难一【登录】

ok8.org > 《韩非子》 > 《难一》 > 拼音版

〔一(yī )〕

晋(jìn )文(wén )公(gōng )将(jiāng )与(yǔ )楚(chǔ )人(rén )战(zhàn ),召(zhào )舅(jiù )犯(fàn )问(wèn )之(zhī ),曰(yuē ):“吾(wú )将(jiāng )与(yǔ )楚(chǔ )人(rén )战(zhàn ),彼(bǐ )众(zhòng )我(wǒ )寡(guǎ ),为(wéi )之(zhī )奈(nài )何(hé )?”舅(jiù )犯(fàn )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )之(zhī ),繁(fán )礼(lǐ )君(jūn )子(zǐ ),不(bú )厌(yàn )忠(zhōng )信(xìn );战(zhàn )阵(zhèn )之(zhī )间(jiān ),不(bú )厌(yàn )诈(zhà )伪(wěi )。君(jūn )其(qí )诈(zhà )之(zhī )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ )。”文(wén )公(gōng )辞(cí )舅(jiù )犯(fàn ),因(yīn )召(zhào )雍(yōng )季(jì )而(ér )问(wèn )之(zhī ),曰(yuē ):“我(wǒ )将(jiāng )与(yǔ )楚(chǔ )人(rén )战(zhàn ),彼(bǐ )众(zhòng )我(wǒ )寡(guǎ ),为(wéi )之(zhī )奈(nài )何(hé )?”雍(yōng )季(jì )对(duì )曰(yuē ):“焚(fén )林(lín )而(ér )田(tián ),偷(tōu )取(qǔ )多(duō )兽(shòu ),后(hòu )必(bì )无(wú )兽(shòu );以(yǐ )诈(zhà )遇(yù )民(mín ),偷(tōu )取(qǔ )一(yī )时(shí ),后(hòu )必(bì )无(wú )复(fù )。”文(wén )公(gōng )曰(yuē ):“善(shàn )。”辞(cí )雍(yōng )季(jì ),以(yǐ )舅(jiù )犯(fàn )之(zhī )谋(móu )与(yǔ )楚(chǔ )人(rén )战(zhàn )以(yǐ )败(bài )之(zhī )。归(guī )而(ér )行(háng )爵(jué ),先(xiān )雍(yōng )季(jì )而(ér )后(hòu )舅(jiù )犯(fàn )。群(qún )臣(chén )曰(yuē ):“城(chéng )濮(pú )之(zhī )事(shì ),舅(jiù )犯(fàn )谋(móu )也(yě )。夫(fū )用(yòng )其(qí )言(yán )而(ér )后(hòu )其(qí )身(shēn ),可(kě )乎(hū )?”文(wén )公(gōng )曰(yuē ):“此(cǐ )非(fēi )君(jūn )所(suǒ )知(zhī )也(yě )。夫(fū )舅(jiù )犯(fàn )言(yán ),一(yī )时(shí )之(zhī )权(quán )也(yě );雍(yōng )季(jì )言(yán ),万(wàn )世(shì )之(zhī )利(lì )也(yě )。”仲(zhòng )尼(ní )闻(wén )之(zhī ),曰(yuē ):“文(wén )公(gōng )之(zhī )霸(bà )也(yě ),宜(yí )哉(zāi )!既(jì )知(zhī )一(yī )时(shí )之(zhī )权(quán ),又(yòu )知(zhī )万(wàn )世(shì )之(zhī )利(lì )。”

或(huò )曰(yuē ):雍(yōng )季(jì )之(zhī )对(duì ),不(bú )当(dāng )文(wén )公(gōng )之(zhī )问(wèn )。凡(fán )对(duì )问(wèn )者(zhě ),有(yǒu )因(yīn )问(wèn )小(xiǎo )大(dà )缓(huǎn )急(jí )而(ér )对(duì )也(yě )。所(suǒ )问(wèn )高(gāo )大(dà ),而(ér )对(duì )以(yǐ )卑(bēi )狭(xiá ),则(zé )明(míng )主(zhǔ )弗(fú )受(shòu )也(yě )。今(jīn )文(wén )公(gōng )问(wèn )“以(yǐ )少(shǎo )遇(yù )众(zhòng )”,而(ér )对(duì )曰(yuē )“后(hòu )必(bì )无(wú )复(fù )”,此(cǐ )非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )应(yīng )也(yě )。且(qiě )文(wén )公(gōng )不(bú )不(bú )知(zhī )一(yī )时(shí )之(zhī )权(quán ),又(yòu )不(bú )知(zhī )万(wàn )世(shì )之(zhī )利(lì )。战(zhàn )而(ér )胜(shèng ),则(zé )国(guó )安(ān )而(ér )身(shēn )定(dìng ),兵(bīng )强(qiáng )而(ér )威(wēi )立(lì ),虽(suī )有(yǒu )后(hòu )复(fù ),莫(mò )大(dà )于(yú )此(cǐ ),万(wàn )世(shì )之(zhī )利(lì )奚(xī )患(huàn )不(bú )至(zhì )?战(zhàn )而(ér )不(bú )胜(shèng ),则(zé )国(guó )亡(wáng )兵(bīng )弱(ruò ),身(shēn )死(sǐ )名(míng )息(xī ),拔(bá )拂(fú )今(jīn )日(rì )之(zhī )死(sǐ )不(bú )及(jí ),安(ān )暇(xiá )待(dài )万(wàn )世(shì )之(zhī )利(lì )?待(dài )万(wàn )世(shì )之(zhī )利(lì ),在(zài )今(jīn )日(rì )之(zhī )胜(shèng );今(jīn )日(rì )之(zhī )胜(shèng ),在(zài )诈(zhà )于(yú )敌(dí );诈(zhà )敌(dí ),万(wàn )世(shì )之(zhī )利(lì )而(ér )已(yǐ )。故(gù )曰(yuē ):雍(yōng )季(jì )之(zhī )对(duì ),不(bú )当(dāng )文(wén )公(gōng )之(zhī )问(wèn )。且(qiě )文(wén )公(gōng )不(bú )知(zhī )舅(jiù )犯(fàn )之(zhī )言(yán )。舅(jiù )犯(fàn )所(suǒ )谓(wèi )“不(bú )厌(yàn )诈(zhà )伪(wěi )”者(zhě ),不(bú )谓(wèi )诈(zhà )其(qí )民(mín ),谓(wèi )诈(zhà )其(qí )敌(dí )也(yě )。敌(dí )者(zhě ),所(suǒ )伐(fá )之(zhī )国(guó )也(yě ),后(hòu )虽(suī )无(wú )复(fù ),何(hé )伤(shāng )哉(zāi )?文(wén )公(gōng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )先(xiān )雍(yōng )季(jì )者(zhě ),以(yǐ )其(qí )功(gōng )耶(yē )?则(zé )所(suǒ )以(yǐ )胜(shèng )楚(chǔ )破(pò )军(jūn )者(zhě ),舅(jiù )犯(fàn )之(zhī )谋(móu )也(yě );以(yǐ )其(qí )善(shàn )言(yán )耶(yē )?则(zé )雍(yōng )季(jì )乃(nǎi )道(dào )其(qí )“后(hòu )之(zhī )无(wú )复(fù )”也(yě ),此(cǐ )未(wèi )有(yǒu )善(shàn )言(yán )也(yě )。舅(jiù )犯(fàn )则(zé )以(yǐ )兼(jiān )之(zhī )矣(yǐ )。舅(jiù )犯(fàn )曰(yuē )“繁(fán )礼(lǐ )君(jūn )子(zǐ ),不(bú )厌(yàn )忠(zhōng )信(xìn )”者(zhě ):忠(zhōng ),所(suǒ )以(yǐ )爱(ài )其(qí )下(xià )也(yě );信(xìn ),所(suǒ )以(yǐ )不(bú )欺(qī )其(qí )民(mín )也(yě )。夫(fū )既(jì )以(yǐ )爱(ài )而(ér )不(bú )欺(qī )矣(yǐ ),言(yán )孰(shú )善(shàn )于(yú )此(cǐ )?然(rán )必(bì )曰(yuē )“出(chū )于(yú )诈(zhà )伪(wěi )”者(zhě ),军(jūn )旅(lǚ )之(zhī )计(jì )也(yě )。舅(jiù )犯(fàn )前(qián )有(yǒu )善(shàn )言(yán ),后(hòu )有(yǒu )战(zhàn )胜(shèng ),故(gù )舅(jiù )犯(fàn )有(yǒu )二(èr )功(gōng )而(ér )后(hòu )论(lùn ),雍(yōng )季(jì )无(wú )一(yī )焉(yān )而(ér )先(xiān )赏(shǎng )。“文(wén )公(gōng )之(zhī )霸(bà ),不(bú )亦(yì )宜(yí )乎(hū )?”仲(zhòng )尼(ní )不(bú )知(zhī )善(shàn )赏(shǎng )也(yě )。

