览冥训【登录】

ok8.org > 《淮南子》 > 《览冥训》 > 拼音版

昔(xī )者(zhě )师(shī )旷(kuàng )奏(zòu )白(bái )雪(xuě )之(zhī )音(yīn ),而(ér )神(shén )物(wù )为(wéi )之(zhī )下(xià )降(jiàng ),风(fēng )雨(yǔ )暴(bào )至(zhì ),平(píng )公(gōng )癃(lóng )病(bìng ),晋(jìn )国(guó )赤(chì )地(dì )。庶(shù )女(nǚ )叫(jiào )天(tiān ),雷(léi )电(diàn )下(xià )击(jī ),景(jǐng )公(gōng )台(tái )陨(yǔn ),支(zhī )体(tǐ )伤(shāng )折(shé ),海(hǎi )水(shuǐ )大(dà )出(chū )。夫(fū )瞽(gǔ )师(shī )、庶(shù )女(nǚ ),位(wèi )贱(jiàn )尚(shàng )葈(xǐ ),权(quán )轻(qīng )飞(fēi )羽(yǔ ),然(rán )而(ér )专(zhuān )精(jīng )厉(lì )意(yì ),委(wěi )务(wù )积(jī )神(shén ),上(shàng )通(tōng )九(jiǔ )天(tiān ),激(jī )励(lì )至(zhì )精(jīng )。由(yóu )此(cǐ )观(guān )之(zhī ),上(shàng )天(tiān )之(zhī )诛(zhū )也(yě ),虽(suī )在(zài )圹(kuàng )虚(xū )幽(yōu )闲(xián ),辽(liáo )远(yuǎn )隐(yǐn )匿(nì ),重(zhòng )袭(xí )石(shí )室(shì ),界(jiè )障(zhàng )险(xiǎn )阴(yīn ),其(qí )无(wú )所(suǒ )逃(táo )之(zhī )亦(yì )明(míng )矣(yǐ )。

武(wǔ )王(wáng )伐(fá )纣(zhòu ),渡(dù )于(yú )孟(mèng )津(jīn ),阳(yáng )侯(hóu )之(zhī )波(bō ),逆(nì )流(liú )而(ér )击(jī ),疾(jí )风(fēng )晦(huì )冥(míng ),人(rén )马(mǎ )不(bú )相(xiàng )见(jiàn )。于(yú )是(shì )武(wǔ )王(wáng )左(zuǒ )操(cāo )黄(huáng )钺(yuè ),右(yòu )秉(bǐng )白(bái )旄(máo ),瞋(tián )目(mù )而(ér )撝(wéi )之(zhī )曰(yuē ):“余(yú )任(rèn )天(tiān )下(xià ),谁(shuí )敢(gǎn )害(hài )吾(wú )意(yì )者(zhě )!”于(yú )是(shì )风(fēng )济(jì )而(ér )波(bō )罢(bà )。鲁(lǔ )阳(yáng )公(gōng )与(yǔ )韩(hán )搆(gōu )难(nán ),战(zhàn )酣(hān )日(rì )暮(mù ),援(yuán )戈(gē )而(ér )撝(wéi )之(zhī ),日(rì )为(wéi )之(zhī )反(fǎn )三(sān )舍(shě )。夫(fū )全(quán )性(xìng )保(bǎo )真(zhēn ),不(bú )亏(kuī )其(qí )身(shēn ),遭(zāo )急(jí )迫(pò )难(nán ),精(jīng )通(tōng )于(yú )天(tiān ),若(ruò )乃(nǎi )未(wèi )始(shǐ )出(chū )其(qí )宗(zōng )者(zhě ),何(hé )为(wéi )而(ér )不(bú )成(chéng )?夫(fū )死(sǐ )生(shēng )同(tóng )域(yù ),不(bú )可(kě )胁(xié )陵(líng ),勇(yǒng )武(wǔ )一(yī )人(rén ),为(wéi )三(sān )军(jūn )雄(xióng )。彼(bǐ )直(zhí )求(qiú )名(míng )耳(ěr ),而(ér )能(néng )自(zì )要(yào )者(zhě )尚(shàng )犹(yóu )若(ruò )此(cǐ ),又(yòu )况(kuàng )夫(fū )宫(gōng )天(tiān )地(dì )、怀(huái )万(wàn )物(wù )而(ér )友(yǒu )造(zào )化(huà ),含(hán )至(zhì )和(hé ),直(zhí )偶(ǒu )于(yú )人(rén )形(xíng ),观(guān )九(jiǔ )钻(zuàn )一(yī ),知(zhī )之(zhī )所(suǒ )不(bú )知(zhī ),而(ér )心(xīn )未(wèi )尝(cháng )死(sǐ )者(zhě )乎(hū )!

昔(xī )雍(yōng )门(mén )子(zǐ )以(yǐ )哭(kū )见(jiàn )于(yú )孟(mèng )尝(cháng )君(jūn ),已(yǐ )而(ér )陈(chén )辞(cí )通(tōng )意(yì ),抚(fǔ )心(xīn )发(fā )声(shēng ),孟(mèng )尝(cháng )君(jūn )为(wéi )之(zhī )增(zēng )欷(xī )歍(yāng )唈(yì ),流(liú )涕(tì )狼(láng )戾(lì )不(bú )可(kě )止(zhǐ )。精(jīng )神(shén )形(xíng )于(yú )内(nèi )而(ér )外(wài )谕(yù )哀(āi )于(yú )人(rén )心(xīn ),此(cǐ )不(bú )传(chuán )之(zhī )道(dào )。使(shǐ )俗(sú )人(rén )不(bú )得(dé )其(qí )君(jūn )形(xíng )者(zhě )而(ér )效(xiào )其(qí )容(róng ),必(bì )为(wéi )人(rén )笑(xiào )。故(gù )蒲(pú )且(qiě )子(zǐ )之(zhī )连(lián )鸟(niǎo )于(yú )百(bǎi )仞(rèn )之(zhī )上(shàng ),而(ér )詹(zhān )何(hé )之(zhī )鹜(wù )鱼(yú )于(yú )大(dà )渊(yuān )之(zhī )中(zhōng ),此(cǐ )皆(jiē )得(dé )清(qīng )净(jìng )之(zhī )道(dào )、太(tài )浩(hào )之(zhī )和(hé )也(yě )。

