论语•先进篇 11•26【登录】

《论语》 > 论语先进第十一译文 > 《论语•先进篇 11•26》 > 拼音版

【原(yuán )文(wén )】

子(zǐ )路(lù )、曾(céng )皙(xī )、冉(rǎn )有(yǒu )、公(gōng )西(xī )华(huá )侍(shì )坐(zuò )。子(zǐ )曰(yuē ):“以(yǐ )吾(wú )一(yī )日(rì )长(zhǎng )乎(hū )尔(ěr ),毋(wú )吾(wú )以(yǐ )也(yě )。居(jū )则(zé )曰(yuē ):‘不(bú )吾(wú )知(zhī )也(yě )!’如(rú )或(huò )知(zhī )尔(ěr ),则(zé )何(hé )以(yǐ )哉(zāi )?”子(zǐ )路(lù )率(lǜ )尔(ěr )而(ér )对(duì )曰(yuē ):“千(qiān )乘(chéng )之(zhī )国(guó ),摄(shè )乎(hū )大(dà )国(guó )之(zhī )间(jiān ),加(jiā )之(zhī )以(yǐ )师(shī )旅(lǚ ),因(yīn )之(zhī )以(yǐ )饥(jī )馑(jǐn ),由(yóu )也(yě )为(wéi )之(zhī ),比(bǐ )及(jí )三(sān )年(nián ),可(kě )使(shǐ )有(yǒu )勇(yǒng ),且(qiě )知(zhī )方(fāng )也(yě )。”夫(fū )子(zǐ )哂(shěn )之(zhī )。“求(qiú ),尔(ěr )何(hé )如(rú )?”对(duì )曰(yuē ):“方(fāng )六(liù )七(qī )十(shí ),如(rú )五(wǔ )六(liù )十(shí ),求(qiú )也(yě )为(wéi )之(zhī ),比(bǐ )及(jí )三(sān )年(nián ),可(kě )使(shǐ )足(zú )民(mín )。如(rú )其(qí )礼(lǐ )乐(lè ),以(yǐ )俟(sì )君(jūn )子(zǐ )。”“赤(chì ),尔(ěr )何(hé )如(rú )?”对(duì )曰(yuē ):“非(fēi )曰(yuē )能(néng )之(zhī ),愿(yuàn )学(xué )焉(yān )。宗(zōng )庙(miào )之(zhī )事(shì ),如(rú )会(huì )同(tóng ),端(duān )章(zhāng )甫(fǔ ),愿(yuàn )为(wéi )小(xiǎo )相(xiàng )焉(yān )。”“点(diǎn ),尔(ěr )何(hé )如(rú )?”鼓(gǔ )瑟(sè )希(xī ),铿(kēng )尔(ěr ),舍(shě )瑟(sè )而(ér )作(zuò ),对(duì )曰(yuē ):“异(yì )乎(hū )三(sān )子(zǐ )者(zhě )之(zhī )撰(zhuàn )。”子(zǐ )曰(yuē ):“何(hé )伤(shāng )乎(hū )?亦(yì )各(gè )言(yán )其(qí )志(zhì )也(yě )。”曰(yuē ):“莫(mò )春(chūn )者(zhě ),春(chūn )服(fú )既(jì )成(chéng ),冠(guàn )者(zhě )五(wǔ )六(liù )人(rén ),童(tóng )子(zǐ )六(liù )七(qī )人(rén ),浴(yù )乎(hū )沂(yí ),风(fēng )乎(hū )舞(wǔ )雩(yú ),咏(yǒng )而(ér )归(guī )。”夫(fū )子(zǐ )喟(kuì )然(rán )叹(tàn )曰(yuē ):“吾(wú )与(yǔ )点(diǎn )也(yě )!”三(sān )子(zǐ )者(zhě )出(chū ),曾(céng )皙(xī )后(hòu )。曾(céng )皙(xī )曰(yuē ):“夫(fū )三(sān )子(zǐ )者(zhě )之(zhī )言(yán )何(hé )如(rú )?”子(zǐ )曰(yuē ):“亦(yì )各(gè )言(yán )其(qí )志(zhì )也(yě )已(yǐ )矣(yǐ )。”曰(yuē ):“夫(fū )子(zǐ )何(hé )哂(shěn )由(yóu )也(yě )?”曰(yuē ):“为(wéi )国(guó )以(yǐ )礼(lǐ )。其(qí )言(yán )不(bú )让(ràng ),是(shì )故(gù )哂(shěn )之(zhī )。”唯(wéi )求(qiú )则(zé )非(fēi )邦(bāng )也(yě )与(yǔ )?”“安(ān )见(jiàn )方(fāng )六(liù )七(qī )十(shí )如(rú )五(wǔ )六(liù )十(shí )而(ér )非(fēi )邦(bāng )也(yě )者(zhě )?”“唯(wéi )赤(chì )则(zé )非(fēi )邦(bāng )也(yě )与(yǔ )?”“宗(zōng )庙(miào )会(huì )同(tóng ),非(fēi )诸(zhū )侯(hóu )而(ér )何(hé )?赤(chì )也(yě )为(wéi )之(zhī )小(xiǎo ),孰(shú )能(néng )为(wéi )之(zhī )大(dà )?”

