正名【登录】

ok8.org > 《荀子》 > 《正名》 > 拼音版

后(hòu )王(wáng )之(zhī )成(chéng )名(míng ):刑(xíng )名(míng )从(cóng )商(shāng ),爵(jué )名(míng )从(cóng )周(zhōu ),文(wén )名(míng )从(cóng )礼(lǐ ),散(sàn )名(míng )之(zhī )加(jiā )于(yú )万(wàn )物(wù )者(zhě ),则(zé )从(cóng )诸(zhū )夏(xià )之(zhī )成(chéng )俗(sú )曲(qǔ )期(qī ),远(yuǎn )方(fāng )异(yì )俗(sú )之(zhī )乡(xiāng ),则(zé )因(yīn )之(zhī )而(ér )为(wéi )通(tōng )。

散(sàn )名(míng )之(zhī )在(zài )人(rén )者(zhě ):生(shēng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )然(rán )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )性(xìng );性(xìng )之(zhī )和(hé )所(suǒ )生(shēng ),精(jīng )合(hé )感(gǎn )应(yīng ),不(bú )事(shì )而(ér )自(zì )然(rán )谓(wèi )之(zhī )性(xìng )。性(xìng )之(zhī )好(hǎo )、恶(è )、喜(xǐ )、怒(nù )、哀(āi )、乐(lè )谓(wèi )之(zhī )情(qíng )。情(qíng )然(rán )而(ér )心(xīn )为(wéi )之(zhī )择(zé )谓(wèi )之(zhī )虑(lǜ )。心(xīn )虑(lǜ )而(ér )能(néng )为(wéi )之(zhī )动(dòng )谓(wèi )之(zhī )伪(wěi );虑(lǜ )积(jī )焉(yān ),能(néng )习(xí )焉(yān ),而(ér )后(hòu )成(chéng )谓(wèi )之(zhī )伪(wěi )。正(zhèng )利(lì )而(ér )为(wéi )谓(wèi )之(zhī )事(shì )。正(zhèng )义(yì )而(ér )为(wéi )谓(wèi )之(zhī )行(háng )。所(suǒ )以(yǐ )知(zhī )之(zhī )在(zài )人(rén )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )知(zhī );知(zhī )有(yǒu )所(suǒ )合(hé )谓(wèi )之(zhī )智(zhì )。所(suǒ )以(yǐ )能(néng )之(zhī )在(zài )人(rén )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )能(néng );能(néng )有(yǒu )所(suǒ )合(hé )谓(wèi )之(zhī )能(néng )。性(xìng )伤(shāng )谓(wèi )之(zhī )病(bìng )。节(jiē )遇(yù )谓(wèi )之(zhī )命(mìng ):是(shì )散(sàn )名(míng )之(zhī )在(zài )人(rén )者(zhě )也(yě ),是(shì )后(hòu )王(wáng )之(zhī )成(chéng )名(míng )也(yě )。

故(gù )王(wáng )者(zhě )之(zhī )制(zhì )名(míng ),名(míng )定(dìng )而(ér )实(shí )辨(biàn ),道(dào )行(háng )而(ér )志(zhì )通(tōng ),则(zé )慎(shèn )率(lǜ )民(mín )而(ér )一(yī )焉(yān )。故(gù )析(xī )辞(cí )擅(shàn )作(zuò )名(míng ),以(yǐ )乱(luàn )正(zhèng )名(míng ),使(shǐ )民(mín )疑(yí )惑(huò ),人(rén )多(duō )辨(biàn )讼(sòng ),则(zé )谓(wèi )之(zhī )大(dà )奸(jiān )。其(qí )罪(zuì )犹(yóu )为(wéi )符(fú )节(jiē )度(dù )量(liàng )之(zhī )罪(zuì )也(yě )。故(gù )其(qí )民(mín )莫(mò )敢(gǎn )托(tuō )为(wéi )奇(qí )辞(cí )以(yǐ )乱(luàn )正(zhèng )名(míng ),故(gù )其(qí )民(mín )悫(què );悫(què )则(zé )易(yì )使(shǐ ),易(yì )使(shǐ )则(zé )公(gōng )。其(qí )民(mín )莫(mò )敢(gǎn )托(tuō )为(wéi )奇(qí )辞(cí )以(yǐ )乱(luàn )正(zhèng )名(míng ),故(gù )壹(yī )于(yú )道(dào )法(fǎ ),而(ér )谨(jǐn )于(yú )循(xún )令(lìng )矣(yǐ )。如(rú )是(shì )则(zé )其(qí )迹(jì )长(zhǎng )矣(yǐ )。迹(jì )长(zhǎng )功(gōng )成(chéng ),治(zhì )之(zhī )极(jí )也(yě )。是(shì )谨(jǐn )于(yú )守(shǒu )名(míng )约(yuē )之(zhī )功(gōng )也(yě )。今(jīn )圣(shèng )王(wáng )没(méi ),名(míng )守(shǒu )慢(màn ),奇(qí )辞(cí )起(qǐ ),名(míng )实(shí )乱(luàn ),是(shì )非(fēi )之(zhī )形(xíng )不(bú )明(míng ),则(zé )虽(suī )守(shǒu )法(fǎ )之(zhī )吏(lì ),诵(sòng )数(shù )之(zhī )儒(rú ),亦(yì )皆(jiē )乱(luàn )也(yě )。若(ruò )有(yǒu )王(wáng )者(zhě )起(qǐ ),必(bì )将(jiāng )有(yǒu )循(xún )于(yú )旧(jiù )名(míng ),有(yǒu )作(zuò )于(yú )新(xīn )名(míng )。然(rán )则(zé )所(suǒ )为(wéi )有(yǒu )名(míng ),与(yǔ )所(suǒ )缘(yuán )以(yǐ )同(tóng )异(yì ),与(yǔ )制(zhì )名(míng )之(zhī )枢(shū )要(yào ),不(bú )可(kě )不(bú )察(chá )也(yě )。