夫(fū )物(wù )类(lèi )之(zhī )相(xiàng )应(yīng ),玄(xuán )妙(miào )深(shēn )微(wēi ),知(zhī )不(bú )能(néng )论(lùn ),辩(biàn )不(bú )能(néng )解(jiě )。故(gù )东(dōng )风(fēng )至(zhì )而(ér )酒(jiǔ )湛(zhàn )溢(yì ),蚕(cán )咡(ér )丝(sī )而(ér )商(shāng )弦(xián )绝(jué ),或(huò )感(gǎn )之(zhī )也(yě )。画(huà )随(suí )灰(huī )而(ér )月(yuè )运(yùn )阙(què ),鲸(jīng )鱼(yú )死(sǐ )而(ér )彗(huì )星(xīng )出(chū ),或(huò )动(dòng )之(zhī )也(yě )。

故(gù )圣(shèng )人(rén )在(zài )位(wèi ),怀(huái )道(dào )而(ér )不(bú )言(yán ),泽(zé )及(jí )万(wàn )民(mín )。君(jūn )臣(chén )乖(guāi )心(xīn ),则(zé )背(bèi )谲(jué )见(jiàn )于(yú )天(tiān ),神(shén )气(qì )相(xiàng )应(yīng ),征(zhēng )矣(yǐ )。故(gù )山(shān )云(yún )草(cǎo )莽(mǎng ),水(shuǐ )云(yún )鱼(yú )鳞(lín ),旱(hàn )云(yún )烟(yān )火(huǒ ),涔(cén )云(yún )波(bō )水(shuǐ ),各(gè )象(xiàng )其(qí )形(xíng )类(lèi ),所(suǒ )以(yǐ )感(gǎn )之(zhī )。夫(fū )阳(yáng )燧(suì )取(qǔ )火(huǒ )于(yú )日(rì ),方(fāng )诸(zhū )取(qǔ )露(lù )于(yú )月(yuè )。天(tiān )地(dì )之(zhī )间(jiān ),巧(qiǎo )历(lì )不(bú )能(néng )举(jǔ )其(qí )数(shù );手(shǒu )征(zhēng )忽(hū )怳(huǎng ),不(bú )能(néng )览(lǎn )其(qí )光(guāng )。然(rán )以(yǐ )掌(zhǎng )握(wò )之(zhī )中(zhōng ),引(yǐn )类(lèi )于(yú )太(tài )极(jí )之(zhī )上(shàng ),而(ér )水(shuǐ )火(huǒ )可(kě )立(lì )致(zhì )者(zhě ),阴(yīn )阳(yáng )同(tóng )气(qì )相(xiàng )动(dòng )敢(gǎn ),此(cǐ )傅(fù )说(shuō )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )骑(qí )辰(chén )尾(wěi )也(yě )。

故(gù )至(zhì )阴(yīn )飂(liù )飂(liù ),至(zhì )阳(yáng )赫(hè )赫(hè ),两(liǎng )者(zhě )交(jiāo )接(jiē )成(chéng )和(hé )而(ér )万(wàn )物(wù )生(shēng )焉(yān )。众(zhòng )雄(xióng )而(ér )无(wú )雌(cí ),又(yòu )何(hé )化(huà )之(zhī )所(suǒ )能(néng )造(zào )乎(hū )?所(suǒ )谓(wèi )不(bú )言(yán )之(zhī )辩(biàn ),不(bú )道(dào )之(zhī )道(dào )也(yě )。故(gù )召(zhào )远(yuǎn )者(zhě )使(shǐ )无(wú )为(wéi )焉(yān ),亲(qīn )近(jìn )者(zhě )使(shǐ )无(wú )事(shì )焉(yān ),惟(wéi )夜(yè )行(háng )者(zhě )为(wéi )能(néng )有(yǒu )之(zhī )。故(gù )却(què )走(zǒu )马(mǎ )以(yǐ )粪(fèn ),而(ér )车(chē )轨(guǐ )不(bú )接(jiē )于(yú )远(yuǎn )方(fāng )之(zhī )外(wài ),是(shì )谓(wèi )坐(zuò )驰(chí )陆(lù )沈(shěn ),昼(zhòu )冥(míng )宵(xiāo )明(míng ),以(yǐ )冬(dōng )铄(shuò )胶(jiāo ),以(yǐ )夏(xià )造(zào )冰(bīng )。