〔二(èr )〕

历(lì )山(shān )之(zhī )农(nóng )者(zhě )侵(qīn )畔(pàn ),舜(shùn )往(wǎng )耕(gēng )焉(yān ),期(qī )年(nián )。甽(quǎn )亩(mǔ )正(zhèng )。河(hé )滨(bīn )之(zhī )渔(yú )者(zhě )争(zhēng )坻(dǐ ),舜(shùn )往(wǎng )渔(yú )焉(yān ),期(qī )年(nián )而(ér )让(ràng )长(zhǎng )。东(dōng )夷(yí )之(zhī )陶(táo )者(zhě )器(qì )苦(kǔ )窳(yǔ ),舜(shùn )往(wǎng )陶(táo )焉(yān ),期(qī )年(nián )而(ér )器(qì )牢(láo )。仲(zhòng )尼(ní )叹(tàn )曰(yuē ):“耕(gēng )、渔(yú )与(yǔ )陶(táo ),非(fēi )舜(shùn )官(guān )也(yě ),而(ér )舜(shùn )往(wǎng )为(wéi )之(zhī )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )救(jiù )败(bài )也(yě )。舜(shùn )其(qí )信(xìn )仁(rén )乎(hū )!乃(nǎi )躬(gōng )藉(jiè )处(chù )苦(kǔ )而(ér )民(mín )从(cóng )之(zhī )。故(gù )曰(yuē ):“圣(shèng )人(rén )之(zhī )德(dé )化(huà )乎(hū )!”

或(huò )问(wèn )儒(rú )者(zhě )曰(yuē ):“方(fāng )此(cǐ )时(shí )也(yě ),尧(yáo )安(ān )在(zài )?”其(qí )人(rén )曰(yuē ):“尧(yáo )为(wéi )天(tiān )子(zǐ )。”“然(rán )则(zé )仲(zhòng )尼(ní )之(zhī )圣(shèng )尧(yáo )奈(nài )何(hé )?圣(shèng )人(rén )明(míng )察(chá )在(zài )上(shàng )位(wèi ),将(jiāng )使(shǐ )天(tiān )下(xià )无(wú )奸(jiān )也(yě )。今(jīn )耕(gēng )渔(yú )不(bú )争(zhēng ),陶(táo )器(qì )不(bú )窳(yǔ ),舜(shùn )又(yòu )何(hé )德(dé )而(ér )化(huà )?舜(shùn )之(zhī )救(jiù )败(bài )也(yě ),则(zé )是(shì )尧(yáo )有(yǒu )失(shī )也(yě )。贤(xián )舜(shùn ),则(zé )去(qù )尧(yáo )之(zhī )明(míng )察(chá );圣(shèng )尧(yáo ),则(zé )去(qù )舜(shùn )之(zhī )德(dé )化(huà ):不(bú )可(kě )两(liǎng )得(dé )也(yě )。楚(chǔ )人(rén )有(yǒu )鬻(yù )盾(dùn )与(yǔ )矛(máo )者(zhě ),誉(yù )之(zhī )曰(yuē ):‘盾(dùn )之(zhī )坚(jiān ),莫(mò )能(néng )陷(xiàn )也(yě )。''又(yòu )誉(yù )其(qí )矛(máo )曰(yuē ):‘吾(wú )矛(máo )之(zhī )利(lì ),于(yú )物(wù )无(wú )不(bú )陷(xiàn )也(yě )。''或(huò )曰(yuē ):‘以(yǐ )子(zǐ )之(zhī )矛(máo )陷(xiàn )子(zǐ )之(zhī )盾(dùn ),何(hé )如(rú )?''其(qí )人(rén )弗(fú )能(néng )应(yīng )也(yě )。夫(fū )不(bú )可(kě )陷(xiàn )之(zhī )盾(dùn )与(yǔ )无(wú )不(bú )陷(xiàn )之(zhī )矛(máo ),不(bú )可(kě )同(tóng )世(shì )而(ér )立(lì )。今(jīn )尧(yáo )、舜(shùn )之(zhī )不(bú )可(kě )两(liǎng )誉(yù ),矛(máo )盾(dùn )之(zhī )说(shuō )也(yě )。且(qiě )舜(shùn )救(jiù )败(bài ),期(qī )年(nián )已(yǐ )一(yī )过(guò ),三(sān )年(nián )已(yǐ )三(sān )过(guò )。舜(shùn )有(yǒu )尽(jìn ),寿(shòu )有(yǒu )尽(jìn ),天(tiān )下(xià )过(guò )无(wú )已(yǐ )者(zhě ),有(yǒu )尽(jìn )逐(zhú )无(wú )已(yǐ ),所(suǒ )止(zhǐ )者(zhě )寡(guǎ )矣(yǐ )。赏(shǎng )罚(fá )使(shǐ )天(tiān )下(xià )必(bì )行(háng )之(zhī ),令(lìng )曰(yuē ):‘中(zhōng )程(chéng )者(zhě )赏(shǎng ),弗(fú )中(zhōng )程(chéng )者(zhě )诛(zhū )。''令(lìng )朝(cháo )至(zhì )暮(mù )变(biàn ),暮(mù )至(zhì )朝(cháo )变(biàn ),十(shí )日(rì )而(ér )海(hǎi )内(nèi )毕(bì )矣(yǐ ),奚(xī )待(dài )期(qī )年(nián )?舜(shùn )犹(yóu )不(bú )以(yǐ )此(cǐ )说(shuō )尧(yáo )令(lìng )从(cóng )己(jǐ ),乃(nǎi )躬(gōng )亲(qīn ),不(bú )亦(yì )无(wú )术(shù )乎(hū )?且(qiě )夫(fū )以(yǐ )身(shēn )为(wéi )苦(kǔ )而(ér )后(hòu )化(huà )民(mín )者(zhě ),尧(yáo )、舜(shùn )之(zhī )所(suǒ )难(nán )也(yě );处(chù )势(shì )而(ér )骄(jiāo )下(xià )者(zhě ),庸(yōng )主(zhǔ )之(zhī )所(suǒ )易(yì )也(yě )。将(jiāng )治(zhì )天(tiān )下(xià ),释(shì )庸(yōng )主(zhǔ )之(zhī )所(suǒ )易(yì ),道(dào )尧(yáo )、舜(shùn )之(zhī )所(suǒ )难(nán ),未(wèi )可(kě )与(yǔ )为(wéi )政(zhèng )也(yě )。”

