汉纪四十三【登录】

《资治通鉴》 > 《汉纪》·六十卷 > 《汉纪四十三》 > 拼音版

起(qǐ )旃(zhān )蒙(méng )赤(chì )奋(fèn )若(ruò ),尽(jìn )昭(zhāo )阳(yáng )作(zuò )噩(è ),凡(fán )九(jiǔ )年(nián )。

孝(xiào )安(ān )皇(huáng )帝(dì )下(xià )延(yán )光(guāng )四(sì )年(nián )(乙(yǐ )丑(chǒu ),公(gōng )元(yuán )一(yī )二(èr )五(wǔ )年(nián ))

春(chūn ),二(èr )月(yuè ),乙(yǐ )亥(hài ),下(xià )邳(pī )惠(huì )王(wáng )衍(yǎn )薨(hōng )。

甲(jiǎ )辰(chén ),车(chē )驾(jià )南(nán )巡(xún )。

三(sān )月(yuè ),戊(wù )午(wǔ )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

庚(gēng )申(shēn ),帝(dì )至(zhì )宛(wǎn ),不(bú )豫(yù )。乙(yǐ )丑(chǒu ),帝(dì )发(fā )自(zì )宛(wǎn );丁(dīng )卯(mǎo ),至(zhì )叶(yè ),崩(bēng )于(yú )乘(chéng )舆(yú )。年(nián )三(sān )十(shí )二(èr )。

皇(huáng )后(hòu )与(yǔ )阎(yán )显(xiǎn )兄(xiōng )弟(dì )、江(jiāng )京(jīng )、樊(fán )丰(fēng )等(děng )谋(móu )曰(yuē ):“今(jīn )晏(yàn )驾(jià )道(dào )次(cì ),济(jì )阴(yīn )王(wáng )在(zài )内(nèi ),邂(xiè )逅(hòu )公(gōng )卿(qīng )立(lì )之(zhī ),还(hái )为(wéi )大(dà )害(hài )。”乃(nǎi )伪(wěi )云(yún )“帝(dì )疾(jí )甚(shèn )”,徙(xǐ )御(yù )卧(wò )车(chē ),所(suǒ )在(zài )上(shàng )食(shí )、问(wèn )起(qǐ )居(jū )如(rú )故(gù )。驱(qū )驰(chí )行(háng )四(sì )日(rì ),庚(gēng )午(wǔ ),还(hái )宫(gōng )。辛(xīn )未(wèi ),遣(qiǎn )司(sī )徒(tú )刘(liú )熹(xī )诣(yì )郊(jiāo )庙(miào )、社(shè )稷(jì ),告(gào )天(tiān )请(qǐng )命(mìng );其(qí )夕(xī ),发(fā )丧(sàng )。尊(zūn )皇(huáng )后(hòu )曰(yuē )皇(huáng )太(tài )后(hòu )。太(tài )后(hòu )临(lín )朝(cháo )。以(yǐ )显(xiǎn )为(wéi )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )、仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )。太(tài )后(hòu )欲(yù )久(jiǔ )专(zhuān )国(guó )政(zhèng ),贪(tān )立(lì )幼(yòu )年(nián ),与(yǔ )显(xiǎn )等(děng )定(dìng )策(cè )禁(jìn )中(zhōng ),迎(yíng )济(jì )北(běi )惠(huì )王(wáng )子(zǐ )北(běi )乡(xiāng )侯(hóu )懿(yì )为(wéi )嗣(sì )。济(jì )阴(yīn )王(wáng )以(yǐ )废(fèi )黜(chù ),不(bú )得(dé )上(shàng )殿(diàn )亲(qīn )临(lín )梓(zǐ )宫(gōng ),悲(bēi )号(hào )不(bú )食(shí );内(nèi )外(wài )群(qún )僚(liáo )莫(mò )不(bú )哀(āi )之(zhī )。

甲(jiǎ )戌(xū ),济(jì )南(nán )孝(xiào )王(wáng )香(xiāng )薨(hōng ),无(wú )子(zǐ ),国(guó )绝(jué )。乙(yǐ )酉(yǒu ),北(běi )乡(xiāng )侯(hóu )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),丁(dīng )酉(yǒu ),太(tài )尉(wèi )冯(féng )石(shí )为(wéi )太(tài )傅(fù ),司(sī )徒(tú )刘(liú )熹(xī )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),参(cān )录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì ),前(qián )司(sī )空(kōng )李(lǐ )郃(xiá )为(wéi )司(sī )徒(tú )。

阎(yán )显(xiǎn )忌(jì )大(dà )将(jiāng )军(jūn )耿(gěng )宝(bǎo )位(wèi )尊(zūn )权(quán )重(zhòng ),威(wēi )行(háng )前(qián )朝(cháo ),乃(nǎi )风(fēng )有(yǒu )司(sī )奏(zòu )“宝(bǎo )及(jí )其(qí )党(dǎng )与(yǔ )中(zhōng )常(cháng )侍(shì )樊(fán )丰(fēng )、虎(hǔ )贲(bēn )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )谢(xiè )恽(yùn )、侍(shì )中(zhōng )周(zhōu )广(guǎng )、野(yě )王(wáng )君(jūn )王(wáng )圣(shèng )、圣(shèng )女(nǚ )永(yǒng )等(děng )更(gèng )相(xiàng )阿(ā )党(dǎng ),互(hù )作(zuò )威(wēi )福(fú ),皆(jiē )大(dà )不(bú )道(dào )。”辛(xīn )卯(mǎo ),丰(fēng )、恽(yùn )、广(guǎng )皆(jiē )下(xià )狱(yù ),死(sǐ );家(jiā )属(shǔ )徙(xǐ )比(bǐ )景(jǐng )。贬(biǎn )宝(bǎo )及(jí )弟(dì )子(zǐ )林(lín )虑(lǜ )侯(hóu )承(chéng )皆(jiē )为(wéi )亭(tíng )侯(hóu ),遣(qiǎn )就(jiù )国(guó );宝(bǎo )于(yú )道(dào )自(zì )杀(shā )。王(wáng )圣(shèng )母(mǔ )子(zǐ )徙(xǐ )雁(yàn )门(mén )。于(yú )是(shì )以(yǐ )阎(yán )景(jǐng )为(wéi )卫(wèi )尉(wèi ),耀(yào )为(wéi )城(chéng )门(mén )校(xiào )尉(wèi ),晏(yàn )为(wéi )执(zhí )金(jīn )吾(wú ),兄(xiōng )弟(dì )并(bìng )处(chù )权(quán )要(yào ),威(wēi )福(fú )自(zì )由(yóu )。

己(jǐ )酉(yǒu ),葬(zàng )孝(xiào )安(ān )皇(huáng )帝(dì )于(yú )恭(gōng )陵(líng ),庙(miào )曰(yuē )恭(gōng )宗(zōng )。

六(liù )月(yuè ),乙(yǐ )巳(sì ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),西(xī )域(yù )长(zhǎng )史(shǐ )班(bān )勇(yǒng )发(fā )敦(dūn )煌(huáng )、张(zhāng )掖(yè )、酒(jiǔ )泉(quán )六(liù )千(qiān )骑(qí )及(jí )鄯(shàn )善(shàn )、疏(shū )勒(lè )、车(chē )师(shī )前(qián )部(bù )兵(bīng )击(jī )后(hòu )部(bù )王(wáng )军(jūn )就(jiù ),大(dà )破(pò )之(zhī ),获(huò )首(shǒu )虏(lǔ )八(bā )千(qiān )馀(yú )人(rén ),生(shēng )得(dé )军(jūn )就(jiù )及(jí )匈(xiōng )奴(nú )持(chí )节(jiē )使(shǐ )者(zhě ),将(jiāng )至(zhì )索(suǒ )班(bān )没(méi )处(chù )斩(zhǎn )之(zhī ),传(chuán )首(shǒu )京(jīng )师(shī )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),丙(bǐng )午(wǔ ),越(yuè )巂(guī )山(shān )崩(bēng )。

北(běi )乡(xiāng )侯(hóu )病(bìng )笃(dǔ ),中(zhōng )常(cháng )侍(shì )孙(sūn )程(chéng )谓(wèi )济(jì )阴(yīn )王(wáng )谒(yè )者(zhě )长(zhǎng )兴(xìng )渠(qú )曰(yuē ):“王(wáng )以(yǐ )嫡(dí )统(tǒng ),本(běn )无(wú )失(shī )德(dé )。先(xiān )帝(dì )用(yòng )谗(chán ),遂(suí )至(zhì )废(fèi )黜(chù )。若(ruò )北(běi )乡(xiāng )侯(hóu )不(bú )起(qǐ ),相(xiàng )与(yǔ )共(gòng )断(duàn )江(jiāng )京(jīng )、阎(yán )显(xiǎn ),事(shì )无(wú )不(bú )成(chéng )者(zhě )。”渠(qú )然(rán )之(zhī )。又(yòu )中(zhōng )黄(huáng )门(mén )南(nán )阳(yáng )王(wáng )康(kāng ),先(xiān )为(wéi )太(tài )子(zǐ )府(fǔ )史(shǐ ),及(jí )长(zhǎng )乐(lè )太(tài )官(guān )丞(chéng )京(jīng )兆(zhào )王(wáng )国(guó )等(děng )并(bìng )附(fù )同(tóng )于(yú )程(chéng )。江(jiāng )京(jīng )谓(wèi )阎(yán )显(xiǎn )曰(yuē ):“北(běi )乡(xiāng )侯(hóu )病(bìng )不(bú )解(jiě ),国(guó )嗣(sì )宜(yí )以(yǐ )时(shí )定(dìng ),何(hé )不(bú )早(zǎo )征(zhēng )诸(zhū )王(wáng )子(zǐ ),简(jiǎn )所(suǒ )置(zhì )乎(hū )!”显(xiǎn )以(yǐ )为(wéi )然(rán )。辛(xīn )亥(hài ),北(běi )乡(xiāng )侯(hóu )薨(hōng )。显(xiǎn )白(bái )太(tài )后(hòu ),秘(mì )不(bú )发(fā )丧(sàng ),而(ér )更(gèng )征(zhēng )诸(zhū )王(wáng )子(zǐ ),闭(bì )宫(gōng )门(mén ),屯(tún )兵(bīng )自(zì )守(shǒu )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),乙(yǐ )卯(mǎo ),孙(sūn )程(chéng )、王(wáng )康(kāng )、王(wáng )国(guó )与(yǔ )中(zhōng )黄(huáng )门(mén )黄(huáng )龙(lóng )、彭(péng )恺(kǎi )、孟(mèng )叔(shū )、李(lǐ )建(jiàn )、王(wáng )成(chéng )、张(zhāng )贤(xián )、史(shǐ )泛(fàn )、马(mǎ )国(guó )、王(wáng )道(dào )、李(lǐ )元(yuán )、杨(yáng )佗(tuó )、陈(chén )予(yǔ )、赵(zhào )封(fēng )、李(lǐ )刚(gāng )、魏(wèi )猛(měng )、苗(miáo )光(guāng )等(děng )聚(jù )谋(móu )于(yú )西(xī )钟(zhōng )下(xià ),皆(jiē )截(jié )单(dān )衣(yī )为(wéi )誓(shì )。丁(dīng )巳(sì ),京(jīng )师(shī )及(jí )郡(jùn )国(guó )十(shí )六(liù )地(dì )震(zhèn )。是(shì )夜(yè ),程(chéng )等(děng )共(gòng )会(huì )崇(chóng )德(dé )殿(diàn )上(shàng ),因(yīn )入(rù )章(zhāng )台(tái )门(mén )。时(shí )江(jiāng )京(jīng )、刘(liú )发(fā )及(jí )李(lǐ )闰(rùn )、陈(chén )达(dá )等(děng )俱(jù )坐(zuò )省(shěng )门(mén )下(xià ),程(chéng )与(yǔ )王(wáng )康(kāng )共(gòng )就(jiù )斩(zhǎn )京(jīng )、安(ān )、达(dá )。以(yǐ )李(lǐ )闰(rùn )权(quán )势(shì )积(jī )为(wéi )省(shěng )内(nèi )所(suǒ )服(fú ),欲(yù )引(yǐn )为(wéi )主(zhǔ ),因(yīn )举(jǔ )刃(rèn )胁(xié )闰(rùn )曰(yuē ):“今(jīn )当(dāng )立(lì )济(jì )阴(yīn )王(wáng ),无(wú )得(dé )摇(yáo )动(dòng )!”闰(rùn )曰(yuē ):“诺(nuò )。”于(yú )是(shì )扶(fú )闰(rùn )起(qǐ ),俱(jù )于(yú )西(xī )钟(zhōng )下(xià )迎(yíng )济(jì )阴(yīn )王(wáng )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi ),时(shí )年(nián )十(shí )一(yī )。召(zhào )尚(shàng )书(shū )令(lìng )、仆(pú )射(shè )以(yǐ )下(xià )从(cóng )辇(niǎn )幸(xìng )南(nán )宫(gōng ),程(chéng )等(děng )留(liú )守(shǒu )省(shěng )门(mén ),遮(zhē )扞(gǎn )内(nèi )外(wài )。帝(dì )登(dēng )云(yún )台(tái ),召(zhào )公(gōng )卿(qīng )、百(bǎi )僚(liáo ),使(shǐ )虎(hǔ )贲(bēn )、羽(yǔ )林(lín )士(shì )屯(tún )南(nán )、北(běi )宫(gōng )诸(zhū )门(mén )。阎(yán )显(xiǎn )时(shí )在(zài )禁(jìn )中(zhōng ),忧(yōu )迫(pò )不(bú )知(zhī )所(suǒ )为(wéi ),小(xiǎo )黄(huáng )门(mén )樊(fán )登(dēng )劝(quàn )显(xiǎn )以(yǐ )太(tài )后(hòu )诏(zhào )召(zhào )越(yuè )骑(qí )校(xiào )尉(wèi )冯(féng )诗(shī )、虎(hǔ )贲(bēn )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )阎(yán )崇(chóng )将(jiāng )兵(bīng )屯(tún )平(píng )朔(shuò )门(mén )以(yǐ )御(yù )程(chéng )等(děng )。显(xiǎn )诱(yòu )诗(shī )入(rù )省(shěng ),谓(wèi )曰(yuē ):“济(jì )阴(yīn )王(wáng )立(lì ),非(fēi )皇(huáng )太(tài )后(hòu )意(yì ),玺(xǐ )绶(shòu )在(zài )此(cǐ )。苟(gǒu )尽(jìn )力(lì )效(xiào )功(gōng ),封(fēng )侯(hóu )可(kě )得(dé )。”太(tài )后(hòu )使(shǐ )授(shòu )之(zhī )印(yìn )曰(yuē ):“能(néng )得(dé )济(jì )阴(yīn )王(wáng )者(zhě ),封(fēng )万(wàn )户(hù )侯(hóu );得(dé )李(lǐ )闰(rùn )者(zhě ),五(wǔ )千(qiān )户(hù )侯(hóu )。”诗(shī )等(děng )皆(jiē )许(xǔ )诺(nuò ),辞(cí )以(yǐ )“卒(zú )被(bèi )召(zhào ),所(suǒ )将(jiāng )众(zhòng )少(shǎo )。”显(xiǎn )使(shǐ )与(yǔ )登(dēng )迎(yíng )吏(lì )士(shì )于(yú )左(zuǒ )掖(yè )门(mén )外(wài ),诗(shī )因(yīn )格(gé )杀(shā )登(dēng ),归(guī )营(yíng )屯(tún )守(shǒu )。显(xiǎn )弟(dì )卫(wèi )尉(wèi )景(jǐng )遽(jù )从(cóng )省(shěng )中(zhōng )还(hái )外(wài )府(fǔ ),收(shōu )兵(bīng )至(zhì )盛(shèng )德(dé )门(mén )。孙(sūn )程(chéng )传(chuán )召(zhào )诸(zhū )尚(shàng )书(shū )使(shǐ )收(shōu )景(jǐng )。尚(shàng )书(shū )郭(guō )镇(zhèn )时(shí )卧(wò )病(bìng ),闻(wén )之(zhī ),即(jí )率(lǜ )直(zhí )宿(xiǔ )羽(yǔ )林(lín )出(chū )南(nán )止(zhǐ )车(chē )门(mén ),逢(féng )景(jǐng )从(cóng )吏(lì )士(shì )拔(bá )白(bái )刃(rèn )呼(hū )曰(yuē ):“无(wú )干(gàn )兵(bīng )!”镇(zhèn )即(jí )下(xià )车(chē )持(chí )节(jiē )诏(zhào )之(zhī ),景(jǐng )曰(yuē ):“何(hé )等(děng )诏(zhào )!”因(yīn )斫(zhuó )镇(zhèn ),不(bú )中(zhōng )。镇(zhèn )引(yǐn )剑(jiàn )击(jī )景(jǐng )堕(duò )车(chē ),左(zuǒ )右(yòu )以(yǐ )戟(jǐ )叉(chā )其(qí )胸(xiōng ),遂(suí )禽(qín )之(zhī ),送(sòng )廷(tíng )尉(wèi )狱(yù ),即(jí )夜(yè )死(sǐ )。

