唐纪十六【登录】

《资治通鉴》 > 《唐纪》·八十一卷 > 《唐纪十六》 > 拼音版

起(qǐ )旃(zhān )蒙(méng )单(dān )瘀(yū )十(shí )月(yuè ),尽(jìn )玄(xuán )勣(jì )阉(yān )茂(mào )七(qī )月(yuè ),凡(fán )六(liù )年(nián )有(yǒu )奇(qí )。

高(gāo )宗(zōng )天(tiān )皇(huáng )大(dà )圣(shèng )大(dà )弘(hóng )孝(xiào )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )下(xià )

永(yǒng )徽(huī )六(liù )年(nián )乙(yǐ )卯(mǎo ),公(gōng )元(yuán )六(liù )五(wǔ )五(wǔ )年(nián )

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),己(jǐ )酉(yǒu ),下(xià )诏(zhào )称(chēng ):“王(wáng )皇(huáng )后(hòu )、萧(xiāo )淑(shū )妃(fēi )谋(móu )行(háng )鸩(zhèn )毒(dú ),废(fèi )为(wéi )庶(shù )人(rén ),母(mǔ )及(jí )兄(xiōng )弟(dì ),并(bìng )除(chú )名(míng ),流(liú )岭(lǐng )南(nán )。”许(xǔ )敬(jìng )宗(zōng )奏(zòu ):“故(gù )特(tè )进(jìn )赠(zèng )司(sī )空(kōng )王(wáng )仁(rén )祐(yòu )告(gào )身(shēn )尚(shàng )存(cún ),使(shǐ )逆(nì )乱(luàn )馀(yú )孽(niè )犹(yóu )得(dé )为(wéi )廕(yìn ),并(bìng )请(qǐng )除(chú )削(xuē )。”从(cóng )之(zhī )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),百(bǎi )官(guān )上(shàng )表(biǎo )请(qǐng )立(lì )中(zhōng )宫(gōng ),乃(nǎi )下(xià )诏(zhào )曰(yuē ):“武(wǔ )氏(shì )门(mén )著(zhe )勋(xūn )庸(yōng ),地(dì )华(huá )缨(yīng )黻(fú ),往(wǎng )以(yǐ )才(cái )行(háng )选(xuǎn )入(rù )后(hòu )庭(tíng ),誉(yù )重(zhòng )椒(jiāo )闱(wéi ),德(dé )光(guāng )兰(lán )掖(yè )。朕(zhèn )昔(xī )在(zài )储(chǔ )贰(èr ),特(tè )荷(hé )先(xiān )慈(cí ),常(cháng )得(dé )待(dài )从(cóng ),弗(fú )离(lí )朝(cháo )夕(xī ),宫(gōng )壸(kǔn )之(zhī )内(nèi ),恒(héng )自(zì )饬(chì )躬(gōng ),嫔(pín )嫱(qiáng )之(zhī )间(jiān ),未(wèi )尝(cháng )迕(wǔ )目(mù ),圣(shèng )情(qíng )鉴(jiàn )悉(xī ),每(měi )垂(chuí )赏(shǎng )叹(tàn ),遂(suí )以(yǐ )武(wǔ )氏(shì )赐(cì )朕(zhèn ),事(shì )同(tóng )政(zhèng )君(jūn ),可(kě )立(lì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu )。”

丁(dīng )巳(sì ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。是(shì )日(rì ),皇(huáng )后(hòu )上(shàng )表(biǎo )称(chēng ):“陛(bì )下(xià )前(qián )以(yǐ )妾(qiè )为(wéi )宸(chén )妃(fēi ),韩(hán )瑗(yuàn )、来(lái )济(jì )面(miàn )折(shé )庭(tíng )争(zhēng ),此(cǐ )既(jì )事(shì )之(zhī )极(jí )难(nán ),岂(qǐ )非(fēi )深(shēn )情(qíng )为(wéi )国(guó )!乞(qǐ )加(jiā )褒(bāo )赏(shǎng )。”上(shàng )以(yǐ )表(biǎo )示(shì )瑗(yuàn )等(děng ),瑗(yuàn )等(děng )弥(mí )忧(yōu )惧(jù ),屡(lǚ )请(qǐng )去(qù )位(wèi ),上(shàng )不(bú )许(xǔ )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo )朔(shuò ),临(lín )轩(xuān )命(mìng )司(sī )空(kōng )李(lǐ )勣(jì )赍(jī )玺(xǐ )绶(shòu )册(cè )皇(huáng )后(hòu )武(wǔ )氏(shì )。是(shì )日(rì ),百(bǎi )官(guān )朝(cháo )皇(huáng )后(hòu )于(yú )肃(sù )义(yì )门(mén )。

