn )望(wàng ),有(yǒu )逆(nì )谋(móu );事(shì )觉(jiào ),赐(cì )死(sǐ )。辛(xīn )亥(hài ),魏(wèi )赐(cì )郁(yù )久(jiǔ )闾(lǘ )乞(qǐ )列(liè )归(guī )爵(jué )为(wéi )朔(shuò )方(fāng )王(wáng ),沮(jǔ )渠(qú )万(wàn )年(nián )为(wéi )张(zhāng )掖(yè )王(wáng )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),沮(jǔ )渠(qú )唐(táng )儿(ér )叛(pàn )沮(jǔ )渠(qú )无(wú )讳(huì );无(wú )讳(huì )留(liú )从(cóng )弟(dì )天(tiān )周(zhōu )守(shǒu )酒(jiǔ )泉(quán ),与(yǔ )弟(dì )宜(yí )得(dé )引(yǐn )兵(bīng )击(jī )唐(táng )儿(ér ),唐(táng )儿(ér )败(bài )死(sǐ )。魏(wèi )以(yǐ )无(wú )讳(huì )终(zhōng )为(wéi )边(biān )患(huàn ),庚(gēng )辰(chén ),遣(qiǎn )镇(zhèn )南(nán )将(jiāng )军(jūn )奚(xī )眷(juàn )击(jī )酒(jiǔ )泉(quán )。

秋(qiū ),八(bā )月(yuè ),辛(xīn )亥(hài ),魏(wèi )遣(qiǎn )散(sàn )骑(qí )侍(shì )郎(láng )张(zhāng )伟(wěi )来(lái )聘(pìn )。

九(jiǔ )月(yuè ),戊(wù )戌(xū ),魏(wèi )永(yǒng )昌(chāng )王(wáng )健(jiàn )卒(zú )。

冬(dōng ),十(shí )一(yī )月(yuè ),戊(wù )子(zǐ ),王(wáng )球(qiú )卒(zú )。己(jǐ )亥(hài ),以(yǐ )丹(dān )阳(yáng )尹(yǐn )孟(mèng )顗(yǐ )为(wéi )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )。

酒(jiǔ )泉(quán )城(chéng )中(zhōng )食(shí )尽(jìn ),万(wàn )馀(yú )口(kǒu )皆(jiē )饿(è )死(sǐ ),沮(jǔ )渠(qú )天(tiān )周(zhōu )杀(shā )妻(qī )以(yǐ )食(shí )战(zhàn )士(shì )。庚(gēng )子(zǐ ),魏(wèi )奚(xī )眷(juàn )拔(bá )酒(jiǔ )泉(quán ),获(huò )天(tiān )周(zhōu ),送(sòng )平(píng )城(chéng ),杀(shā )之(zhī )。沮(jǔ )渠(qú )无(wú )讳(huì )乏(fá )食(shí ),且(qiě )畏(wèi )魏(wèi )兵(bīng )之(zhī )盛(shèng ),乃(nǎi )谋(móu )西(xī )度(dù )流(liú )沙(shā ),遣(qiǎn )其(qí )弟(dì )安(ān )周(zhōu )西(xī )击(jī )郪(qī )善(shàn )。郪(qī )善(shàn )王(wáng )欲(yù )降(jiàng ),会(huì )魏(wèi )使(shǐ )者(zhě )至(zhì ),劝(quàn )令(lìng )拒(jù )守(shǒu );安(ān )周(zhōu )不(bú )能(néng )克(kè ),退(tuì )何(hé )东(dōng )城(chéng )。

氐(dī )王(wáng )杨(yáng )难(nán )当(dāng )倾(qīng )国(guó )入(rù )寇(kòu ),谋(móu )据(jù )蜀(shǔ )土(tǔ ),遣(qiǎn )其(qí )建(jiàn )忠(zhōng )将(jiāng )军(jūn )苻(fú )冲(chōng )出(chū )东(dōng )洛(luò )以(yǐ )御(yù )梁(liáng )州(zhōu )兵(bīng );梁(liáng )、秦(qín )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )真(zhēn )道(dào )击(jī )冲(chōng ),斩(zhǎn )之(zhī )。真(zhēn )道(dào ),怀(huái )敬(jìng )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。难(nán )当(dāng )攻(gōng )拔(bá )葭(jiā )萌(méng ),获(huò )晋(jìn )寿(shòu )太(tài )守(shǒu )申(shēn )坦(tǎn ),遂(suí )围(wéi )涪(fú )城(chéng )。巴(bā )西(xī )、梓(zǐ )潼(tóng )二(èr )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )刘(liú )道(dào )锡(xī )婴(yīng )城(chéng )固(gù )守(shǒu ),难(nán )当(dāng )攻(gōng )之(zhī )十(shí )馀(yú )日(rì ),不(bú )克(kè ),乃(nǎi )还(hái )。道(dào )锡(xī ),道(dào )产(chǎn )之(zhī )弟(dì )也(yě )。十(shí )二(èr )月(yuè ),癸(guǐ )亥(hài ),诏(zhào )龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )裴(péi )方(fāng )明(míng )等(děng )帅(shuài )甲(jiǎ )士(shì )三(sān )千(qiān )人(rén ),又(yòu )发(fā )荆(jīng )、雍(yōng )二(èr )州(zhōu )兵(bīng )以(yǐ )讨(tǎo )难(nán )当(dāng ),皆(jiē )受(shòu )刘(liú )真(zhēn )道(dào )节(jiē )度(dù )。

晋(jìn )宁(níng )太(tài )守(shǒu )爨(cuàn )松(sōng )子(zǐ )反(fǎn ),宁(níng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )徐(xú )循(xún )讨(tǎo )平(píng )之(zhī )。

天(tiān )门(mén )蛮(mán )田(tián )向(xiàng )求(qiú )等(děng )反(fǎn ),破(pò )溇(lóu )中(zhōng );荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )衡(héng )阳(yáng )王(wáng )义(yì )季(jì )遣(qiǎn )行(háng )参(cān )军(jūn )曹(cáo )孙(sūn )念(niàn )讨(tǎo )破(pò )之(zhī )。

魏(wèi )寇(kòu )谦(qiān )之(zhī )言(yán )于(yú )魏(wèi )主(zhǔ )曰(yuē ):“今(jīn )陛(bì )下(xià )以(yǐ )真(zhēn )君(jūn )御(yù )世(shì ),建(jiàn )静(jìng )轮(lún )天(tiān )宫(gōng )之(zhī )法(fǎ ),开(kāi )古(gǔ )以(yǐ )来(lái ),未(wèi )之(zhī )有(yǒu )也(yě )。应(yīng )登(dēng )受(shòu )符(fú )书(shū ),以(yǐ )彰(zhāng )圣(shèng )德(dé )。”帝(dì )从(cóng )之(zhī )。

阅读:25267

打赏捐助〔Donate〕>>>

《宋纪五》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库