戊(wù )午(wǔ ),遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )入(rù )省(shěng ),夺(duó )得(dé )玺(xǐ )绶(shòu ),帝(dì )乃(nǎi )幸(xìng )嘉(jiā )德(dé )殿(diàn ),遣(qiǎn )侍(shì )御(yù )史(shǐ )持(chí )节(jiē )收(shōu )阎(yán )显(xiǎn )及(jí )其(qí )弟(dì )城(chéng )门(mén )校(xiào )尉(wèi )耀(yào )、执(zhí )金(jīn )吾(wú )晏(yàn ),并(bìng )下(xià )狱(yù ),诛(zhū );家(jiā )属(shǔ )皆(jiē )徙(xǐ )比(bǐ )景(jǐng )。迁(qiān )太(tài )后(hòu )于(yú )离(lí )宫(gōng )。己(jǐ )未(wèi ),开(kāi )门(mén ),罢(bà )屯(tún )兵(bīng )。壬(rén )戌(xū ),诏(zhào )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi ):“惟(wéi )阎(yán )显(xiǎn )、江(jiāng )京(jīng )近(jìn )亲(qīn ),当(dāng )伏(fú )辜(gū )诛(zhū ),其(qí )馀(yú )务(wù )崇(chóng )宽(kuān )贷(dài )。”封(fēng )孙(sūn )程(chéng )等(děng )皆(jiē )为(wéi )列(liè )侯(hóu ):程(chéng )食(shí )邑(yì )万(wàn )户(hù ),王(wáng )康(kāng )、王(wáng )国(guó )食(shí )九(jiǔ )千(qiān )户(hù ),黄(huáng )龙(lóng )食(shí )五(wǔ )千(qiān )户(hù ),彭(péng )恺(kǎi )、孟(mèng )叔(shū )、李(lǐ )建(jiàn )食(shí )四(sì )千(qiān )二(èr )百(bǎi )户(hù ),王(wáng )成(chéng )、张(zhāng )贤(xián )、史(shǐ )泛(fàn )、马(mǎ )国(guó )、王(wáng )道(dào )、李(lǐ )元(yuán )、杨(yáng )佗(tuó )、陈(chén )予(yǔ )、赵(zhào )封(fēng )、李(lǐ )刚(gāng )食(shí )四(sì )千(qiān )户(hù ),魏(wèi )猛(měng )食(shí )二(èr )千(qiān )户(hù ),苗(miáo )光(guāng )食(shí )千(qiān )户(hù ):是(shì )为(wéi )十(shí )九(jiǔ )侯(hóu ),加(jiā )赐(cì )车(chē )马(mǎ )、金(jīn )银(yín )、钱(qián )帛(bó )各(gè )有(yǒu )差(chà );李(lǐ )闰(rùn )以(yǐ )先(xiān )不(bú )豫(yù )谋(móu ),故(gù )不(bú )封(fēng )。擢(zhuó )孙(sūn )程(chéng )为(wéi )骑(qí )都(dōu )尉(wèi )。初(chū ),程(chéng )等(děng )入(rù )章(zhāng )台(tái )门(mén ),苗(miáo )光(guāng )独(dú )不(bú )入(rù )。诏(zhào )书(shū )录(lù )功(gōng )臣(chén ),令(lìng )王(wáng )康(kāng )疏(shū )名(míng ),康(kāng )诈(zhà )疏(shū )光(guāng )入(rù )章(zhāng )台(tái )门(mén )。光(guāng )未(wèi )受(shòu )符(fú )策(cè ),心(xīn )不(bú )自(zì )安(ān ),诣(yì )黄(huáng )门(mén )令(lìng )自(zì )告(gào )。有(yǒu )司(sī )奏(zòu )康(kāng )、光(guāng )欺(qī )诈(zhà )主(zhǔ )上(shàng );诏(zhào )书(shū )勿(wù )问(wèn )。以(yǐ )将(jiāng )作(zuò )大(dà )匠(jiàng )来(lái )历(lì )为(wéi )卫(wèi )尉(wèi )。祋(duì )讽(fěng )、刘(liú )玮(wěi )、闾(lǘ )丘(qiū )弘(hóng )等(děng )先(xiān )卒(zú ),皆(jiē )拜(bài )其(qí )子(zǐ )为(wéi )郎(láng )。硃(zhū )伥(chāng )、施(shī )延(yán )、陈(chén )光(guāng )、赵(zhào )代(dài )皆(jiē )见(jiàn )拔(bá )用(yòng ),后(hòu )至(zhì )公(gōng )卿(qīng )。征(zhēng )王(wáng )男(nán )、邴(bǐng )吉(jí )家(jiā )属(shǔ )还(hái )京(jīng )师(shī ),厚(hòu )加(jiā )赏(shǎng )赐(cì )。帝(dì )之(zhī )见(jiàn )废(fèi )也(yě ),监(jiān )太(tài )子(zǐ )家(jiā )小(xiǎo )黄(huáng )门(mén )籍(jí )建(jiàn )、傅(fù )高(gāo )梵(fàn )、长(zhǎng )秋(qiū )长(zhǎng )赵(zhào )熹(xī )、丞(chéng )良(liáng )贺(hè )、药(yào )长(zhǎng )夏(xià )珍(zhēn )皆(jiē )坐(zuò )徙(xǐ )朔(shuò )方(fāng );帝(dì )即(jí )位(wèi ),并(bìng )擢(zhuó )为(wéi )中(zhōng )常(cháng )侍(shì )。

初(chū ),阎(yán )显(xiǎn )辟(pì )崔(cuī )骃(yīn )之(zhī )子(zǐ )瑗(yuàn )为(wéi )吏(lì ),瑗(yuàn )以(yǐ )北(běi )乡(xiāng )侯(hóu )立(lì )不(bú )以(yǐ )正(zhèng ),知(zhī )显(xiǎn )将(jiāng )败(bài ),欲(yù )说(shuō )令(lìng )废(fèi )立(lì ),而(ér )显(xiǎn )日(rì )沉(chén )醉(zuì ),不(bú )能(néng )得(dé )见(jiàn ),乃(nǎi )谓(wèi )长(zhǎng )史(shǐ )陈(chén )禅(chán )曰(yuē ):“中(zhōng )常(cháng )侍(shì )江(jiāng )京(jīng )等(děng )惑(huò )蛊(gǔ )先(xiān )帝(dì ),废(fèi )黜(chù )正(zhèng )统(tǒng ),扶(fú )立(lì )疏(shū )孽(niè )。少(shǎo )帝(dì )即(jí )位(wèi ),发(fā )病(bìng )庙(miào )中(zhōng ),周(zhōu )勃(bó )之(zhī )征(zhēng ),于(yú )斯(sī )复(fù )见(jiàn )。今(jīn )欲(yù )与(yǔ )君(jūn )共(gòng )求(qiú )见(jiàn )说(shuō )将(jiāng )军(jūn ),白(bái )太(tài )后(hòu ),收(shōu )京(jīng )等(děng ),废(fèi )少(shǎo )帝(dì ),引(yǐn )立(lì )济(jì )阴(yīn )王(wáng ),必(bì )上(shàng )当(dāng )天(tiān )心(xīn ),下(xià )合(hé )人(rén )望(wàng ),伊(yī )、霍(huò )之(zhī )功(gōng )不(bú )下(xià )席(xí )而(ér )立(lì ),则(zé )将(jiāng )军(jūn )兄(xiōng )弟(dì )传(chuán )祚(zuò )于(yú )无(wú )穷(qióng );若(ruò )拒(jù )违(wéi )天(tiān )意(yì ),久(jiǔ )旷(kuàng )神(shén )器(qì ),则(zé )将(jiāng )以(yǐ )无(wú )罪(zuì )并(bìng )辜(gū )元(yuán )恶(è )。此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )祸(huò )福(fú )之(zhī )会(huì ),分(fèn )功(gōng )之(zhī )时(shí )也(yě )。”禅(chán )犹(yóu )豫(yù )未(wèi )敢(gǎn )从(cóng )。会(huì )显(xiǎn )败(bài ),瑗(yuàn )坐(zuò )被(bèi )斥(chì );门(mén )生(shēng )苏(sū )祗(zhī )欲(yù )上(shàng )书(shū )言(yán )状(zhuàng ),瑗(yuàn )遽(jù )止(zhǐ )之(zhī )。时(shí )陈(chén )禅(chán )为(wéi )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi ),召(zhào )瑗(yuàn )谓(wèi )曰(yuē ):“弟(dì )听(tīng )祗(zhī )上(shàng )书(shū ),禅(chán )请(qǐng )为(wéi )之(zhī )证(zhèng )。”瑗(yuàn )曰(yuē ):“此(cǐ )譬(pì )犹(yóu )儿(ér )妾(qiè )屏(píng )语(yǔ )耳(ěr ),愿(yuàn )使(shǐ )君(jūn )勿(wù )复(fù )出(chū )口(kǒu )。”遂(suí )辞(cí )归(guī ),不(bú )复(fù )应(yīng )州(zhōu )郡(jùn )命(mìng )。

己(jǐ )卯(mǎo ),以(yǐ )诸(zhū )王(wáng )礼(lǐ )葬(zàng )北(běi )乡(xiāng )侯(hóu )。

司(sī )空(kōng )刘(liú )授(shòu )以(yǐ )阿(ā )附(fù )恶(è )逆(nì ),辟(pì )召(zhào )非(fēi )其(qí )人(rén ),策(cè )免(miǎn )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),甲(jiǎ )申(shēn ),以(yǐ )少(shǎo )府(fǔ )河(hé )南(nán )陶(táo )敦(dūn )为(wéi )司(sī )空(kōng )。

杨(yáng )震(zhèn )门(mén )生(shēng )虞(yú )放(fàng )、陈(chén )翼(yì )诣(yì )阙(què )追(zhuī )讼(sòng )震(zhèn )事(shì );诏(zhào )除(chú )震(zhèn )二(èr )子(zǐ )为(wéi )郎(láng ),赠(zèng )钱(qián )百(bǎi )万(wàn ),以(yǐ )礼(lǐ )改(gǎi )葬(zàng )于(yú )华(huá )阴(yīn )潼(tóng )亭(tíng ),远(yuǎn )近(jìn )毕(bì )至(zhì )。有(yǒu )大(dà )鸟(niǎo )高(gāo )丈(zhàng )馀(yú )集(jí )震(zhèn )丧(sàng )前(qián ),郡(jùn )以(yǐ )状(zhuàng )上(shàng )。帝(dì )感(gǎn )震(zhèn )忠(zhōng )直(zhí ),诏(zhào )复(fù )以(yǐ )中(zhōng )牢(láo )具(jù )祠(cí )之(zhī )。议(yì )郎(láng )陈(chén )禅(chán )以(yǐ )为(wéi ):“阎(yán )太(tài )后(hòu )与(yǔ )帝(dì )无(wú )母(mǔ )子(zǐ )恩(ēn ),宜(yí )徙(xǐ )别(bié )馆(guǎn ),绝(jué )朝(cháo )见(jiàn ),”群(qún )臣(chén )议(yì )者(zhě )咸(xián )以(yǐ )为(wéi )宜(yí )。司(sī )徒(tú )掾(yuàn )汝(rǔ )南(nán )周(zhōu )举(jǔ )谓(wèi )李(lǐ )郃(xiá )曰(yuē ):“昔(xī )瞽(gǔ )瞍(sǒu )常(cháng )欲(yù )杀(shā )舜(shùn ),舜(shùn )事(shì )之(zhī )逾(yú )谨(jǐn );郑(zhèng )武(wǔ )姜(jiāng )谋(móu )杀(shā )庄(zhuāng )公(gōng ),庄(zhuāng )公(gōng )誓(shì )之(zhī )黄(huáng )泉(quán ),秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )怨(yuàn )母(mǔ )失(shī )行(háng ),久(jiǔ )而(ér )隔(gé )绝(jué ),后(hòu )感(gǎn )颍(yǐng )考(kǎo )叔(shū )、茅(máo )焦(jiāo )之(zhī )言(yán ),复(fù )修(xiū )子(zǐ )道(dào );书(shū )传(chuán )美(měi )之(zhī )。今(jīn )诸(zhū )阎(yán )新(xīn )诛(zhū ),太(tài )后(hòu )幽(yōu )在(zài )离(lí )宫(gōng ),若(ruò )悲(bēi )愁(chóu )生(shēng )疾(jí ),一(yī )旦(dàn )不(bú )虞(yú ),主(zhǔ )上(shàng )将(jiāng )何(hé )以(yǐ )令(lìng )于(yú )天(tiān )下(xià )!如(rú )从(cóng )禅(chán )议(yì ),后(hòu )世(shì )归(guī )咎(jiù )明(míng )公(gōng )。宜(yí )密(mì )表(biǎo )朝(cháo )廷(tíng ),令(lìng )奉(fèng )太(tài )后(hòu ),率(lǜ )群(qún )臣(chén )朝(cháo )觐(jìn )如(rú )旧(jiù ),以(yǐ )厌(yàn )天(tiān )心(xīn ),以(yǐ )答(dá )人(rén )望(wàng )!”郃(xiá )即(jí )上(shàng )疏(shū )陈(chén )之(zhī )。

孝(xiào )安(ān )皇(huáng )帝(dì )下(xià )永(yǒng )建(jiàn )元(yuán )年(nián )(丙(bǐng )寅(yín ),公(gōng )元(yuán )一(yī )二(èr )六(liù )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),帝(dì )朝(cháo )太(tài )后(hòu )于(yú )东(dōng )宫(gōng ),太(tài )后(hòu )意(yì )乃(nǎi )安(ān )。

甲(jiǎ )寅(yín ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

辛(xīn )未(wèi ),皇(huáng )太(tài )后(hòu )阎(yán )氏(shì )崩(bēng )。

辛(xīn )巳(sì ),太(tài )傅(fù )冯(féng )石(shí )、太(tài )尉(wèi )刘(liú )熹(xī )以(yǐ )阿(ā )党(dǎng )权(quán )贵(guì )免(miǎn )。司(sī )徒(tú )李(lǐ )郃(xiá )罢(bà )。

二(èr )月(yuè ),甲(jiǎ )申(shēn ),葬(zàng )安(ān )思(sī )皇(huáng )后(hòu )。

丙(bǐng )戌(xū ),以(yǐ )太(tài )常(cháng )桓(huán )焉(yān )为(wéi )太(tài )傅(fù );大(dà )鸿(hóng )胪(lú )京(jīng )兆(zhào )硃(zhū )宠(chǒng )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),参(cān )录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì );长(zhǎng )乐(lè )少(shǎo )府(fǔ )硃(zhū )伥(chāng )为(wéi )司(sī )徒(tú )。

封(fēng )尚(shàng )书(shū )郭(guō )镇(zhèn )为(wéi )定(dìng )颍(yǐng )侯(hóu )。

陇(lǒng )西(xī )钟(zhōng )羌(qiāng )反(fǎn ),校(xiào )尉(wèi )马(mǎ )贤(xián )击(jī )之(zhī ),战(zhàn )于(yú )临(lín )洮(táo ),斩(zhǎn )首(shǒu )千(qiān )馀(yú )级(jí ),羌(qiāng )众(zhòng )皆(jiē )降(jiàng );由(yóu )是(shì )凉(liáng )州(zhōu )复(fù )安(ān )。

六(liù )月(yuè ),己(jǐ )亥(hài ),封(fēng )济(jì )南(nán )简(jiǎn )王(wáng )错(cuò )子(zǐ )显(xiǎn )为(wéi )济(jì )南(nán )王(wáng )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),庚(gēng )午(wǔ ),以(yǐ )卫(wèi )尉(wèi )来(lái )历(lì )为(wéi )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )。

八(bā )月(yuè ),鲜(xiān )卑(bēi )寇(kòu )代(dài )郡(jùn ),太(tài )守(shǒu )李(lǐ )超(chāo )战(zhàn )殁(mò )。

司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )虞(yú )诩(xǔ )到(dào )官(guān )数(shù )月(yuè ),奏(zòu )冯(féng )石(shí )、刘(liú )熹(xī ),免(miǎn )之(zhī ),又(yòu )劾(hé )奏(zòu )中(zhōng )常(cháng )侍(shì )程(chéng )璜(huáng )、陈(chén )秉(bǐng )、孟(mèng )生(shēng )、李(lǐ )闰(rùn )等(děng ),百(bǎi )官(guān )侧(cè )目(mù ),号(hào )为(wéi )苛(kē )刻(kè )。三(sān )公(gōng )劾(hé )奏(zòu ):“诩(xǔ )盛(shèng )夏(xià )多(duō )拘(jū )系(xì )无(wú )辜(gū ),为(wéi )吏(lì )民(mín )患(huàn )。”诩(xǔ )上(shàng )书(shū )自(zì )讼(sòng )曰(yuē ):“法(fǎ )禁(jìn )者(zhě ),俗(sú )之(zhī )堤(dī )防(fáng );刑(xíng )罚(fá )者(zhě ),民(mín )之(zhī )衔(xián )辔(pèi )。今(jīn )州(zhōu )曰(yuē )任(rèn )郡(jùn ),郡(jùn )曰(yuē )任(rèn )县(xiàn ),更(gèng )相(xiàng )委(wěi )远(yuǎn ),百(bǎi )姓(xìng )怨(yuàn )穷(qióng );以(yǐ )苟(gǒu )容(róng )为(wéi )贤(xián ),尽(jìn )节(jiē )为(wéi )愚(yú )。臣(chén )所(suǒ )发(fā )举(jǔ ),臧(zāng )罪(zuì )非(fēi )一(yī )。三(sān )府(fǔ )恐(kǒng )为(wéi )臣(chén )所(suǒ )奏(zòu ),遂(suí )加(jiā )诬(wū )罪(zuì )。臣(chén )将(jiāng )从(cóng )史(shǐ )鱼(yú )死(sǐ ),即(jí )以(yǐ )尸(shī )谏(jiàn )耳(ěr )!”帝(dì )省(shěng )其(qí )章(zhāng ),乃(nǎi )不(bú )罪(zuì )诩(xǔ )。中(zhōng )常(cháng )侍(shì )张(zhāng )防(fáng )卖(mài )弄(nòng )权(quán )势(shì ),请(qǐng )托(tuō )受(shòu )取(qǔ );诩(xǔ )案(àn )之(zhī ),屡(lǚ )寝(qǐn )不(bú )报(bào )。诩(xǔ )不(bú )胜(shèng )其(qí )愤(fèn ),乃(nǎi )自(zì )系(xì )廷(tíng )尉(wèi ),奏(zòu )言(yán )曰(yuē ):“昔(xī )孝(xiào )安(ān )皇(huáng )帝(dì )任(rèn )用(yòng )樊(fán )丰(fēng ),交(jiāo )乱(luàn )嫡(dí )统(tǒng ),几(jǐ )亡(wáng )社(shè )稷(jì )。今(jīn )者(zhě )张(zhāng )防(fáng )复(fù )弄(nòng )威(wēi )柄(bǐng ),国(guó )家(jiā )之(zhī )祸(huò )将(jiāng )重(zhòng )至(zhì )矣(yǐ )。臣(chén )不(bú )忍(rěn )与(yǔ )防(fáng )同(tóng )朝(cháo ),谨(jǐn )自(zì )系(xì )以(yǐ )闻(wén ),无(wú )令(lìng )臣(chén )袭(xí )杨(yáng )震(zhèn )之(zhī )迹(jì )!”书(shū )奏(zòu ),防(fáng )流(liú )涕(tì )诉(sù )帝(dì ),诩(xǔ )坐(zuò )论(lùn )输(shū )左(zuǒ )校(xiào );防(fáng )必(bì )欲(yù )害(hài )之(zhī ),二(èr )日(rì )之(zhī )中(zhōng ),传(chuán )考(kǎo )四(sì )狱(yù )。狱(yù )吏(lì )劝(quàn )诩(xǔ )自(zì )引(yǐn ),诩(xǔ )曰(yuē ):“宁(níng )伏(fú )欧(ōu )刀(dāo )以(yǐ )示(shì )远(yuǎn )近(jìn )!喑(yīn )呜(wū )自(zì )杀(shā ),是(shì )非(fēi )孰(shú )辨(biàn )邪(xié )!”浮(fú )阳(yáng )侯(hóu )孙(sūn )程(chéng )、祝(zhù )阿(ā )侯(hóu )张(zhāng )贤(xián )相(xiàng )率(lǜ )乞(qǐ )见(jiàn ),程(chéng )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )始(shǐ )与(yǔ )臣(chén )等(děng )造(zào )事(shì )之(zhī )时(shí ),常(cháng )疾(jí )奸(jiān )臣(chén ),知(zhī )其(qí )倾(qīng )国(guó )。今(jīn )者(zhě )即(jí )位(wèi )而(ér )复(fù )自(zì )为(wéi ),何(hé )以(yǐ )非(fēi )先(xiān )帝(dì )乎(hū )!司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )虞(yú )诩(xǔ )为(wéi )陛(bì )下(xià )尽(jìn )忠(zhōng ),而(ér )更(gèng )被(bèi )拘(jū )系(xì );常(cháng )侍(shì )张(zhāng )防(fáng )臧(zāng )罪(zuì )明(míng )正(zhèng ),反(fǎn )构(gòu )忠(zhōng )良(liáng )。今(jīn )客(kè )星(xīng )守(shǒu )羽(yǔ )林(lín ),其(qí )占(zhàn )宫(gōng )中(zhōng )有(yǒu )奸(jiān )臣(chén );宜(yí )急(jí )收(shōu )防(fáng )送(sòng )狱(yù ),以(yǐ )塞(sāi )天(tiān )变(biàn )。”时(shí )防(fáng )立(lì )在(zài )帝(dì )后(hòu ),程(chéng )叱(chì )防(fáng )曰(yuē ):“奸(jiān )臣(chén )张(zhāng )防(fáng ),何(hé )不(bú )下(xià )殿(diàn )!”防(fáng )不(bú )得(dé )已(yǐ ),趋(qū )就(jiù )东(dōng )箱(xiāng )。程(chéng )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )急(jí )收(shōu )防(fáng ),无(wú )令(lìng )从(cóng )阿(ā )母(mǔ )求(qiú )请(qǐng )!”帝(dì )问(wèn )诸(zhū )尚(shàng )书(shū ),尚(shàng )书(shū )贾(jiǎ )朗(lǎng )素(sù )与(yǔ )防(fáng )善(shàn ),证(zhèng )诩(xǔ )之(zhī )罪(zuì );帝(dì )疑(yí )焉(yān ),谓(wèi )程(chéng )曰(yuē ):“且(qiě )出(chū ),吾(wú )方(fāng )思(sī )之(zhī )!”于(yú )是(shì )诩(xǔ )子(zǐ )顗(yǐ )与(yǔ )门(mén )生(shēng )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),举(jǔ )幡(fān )候(hòu )中(zhōng )常(cháng )侍(shì )高(gāo )梵(fàn )车(chē ),叩(kòu )头(tóu )流(liú )血(xuè ),诉(sù )言(yán )枉(wǎng )状(zhuàng )。梵(fàn )入(rù )言(yán )之(zhī ),防(fáng )坐(zuò )徙(xǐ )边(biān ),贾(jiǎ )朗(lǎng )等(děng )六(liù )人(rén )或(huò )死(sǐ )或(huò )黜(chù );即(jí )日(rì )赦(shè )出(chū )诩(xǔ )。程(chéng )复(fù )上(shàng )书(shū )陈(chén )诩(xǔ )有(yǒu )大(dà )功(gōng ),语(yǔ )甚(shèn )切(qiē )激(jī )。帝(dì )感(gǎn )悟(wù ),复(fù )征(zhēng )拜(bài )议(yì )郎(láng );数(shù )日(rì ),迁(qiān )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )。诩(xǔ )上(shàng )疏(shū )荐(jiàn )议(yì )郎(láng )南(nán )阳(yáng )左(zuǒ )雄(xióng )曰(yuē ):“臣(chén )见(jiàn )方(fāng )今(jīn )公(gōng )卿(qīng )以(yǐ )下(xià ),类(lèi )多(duō )拱(gǒng )默(mò ),以(yǐ )树(shù )恩(ēn )为(wéi )贤(xián ),尽(jìn )节(jiē )为(wéi )愚(yú ),至(zhì )相(xiàng )戒(jiè )曰(yuē ):‘白(bái )璧(bì )不(bú )可(kě )为(wéi ),容(róng )容(róng )多(duō )后(hòu )福(fú )。’伏(fú )见(jiàn )议(yì )郎(láng )左(zuǒ )雄(xióng ),有(yǒu )王(wáng )臣(chén )蹇(jiǎn )蹇(jiǎn )之(zhī )节(jiē ),宜(yí )擢(zhuó )在(zài )喉(hóu )舌(shé )之(zhī )官(guān ),必(bì )有(yǒu )国(guó )弼(bì )之(zhī )益(yì )。”由(yóu )是(shì )拜(bài )雄(xióng )尚(shàng )书(shū )。