夫(fū )道(dào )者(zhě ),无(wú )私(sī )就(jiù )也(yě ),无(wú )私(sī )去(qù )也(yě );能(néng )者(zhě )有(yǒu )余(yú ),拙(zhuō )者(zhě )不(bú )足(zú );顺(shùn )之(zhī )者(zhě )利(lì ),逆(nì )之(zhī )者(zhě )凶(xiōng )。譬(pì )如(rú )隋(suí )侯(hóu )之(zhī )珠(zhū ),和(hé )氏(shì )之(zhī )壁(bì ),得(dé )之(zhī )者(zhě )富(fù ),失(shī )之(zhī )者(zhě )贫(pín );得(dé )失(shī )之(zhī )度(dù ),深(shēn )微(wēi )窈(yǎo )冥(míng ),难(nán )以(yǐ )知(zhī )论(lùn ),不(bú )可(kě )以(yǐ )辩(biàn )说(shuō )也(yě )。何(hé )以(yǐ )知(zhī )其(qí )然(rán )?今(jīn )夫(fū )地(dì )黄(huáng )主(zhǔ )属(shǔ )骨(gǔ ),而(ér )甘(gān )草(cǎo )主(zhǔ )生(shēng )肉(ròu )之(zhī )药(yào )也(yě ),以(yǐ )其(qí )属(shǔ )骨(gǔ ),责(zé )其(qí )生(shēng )肉(ròu ),以(yǐ )其(qí )生(shēng )肉(ròu ),论(lùn )其(qí )属(shǔ )骨(gǔ ),是(shì )犹(yóu )王(wáng )孙(sūn )绰(chāo )之(zhī )欲(yù )倍(bèi )偏(piān )枯(kū )之(zhī )药(yào )而(ér )欲(yù )以(yǐ )生(shēng )殊(shū )死(sǐ )之(zhī )人(rén ),亦(yì )可(kě )谓(wèi )失(shī )论(lùn )矣(yǐ )。若(ruò )夫(fū )以(yǐ )火(huǒ )能(néng )焦(jiāo )木(mù )也(yě ),因(yīn )使(shǐ )销(xiāo )金(jīn ),则(zé )道(dào )行(háng )矣(yǐ )。若(ruò )以(yǐ )慈(cí )石(shí )之(zhī )能(néng )连(lián )铁(tiě )也(yě ),而(ér )求(qiú )其(qí )引(yǐn )瓦(wǎ ),则(zé )难(nán )矣(yǐ )。物(wù )固(gù )不(bú )可(kě )以(yǐ )轻(qīng )重(zhòng )论(lùn )也(yě )。

夫(fū )燧(suì )之(zhī )取(qǔ )火(huǒ )于(yú )日(rì ),慈(cí )石(shí )之(zhī )引(yǐn )铁(tiě ),蟹(xiè )之(zhī )败(bài )漆(qī ),葵(kuí )之(zhī )向(xiàng )日(rì ),虽(suī )有(yǒu )明(míng )智(zhì ),弗(fú )能(néng )然(rán )也(yě )。故(gù )耳(ěr )目(mù )之(zhī )察(chá ),不(bú )足(zú )以(yǐ )分(fèn )物(wù )理(lǐ );心(xīn )意(yì )之(zhī )论(lùn ),不(bú )足(zú )以(yǐ )定(dìng )是(shì )非(fēi )。故(gù )以(yǐ )智(zhì )力(lì )治(zhì )者(zhě ),难(nán )以(yǐ )持(chí )国(guó ),唯(wéi )通(tōng )于(yú )太(tài )和(hé )而(ér )持(chí )自(zì )然(rán )之(zhī )应(yīng )者(zhě ),为(wéi )能(néng )有(yǒu )之(zhī )。故(gù )峣(yáo )山(shān )崩(bēng )而(ér )薄(báo )落(luò )之(zhī )水(shuǐ )涸(hé ),区(qū )冶(yě )生(shēng )而(ér )淳(chún )钩(gōu )之(zhī )剑(jiàn )成(chéng );纣(zhòu )为(wéi )无(wú )道(dào ),左(zuǒ )强(qiáng )在(zài )侧(cè );大(dà )公(gōng )并(bìng )世(shì ),故(gù )武(wǔ )王(wáng )之(zhī )功(gōng )立(lì )。由(yóu )是(shì )观(guān )之(zhī ),利(lì )害(hài )之(zhī )路(lù ),祸(huò )福(fú )之(zhī )门(mén ),不(bú )可(kě )求(qiú )而(ér )得(dé )也(yě )。

夫(fū )道(dào )之(zhī )与(yǔ )德(dé ),若(ruò )韦(wéi )之(zhī )与(yǔ )革(gé ),远(yuǎn )之(zhī )则(zé )迩(ěr ),近(jìn )之(zhī )则(zé )远(yuǎn );不(bú )得(dé )其(qí )道(dào ),若(ruò )观(guān )鲦(tiáo )鱼(yú )。故(gù )圣(shèng )若(ruò )镜(jìng ),不(bú )将(jiāng )不(bú )迎(yíng ),应(yīng )而(ér )不(bú )藏(cáng ),故(gù )万(wàn )化(huà )而(ér )无(wú )伤(shāng )。其(qí )得(dé )之(zhī )乃(nǎi )失(shī )之(zhī ),其(qí )失(shī )之(zhī )非(fēi )乃(nǎi )得(dé )之(zhī )也(yě )。

今(jīn )夫(fū )调(diào )弦(xián )者(zhě ),叩(kòu )宫(gōng )宫(gōng )应(yīng ),弹(dàn )角(jiǎo )角(jiǎo )动(dòng ),此(cǐ )同(tóng )声(shēng )相(xiàng )和(hé )者(zhě )也(yě )。夫(fū )有(yǒu )改(gǎi )调(diào )一(yī )弦(xián ),其(qí )于(yú )五(wǔ )音(yīn )无(wú )所(suǒ )比(bǐ ),鼓(gǔ )之(zhī )而(ér )二(èr )十(shí )五(wǔ )弦(xián )皆(jiē )应(yīng ),此(cǐ )未(wèi )始(shǐ )异(yì )于(yú )声(shēng ),而(ér )音(yīn )之(zhī )君(jūn )已(yǐ )形(xíng )也(yě )。故(gù )通(tōng )于(yú )大(dà )和(hé )者(zhě ),惛(hūn )若(ruò )纯(chún )醉(zuì )而(ér )甘(gān )卧(wò ),以(yǐ )游(yóu )其(qí )中(zhōng ),而(ér )不(bú )知(zhī )其(qí )所(suǒ )由(yóu )至(zhì )也(yě )。纯(chún )温(wēn )以(yǐ )沦(lún ),钝(dùn )闷(mèn )以(yǐ )终(zhōng )。若(ruò )未(wèi )始(shǐ )出(chū )其(qí )宗(zōng ),是(shì )谓(wèi )大(dà )通(tōng )。

