白话译文【登录】

《古文观止》 > 乐毅报燕王书 > 《白话译文》 > 拼音版

昌(chāng )国(guó )君(jūn )乐(lè )毅(yì ),替(tì )燕(yàn )昭(zhāo )王(wáng )联(lián )合(hé )五(wǔ )国(guó )的(de )军(jūn )队(duì ),攻(gōng )入(rù )齐(qí )国(guó ),连(lián )下(xià )七(qī )十(shí )多(duō )座(zuò )城(chéng )池(chí ),都(dōu )划(huá )归(guī )燕(yàn )国(guó )。还(hái )有(yǒu )三(sān )座(zuò )城(chéng )邑(yì )未(wèi )攻(gōng )下(xià ),燕(yàn )昭(zhāo )王(wáng )就(jiù )去(qù )世(shì )了(le )。燕(yàn )惠(huì )王(wáng )继(jì )位(wèi ),中(zhōng )了(le )齐(qí )人(rén )的(de )反(fǎn )间(jiān )计(jì ),怀(huái )疑(yí )乐(lè )毅(yì ),派(pài )骑(qí )劫(jié )代(dài )替(tì )他(tā )。乐(lè )毅(yì )逃(táo )到(dào )赵(zhào )国(guó ),赵(zhào )王(wáng )封(fēng )他(tā )为(wéi )望(wàng )诸(zhū )君(jūn )。齐(qí )国(guó )大(dà )将(jiāng )田(tián )单(dān )用(yòng )计(jì )骗(piàn )了(le )骑(qí )劫(jié ),打(dǎ )败(bài )燕(yàn )军(jūn ),收(shōu )复(fù )七(qī )十(shí )多(duō )座(zuò )城(chéng )邑(yì ),恢(huī )复(fù )了(le )齐(qí )国(guó )的(de )领(lǐng )土(tǔ )。

燕(yàn )王(wáng )后(hòu )悔(huǐ )了(le ),又(yòu )怕(pà )赵(zhào )国(guó )任(rèn )用(yòng )乐(lè )毅(yì ),乘(chéng )燕(yàn )国(guó )战(zhàn )败(bài )之(zhī )机(jī )来(lái )攻(gōng )燕(yàn ),便(biàn )派(pài )人(rén )去(qù )责(zé )备(bèi )乐(lè )毅(yì ),又(yòu )向(xiàng )乐(lè )毅(yì )表(biǎo )歉(qiàn )意(yì ),说(shuō ):“先(xiān )王(wáng )把(bǎ )整(zhěng )个(gè )燕(yàn )国(guó )托(tuō )付(fù )将(jiāng )军(jūn ),将(jiāng )军(jūn )为(wéi )燕(yàn )攻(gōng )破(pò )了(le )齐(qí )国(guó ),为(wéi )先(xiān )王(wáng )报(bào )了(le )仇(chóu ),天(tiān )下(xià )人(rén )莫(mò )不(bú )震(zhèn )动(dòng )。寡(guǎ )人(rén )怎(zěn )敢(gǎn )一(yī )刻(kè )忘(wàng )记(jì )将(jiāng )军(jūn )的(de )功(gōng )勋(xūn )啊(ā )!不(bú )幸(xìng )先(xiān )王(wáng )抛(pāo )弃(qì )群(qún )臣(chén )而(ér )去(qù ),寡(guǎ )人(rén )刚(gāng )刚(gāng )继(jì )位(wèi ),左(zuǒ )右(yòu )蒙(méng )骗(piàn )了(le )寡(guǎ )人(rén )。不(bú )过(guò ),寡(guǎ )人(rén )派(pài )骑(qí )劫(jié )代(dài )替(tì )将(jiāng )军(jūn ),只(zhī )是(shì )因(yīn )为(wéi )将(jiāng )军(jūn )长(zhǎng )久(jiǔ )在(zài )野(yě )外(wài )作(zuò )战(zhàn ),所(suǒ )以(yǐ )调(diào )将(jiāng )军(jūn )回(huí )国(guó ),休(xiū )养(yǎng )休(xiū )养(yǎng ),共(gòng )商(shāng )国(guó )是(shì )。将(jiāng )军(jūn )却(què )误(wù )信(xìn )流(liú )言(yán ),和(hé )寡(guǎ )人(rén )有(yǒu )了(le )隔(gé )阂(hé ),抛(pāo )弃(qì )燕(yàn )国(guó )而(ér )投(tóu )奔(bēn )赵(zhào )国(guó )。为(wéi )将(jiāng )军(jūn )自(zì )己(jǐ )打(dǎ )算(suàn ),固(gù )然(rán )可(kě )以(yǐ );但(dàn )是(shì )又(yòu )怎(zěn )样(yàng )报(bào )答(dá )先(xiān )王(wáng )对(duì )将(jiāng )军(jūn )的(de )恩(ēn )情(qíng )呢(ne )?”