异(yì )形(xíng )离(lí )心(xīn )交(jiāo )喻(yù ),异(yì )物(wù )名(míng )实(shí )玄(xuán )纽(niǔ ),贵(guì )贱(jiàn )不(bú )明(míng ),同(tóng )异(yì )不(bú )别(bié );如(rú )是(shì ),则(zé )志(zhì )必(bì )有(yǒu )不(bú )喻(yù )之(zhī )患(huàn ),而(ér )事(shì )必(bì )有(yǒu )困(kùn )废(fèi )之(zhī )祸(huò )。故(gù )知(zhī )者(zhě )为(wéi )之(zhī )分(fèn )别(bié )制(zhì )名(míng )以(yǐ )指(zhǐ )实(shí ),上(shàng )以(yǐ )明(míng )贵(guì )贱(jiàn ),下(xià )以(yǐ )辨(biàn )同(tóng )异(yì )。贵(guì )贱(jiàn )明(míng ),同(tóng )异(yì )别(bié ),如(rú )是(shì )则(zé )志(zhì )无(wú )不(bú )喻(yù )之(zhī )患(huàn ),事(shì )无(wú )困(kùn )废(fèi )之(zhī )祸(huò ),此(cǐ )所(suǒ )为(wéi )有(yǒu )名(míng )也(yě )。

然(rán )则(zé )何(hé )缘(yuán )而(ér )以(yǐ )同(tóng )异(yì )?曰(yuē ):缘(yuán )天(tiān )官(guān )。凡(fán )同(tóng )类(lèi )同(tóng )情(qíng )者(zhě ),其(qí )天(tiān )官(guān )之(zhī )意(yì )物(wù )也(yě )同(tóng )。故(gù )比(bǐ )方(fāng )之(zhī )疑(yí )似(sì )而(ér )通(tōng ),是(shì )所(suǒ )以(yǐ )共(gòng )其(qí )约(yuē )名(míng )以(yǐ )相(xiàng )期(qī )也(yě )。形(xíng )体(tǐ )、色(sè )理(lǐ )以(yǐ )目(mù )异(yì );声(shēng )音(yīn )清(qīng )浊(zhuó )、调(diào )竽(yú )、奇(qí )声(shēng )以(yǐ )耳(ěr )异(yì );甘(gān )、苦(kǔ )、咸(xián )、淡(dàn )、辛(xīn )、酸(suān )、奇(qí )味(wèi )以(yǐ )口(kǒu )异(yì );香(xiāng )、臭(chòu )、芬(fēn )、郁(yù )、腥(xīng )、臊(sào )、漏(lòu )庮(yóu )、奇(qí )臭(chòu )以(yǐ )鼻(bí )异(yì );疾(jí )、痒(yǎng )、凔(cāng )、热(rè )、滑(huá )、铍(pí )、轻(qīng )、重(zhòng )以(yǐ )形(xíng )体(tǐ )异(yì );说(shuō )、故(gù )、喜(xǐ )、怒(nù )、哀(āi )、乐(lè )、爱(ài )、恶(è )、欲(yù )以(yǐ )心(xīn )异(yì )。心(xīn )有(yǒu )征(zhēng )知(zhī )。征(zhēng )知(zhī ),则(zé )缘(yuán )耳(ěr )而(ér )知(zhī )声(shēng )可(kě )也(yě ),缘(yuán )目(mù )而(ér )知(zhī )形(xíng )可(kě )也(yě )。然(rán )而(ér )征(zhēng )知(zhī )必(bì )将(jiāng )待(dài )天(tiān )官(guān )之(zhī )当(dāng )簿(bù )其(qí )类(lèi ),然(rán )后(hòu )可(kě )也(yě )。五(wǔ )官(guān )簿(bù )之(zhī )而(ér )不(bú )知(zhī ),心(xīn )征(zhēng )知(zhī )而(ér )无(wú )说(shuō ),则(zé )人(rén )莫(mò )不(bú )然(rán )谓(wèi )之(zhī )不(bú )知(zhī )。此(cǐ )所(suǒ )缘(yuán )而(ér )以(yǐ )同(tóng )异(yì )也(yě )。

然(rán )后(hòu )随(suí )而(ér )命(mìng )之(zhī ),同(tóng )则(zé )同(tóng )之(zhī ),异(yì )则(zé )异(yì )之(zhī )。单(dān )足(zú )以(yǐ )喻(yù )则(zé )单(dān ),单(dān )不(bú )足(zú )以(yǐ )喻(yù )则(zé )兼(jiān );单(dān )与(yǔ )兼(jiān )无(wú )所(suǒ )相(xiàng )避(bì )则(zé )共(gòng );虽(suī )共(gòng )不(bú )为(wéi )害(hài )矣(yǐ )。知(zhī )异(yì )实(shí )者(zhě )之(zhī )异(yì )名(míng )也(yě ),故(gù )使(shǐ )异(yì )实(shí )者(zhě )莫(mò )不(bú )异(yì )名(míng )也(yě ),不(bú )可(kě )乱(luàn )也(yě ),犹(yóu )使(shǐ )同(tóng )实(shí )者(zhě )莫(mò )不(bú )同(tóng )名(míng )也(yě )。