今(jīn )夫(fū )赤(chì )螭(chī )、青(qīng )虬(qiú )之(zhī )游(yóu )冀(jì )州(zhōu )也(yě ),天(tiān )清(qīng )地(dì )定(dìng ),毒(dú )兽(shòu )不(bú )作(zuò ),飞(fēi )鸟(niǎo )不(bú )骇(hài ),入(rù )榛(zhēn )薄(báo ),食(shí )荐(jiàn )梅(méi ),嗜(shì )味(wèi )含(hán )甘(gān ),步(bù )不(bú )出(chū )顷(qǐng )亩(mǔ )之(zhī )区(qū ),而(ér )蛇(shé )鳝(shàn )轻(qīng )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )不(bú )能(néng )与(yǔ )之(zhī )争(zhēng )于(yú )江(jiāng )海(hǎi )之(zhī )中(zhōng );若(ruò )乃(nǎi )至(zhì )于(yú )玄(xuán )云(yún )之(zhī )素(sù )朝(cháo ),阴(yīn )阳(yáng )交(jiāo )争(zhēng ),降(jiàng )扶(fú )风(fēng ),杂(zá )冻(dòng )雨(yǔ ),扶(fú )摇(yáo )而(ér )登(dēng )之(zhī ),威(wēi )动(dòng )天(tiān )地(dì ),声(shēng )震(zhèn )海(hǎi )内(nèi ),蛇(shé )蟮(shàn )著(zhe )泥(ní )百(bǎi )仞(rèn )之(zhī )中(zhōng ),熊(xióng )罴(pí )匍(pú )匐(fú )丘(qiū )山(shān )磛(chán )岩(yán ),虎(hǔ )豹(bào )袭(xí )穴(xué )而(ér )不(bú )敢(gǎn )咆(páo ),猨(yuán )狖(yòu )颠(diān )蹶(juě )而(ér )失(shī )木(mù )枝(zhī ),又(yòu )况(kuàng )直(zhí )蛇(shé )鳝(shàn )之(zhī )类(lèi )乎(hū )!风(fēng )皇(huáng )之(zhī )翔(xiáng )至(zhì )德(dé )也(yě ),雷(léi )霆(tíng )不(bú )作(zuò ),风(fēng )雨(yǔ )不(bú )兴(xìng ),川(chuān )谷(gǔ )不(bú )澹(dàn ),草(cǎo )木(mù )不(bú )摇(yáo ),而(ér )燕(yàn )雀(què )佼(jiǎo )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )不(bú )能(néng )与(yǔ )之(zhī )争(zhēng )于(yú )宇(yǔ )宙(zhòu )之(zhī )间(jiān );还(hái )至(zhì )其(qí )曾(céng )逝(shì )万(wàn )仞(rèn )之(zhī )上(shàng ),翱(áo )翔(xiáng )四(sì )海(hǎi )之(zhī )外(wài ),过(guò )昆(kūn )仑(lún )之(zhī )疏(shū )圃(pǔ ),饮(yǐn )砥(dǐ )柱(zhù )之(zhī )湍(tuān )濑(lài ),邅(zhān )回(huí )蒙(méng )汜(sì )之(zhī )诸(zhū ),尚(shàng )佯(yáng )冀(jì )州(zhōu )之(zhī )际(jì ),径(jìng )蹑(niè )都(dōu )广(guǎng ),人(rén )日(rì )抑(yì )节(jiē ),羽(yǔ )翼(yì )弱(ruò )水(shuǐ ),暮(mù )宿(xiǔ )风(fēng )穴(xué ),当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí ),鸿(hóng )鹄(hú )鸧(qiāng )鸖(hè ),莫(mò )不(bú )惮(dàn )惊(jīng )伏(fú )窜(cuàn ),注(zhù )喙(huì )江(jiāng )裔(yì ),又(yòu )况(kuàng )直(zhí )燕(yàn )雀(què )之(zhī )类(lèi )乎(hū )!此(cǐ )明(míng )于(yú )小(xiǎo )动(dòng )之(zhī )迹(jì ),而(ér )不(bú )知(zhī )大(dà )节(jiē )之(zhī )所(suǒ )由(yóu )者(zhě )也(yě )。

昔(xī )者(zhě )王(wáng )良(liáng )、造(zào )父(fù )之(zhī )御(yù )也(yě ),上(shàng )车(chē )摄(shè )辔(pèi ),马(mǎ )为(wéi )整(zhěng )齐(qí )而(ér )敛(liǎn )谐(xié ),投(tóu )足(zú )调(diào )均(jūn ),劳(láo )逸(yì )若(ruò )一(yī );心(xīn )怡(yí )气(qì )和(hé ),体(tǐ )便(biàn )轻(qīng )毕(bì );安(ān )劳(láo )乐(lè )进(jìn ),驰(chí )鹜(wù )若(ruò )灭(miè );左(zuǒ )右(yòu )若(ruò )鞭(biān ),周(zhōu )旋(xuán )若(ruò )环(huán );世(shì )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )巧(qiǎo ),然(rán )未(wèi )见(jiàn )其(qí )贵(guì )者(zhě )也(yě )。若(ruò )夫(fū )钳(qián )且(qiě )、大(dà )丙(bǐng )之(zhī )御(yù )也(yě ),除(chú )辔(pèi )衔(xián ),去(qù )鞭(biān )弃(qì )策(cè ),车(chē )莫(mò )动(dòng )而(ér )自(zì )举(jǔ ),马(mǎ )莫(mò )使(shǐ )而(ér )自(zì )走(zǒu )也(yě )。日(rì )行(háng )月(yuè )动(dòng ),星(xīng )耀(yào )而(ér )玄(xuán )运(yùn ),电(diàn )奔(bēn )而(ér )鬼(guǐ )腾(téng );进(jìn )退(tuì )屈(qū )伸(shēn ),不(bú )见(jiàn )朕(zhèn )垠(yín ),故(gù )不(bú )招(zhāo )指(zhǐ )、不(bú )咄(duō )叱(chì ),过(guò )归(guī )雁(yàn )于(yú )碣(jié )石(shí ),轶(yì )鶤(kūn )鸡(jī )于(yú )姑(gū )余(yú ),骋(chěng )若(ruò )飞(fēi ),鹜(wù )若(ruò )绝(jué );纵(zòng )矢(shǐ )蹑(niè )风(fēng ),追(zhuī )猋(biāo )归(guī )忽(hū );朝(cháo )发(fā )博(bó )桑(sāng ),日(rì )入(rù )落(luò )棠(táng ),此(cǐ )假(jiǎ )弗(fú )用(yòng )而(ér )能(néng )以(yǐ )成(chéng )其(qí )用(yòng )者(zhě )也(yě )。非(fēi )虑(lǜ )思(sī )之(zhī )察(chá )、手(shǒu )爪(zhǎo )之(zhī )巧(qiǎo )也(yě )。嗜(shì )欲(yù )形(xíng )于(yú )胸(xiōng )中(zhōng ),而(ér )精(jīng )神(shén )逾(yú )于(yú )六(liù )马(mǎ ),此(cǐ )以(yǐ )弗(fú )御(yù )御(yù )之(zhī )者(zhě )也(yě )。