故(gù )后(hòu )王(wáng )氏(shì )、故(gù )淑(shū )妃(fēi )萧(xiāo )氏(shì ),并(bìng )囚(qiú )于(yú )别(bié )院(yuàn ),上(shàng )尝(cháng )念(niàn )之(zhī ),间(jiān )行(háng )至(zhì )其(qí )所(suǒ ),见(jiàn )其(qí )室(shì )封(fēng )闭(bì )极(jí )密(mì ),惟(wéi )窍(qiào )壁(bì )以(yǐ )通(tōng )食(shí )器(qì ),恻(cè )然(rán )伤(shāng )之(zhī ),呼(hū )曰(yuē ):“皇(huáng )后(hòu )、淑(shū )妃(fēi )安(ān )在(zài )?”王(wáng )氏(shì )泣(qì )对(duì )曰(yuē ):“妾(qiè )等(děng )得(dé )罪(zuì )为(wéi )宫(gōng )婢(bì ),何(hé )得(dé )更(gèng )有(yǒu )尊(zūn )称(chēng )!”又(yòu )曰(yuē ):“至(zhì )尊(zūn )若(ruò )念(niàn )畴(chóu )昔(xī ),使(shǐ )妾(qiè )等(děng )再(zài )见(jiàn )日(rì )月(yuè ),乞(qǐ )名(míng )此(cǐ )院(yuàn )为(wéi )回(huí )心(xīn )院(yuàn )。”上(shàng )曰(yuē ):“朕(zhèn )即(jí )有(yǒu )处(chù )置(zhì )。”武(wǔ )后(hòu )闻(wén )之(zhī ),大(dà )怒(nù ),遣(qiǎn )人(rén )杖(zhàng )王(wáng )氏(shì )及(jí )萧(xiāo )氏(shì )各(gè )一(yī )百(bǎi ),断(duàn )去(qù )手(shǒu )足(zú ),捉(zhuō )酒(jiǔ )甕(wèng )中(zhōng ),曰(yuē ):“令(lìng )二(èr )妪(yù )骨(gǔ )醉(zuì )!”数(shù )日(rì )而(ér )死(sǐ ),又(yòu )斩(zhǎn )之(zhī )。王(wáng )氏(shì )初(chū )闻(wén )宣(xuān )敕(chì ),再(zài )拜(bài )曰(yuē ):“愿(yuàn )大(dà )家(jiā )万(wàn )岁(suì )!昭(zhāo )仪(yí )承(chéng )恩(ēn ),死(sǐ )自(zì )吾(wú )分(fèn )。”淑(shū )妃(fēi )骂(mà )曰(yuē ):“阿(ā )武(wǔ )妖(yāo )猾(huá ),乃(nǎi )至(zhì )于(yú )此(cǐ )!愿(yuàn )他(tā )生(shēng )我(wǒ )为(wéi )猫(māo ),阿(ā )武(wǔ )为(wéi )鼠(shǔ ),生(shēng )生(shēng )扼(è )其(qí )喉(hóu )。”由(yóu )是(shì )宫(gōng )中(zhōng )不(bú )畜(chù )猫(māo )。寻(xún )又(yòu )改(gǎi )王(wáng )氏(shì )姓(xìng )为(wéi )蟒(mǎng )氏(shì ),萧(xiāo )氏(shì )为(wéi )枭(xiāo )氏(shì )。武(wǔ )后(hòu )数(shù )见(jiàn )王(wáng )、萧(xiāo )为(wéi )祟(suì ),被(bèi )发(fā )沥(lì )血(xuè )如(rú )死(sǐ )时(shí )状(zhuàng )。后(hòu )徙(xǐ )居(jū )蓬(péng )莱(lái )宫(gōng ),复(fù )见(jiàn )之(zhī ),故(gù )多(duō )在(zài )洛(luò )阳(yáng ),终(zhōng )身(shēn )不(bú )归(guī )长(zhǎng )安(ān )。