浮(fú )阳(yáng )侯(hóu )孙(sūn )程(chéng )等(děng )怀(huái )表(biǎo )上(shàng )殿(diàn )争(zhēng )功(gōng ),帝(dì )怒(nù )。有(yǒu )司(sī )劾(hé )奏(zòu )“程(chéng )等(děng )干(gàn )乱(luàn )悖(bèi )逆(nì ),王(wáng )国(guó )等(děng )皆(jiē )与(yǔ )程(chéng )党(dǎng ),久(jiǔ )留(liú )京(jīng )都(dōu ),益(yì )其(qí )骄(jiāo )恣(zì )。”帝(dì )乃(nǎi )免(miǎn )程(chéng )等(děng )官(guān ),悉(xī )徙(xǐ )封(fēng )远(yuǎn )县(xiàn )。因(yīn )遣(qiǎn )十(shí )九(jiǔ )侯(hóu )就(jiù )国(guó ),敕(chì )洛(luò )阳(yáng )令(lìng )促(cù )期(qī )发(fā )遗(yí )。司(sī )徒(tú )掾(yuàn )周(zhōu )举(jǔ )说(shuō )硃(zhū )伥(chāng )曰(yuē ):“朝(cháo )廷(tíng )在(zài )西(xī )钟(zhōng )下(xià )时(shí ),非(fēi )孙(sūn )程(chéng )等(děng )岂(qǐ )立(lì )!今(jīn )忘(wàng )其(qí )大(dà )德(dé ),录(lù )其(qí )小(xiǎo )过(guò )。如(rú )道(dào )路(lù )夭(yāo )折(shé ),帝(dì )有(yǒu )杀(shā )功(gōng )臣(chén )之(zhī )讥(jī )。及(jí )今(jīn )未(wèi )去(qù ),宜(yí )急(jí )表(biǎo )之(zhī )!伥(chāng )曰(yuē ):“今(jīn )诏(zhào )指(zhǐ )方(fāng )怒(nù ),吾(wú )独(dú )表(biǎo )此(cǐ ),必(bì )致(zhì )罪(zuì )谴(qiǎn )。”举(jǔ )曰(yuē ):“明(míng )公(gōng )年(nián )过(guò )八(bā )十(shí ),位(wèi )为(wéi )台(tái )辅(fǔ ),不(bú )于(yú )今(jīn )时(shí )竭(jié )忠(zhōng )报(bào )国(guó ),惜(xī )身(shēn )安(ān ),欲(yù )以(yǐ )何(hé )求(qiú )!禄(lù )位(wèi )虽(suī )全(quán ),必(bì )陷(xiàn )佞(nìng )邪(xié )之(zhī )机(jī );谏(jiàn )而(ér )获(huò )罪(zuì ),犹(yóu )有(yǒu )忠(zhōng )贞(zhēn )之(zhī )名(míng )。若(ruò )举(jǔ )言(yán )不(bú )足(zú )采(cǎi ),请(qǐng )从(cóng )此(cǐ )辞(cí )!”伥(chāng )乃(nǎi )表(biǎo )谏(jiàn ),帝(dì )果(guǒ )从(cóng )之(zhī )。程(chéng )徙(xǐ )封(fēng )宜(yí )城(chéng )侯(hóu ),到(dào )国(guó ),怨(yuàn )恨(hèn )恚(huì )怼(duì ),封(fēng )还(hái )印(yìn )绶(shòu )、符(fú )策(cè ),亡(wáng )归(guī )京(jīng )师(shī ),往(wǎng )来(lái )山(shān )中(zhōng )。诏(zhào )书(shū )追(zhuī )求(qiú ),复(fù )故(gù )爵(jué )土(tǔ ),赐(cì )车(chē )马(mǎ )、衣(yī )物(wù ),遣(qiǎn )还(hái )国(guó )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),丁(dīng )亥(hài ),司(sī )空(kōng )陶(táo )敦(dūn )免(miǎn )。

朔(shuò )方(fāng )以(yǐ )西(xī ),障(zhàng )塞(sāi )多(duō )坏(huài ),鲜(xiān )卑(bēi )因(yīn )此(cǐ )数(shù )侵(qīn )南(nán )匈(xiōng )奴(nú );单(dān )于(yú )忧(yōu )恐(kǒng ),上(shàng )书(shū )乞(qǐ )修(xiū )复(fù )障(zhàng )塞(sāi )。庚(gēng )寅(yín ),诏(zhào ):“黎(lí )阳(yáng )营(yíng )兵(bīng )出(chū )屯(tún )中(zhōng )山(shān )北(běi )界(jiè );令(lìng )缘(yuán )边(biān )郡(jùn )增(zēng )置(zhì )步(bù )兵(bīng ),列(liè )屯(tún )塞(sāi )下(xià ),教(jiāo )习(xí )战(zhàn )射(shè )。”

以(yǐ )廷(tíng )尉(wèi )张(zhāng )皓(hào )为(wéi )司(sī )空(kōng )。

班(bān )勇(yǒng )更(gèng )立(lì )车(chē )师(shī )后(hòu )部(bù )故(gù )王(wáng )子(zǐ )加(jiā )特(tè )奴(nú )为(wéi )王(wáng )。勇(yǒng )又(yòu )使(shǐ )别(bié )校(xiào )诛(zhū )斩(zhǎn )东(dōng )且(qiě )弥(mí )王(wáng ),亦(yì )更(gèng )立(lì )其(qí )种(zhǒng )人(rén )为(wéi )王(wáng );于(yú )是(shì )车(chē )师(shī )六(liù )国(guó )悉(xī )平(píng )。勇(yǒng )遂(suí )发(fā )诸(zhū )国(guó )兵(bīng )击(jī )匈(xiōng )奴(nú ),呼(hū )衔(xián )王(wáng )亡(wáng )走(zǒu ),其(qí )众(zhòng )二(èr )万(wàn )馀(yú )人(rén )皆(jiē )降(jiàng )。生(shēng )得(dé )单(dān )于(yú )人(rén )兄(xiōng ),勇(yǒng )使(shǐ )加(jiā )特(tè )奴(nú )手(shǒu )斩(zhǎn )之(zhī ),以(yǐ )结(jié )车(chē )师(shī )、匈(xiōng )奴(nú )之(zhī )隙(xì )。北(běi )单(dān )于(yú )自(zì )将(jiāng )万(wàn )馀(yú )骑(qí )入(rù )后(hòu )部(bù ),至(zhì )金(jīn )且(qiě )谷(gǔ );勇(yǒng )使(shǐ )假(jiǎ )司(sī )马(mǎ )曹(cáo )俊(jùn )救(jiù )之(zhī ),单(dān )于(yú )引(yǐn )去(qù ),俊(jùn )追(zhuī )斩(zhǎn )其(qí )贵(guì )人(rén )骨(gǔ )都(dōu )侯(hóu )。于(yú )是(shì )呼(hū )衍(yǎn )王(wáng )遂(suí )徙(xǐ )居(jū )枯(kū )梧(wú )河(hé )上(shàng ),是(shì )后(hòu )车(chē )师(shī )无(wú )复(fù )虏(lǔ )迹(jì )。

孝(xiào )安(ān )皇(huáng )帝(dì )下(xià )永(yǒng )建(jiàn )二(èr )年(nián )(丁(dīng )卯(mǎo ),公(gōng )元(yuán )一(yī )二(èr )七(qī )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )张(zhāng )国(guó )以(yǐ )南(nán )单(dān )于(yú )兵(bīng )击(jī )鲜(xiān )卑(bēi )其(qí )至(zhì )鞬(jiān ),破(pò )之(zhī )。二(èr )月(yuè ),辽(liáo )东(dōng )鲜(xiān )卑(bēi )寇(kòu )辽(liáo )东(dōng )玄(xuán )菟(tú );乌(wū )桓(huán )校(xiào )尉(wèi )耿(gěng )晔(yè )发(fā )缘(yuán )边(biān )诸(zhū )郡(jùn )兵(bīng )及(jí )乌(wū )桓(huán )出(chū )塞(sāi )击(jī )之(zhī ),斩(zhǎn )获(huò )甚(shèn )众(zhòng );鲜(xiān )卑(bēi )三(sān )万(wàn )人(rén )诣(yì )辽(liáo )东(dōng )降(jiàng )。

三(sān )月(yuè ),旱(hàn )。

初(chū ),帝(dì )母(mǔ )李(lǐ )氏(shì )瘗(yì )在(zài )洛(luò )阳(yáng )北(běi ),帝(dì )初(chū )不(bú )知(zhī );至(zhì )是(shì ),左(zuǒ )右(yòu )白(bái )之(zhī ),帝(dì )乃(nǎi )发(fā )哀(āi ),亲(qīn )到(dào )瘗(yì )所(suǒ ),更(gèng )以(yǐ )礼(lǐ )殡(bìn )。六(liù )月(yuè ),乙(yǐ )酉(yǒu ),追(zhuī )谥(shì )为(wéi )恭(gōng )愍(mǐn )皇(huáng )后(hòu ),葬(zàng )于(yú )恭(gōng )陵(líng )之(zhī )北(běi )。

西(xī )域(yù )城(chéng )郭(guō )诸(zhū )国(guó )皆(jiē )服(fú )于(yú )汉(hàn ),唯(wéi )焉(yān )耆(qí )王(wáng )元(yuán )孟(mèng )未(wèi )降(jiàng ),班(bān )勇(yǒng )奏(zòu )请(qǐng )攻(gōng )之(zhī )。于(yú )是(shì )遣(qiǎn )敦(dūn )煌(huáng )太(tài )守(shǒu )张(zhāng )朗(lǎng )将(jiāng )河(hé )西(xī )四(sì )郡(jùn )兵(bīng )三(sān )千(qiān )人(rén )配(pèi )勇(yǒng ),因(yīn )发(fā )诸(zhū )国(guó )兵(bīng )四(sì )万(wàn )馀(yú )人(rén )分(fèn )为(wéi )两(liǎng )道(dào )击(jī )之(zhī )。勇(yǒng )从(cóng )南(nán )道(dào ),朗(lǎng )从(cóng )北(běi )道(dào ),约(yuē )期(qī )俱(jù )至(zhì )焉(yān )耆(qí )。而(ér )朗(lǎng )先(xiān )有(yǒu )罪(zuì ),欲(yù )徼(jiǎo )功(gōng )自(zì )赎(shú ),遂(suí )先(xiān )期(qī )至(zhì )爵(jué )离(lí )关(guān ),遣(qiǎn )司(sī )马(mǎ )将(jiāng )兵(bīng )前(qián )战(zhàn ),获(huò )首(shǒu )虏(lǔ )二(èr )千(qiān )馀(yú )人(rén ),元(yuán )孟(mèng )惧(jù )诛(zhū ),逆(nì )遣(qiǎn )使(shǐ )乞(qǐ )降(jiàng )。张(zhāng )朗(lǎng )径(jìng )入(rù )焉(yān )耆(qí ),受(shòu )降(jiàng )而(ér )还(hái )。朗(lǎng )得(dé )免(miǎn )诛(zhū ),勇(yǒng )以(yǐ )后(hòu )期(qī )征(zhēng ),下(xià )狱(yù ),免(miǎn )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),甲(jiǎ )戌(xū )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

壬(rén )午(wǔ ),太(tài )尉(wèi )硃(zhū )宠(chǒng )、司(sī )徒(tú )硃(zhū )伥(chāng )免(miǎn )。庚(gēng )子(zǐ ),以(yǐ )太(tài )常(cháng )刘(liú )光(guāng )为(wéi )太(tài )尉(wèi )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì ),光(guāng )禄(lù )勋(xūn )汝(rǔ )南(nán )许(xǔ )敬(jìng )为(wéi )司(sī )徒(tú )。光(guāng ),矩(jǔ )之(zhī )弟(dì )也(yě )。敬(jìng )仕(shì )于(yú )和(hé )、安(ān )之(zhī )间(jiān ),当(dāng )窦(dòu )、邓(dèng )、阎(yán )氏(shì )之(zhī )盛(shèng ),无(wú )所(suǒ )屈(qū )挠(náo );三(sān )家(jiā )既(jì )败(bài ),士(shì )大(dà )夫(fū )多(duō )染(rǎn )污(wū )者(zhě ),独(dú )无(wú )谤(bàng )言(yán )及(jí )于(yú )敬(jìng ),当(dāng )世(shì )以(yǐ )此(cǐ )贵(guì )之(zhī )。

初(chū ),南(nán )阳(yáng )樊(fán )英(yīng ),少(shǎo )有(yǒu )学(xué )行(háng ),名(míng )著(zhe )海(hǎi )内(nèi ),陷(xiàn )于(yú )壶(hú )山(shān )之(zhī )阳(yáng ),州(zhōu )郡(jùn )前(qián )后(hòu )礼(lǐ )请(qǐng ),不(bú )应(yīng );公(gōng )卿(qīng )举(jǔ )贤(xián )良(liáng )、方(fāng )正(zhèng )、有(yǒu )道(dào ),皆(jiē )不(bú )行(háng );安(ān )帝(dì )赐(cì )策(cè )书(shū )征(zhēng )之(zhī ),不(bú )赴(fù )。是(shì )岁(suì ),帝(dì )复(fù )以(yǐ )策(cè )书(shū )、玄(xuán )纁(xūn ),备(bèi )礼(lǐ )征(zhēng )英(yīng ),英(yīng )固(gù )辞(cí )疾(jí )笃(dǔ )。诏(zhào )切(qiē )责(zé )郡(jùn )县(xiàn ),驾(jià )载(zǎi )上(shàng )道(dào )。英(yīng )不(bú )得(dé )已(yǐ ),到(dào )京(jīng ),称(chēng )疾(jí )不(bú )肯(kěn )起(qǐ );强(qiáng )舆(yú )入(rù )殿(diàn ),犹(yóu )不(bú )能(néng )屈(qū )。帝(dì )使(shǐ )出(chū )就(jiù )太(tài )医(yī )养(yǎng )疾(jí ),月(yuè )致(zhì )羊(yáng )酒(jiǔ )。其(qí )后(hòu )帝(dì )乃(nǎi )为(wéi )英(yīng )设(shè )坛(tán ),令(lìng )公(gōng )车(chē )令(lìng )导(dǎo ),尚(shàng )书(shū )奉(fèng )引(yǐn ),赐(cì )几(jǐ )、杖(zhàng ),待(dài )以(yǐ )师(shī )傅(fù )之(zhī )礼(lǐ ),延(yán )问(wèn )得(dé )失(shī ),拜(bài )五(wǔ )官(guān )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )。数(shù )月(yuè ),英(yīng )称(chēng )疾(jí )笃(dǔ );诏(zhào )以(yǐ )为(wéi )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū ),赐(cì )告(gào )归(guī ),令(lìng )在(zài )所(suǒ )送(sòng )谷(gǔ ),以(yǐ )岁(suì )时(shí )致(zhì )牛(niú )酒(jiǔ )。英(yīng )辞(cí )位(wèi )不(bú )受(shòu ),有(yǒu )诏(zhào )譬(pì )旨(zhǐ ),勿(wù )听(tīng )。英(yīng )初(chū )被(bèi )诏(zhào )命(mìng ),众(zhòng )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )必(bì )不(bú )降(jiàng )志(zhì )。南(nán )郡(jùn )王(wáng )逸(yì )素(sù )与(yǔ )英(yīng )善(shàn ),因(yīn )与(yǔ )其(qí )书(shū ),多(duō )引(yǐn )古(gǔ )譬(pì )谕(yù ),劝(quàn )使(shǐ )就(jiù )聘(pìn )。英(yīng )顺(shùn )逸(yì )议(yì )而(ér )至(zhì );及(jí )后(hòu )应(yīng )对(duì )无(wú )奇(qí )谋(móu )深(shēn )策(cè ),谈(tán )者(zhě )以(yǐ )为(wéi )失(shī )望(wàng )。河(hé )南(nán )张(zhāng )楷(kǎi )与(yǔ )英(yīng )俱(jù )征(zhēng ),谓(wèi )英(yīng )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )有(yǒu )二(èr )道(dào ),出(chū )与(yǔ )处(chù )也(yě )。吾(wú )前(qián )以(yǐ )子(zǐ )之(zhī )出(chū ),能(néng )辅(fǔ )是(shì )君(jūn )也(yě ),济(jì )斯(sī )民(mín )也(yě )。而(ér )子(zǐ )始(shǐ )以(yǐ )不(bú )訾(zī )之(zhī )身(shēn ),怒(nù )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )主(zhǔ ),及(jí )其(qí )享(xiǎng )受(shòu )爵(jué )禄(lù ),又(yòu )不(bú )闻(wén )匡(kuāng )救(jiù )之(zhī )术(shù ),进(jìn )退(tuì )无(wú )所(suǒ )据(jù )矣(yǐ )。”