昔(xī )者(zhě )黄(huáng )帝(dì )治(zhì )天(tiān )下(xià ),而(ér )力(lì )牧(mù )、太(tài )山(shān )稽(jī )辅(fǔ )之(zhī ),以(yǐ )治(zhì )日(rì )月(yuè )之(zhī )行(háng )律(lǜ ),治(zhì )阴(yīn )阳(yáng )之(zhī )气(qì );节(jiē )四(sì )时(shí )之(zhī )度(dù ),正(zhèng )律(lǜ )历(lì )之(zhī )数(shù );别(bié )男(nán )女(nǚ ),异(yì )雌(cí )雄(xióng ),明(míng )上(shàng )下(xià ),等(děng )贵(guì )贱(jiàn );使(shǐ )强(qiáng )不(bú )掩(yǎn )弱(ruò ),众(zhòng )不(bú )暴(bào )寡(guǎ );人(rén )民(mín )保(bǎo )命(mìng )而(ér )不(bú )夭(yāo ),岁(suì )时(shí )熟(shú )而(ér )不(bú )凶(xiōng );百(bǎi )官(guān )正(zhèng )而(ér )无(wú )私(sī ),上(shàng )下(xià )调(diào )而(ér )无(wú )尤(yóu );法(fǎ )令(lìng )明(míng )而(ér )不(bú )暗(àn ),辅(fǔ )佐(zuǒ )公(gōng )而(ér )不(bú )阿(ā );田(tián )者(zhě )不(bú )侵(qīn )畔(pàn ),渔(yú )者(zhě )不(bú )争(zhēng )限(xiàn );道(dào )不(bú )拾(shí )遗(yí ),市(shì )不(bú )豫(yù )贾(jiǎ );城(chéng )郭(guō )不(bú )关(guān ),邑(yì )无(wú )盗(dào )贼(zéi );鄙(bǐ )旅(lǚ )之(zhī )人(rén ),相(xiàng )让(ràng )以(yǐ )财(cái );狗(gǒu )彘(zhì )吐(tǔ )菽(shū )粟(sù )于(yú )路(lù ),而(ér )无(wú )忿(fèn )争(zhēng )之(zhī )心(xīn );于(yú )是(shì )日(rì )月(yuè )精(jīng )明(míng ),星(xīng )辰(chén )不(bú )失(shī )其(qí )行(háng );风(fēng )雨(yǔ )时(shí )节(jiē ),五(wǔ )谷(gǔ )登(dēng )熟(shú );虎(hǔ )狼(láng )不(bú )妄(wàng )噬(shì ),鸷(zhì )鸟(niǎo )不(bú )妄(wàng )博(bó );凤(fèng )皇(huáng )翔(xiáng )于(yú )庭(tíng ),麒(qí )麟(lín )游(yóu )于(yú )郊(jiāo );青(qīng )龙(lóng )进(jìn )驾(jià ),飞(fēi )黄(huáng )伏(fú )皁(zào );诸(zhū )北(běi )、儋(dān )耳(ěr )之(zhī )国(guó ),莫(mò )不(bú )献(xiàn )其(qí )贡(gòng )职(zhí ),然(rán )犹(yóu )未(wèi )及(jí )虑(lǜ )戏(xì )氏(shì )之(zhī )道(dào )也(yě )。