己(jǐ )巳(sì ),许(xǔ )敬(jìng )宗(zōng )奏(zòu )曰(yuē ):“永(yǒng )徽(huī )爰(yuán )始(shǐ ),国(guó )本(běn )未(wèi )生(shēng ),权(quán )引(yǐn )彗(huì )星(xīng ),越(yuè )升(shēng )明(míng )两(liǎng )。近(jìn )者(zhě )元(yuán )妃(fēi )载(zǎi )诞(dàn ),正(zhèng )胤(yìn )降(jiàng )神(shén ),重(zhòng )光(guāng )日(rì )融(róng ),爝(jué )晖(huī )宜(yí )息(xī )。安(ān )可(kě )反(fǎn )植(zhí )枝(zhī )干(gàn ),久(jiǔ )易(yì )位(wèi )于(yú )天(tiān )庭(tíng );倒(dǎo )袭(xí )裳(shang )衣(yī ),使(shǐ )违(wéi )方(fāng )于(yú )震(zhèn )位(wèi )!又(yòu ),父(fù )子(zǐ )之(zhī )际(jì ),人(rén )所(suǒ )难(nán )言(yán ),事(shì )或(huò )犯(fàn )鳞(lín ),必(bì )婴(yīng )严(yán )宪(xiàn ),煎(jiān )膏(gāo )染(rǎn )鼎(dǐng ),臣(chén )亦(yì )甘(gān )心(xīn )。”上(shàng )召(zhào )见(jiàn ),问(wèn )之(zhī ),对(duì )曰(yuē ):“皇(huáng )太(tài )子(zǐ ),国(guó )之(zhī )本(běn )也(yě ),本(běn )犹(yóu )未(wèi )正(zhèng ),万(wàn )国(guó )无(wú )所(suǒ )系(xì )心(xīn )。且(qiě )在(zài )东(dōng )宫(gōng )者(zhě ),所(suǒ )出(chū )本(běn )微(wēi ),今(jīn )知(zhī )国(guó )家(jiā )已(yǐ )有(yǒu )正(zhèng )嫡(dí ),必(bì )不(bú )自(zì )安(ān )。窃(qiè )位(wèi )而(ér )怀(huái )自(zì )疑(yí ),恐(kǒng )非(fēi )宗(zōng )庙(miào )之(zhī )福(fú ),愿(yuàn )陛(bì )下(xià )熟(shú )计(jì )之(zhī )。”上(shàng )曰(yuē ):“忠(zhōng )已(yǐ )自(zì )让(ràng )。”对(duì )曰(yuē ):“能(néng )为(wéi )太(tài )伯(bó ),愿(yuàn )速(sù )从(cóng )之(zhī )。”

西(xī )突(tū )厥(jué )颉(jié )苾(bì )达(dá )度(dù )设(shè )数(shù )遣(qiǎn )使(shǐ )请(qǐng )兵(bīng )讨(tǎo )沙(shā )钵(bō )罗(luó )可(kě )汗(hàn )。甲(jiǎ )戌(xū ),遣(qiǎn )丰(fēng )州(zhōu )都(dōu )督(dū )元(yuán )礼(lǐ )臣(chén )册(cè )拜(bài )颉(jié )苾(bì )达(dá )度(dù )设(shè )为(wéi )可(kě )汗(hàn )。礼(lǐ )臣(chén )至(zhì )碎(suì )叶(yè )城(chéng ),沙(shā )钵(bō )罗(luó )发(fā )兵(bīng )拒(jù )之(zhī ),不(bú )得(dé )前(qián )。颉(jié )苾(bì )达(dá )度(dù )设(shè )部(bù )落(luò )多(duō )为(wéi )沙(shā )钵(bō )罗(luó )所(suǒ )并(bìng ),馀(yú )众(zhòng )寡(guǎ )弱(ruò ),不(bú )为(wéi )诸(zhū )姓(xìng )所(suǒ )附(fù ),礼(lǐ )臣(chén )竟(jìng )不(bú )册(cè )拜(bài )而(ér )归(guī )。

中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )李(lǐ )义(yì )府(fǔ )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )。义(yì )府(fǔ )容(róng )貌(mào )温(wēn )恭(gōng ),与(yǔ )人(rén )语(yǔ ),必(bì )嬉(xī )怡(yí )微(wēi )笑(xiào ),而(ér )狡(jiǎo )险(xiǎn )忌(jì )克(kè ),故(gù )时(shí )人(rén )谓(wèi )义(yì )府(fǔ )笑(xiào )中(zhōng )有(yǒu )刀(dāo );又(yòu )以(yǐ )其(qí )柔(róu )而(ér )害(hài )物(wù ),谓(wèi )之(zhī )李(lǐ )猫(māo )。

显(xiǎn )庆(qìng )元(yuán )年(nián )丙(bǐng )辰(chén ),公(gōng )元(yuán )六(liù )五(wǔ )六(liù )年(nián )

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),辛(xīn )未(wèi ),以(yǐ )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )忠(zhōng )为(wéi )梁(liáng )王(wáng )、梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),立(lì )皇(huáng )后(hòu )子(zǐ )代(dài )王(wáng )弘(hóng )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ ),生(shēng )四(sì )年(nián )矣(yǐ )。忠(zhōng )既(jì )废(fèi ),官(guān )属(shǔ )皆(jiē )惧(jù )罪(zuì )亡(wáng )匿(nì ),无(wú )敢(gǎn )见(jiàn )者(zhě );右(yòu )庶(shù )子(zǐ )李(lǐ )安(ān )仁(rén )独(dú )候(hòu )忠(zhōng ),泣(qì )涕(tì )拜(bài )辞(cí )而(ér )去(qù )。安(ān )仁(rén ),纲(gāng )之(zhī )孙(sūn )也(yě )。