〔三(sān )〕

管(guǎn )仲(zhòng )有(yǒu )病(bìng ),桓(huán )公(gōng )往(wǎng )问(wèn )之(zhī ),曰(yuē ):“仲(zhòng )父(fù )病(bìng ),不(bú )幸(xìng )卒(zú )于(yú )大(dà )命(mìng ),将(jiāng )奚(xī )以(yǐ )告(gào )寡(guǎ )人(rén )?”管(guǎn )仲(zhòng )曰(yuē ):“微(wēi )君(jūn )言(yán ),臣(chén )故(gù )将(jiāng )谒(yè )之(zhī )。愿(yuàn )君(jūn )去(qù )竖(shù )刁(diāo ),除(chú )易(yì )牙(yá ),远(yuǎn )卫(wèi )公(gōng )子(zǐ )开(kāi )方(fāng )。易(yì )牙(yá )为(wéi )君(jūn )主(zhǔ ),惟(wéi )人(rén )肉(ròu )未(wèi )尝(cháng ),易(yì )牙(yá )烝(zhēng )其(qí )子(zǐ )首(shǒu )而(ér )进(jìn )之(zhī )。夫(fū )人(rén )唯(wéi )情(qíng )莫(mò )不(bú )爱(ài )其(qí )子(zǐ ),今(jīn )弗(fú )爱(ài )其(qí )子(zǐ ),安(ān )能(néng )爱(ài )君(jūn )?君(jūn )妒(dù )而(ér )好(hǎo )内(nèi ),竖(shù )刁(diāo )自(zì )宫(gōng )以(yǐ )治(zhì )内(nèi )。人(rén )情(qíng )莫(mò )不(bú )爱(ài )其(qí )身(shēn ),身(shēn )且(qiě )不(bú )爱(ài ),安(ān )能(néng )爱(ài )君(jūn )?闻(wén )开(kāi )方(fāng )事(shì )君(jūn )十(shí )五(wǔ )年(nián ),齐(qí )、卫(wèi )之(zhī )间(jiān )不(bú )容(róng )数(shù )日(rì )行(háng ),弃(qì )其(qí )母(mǔ ),久(jiǔ )宦(huàn )不(bú )归(guī )。其(qí )母(mǔ )不(bú )爱(ài ),安(ān )能(néng )爱(ài )君(jūn )?臣(chén )闻(wén )之(zhī ):‘矜(jīn )伪(wěi )不(bú )长(zhǎng ),盖(gài )虚(xū )不(bú )久(jiǔ )。''愿(yuàn )君(jūn )久(jiǔ )去(qù )此(cǐ )三(sān )子(zǐ )者(zhě )也(yě )。”管(guǎn )仲(zhòng )卒(zú )死(sǐ ),桓(huán )公(gōng )弗(fú )行(háng )。及(jí )桓(huán )公(gōng )死(sǐ ),虫(chóng )出(chū )尸(shī )不(bú )葬(zàng )。