臣(chén )光(guāng )曰(yuē ):古(gǔ )之(zhī )君(jūn )子(zǐ ),邦(bāng )有(yǒu )道(dào )则(zé )仕(shì ),邦(bāng )无(wú )道(dào )则(zé )隐(yǐn )。隐(yǐn )非(fēi )君(jūn )子(zǐ )之(zhī )所(suǒ )欲(yù )也(yě )。人(rén )莫(mò )己(jǐ )知(zhī )而(ér )道(dào )不(bú )得(dé )行(háng ),群(qún )邪(xié )共(gòng )处(chù )而(ér )害(hài )将(jiāng )及(jí )身(shēn ),故(gù )深(shēn )藏(cáng )以(yǐ )避(bì )之(zhī )。王(wáng )者(zhě )举(jǔ )逸(yì )民(mín ),扬(yáng )仄(zè )陋(lòu ),固(gù )为(wéi )其(qí )有(yǒu )益(yì )于(yú )国(guó )家(jiā ),非(fēi )以(yǐ )徇(xùn )世(shì )俗(sú )之(zhī )耳(ěr )目(mù )也(yě )。是(shì )故(gù )有(yǒu )道(dào )德(dé )足(zú )以(yǐ )尊(zūn )主(zhǔ ),智(zhì )能(néng )足(zú )以(yǐ )庇(bì )民(mín ),被(bèi )褐(hè )怀(huái )玉(yù ),深(shēn )藏(cáng )不(bú )市(shì ),则(zé )王(wáng )者(zhě )当(dāng )尽(jìn )礼(lǐ )以(yǐ )致(zhì )之(zhī ),屈(qū )体(tǐ )以(yǐ )下(xià )之(zhī ),虚(xū )心(xīn )以(yǐ )访(fǎng )之(zhī ),克(kè )己(jǐ )以(yǐ )从(cóng )之(zhī ),然(rán )后(hòu )能(néng )利(lì )泽(zé )施(shī )于(yú )四(sì )表(biǎo ),功(gōng )烈(liè )格(gé )于(yú )上(shàng )下(xià )。盖(gài )取(qǔ )其(qí )道(dào )不(bú )取(qǔ )其(qí )人(rén ),务(wù )其(qí )实(shí )不(bú )务(wù )其(qí )名(míng )也(yě )。

其(qí )或(huò )礼(lǐ )备(bèi )而(ér )不(bú )至(zhì ),意(yì )勤(qín )而(ér )不(bú )起(qǐ ),则(zé )姑(gū )内(nèi )自(zì )循(xún )省(shěng )而(ér )不(bú )敢(gǎn )强(qiáng )致(zhì )其(qí )人(rén ),曰(yuē ):岂(qǐ )吾(wú )德(dé )之(zhī )薄(báo )而(ér )不(bú )足(zú )慕(mù )乎(hū )?政(zhèng )之(zhī )乱(luàn )而(ér )不(bú )可(kě )辅(fǔ )乎(hū )?群(qún )小(xiǎo )在(zài )朝(cháo )而(ér )不(bú )敢(gǎn )进(jìn )乎(hū )?诚(chéng )心(xīn )不(bú )至(zhì )而(ér )忧(yōu )其(qí )言(yán )之(zhī )不(bú )用(yòng )乎(hū )?何(hé )贤(xián )者(zhě )之(zhī )不(bú )我(wǒ )从(cóng )也(yě )?苟(gǒu )其(qí )德(dé )已(yǐ )厚(hòu )矣(yǐ ),政(zhèng )已(yǐ )治(zhì )矣(yǐ ),群(qún )小(xiǎo )远(yuǎn )矣(yǐ ),诚(chéng )心(xīn )至(zhì )矣(yǐ ),彼(bǐ )将(jiāng )扣(kòu )阍(hūn )以(yǐ )自(zì )售(shòu ),又(yòu )安(ān )有(yǒu )勤(qín )求(qiú )而(ér )不(bú )至(zhì )者(zhě )哉(zāi )!荀(xún )子(zǐ )曰(yuē ):“耀(yào )蝉(chán )者(zhě ),务(wù )在(zài )明(míng )其(qí )火(huǒ ),振(zhèn )其(qí )木(mù )而(ér )已(yǐ );火(huǒ )不(bú )明(míng ),虽(suī )振(zhèn )其(qí )木(mù ),无(wú )益(yì )也(yě )。今(jīn )人(rén )主(zhǔ )有(yǒu )能(néng )明(míng )其(qí )德(dé ),则(zé )天(tiān )下(xià )归(guī )之(zhī ),若(ruò )蝉(chán )之(zhī )归(guī )明(míng )火(huǒ )也(yě )。”或(huò )者(zhě )人(rén )主(zhǔ )耻(chǐ )不(bú )能(néng )致(zhì ),乃(nǎi )至(zhì )诱(yòu )之(zhī )以(yǐ )高(gāo )位(wèi ),胁(xié )之(zhī )以(yǐ )严(yán )刑(xíng )。使(shǐ )彼(bǐ )诚(chéng )君(jūn )子(zǐ )邪(xié ),则(zé )位(wèi )非(fēi )所(suǒ )贪(tān ),刑(xíng )非(fēi )所(suǒ )畏(wèi ),终(zhōng )不(bú )可(kě )得(dé )而(ér )致(zhì )也(yě );可(kě )致(zhì )者(zhě ),皆(jiē )贪(tān )位(wèi )畏(wèi )刑(xíng )之(zhī )人(rén )也(yě ),乌(wū )足(zú )贵(guì )哉(zāi )!若(ruò )乃(nǎi )孝(xiào )弟(dì )著(zhe )于(yú )家(jiā )庭(tíng ),行(háng )谊(yì )隆(lóng )于(yú )乡(xiāng )曲(qǔ ),利(lì )不(bú )苟(gǒu )取(qǔ ),仕(shì )不(bú )苟(gǒu )进(jìn ),洁(jié )己(jǐ )安(ān )分(fèn ),优(yōu )游(yóu )卒(zú )岁(suì ),虽(suī )不(bú )足(zú )以(yǐ )尊(zūn )主(zhǔ )庇(bì )民(mín ),是(shì )亦(yì )清(qīng )修(xiū )之(zhī )吉(jí )士(shì )也(yě )。王(wáng )者(zhě )当(dāng )褒(bāo )优(yōu )安(ān )养(yǎng ),俾(bǐ )遂(suí )其(qí )志(zhì )。若(ruò )孝(xiào )昭(zhāo )之(zhī )待(dài )韩(hán )福(fú ),光(guāng )武(wǔ )之(zhī )遇(yù )周(zhōu )党(dǎng ),以(yǐ )励(lì )廉(lián )耻(chǐ ),美(měi )风(fēng )俗(sú ),斯(sī )亦(yì )可(kě )矣(yǐ ),固(gù )不(bú )当(dāng )如(rú )范(fàn )升(shēng )之(zhī )诋(dǐ )毁(huǐ ),又(yòu )不(bú )可(kě )如(rú )张(zhāng )楷(kǎi )之(zhī )责(zé )望(wàng )也(yě )。至(zhì )于(yú )饰(shì )伪(wěi )以(yǐ )邀(yāo )誉(yù ),钓(diào )奇(qí )以(yǐ )惊(jīng )俗(sú ),不(bú )食(shí )君(jūn )禄(lù )而(ér )争(zhēng )屠(tú )沽(gū )之(zhī )利(lì ),不(bú )受(shòu )小(xiǎo )官(guān )而(ér )规(guī )卿(qīng )相(xiàng )之(zhī )位(wèi ),名(míng )与(yǔ )实(shí )反(fǎn ),心(xīn )与(yǔ )迹(jì )违(wéi ),斯(sī )乃(nǎi )华(huá )士(shì )、少(shǎo )正(zhèng )卯(mǎo )之(zhī )流(liú ),其(qí )得(dé )免(miǎn )于(yú )圣(shèng )王(wáng )之(zhī )诛(zhū )幸(xìng )矣(yǐ ),尚(shàng )何(hé )聘(pìn )召(zhào )之(zhī )有(yǒu )哉(zāi )!

时(shí )又(yòu )征(zhēng )广(guǎng )汉(hàn )杨(yáng )厚(hòu )、江(jiāng )夏(xià )黄(huáng )琼(qióng )。琼(qióng ),香(xiāng )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。厚(hòu )既(jì )至(zhì ),豫(yù )陈(chén )汉(hàn )有(yǒu )三(sān )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )年(nián )之(zhī )厄(è )以(yǐ )为(wéi )戒(jiè ),拜(bài )议(yì )郎(láng )。琼(qióng )将(jiāng )至(zhì ),李(lǐ )固(gù )以(yǐ )书(shū )逆(nì )遗(yí )之(zhī )曰(yuē ):“君(jūn )子(zǐ )谓(wèi )伯(bó )夷(yí )隘(ài ),柳(liǔ )下(xià )惠(huì )不(bú )恭(gōng )。不(bú )夷(yí )不(bú )惠(huì ),可(kě )否(fǒu )之(zhī )间(jiān ),圣(shèng )贤(xián )居(jū )身(shēn )之(zhī )所(suǒ )珍(zhēn )也(yě )。诚(chéng )遂(suí )欲(yù )枕(zhěn )山(shān )栖(qī )谷(gǔ ),拟(nǐ )迹(jì )巢(cháo )、由(yóu ),斯(sī )则(zé )可(kě )矣(yǐ );若(ruò )当(dāng )辅(fǔ )政(zhèng )济(jì )民(mín ),今(jīn )其(qí )时(shí )也(yě )。自(zì )生(shēng )民(mín )以(yǐ )来(lái ),善(shàn )政(zhèng )少(shǎo )而(ér )乱(luàn )俗(sú )多(duō ),必(bì )待(dài )尧(yáo )、舜(shùn )之(zhī )君(jūn ),此(cǐ )为(wéi )士(shì )行(háng )其(qí )志(zhì )终(zhōng )无(wú )时(shí )矣(yǐ )。常(cháng )闻(wén )语(yǔ )曰(yuē ):‘峣(yáo )峣(yáo )者(zhě )易(yì )缺(quē ),皦(jiǎo )皦(jiǎo )者(zhě )易(yì )污(wū )。’盛(shèng )名(míng )之(zhī )下(xià ),其(qí )实(shí )难(nán )副(fù )。近(jìn )鲁(lǔ )阳(yáng )樊(fán )君(jūn )被(bèi )征(zhēng ),初(chū )至(zhì ),朝(cháo )廷(tíng )设(shè )坛(tán )席(xí ),犹(yóu )待(dài )神(shén )明(míng ),虽(suī )无(wú )大(dà )异(yì ),而(ér )言(yán )行(háng )所(suǒ )守(shǒu ),亦(yì )无(wú )所(suǒ )缺(quē );而(ér )毁(huǐ )谤(bàng )布(bù )流(liú ),应(yīng )时(shí )折(shé )减(jiǎn )者(zhě ),岂(qǐ )非(fēi )观(guān )听(tīng )望(wàng )深(shēn ),声(shēng )名(míng )太(tài )盛(shèng )乎(hū )!是(shì )故(gù )俗(sú )论(lùn )皆(jiē )言(yán )‘处(chù )士(shì )纯(chún )盗(dào )虚(xū )声(shēng )’。愿(yuàn )先(xiān )生(shēng )弘(hóng )此(cǐ )远(yuǎn )谟(mó ),令(lìng )众(zhòng )人(rén )叹(tàn )服(fú ),一(yī )雪(xuě )此(cǐ )言(yán )耳(ěr )!”琼(qióng )至(zhì ),拜(bài )议(yì )郎(láng ),稍(shāo )迁(qiān )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )。琼(qióng )昔(xī )随(suí )父(fù )在(zài )台(tái )阁(gé ),习(xí )见(jiàn )故(gù )事(shì );及(jí )后(hòu )居(jū )职(zhí ),达(dá )练(liàn )官(guān )曹(cáo ),争(zhēng )议(yì )朝(cháo )堂(táng ),莫(mò )能(néng )抗(kàng )夺(duó )。数(shù )上(shàng )疏(shū )言(yán )事(shì ),上(shàng )颇(pō )采(cǎi )用(yòng )之(zhī )。

李(lǐ )固(gù ),郃(xiá )之(zhī )子(zǐ ),少(shǎo )好(hǎo )学(xué ),常(cháng )改(gǎi )易(yì )姓(xìng )名(míng ),杖(zhàng )策(cè )驱(qū )驴(lǘ ),负(fù )笈(jí )从(cóng )师(shī ),不(bú )远(yuǎn )千(qiān )里(lǐ ),遂(suí )究(jiū )览(lǎn )坟(fén )籍(jí ),为(wéi )世(shì )大(dà )儒(rú )。每(měi )到(dào )太(tài )学(xué ),密(mì )入(rù )公(gōng )府(fǔ ),定(dìng )省(shěng )父(fù )母(mǔ ),不(bú )令(lìng )同(tóng )业(yè )诸(zhū )生(shēng )知(zhī )其(qí )为(wéi )郃(xiá )子(zǐ )也(yě )。

孝(xiào )安(ān )皇(huáng )帝(dì )下(xià )永(yǒng )建(jiàn )三(sān )年(nián )(戊(wù )辰(chén ),公(gōng )元(yuán )一(yī )二(èr )八(bā )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),丙(bǐng )子(zǐ ),京(jīng )师(shī )地(dì )震(zhèn )。

夏(xià ),六(liù )月(yuè ),旱(hàn )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),丁(dīng )酉(yǒu ),茂(mào )陵(líng )园(yuán )寝(qǐn )灾(zāi )。

九(jiǔ )月(yuè ),鲜(xiān )卑(bēi )寇(kòu )渔(yú )阳(yáng )。

冬(dōng ),十(shí )二(èr )月(yuè ),己(jǐ )亥(hài ),太(tài )傅(fù )桓(huán )焉(yān )免(miǎn )。车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )来(lái )历(lì )罢(bà )。

南(nán )单(dān )于(yú )拔(bá )死(sǐ ),弟(dì )休(xiū )利(lì )立(lì ),为(wéi )去(qù )特(tè )若(ruò )尸(shī )逐(zhú )就(jiù )单(dān )于(yú )。

帝(dì )悉(xī )召(zhào )孙(sūn )程(chéng )等(děng )还(hái )京(jīng )师(shī )。

孝(xiào )安(ān )皇(huáng )帝(dì )下(xià )永(yǒng )建(jiàn )四(sì )年(nián )(己(jǐ )巳(sì ),公(gōng )元(yuán )一(yī )二(èr )九(jiǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),丙(bǐng )寅(yín ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

丙(bǐng )子(zǐ ),帝(dì )加(jiā )元(yuán )服(fú )。

夏(xià ),五(wǔ )月(yuè ),壬(rén )辰(chén ),诏(zhào )曰(yuē ):“海(hǎi )内(nèi )颇(pō )有(yǒu )灾(zāi )异(yì ),朝(cháo )廷(tíng )修(xiū )政(zhèng ),太(tài )官(guān )减(jiǎn )膳(shàn ),珍(zhēn )玩(wán )不(bú )御(yù )。而(ér )桂(guì )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )文(wén )砻(lóng ),不(bú )惟(wéi )竭(jié )忠(zhōng )宣(xuān )畅(chàng )本(běn )朝(cháo ),而(ér )远(yuǎn )献(xiàn )大(dà )珠(zhū )以(yǐ )求(qiú )幸(xìng )媚(mèi ),今(jīn )封(fēng )以(yǐ )还(hái )之(zhī )!”