【译(yì )文(wén )】

子(zǐ )路(lù )、曾(céng )皙(xī )、冉(rǎn )有(yǒu )、公(gōng )西(xī )华(huá )四(sì )个(gè )人(rén )陪(péi )孔(kǒng )子(zǐ )坐(zuò )着(zhe )。孔(kǒng )子(zǐ )说(shuō ):“我(wǒ )年(nián )龄(líng )比(bǐ )你(nǐ )们(men )大(dà )一(yī )些(xiē ),不(bú )要(yào )因(yīn )为(wéi )我(wǒ )年(nián )长(zhǎng )而(ér )不(bú )敢(gǎn )说(shuō )。你(nǐ )们(men )平(píng )时(shí )总(zǒng )说(shuō ):‘没(méi )有(yǒu )人(rén )了(le )解(jiě )我(wǒ )呀(ya )!’假(jiǎ )如(rú )有(yǒu )人(rén )了(le )解(jiě )你(nǐ )们(men ),那(nà )你(nǐ )们(men )要(yào )怎(zěn )样(yàng )去(qù )做(zuò )呢(ne )?”子(zǐ )路(lù )赶(gǎn )忙(máng )回(huí )答(dá ):“一(yī )个(gè )拥(yōng )有(yǒu )一(yī )千(qiān )辆(liàng )兵(bīng )车(chē )的(de )国(guó )家(jiā ),夹(jiá )在(zài )大(dà )国(guó )中(zhōng )间(jiān ),常(cháng )常(cháng )受(shòu )到(dào )别(bié )的(de )国(guó )家(jiā )侵(qīn )犯(fàn ),加(jiā )上(shàng )国(guó )内(nèi )又(yòu )闹(nào )饥(jī )荒(huāng ),让(ràng )我(wǒ )去(qù )治(zhì )理(lǐ ),只(zhī )要(yào )三(sān )年(nián ),就(jiù )可(kě )以(yǐ )使(shǐ )人(rén )们(men )勇(yǒng )敢(gǎn )善(shàn )战(zhàn ),而(ér )且(qiě )懂(dǒng )得(dé )礼(lǐ )仪(yí )。”孔(kǒng )子(zǐ )听(tīng )了(le ),微(wēi )微(wēi )一(yī )笑(xiào )。孔(kǒng )子(zǐ )又(yòu )问(wèn ):“冉(rǎn )求(qiú ),你(nǐ )怎(zěn )么(me )样(yàng )呢(ne )?”冉(rǎn )求(qiú )答(dá )道(dào ):国(guó )土(tǔ )有(yǒu )六(liù )七(qī )十(shí )里(lǐ )或(huò )五(wǔ )六(liù )十(shí )里(lǐ )见(jiàn )方(fāng )的(de )国(guó )家(jiā ),让(ràng )我(wǒ )去(qù )治(zhì )理(lǐ ),三(sān )年(nián )以(yǐ )后(hòu ),就(jiù )可(kě )以(yǐ )使(shǐ )百(bǎi )姓(xìng )饱(bǎo )暖(nuǎn )。至(zhì )于(yú )这(zhè )个(gè )国(guó )家(jiā )的(de )礼(lǐ )乐(lè )教(jiāo )化(huà ),就(jiù )要(yào )等(děng )君(jūn )子(zǐ )来(lái )施(shī )行(háng )了(le )。”孔(kǒng )子(zǐ )又(yòu )问(wèn ):“公(gōng )西(xī )赤(chì ),你(nǐ )怎(zěn )么(me )样(yàng )?”公(gōng )西(xī )赤(chì )答(dá )道(dào ):“我(wǒ )不(bú )敢(gǎn )说(shuō )能(néng )做(zuò )到(dào ),而(ér )是(shì )愿(yuàn )意(yì )学(xué )习(xí )。在(zài )宗(zōng )庙(miào )祭(jì )祀(sì )的(de )活(huó )动(dòng )中(zhōng ),或(huò )者(zhě )在(zài )同(tóng )别(bié )国(guó )的(de )盟(méng )会(huì )中(zhōng ),我(wǒ )愿(yuàn )意(yì )穿(chuān )着(zhe )礼(lǐ )服(fú ),戴(dài )着(zhe )礼(lǐ )帽(mào ),做(zuò )一(yī )个(gè )小(xiǎo )小(xiǎo )的(de )赞(zàn )礼(lǐ )人(rén )。”孔(kǒng )子(zǐ )又(yòu )问(wèn ):“曾(céng )点(diǎn ),你(nǐ )怎(zěn )么(me )样(yàng )呢(ne )?”这(zhè )时(shí )曾(céng )点(diǎn )弹(dàn )瑟(sè )的(de )声(shēng )音(yīn )逐(zhú )渐(jiàn )放(fàng )慢(màn ),接(jiē )着(zhe )“铿(kēng )”的(de )一(yī )声(shēng ),离(lí )开(kāi )瑟(sè )站(zhàn )起(qǐ )来(lái ),回(huí )答(dá )说(shuō ):“我(wǒ )想(xiǎng )的(de )和(hé )他(tā )们(men )三(sān )位(wèi )说(shuō )的(de )不(bú )一(yī )样(yàng )。”