或(huò )曰(yuē ):管(guǎn )仲(zhòng )所(suǒ )以(yǐ )见(jiàn )告(gào )桓(huán )公(gōng )者(zhě ),非(fēi )有(yǒu )度(dù )者(zhě )之(zhī )言(yán )也(yě )。所(suǒ )以(yǐ )去(qù )竖(shù )刁(diāo )、易(yì )牙(yá )者(zhě ),以(yǐ )不(bú )爱(ài )其(qí )身(shēn ),适(shì )君(jūn )之(zhī )欲(yù )也(yě )。曰(yuē ):“不(bú )爱(ài )其(qí )身(shēn ),安(ān )能(néng )爱(ài )君(jūn )?”然(rán )则(zé )臣(chén )有(yǒu )尽(jìn )死(sǐ )力(lì )以(yǐ )为(wéi )其(qí )主(zhǔ )者(zhě ),管(guǎn )仲(zhòng )将(jiāng )弗(fú )用(yòng )也(yě )。曰(yuē )“不(bú )爱(ài )其(qí )死(sǐ )力(lì ),安(ān )能(néng )爱(ài )君(jūn )?”是(shì )君(jūn )去(qù )忠(zhōng )臣(chén )也(yě )。且(qiě )以(yǐ )不(bú )爱(ài )其(qí )身(shēn )度(dù )其(qí )不(bú )爱(ài )其(qí )君(jūn ),是(shì )将(jiāng )以(yǐ )管(guǎn )仲(zhòng )之(zhī )不(bú )能(néng )死(sǐ )公(gōng )子(zǐ )纠(jiū )度(dù )其(qí )不(bú )死(sǐ )桓(huán )公(gōng )也(yě ),是(shì )管(guǎn )仲(zhòng )亦(yì )在(zài )所(suǒ )去(qù )之(zhī )域(yù )矣(yǐ )。明(míng )主(zhǔ )之(zhī )道(dào )不(bú )然(rán ),设(shè )民(mín )所(suǒ )欲(yù )以(yǐ )求(qiú )其(qí )功(gōng ),故(gù )为(wéi )爵(jué )禄(lù )以(yǐ )劝(quàn )之(zhī );设(shè )民(mín )所(suǒ )恶(è )以(yǐ )禁(jìn )其(qí )奸(jiān ),故(gù )为(wéi )刑(xíng )罚(fá )以(yǐ )威(wēi )之(zhī )。庆(qìng )赏(shǎng )信(xìn )而(ér )刑(xíng )罚(fá )必(bì ),故(gù )君(jūn )举(jǔ )功(gōng )于(yú )臣(chén )而(ér )奸(jiān )不(bú )用(yòng )于(yú )上(shàng ),虽(suī )有(yǒu )竖(shù )刁(diāo ),其(qí )奈(nài )君(jūn )何(hé )?且(qiě )臣(chén )尽(jìn )死(sǐ )力(lì )以(yǐ )与(yǔ )君(jūn )市(shì ),君(jūn )垂(chuí )爵(jué )禄(lù )以(yǐ )与(yǔ )臣(chén )市(shì )。君(jūn )臣(chén )之(zhī )际(jì ),非(fēi )父(fù )子(zǐ )之(zhī )亲(qīn )也(yě ),计(jì )数(shù )之(zhī )所(suǒ )出(chū )也(yě )。君(jūn )有(yǒu )道(dào ),则(zé )臣(chén )尽(jìn )力(lì )而(ér )奸(jiān )不(bú )生(shēng );无(wú )道(dào ),则(zé )臣(chén )上(shàng )塞(sāi )主(zhǔ )明(míng )而(ér )下(xià )成(chéng )私(sī )。管(guǎn )仲(zhòng )非(fēi )明(míng )此(cǐ )度(dù )数(shù )于(yú )桓(huán )公(gōng )也(yě ),使(shǐ )去(qù )竖(shù )刁(diāo ),一(yī )竖(shù )刁(diāo )又(yòu )至(zhì ),非(fēi )绝(jué )奸(jiān )之(zhī )道(dào )也(yě )。且(qiě )桓(huán )公(gōng )所(suǒ )以(yǐ )身(shēn )死(sǐ )虫(chóng )流(liú )出(chū )尸(shī )不(bú )葬(zàng )者(zhě ),是(shì )臣(chén )重(zhòng )也(yě )。臣(chén )重(zhòng )之(zhī )实(shí ),擅(shàn )主(zhǔ )也(yě )。有(yǒu )擅(shàn )主(zhǔ )之(zhī )臣(chén ),则(zé )君(jūn )令(lìng )不(bú )下(xià )究(jiū ),臣(chén )情(qíng )不(bú )上(shàng )通(tōng )。一(yī )人(rén )之(zhī )力(lì )能(néng )隔(gé )君(jūn )臣(chén )之(zhī )间(jiān ),使(shǐ )善(shàn )败(bài )不(bú )闻(wén ),祸(huò )福(fú )不(bú )通(tōng ),故(gù )有(yǒu )不(bú )葬(zàng )之(zhī )患(huàn )也(yě )。明(míng )主(zhǔ )之(zhī )道(dào ):一(yī )人(rén )不(bú )兼(jiān )官(guān ),一(yī )官(guān )不(bú )兼(jiān )事(shì );卑(bēi )贱(jiàn )不(bú )待(dài )尊(zūn )贵(guì )而(ér )进(jìn )论(lùn ),大(dà )臣(chén )不(bú )因(yīn )左(zuǒ )右(yòu )而(ér )见(jiàn );百(bǎi )官(guān )修(xiū )通(tōng ),群(qún )臣(chén )辐(fú )凑(còu );有(yǒu )赏(shǎng )者(zhě )君(jūn )见(jiàn )其(qí )功(gōng ),有(yǒu )罚(fá )者(zhě )君(jūn )知(zhī )其(qí )罪(zuì )。见(jiàn )知(zhī )不(bú )悖(bèi )于(yú )前(qián ),赏(shǎng )罚(fá )不(bú )弊(bì )于(yú )后(hòu ),安(ān )有(yǒu )不(bú )葬(zàng )之(zhī )患(huàn )?管(guǎn )仲(zhòng )非(fēi )明(míng )此(cǐ )言(yán )于(yú )桓(huán )公(gōng )也(yě ),使(shǐ )去(qù )三(sān )子(zǐ ),故(gù )曰(yuē ):管(guǎn )仲(zhòng )无(wú )度(dù )矣(yǐ )。

〔四(sì )〕

襄(xiāng )子(zǐ )围(wéi )于(yú )晋(jìn )阳(yáng )中(zhōng ),出(chū )围(wéi ),赏(shǎng )有(yǒu )功(gōng )者(zhě )五(wǔ )人(rén ),高(gāo )赫(hè )为(wéi )赏(shǎng )首(shǒu )。张(zhāng )孟(mèng )谈(tán )曰(yuē ):“晋(jìn )阳(yáng )之(zhī )事(shì ),赫(hè )无(wú )大(dà )功(gōng ),今(jīn )为(wéi )赏(shǎng )首(shǒu ),何(hé )也(yě )?”襄(xiāng )子(zǐ )曰(yuē ):“晋(jìn )阳(yáng )之(zhī )事(shì ),寡(guǎ )人(rén )国(guó )家(jiā )危(wēi ),社(shè )稷(jì )殆(dài )矣(yǐ )。吾(wú )群(qún )臣(chén )无(wú )有(yǒu )不(bú )骄(jiāo )侮(wǔ )之(zhī )意(yì )者(zhě ),惟(wéi )赫(hè )子(zǐ )不(bú )失(shī )君(jūn )臣(chén )之(zhī )礼(lǐ ),是(shì )以(yǐ )先(xiān )之(zhī )。仲(zhòng )尼(ní )闻(wén )之(zhī )曰(yuē ):“善(shàn )赏(shǎng )哉(zāi )!襄(xiāng )子(zǐ )赏(shǎng )一(yī )人(rén )而(ér )天(tiān )下(xià )为(wéi )人(rén )臣(chén )者(zhě )莫(mò )敢(gǎn )失(shī )礼(lǐ )矣(yǐ )。”