五(wǔ )州(zhōu )雨(yǔ )水(shuǐ )。

秋(qiū ),八(bā )月(yuè ),丁(dīng )巳(sì ),太(tài )尉(wèi )刘(liú )光(guāng )、司(sī )空(kōng )张(zhāng )皓(hào )免(miǎn )。

尚(shàng )书(shū )侦(zhēn )射(shè )虞(yú )诩(xǔ )上(shàng )言(yán ):“安(ān )定(dìng )、北(běi )地(dì )、上(shàng )郡(jùn ),山(shān )川(chuān )险(xiǎn )厄(è ),沃(wò )野(yě )千(qiān )里(lǐ ),土(tǔ )宜(yí )畜(chù )牧(mù ),水(shuǐ )可(kě )溉(gài )漕(cáo )。顷(qǐng )遭(zāo )元(yuán )元(yuán )之(zhī )灾(zāi ),众(zhòng )羌(qiāng )内(nèi )溃(kuì ),郡(jùn )县(xiàn )兵(bīng )荒(huāng ),二(èr )十(shí )馀(yú )年(nián )。夫(fū )弃(qì )沃(wò )壤(rǎng )之(zhī )饶(ráo ),捐(juān )自(zì )然(rán )之(zhī )财(cái ),不(bú )可(kě )谓(wèi )利(lì );离(lí )河(hé )山(shān )之(zhī )阻(zǔ ),守(shǒu )无(wú )险(xiǎn )之(zhī )处(chù ),难(nán )以(yǐ )为(wéi )固(gù )。今(jīn )三(sān )郡(jùn )未(wèi )复(fù ),园(yuán )陵(líng )单(dān )外(wài ),而(ér )公(gōng )卿(qīng )选(xuǎn )懦(nuò ),容(róng )头(tóu )过(guò )身(shēn ),张(zhāng )解(jiě )设(shè )难(nán ),但(dàn )计(jì )所(suǒ )费(fèi ),不(bú )图(tú )其(qí )安(ān )。宜(yí )开(kāi )圣(shèng )听(tīng ),考(kǎo )行(háng )所(suǒ )长(zhǎng )。”九(jiǔ )月(yuè ),诏(zhào )复(fù )安(ān )定(dìng )、北(běi )地(dì )、上(shàng )郡(jùn )归(guī )旧(jiù )土(tǔ )。

癸(guǐ )酉(yǒu ),以(yǐ )大(dà )鸿(hóng )胪(lú )庞(páng )参(cān )为(wéi )太(tài )尉(wèi )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì )。太(tài )常(cháng )王(wáng )龚(gōng )为(wéi )司(sī )空(kōng )。

冬(dōng ),十(shí )一(yī )月(yuè ),庚(gēng )辰(chén ),司(sī )徒(tú )许(xǔ )敬(jìng )免(miǎn )。

鲜(xiān )卑(bēi )寇(kòu )朔(shuò )方(fāng )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),巳(sì )卯(mǎo ),以(yǐ )宗(zōng )正(zhèng )弘(hóng )农(nóng )刘(liú )崎(qí )为(wéi )司(sī )徒(tú )。

是(shì )岁(suì ),于(yú )窴(tián )王(wáng )放(fàng )前(qián )杀(shā )拘(jū )弥(mí )王(wáng )兴(xìng ),自(zì )立(lì )其(qí )子(zǐ )为(wéi )拘(jū )弥(mí )王(wáng ),而(ér )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )贡(gòng )献(xiàn ),敦(dūn )煌(huáng )太(tài )守(shǒu )徐(xú )由(yóu )上(shàng )求(qiú )讨(tǎo )之(zhī )。帝(dì )赦(shè )于(yú )窴(tián )罪(zuì ),令(lìng )归(guī )拘(jū )弥(mí )国(guó );放(fàng )前(qián )不(bú )肯(kěn )。

孝(xiào )安(ān )皇(huáng )帝(dì )下(xià )永(yǒng )建(jiàn )五(wǔ )年(nián )(庚(gēng )午(wǔ ),公(gōng )元(yuán )一(yī )三(sān )零(líng )年(nián ))

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),京(jīng )师(shī )旱(hàn )。

京(jīng )师(shī )及(jí )郡(jùn )国(guó )十(shí )二(èr )蝗(huáng )。

定(dìng )远(yuǎn )侯(hóu )班(bān )超(chāo )之(zhī )孙(sūn )始(shǐ )尚(shàng )帝(dì )姑(gū )阴(yīn )城(chéng )公(gōng )主(zhǔ )。主(zhǔ )骄(jiāo )淫(yín )无(wú )道(dào );始(shǐ )积(jī )忿(fèn )怒(nù ),伏(fú )刃(rèn )杀(shā )主(zhǔ )。冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),乙(yǐ )亥(hài ),始(shǐ )坐(zuò )腰(yāo )斩(zhǎn ),同(tóng )产(chǎn )皆(jiē )弃(qì )市(shì )。

孝(xiào )安(ān )皇(huáng )帝(dì )下(xià )永(yǒng )建(jiàn )六(liù )年(nián )(辛(xīn )未(wèi ),公(gōng )元(yuán )一(yī )三(sān )一(yī )年(nián ))

春(chūn ),二(èr )月(yuè ),庚(gēng )午(wǔ ),河(hé )间(jiān )孝(xiào )王(wáng )开(kāi )薨(hōng );子(zǐ )政(zhèng )嗣(sì )。政(zhèng )慠(áo )很(hěn )不(bú )奉(fèng )法(fǎ ),帝(dì )以(yǐ )侍(shì )御(yù )史(shǐ )吴(wú )郡(jùn )沈(shěn )景(jǐng )有(yǒu )强(qiáng )能(néng ),擢(zhuó )为(wéi )河(hé )间(jiān )相(xiàng )。景(jǐng )到(dào )国(guó ),谒(yè )王(wáng ),王(wáng )不(bú )正(zhèng )服(fú ),箕(jī )踞(jù )殿(diàn )上(shàng );侍(shì )郎(láng )赞(zàn )拜(bài ),景(jǐng )峙(zhì )不(bú )为(wéi )礼(lǐ ),问(wèn )王(wáng )所(suǒ )在(zài )。虎(hǔ )贲(bēn )曰(yuē ):“是(shì )非(fēi )王(wáng )邪(xié )!”景(jǐng )曰(yuē ):“王(wáng )不(bú )正(zhèng )服(fú ),常(cháng )人(rén )何(hé )别(bié )!今(jīn )相(xiàng )谒(yè )王(wáng ),岂(qǐ )谒(yè )无(wú )礼(lǐ )者(zhě )邪(xié )!”王(wáng )惭(cán )而(ér )更(gèng )服(fú ),景(jǐng )然(rán )后(hòu )拜(bài );出(chū ),住(zhù )宫(gōng )门(mén )外(wài ),请(qǐng )王(wáng )傅(fù )责(zé )之(zhī )曰(yuē ):“前(qián )发(fā )京(jīng )师(shī ),陛(bì )见(jiàn )受(shòu )诏(zhào ),以(yǐ )王(wáng )不(bú )恭(gōng ),使(shǐ )相(xiàng )检(jiǎn )督(dū )。诸(zhū )君(jūn )空(kōng )受(shòu )爵(jué )禄(lù ),曾(céng )无(wú )训(xùn )导(dǎo )之(zhī )义(yì )!”因(yīn )奏(zòu )治(zhì )其(qí )罪(zuì ),诏(zhào )书(shū )让(ràng )政(zhèng )而(ér )诘(jié )责(zé )傅(fù )。景(jǐng )因(yīn )捕(bǔ )诸(zhū )奸(jiān )人(rén ),奏(zòu )案(àn )其(qí )罪(zuì ),杀(shā )戮(lù )尤(yóu )恶(è )者(zhě )数(shù )十(shí )人(rén ),出(chū )冤(yuān )狱(yù )百(bǎi )馀(yú )人(rén )。政(zhèng )遂(suí )为(wéi )改(gǎi )节(jiē ),悔(huǐ )过(guò )自(zì )修(xiū )。

帝(dì )以(yǐ )伊(yī )吾(wú )膏(gāo )腴(yú )之(zhī )地(dì ),傍(bàng )近(jìn )西(xī )域(yù ),匈(xiōng )奴(nú )资(zī )之(zhī )以(yǐ )为(wéi )钞(chāo )暴(bào );三(sān )月(yuè ),辛(xīn )亥(hài ),复(fù )令(lìng )开(kāi )设(shè )屯(tún )田(tián ),如(rú )永(yǒng )元(yuán )时(shí )事(shì ),置(zhì )伊(yī )吾(wú )司(sī )马(mǎ )一(yī )人(rén )。

初(chū ),安(ān )帝(dì )薄(báo )于(yú )艺(yì )文(wén ),博(bó )士(shì )不(bú )复(fù )讲(jiǎng )习(xí ),朋(péng )徒(tú )相(xiàng )视(shì )怠(dài )散(sàn ),学(xué )舍(shě )颓(tuí )敝(bì ),鞠(jū )为(wéi )园(yuán )蔬(shū ),或(huò )牧(mù )儿(ér )、荛(ráo )竖(shù )薪(xīn )刈(yì )其(qí )下(xià )。将(jiāng )作(zuò )大(dà )匠(jiàng )翟(zhái )酺(pú )上(shàng )疏(shū )请(qǐng )更(gèng )修(xiū )缮(shàn ),诱(yòu )进(jìn )后(hòu )学(xué ),帝(dì )从(cóng )之(zhī )。秋(qiū ),九(jiǔ )月(yuè ),缮(shàn )起(qǐ )太(tài )学(xué ),凡(fán )所(suǒ )造(zào )构(gòu )二(èr )百(bǎi )四(sì )十(shí )房(fáng ),千(qiān )八(bā )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )室(shì )。

护(hù )乌(wū )桓(huán )校(xiào )尉(wèi )耿(gěng )晔(yè )遣(qiǎn )兵(bīng )击(jī )鲜(xiān )卑(bēi ),破(pò )之(zhī )。

护(hù )羌(qiāng )校(xiào )尉(wèi )韩(hán )皓(hào )转(zhuǎn )湟(huáng )中(zhōng )屯(tún )田(tián )置(zhì )两(liǎng )河(hé )间(jiān ),以(yǐ )逼(bī )群(qún )羌(qiāng )。皓(hào )坐(zuò )事(shì )征(zhēng ),以(yǐ )张(zhāng )掖(yè )太(tài )守(shǒu )马(mǎ )续(xù )代(dài )为(wéi )校(xiào )尉(wèi )。两(liǎng )河(hé )间(jiān )羌(qiāng )以(yǐ )屯(tún )田(tián )近(jìn )之(zhī ),恐(kǒng )必(bì )见(jiàn )图(tú ),乃(nǎi )解(jiě )仇(chóu )诅(zǔ )盟(méng ),各(gè )自(zì )儆(jǐng )备(bèi );续(xù )上(shàng )移(yí )屯(tún )田(tián )还(hái )湟(huáng )中(zhōng ),羌(qiāng )意(yì )乃(nǎi )安(ān )。

帝(dì )欲(yù )立(lì )皇(huáng )后(hòu ),而(ér )贵(guì )人(rén )有(yǒu )宠(chǒng )者(zhě )四(sì )人(rén ),莫(mò )知(zhī )所(suǒ )建(jiàn ),议(yì )欲(yù )探(tàn )筹(chóu ),以(yǐ )神(shén )定(dìng )选(xuǎn )。尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )南(nán )郡(jùn )胡(hú )广(guǎng )与(yǔ )尚(shàng )书(shū )冯(féng )翊(yì )郭(guō )虔(qián )、史(shǐ )敞(chǎng )上(shàng )疏(shū )谏(jiàn )曰(yuē ):“窃(qiè )见(jiàn )诏(zhào )书(shū ),以(yǐ )立(lì )后(hòu )事(shì )大(dà ),谦(qiān )不(bú )自(zì )专(zhuān ),欲(yù )假(jiǎ )之(zhī )筹(chóu )策(cè ),决(jué )疑(yí )灵(líng )神(shén );篇(piān )籍(jí )所(suǒ )记(jì ),祖(zǔ )宗(zōng )典(diǎn )故(gù ),未(wèi )尝(cháng )有(yǒu )也(yě )。恃(shì )神(shén )任(rèn )筮(shì ),既(jì )不(bú )必(bì )当(dāng )贤(xián );就(jiù )值(zhí )其(qí )人(rén ),犹(yóu )非(fēi )德(dé )选(xuǎn )。夫(fū )歧(qí )嶷(yí )形(xíng )于(yú )自(zì )然(rán ),伣(qiàn )天(tiān )必(bì )有(yǒu )异(yì )表(biǎo ),宜(yí )参(cān )良(liáng )家(jiā ),简(jiǎn )求(qiú )有(yǒu )德(dé ),德(dé )同(tóng )以(yǐ )年(nián ),年(nián )钧(jūn )以(yǐ )貌(mào );稽(jī )之(zhī )典(diǎn )经(jīng ),断(duàn )之(zhī )圣(shèng )虑(lǜ )。”帝(dì )从(cóng )之(zhī )。恭(gōng )怀(huái )皇(huáng )后(hòu )弟(dì )子(zǐ )乘(chéng )氏(shì )侯(hóu )商(shāng )之(zhī )女(nǚ ),选(xuǎn )入(rù )掖(yè )庭(tíng )为(wéi )贵(guì )人(rén ),常(cháng )特(tè )被(bèi )引(yǐn )御(yù ),从(cóng )容(róng )辞(cí )曰(yuē ):“夫(fū )阳(yáng )以(yǐ )博(bó )施(shī )为(wéi )德(dé ),阴(yīn )以(yǐ )不(bú )专(zhuān )为(wéi )义(yì )。《螽(zhōng )斯(sī )》则(zé )百(bǎi )福(fú )所(suǒ )由(yóu )兴(xìng )也(yě )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )思(sī )云(yún )雨(yǔ )之(zhī )均(jūn )泽(zé ),小(xiǎo )妾(qiè )得(dé )免(miǎn )于(yú )罪(zuì )。”帝(dì )由(yóu )是(shì )贤(xián )之(zhī )。

孝(xiào )安(ān )皇(huáng )帝(dì )下(xià )阳(yáng )嘉(jiā )元(yuán )年(nián )(壬(rén )申(shēn ),公(gōng )元(yuán )一(yī )三(sān )二(èr )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),乙(yǐ )巳(sì ),立(lì )贵(guì )人(rén )梁(liáng )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu )。

京(jīng )师(shī )旱(hàn )。

三(sān )月(yuè ),扬(yáng )州(zhōu )六(liù )郡(jùn )妖(yāo )贼(zéi )章(zhāng )河(hé )等(děng )寇(kòu )四(sì )十(shí )九(jiǔ )县(xiàn ),杀(shā )伤(shāng )长(zhǎng )吏(lì )。

庚(gēng )寅(yín ),赦(shè )天(tiān )下(xià ),改(gǎi )元(yuán )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),梁(liáng )商(shāng )加(jiā )位(wèi )特(tè )进(jìn );顷(qǐng )之(zhī ),拜(bài )执(zhí )金(jīn )吾(wú )。

冬(dōng ),耿(gěng )晔(yè )遣(qiǎn )乌(wū )桓(huán )戎(róng )末(mò )魔(mó )等(děng )钞(chāo )击(jī )鲜(xiān )卑(bēi ),大(dà )获(huò )而(ér )还(hái )。鲜(xiān )卑(bēi )复(fù )寇(kòu )辽(liáo )东(dōng )属(shǔ )国(guó ),耿(gěng )晔(yè )移(yí )屯(tún )辽(liáo )东(dōng )无(wú )虑(lǜ )城(chéng )以(yǐ )拒(jù )之(zhī )。

尚(shàng )书(shū )令(lìng )左(zuǒ )雄(xióng )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“昔(xī )宣(xuān )帝(dì )以(yǐ )为(wéi )吏(lì )数(shù )变(biàn )易(yì ),则(zé )下(xià )不(bú )安(ān )业(yè );久(jiǔ )于(yú )其(qí )事(shì ),则(zé )民(mín )服(fú )教(jiāo )化(huà )。其(qí )有(yǒu )政(zhèng )治(zhì )者(zhě ),辄(zhé )以(yǐ )玺(xǐ )书(shū )勉(miǎn )励(lì ),增(zēng )秩(zhì )赐(cì )金(jīn ),公(gōng )卿(qīng )缺(quē )则(zé )以(yǐ )次(cì )用(yòng )之(zhī )。是(shì )以(yǐ )吏(lì )称(chēng )其(qí )职(zhí ),民(mín )安(ān )其(qí )业(yè ),汉(hàn )世(shì )良(liáng )吏(lì ),于(yú )兹(zī )为(wéi )盛(shèng )。今(jīn )典(diǎn )城(chéng )百(bǎi )里(lǐ ),转(zhuǎn )动(dòng )无(wú )常(cháng ),各(gè )怀(huái )一(yī )切(qiē ),莫(mò )虑(lǜ )长(zhǎng )久(jiǔ )。谓(wèi )杀(shā )害(hài )不(bú )辜(gū )为(wéi )威(wēi )风(fēng ),聚(jù )敛(liǎn )整(zhěng )办(bàn )为(wéi )贤(xián )能(néng );以(yǐ )治(zhì )己(jǐ )安(ān )民(mín )为(wéi )劣(liè )弱(ruò ),奉(fèng )法(fǎ )循(xún )理(lǐ )为(wéi )不(bú )治(zhì )。髡(kūn )钳(qián )之(zhī )戮(lù ),生(shēng )于(yú )睚(yá )眦(zì );覆(fù )尸(shī )之(zhī )祸(huò ),成(chéng )于(yú )喜(xǐ )怒(nù )。视(shì )民(mín )如(rú )寇(kòu )仇(chóu ),税(shuì )之(zhī )如(rú )豺(chái )虎(hǔ )。监(jiān )司(sī )项(xiàng )背(bèi )相(xiàng )望(wàng ),与(yǔ )同(tóng )疾(jí )疢(chèn ),见(jiàn )非(fēi )不(bú )举(jǔ ),闻(wén )恶(è )不(bú )察(chá )。观(guān )政(zhèng )于(yú )亭(tíng )传(chuán ),责(zé )成(chéng )于(yú )期(qī )月(yuè );言(yán )善(shàn )不(bú )称(chēng )德(dé ),论(lùn )功(gōng )不(bú )据(jù )实(shí )。虚(xū )诞(dàn )者(zhě )获(huò )誉(yù ),拘(jū )检(jiǎn )者(zhě )离(lí )毁(huǐ );或(huò )因(yīn )罪(zuì )而(ér )引(yǐn )高(gāo ),或(huò )色(sè )斯(sī )而(ér )求(qiú )名(míng ),州(zhōu )宰(zǎi )不(bú )覆(fù ),竞(jìng )共(gòng )辟(pì )召(zhào ),踊(yǒng )跃(yuè )升(shēng )腾(téng ),超(chāo )等(děng )逾(yú )匹(pǐ )。或(huò )考(kǎo )奏(zòu )捕(bǔ )案(àn ),而(ér )亡(wáng )不(bú )受(shòu )罪(zuì ),会(huì )赦(shè )行(háng )赂(lù ),复(fù )见(jiàn )洗(xǐ )涤(dí ),硃(zhū )紫(zǐ )同(tóng )色(sè ),清(qīng )浊(zhuó )不(bú )分(fèn )。故(gù )使(shǐ )奸(jiān )猾(huá )枉(wǎng )滥(làn ),轻(qīng )忽(hū )去(qù )就(jiù ),拜(bài )除(chú )如(rú )流(liú ),缺(quē )动(dòng )百(bǎi )数(shù )。乡(xiāng )官(guān )、部(bù )吏(lì ),职(zhí )贱(jiàn )禄(lù )薄(báo ),车(chē )马(mǎ )衣(yī )服(fú ),一(yī )出(chū )于(yú )民(mín ),廉(lián )者(zhě )取(qǔ )足(zú ),贪(tān )者(zhě )充(chōng )家(jiā );特(tè )选(xuǎn )、横(héng )调(diào ),纷(fēn )纷(fēn )不(bú )绝(jué ),送(sòng )迎(yíng )烦(fán )费(fèi ),损(sǔn )政(zhèng )伤(shāng )民(mín )。和(hé )气(qì )未(wèi )洽(qià ),灾(zāi )眚(shěng )不(bú )消(xiāo ),咎(jiù )皆(jiē )在(zài )此(cǐ )。臣(chén )愚(yú )以(yǐ )为(wéi )守(shǒu )相(xiàng )、长(zhǎng )吏(lì )惠(huì )和(hé )有(yǒu )显(xiǎn )效(xiào )者(zhě ),可(kě )就(jiù )增(zēng )秩(zhì ),勿(wù )移(yí )徙(xǐ );非(fēi )父(fù )母(mǔ )丧(sàng ),不(bú )得(dé )去(qù )官(guān )。其(qí )不(bú )从(cóng )法(fǎ )禁(jìn ),不(bú )式(shì )王(wáng )命(mìng ),锢(gù )之(zhī )终(zhōng )身(shēn ),虽(suī )会(huì )赦(shè )令(lìng ),不(bú )得(dé )齿(chǐ )列(liè )。若(ruò )被(bèi )劾(hé )奏(zòu ),亡(wáng )不(bú )就(jiù )法(fǎ )者(zhě ),徙(xǐ )家(jiā )边(biān )郡(jùn ),以(yǐ )惩(chéng )其(qí )后(hòu )。其(qí )乡(xiāng )部(bù )亲(qīn )民(mín )之(zhī )吏(lì ),皆(jiē )用(yòng )儒(rú )生(shēng )清(qīng )白(bái )任(rèn )从(cóng )政(zhèng )者(zhě ),宽(kuān )其(qí )负(fù )算(suàn ),增(zēng )其(qí )秩(zhì )禄(lù );吏(lì )职(zhí )满(mǎn )岁(suì ),宰(zǎi )府(fǔ )州(zhōu )郡(jùn )乃(nǎi )得(dé )辟(pì )举(jǔ )。如(rú )此(cǐ ),威(wēi )福(fú )之(zhī )路(lù )塞(sāi ),虚(xū )伪(wěi )之(zhī )端(duān )绝(jué ),送(sòng )迎(yíng )之(zhī )役(yì )损(sǔn ),赋(fù )敛(liǎn )之(zhī )源(yuán )息(xī ),循(xún )理(lǐ )之(zhī )吏(lì )得(dé )成(chéng )其(qí )化(huà ),率(lǜ )土(tǔ )之(zhī )民(mín )各(gè )宁(níng )其(qí )所(suǒ )矣(yǐ )。”帝(dì )感(gǎn )其(qí )言(yán ),复(fù )申(shēn )无(wú )故(gù )去(qù )官(guān )之(zhī )禁(jìn ),又(yòu )下(xià )有(yǒu )司(sī )考(kǎo )吏(lì )治(zhì )真(zhēn )伪(wěi ),详(xiáng )所(suǒ )施(shī )行(háng );而(ér )宦(huàn )官(guān )不(bú )便(biàn ),终(zhōng )不(bú )能(néng )行(háng )。