壬(rén )申(shēn ),赦(shè )天(tiān )下(xià ),改(gǎi )元(yuán )。

二(èr )月(yuè ),辛(xīn )亥(hài ),赠(zèng )武(wǔ )士(shì )彟(yuē )司(sī )徒(tú ),赐(cì )爵(jué )周(zhōu )国(guó )公(gōng )。

三(sān )月(yuè ),以(yǐ )度(dù )支(zhī )侍(shì )郎(láng )杜(dù )正(zhèng )伦(lún )为(wéi )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )、同(tóng )三(sān )品(pǐn )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),壬(rén )子(zǐ ),矩(jǔ )州(zhōu )人(rén )谢(xiè )无(wú )灵(líng )举(jǔ )兵(bīng )反(fǎn ),黔(qián )州(zhōu )都(dōu )督(dū )李(lǐ )子(zǐ )和(hé )讨(tǎo )平(píng )之(zhī )。

己(jǐ )未(wèi ),上(shàng )谓(wèi )侍(shì )臣(chén )曰(yuē ):“朕(zhèn )思(sī )养(yǎng )人(rén )之(zhī )道(dào ),未(wèi )得(dé )其(qí )要(yào ),公(gōng )等(děng )为(wéi )朕(zhèn )陈(chén )之(zhī )。”来(lái )济(jì )对(duì )曰(yuē ):“昔(xī )齐(qí )桓(huán )公(gōng )出(chū )游(yóu ),见(jiàn )老(lǎo )而(ér )饥(jī )寒(hán )者(zhě ),命(mìng )赐(cì )之(zhī )食(shí ),老(lǎo )人(rén )曰(yuē ):‘愿(yuàn )赐(cì )一(yī )国(guó )之(zhī )饥(jī )者(zhě )。’赐(cì )之(zhī )衣(yī ),曰(yuē ):‘愿(yuàn )赐(cì )一(yī )国(guó )之(zhī )寒(hán )者(zhě )。’公(gōng )曰(yuē ):‘寡(guǎ )人(rén )之(zhī )廪(lǐn )府(fǔ )安(ān )足(zú )以(yǐ )周(zhōu )一(yī )国(guó )之(zhī )饥(jī )寒(hán )!’老(lǎo )人(rén )曰(yuē )‘君(jūn )不(bú )夺(duó )农(nóng )时(shí ),则(zé )国(guó )人(rén )皆(jiē )有(yǒu )馀(yú )食(shí )矣(yǐ );不(bú )夺(duó )蚕(cán )要(yào ),则(zé )国(guó )人(rén )皆(jiē )有(yǒu )馀(yú )衣(yī )矣(yǐ )!’故(gù )人(rén )君(jūn )之(zhī )养(yǎng )人(rén ),在(zài )省(shěng )其(qí )征(zhēng )役(yì )而(ér )已(yǐ )。今(jīn )山(shān )东(dōng )役(yì )丁(dīng ),岁(suì )别(bié )数(shù )万(wàn ),役(yì )之(zhī )则(zé )人(rén )大(dà )劳(láo ),取(qǔ )庸(yōng )则(zé )人(rén )大(dà )费(fèi )。臣(chén )愿(yuàn )陛(bì )下(xià )量(liàng )公(gōng )家(jiā )所(suǒ )须(xū )外(wài ),馀(yú )悉(xī )免(miǎn )之(zhī )。”上(shàng )从(cóng )之(zhī )。

六(liù )月(yuè ),辛(xīn )亥(hài ),礼(lǐ )宫(gōng )奏(zòu )停(tíng )太(tài )祖(zǔ )、世(shì )祖(zǔ )配(pèi )祀(sì ),以(yǐ )高(gāo )祖(zǔ )配(pèi )昊(hào )天(tiān )于(yú )圜(huán )丘(qiū ),太(tài )宗(zōng )配(pèi )五(wǔ )帝(dì )于(yú )明(míng )堂(táng );从(cóng )之(zhī )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),乙(yǐ )丑(chǒu ),西(xī )洱(ěr )蛮(mán )酋(qiú )长(zhǎng )杨(yáng )栋(dòng )附(fù )、显(xiǎn )和(hé )蛮(mán )酋(qiú )长(zhǎng )王(wáng )罗(luó )祁(qí )、郎(láng )、昆(kūn )、梨(lí )、盘(pán )四(sì )州(zhōu )酋(qiú )长(zhǎng )王(wáng )伽(gā )冲(chōng )等(děng )帅(shuài )众(zhòng )内(nèi )附(fù )。