望(wàng )诸(zhū )君(jūn )乐(lè )毅(yì )便(biàn )派(pài )人(rén )进(jìn )献(xiàn )书(shū )信(xìn ),回(huí )答(dá )惠(huì )王(wáng )说(shuō ):

“臣(chén )不(bú )才(cái ),不(bú )能(néng )奉(fèng )承(chéng )先(xiān )王(wáng )的(de )遗(yí )命(mìng ),顺(shùn )从(cóng )大(dà )王(wáng )左(zuǒ )右(yòu )的(de )心(xīn )意(yì ),恐(kǒng )怕(pà )回(huí )来(lái )受(shòu )到(dào )刀(dāo )斧(fǔ )之(zhī )刑(xíng ),以(yǐ )致(zhì )损(sǔn )害(hài )先(xiān )王(wáng )知(zhī )人(rén )之(zhī )明(míng ),又(yòu )使(shǐ )您(nín )亏(kuī )于(yú )君(jūn )臣(chén )之(zhī )义(yì ),只(zhī )得(dé )投(tóu )奔(bēn )赵(zhào )国(guó ),承(chéng )担(dān )了(le )不(bú )贤(xián )的(de )罪(zuì )名(míng ),也(yě )不(bú )愿(yuàn )表(biǎo )白(bái )。现(xiàn )在(zài )大(dà )王(wáng )派(pài )人(rén )来(lái )数(shù )说(shuō )臣(chén )的(de )罪(zuì )过(guò ),恐(kǒng )怕(pà )大(dà )王(wáng )左(zuǒ )右(yòu )不(bú )能(néng )体(tǐ )会(huì )先(xiān )王(wáng )重(zhòng )用(yòng )臣(chén )的(de )理(lǐ )由(yóu ),也(yě )不(bú )明(míng )白(bái )臣(chén )所(suǒ )以(yǐ )事(shì )奉(fèng )先(xiān )王(wáng )的(de )心(xīn )意(yì ),才(cái )敢(gǎn )写(xiě )信(xìn )答(dá )复(fù )大(dà )王(wáng )。

“臣(chén )听(tīng )说(shuō ),贤(xián )圣(shèng )的(de )君(jūn )主(zhǔ ),不(bú )把(bǎ )爵(jué )禄(lù )私(sī )赏(shǎng )给(gěi )自(zì )己(jǐ )的(de )亲(qīn )人(rén ),只(zhī )有(yǒu )立(lì )功(gōng )多(duō )的(de )才(cái )授(shòu )予(yǔ );不(bú )把(bǎ )官(guān )职(zhí )随(suí )便(biàn )授(shòu )予(yǔ )自(zì )己(jǐ )宠(chǒng )幸(xìng )的(de )人(rén ),只(zhī )有(yǒu )才(cái )能(néng )相(xiàng )当(dāng )的(de )才(cái )任(rèn )命(mìng )。所(suǒ )以(yǐ ),考(kǎo )察(chá )才(cái )能(néng )而(ér )授(shòu )官(guān ),是(shì )成(chéng )就(jiù )功(gōng )业(yè )的(de )君(jūn )主(zhǔ );根(gēn )据(jù )德(dé )行(háng )而(ér )结(jié )交(jiāo ),是(shì )树(shù )立(lì )名(míng )声(shēng )的(de )贤(xián )士(shì )。臣(chén )以(yǐ )所(suǒ )学(xué )的(de )知(zhī )识(shí )来(lái )观(guān )察(chá ),觉(jiào )得(dé )先(xiān )王(wáng )处(chù )理(lǐ )国(guó )事(shì ),高(gāo )于(yú )世(shì )俗(sú )的(de )理(lǐ )想(xiǎng ),因(yīn )此(cǐ )借(jiè )用(yòng )魏(wèi )王(wáng )的(de )使(shǐ )节(jiē ),得(dé )以(yǐ )到(dào )燕(yàn )国(guó )亲(qīn )身(shēn )考(kǎo )察(chá )。先(xiān )王(wáng )对(duì )臣(chén )过(guò )看(kàn )重(zhòng ),从(cóng )宾(bīn )客(kè )中(zhōng )选(xuǎn )拔(bá )出(chū )来(lái ),安(ān )置(zhì )在(zài )群(qún )臣(chén )之(zhī )上(shàng ),不(bú )与(yǔ )王(wáng )室(shì )的(de )长(zhǎng )辈(bèi )商(shāng )量(liàng ),便(biàn )任(rèn )命(mìng )臣(chén )为(wéi )亚(yà )卿(qīng )。臣(chén )自(zì )以(yǐ )为(wéi )能(néng )够(gòu )奉(fèng )行(háng )命(mìng )令(lìng )、秉(bǐng )承(chéng )教(jiāo )导(dǎo ),可(kě )以(yǐ )侥(yáo )幸(xìng )免(miǎn )于(yú )罪(zuì )过(guò ),也(yě )就(jiù )毫(háo )不(bú )辞(cí )让(ràng ),接(jiē )受(shòu )了(le )任(rèn )命(mìng )。