雄(xióng )又(yòu )上(shàng )言(yán ):“孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):‘四(sì )十(shí )不(bú )惑(huò )’,《礼(lǐ )》称(chēng )强(qiáng )仕(shì )。请(qǐng )自(zì )今(jīn ),孝(xiào )廉(lián )年(nián )不(bú )满(mǎn )四(sì )十(shí ),不(bú )得(dé )察(chá )举(jǔ ),皆(jiē )先(xiān )诣(yì )公(gōng )府(fǔ ),诸(zhū )生(shēng )试(shì )家(jiā )法(fǎ ),文(wén )吏(lì )课(kè )笺(jiān )奏(zòu ),副(fù )之(zhī )端(duān )门(mén ),练(liàn )其(qí )虚(xū )实(shí ),以(yǐ )观(guān )异(yì )能(néng ),以(yǐ )美(měi )风(fēng )俗(sú )。有(yǒu )不(bú )承(chéng )科(kē )令(lìng )者(zhě ),正(zhèng )其(qí )罪(zuì )法(fǎ )。若(ruò )有(yǒu )茂(mào )材(cái )异(yì )行(háng ),自(zì )可(kě )不(bú )拘(jū )年(nián )齿(chǐ )。”帝(dì )从(cóng )之(zhī )。胡(hú )广(guǎng )、郭(guō )虔(qián )、史(shǐ )敞(chǎng )上(shàng )书(shū )驳(bó )之(zhī )曰(yuē ):“凡(fán )选(xuǎn )举(jǔ )因(yīn )才(cái ),无(wú )拘(jū )定(dìng )制(zhì )。六(liù )奇(qí )之(zhī )策(cè ),不(bú )出(chū )经(jīng )学(xué );郑(zhèng )、阿(ā )之(zhī )政(zhèng ),非(fēi )必(bì )章(zhāng )奏(zòu );甘(gān )、奇(qí )显(xiǎn )用(yòng ),年(nián )乖(guāi )强(qiáng )仁(rén );终(zhōng )、贾(jiǎ )扬(yáng )声(shēng ),亦(yì )在(zài )弱(ruò )冠(guàn )。前(qián )世(shì )以(yǐ )来(lái ),贡(gòng )举(jǔ )之(zhī )制(zhì ),莫(mò )或(huò )回(huí )革(gé )。今(jīn )以(yǐ )一(yī )臣(chén )之(zhī )言(yán ),刬(chǎn )戾(lì )旧(jiù )章(zhāng ),便(biàn )利(lì )未(wèi )明(míng ),众(zhòng )心(xīn )不(bú )厌(yàn )。矫(jiǎo )枉(wǎng )变(biàn )常(cháng ),政(zhèng )之(zhī )所(suǒ )重(zhòng ),而(ér )不(bú )访(fǎng )台(tái )司(sī ),不(bú )谋(móu )卿(qīng )士(shì ),若(ruò )事(shì )下(xià )之(zhī )后(hòu ),议(yì )者(zhě )剥(bāo )异(yì ),异(yì )之(zhī )则(zé )朝(cháo )失(shī )其(qí )便(biàn ),同(tóng )之(zhī )则(zé )王(wáng )言(yán )已(yǐ )行(háng )。臣(chén )愚(yú )以(yǐ )为(wéi )可(kě )宣(xuān )下(xià )百(bǎi )官(guān ),参(cān )其(qí )同(tóng )异(yì ),然(rán )后(hòu )览(lǎn )择(zé )胜(shèng )否(fǒu ),详(xiáng )采(cǎi )厥(jué )衷(zhōng )。”帝(dì )不(bú )从(cóng )。

辛(xīn )卯(mǎo ),初(chū )令(lìng )“郡(jùn )国(guó )举(jǔ )孝(xiào )廉(lián ),限(xiàn )年(nián )四(sì )十(shí )以(yǐ )上(shàng );诸(zhū )生(shēng )通(tōng )章(zhāng )句(jù ),文(wén )吏(lì )能(néng )笺(jiān )奏(zòu ),乃(nǎi )得(dé )应(yīng )选(xuǎn )。其(qí )有(yǒu )茂(mào )才(cái )异(yì )行(háng ),若(ruò )颜(yán )渊(yuān )、子(zǐ )奇(qí ),不(bú )拘(jū )年(nián )齿(chǐ )。”久(jiǔ )之(zhī ),广(guǎng )陵(líng )所(suǒ )举(jǔ )孝(xiào )廉(lián )徐(xú )淑(shū ),年(nián )未(wèi )四(sì )十(shí )。台(tái )郎(láng )诘(jié )之(zhī ),对(duì )曰(yuē ):“诏(zhào )书(shū )曰(yuē ):‘有(yǒu )如(rú )颜(yán )回(huí )、子(zǐ )奇(qí ),不(bú )拘(jū )年(nián )齿(chǐ )。’是(shì )故(gù )本(běn )郡(jùn )以(yǐ )臣(chén )充(chōng )选(xuǎn )。”郎(láng )不(bú )能(néng )屈(qū )。左(zuǒ )雄(xióng )诘(jié )之(zhī )曰(yuē ):“昔(xī )颜(yán )回(huí )闻(wén )一(yī )知(zhī )十(shí ),孝(xiào )廉(lián )闻(wén )一(yī )知(zhī )几(jǐ )邪(xié )?”淑(shū )无(wú )以(yǐ )对(duì ),乃(nǎi )罢(bà )却(què )之(zhī )。郡(jùn )守(shǒu )坐(zuò )免(miǎn )。

袁(yuán )宏(hóng )论(lùn )曰(yuē ):夫(fū )谋(móu )事(shì )作(zuò )制(zhì ),以(yǐ )经(jīng )世(shì )训(xùn )物(wù ),必(bì )使(shǐ )可(kě )为(wéi )也(yě )。古(gǔ )者(zhě )四(sì )十(shí )而(ér )仕(shì ),非(fēi )谓(wèi )弹(dàn )冠(guàn )之(zhī )会(huì )必(bì )将(jiāng )是(shì )年(nián )也(yě )。以(yǐ )为(wéi )可(kě )事(shì )之(zhī )时(shí )在(zài )于(yú )强(qiáng )盛(shèng ),故(gù )举(jǔ )其(qí )大(dà )限(xiàn )以(yǐ )为(wéi )民(mín )衷(zhōng )。且(qiě )颜(yán )渊(yuān )、子(zǐ )奇(qí ),旷(kuàng )代(dài )一(yī )有(yǒu ),而(ér )欲(yù )以(yǐ )斯(sī )为(wéi )格(gé ),岂(qǐ )不(bú )偏(piān )乎(hū )!然(rán )雄(xióng )公(gōng )直(zhí )精(jīng )明(míng ),能(néng )审(shěn )核(hé )真(zhēn )伪(wěi ),决(jué )志(zhì )行(háng )之(zhī )。顷(qǐng )之(zhī ),胡(hú )广(guǎng )出(chū )为(wéi )济(jì )阴(yīn )太(tài )守(shǒu ),与(yǔ )诸(zhū )郡(jùn )守(shǒu )十(shí )馀(yú )人(rén )皆(jiē )坐(zuò )谬(miù )举(jǔ )免(miǎn )黜(chù );唯(wéi )汝(rǔ )南(nán )陈(chén )蕃(fān )、颍(yǐng )川(chuān )李(lǐ )膺(yīng )、下(xià )邳(pī )陈(chén )球(qiú )等(děng )三(sān )十(shí )馀(yú )人(rén )得(dé )拜(bài )郎(láng )中(zhōng )。自(zì )是(shì )牧(mù )、守(shǒu )畏(wèi )栗(lì ),莫(mò )敢(gǎn )轻(qīng )举(jǔ )。迄(qì )于(yú )永(yǒng )嘉(jiā ),察(chá )选(xuǎn )清(qīng )平(píng ),多(duō )得(dé )其(qí )人(rén )。

闰(rùn )月(yuè ),庚(gēng )子(zǐ ),恭(gōng )陵(líng )百(bǎi )丈(zhàng )庑(wǔ )灾(zāi )。

上(shàng )闻(wén )北(běi )海(hǎi )郎(láng )顗(yǐ )精(jīng )于(yú )阴(yīn )阳(yáng )之(zhī )学(xué )。

孝(xiào )安(ān )皇(huáng )帝(dì )下(xià )阳(yáng )嘉(jiā )二(èr )年(nián )(癸(guǐ )酉(yǒu ),公(gōng )元(yuán )一(yī )三(sān )三(sān )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),诏(zhào )公(gōng )车(chē )征(zhēng )顗(yǐ ),问(wèn )以(yǐ )灾(zāi )异(yì )。顗(yǐ )上(shàng )章(zhāng )曰(yuē ):“三(sān )公(gōng )上(shàng )应(yīng )台(tái )阶(jiē ),不(bú )同(tóng )元(yuán )首(shǒu ),政(zhèng )失(shī )其(qí )道(dào ),则(zé )寒(hán )阴(yīn )反(fǎn )节(jiē )。今(jīn )之(zhī )在(zài )位(wèi ),竞(jìng )托(tuō )高(gāo )虚(xū ),纳(nà )累(lèi )钟(zhōng )之(zhī )奉(fèng ),亡(wáng )天(tiān )下(xià )之(zhī )忧(yōu )。栖(qī )迟(chí )偃(yǎn )仰(yǎng ),寝(qǐn )疾(jí )自(zì )逸(yì ),被(bèi )策(cè )文(wén ),得(dé )赐(cì )钱(qián ),即(jí )复(fù )起(qǐ )矣(yǐ ),何(hé )疾(jí )之(zhī )易(yì )而(ér )愈(yù )之(zhī )速(sù )!以(yǐ )此(cǐ )消(xiāo )伏(fú )灾(zāi )眚(shěng ),兴(xìng )致(zhì )升(shēng )平(píng ),其(qí )可(kě )得(dé )乎(hū )!今(jīn )选(xuǎn )牧(mù )、守(shǒu ),委(wěi )任(rèn )三(sān )府(fǔ );长(zhǎng )吏(lì )不(bú )良(liáng ),既(jì )咎(jiù )州(zhōu )、郡(jùn ),州(zhōu )、郡(jùn )有(yǒu )失(shī ),岂(qǐ )得(dé )不(bú )归(guī )责(zé )举(jǔ )者(zhě )!而(ér )陛(bì )下(xià )崇(chóng )之(zhī )弥(mí )优(yōu ),自(zì )下(xià )慢(màn )事(shì )愈(yù )甚(shèn ),所(suǒ )谓(wèi )‘大(dà )网(wǎng )疏(shū ),小(xiǎo )网(wǎng )数(shù )’。三(sān )公(gōng )非(fēi )臣(chén )之(zhī )仇(chóu ),臣(chén )非(fēi )狂(kuáng )夫(fū )之(zhī )作(zuò ),所(suǒ )以(yǐ )发(fā )愤(fèn )忘(wàng )食(shí ),恳(kěn )恳(kěn )不(bú )已(yǐ )者(zhě ),诚(chéng )念(niàn )朝(cháo )廷(tíng )欲(yù )致(zhì )兴(xìng )平(píng )。臣(chén )书(shū )不(bú )择(zé )言(yán ),死(sǐ )不(bú )敢(gǎn )恨(hèn )!”因(yīn )条(tiáo )便(biàn )宜(yí )七(qī )事(shì ):“一(yī ),园(yuán )陵(líng )火(huǒ )灾(zāi ),宜(yí )念(niàn )百(bǎi )姓(xìng )之(zhī )劳(láo ),罢(bà )缮(shàn )修(xiū )之(zhī )役(yì )。二(èr ),立(lì )春(chūn )以(yǐ )后(hòu )阴(yīn )寒(hán )失(shī )节(jiē ),宜(yí )采(cǎi )纳(nà )良(liáng )臣(chén ),以(yǐ )助(zhù )圣(shèng )化(huà )。三(sān ),今(jīn )年(nián )少(shǎo )阳(yáng )之(zhī )岁(suì ),春(chūn )当(dāng )旱(hàn ),夏(xià )必(bì )有(yǒu )水(shuǐ ),宜(yí )遵(zūn )前(qián )典(diǎn ),惟(wéi )节(jiē )惟(wéi )约(yuē )。四(sì ),去(qù )年(nián )八(bā )月(yuè ),荧(yíng )惑(huò )出(chū )入(rù )轩(xuān )辕(yuán ),宜(yí )简(jiǎn )出(chū )宫(gōng )女(nǚ ),恣(zì )其(qí )姻(yīn )嫁(jià )。五(wǔ ),去(qù )年(nián )闰(rùn )十(shí )月(yuè ),有(yǒu )白(bái )气(qì )从(cóng )西(xī )方(fāng )天(tiān )苑(yuàn )趋(qū )参(cān )左(zuǒ )足(zú ),入(rù )玉(yù )井(jǐng ),恐(kǒng )立(lì )秋(qiū )以(yǐ )后(hòu ),将(jiāng )有(yǒu )羌(qiāng )寇(kòu )畔(pàn )戾(lì )之(zhī )患(huàn ),宜(yí )豫(yù )宣(xuān )告(gào )诸(zhū )郡(jùn ),严(yán )为(wéi )备(bèi )御(yù )。六(liù ),今(jīn )月(yuè )十(shí )四(sì )日(rì )乙(yǐ )卯(mǎo ),白(bái )虹(hóng )贯(guàn )日(rì ),宜(yí )令(lìng )中(zhōng )外(wài )官(guān )司(sī ),并(bìng )须(xū )立(lì )秋(qiū )然(rán )后(hòu )考(kǎo )事(shì )。七(qī ),汉(hàn )兴(xìng )以(yǐ )来(lái )三(sān )百(bǎi )三(sān )十(shí )九(jiǔ )岁(suì ),于(yú )诗(shī )三(sān )期(qī ),宜(yí )大(dà )蠲(juān )法(fǎ )令(lìng ),有(yǒu )所(suǒ )变(biàn )更(gèng )。王(wáng )者(zhě )随(suí )天(tiān ),譬(pì )犹(yóu )自(zì )春(chūn )徂(cú )夏(xià ),改(gǎi )青(qīng )服(fú )绛(jiàng )也(yě )。自(zì )文(wén )帝(dì )省(shěng )刑(xíng ),适(shì )三(sān )百(bǎi )年(nián ),而(ér )轻(qīng )微(wēi )之(zhī )禁(jìn ),渐(jiàn )已(yǐ )殷(yīn )积(jī )。王(wáng )者(zhě )之(zhī )法(fǎ ),譬(pì )犹(yóu )江(jiāng )、河(hé ),当(dāng )使(shǐ )易(yì )避(bì )而(ér )难(nán )犯(fàn )也(yě )。”

二(èr )月(yuè ),顗(yǐ )复(fù )上(shàng )书(shū )荐(jiàn )黄(huáng )琼(qióng )、李(lǐ )固(gù ),以(yǐ )为(wéi )宜(yí )加(jiā )擢(zhuó )用(yòng )。又(yòu )言(yán ):“自(zì )冬(dōng )涉(shè )春(chūn ),讫(qì )无(wú )嘉(jiā )泽(zé ),数(shù )有(yǒu )西(xī )风(fēng ),反(fǎn )逆(nì )时(shí )节(jiē ),朝(cháo )廷(tíng )劳(láo )心(xīn ),广(guǎng )为(wéi )祷(dǎo )祈(qí ),荐(jiàn )祭(jì )山(shān )川(chuān ),暴(bào )龙(lóng )移(yí )市(shì )。臣(chén )闻(wén )皇(huáng )天(tiān )感(gǎn )物(wù ),不(bú )为(wéi )伪(wěi )动(dòng );灾(zāi )变(biàn )应(yīng )人(rén ),要(yào )在(zài )责(zé )己(jǐ )。若(ruò )令(lìng )雨(yǔ )可(kě )请(qǐng )降(jiàng ),水(shuǐ )可(kě )攘(rǎng )止(zhǐ ),则(zé )岁(suì )无(wú )隔(gé )并(bìng ),太(tài )平(píng )可(kě )待(dài )。然(rán )而(ér )灾(zāi )害(hài )不(bú )息(xī )者(zhě ),患(huàn )不(bú )在(zài )此(cǐ )也(yě )。”书(shū )奏(zòu ),特(tè )拜(bài )郎(láng )中(zhōng );辞(cí )病(bìng )不(bú )就(jiù )。