癸(guǐ )未(wèi ),以(yǐ )中(zhōng )书(shū )令(lìng )崔(cuī )敦(dūn )礼(lǐ )为(wéi )太(tài )子(zǐ )少(shǎo )师(shī )、同(tóng )中(zhōng )书(shū )门(mén )下(xià )三(sān )品(pǐn )。

八(bā )月(yuè ),丙(bǐng )申(shēn ),固(gù )安(ān )昭(zhāo )公(gōng )崔(cuī )敦(dūn )礼(lǐ )薨(hōng )。

辛(xīn )丑(chǒu ),葱(cōng )山(shān )道(dào )行(háng )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn )程(chéng )知(zhī )节(jiē )击(jī )西(xī )突(tū )厥(jué ),与(yǔ )歌(gē )逻(luó )、处(chù )月(yuè )二(èr )部(bù )战(zhàn )于(yú )榆(yú )慕(mù )谷(gǔ ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )千(qiān )馀(yú )级(jí )。副(fù )总(zǒng )管(guǎn )周(zhōu )智(zhì )度(dù )攻(gōng )突(tū )骑(qí )施(shī )、处(chù )木(mù )昆(kūn )等(děng )部(bù )于(yú )咽(yān )城(chéng ),拔(bá )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )三(sān )万(wàn )级(jí )。

乙(yǐ )巳(sì ),龟(guī )兹(zī )王(wáng )布(bù )失(shī )毕(bì )入(rù )朝(cháo )。

李(lǐ )义(yì )府(fǔ )恃(shì )宠(chǒng )用(yòng )事(shì )。洛(luò )州(zhōu )妇(fù )人(rén )淳(chún )于(yú )氏(shì ),美(měi )色(sè ),系(xì )大(dà )理(lǐ )狱(yù ),义(yì )府(fǔ )属(shǔ )大(dà )理(lǐ )寺(sì )丞(chéng )毕(bì )正(zhèng )义(yì )枉(wǎng )法(fǎ )出(chū )之(zhī ),将(jiāng )纳(nà )为(wéi )妾(qiè ),大(dà )理(lǐ )卿(qīng )段(duàn )宝(bǎo )玄(xuán )疑(yí )而(ér )奏(zòu )之(zhī )。上(shàng )命(mìng )给(gěi )事(shì )中(zhōng )刘(liú )仁(rén )轨(guǐ )等(děng )鞫(jū )之(zhī ),义(yì )府(fǔ )恐(kǒng )事(shì )泄(xiè ),逼(bī )正(zhèng )义(yì )自(zì )缢(yì )于(yú )狱(yù )中(zhōng )。上(shàng )知(zhī )之(zhī ),原(yuán )义(yì )府(fǔ )罪(zuì )不(bú )问(wèn )。

侍(shì )御(yù )史(shǐ )涟(lián )水(shuǐ )王(wáng )义(yì )方(fāng )欲(yù )奏(zòu )弹(dàn )之(zhī ),先(xiān )白(bái )其(qí )母(mǔ )曰(yuē ):“义(yì )方(fāng )为(wéi )御(yù )史(shǐ ),视(shì )奸(jiān )臣(chén )不(bú )纠(jiū )则(zé )不(bú )忠(zhōng ),纠(jiū )之(zhī )则(zé )身(shēn )危(wēi )而(ér )忧(yōu )及(jí )于(yú )亲(qīn )为(wéi )不(bú )孝(xiào ),二(èr )者(zhě )不(bú )能(néng )自(zì )决(jué ),奈(nài )何(hé )?”母(mǔ )曰(yuē ):“昔(xī )王(wáng )陵(líng )之(zhī )母(mǔ ),杀(shā )身(shēn )以(yǐ )成(chéng )子(zǐ )之(zhī )名(míng )。汝(rǔ )能(néng )尽(jìn )忠(zhōng )以(yǐ )事(shì )君(jūn ),吾(wú )死(sǐ )不(bú )恨(hèn )!”义(yì )方(fāng )乃(nǎi )奏(zòu )称(chēng ):“义(yì )府(fǔ )于(yú )辇(niǎn )毂(gū )之(zhī )下(xià ),擅(shàn )杀(shā )六(liù )品(pǐn )寺(sì )丞(chéng );就(jiù )云(yún )正(zhèng )义(yì )自(zì )杀(shā ),亦(yì )由(yóu )畏(wèi )义(yì )府(fǔ )威(wēi ),杀(shā )身(shēn )以(yǐ )灭(miè )口(kǒu )。如(rú )此(cǐ ),则(zé )生(shēng )杀(shā )之(zhī )威(wēi ),不(bú )由(yóu )上(shàng )出(chū ),渐(jiàn )不(bú )可(kě )长(zhǎng ),请(qǐng )更(gèng )加(jiā )勘(kān )当(dāng )!”于(yú )是(shì )对(duì )仗(zhàng ),叱(chì )义(yì )府(fǔ )令(lìng )下(xià );义(yì )府(fǔ )顾(gù )望(wàng )不(bú )退(tuì )。义(yì )方(fāng )三(sān )叱(chì ),上(shàng )既(jì )无(wú )言(yán ),义(yì )府(fǔ )始(shǐ )趋(qū )出(chū ),义(yì )方(fāng )乃(nǎi )读(dú )弹(dàn )文(wén )。上(shàng )释(shì )义(yì )府(fǔ )不(bú )问(wèn ),而(ér )谓(wèi )义(yì )方(fāng )毁(huǐ )辱(rǔ )大(dà )臣(chén ),言(yán )辞(cí )不(bú )逊(xùn ),贬(biǎn )莱(lái )州(zhōu )司(sī )户(hù )。