故(gù )万(wàn )物(wù )虽(suī )众(zhòng ),有(yǒu )时(shí )而(ér )欲(yù )无(wú )举(jǔ )之(zhī ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )物(wù );物(wù )也(yě )者(zhě ),大(dà )共(gòng )名(míng )也(yě )。推(tuī )而(ér )共(gòng )之(zhī ),共(gòng )则(zé )有(yǒu )共(gòng ),至(zhì )于(yú )无(wú )共(gòng )然(rán )后(hòu )止(zhǐ )。有(yǒu )时(shí )而(ér )欲(yù )偏(piān )举(jǔ )之(zhī ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )鸟(niǎo )兽(shòu )。鸟(niǎo )兽(shòu )也(yě )者(zhě ),大(dà )别(bié )名(míng )也(yě )。推(tuī )而(ér )别(bié )之(zhī ),别(bié )则(zé )有(yǒu )别(bié ),至(zhì )于(yú )无(wú )别(bié )然(rán )后(hòu )至(zhì )。

名(míng )无(wú )固(gù )宜(yí ),约(yuē )之(zhī )以(yǐ )命(mìng ),约(yuē )定(dìng )俗(sú )成(chéng )谓(wèi )之(zhī )宜(yí ),异(yì )于(yú )约(yuē )则(zé )谓(wèi )之(zhī )不(bú )宜(yí )。名(míng )无(wú )固(gù )实(shí ),约(yuē )之(zhī )以(yǐ )命(mìng )实(shí ),约(yuē )定(dìng )俗(sú )成(chéng ),谓(wèi )之(zhī )实(shí )名(míng )。名(míng )有(yǒu )固(gù )善(shàn ),径(jìng )易(yì )而(ér )不(bú )拂(fú ),谓(wèi )之(zhī )善(shàn )名(míng )。

物(wù )有(yǒu )同(tóng )状(zhuàng )而(ér )异(yì )所(suǒ )者(zhě ),有(yǒu )异(yì )状(zhuàng )而(ér )同(tóng )所(suǒ )者(zhě ),可(kě )别(bié )也(yě )。状(zhuàng )同(tóng )而(ér )为(wéi )异(yì )所(suǒ )者(zhě ),虽(suī )可(kě )合(hé ),谓(wèi )之(zhī )二(èr )实(shí )。状(zhuàng )变(biàn )而(ér )实(shí )无(wú )别(bié )而(ér )为(wéi )异(yì )者(zhě ),谓(wèi )之(zhī )化(huà )。有(yǒu )化(huà )而(ér )无(wú )别(bié ),谓(wèi )之(zhī )一(yī )实(shí )。此(cǐ )事(shì )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )稽(jī )实(shí )定(dìng )数(shù )也(yě )。此(cǐ )制(zhì )名(míng )之(zhī )枢(shū )要(yào )也(yě )。后(hòu )王(wáng )之(zhī )成(chéng )名(míng ),不(bú )可(kě )不(bú )察(chá )也(yě )。

“见(jiàn )侮(wǔ )不(bú )辱(rǔ )”,“圣(shèng )人(rén )不(bú )爱(ài )己(jǐ )”,“杀(shā )盗(dào )非(fēi )杀(shā )人(rén )也(yě )”,此(cǐ )惑(huò )于(yú )用(yòng )名(míng )以(yǐ )乱(luàn )名(míng )者(zhě )也(yě )。验(yàn )之(zhī )所(suǒ )为(wéi )有(yǒu )名(míng ),而(ér )观(guān )其(qí )孰(shú )行(háng ),则(zé )能(néng )禁(jìn )之(zhī )矣(yǐ )。“山(shān )渊(yuān )平(píng )”,“情(qíng )欲(yù )寡(guǎ )”,“刍(chú )豢(huàn )不(bú )加(jiā )甘(gān ),大(dà )钟(zhōng )不(bú )加(jiā )乐(lè )”,此(cǐ )惑(huò )于(yú )用(yòng )实(shí ),以(yǐ )乱(luàn )名(míng )者(zhě )也(yě )。验(yàn )之(zhī )所(suǒ )缘(yuán )以(yǐ )同(tóng )异(yì ),而(ér )观(guān )其(qí )孰(shú )调(diào ),则(zé )能(néng )禁(jìn )之(zhī )矣(yǐ )。“非(fēi )而(ér )谒(yè )楹(yíng )”,“有(yǒu )牛(niú )马(mǎ )非(fēi )马(mǎ )也(yě ),”此(cǐ )惑(huò )于(yú )用(yòng )名(míng )以(yǐ )乱(luàn )实(shí )者(zhě )也(yě )。验(yàn )之(zhī )名(míng )约(yuē ),以(yǐ )其(qí )所(suǒ )受(shòu ),悖(bèi )其(qí )所(suǒ )辞(cí ),则(zé )能(néng )禁(jìn )之(zhī )矣(yǐ )。凡(fán )邪(xié )说(shuō )辟(pì )言(yán )之(zhī )离(lí )正(zhèng )道(dào )而(ér )擅(shàn )作(zuò )者(zhě ),无(wú )不(bú )类(lèi )于(yú )三(sān )惑(huò )者(zhě )矣(yǐ )。故(gù )明(míng )君(jūn )知(zhī )其(qí )分(fèn )而(ér )不(bú )与(yǔ )辨(biàn )也(yě )。