三(sān )月(yuè ),使(shǐ )匈(xiōng )奴(nú )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )赵(zhào )稠(chóu )遣(qiǎn )从(cóng )事(shì )将(jiāng )南(nán )匈(xiōng )奴(nú )兵(bīng )出(chū )塞(sāi )击(jī )鲜(xiān )卑(bēi ),破(pò )之(zhī )。

初(chū ),帝(dì )之(zhī )立(lì )也(yě ),乳(rǔ )母(mǔ )宋(sòng )娥(é )与(yǔ )其(qí )谋(móu ),帝(dì )封(fēng )娥(é )为(wéi )山(shān )阳(yáng )君(jūn ),又(yòu )封(fēng )执(zhí )金(jīn )吾(wú )梁(liáng )商(shāng )子(zǐ )冀(jì )为(wéi )襄(xiāng )邑(yì )侯(hóu )。尚(shàng )书(shū )令(lìng )左(zuǒ )雄(xióng )上(shàng )封(fēng )事(shì )曰(yuē ):“高(gāo )皇(huáng )帝(dì )约(yuē ),非(fēi )刘(liú )氏(shì )不(bú )王(wáng ),非(fēi )有(yǒu )功(gōng )不(bú )侯(hóu )。孝(xiào )安(ān )皇(huáng )帝(dì )封(fēng )江(jiāng )京(jīng )、王(wáng )圣(shèng )等(děng ),遂(suí )致(zhì )地(dì )震(zhèn )之(zhī )异(yì )。永(yǒng )建(jiàn )二(èr )年(nián )封(fēng )阴(yīn )谋(móu )之(zhī )功(gōng ),又(yòu )有(yǒu )日(rì )食(shí )之(zhī )变(biàn )。数(shù )术(shù )之(zhī )士(shì ),咸(xián )归(guī )咎(jiù )于(yú )封(fēng )爵(jué )。今(jīn )青(qīng )州(zhōu )饥(jī )虚(xū ),盗(dào )贼(zéi )未(wèi )息(xī ),诚(chéng )不(bú )宜(yí )追(zhuī )寻(xún )小(xiǎo )恩(ēn ),亏(kuī )失(shī )大(dà )典(diǎn )。”诏(zhào )不(bú )听(tīng )。雄(xióng )复(fù )谏(jiàn )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )人(rén )君(jūn )莫(mò )不(bú )好(hǎo )忠(zhōng )正(zhèng )而(ér )恶(è )谗(chán )谀(yú ),然(rán )而(ér )历(lì )世(shì )之(zhī )患(huàn ),莫(mò )不(bú )以(yǐ )忠(zhōng )正(zhèng )得(dé )罪(zuì ),谗(chán )谀(yú )蒙(méng )幸(xìng )者(zhě ),盖(gài )听(tīng )忠(zhōng )难(nán ),从(cóng )谀(yú )易(yì )也(yě )。夫(fū )刑(xíng )罪(zuì ),人(rén )情(qíng )之(zhī )所(suǒ )甚(shèn )恶(è ),贵(guì )宠(chǒng ),人(rén )情(qíng )之(zhī )所(suǒ )甚(shèn )欲(yù ),是(shì )以(yǐ )时(shí )俗(sú )为(wéi )忠(zhōng )者(zhě )少(shǎo )而(ér )习(xí )谀(yú )者(zhě )多(duō )。故(gù )令(lìng )人(rén )主(zhǔ )数(shù )闻(wén )其(qí )美(měi ),稀(xī )知(zhī )其(qí )过(guò ),迷(mí )而(ér )不(bú )悟(wù ),以(yǐ )至(zhì )于(yú )危(wēi )亡(wáng )。臣(chén )伏(fú )见(jiàn )诏(zhào )书(shū ),顾(gù )念(niàn )阿(ā )母(mǔ )旧(jiù )德(dé )宿(xiǔ )恩(ēn ),欲(yù )特(tè )加(jiā )显(xiǎn )赏(shǎng )。案(àn )尚(shàng )书(shū )故(gù )事(shì ),无(wú )乳(rǔ )母(mǔ )爵(jué )邑(yì )之(zhī )制(zhì ),唯(wéi )先(xiān )帝(dì )时(shí )阿(ā )母(mǔ )王(wáng )圣(shèng )为(wéi )野(yě )王(wáng )君(jūn ),圣(shèng )造(zào )生(shēng )谗(chán )贼(zéi )废(fèi )立(lì )之(zhī )祸(huò ),生(shēng )为(wéi )天(tiān )下(xià )所(suǒ )咀(jǔ )嚼(jiáo ),死(sǐ )为(wéi )海(hǎi )内(nèi )所(suǒ )欢(huān )快(kuài )。桀(jié )、纣(zhòu )贵(guì )为(wéi )天(tiān )子(zǐ ),而(ér )庸(yōng )仆(pú )羞(xiū )与(yǔ )为(wéi )比(bǐ )者(zhě ),以(yǐ )其(qí )无(wú )义(yì )也(yě );夷(yí )、齐(qí )贱(jiàn )为(wéi )匹(pǐ )夫(fū ),而(ér )王(wáng )侯(hóu )争(zhēng )与(yǔ )为(wéi )伍(wǔ )者(zhě ),以(yǐ )其(qí )有(yǒu )德(dé )也(yě )。今(jīn )阿(ā )母(mǔ )躬(gōng )蹈(dǎo )俭(jiǎn )约(yuē ),以(yǐ )身(shēn )率(lǜ )下(xià ),群(qún )僚(liáo )蒸(zhēng )庶(shù ),莫(mò )不(bú )向(xiàng )风(fēng )。而(ér )与(yǔ )王(wáng )圣(shèng )并(bìng )同(tóng )爵(jué )号(hào ),惧(jù )违(wéi )本(běn )操(cāo ),失(shī )其(qí )常(cháng )愿(yuàn )。臣(chén )愚(yú )以(yǐ )为(wéi )凡(fán )人(rén )之(zhī )心(xīn ),理(lǐ )不(bú )相(xiàng )远(yuǎn ),其(qí )所(suǒ )不(bú )安(ān ),古(gǔ )今(jīn )一(yī )也(yě )。百(bǎi )姓(xìng )深(shēn )惩(chéng )王(wáng )圣(shèng )倾(qīng )覆(fù )之(zhī )祸(huò ),民(mín )萌(méng )之(zhī )命(mìng )危(wēi )于(yú )累(lèi )卵(luǎn ),常(cháng )惧(jù )时(shí )世(shì )复(fù )有(yǒu )此(cǐ )类(lèi ),怵(chù )惕(tì )之(zhī )念(niàn )未(wèi )离(lí )于(yú )心(xīn ),恐(kǒng )惧(jù )之(zhī )言(yán )未(wèi )绝(jué )乎(hū )口(kǒu )。乞(qǐ )如(rú )前(qián )议(yì ),岁(suì )以(yǐ )千(qiān )万(wàn )给(gěi )奉(fèng )阿(ā )母(mǔ ),内(nèi )足(zú )以(yǐ )尽(jìn )恩(ēn )爱(ài )之(zhī )欢(huān ),外(wài )可(kě )不(bú )为(wéi )吏(lì )民(mín )所(suǒ )怪(guài )。梁(liáng )冀(jì )之(zhī )封(fēng ),事(shì )非(fēi )机(jī )急(jí ),宜(yí )过(guò )灾(zāi )顾(gù )之(zhī )运(yùn ),然(rán )后(hòu )平(píng )议(yì )可(kě )否(fǒu )。”于(yú )是(shì )冀(jì )父(fù )商(shāng )让(ràng )还(hái )冀(jì )封(fēng );书(shū )十(shí )馀(yú )上(shàng ),帝(dì )乃(nǎi )从(cóng )之(zhī )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),己(jǐ )亥(hài ),京(jīng )师(shī )地(dì )震(zhèn )。五(wǔ )月(yuè ),庚(gēng )子(zǐ ),诏(zhào )群(qún )公(gōng )、卿(qīng )士(shì )各(gè )直(zhí )言(yán )厥(jué )咎(jiù ),仍(réng )各(gè )举(jǔ )敦(dūn )朴(pǔ )士(shì )一(yī )人(rén )。左(zuǒ )雄(xióng )复(fù )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“先(xiān )帝(dì )封(fēng )野(yě )王(wáng )君(jūn ),汉(hàn )阳(yáng )地(dì )震(zhèn ),今(jīn )封(fēng )山(shān )阳(yáng )君(jūn )而(ér )京(jīng )城(chéng )复(fù )震(zhèn ),专(zhuān )政(zhèng )在(zài )阴(yīn ),其(qí )灾(zāi )尤(yóu )大(dà )。臣(chén )前(qián )后(hòu )瞽(gǔ )言(yán ),封(fēng )爵(jué )至(zhì )重(zhòng ),王(wáng )者(zhě )可(kě )私(sī )人(rén )以(yǐ )财(cái ),不(bú )可(kě )以(yǐ )官(guān ),宜(yí )还(hái )阿(ā )母(mǔ )之(zhī )封(fēng )以(yǐ )塞(sāi )灾(zāi )异(yì )。今(jīn )冀(jì )已(yǐ )高(gāo )让(ràng ),山(shān )阳(yáng )君(jūn )亦(yì )宜(yí )崇(chóng )其(qí )本(běn )节(jiē )。”雄(xióng )言(yán )切(qiē )至(zhì ),娥(é )亦(yì )畏(wèi )惧(jù )辞(cí )让(ràng )。而(ér )帝(dì )恋(liàn )恋(liàn )不(bú )能(néng )已(yǐ ),卒(zú )封(fēng )之(zhī )。是(shì )时(shí ),大(dà )司(sī )农(nóng )刘(liú )据(jù )以(yǐ )职(zhí )事(shì )被(bèi )谴(qiǎn ),召(zhào )诣(yì )尚(shàng )书(shū ),传(chuán )呼(hū )促(cù )步(bù ),又(yòu )加(jiā )以(yǐ )捶(chuí )扑(pū )。雄(xióng )上(shàng )言(yán ):“九(jiǔ )卿(qīng )位(wèi )亚(yà )三(sān )事(shì ),班(bān )在(zài )大(dà )臣(chén ),行(háng )有(yǒu )佩(pèi )玉(yù )之(zhī )节(jiē ),动(dòng )有(yǒu )庠(xiáng )序(xù )之(zhī )仪(yí )。孝(xiào )明(míng )皇(huáng )帝(dì )始(shǐ )有(yǒu )扑(pū )罚(fá ),皆(jiē )非(fēi )古(gǔ )典(diǎn )。”帝(dì )纳(nà )之(zhī ),是(shì )后(hòu )九(jiǔ )卿(qīng )无(wú )复(fù )捶(chuí )扑(pū )者(zhě )。

戊(wù )午(wǔ ),司(sī )空(kōng )王(wáng )龚(gōng )免(miǎn )。六(liù )月(yuè ),辛(xīn )未(wèi ),以(yǐ )太(tài )常(cháng )鲁(lǔ )国(guó )孔(kǒng )扶(fú )为(wéi )司(sī )空(kōng )。

丁(dīng )丑(chǒu ),洛(luò )阳(yáng )宣(xuān )德(dé )亭(tíng )地(dì )坼(chè ),长(zhǎng )八(bā )十(shí )五(wǔ )丈(zhàng );帝(dì )引(yǐn )公(gōng )卿(qīng )所(suǒ )举(jǔ )敦(dūn )朴(pǔ )之(zhī )士(shì ),使(shǐ )之(zhī )对(duì )策(cè ),及(jí )特(tè )问(wèn )以(yǐ )当(dāng )世(shì )之(zhī )敝(bì ),为(wéi )政(zhèng )所(suǒ )宜(yí )。李(lǐ )固(gù )对(duì )曰(yuē ):“前(qián )孝(xiào )安(ān )皇(huáng )帝(dì )变(biàn )乱(luàn )旧(jiù )典(diǎn ),封(fēng )爵(jué )阿(ā )母(mǔ ),因(yīn )造(zào )妖(yāo )孽(niè ),改(gǎi )乱(luàn )嫡(dí )嗣(sì ),至(zhì )令(lìng )圣(shèng )躬(gōng )狼(láng )狈(bèi ),亲(qīn )遇(yù )其(qí )艰(jiān )。既(jì )拔(bá )自(zì )困(kùn )殆(dài ),龙(lóng )兴(xìng )即(jí )位(wèi ),天(tiān )下(xià )喁(yóng )喁(yóng ),属(shǔ )望(wàng )风(fēng )政(zhèng )。积(jī )敝(bì )之(zhī )后(hòu ),易(yì )致(zhì )中(zhōng )兴(xìng ),诚(chéng )当(dāng )沛(pèi )然(rán )思(sī )惟(wéi )善(shàn )道(dào ),而(ér )论(lùn )者(zhě )犹(yóu )云(yún )‘方(fāng )今(jīn )之(zhī )事(shì ),复(fù )同(tóng )于(yú )前(qián )’。臣(chén )伏(fú )在(zài )草(cǎo )泽(zé ),痛(tòng )心(xīn )伤(shāng )臆(yì )!实(shí )以(yǐ )汉(hàn )兴(xìng )以(yǐ )来(lái )三(sān )百(bǎi )馀(yú )年(nián ),贤(xián )圣(shèng )相(xiàng )继(jì )十(shí )有(yǒu )八(bā )主(zhǔ ),岂(qǐ )无(wú )阿(ā )乳(rǔ )之(zhī )恩(ēn ),岂(qǐ )忘(wàng )贵(guì )爵(jué )之(zhī )宠(chǒng )?然(rán )上(shàng )畏(wèi )天(tiān )威(wēi ),俯(fǔ )案(àn )经(jīng )典(diǎn ),知(zhī )义(yì )不(bú )可(kě ),故(gù )不(bú )封(fēng )也(yě )。今(jīn )宋(sòng )阿(ā )母(mǔ )虽(suī )有(yǒu )大(dà )功(gōng )、勤(qín )谨(jǐn )之(zhī )德(dé ),但(dàn )加(jiā )赏(shǎng )赐(cì ),足(zú )以(yǐ )酬(chóu )其(qí )劳(láo )苦(kǔ );至(zhì )于(yú )裂(liè )土(tǔ )开(kāi )国(guó ),实(shí )乖(guāi )旧(jiù )典(diǎn )。闻(wén )阿(ā )母(mǔ )体(tǐ )性(xìng )谦(qiān )虚(xū ),必(bì )有(yǒu )逊(xùn )让(ràng ),陛(bì )下(xià )宜(yí )许(xǔ )其(qí )辞(cí )国(guó )之(zhī )高(gāo ),使(shǐ )成(chéng )万(wàn )安(ān )之(zhī )福(fú )。夫(fū )妃(fēi )、后(hòu )之(zhī )家(jiā )所(suǒ )以(yǐ )少(shǎo )完(wán )全(quán )者(zhě ),岂(qǐ )天(tiān )性(xìng )当(dāng )然(rán )?但(dàn )以(yǐ )爵(jué )位(wèi )尊(zūn )显(xiǎn ),颛(zhuān )总(zǒng )权(quán )柄(bǐng ),天(tiān )道(dào )恶(è )盈(yíng ),不(bú )知(zhī )自(zì )损(sǔn ),故(gù )致(zhì )颠(diān )仆(pú )。先(xiān )帝(dì )宠(chǒng )遇(yù )阎(yán )氏(shì ),位(wèi )号(hào )太(tài )疾(jí ),故(gù )其(qí )受(shòu )祸(huò )曾(céng )不(bú )旋(xuán )时(shí ),《老(lǎo )子(zǐ )》曰(yuē ):‘其(qí )进(jìn )锐(ruì )者(zhě )其(qí )退(tuì )速(sù )也(yě )。’今(jīn )梁(liáng )氏(shì )戚(qī )为(wéi )椒(jiāo )房(fáng ),礼(lǐ )所(suǒ )不(bú )臣(chén ),尊(zūn )以(yǐ )高(gāo )爵(jué ),尚(shàng )可(kě )然(rán )也(yě );而(ér )子(zǐ )弟(dì )群(qún )从(cóng ),荣(róng )显(xiǎn )兼(jiān )加(jiā ),永(yǒng )平(píng )、建(jiàn )初(chū )故(gù )事(shì ),殆(dài )不(bú )如(rú )此(cǐ )。宜(yí )令(lìng )步(bù )兵(bīng )校(xiào )尉(wèi )冀(jì )及(jí )诸(zhū )侍(shì )中(zhōng )还(hái )居(jū )黄(huáng )门(mén )之(zhī )官(guān ),使(shǐ )权(quán )去(qù )外(wài )戚(qī ),政(zhèng )归(guī )国(guó )家(jiā ),岂(qǐ )不(bú )休(xiū )乎(hū )!又(yòu ),诏(zhào )书(shū )所(suǒ )以(yǐ )禁(jìn )侍(shì )中(zhōng )、尚(shàng )书(shū )、中(zhōng )臣(chén )子(zǐ )弟(dì )不(bú )得(dé )为(wéi )吏(lì )、察(chá )孝(xiào )廉(lián )者(zhě ),以(yǐ )其(qí )秉(bǐng )威(wēi )权(quán ),容(róng )请(qǐng )托(tuō )故(gù )也(yě )。而(ér )中(zhōng )常(cháng )侍(shì )在(zài )日(rì )月(yuè )之(zhī )侧(cè ),声(shēng )势(shì )振(zhèn )天(tiān )下(xià ),子(zǐ )弟(dì )禄(lù )任(rèn ),曾(céng )无(wú )限(xiàn )极(jí ),虽(suī )外(wài )托(tuō )谦(qiān )默(mò ),不(bú )干(gàn )州(zhōu )郡(jùn ),而(ér )谄(chǎn )伪(wěi )之(zhī )徒(tú ),望(wàng )风(fēng )进(jìn )举(jǔ )。今(jīn )可(kě )为(wéi )设(shè )常(cháng )禁(jìn ),同(tóng )之(zhī )中(zhōng )臣(chén )。昔(xī )馆(guǎn )陶(táo )公(gōng )主(zhǔ )为(wéi )子(zǐ )求(qiú )郎(láng ),明(míng )帝(dì )不(bú )许(xǔ ),赐(cì )钱(qián )千(qiān )万(wàn ),所(suǒ )以(yǐ )轻(qīng )厚(hòu )赐(cì ),重(zhòng )薄(báo )位(wèi )者(zhě ),为(wéi )官(guān )人(rén )失(shī )才(cái ),害(hài )及(jí )百(bǎi )姓(xìng )也(yě )。窃(qiè )闻(wén )长(zhǎng )水(shuǐ )司(sī )马(mǎ )武(wǔ )宣(xuān )、开(kāi )阳(yáng )城(chéng )门(mén )候(hòu )羊(yáng )迪(dí )等(děng ),无(wú )它(tā )功(gōng )德(dé ),初(chū )拜(bài )便(biàn )真(zhēn ),此(cǐ )虽(suī )小(xiǎo )失(shī )而(ér )渐(jiàn )坏(huài )旧(jiù )章(zhāng )。先(xiān )圣(shèng )法(fǎ )度(dù ),所(suǒ )宜(yí )坚(jiān )守(shǒu ),故(gù )政(zhèng )教(jiāo )一(yī )跌(diē ),百(bǎi )年(nián )不(bú )复(fù )。《诗(shī )》云(yún ):‘上(shàng )帝(dì )板(bǎn )板(bǎn ),下(xià )民(mín )卒(zú )瘅(dān )’,刺(cì )周(zhōu )王(wáng )变(biàn )祖(zǔ )法(fǎ )度(dù ),故(gù )使(shǐ )下(xià )民(mín )将(jiāng )尽(jìn )病(bìng )也(yě )。今(jīn )陛(bì )下(xià )之(zhī )有(yǒu )尚(shàng )书(shū ),犹(yóu )天(tiān )之(zhī )有(yǒu )北(běi )斗(dòu )也(yě )。斗(dòu )为(wéi )天(tiān )喉(hóu )舌(shé ),尚(shàng )书(shū )亦(yì )为(wéi )陛(bì )下(xià )喉(hóu )舌(shé )。斗(dòu )斟(zhēn )酌(zhuó )元(yuán )气(qì ),运(yùn )乎(hū )四(sì )时(shí );尚(shàng )书(shū )出(chū )纳(nà )王(wáng )命(mìng ),赋(fù )政(zhèng )四(sì )海(hǎi ),权(quán )尊(zūn )势(shì )重(zhòng ),责(zé )之(zhī )所(suǒ )归(guī ),若(ruò )不(bú )平(píng )心(xīn ),灾(zāi )眚(shěng )必(bì )至(zhì ),诚(chéng )宜(yí )审(shěn )择(zé )其(qí )人(rén ),以(yǐ )毘(pí )圣(shèng )政(zhèng )。今(jīn )与(yǔ )陛(bì )下(xià )共(gòng )天(tiān )下(xià )者(zhě ),外(wài )则(zé )公(gōng )、卿(qīng )、尚(shàng )书(shū ),内(nèi )则(zé )常(cháng )侍(shì )、黄(huáng )门(mén ),譬(pì )犹(yóu )一(yī )门(mén )之(zhī )内(nèi ),一(yī )家(jiā )之(zhī )事(shì ),安(ān )则(zé )共(gòng )其(qí )福(fú )庆(qìng ),危(wēi )则(zé )通(tōng )其(qí )祸(huò )败(bài )。刺(cì )史(shǐ )、二(èr )千(qiān )石(shí ),外(wài )统(tǒng )职(zhí )事(shì ),内(nèi )受(shòu )法(fǎ )则(zé )。夫(fū )表(biǎo )曲(qǔ )者(zhě )景(jǐng )必(bì )邪(xié ),源(yuán )清(qīng )者(zhě )流(liú )必(bì )洁(jié ),犹(yóu )叩(kòu )树(shù )本(běn ),百(bǎi )枝(zhī )皆(jiē )动(dòng )也(yě )。由(yóu )此(cǐ )言(yán )之(zhī ),本(běn )朝(cháo )号(hào )令(lìng ),岂(qǐ )可(kě )蹉(cuō )跌(diē )!天(tiān )下(xià )之(zhī )纪(jì )纲(gāng ),当(dāng )今(jīn )之(zhī )急(jí )务(wù )也(yě )。夫(fū )人(rén )君(jūn )之(zhī )有(yǒu )政(zhèng ),犹(yóu )水(shuǐ )之(zhī )有(yǒu )堤(dī )坊(fāng )。堤(dī )坊(fāng )完(wán )全(quán ),虽(suī )遭(zāo )雨(yǔ )水(shuǐ )霖(lín )潦(liáo ),不(bú )能(néng )为(wéi )变(biàn )。政(zhèng )教(jiāo )一(yī )立(lì ),暂(zàn )遭(zāo )凶(xiōng )年(nián ),不(bú )足(zú )为(wéi )忧(yōu )。诚(chéng )令(lìng )堤(dī )防(fáng )穿(chuān )漏(lòu ),万(wàn )夫(fū )同(tóng )力(lì ),不(bú )能(néng )复(fù )救(jiù );政(zhèng )教(jiāo )一(yī )坏(huài ),贤(xián )智(zhì )驰(chí )鹜(wù ),不(bú )能(néng )复(fù )还(hái )。今(jīn )堤(dī )防(fáng )虽(suī )坚(jiān ),渐(jiàn )有(yǒu )孔(kǒng )穴(xué )。譬(pì )之(zhī )一(yī )人(rén )之(zhī )身(shēn ),本(běn )朝(cháo )者(zhě ),心(xīn )腹(fù )也(yě ),州(zhōu )、郡(jùn )者(zhě ),四(sì )支(zhī )也(yě ),心(xīn )腹(fù )痛(tòng )则(zé )四(sì )支(zhī )不(bú )举(jǔ )。故(gù )臣(chén )之(zhī )所(suǒ )忧(yōu ),在(zài )腹(fù )心(xīn )之(zhī )疾(jí ),非(fēi )四(sì )支(zhī )之(zhī )患(huàn )也(yě )。苟(gǒu )坚(jiān )堤(dī )防(fáng ),务(wù )政(zhèng )教(jiāo ),先(xiān )安(ān )心(xīn )腹(fù ),整(zhěng )理(lǐ )本(běn )朝(cháo ),虽(suī )有(yǒu )寇(kòu )贼(zéi )、水(shuǐ )旱(hàn )之(zhī )变(biàn ),不(bú )足(zú )介(jiè )意(yì )也(yě );诚(chéng )令(lìng )堤(dī )防(fáng )坏(huài )漏(lòu ),心(xīn )腹(fù )有(yǒu )疾(jí ),虽(suī )无(wú )水(shuǐ )旱(hàn )之(zhī )灾(zāi ),天(tiān )下(xià )固(gù )可(kě )以(yǐ )忧(yōu )矣(yǐ )。又(yòu )宜(yí )罢(bà )退(tuì )宦(huàn )官(guān ),去(qù )其(qí )权(quán )重(zhòng ),裁(cái )置(zhì )常(cháng )侍(shì )二(èr )人(rén )方(fāng )直(zhí )有(yǒu )德(dé )者(zhě )省(shěng )事(shì )左(zuǒ )右(yòu ),小(xiǎo )黄(huáng )门(mén )五(wǔ )人(rén )才(cái )智(zhì )闲(xián )雅(yǎ )者(zhě )给(gěi )事(shì )殿(diàn )中(zhōng )。如(rú )此(cǐ ),则(zé )论(lùn )者(zhě )厌(yàn )塞(sāi ),升(shēng )平(píng )可(kě )致(zhì )也(yě )!”