或(huò )曰(yuē ):仲(zhòng )尼(ní )不(bú )知(zhī )善(shàn )赏(shǎng )矣(yǐ )。夫(fū )善(shàn )赏(shǎng )罚(fá )者(zhě ),百(bǎi )官(guān )不(bú )敢(gǎn )侵(qīn )职(zhí ),群(qún )臣(chén )不(bú )敢(gǎn )失(shī )礼(lǐ )。上(shàng )设(shè )其(qí )法(fǎ ),而(ér )下(xià )无(wú )奸(jiān )诈(zhà )之(zhī )心(xīn )。如(rú )此(cǐ ),则(zé )可(kě )谓(wèi )善(shàn )赏(shǎng )罚(fá )矣(yǐ )。使(shǐ )襄(xiāng )子(zǐ )于(yú )晋(jìn )阳(yáng )也(yě ),令(lìng )不(bú )行(háng ),禁(jìn )不(bú )止(zhǐ ),是(shì )襄(xiāng )子(zǐ )无(wú )国(guó ),晋(jìn )阳(yáng )无(wú )君(jūn )也(yě ),尚(shàng )谁(shuí )与(yǔ )守(shǒu )哉(zāi )?今(jīn )襄(xiāng )子(zǐ )于(yú )晋(jìn )阳(yáng )也(yě ),知(zhī )氏(shì )灌(guàn )之(zhī ),曰(yuē )灶(zào )生(shēng )龟(guī ),而(ér )民(mín )无(wú )反(fǎn )心(xīn ),是(shì )君(jūn )臣(chén )亲(qīn )也(yě )。襄(xiāng )子(zǐ )有(yǒu )君(jūn )臣(chén )亲(qīn )之(zhī )泽(zé ),操(cāo )令(lìng )行(háng )禁(jìn )止(zhǐ )之(zhī )法(fǎ ),而(ér )犹(yóu )有(yǒu )骄(jiāo )侮(wǔ )之(zhī )臣(chén ),是(shì )襄(xiāng )子(zǐ )失(shī )罚(fá )也(yě )。为(wéi )人(rén )臣(chén )者(zhě ),乘(chéng )事(shì )而(ér )有(yǒu )功(gōng )则(zé )赏(shǎng )。今(jīn )赫(hè )仅(jǐn )不(bú )骄(jiāo )侮(wǔ ),而(ér )襄(xiāng )子(zǐ )赏(shǎng )之(zhī ),是(shì )失(shī )赏(shǎng )也(yě )。明(míng )主(zhǔ )赏(shǎng )不(bú )加(jiā )于(yú )无(wú )功(gōng ),罚(fá )不(bú )加(jiā )于(yú )无(wú )罪(zuì )。今(jīn )襄(xiāng )子(zǐ )不(bú )诛(zhū )骄(jiāo )侮(wǔ )之(zhī )臣(chén ),而(ér )赏(shǎng )无(wú )功(gōng )之(zhī )赫(hè ),安(ān )在(zài )襄(xiāng )子(zǐ )之(zhī )善(shàn )赏(shǎng )也(yě )?故(gù )曰(yuē ):“仲(zhòng )尼(ní )不(bú )知(zhī )善(shàn )赏(shǎng )。

〔五(wǔ )〕

晋(jìn )平(píng )公(gōng )与(yǔ )群(qún )臣(chén )饮(yǐn ),饮(yǐn )酣(hān ),乃(nǎi )喟(kuì )然(rán )叹(tàn )曰(yuē ):“莫(mò )乐(lè )为(wéi )人(rén )君(jūn ),惟(wéi )其(qí )言(yán )而(ér )莫(mò )之(zhī )违(wéi )。”师(shī )旷(kuàng )侍(shì )坐(zuò )于(yú )前(qián ),援(yuán )琴(qín )撞(zhuàng )之(zhī )。公(gōng )披(pī )衽(rèn )而(ér )避(bì ),琴(qín )坏(huài )于(yú )壁(bì )。公(gōng )曰(yuē ):“太(tài )师(shī )谁(shuí )撞(zhuàng )?”师(shī )旷(kuàng )曰(yuē ):“今(jīn )者(zhě )有(yǒu )小(xiǎo )人(rén )言(yán )于(yú )侧(cè )者(zhě ),故(gù )撞(zhuàng )之(zhī )。”公(gōng )曰(yuē ):“寡(guǎ )人(rén )也(yě )。”师(shī )旷(kuàng )曰(yuē ):“哑(yǎ )!是(shì )非(fēi )君(jūn )人(rén )者(zhě )之(zhī )言(yán )也(yě )。”左(zuǒ )右(yòu )请(qǐng )除(chú )之(zhī ),公(gōng )曰(yuē ):“释(shì )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )寡(guǎ )人(rén )戒(jiè )。”