九(jiǔ )月(yuè ),括(kuò )州(zhōu )暴(bào )风(fēng ),海(hǎi )溢(yì ),溺(nì )四(sì )千(qiān )馀(yú )家(jiā )。

冬(dōng ),十(shí )一(yī )月(yuè ),丙(bǐng )寅(yín ),生(shēng )羌(qiāng )酋(qiú )长(zhǎng )浪(làng )我(wǒ )利(lì )波(bō )等(děng )帅(shuài )众(zhòng )内(nèi )附(fù ),以(yǐ )其(qí )地(dì )置(zhì )柘(zhè )、栱(gǒng )二(èr )州(zhōu )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),程(chéng )知(zhī )节(jiē )引(yǐn )军(jūn )至(zhì )鹰(yīng )娑(suō )川(chuān ),遇(yù )西(xī )突(tū )厥(jué )二(èr )万(wàn )骑(qí ),别(bié )部(bù )鼠(shǔ )尼(ní )施(shī )等(děng )二(èr )万(wàn )馀(yú )骑(qí )继(jì )至(zhì ),前(qián )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn )苏(sū )定(dìng )方(fāng )帅(shuài )五(wǔ )百(bǎi )骑(qí )驰(chí )往(wǎng )击(jī )之(zhī ),西(xī )突(tū )厥(jué )大(dà )败(bài ),追(zhuī )奔(bēn )二(èr )十(shí )里(lǐ ),杀(shā )获(huò )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),获(huò )马(mǎ )及(jí )器(qì )械(xiè ),绵(mián )亘(gèn )山(shān )野(yě ),不(bú )可(kě )胜(shèng )计(jì )。副(fù )大(dà )总(zǒng )管(guǎn )王(wáng )文(wén )度(dù )害(hài )其(qí )功(gōng ),言(yán )于(yú )知(zhī )节(jiē )曰(yuē ):“今(jīn )兹(zī )虽(suī )云(yún )破(pò )贼(zéi ),官(guān )军(jūn )亦(yì )有(yǒu )死(sǐ )伤(shāng ),乘(chéng )危(wēi )轻(qīng )脱(tuō ),乃(nǎi )成(chéng )败(bài )之(zhī )法(fǎ )耳(ěr ),何(hé )急(jí )而(ér )为(wéi )此(cǐ )!自(zì )今(jīn )当(dāng )结(jié )方(fāng )陈(chén ),置(zhì )辎(zī )重(zhòng )在(zài )内(nèi ),遇(yù )贼(zéi )则(zé )战(zhàn ),此(cǐ )万(wàn )全(quán )策(cè )也(yě )。”又(yòu )矫(jiǎo )称(chēng )别(bié )得(dé )旨(zhǐ ),以(yǐ )知(zhī )节(jiē )恃(shì )勇(yǒng )轻(qīng )敌(dí ),委(wěi )文(wén )度(dù )为(wéi )之(zhī )节(jiē )制(zhì ),遂(suí )收(shōu )军(jūn )不(bú )许(xǔ )深(shēn )入(rù )。士(shì )卒(zú )终(zhōng )日(rì )跨(kuà )马(mǎ )被(bèi )甲(jiǎ )结(jié )陈(chén ),不(bú )胜(shèng )疲(pí )顿(dùn ),马(mǎ )多(duō )瘦(shòu )死(sǐ )。定(dìng )方(fāng )言(yán )于(yú )知(zhī )节(jiē )曰(yuē ):“出(chū )师(shī )欲(yù )以(yǐ )讨(tǎo )贼(zéi ),今(jīn )乃(nǎi )自(zì )守(shǒu ),坐(zuò )自(zì )困(kùn )敝(bì ),若(ruò )遇(yù )贼(zéi )必(bì )败(bài );懦(nuò )怯(qiè )如(rú )此(cǐ ),何(hé )以(yǐ )立(lì )功(gōng )!且(qiě )主(zhǔ )上(shàng )以(yǐ )公(gōng )为(wéi )大(dà )将(jiāng ),岂(qǐ )可(kě )更(gèng )遣(qiǎn )军(jūn )副(fù )专(zhuān )其(qí )号(hào )令(lìng ),事(shì )必(bì )不(bú )然(rán )。请(qǐng )囚(qiú )文(wén )度(dù ),飞(fēi )表(biǎo )以(yǐ )闻(wén )。”知(zhī )节(jiē )不(bú )从(cóng )。至(zhì )恒(héng )笃(dǔ )城(chéng ),有(yǒu )群(qún )胡(hú )归(guī )附(fù ),文(wén )度(dù )曰(yuē )“此(cǐ )属(shǔ )伺(sì )我(wǒ )旋(xuán )师(shī ),还(hái )复(fù )为(wéi )贼(zéi ),不(bú )如(rú )尽(jìn )杀(shā )之(zhī ),取(qǔ )其(qí )资(zī )财(cái )。”定(dìng )方(fāng )曰(yuē ):“如(rú )此(cǐ )乃(nǎi )自(zì )为(wéi )贼(zéi )耳(ěr ),何(hé )名(míng )伐(fá )叛(pàn )!”文(wén )度(dù )竟(jìng )杀(shā )之(zhī ),分(fèn )其(qí )财(cái ),独(dú )定(dìng )方(fāng )不(bú )受(shòu )。师(shī )旋(xuán ),文(wén )度(dù )坐(zuò )矫(jiǎo )诏(zhào )当(dāng )死(sǐ ),特(tè )除(chú )名(míng );知(zhī )节(jiē )亦(yì )坐(zuò )逗(dòu )遛(liú )追(zhuī )贼(zéi )不(bú )及(jí ),减(jiǎn )死(sǐ )免(miǎn )官(guān )。