往(wǎng )古(gǔ )之(zhī )时(shí ),四(sì )极(jí )废(fèi ),九(jiǔ )州(zhōu )裂(liè );天(tiān )不(bú )兼(jiān )覆(fù ),地(dì )不(bú )周(zhōu )载(zǎi );火(huǒ )爁(làn )炎(yán )而(ér )不(bú )灭(miè ),水(shuǐ )浩(hào )洋(yáng )而(ér )不(bú )息(xī );猛(měng )兽(shòu )食(shí )颛(zhuān )民(mín ),鸷(zhì )鸟(niǎo )攫(jué )老(lǎo )弱(ruò )。于(yú )是(shì )女(nǚ )娲(wā )炼(liàn )五(wǔ )色(sè )石(shí )以(yǐ )补(bǔ )苍(cāng )天(tiān ),断(duàn )鳌(áo )足(zú )以(yǐ )立(lì )四(sì )极(jí ),杀(shā )黑(hēi )龙(lóng )以(yǐ )济(jì )冀(jì )州(zhōu ),积(jī )芦(lú )灰(huī )以(yǐ )止(zhǐ )淫(yín )水(shuǐ )。苍(cāng )天(tiān )补(bǔ ),四(sì )极(jí )正(zhèng );淫(yín )水(shuǐ )涸(hé ),冀(jì )州(zhōu )平(píng );狡(jiǎo )虫(chóng )死(sǐ ),颛(zhuān )民(mín )生(shēng );背(bèi )方(fāng )州(zhōu ),抱(bào )圆(yuán )天(tiān );和(hé )春(chūn )阳(yáng )夏(xià ),杀(shā )秋(qiū )约(yuē )冬(dōng ),枕(zhěn )方(fāng )寝(qǐn )绳(shéng );阴(yīn )阳(yáng )之(zhī )所(suǒ )壅(yōng )沈(shěn )不(bú )通(tōng )者(zhě ),窍(qiào )理(lǐ )之(zhī );逆(nì )气(qì )戾(lì )物(wù )、伤(shāng )民(mín )厚(hòu )积(jī )者(zhě ),绝(jué )止(zhǐ )之(zhī )。当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí ),卧(wò )倨(jù )倨(jù ),兴(xìng )眄(miǎn )眄(miǎn );一(yī )自(zì )以(yǐ )为(wéi )马(mǎ ),一(yī )自(zì )以(yǐ )为(wéi )牛(niú );其(qí )行(háng )蹎(diān )蹎(diān ),其(qí )视(shì )瞑(míng )瞑(míng );侗(dòng )然(rán )皆(jiē )得(dé )其(qí )和(hé ),莫(mò )知(zhī )所(suǒ )由(yóu )生(shēng ),浮(fú )游(yóu )不(bú )知(zhī )所(suǒ )求(qiú ),魍(wǎng )魉(liǎng )不(bú )知(zhī )所(suǒ )往(wǎng )。当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí ),禽(qín )兽(shòu )蝮(fù )蛇(shé ),无(wú )不(bú )匿(nì )其(qí )爪(zhǎo )牙(yá ),藏(cáng )其(qí )螫(shì )毒(dú ),无(wú )有(yǒu )攫(jué )噬(shì )之(zhī )心(xīn )。考(kǎo )其(qí )功(gōng )烈(liè ),上(shàng )际(jì )九(jiǔ )天(tiān ),下(xià )契(qì )黄(huáng )垆(lú );名(míng )声(shēng )被(bèi )后(hòu )世(shì ),光(guāng )晖(huī )重(zhòng )万(wàn )物(wù )。乘(chéng )雷(léi )车(chē ),服(fú )驾(jià )应(yīng )龙(lóng ),骖(cān )青(qīng )虬(qiú ),援(yuán )绝(jué )瑞(ruì ),席(xí )萝(luó )图(tú ),黄(huáng )云(yún )络(luò ),前(qián )白(bái )螭(chī ),后(hòu )奔(bēn )蛇(shé ),浮(fú )游(yóu )消(xiāo )摇(yáo ),道(dào )鬼(guǐ )神(shén ),登(dēng )九(jiǔ )天(tiān ),朝(cháo )帝(dì )于(yú )灵(líng )门(mén ),宓(mì )穆(mù )休(xiū )于(yú )太(tài )祖(zǔ )之(zhī )下(xià )。然(rán )而(ér )不(bú )彰(zhāng )其(qí )功(gōng ),不(bú )扬(yáng )其(qí )声(shēng ),隐(yǐn )真(zhēn )人(rén )之(zhī )道(dào ),以(yǐ )从(cóng )天(tiān )地(dì )之(zhī )固(gù )然(rán )。何(hé )则(zé )?道(dào )德(dé )上(shàng )通(tōng ),而(ér )智(zhì )故(gù )消(xiāo )灭(miè )也(yě )。

逮(dǎi )至(zhì )夏(xià )桀(jié )之(zhī )时(shí ),主(zhǔ )暗(àn )晦(huì )而(ér )不(bú )明(míng ),道(dào )澜(lán )漫(màn )而(ér )不(bú )修(xiū );弃(qì )捐(juān )五(wǔ )帝(dì )之(zhī )恩(ēn )刑(xíng ),推(tuī )蹶(juě )三(sān )王(wáng )之(zhī )法(fǎ )籍(jí );是(shì )以(yǐ )至(zhì )德(dé )灭(miè )而(ér )不(bú )扬(yáng ),帝(dì )道(dào )掩(yǎn )而(ér )不(bú )兴(xìng );举(jǔ )事(shì )戾(lì )苍(cāng )天(tiān ),发(fā )号(hào )逆(nì )四(sì )时(shí );春(chūn )秋(qiū )缩(suō )其(qí )和(hé ),大(dà )地(dì )除(chú )其(qí )德(dé );仁(rén )君(jūn )处(chù )位(wèi )而(ér )不(bú )安(ān ),大(dà )夫(fū )隐(yǐn )道(dào )而(ér )不(bú )言(yán );群(qún )臣(chén )准(zhǔn )上(shàng )意(yì )而(ér )怀(huái )当(dāng ),疏(shū )骨(gǔ )肉(ròu )而(ér )自(zì )容(róng );邪(xié )人(rén )参(cān )偶(ǒu )比(bǐ )周(zhōu )而(ér )阴(yīn )谋(móu ),居(jū )君(jūn )臣(chén )父(fù )子(zǐ )之(zhī )间(jiān )而(ér )况(kuàng )载(zǎi );骄(jiāo )主(zhǔ )而(ér )象(xiàng )其(qí )意(yì ),乱(luàn )人(rén )以(yǐ )成(chéng )其(qí )事(shì )。是(shì )故(gù )君(jūn )臣(chén )乖(guāi )而(ér )不(bú )亲(qīn ),骨(gǔ )肉(ròu )疏(shū )而(ér )不(bú )附(fù );植(zhí )社(shè )槁(gǎo )而(ér )裂(liè ),容(róng )台(tái )振(zhèn )而(ér )掩(yǎn )覆(fù );犬(quǎn )群(qún )曝(pù )而(ér )入(rù )渊(yuān ),豕(shǐ )衔(xián )藤(téng )而(ér )席(xí )澳(ào );美(měi )人(rén )挐(ná )首(shǒu )墨(mò )面(miàn )而(ér )不(bú )容(róng ),曼(màn )声(shēng )吞(tūn )炭(tàn )内(nèi )闭(bì )而(ér )不(bú )歌(gē );丧(sàng )不(bú )尽(jìn )其(qí )哀(āi ),猎(liè )不(bú )听(tīng )其(qí )乐(lè );西(xī )老(lǎo )折(shé )胜(shèng ),黄(huáng )神(shén )啸(xiào )吟(yín );飞(fēi )鸟(niǎo )铩(shā )翼(yì ),走(zǒu )兽(shòu )废(fèi )脚(jiǎo );山(shān )无(wú )峻(jùn )干(gàn ),泽(zé )无(wú )洼(wā )水(shuǐ );狐(hú )狸(lí )首(shǒu )穴(xué ),马(mǎ )牛(niú )放(fàng )失(shī );田(tián )无(wú )立(lì )禾(hé ),路(lù )无(wú )莎(shā )薠(fán );金(jīn )积(jī )折(shé )廉(lián ),壁(bì )袭(xí )无(wú )理(lǐ );磬(qìng )龟(guī )无(wú )腹(fù ),蓄(xù )策(cè )日(rì )施(shī )。