或(huò )曰(yuē ):平(píng )公(gōng )失(shī )君(jūn )道(dào ),师(shī )旷(kuàng )失(shī )臣(chén )礼(lǐ )。夫(fū )非(fēi )其(qí )行(háng )而(ér )诛(zhū )其(qí )身(shēn ),君(jūn )子(zǐ )于(yú )臣(chén )也(yě );非(fēi )其(qí )行(háng )则(zé )陈(chén )其(qí )言(yán ),善(shàn )谏(jiàn )不(bú )听(tīng )则(zé )远(yuǎn )其(qí )身(shēn )者(zhě ),臣(chén )之(zhī )于(yú )君(jūn )也(yě )。今(jīn )师(shī )旷(kuàng )非(fēi )平(píng )公(gōng )之(zhī )行(háng ),不(bú )陈(chén )人(rén )臣(chén )之(zhī )谏(jiàn ),而(ér )行(háng )人(rén )主(zhǔ )之(zhī )诛(zhū ),举(jǔ )琴(qín )而(ér )亲(qīn )其(qí )体(tǐ ),是(shì )逆(nì )上(shàng )下(xià )之(zhī )位(wèi ),而(ér )失(shī )人(rén )臣(chén )之(zhī )礼(lǐ )也(yě )。夫(fū )为(wéi )人(rén )臣(chén )者(zhě ),君(jūn )有(yǒu )过(guò )则(zé )谏(jiàn ),谏(jiàn )不(bú )听(tīng )则(zé )轻(qīng )爵(jué )禄(lù )以(yǐ )待(dài )之(zhī ),此(cǐ )人(rén )臣(chén )之(zhī )礼(lǐ )义(yì )也(yě )。今(jīn )师(shī )旷(kuàng )非(fēi )平(píng )公(gōng )之(zhī )过(guò ),举(jǔ )琴(qín )而(ér )亲(qīn )其(qí )体(tǐ ),虽(suī )严(yán )父(fù )不(bú )加(jiā )于(yú )子(zǐ ),而(ér )师(shī )旷(kuàng )行(háng )之(zhī )于(yú )君(jūn ),此(cǐ )大(dà )逆(nì )之(zhī )术(shù )也(yě )。臣(chén )行(háng )大(dà )逆(nì ),平(píng )公(gōng )喜(xǐ )而(ér )听(tīng )之(zhī ),是(shì )失(shī )君(jūn )道(dào )也(yě )。故(gù )平(píng )公(gōng )之(zhī )迹(jì )不(bú )可(kě )明(míng )也(yě ),使(shǐ )人(rén )主(zhǔ )过(guò )于(yú )听(tīng )而(ér )不(bú )悟(wù )其(qí )失(shī );师(shī )旷(kuàng )之(zhī )行(háng )亦(yì )不(bú )可(kě )明(míng )也(yě ),使(shǐ )奸(jiān )臣(chén )袭(xí )极(jí )谏(jiàn )而(ér )饰(shì )弑(shì )君(jūn )之(zhī )道(dào )。不(bú )可(kě )谓(wèi )两(liǎng )明(míng ),此(cǐ )为(wéi )两(liǎng )过(guò )。故(gù )曰(yuē ):平(píng )公(gōng )失(shī )君(jūn )道(dào ),师(shī )旷(kuàng )亦(yì )失(shī )臣(chén )礼(lǐ )矣(yǐ )。

〔六(liù )〕

齐(qí )桓(huán )公(gōng )时(shí ),有(yǒu )处(chù )士(shì )曰(yuē )小(xiǎo )臣(chén )稷(jì ),桓(huán )公(gōng )三(sān )往(wǎng )而(ér )弗(fú )得(dé )见(jiàn )。桓(huán )公(gōng )曰(yuē ):“吾(wú )闻(wén )布(bù )衣(yī )之(zhī )士(shì )不(bú )轻(qīng )爵(jué )禄(lù ),无(wú )以(yǐ )易(yì )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )主(zhǔ );万(wàn )乘(chéng )之(zhī )主(zhǔ )不(bú )好(hǎo )仁(rén )义(yì ),亦(yì )无(wú )以(yǐ )下(xià )布(bù )衣(yī )之(zhī )士(shì )。”于(yú )是(shì )五(wǔ )往(wǎng )乃(nǎi )得(dé )见(jiàn )之(zhī )。

或(huò )曰(yuē ):桓(huán )公(gōng )不(bú )知(zhī )仁(rén )义(yì )。夫(fū )仁(rén )义(yì )者(zhě ),忧(yōu )天(tiān )下(xià )之(zhī )害(hài ),趋(qū )一(yī )国(guó )之(zhī )患(huàn ),不(bú )避(bì )卑(bēi )辱(rǔ )谓(wèi )之(zhī )仁(rén )义(yì )。故(gù )伊(yī )尹(yǐn )以(yǐ )中(zhōng )国(guó )为(wéi )乱(luàn ),道(dào )为(wéi )宰(zǎi )于(yú )汤(tāng );百(bǎi )里(lǐ )奚(xī )以(yǐ )秦(qín )为(wéi )乱(luàn ),道(dào )虏(lǔ )于(yú )穆(mù )公(gōng )。皆(jiē )忧(yōu )天(tiān )下(xià )之(zhī )害(hài ),趋(qū )一(yī )国(guó )之(zhī )患(huàn ),不(bú )辞(cí )卑(bēi )辱(rǔ ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )仁(rén )义(yì )。今(jīn )桓(huán )公(gōng )以(yǐ )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )势(shì ),下(xià )匹(pǐ )夫(fū )之(zhī )士(shì ),将(jiāng )欲(yù )忧(yōu )齐(qí )国(guó ),而(ér )小(xiǎo )臣(chén )不(bú )行(háng ),见(jiàn )小(xiǎo )臣(chén )之(zhī )忘(wàng )民(mín )也(yě )。忘(wàng )民(mín )不(bú )可(kě )谓(wèi )仁(rén )义(yì )。仁(rén )义(yì )者(zhě ),不(bú )失(shī )人(rén )臣(chén )之(zhī )礼(lǐ ),不(bú )败(bài )君(jūn )臣(chén )之(zhī )位(wèi )者(zhě )也(yě )。是(shì )故(gù )四(sì )封(fēng )之(zhī )内(nèi ),执(zhí )会(huì )而(ér )朝(cháo )名(míng )曰(yuē )臣(chén ),臣(chén )吏(lì )分(fèn )职(zhí )受(shòu )事(shì )名(míng )曰(yuē )萌(méng )。今(jīn )小(xiǎo )臣(chén )在(zài )民(mín )萌(méng )之(zhī )众(zhòng ),而(ér )逆(nì )君(jūn )上(shàng )之(zhī )欲(yù ),故(gù )不(bú )可(kě )谓(wèi )仁(rén )义(yì )。仁(rén )义(yì )不(bú )在(zài )焉(yān ),桓(huán )公(gōng )又(yòu )从(cóng )而(ér )礼(lǐ )之(zhī )。使(shǐ )小(xiǎo )臣(chén )有(yǒu )智(zhì )能(néng )而(ér )遁(dùn )桓(huán )公(gōng ),是(shì )隐(yǐn )也(yě ),宜(yí )刑(xíng );若(ruò )无(wú )智(zhì )能(néng )而(ér )虚(xū )骄(jiāo )矜(jīn )桓(huán )公(gōng ),是(shì )诬(wū )也(yě ),宜(yí )戮(lù )。小(xiǎo )臣(chén )之(zhī )行(háng ),非(fēi )刑(xíng )则(zé )戮(lù )。桓(huán )公(gōng )不(bú )能(néng )领(lǐng )臣(chén )主(zhǔ )之(zhī )理(lǐ )而(ér )礼(lǐ )刑(xíng )戮(lù )之(zhī )人(rén ),是(shì )桓(huán )公(gōng )以(yǐ )轻(qīng )上(shàng )侮(wǔ )君(jūn )之(zhī )俗(sú )教(jiāo )于(yú )齐(qí )国(guó )也(yě ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )治(zhì )也(yě )。故(gù )曰(yuē ):桓(huán )公(gōng )不(bú )知(zhī )仁(rén )义(yì )。