夫(fū )民(mín )易(yì )一(yī )以(yǐ )道(dào ),而(ér )不(bú )可(kě )与(yǔ )共(gòng )故(gù )。故(gù )明(míng )君(jūn )临(lín )之(zhī )以(yǐ )埶(zhí ),道(dào )之(zhī )以(yǐ )道(dào ),申(shēn )之(zhī )以(yǐ )命(mìng ),章(zhāng )之(zhī )以(yǐ )论(lùn ),禁(jìn )之(zhī )以(yǐ )刑(xíng )。故(gù )民(mín )之(zhī )化(huà )道(dào )也(yě )如(rú )神(shén ),辨(biàn )说(shuō )恶(è )用(yòng )矣(yǐ )哉(zāi )!今(jīn )圣(shèng )王(wáng )没(méi ),天(tiān )下(xià )乱(luàn ),奸(jiān )言(yán )起(qǐ ),君(jūn )子(zǐ )无(wú )埶(zhí )以(yǐ )临(lín )之(zhī ),无(wú )刑(xíng )以(yǐ )禁(jìn )之(zhī ),故(gù )辨(biàn )说(shuō )也(yě )。实(shí )不(bú )喻(yù ),然(rán )后(hòu )命(mìng ),命(mìng )不(bú )喻(yù ),然(rán )后(hòu )期(qī ),期(qī )不(bú )喻(yù ),然(rán )后(hòu )说(shuō ),说(shuō )不(bú )喻(yù ),然(rán )后(hòu )辨(biàn )。故(gù )期(qī )命(mìng )辨(biàn )说(shuō )也(yě )者(zhě ),用(yòng )之(zhī )大(dà )文(wén )也(yě ),而(ér )王(wáng )业(yè )之(zhī )始(shǐ )也(yě )。名(míng )闻(wén )而(ér )实(shí )喻(yù ),名(míng )之(zhī )用(yòng )也(yě )。累(lèi )而(ér )成(chéng )文(wén ),名(míng )之(zhī )丽(lì )也(yě )。用(yòng )丽(lì )俱(jù )得(dé ),谓(wèi )之(zhī )知(zhī )名(míng )。名(míng )也(yě )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )期(qī )累(lèi )实(shí )也(yě )。辞(cí )也(yě )者(zhě ),兼(jiān )异(yì )实(shí )之(zhī )名(míng )以(yǐ )论(lùn )一(yī )意(yì )也(yě )。辨(biàn )说(shuō )也(yě )者(zhě ),不(bú )异(yì )实(shí )名(míng )以(yǐ )喻(yù )动(dòng )静(jìng )之(zhī )道(dào )也(yě )。期(qī )命(mìng )也(yě )者(zhě ),辨(biàn )说(shuō )之(zhī )用(yòng )也(yě )。辨(biàn )说(shuō )也(yě )者(zhě ),心(xīn )之(zhī )象(xiàng )道(dào )也(yě )。心(xīn )也(yě )者(zhě ),道(dào )之(zhī )工(gōng )宰(zǎi )也(yě )。道(dào )也(yě )者(zhě ),治(zhì )之(zhī )经(jīng )理(lǐ )也(yě )。心(xīn )合(hé )于(yú )道(dào ),说(shuō )合(hé )于(yú )心(xīn ),辞(cí )合(hé )于(yú )说(shuō )。正(zhèng )名(míng )而(ér )期(qī ),质(zhì )请(qǐng )而(ér )喻(yù ),辨(biàn )异(yì )而(ér )不(bú )过(guò ),推(tuī )类(lèi )而(ér )不(bú )悖(bèi )。听(tīng )则(zé )合(hé )文(wén ),辨(biàn )则(zé )尽(jìn )故(gù )。以(yǐ )正(zhèng )道(dào )而(ér )辨(biàn )奸(jiān ),犹(yóu )引(yǐn )绳(shéng )以(yǐ )持(chí )曲(qǔ )直(zhí )。是(shì )故(gù )邪(xié )说(shuō )不(bú )能(néng )乱(luàn ),百(bǎi )家(jiā )无(wú )所(suǒ )窜(cuàn )。有(yǒu )兼(jiān )听(tīng )之(zhī )明(míng ),而(ér )无(wú )矜(jīn )奋(fèn )之(zhī )容(róng );有(yǒu )兼(jiān )覆(fù )之(zhī )厚(hòu ),而(ér )无(wú )伐(fá )德(dé )之(zhī )色(sè )。说(shuō )行(háng )则(zé )天(tiān )下(xià )正(zhèng ),说(shuō )不(bú )行(háng )则(zé )白(bái )道(dào )而(ér )冥(míng )穷(qióng )。是(shì )圣(shèng )人(rén )之(zhī )辨(biàn )说(shuō )也(yě )。诗(shī )曰(yuē ):“颙(yú )颙(yú )卬(áng )卬(áng ),如(rú )圭(guī )如(rú )璋(zhāng ),令(lìng )闻(wén )令(lìng )望(wàng ),岂(qǐ )弟(dì )君(jūn )子(zǐ ),四(sì )方(fāng )为(wéi )纲(gāng )。”此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。