晚(wǎn )世(shì )之(zhī )时(shí ),七(qī )国(guó )异(yì )族(zú );诸(zhū )侯(hóu )制(zhì )法(fǎ ),各(gè )殊(shū )习(xí )俗(sú );纵(zòng )横(héng )间(jiān )之(zhī ),举(jǔ )兵(bīng )而(ér )相(xiàng )角(jiǎo );攻(gōng )城(chéng )滥(làn )杀(shā ),覆(fù )高(gāo )危(wēi )安(ān );掘(jué )坟(fén )墓(mù ),扬(yáng )人(rén )骸(hái );大(dà )冲(chōng )车(chē ),高(gāo )重(zhòng )京(jīng );除(chú )战(zhàn )道(dào ),便(biàn )死(sǐ )路(lù );犯(fàn )严(yán )敌(dí ),残(cán )不(bú )义(yì );百(bǎi )往(wǎng )一(yī )反(fǎn ),名(míng )声(shēng )苟(gǒu )盛(shèng )也(yě )。是(shì )故(gù )质(zhì )壮(zhuàng )轻(qīng )足(zú )者(zhě )为(wéi )甲(jiǎ )卒(zú )千(qiān )里(lǐ )之(zhī )外(wài ),家(jiā )老(lǎo )赢(yíng )弱(ruò )姜(jiāng )枪(qiāng )于(yú )内(nèi );厮(sī )徒(tú )马(mǎ )围(wéi ),軵(fù )车(chē )奉(fèng )饟(xiǎng ),道(dào )路(lù )辽(liáo )远(yuǎn ),霜(shuāng )雪(xuě )亟(jí )集(jí ),短(duǎn )褐(hè )不(bú )完(wán ),人(rén )赢(yíng )车(chē )弊(bì ),泥(ní )涂(tú )至(zhì )膝(xī );相(xiàng )携(xié )于(yú )道(dào ),奋(fèn )首(shǒu )于(yú )路(lù ),身(shēn )枕(zhěn )格(gé )而(ér )死(sǐ )。所(suǒ )谓(wèi )兼(jiān )国(guó )有(yǒu )地(dì )者(zhě ),伏(fú )尸(shī )数(shù )十(shí )万(wàn ),破(pò )车(chē )以(yǐ )千(qiān )百(bǎi )数(shù ),伤(shāng )弓(gōng )弩(nǔ )矛(máo )戟(jǐ )矢(shǐ )石(shí )之(zhī )创(chuàng )者(zhě ),扶(fú )举(jǔ )于(yú )路(lù )。故(gù )世(shì )至(zhì )于(yú )枕(zhěn )人(rén )头(tóu ),食(shí )人(rén )肉(ròu ),葅(jù )人(rén )肝(gān ),饮(yǐn )人(rén )血(xuè ),甘(gān )之(zhī )于(yú )刍(chú )豢(huàn )。

故(gù )自(zì )三(sān )代(dài )以(yǐ )后(hòu )者(zhě ),天(tiān )下(xià )未(wèi )尝(cháng )得(dé )安(ān )其(qí )情(qíng )性(xìng )而(ér )乐(lè )其(qí )习(xí )俗(sú ),保(bǎo )其(qí )修(xiū )命(mìng ),天(tiān )而(ér )不(bú )夭(yāo )于(yú )人(rén )虐(nuè )也(yě )。所(suǒ )以(yǐ )然(rán )者(zhě ),何(hé )也(yě )?诸(zhū )侯(hóu )力(lì )征(zhēng ),天(tiān )下(xià )不(bú )合(hé )而(ér )为(wéi )一(yī )家(jiā )。

逮(dǎi )至(zhì )当(dāng )今(jīn )之(zhī )时(shí ),天(tiān )子(zǐ )在(zài )上(shàng )位(wèi ),持(chí )以(yǐ )道(dào )德(dé ),辅(fǔ )以(yǐ )仁(rén )义(yì );近(jìn )者(zhě )献(xiàn )其(qí )智(zhì ),远(yuǎn )者(zhě )怀(huái )其(qí )德(dé );拱(gǒng )揖(yī )指(zhǐ )麾(huī ),而(ér )四(sì )海(hǎi )宾(bīn )服(fú );春(chūn )秋(qiū )冬(dōng )夏(xià ),皆(jiē )献(xiàn )其(qí )贡(gòng )职(zhí );天(tiān )下(xià )混(hún )而(ér )为(wéi )一(yī ),子(zǐ )孙(sūn )相(xiàng )代(dài ),此(cǐ )五(wǔ )帝(dì )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )迎(yíng )天(tiān )德(dé )也(yě )。