〔七(qī )〕

靡(mí )笄(jī )之(zhī )役(yì ),韩(hán )献(xiàn )子(zǐ )将(jiāng )斩(zhǎn )人(rén )。郄(qiè )献(xiàn )子(zǐ )闻(wén )之(zhī ),驾(jià )往(wǎng )救(jiù )之(zhī )。比(bǐ )至(zhì ),则(zé )已(yǐ )斩(zhǎn )之(zhī )矣(yǐ )。郄(qiè )子(zǐ )因(yīn )曰(yuē ):“胡(hú )不(bú )以(yǐ )徇(xùn )?”其(qí )仆(pú )曰(yuē ):“曩(nǎng )不(bú )将(jiāng )救(jiù )之(zhī )乎(hū )?”郄(qiè )子(zǐ )曰(yuē ):“吾(wú )敢(gǎn )不(bú )分(fèn )谤(bàng )乎(hū )?”

或(huò )曰(yuē ):“郄(qiè )子(zǐ )言(yán ),不(bú )可(kě )不(bú )察(chá )也(yě ),非(fēi )分(fèn )谤(bàng )也(yě )。韩(hán )子(zǐ )之(zhī )所(suǒ )斩(zhǎn )也(yě ),若(ruò )罪(zuì )人(rén ),不(bú )可(kě )救(jiù ),救(jiù )罪(zuì )人(rén ),法(fǎ )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )败(bài )也(yě ),法(fǎ )败(bài )则(zé )国(guó )乱(luàn );若(ruò )非(fēi )罪(zuì )人(rén ),则(zé )劝(quàn )之(zhī )以(yǐ )徇(xùn ),劝(quàn )之(zhī )以(yǐ )徇(xùn ),是(shì )重(zhòng )不(bú )辜(gū )也(yě ),重(zhòng )不(bú )辜(gū ),民(mín )所(suǒ )以(yǐ )起(qǐ )怨(yuàn )者(zhě )也(yě ),民(mín )怨(yuàn )则(zé )国(guó )危(wēi )郄(qiè )子(zǐ )之(zhī )言(yán ),非(fēi )危(wēi )则(zé )乱(luàn ),不(bú )可(kě )不(bú )察(chá )也(yě )。且(qiě )韩(hán )子(zǐ )之(zhī )所(suǒ )斩(zhǎn )若(ruò )罪(zuì )人(rén ),郄(qiè )子(zǐ )奚(xī )分(fèn )焉(yān )?斩(zhǎn )若(ruò )非(fēi )罪(zuì )人(rén ),则(zé )已(yǐ )斩(zhǎn )之(zhī )矣(yǐ ),而(ér )郄(qiè )子(zǐ )乃(nǎi )至(zhì ),是(shì )韩(hán )子(zǐ )之(zhī )谤(bàng )已(yǐ )成(chéng )而(ér )郄(qiè )子(zǐ )且(qiě )后(hòu )至(zhì )也(yě )。夫(fū )郄(qiè )子(zǐ )曰(yuē )“以(yǐ )徇(xùn )”,不(bú )足(zú )以(yǐ )分(fèn )斩(zhǎn )人(rén )之(zhī )谤(bàng ),而(ér )又(yòu )生(shēng )徇(xùn )之(zhī )谤(bàng )。是(shì )子(zǐ )言(yán )分(fèn )谤(bàng )也(yě )?昔(xī )者(zhě )纣(zhòu )为(wéi )炮(pào )烙(lào ),崇(chóng )侯(hóu )、恶(è )来(lái )又(yòu )曰(yuē )斩(zhǎn )涉(shè )者(zhě )之(zhī )胫(jìng )也(yě ),奚(xī )分(fèn )于(yú )纣(zhòu )之(zhī )谤(bàng )?且(qiě )民(mín )之(zhī )望(wàng )于(yú )上(shàng )也(yě )甚(shèn )矣(yǐ ),韩(hán )子(zǐ )弗(fú )得(dé ),且(qiě )望(wàng )郄(qiè )子(zǐ )之(zhī )得(dé )也(yě );今(jīn )郄(qiè )子(zǐ )俱(jù )弗(fú )得(dé ),则(zé )民(mín )绝(jué )望(wàng )于(yú )上(shàng )矣(yǐ )。故(gù )曰(yuē ):郄(qiè )子(zǐ )之(zhī )言(yán )非(fēi )分(fèn )谤(bàng )也(yě ),益(yì )谤(bàng )也(yě )。且(qiě )郄(qiè )子(zǐ )之(zhī )往(wǎng )救(jiù )罪(zuì )也(yě ),以(yǐ )韩(hán )子(zǐ )为(wéi )非(fēi )也(yě );不(bú )道(dào )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )非(fēi ),而(ér )劝(quàn )之(zhī )“以(yǐ )徇(xùn )”,是(shì )使(shǐ )韩(hán )子(zǐ )不(bú )知(zhī )其(qí )过(guò )也(yě )。夫(fū )下(xià )使(shǐ )民(mín )望(wàng )绝(jué )于(yú )上(shàng ),又(yòu )使(shǐ )韩(hán )子(zǐ )不(bú )知(zhī )其(qí )失(shī ),吾(wú )未(wèi )得(dé )郄(qiè )子(zǐ )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )分(fèn )谤(bàng )者(zhě )也(yě )。

〔八(bā )〕

桓(huán )公(gōng )解(jiě )管(guǎn )仲(zhòng )之(zhī )束(shù )缚(fù )而(ér )相(xiàng )之(zhī )。管(guǎn )仲(zhòng )曰(yuē ):“臣(chén )有(yǒu )宠(chǒng )矣(yǐ ),然(rán )而(ér )臣(chén )卑(bēi )。”公(gōng )曰(yuē ):“使(shǐ )子(zǐ )立(lì )高(gāo )、国(guó )之(zhī )上(shàng )。”管(guǎn )仲(zhòng )曰(yuē ):“臣(chén )贵(guì )矣(yǐ ),然(rán )而(ér )臣(chén )贫(pín )。”公(gōng )曰(yuē ):“使(shǐ )子(zǐ )有(yǒu )三(sān )归(guī )之(zhī )家(jiā )。”管(guǎn )仲(zhòng )曰(yuē ):“臣(chén )富(fù )矣(yǐ ),然(rán )而(ér )臣(chén )疏(shū )。”于(yú )是(shì )立(lì )以(yǐ )为(wéi )仲(zhòng )父(fù )。霄(xiāo )略(luè )曰(yuē ):“管(guǎn )仲(zhòng )以(yǐ )贱(jiàn )为(wéi )不(bú )可(kě )以(yǐ )治(zhì )国(guó ),故(gù )请(qǐng )高(gāo )、国(guó )之(zhī )上(shàng );以(yǐ )贫(pín )为(wéi )不(bú )可(kě )以(yǐ )治(zhì )富(fù ),故(gù )请(qǐng )三(sān )归(guī );以(yǐ )疏(shū )为(wéi )不(bú )可(kě )以(yǐ )治(zhì )亲(qīn ),故(gù )处(chù )仲(zhòng )父(fù )。管(guǎn )仲(zhòng )非(fēi )贪(tān )。以(yǐ )便(biàn )治(zhì )也(yě )。”