是(shì )岁(suì ),以(yǐ )太(tài )常(cháng )卿(qīng )驸(fù )马(mǎ )都(dōu )尉(wèi )高(gāo )履(lǚ )行(háng )为(wéi )益(yì )州(zhōu )长(zhǎng )史(shǐ )。

韩(hán )瑗(yuàn )上(shàng )疏(shū ),为(wéi )褚(chǔ )遂(suí )良(liáng )讼(sòng )冤(yuān )曰(yuē ):“遂(suí )良(liáng )体(tǐ )国(guó )忘(wàng )家(jiā ),捐(juān )身(shēn )徇(xùn )物(wù ),风(fēng )霜(shuāng )其(qí )操(cāo ),铁(tiě )石(shí )其(qí )心(xīn ),社(shè )稷(jì )之(zhī )旧(jiù )臣(chén ),陛(bì )下(xià )之(zhī )贤(xián )佐(zuǒ )。无(wú )闻(wén )罪(zuì )状(zhuàng ),斥(chì )去(qù )朝(cháo )廷(tíng ),内(nèi )外(wài )黎(lí ),咸(xián )嗟(jiē )举(jǔ )措(cuò )。臣(chén )闻(wén )晋(jìn )武(wǔ )弘(hóng )裕(yù ),不(bú )贻(yí )刘(liú )毅(yì )之(zhī )诛(zhū );汉(hàn )祖(zǔ )深(shēn )仁(rén ),无(wú )恚(huì )周(zhōu )昌(chāng )之(zhī )直(zhí )。而(ér )遂(suí )良(liáng )被(bèi )迁(qiān ),已(yǐ )经(jīng )寒(hán )暑(shǔ ),违(wéi )忤(wǔ )陛(bì )下(xià ),其(qí )罚(fá )塞(sāi )焉(yān )。伏(fú )愿(yuàn )缅(miǎn )鉴(jiàn )无(wú )辜(gū ),稍(shāo )宽(kuān )非(fēi )罪(zuì ),俯(fǔ )矜(jīn )微(wēi )款(kuǎn ),以(yǐ )顺(shùn )人(rén )情(qíng )。”上(shàng )谓(wèi )瑗(yuàn )曰(yuē ):“遂(suí )良(liáng )之(zhī )情(qíng ),朕(zhèn )亦(yì )知(zhī )之(zhī )。然(rán )其(qí )悖(bèi )戾(lì )好(hǎo )犯(fàn )上(shàng ),故(gù )以(yǐ )此(cǐ )责(zé )之(zhī ),卿(qīng )何(hé )言(yán )之(zhī )深(shēn )也(yě )!”对(duì )曰(yuē ):“遂(suí )良(liáng )社(shè )稷(jì )忠(zhōng )臣(chén ),为(wéi )谗(chán )谀(yú )所(suǒ )毁(huǐ )。昔(xī )微(wēi )子(zǐ )去(qù )而(ér )殷(yīn )国(guó )以(yǐ )亡(wáng ),张(zhāng )华(huá )存(cún )而(ér )纲(gāng )纪(jì )不(bú )乱(luàn )。陛(bì )下(xià )无(wú )故(gù )弃(qì )逐(zhú )旧(jiù )臣(chén ),恐(kǒng )非(fēi )国(guó )家(jiā )之(zhī )福(fú )!”上(shàng )不(bú )纳(nà )。瑗(yuàn )以(yǐ )言(yán )不(bú )用(yòng ),乞(qǐ )归(guī )田(tián )里(lǐ ),上(shàng )不(bú )许(xǔ )。