辞(cí )让(ràng )之(zhī )节(jiē )得(dé )矣(yǐ ),长(zhǎng )少(shǎo )之(zhī )理(lǐ )顺(shùn )矣(yǐ );忌(jì )讳(huì )不(bú )称(chēng ),祅(yāo )辞(cí )不(bú )出(chū )。以(yǐ )仁(rén )心(xīn )说(shuō ),以(yǐ )学(xué )心(xīn )听(tīng ),以(yǐ )公(gōng )心(xīn )辨(biàn )。不(bú )动(dòng )乎(hū )众(zhòng )人(rén )之(zhī )非(fēi )誉(yù ),不(bú )治(zhì )观(guān )者(zhě )之(zhī )耳(ěr )目(mù ),不(bú )赂(lù )贵(guì )者(zhě )之(zhī )权(quán )埶(zhí ),不(bú )利(lì )传(chuán )辟(pì )者(zhě )之(zhī )辞(cí )。故(gù )能(néng )处(chù )道(dào )而(ér )不(bú )贰(èr ),咄(duō )而(ér )不(bú )夺(duó ),利(lì )而(ér )不(bú )流(liú ),贵(guì )公(gōng )正(zhèng )而(ér )贱(jiàn )鄙(bǐ )争(zhēng ),是(shì )士(shì )君(jūn )子(zǐ )之(zhī )辨(biàn )说(shuō )也(yě )。诗(shī )曰(yuē ):“长(zhǎng )夜(yè )漫(màn )兮(xī ),永(yǒng )思(sī )骞(qiān )兮(xī ),大(dà )古(gǔ )之(zhī )不(bú )慢(màn )兮(xī ),礼(lǐ )义(yì )之(zhī )不(bú )愆(qiān )兮(xī ),何(hé )恤(xù )人(rén )之(zhī )言(yán )兮(xī )!”此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。

君(jūn )子(zǐ )之(zhī )言(yán ),涉(shè )然(rán )而(ér )精(jīng ),俛(miǎn )然(rán )而(ér )类(lèi ),差(chà )差(chà )然(rán )而(ér )齐(qí )。彼(bǐ )正(zhèng )其(qí )名(míng ),当(dāng )其(qí )辞(cí ),以(yǐ )务(wù )白(bái )其(qí )志(zhì )义(yì )者(zhě )也(yě )。彼(bǐ )名(míng )辞(cí )也(yě )者(zhě ),志(zhì )义(yì )之(zhī )使(shǐ )也(yě ),足(zú )以(yǐ )相(xiàng )通(tōng ),则(zé )舍(shě )之(zhī )矣(yǐ )。苟(gǒu )之(zhī ),奸(jiān )也(yě )。故(gù )名(míng )足(zú )以(yǐ )指(zhǐ )实(shí ),辞(cí )足(zú )以(yǐ )见(jiàn )极(jí ),则(zé )舍(shě )之(zhī )矣(yǐ )。外(wài )是(shì )者(zhě ),谓(wèi )之(zhī )讱(rèn ),是(shì )君(jūn )子(zǐ )之(zhī )所(suǒ )弃(qì ),而(ér )愚(yú )者(zhě )拾(shí )以(yǐ )为(wéi )己(jǐ )宝(bǎo )。故(gù )愚(yú )者(zhě )之(zhī )言(yán ),芴(wù )然(rán )而(ér )粗(cū ),啧(zé )然(rán )而(ér )不(bú )类(lèi ),誻(tà )誻(tà )然(rán )而(ér )沸(fèi ),彼(bǐ )诱(yòu )其(qí )名(míng ),眩(xuàn )其(qí )辞(cí ),而(ér )无(wú )深(shēn )于(yú )其(qí )志(zhì )义(yì )者(zhě )也(yě )。故(gù )穷(qióng )借(jiè )而(ér )无(wú )极(jí ),甚(shèn )劳(láo )而(ér )无(wú )功(gōng ),贪(tān )而(ér )无(wú )名(míng )。故(gù )知(zhī )者(zhě )之(zhī )言(yán )也(yě ),虑(lǜ )之(zhī )易(yì )知(zhī )也(yě ),行(háng )之(zhī )易(yì )安(ān )也(yě ),持(chí )之(zhī )易(yì )立(lì )也(yě ),成(chéng )则(zé )必(bì )得(dé )其(qí )所(suǒ )好(hǎo ),而(ér )不(bú )遇(yù )其(qí )所(suǒ )恶(è )焉(yān )。而(ér )愚(yú )者(zhě )反(fǎn )是(shì )。诗(shī )曰(yuē ):“为(wéi )鬼(guǐ )为(wéi )蜮(yù ),则(zé )不(bú )可(kě )得(dé )。有(yǒu )腼(miǎn )面(miàn )目(mù ),视(shì )人(rén )罔(wǎng )极(jí )。作(zuò )此(cǐ )好(hǎo )歌(gē ),以(yǐ )极(jí )反(fǎn )侧(cè )。”此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。