夫(fū )圣(shèng )人(rén )者(zhě ),不(bú )能(néng )生(shēng )时(shí ),时(shí )至(zhì )而(ér )弗(fú )失(shī )也(yě )。辅(fǔ )佐(zuǒ )有(yǒu )能(néng ),黜(chù )谗(chán )佞(nìng )之(zhī )端(duān ),息(xī )巧(qiǎo )辩(biàn )之(zhī )说(shuō );除(chú )刻(kè )削(xuē )之(zhī )法(fǎ ),去(qù )烦(fán )苛(kē )之(zhī )事(shì );屏(píng )流(liú )言(yán )之(zhī )迹(jì ),塞(sāi )朋(péng )党(dǎng )之(zhī )门(mén );消(xiāo )知(zhī )能(néng ),修(xiū )太(tài )常(cháng );隳(huī )肢(zhī )体(tǐ ),继(jì )聪(cōng )明(míng );大(dà )通(tōng )混(hún )冥(míng ),解(jiě )意(yì )释(shì )神(shén );漠(mò )然(rán )若(ruò )无(wú )魂(hún )魄(pò ),使(shǐ )万(wàn )物(wù )各(gè )复(fù )归(guī )其(qí )根(gēn );则(zé )是(shì )所(suǒ )修(xiū )伏(fú )牺(xī )氏(shì )之(zhī )迹(jì )而(ér )反(fǎn )五(wǔ )帝(dì )之(zhī )道(dào )也(yě )。夫(fū )钳(qián )且(qiě )、大(dà )丙(bǐng )不(bú )施(shī )辔(pèi )衔(xián ),而(ér )以(yǐ )善(shàn )御(yù )闻(wén )于(yú )天(tiān )下(xià );伏(fú )戏(xì )、女(nǚ )娲(wā )不(bú )设(shè )法(fǎ )度(dù ),而(ér )以(yǐ )至(zhì )德(dé )遗(yí )于(yú )后(hòu )世(shì )。何(hé )则(zé )?至(zhì )虚(xū )无(wú )纯(chún )一(yī ),而(ér )不(bú )喋(dié )苛(kē )事(shì )也(yě )。

《周(zhōu )书(shū )》曰(yuē ):“掩(yǎn )雉(zhì )不(bú )得(dé ),更(gèng )顺(shùn )其(qí )风(fēng )。”今(jīn )若(ruò )夫(fū )申(shēn )、韩(hán )、商(shāng )鞅(yāng )之(zhī )为(wéi )治(zhì )也(yě ),桲(bó )拔(bá )其(qí )根(gēn ),芜(wú )弃(qì )其(qí )本(běn ),而(ér )不(bú )穷(qióng )究(jiū )其(qí )所(suǒ )由(yóu )生(shēng ),何(hé )以(yǐ )至(zhì )此(cǐ )也(yě )?凿(záo )五(wǔ )刑(xíng ),为(wéi )刻(kè )削(xuē ),乃(nǎi )背(bèi )道(dào )德(dé )之(zhī )本(běn )而(ér )争(zhēng )于(yú )锥(zhuī )刀(dāo )之(zhī )未(wèi ),斩(zhǎn )艾(ài )百(bǎi )姓(xìng ),弹(dàn )尽(jìn )太(tài )半(bàn ),而(ér )忻(xīn )忻(xīn )然(rán )常(cháng )自(zì )以(yǐ )为(wéi )治(zhì ),是(shì )犹(yóu )抱(bào )薪(xīn )而(ér )救(jiù )火(huǒ ),凿(záo )窦(dòu )而(ér )出(chū )水(shuǐ )。夫(fū )井(jǐng )植(zhí )生(shēng )梓(zǐ )而(ér )不(bú )容(róng )瓮(wèng ),沟(gōu )植(zhí )生(shēng )条(tiáo )而(ér )不(bú )容(róng )舟(zhōu ),不(bú )过(guò )三(sān )月(yuè )必(bì )死(sǐ )。所(suǒ )以(yǐ )然(rán )者(zhě )何(hé )也(yě )?皆(jiē )狂(kuáng )生(shēng )而(ér )无(wú )其(qí )本(běn )者(zhě )也(yě )。河(hé )九(jiǔ )折(shé )注(zhù )于(yú )海(hǎi )而(ér )流(liú )不(bú )绝(jué )者(zhě ),昆(kūn )仑(lún )之(zhī )输(shū )也(yě )。潦(liáo )水(shuǐ )不(bú )泄(xiè ),瀇(wāng )瀁(yǎng )极(jí )望(wàng ),旬(xún )月(yuè )不(bú )雨(yǔ ),则(zé )涸(hé )而(ér )枯(kū )泽(zé ),受(shòu )瀷(yì )而(ér )无(wú )源(yuán )者(zhě )。譬(pì )若(ruò )弄(nòng )请(qǐng )不(bú )死(sǐ )之(zhī )药(yào )于(yú )西(xī )王(wáng )母(mǔ ),姮(héng )娥(é )窃(qiè )以(yǐ )奔(bēn )月(yuè ),怅(chàng )然(rán )有(yǒu )丧(sàng ),无(wú )以(yǐ )续(xù )之(zhī )。何(hé )则(zé )?不(bú )知(zhī )不(bú )死(sǐ )之(zhī )药(yào )所(suǒ )由(yóu )生(shēng )也(yě )。是(shì )故(gù )乞(qǐ )火(huǒ )不(bú )若(ruò )取(qǔ )燧(suì ),寄(jì )汲(jí )不(bú )若(ruò )凿(záo )井(jǐng )。

阅读:26341

打赏捐助〔Donate〕>>>

《览冥训》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库