扶(fú )风(fēng )功(gōng )曹(cáo )马(mǎ )融(róng )对(duì )曰(yuē ):“今(jīn )科(kē )条(tiáo )品(pǐn )制(zhì ),四(sì )时(shí )禁(jìn )令(lìng ),所(suǒ )以(yǐ )承(chéng )天(tiān )顺(shùn )民(mín )者(zhě ),备(bèi )矣(yǐ ),悉(xī )矣(yǐ ),不(bú )可(kě )加(jiā )矣(yǐ )。然(rán )而(ér )天(tiān )犹(yóu )有(yǒu )不(bú )平(píng )之(zhī )效(xiào ),民(mín )犹(yóu )有(yǒu )咨(zī )嗟(jiē )之(zhī )怨(yuàn )者(zhě ),百(bǎi )姓(xìng )屡(lǚ )闻(wén )恩(ēn )泽(zé )之(zhī )声(shēng ),而(ér )未(wèi )见(jiàn )惠(huì )和(hé )之(zhī )实(shí )也(yě )。古(gǔ )之(zhī )足(zú )民(mín )者(zhě ),非(fēi )能(néng )家(jiā )赡(shàn )而(ér )人(rén )足(zú )之(zhī ),量(liàng )其(qí )财(cái )用(yòng ),为(wéi )之(zhī )制(zhì )度(dù )。故(gù )嫁(jià )娶(qǔ )之(zhī )礼(lǐ )俭(jiǎn ),则(zé )婚(hūn )者(zhě )以(yǐ )时(shí )矣(yǐ );丧(sàng )制(zhì )之(zhī )礼(lǐ )约(yuē ),则(zé )终(zhōng )者(zhě )掩(yǎn )藏(cáng )矣(yǐ );不(bú )夺(duó )其(qí )时(shí ),则(zé )农(nóng )夫(fū )利(lì )矣(yǐ )。夫(fū )妻(qī )子(zǐ )以(yǐ )累(lèi )其(qí )心(xīn ),产(chǎn )业(yè )以(yǐ )重(zhòng )其(qí )志(zhì ),舍(shě )此(cǐ )而(ér )为(wéi )非(fēi )者(zhě ),有(yǒu )必(bì )不(bú )多(duō )矣(yǐ )!”

太(tài )史(shǐ )令(lìng )南(nán )阳(yáng )张(zhāng )衡(héng )对(duì )曰(yuē ):“自(zì )初(chū )举(jǔ )孝(xiào )廉(lián ),迄(qì )今(jīn )二(èr )百(bǎi )岁(suì )矣(yǐ ),皆(jiē )先(xiān )孝(xiào )行(háng );行(háng )有(yǒu )馀(yú )力(lì ),始(shǐ )学(xué )文(wén )法(fǎ )。辛(xīn )卯(mǎo )诏(zhào )书(shū ),以(yǐ )能(néng )章(zhāng )句(jù )、奏(zòu )案(àn )为(wéi )限(xiàn );虽(suī )有(yǒu )至(zhì )孝(xiào ),犹(yóu )不(bú )应(yīng )科(kē ),此(cǐ )弃(qì )本(běn )而(ér )取(qǔ )末(mò )。曾(céng )子(zǐ )长(zhǎng )于(yú )孝(xiào ),然(rán )实(shí )鲁(lǔ )钝(dùn ),文(wén )学(xué )不(bú )若(ruò )游(yóu )、夏(xià ),政(zhèng )事(shì )不(bú )若(ruò )冉(rǎn )、季(jì )。今(jīn )欲(yù )使(shǐ )一(yī )人(rén )兼(jiān )之(zhī ),苟(gǒu )外(wài )有(yǒu )可(kě )观(guān ),内(nèi )必(bì )有(yǒu )阙(què ),则(zé )违(wéi )选(xuǎn )举(jǔ )孝(xiào )廉(lián )之(zhī )志(zhì )矣(yǐ )。且(qiě )郡(jùn )国(guó )守(shǒu )相(xiàng ),剖(pōu )符(fú )宁(níng )境(jìng ),为(wéi )国(guó )大(dà )臣(chén ),一(yī )旦(dàn )免(miǎn )黜(chù )十(shí )有(yǒu )馀(yú )人(rén ),吏(lì )民(mín )罢(bà )于(yú )送(sòng )迎(yíng )之(zhī )役(yì ),新(xīn )故(gù )交(jiāo )际(jì ),公(gōng )私(sī )放(fàng )滥(làn ),或(huò )临(lín )政(zhèng )为(wéi )百(bǎi )姓(xìng )所(suǒ )便(biàn )而(ér )以(yǐ )小(xiǎo )过(guò )免(miǎn )之(zhī ),是(shì )为(wéi )夺(duó )民(mín )父(fù )母(mǔ )使(shǐ )嗟(jiē )号(hào )也(yě )。《易(yì )》不(bú )远(yuǎn )复(fù ),《论(lùn )》不(bú )惮(dàn )改(gǎi ),朋(péng )友(yǒu )交(jiāo )接(jiē )且(qiě )不(bú )宿(xiǔ )过(guò ),况(kuàng )于(yú )帝(dì )王(wáng ),承(chéng )天(tiān )理(lǐ )物(wù ),以(yǐ )天(tiān )下(xià )为(wéi )公(gōng )者(zhě )乎(hū )!中(zhōng )间(jiān )以(yǐ )来(lái ),妖(yāo )星(xīng )见(jiàn )于(yú )上(shàng ),震(zhèn )裂(liè )著(zhe )于(yú )下(xià ),天(tiān )诫(jiè )详(xiáng )矣(yǐ ),可(kě )为(wéi )寒(hán )心(xīn )。明(míng )者(zhě )消(xiāo )祸(huò )于(yú )未(wèi )萌(méng )。今(jīn )既(jì )见(jiàn )矣(yǐ ),修(xiū )政(zhèng )恐(kǒng )惧(jù ),则(zé )祸(huò )转(zhuǎn )为(wéi )福(fú )矣(yǐ )。”

上(shàng )览(lǎn )众(zhòng )对(duì ),以(yǐ )李(lǐ )固(gù )为(wéi )第(dì )一(yī ),即(jí )时(shí )出(chū )阿(ā )母(mǔ )还(hái )舍(shě ),诸(zhū )常(cháng )侍(shì )悉(xī )叩(kòu )头(tóu )谢(xiè )罪(zuì ),朝(cháo )廷(tíng )肃(sù )然(rán )。以(yǐ )固(gù )为(wéi )议(yì )郎(láng );而(ér )阿(ā )母(mǔ )、宦(huàn )者(zhě )皆(jiē )疾(jí )之(zhī ),诈(zhà )为(wéi )飞(fēi )章(zhāng )以(yǐ )陷(xiàn )其(qí )罪(zuì )。事(shì )从(cóng )中(zhōng )下(xià ),大(dà )司(sī )农(nóng )南(nán )郡(jùn )黄(huáng )尚(shàng )等(děng )请(qǐng )之(zhī )于(yú )梁(liáng )商(shāng ),仆(pú )射(shè )黄(huáng )琼(qióng )复(fù )救(jiù )明(míng )其(qí )事(shì )。久(jiǔ )乃(nǎi )得(dé )释(shì ),出(chū )为(wéi )洛(luò )令(lìng ),固(gù )弃(qì )官(guān )归(guī )汉(hàn )中(zhōng )。融(róng )博(bó )通(tōng )经(jīng )籍(jí ),美(měi )文(wén )辞(cí );对(duì )奏(zòu ),亦(yì )拜(bài )议(yì )郎(láng )。衡(héng )善(shàn )属(shǔ )文(wén ),通(tōng )贯(guàn )《六(liù )艺(yì )》,虽(suī )才(cái )高(gāo )于(yú )世(shì ),而(ér )无(wú )骄(jiāo )尚(shàng )之(zhī )情(qíng );善(shàn )机(jī )巧(qiǎo ),尤(yóu )致(zhì )思(sī )于(yú )天(tiān )文(wén )、阴(yīn )阳(yáng )、历(lì )算(suàn ),作(zuò )浑(hún )天(tiān )仪(yí ),著(zhe )《灵(líng )宪(xiàn )》。性(xìng )恬(tián )憺(dàn ),不(bú )慕(mù )当(dāng )世(shì );所(suǒ )居(jū )之(zhī )官(guān )辄(zhé )积(jī )年(nián )不(bú )徙(xǐ )。

太(tài )尉(wèi )宠(chǒng )参(cān ),在(zài )三(sān )公(gōng )中(zhōng )最(zuì )名(míng )忠(zhōng )直(zhí ),数(shù )为(wéi )左(zuǒ )右(yòu )所(suǒ )毁(huǐ )。会(huì )所(suǒ )举(jǔ )用(yòng )忤(wǔ )帝(dì )旨(zhǐ ),司(sī )隶(lì )承(chéng )风(fēng )案(àn )之(zhī )。时(shí )当(dāng )会(huì )茂(mào )才(cái )、孝(xiào )廉(lián ),参(cān )以(yǐ )被(bèi )奏(zòu ),称(chēng )疾(jí )不(bú )会(huì )。广(guǎng )汉(hàn )上(shàng )计(jì )掾(yuàn )段(duàn )恭(gōng )因(yīn )会(huì )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“伏(fú )见(jiàn )道(dào )路(lù )行(háng )人(rén )、农(nóng )夫(fū )、织(zhī )妇(fù )皆(jiē )曰(yuē ):‘太(tài )尉(wèi )参(cān )竭(jié )忠(zhōng )尽(jìn )节(jiē ),徒(tú )以(yǐ )直(zhí )道(dào )不(bú )能(néng )曲(qǔ )心(xīn ),孤(gū )立(lì )群(qún )邪(xié )之(zhī )间(jiān ),自(zì )处(chù )中(zhōng )伤(shāng )之(zhī )地(dì )。’夫(fū )以(yǐ )谗(chán )佞(nìng )伤(shāng )毁(huǐ )忠(zhōng )正(zhèng ),此(cǐ )天(tiān )地(dì )之(zhī )大(dà )禁(jìn ),人(rén )主(zhǔ )之(zhī )至(zhì )诫(jiè )也(yě )!昔(xī )白(bái )起(qǐ )赐(cì )死(sǐ ),诸(zhū )侯(hóu )酌(zhuó )酒(jiǔ )相(xiàng )贺(hè );季(jì )子(zǐ )来(lái )归(guī ),鲁(lǔ )人(rén )喜(xǐ )其(qí )纾(shū )难(nán )。夫(fū )国(guó )以(yǐ )贤(xián )治(zhì ),君(jūn )以(yǐ )忠(zhōng )安(ān )。今(jīn )天(tiān )下(xià )咸(xián )欣(xīn )陛(bì )下(xià )有(yǒu )此(cǐ )忠(zhōng )贤(xián ),愿(yuàn )卒(zú )宠(chǒng )任(rèn )以(yǐ )安(ān )社(shè )稷(jì )。”书(shū )奏(zòu ),诏(zhào )即(jí )遣(qiǎn )小(xiǎo )黄(huáng )门(mén )视(shì )参(cān )疾(jí ),太(tài )医(yī )致(zhì )羊(yáng )酒(jiǔ )。后(hòu )参(cān )夫(fū )人(rén )疾(jí )前(qián )妻(qī )子(zǐ ),投(tóu )于(yú )井(jǐng )而(ér )杀(shā )之(zhī );雒(luò )阳(yáng )令(lìng )祝(zhù )良(liáng )奏(zòu )参(cān )罪(zuì )。秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),己(jǐ )未(wèi ),参(cān )竟(jìng )以(yǐ )灾(zāi )异(yì )免(miǎn )。

八(bā )月(yuè ),己(jǐ )巳(sì ),以(yǐ )大(dà )鸿(hóng )胪(lú )施(shī )延(yán )为(wéi )太(tài )尉(wèi )。

鲜(xiān )卑(bēi )寇(kòu )马(mǎ )城(chéng ),代(dài )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )击(jī )之(zhī ),不(bú )克(kè )。顷(qǐng )之(zhī ),其(qí )至(zhì )鞬(jiān )死(sǐ )。鲜(xiān )卑(bēi )由(yóu )是(shì )抄(chāo )盗(dào )差(chà )稀(xī )。

阅读:25013

打赏捐助〔Donate〕>>>

《汉纪四十三》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库