凡(fán )语(yǔ )治(zhì )而(ér )待(dài )去(qù )欲(yù )者(zhě ),无(wú )以(yǐ )道(dào )欲(yù )而(ér )困(kùn )于(yú )有(yǒu )欲(yù )者(zhě )也(yě )。凡(fán )语(yǔ )治(zhì )而(ér )待(dài )寡(guǎ )欲(yù )者(zhě ),无(wú )以(yǐ )节(jiē )欲(yù )而(ér )困(kùn )于(yú )多(duō )欲(yù )者(zhě )也(yě )。有(yǒu )欲(yù )无(wú )欲(yù ),异(yì )类(lèi )也(yě ),生(shēng )死(sǐ )也(yě ),非(fēi )治(zhì )乱(luàn )也(yě )。欲(yù )之(zhī )多(duō )寡(guǎ ),异(yì )类(lèi )也(yě ),情(qíng )之(zhī )数(shù )也(yě ),非(fēi )治(zhì )乱(luàn )也(yě )。欲(yù )不(bú )待(dài )可(kě )得(dé ),而(ér )求(qiú )者(zhě )从(cóng )所(suǒ )可(kě )。欲(yù )不(bú )待(dài )可(kě )得(dé ),所(suǒ )受(shòu )乎(hū )天(tiān )也(yě );求(qiú )者(zhě )从(cóng )所(suǒ )可(kě ),所(suǒ )受(shòu )乎(hū )心(xīn )也(yě )。所(suǒ )受(shòu )乎(hū )天(tiān )之(zhī )一(yī )欲(yù ),制(zhì )于(yú )所(suǒ )受(shòu )乎(hū )心(xīn )之(zhī )多(duō )计(jì ),固(gù )难(nán )类(lèi )所(suǒ )受(shòu )乎(hū )天(tiān )也(yě )。人(rén )之(zhī )所(suǒ )欲(yù )生(shēng )甚(shèn )矣(yǐ ),人(rén )之(zhī )恶(è )死(sǐ )甚(shèn )矣(yǐ );然(rán )而(ér )人(rén )有(yǒu )从(cóng )生(shēng )成(chéng )死(sǐ )者(zhě ),非(fēi )不(bú )欲(yù )生(shēng )而(ér )欲(yù )死(sǐ )也(yě ),不(bú )可(kě )以(yǐ )生(shēng )而(ér )可(kě )以(yǐ )死(sǐ )也(yě )。故(gù )欲(yù )过(guò )之(zhī )而(ér )动(dòng )不(bú )及(jí ),心(xīn )止(zhǐ )之(zhī )也(yě )。心(xīn )之(zhī )所(suǒ )可(kě )中(zhōng )理(lǐ ),则(zé )欲(yù )虽(suī )多(duō ),奚(xī )伤(shāng )于(yú )治(zhì )?欲(yù )不(bú )及(jí )而(ér )动(dòng )过(guò )之(zhī ),心(xīn )使(shǐ )之(zhī )也(yě )。心(xīn )之(zhī )所(suǒ )可(kě )失(shī )理(lǐ ),则(zé )欲(yù )虽(suī )寡(guǎ ),奚(xī )止(zhǐ )于(yú )乱(luàn )?故(gù )治(zhì )乱(luàn )在(zài )于(yú )心(xīn )之(zhī )所(suǒ )可(kě ),亡(wáng )于(yú )情(qíng )之(zhī )所(suǒ )欲(yù )。不(bú )求(qiú )之(zhī )其(qí )所(suǒ )在(zài ),而(ér )求(qiú )之(zhī )其(qí )所(suǒ )亡(wáng ),虽(suī )曰(yuē )我(wǒ )得(dé )之(zhī ),失(shī )之(zhī )矣(yǐ )。

性(xìng )者(zhě )、天(tiān )之(zhī )就(jiù )也(yě );情(qíng )者(zhě )、性(xìng )之(zhī )质(zhì )也(yě );欲(yù )者(zhě )、情(qíng )之(zhī )应(yīng )也(yě )。以(yǐ )所(suǒ )欲(yù )为(wéi )可(kě )得(dé )而(ér )求(qiú )之(zhī ),情(qíng )之(zhī )所(suǒ )必(bì )不(bú )免(miǎn )也(yě )。以(yǐ )为(wéi )可(kě )而(ér )道(dào )之(zhī ),知(zhī )所(suǒ )必(bì )出(chū )也(yě )。故(gù )虽(suī )为(wéi )守(shǒu )门(mén ),欲(yù )不(bú )可(kě )去(qù ),性(xìng )之(zhī )具(jù )也(yě )。虽(suī )为(wéi )天(tiān )子(zǐ ),欲(yù )不(bú )可(kě )尽(jìn )。欲(yù )虽(suī )不(bú )可(kě )尽(jìn ),可(kě )以(yǐ )近(jìn )尽(jìn )也(yě )。欲(yù )虽(suī )不(bú )可(kě )去(qù ),求(qiú )可(kě )节(jiē )也(yě )。所(suǒ )欲(yù )虽(suī )不(bú )可(kě )尽(jìn ),求(qiú )者(zhě )犹(yóu )近(jìn )尽(jìn );欲(yù )虽(suī )不(bú )可(kě )去(qù ),所(suǒ )求(qiú )不(bú )得(dé ),虑(lǜ )者(zhě )欲(yù )节(jiē )求(qiú )也(yě )。道(dào )者(zhě )、进(jìn )则(zé )近(jìn )尽(jìn ),退(tuì )则(zé )节(jiē )求(qiú ),天(tiān )下(xià )莫(mò )之(zhī )若(ruò )也(yě )。