先(xiān )王(wáng )命(mìng )令(lìng )臣(chén ),说(shuō ):‘我(wǒ )跟(gēn )齐(qí )国(guó )积(jī )累(lèi )了(le )深(shēn )仇(chóu )大(dà )恨(hèn ),那(nà )怕(pà )国(guó )小(xiǎo )力(lì )微(wēi ),也(yě )想(xiǎng )报(bào )齐(qí )国(guó )之(zhī )仇(chóu )。’臣(chén )回(huí )答(dá )说(shuō ):‘齐(qí )国(guó )本(běn )来(lái )有(yǒu )霸(bà )主(zhǔ )的(de )传(chuán )统(tǒng ),打(dǎ )过(guò )多(duō )次(cì )胜(shèng )仗(zhàng ),熟(shú )悉(xī )军(jūn )事(shì ),长(zhǎng )于(yú )攻(gōng )战(zhàn )。大(dà )王(wáng )如(rú )果(guǒ )要(yào )伐(fá )齐(qí ),必(bì )须(xū )发(fā )动(dòng )天(tiān )下(xià )的(de )兵(bīng )力(lì )来(lái )对(duì )付(fù )它(tā )。要(yào )发(fā )动(dòng )天(tiān )下(xià )的(de )兵(bīng )力(lì ),最(zuì )好(hǎo )是(shì )先(xiān )同(tóng )赵(zhào )国(guó )结(jié )盟(méng )。还(hái )有(yǒu )淮(huái )北(běi ),本(běn )是(shì )宋(sòng )国(guó )的(de )土(tǔ )地(dì ),被(bèi )齐(qí )国(guó )独(dú )吞(tūn )了(le ),楚(chǔ )魏(wèi )两(liǎng )国(guó )都(dōu )想(xiǎng )得(dé )一(yī )份(fèn )。赵(zhào )如(rú )果(guǒ )赞(zàn )同(tóng ),约(yuē )同(tóng )楚(chǔ )魏(wèi )尽(jìn )力(lì )帮(bāng )助(zhù ),以(yǐ )四(sì )国(guó )的(de )力(lì )量(liàng )进(jìn )攻(gōng ),就(jiù )可(kě )大(dà )破(pò )齐(qí )国(guó )了(le )。’先(xiān )王(wáng )说(shuō ):‘好(hǎo )!’臣(chén )便(biàn )接(jiē )受(shòu )命(mìng )令(lìng ),准(zhǔn )备(bèi )符(fú )节(jiē ),南(nán )下(xià )出(chū )使(shǐ )赵(zhào )国(guó )。很(hěn )快(kuài )回(huí )国(guó )复(fù )命(mìng ),发(fā )兵(bīng )攻(gōng )齐(qí )。顺(shùn )应(yīng )上(shàng )天(tiān )之(zhī )道(dào ),倚(yǐ )仗(zhàng )先(xiān )王(wáng )的(de )声(shēng )威(wēi ),黄(huáng )河(hé )以(yǐ )北(běi )的(de )齐(qí )国(guó )土(tǔ )地(dì ),都(dōu )随(suí )着(zhe )先(xiān )王(wáng )进(jìn )兵(bīng )济(jì )上(shàng )而(ér )为(wéi )燕(yàn )国(guó )所(suǒ )有(yǒu )了(le ),济(jì )水(shuǐ )上(shàng )的(de )燕(yàn )军(jūn ),奉(fèng )令(lìng )出(chū )击(jī ),大(dà )获(huò )胜(shèng )利(lì )。士(shì )卒(zú )轻(qīng )装(zhuāng ),武(wǔ )器(qì )锐(ruì )利(lì ),长(zhǎng )驱(qū )直(zhí )入(rù ),攻(gōng )占(zhàn )齐(qí )都(dōu )。齐(qí )王(wáng )逃(táo )奔(bēn )至(zhì )莒(jǔ ),幸(xìng )免(miǎn )一(yī )死(sǐ )。所(suǒ )有(yǒu )的(de )珠(zhū )玉(yù )财(cái )宝(bǎo ),车(chē )甲(jiǎ )珍(zhēn )器(qì ),归(guī )燕(yàn )国(guó )所(suǒ )有(yǒu )。大(dà )吕(lǚ )钟(zhōng )陈(chén )列(liè )在(zài )元(yuán )英(yīng )殿(diàn )上(shàng ),燕(yàn )国(guó )的(de )宝(bǎo )鼎(dǐng )又(yòu )运(yùn )回(huí )历(lì )室(shì )殿(diàn ),齐(qí )国(guó )的(de )宝(bǎo )器(qì )都(dōu )摆(bǎi )设(shè )在(zài )燕(yàn )国(guó )的(de )宁(níng )台(tái )。原(yuán )来(lái )树(shù )立(lì )在(zài )蓟(jì )丘(qiū )的(de )燕(yàn )国(guó )旗(qí )帜(zhì ),插(chā )到(dào )齐(qí )国(guó )汶(wèn )水(shuǐ )两(liǎng )岸(àn )的(de )竹(zhú )田(tián )。自(zì )从(cóng )五(wǔ )霸(bà )以(yǐ )来(lái ),没(méi )有(yǒu )谁(shuí )的(de )功(gōng )勋(xūn )能(néng )赶(gǎn )上(shàng )先(xiān )王(wáng )。先(xiān )王(wáng )很(hěn )惬(qiè )意(yì ),认(rèn )为(wéi )臣(chén )没(méi )有(yǒu )贻(yí )误(wù )他(tā )的(de )命(mìng )令(lìng ),所(suǒ )以(yǐ )裂(liè )土(tǔ )封(fēng ),使(shǐ )臣(chén )得(dé )比(bǐ )于(yú )小(xiǎo )国(guó )诸(zhū )侯(hóu )。臣(chén )不(bú )才(cái ),自(zì )信(xìn )能(néng )够(gòu )奉(fèng )行(háng )命(mìng )令(lìng ),秉(bǐng )承(chéng )教(jiāo )导(dǎo ),可(kě )以(yǐ )侥(yáo )幸(xìng )免(miǎn )于(yú )罪(zuì )过(guò ),因(yīn )此(cǐ )毫(háo )不(bú )推(tuī )辞(cí )而(ér )接(jiē )受(shòu )了(le )封(fēng )爵(jué )。