或(huò )曰(yuē ):今(jīn )使(shǐ )臧(zāng )获(huò )奉(fèng )君(jūn )令(lìng )诏(zhào )卿(qīng )相(xiàng ),莫(mò )敢(gǎn )不(bú )听(tīng ),非(fēi )卿(qīng )相(xiàng )卑(bēi )而(ér )臧(zāng )获(huò )尊(zūn )也(yě ),主(zhǔ )令(lìng )所(suǒ )加(jiā ),莫(mò )敢(gǎn )不(bú )从(cóng )也(yě )。今(jīn )使(shǐ )管(guǎn )仲(zhòng )之(zhī )治(zhì )不(bú )缘(yuán )桓(huán )公(gōng ),是(shì )无(wú )君(jūn )也(yě ),国(guó )无(wú )君(jūn )不(bú )可(kě )以(yǐ )为(wéi )治(zhì )。若(ruò )负(fù )桓(huán )公(gōng )之(zhī )威(wēi ),下(xià )桓(huán )公(gōng )之(zhī )令(lìng ),是(shì )臧(zāng )获(huò )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )信(xìn )也(yě ),奚(xī )待(dài )高(gāo )、国(guó )、仲(zhòng )父(fù )之(zhī )尊(zūn )而(ér )后(hòu )行(háng )哉(zāi )?当(dāng )世(shì )之(zhī )行(háng )事(shì )、都(dōu )丞(chéng )之(zhī )下(xià )征(zhēng )令(lìng )者(zhě ),不(bú )辟(pì )尊(zūn )贵(guì ),不(bú )就(jiù )卑(bēi )贱(jiàn )。故(gù )行(háng )之(zhī )而(ér )法(fǎ )者(zhě ),虽(suī )巷(xiàng )伯(bó )信(xìn )乎(hū )卿(qīng )相(xiàng );行(háng )之(zhī )而(ér )非(fēi )法(fǎ )者(zhě ),虽(suī )大(dà )吏(lì )诎(qū )乎(hū )民(mín )萌(méng )。今(jīn )管(guǎn )仲(zhòng )不(bú )务(wù )尊(zūn )主(zhǔ )明(míng )法(fǎ ),而(ér )事(shì )增(zēng )宠(chǒng )益(yì )爵(jué ),是(shì )非(fēi )管(guǎn )仲(zhòng )贪(tān )欲(yù )富(fù )贵(guì ),必(bì )暗(àn )而(ér )不(bú )知(zhī )术(shù )也(yě )。故(gù )曰(yuē ):管(guǎn )仲(zhòng )有(yǒu )失(shī )行(háng ),霄(xiāo )略(luè )有(yǒu )过(guò )誉(yù )。

〔九(jiǔ )〕

韩(hán )宣(xuān )王(wáng )问(wèn )于(yú )樛(liáo )留(liú ):“吾(wú )欲(yù )两(liǎng )用(yòng )公(gōng )仲(zhòng )、公(gōng )叔(shū ),其(qí )可(kě )乎(hū )?”樛(liáo )留(liú )对(duì )曰(yuē ):“昔(xī )魏(wèi )两(liǎng )用(yòng )楼(lóu )、翟(zhái )而(ér )亡(wáng )西(xī )河(hé ),楚(chǔ )两(liǎng )用(yòng )昭(zhāo )、景(jǐng )而(ér )亡(wáng )鄢(yān )、郢(yǐng )。今(jīn )君(jūn )两(liǎng )用(yòng )公(gōng )仲(zhòng )、公(gōng )叔(shū ),此(cǐ )必(bì )将(jiāng )争(zhēng )事(shì )而(ér )外(wài )市(shì ),则(zé )国(guó )必(bì )忧(yōu )矣(yǐ )。”

或(huò )曰(yuē ):“昔(xī )者(zhě )齐(qí )桓(huán )公(gōng )两(liǎng )用(yòng )管(guǎn )仲(zhòng )、鲍(bào )叔(shū ),成(chéng )汤(tāng )两(liǎng )用(yòng )伊(yī )尹(yǐn )、仲(zhòng )虺(huī )。夫(fū )两(liǎng )用(yòng )臣(chén )者(zhě )国(guó )之(zhī )忧(yōu ),则(zé )是(shì )桓(huán )公(gōng )不(bú )霸(bà ),成(chéng )汤(tāng )不(bú )王(wáng )也(yě )。湣(mǐn )王(wáng )一(yī )用(yòng )淖(nào )齿(chǐ ),而(ér )手(shǒu )死(sǐ )乎(hū )东(dōng )庙(miào );主(zhǔ )父(fù )一(yī )用(yòng )李(lǐ )兑(duì ),减(jiǎn )食(shí )而(ér )死(sǐ )。主(zhǔ )有(yǒu )术(shù ),两(liǎng )用(yòng )不(bú )为(wéi )患(huàn );无(wú )术(shù ),两(liǎng )用(yòng )则(zé )争(zhēng )事(shì )而(ér )外(wài )市(shì ),一(yī )则(zé )专(zhuān )制(zhì )而(ér )劫(jié )弑(shì )。今(jīn )留(liú )无(wú )术(shù )以(yǐ )规(guī )上(shàng ),使(shǐ )其(qí )主(zhǔ )去(qù )两(liǎng )用(yòng )一(yī ),是(shì )不(bú )有(yǒu )西(xī )河(hé )、鄢(yān )、郢(yǐng )之(zhī )忧(yōu ),则(zé )必(bì )有(yǒu )身(shēn )死(sǐ )减(jiǎn )食(shí )之(zhī )患(huàn ),是(shì )樛(liáo )留(liú )未(wèi )有(yǒu )善(shàn )以(yǐ )知(zhī )之(zhī )知(zhī )言(yán )也(yě )。

阅读:57627

打赏捐助〔Donate〕>>>

《难一》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库