凡(fán )人(rén )莫(mò )不(bú )从(cóng )其(qí )所(suǒ )可(kě ),而(ér )去(qù )其(qí )所(suǒ )不(bú )可(kě )。知(zhī )道(dào )之(zhī )莫(mò )之(zhī )若(ruò )也(yě ),而(ér )不(bú )从(cóng )道(dào )者(zhě ),无(wú )之(zhī )有(yǒu )也(yě )。假(jiǎ )之(zhī )有(yǒu )人(rén )而(ér )欲(yù )南(nán ),无(wú )多(duō );而(ér )恶(è )北(běi ),无(wú )寡(guǎ ),岂(qǐ )为(wéi )夫(fū )南(nán )之(zhī )不(bú )可(kě )尽(jìn )也(yě ),离(lí )南(nán )行(háng )而(ér )北(běi )走(zǒu )也(yě )哉(zāi )!今(jīn )人(rén )所(suǒ )欲(yù ),无(wú )多(duō );所(suǒ )恶(è ),无(wú )寡(guǎ ),岂(qǐ )为(wéi )夫(fū )所(suǒ )欲(yù )之(zhī )不(bú )可(kě )尽(jìn )也(yě ),离(lí )得(dé )欲(yù )之(zhī )道(dào ),而(ér )取(qǔ )所(suǒ )恶(è )也(yě )哉(zāi )!故(gù )可(kě )道(dào )而(ér )从(cóng )之(zhī ),奚(xī )以(yǐ )损(sǔn )之(zhī )而(ér )乱(luàn )?不(bú )可(kě )道(dào )而(ér )离(lí )之(zhī ),奚(xī )以(yǐ )益(yì )之(zhī )而(ér )治(zhì )?故(gù )知(zhī )者(zhě )论(lùn )道(dào )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ ),小(xiǎo )家(jiā )珍(zhēn )说(shuō )之(zhī )所(suǒ )愿(yuàn )者(zhě )皆(jiē )衰(shuāi )矣(yǐ )。凡(fán )人(rén )之(zhī )取(qǔ )也(yě ),所(suǒ )欲(yù )未(wèi )尝(cháng )粹(cuì )而(ér )来(lái )也(yě );其(qí )去(qù )也(yě ),所(suǒ )恶(è )未(wèi )尝(cháng )粹(cuì )而(ér )往(wǎng )也(yě )。故(gù )人(rén )无(wú )动(dòng )而(ér )不(bú )可(kě )以(yǐ )不(bú )与(yǔ )权(quán )俱(jù )。衡(héng )不(bú )正(zhèng ),则(zé )重(zhòng )县(xiàn )于(yú )仰(yǎng ),而(ér )人(rén )以(yǐ )为(wéi )轻(qīng );轻(qīng )县(xiàn )于(yú )俛(miǎn ),而(ér )人(rén )以(yǐ )为(wéi )重(zhòng );此(cǐ )人(rén )所(suǒ )以(yǐ )惑(huò )于(yú )轻(qīng )重(zhòng )也(yě )。权(quán )不(bú )正(zhèng ),则(zé )祸(huò )托(tuō )于(yú )欲(yù ),而(ér )人(rén )以(yǐ )为(wéi )福(fú );福(fú )托(tuō )于(yú )恶(è ),而(ér )人(rén )以(yǐ )为(wéi )祸(huò );此(cǐ )亦(yì )人(rén )所(suǒ )以(yǐ )惑(huò )于(yú )祸(huò )福(fú )也(yě )。道(dào )者(zhě ),古(gǔ )今(jīn )之(zhī )正(zhèng )权(quán )也(yě );离(lí )道(dào )而(ér )内(nèi )自(zì )择(zé ),则(zé )不(bú )知(zhī )祸(huò )福(fú )之(zhī )所(suǒ )托(tuō )。易(yì )者(zhě ),以(yǐ )一(yī )易(yì )一(yī ),人(rén )曰(yuē ):无(wú )得(dé )亦(yì )无(wú )丧(sàng )也(yě ),以(yǐ )一(yī )易(yì )两(liǎng ),人(rén )曰(yuē ):无(wú )丧(sàng )而(ér )有(yǒu )得(dé )也(yě )。以(yǐ )两(liǎng )易(yì )一(yī ),人(rén )曰(yuē ):无(wú )得(dé )而(ér )有(yǒu )丧(sàng )也(yě )。计(jì )者(zhě )取(qǔ )所(suǒ )多(duō ),谋(móu )者(zhě )从(cóng )所(suǒ )可(kě )。以(yǐ )两(liǎng )易(yì )一(yī ),人(rén )莫(mò )之(zhī )为(wéi ),明(míng )其(qí )数(shù )也(yě )。从(cóng )道(dào )而(ér )出(chū ),犹(yóu )以(yǐ )一(yī )易(yì )两(liǎng )也(yě ),奚(xī )丧(sàng )!离(lí )道(dào )而(ér )内(nèi )自(zì )择(zé ),是(shì )犹(yóu )以(yǐ )两(liǎng )易(yì )一(yī )也(yě ),奚(xī )得(dé )!其(qí )累(lèi )百(bǎi )年(nián )之(zhī )欲(yù ),易(yì )一(yī )时(shí )之(zhī )嫌(xián ),然(rán )且(qiě )为(wéi )之(zhī ),不(bú )明(míng )其(qí )数(shù )也(yě )。