臣(chén )听(tīng )说(shuō ),贤(xián )明(míng )的(de )君(jūn )主(zhǔ ),建(jiàn )立(lì )了(le )功(gōng )业(yè )就(jiù )不(bú )让(ràng )它(tā )废(fèi )弃(qì ),所(suǒ )以(yǐ )才(cái )能(néng )记(jì )载(zǎi )于(yú )史(shǐ )册(cè );有(yǒu )预(yù )见(jiàn )的(de )贤(xián )士(shì ),成(chéng )名(míng )之(zhī )后(hòu )决(jué )不(bú )让(ràng )它(tā )败(bài )坏(huài ),所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )后(hòu )世(shì )称(chēng )赞(zàn )。像(xiàng )先(xiān )王(wáng )这(zhè )样(yàng )报(bào )仇(chóu )雪(xuě )恨(hèn ),征(zhēng )服(fú )了(le )万(wàn )辆(liàng )兵(bīng )车(chē )的(de )强(qiáng )国(guó ),没(méi )收(shōu )它(tā )八(bā )百(bǎi )年(nián )的(de )积(jī )蓄(xù ),直(zhí )到(dào )逝(shì )世(shì )那(nà )天(tiān ),还(hái )留(liú )下(xià )叮(dīng )嘱(zhǔ )嗣(sì )君(jūn )的(de )遗(yí )训(xùn ),使(shǐ )执(zhí )政(zhèng )任(rèn )事(shì )的(de )官(guān )员(yuán )能(néng )遵(zūn )循(xún )法(fǎ )令(lìng ),安(ān )抚(fǔ )亲(qīn )疏(shū )上(shàng )下(xià ),推(tuī )及(jí )百(bǎi )姓(xìng )奴(nú )隶(lì ),这(zhè )都(dōu )是(shì )能(néng )够(gòu )教(jiāo )育(yù )后(hòu )世(shì )的(de )啊(ā )。