孔(kǒng )子(zǐ )说(shuō ):“那(nà )有(yǒu )什(shí )么(me )关(guān )系(xì )呢(ne )?也(yě )就(jiù )是(shì )各(gè )人(rén )讲(jiǎng )自(zì )己(jǐ )的(de )志(zhì )向(xiàng )而(ér )已(yǐ )。”曾(céng )皙(xī )说(shuō ):“暮(mù )春(chūn )三(sān )月(yuè ),已(yǐ )经(jīng )穿(chuān )上(shàng )了(le )春(chūn )天(tiān )的(de )衣(yī )服(fú ),我(wǒ )和(hé )五(wǔ )六(liù )位(wèi )成(chéng )年(nián )人(rén ),六(liù )七(qī )个(gè )少(shǎo )年(nián ),去(qù )沂(yí )河(hé )里(lǐ )洗(xǐ )洗(xǐ )澡(zǎo ),在(zài )舞(wǔ )雩(yú )台(tái )上(shàng )吹(chuī )吹(chuī )风(fēng ),一(yī )路(lù )唱(chàng )着(zhe )歌(gē )走(zǒu )回(huí )来(lái )。”孔(kǒng )子(zǐ )长(zhǎng )叹(tàn )一(yī )声(shēng )说(shuō ):“我(wǒ )是(shì )赞(zàn )成(chéng )曾(céng )皙(xī )的(de )想(xiǎng )法(fǎ )的(de )。”子(zǐ )路(lù )、冉(rǎn )有(yǒu )、公(gōng )西(xī )华(huá )三(sān )个(gè )人(rén )的(de )都(dōu )出(chū )去(qù )了(le ),曾(céng )皙(xī )后(hòu )走(zǒu )。他(tā )问(wèn )孔(kǒng )子(zǐ )说(shuō ):“他(tā )们(men )三(sān )人(rén )的(de )话(huà )怎(zěn )么(me )样(yàng )?”孔(kǒng )子(zǐ )说(shuō ):“也(yě )就(jiù )是(shì )各(gè )自(zì )谈(tán )谈(tán )自(zì )己(jǐ )的(de )志(zhì )向(xiàng )罢(bà )了(le )。”曾(céng )皙(xī )说(shuō ):“夫(fū )子(zǐ )为(wéi )什(shí )么(me )要(yào )笑(xiào )仲(zhòng )由(yóu )呢(ne )?”孔(kǒng )子(zǐ )说(shuō ):“治(zhì )理(lǐ )国(guó )家(jiā )要(yào )讲(jiǎng )礼(lǐ )让(ràng ),可(kě )是(shì )他(tā )说(shuō )话(huà )一(yī )点(diǎn )也(yě )不(bú )谦(qiān )让(ràng ),所(suǒ )以(yǐ )我(wǒ )笑(xiào )他(tā )。”曾(céng )皙(xī )又(yòu )问(wèn ):“那(nà )么(me )是(shì )不(bú )是(shì )冉(rǎn )求(qiú )讲(jiǎng )的(de )不(bú )是(shì )治(zhì )理(lǐ )国(guó )家(jiā )呢(ne )?”孔(kǒng )子(zǐ )说(shuō ):“哪(nǎ )里(lǐ )见(jiàn )得(dé )六(liù )七(qī )十(shí )里(lǐ )或(huò )五(wǔ )六(liù )十(shí )里(lǐ )见(jiàn )方(fāng )的(de )地(dì )方(fāng )就(jiù )不(bú )是(shì )国(guó )家(jiā )呢(ne )?”曾(céng )皙(xī )又(yòu )问(wèn ):”公(gōng )西(xī )赤(chì )讲(jiǎng )的(de )不(bú )是(shì )治(zhì )理(lǐ )国(guó )家(jiā )吗(ma )?”孔(kǒng )子(zǐ )说(shuō ):“宗(zōng )庙(miào )祭(jì )祀(sì )和(hé )诸(zhū )侯(hóu )会(huì )盟(méng ),这(zhè )不(bú )是(shì )诸(zhū )侯(hóu )的(de )事(shì )又(yòu )是(shì )什(shí )么(me )?像(xiàng )赤(chì )这(zhè )样(yàng )的(de )人(rén )如(rú )果(guǒ )只(zhī )能(néng )做(zuò )一(yī )个(gè )小(xiǎo )相(xiàng ),那(nà )谁(shuí )又(yòu )能(néng )做(zuò )大(dà )相(xiàng )呢(ne )?”

阅读:25300

打赏捐助〔Donate〕>>>

《论语•先进篇 11•26》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库