有(yǒu )尝(cháng )试(shì )深(shēn )观(guān )其(qí )隐(yǐn )而(ér )难(nán )者(zhě ):志(zhì )轻(qīng )理(lǐ )而(ér )不(bú )重(zhòng )物(wù )者(zhě ),无(wú )之(zhī )有(yǒu )也(yě );外(wài )重(zhòng )物(wù )而(ér )不(bú )内(nèi )忧(yōu )者(zhě ),无(wú )之(zhī )有(yǒu )也(yě );行(háng )离(lí )理(lǐ )而(ér )不(bú )外(wài )危(wēi )者(zhě ),无(wú )之(zhī )有(yǒu )也(yě );外(wài )危(wēi )而(ér )不(bú )内(nèi )恐(kǒng )者(zhě ),无(wú )之(zhī )有(yǒu )也(yě )。心(xīn )忧(yōu )恐(kǒng ),则(zé )口(kǒu )衔(xián )刍(chú )豢(huàn )而(ér )不(bú )知(zhī )其(qí )味(wèi ),耳(ěr )听(tīng )钟(zhōng )鼓(gǔ )而(ér )不(bú )知(zhī )其(qí )声(shēng ),目(mù )视(shì )黼(fǔ )黻(fú )而(ér )不(bú )知(zhī )其(qí )状(zhuàng ),轻(qīng )暖(nuǎn )平(píng )簟(diàn )而(ér )体(tǐ )不(bú )知(zhī )其(qí )安(ān )。故(gù )向(xiàng )万(wàn )物(wù )之(zhī )美(měi )而(ér )不(bú )能(néng )嗛(qiàn )也(yě )。假(jiǎ )而(ér )得(dé )间(jiān )而(ér )嗛(qiàn )之(zhī ),则(zé )不(bú )能(néng )离(lí )也(yě )。故(gù )向(xiàng )万(wàn )物(wù )之(zhī )美(měi )而(ér )盛(shèng )忧(yōu ),兼(jiān )万(wàn )物(wù )之(zhī )美(měi )而(ér )盛(shèng )害(hài ),如(rú )此(cǐ )者(zhě ),其(qí )求(qiú )物(wù )也(yě ),养(yǎng )生(shēng )也(yě )?粥(zhōu )寿(shòu )也(yě )?故(gù )欲(yù )养(yǎng )其(qí )欲(yù )而(ér )纵(zòng )其(qí )情(qíng ),欲(yù )养(yǎng )其(qí )性(xìng )而(ér )危(wēi )其(qí )形(xíng ),欲(yù )养(yǎng )其(qí )乐(lè )而(ér )攻(gōng )其(qí )心(xīn ),欲(yù )养(yǎng )其(qí )名(míng )而(ér )乱(luàn )其(qí )行(háng ),如(rú )此(cǐ )者(zhě ),虽(suī )封(fēng )侯(hóu )称(chēng )君(jūn ),其(qí )与(yǔ )夫(fū )盗(dào )无(wú )以(yǐ )异(yì );乘(chéng )轩(xuān )戴(dài )絻(wèn ),其(qí )与(yǔ )无(wú )足(zú )无(wú )以(yǐ )异(yì )。夫(fū )是(shì )之(zhī )谓(wèi )以(yǐ )己(jǐ )为(wéi )物(wù )役(yì )矣(yǐ )。

心(xīn )平(píng )愉(yú ),则(zé )色(sè )不(bú )及(jí )佣(yòng )而(ér )可(kě )以(yǐ )养(yǎng )目(mù ),声(shēng )不(bú )及(jí )佣(yòng )而(ér )可(kě )以(yǐ )养(yǎng )耳(ěr ),蔬(shū )食(shí )菜(cài )羹(gēng )而(ér )可(kě )以(yǐ )养(yǎng )口(kǒu ),麤(cū )布(bù )之(zhī )衣(yī ),麤(cū )紃(xún )之(zhī )履(lǚ ),而(ér )可(kě )以(yǐ )养(yǎng )体(tǐ )。局(jú )室(shì )、芦(lú )帘(lián )、稿(gǎo )蓐(rù )、敝(bì )机(jī )筵(yàn ),而(ér )可(kě )以(yǐ )养(yǎng )形(xíng )。故(gù )虽(suī )无(wú )万(wàn )物(wù )之(zhī )美(měi )而(ér )可(kě )以(yǐ )养(yǎng )乐(lè ),无(wú )埶(zhí )列(liè )之(zhī )位(wèi )而(ér )可(kě )以(yǐ )养(yǎng )名(míng )。如(rú )是(shì )而(ér )加(jiā )天(tiān )下(xià )焉(yān ),其(qí )为(wéi )天(tiān )下(xià )多(duō ),其(qí )私(sī )乐(lè )少(shǎo )矣(yǐ )。夫(fū )是(shì )之(zhī )谓(wèi )重(zhòng )己(jǐ )役(yì )物(wù )。

无(wú )稽(jī )之(zhī )言(yán ),不(bú )见(jiàn )之(zhī )行(háng ),不(bú )闻(wén )之(zhī )谋(móu ),君(jūn )子(zǐ )慎(shèn )之(zhī )。

阅读:25410

打赏捐助〔Donate〕>>>

《正名》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库