“臣(chén )听(tīng )说(shuō ),善(shàn )于(yú )创(chuàng )造(zào )不(bú )一(yī )定(dìng )善(shàn )于(yú )完(wán )成(chéng ),善(shàn )始(shǐ )不(bú )一(yī )定(dìng )善(shàn )终(zhōng )。从(cóng )前(qián ),伍(wǔ )子(zǐ )胥(xū )说(shuō )动(dòng )了(le )阖(hé )闾(lǘ ),因(yīn )此(cǐ )吴(wú )王(wáng )能(néng )够(gòu )远(yuǎn )征(zhēng )到(dào )楚(chǔ )国(guó )的(de )郢(yǐng )都(dōu );夫(fū )差(chà )却(què )不(bú )信(xìn )伍(wǔ )子(zǐ )胥(xū )的(de )预(yù )见(jiàn )能(néng )够(gòu )立(lì )功(gōng ),因(yīn )此(cǐ )把(bǎ )伍(wǔ )子(zǐ )胥(xū )溺(nì )死(sǐ )江(jiāng )中(zhōng )而(ér )不(bú )悔(huǐ );伍(wǔ )子(zǐ )胥(xū )不(bú )能(néng )预(yù )见(jiàn )新(xīn )旧(jiù )两(liǎng )主(zhǔ )的(de )气(qì )量(liàng )不(bú )同(tóng ),因(yīn )此(cǐ )直(zhí )到(dào )被(bèi )投(tóu )入(rù )江(jiāng )还(hái )不(bú )改(gǎi )变(biàn )他(tā )的(de )怨(yuàn )愤(fèn )。所(suǒ )以(yǐ ),脱(tuō )身(shēn )免(miǎn )祸(huò ),保(bǎo )伐(fá )齐(qí )的(de )大(dà )功(gōng ),用(yòng )以(yǐ )表(biǎo )明(míng )先(xiān )王(wáng )的(de )业(yè )绩(jì ),这(zhè )是(shì )臣(chén )的(de )上(shàng )策(cè )。遭(zāo )受(shòu )诋(dǐ )毁(huǐ )和(hé )侮(wǔ )辱(rǔ )的(de )错(cuò )误(wù )处(chù )置(zhì ),毁(huǐ )害(hài )先(xiān )王(wáng )的(de )美(měi )名(míng ),这(zhè )是(shì )臣(chén )最(zuì )大(dà )的(de )恐(kǒng )惧(jù )。面(miàn )临(lín )着(zhe )不(bú )测(cè )之(zhī )罪(zuì ),却(què )又(yòu )助(zhù )赵(zhào )攻(gōng )燕(yàn ),妄(wàng )图(tú )私(sī )利(lì ),我(wǒ )决(jué )不(bú )干(gàn )这(zhè )不(bú )义(yì )之(zhī )事(shì )。

“臣(chén )听(tīng )说(shuō ),古(gǔ )代(dài )的(de )君(jūn )子(zǐ ),和(hé )朋(péng )友(yǒu )断(duàn )绝(jué )交(jiāo )往(wǎng ),也(yě )决(jué )不(bú )说(shuō )对(duì )方(fāng )的(de )坏(huài )话(huà );忠(zhōng )臣(chén )含(hán )冤(yuān )离(lí )开(kāi )本(běn )国(guó ),也(yě )不(bú )为(wéi )自(zì )己(jǐ )表(biǎo )白(bái )。臣(chén )虽(suī )然(rán )不(bú )才(cái ),也(yě )曾(céng )多(duō )次(cì )受(shòu )过(guò )君(jūn )子(zǐ )的(de )教(jiāo )诲(huì ),只(zhī )是(shì )恐(kǒng )怕(pà )大(dà )王(wáng )轻(qīng )信(xìn )左(zuǒ )右(yòu )的(de )谗(chán )言(yán ),因(yīn )此(cǐ )冒(mào )昧(mèi )回(huí )信(xìn )说(shuō )明(míng ),希(xī )望(wàng )您(nín )多(duō )加(jiā )考(kǎo )虑(lǜ )。”

阅读:24646

打赏捐助〔Donate〕>>>

《白话译文》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库