刘(liú )洎(jì )之(zhī )子(zǐ )讼(sòng )其(qí )父(fù )冤(yuān ),称(chēng )贞(zhēn )观(guān )之(zhī )末(mò ),为(wéi )褚(chǔ )遂(suí )良(liáng )所(suǒ )谮(zèn )而(ér )死(sǐ ),李(lǐ )义(yì )府(fǔ )复(fù )助(zhù )之(zhī )。上(shàng )以(yǐ )问(wèn )近(jìn )臣(chén ),众(zhòng )希(xī )义(yì )府(fǔ )之(zhī )旨(zhǐ ),皆(jiē )言(yán )其(qí )枉(wǎng )。给(gěi )事(shì )中(zhōng )长(zhǎng )安(ān )乐(lè )彦(yàn )玮(wěi )独(dú )曰(yuē ):“刘(liú )洎(jì )大(dà )臣(chén ),人(rén )主(zhǔ )暂(zàn )有(yǒu )不(bú )豫(yù ),岂(qǐ )得(dé )遽(jù )自(zì )比(bǐ )伊(yī )、霍(huò )!今(jīn )雪(xuě )洎(jì )之(zhī )罪(zuì ),谓(wèi )先(xiān )帝(dì )用(yòng )刑(xíng )不(bú )当(dāng )乎(hū )!”上(shàng )然(rán )其(qí )言(yán ),遂(suí )寝(qǐn )其(qí )事(shì )。

显(xiǎn )庆(qìng )二(èr )年(nián )丁(dīng )巳(sì ),公(gōng )元(yuán )六(liù )五(wǔ )七(qī )年(nián )

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),癸(guǐ )巳(sì ),分(fèn )哥(gē )逻(luó )禄(lù )部(bù )置(zhì )阴(yīn )山(shān )、大(dà )漠(mò )二(èr )都(dōu )督(dū )府(fǔ )。

闰(rùn )月(yuè ),壬(rén )寅(yín ),上(shàng )行(háng )幸(xìng )洛(luò )阳(yáng )。

庚(gēng )戌(xū ),以(yǐ )右(yòu )屯(tún )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )苏(sū )定(dìng )方(fāng )为(wéi )伊(yī )丽(lì )道(dào )行(háng )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn ),帅(shuài )燕(yàn )然(rán )都(dōu )护(hù )渭(wèi )南(nán )任(rèn )雅(yǎ )相(xiàng )、副(fù )都(dōu )护(hù )萧(xiāo )嗣(sì )业(yè )发(fā )回(huí )纥(gē )等(děng )兵(bīng ),自(zì )北(běi )道(dào )讨(tǎo )西(xī )突(tū )厥(jué )沙(shā )钵(bō )罗(luó )可(kě )汗(hàn )。嗣(sì )业(yè ),钜(jù )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

初(chū ),右(yòu )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )阿(ā )史(shǐ )那(nà )弥(mí )射(shè )及(jí )族(zú )兄(xiōng )左(zuǒ )屯(tún )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )步(bù )真(zhēn ),皆(jiē )西(xī )突(tū )厥(jué )酋(qiú )长(zhǎng ),太(tài )宗(zōng )之(zhī )世(shì ),帅(shuài )众(zhòng )来(lái )降(jiàng );至(zhì )是(shì ),诏(zhào )以(yǐ )弥(mí )射(shè )、步(bù )真(zhēn )为(wéi )流(liú )沙(shā )安(ān )抚(fǔ )大(dà )使(shǐ ),自(zì )南(nán )道(dào )招(zhāo )集(jí )旧(jiù )众(zhòng )。

二(èr )月(yuè ),辛(xīn )酉(yǒu ),车(chē )驾(jià )至(zhì )洛(luò )阳(yáng )宫(gōng )。

庚(gēng )午(wǔ ),立(lì )皇(huáng )子(zǐ )显(xiǎn )为(wéi )周(zhōu )王(wáng )。壬(rén )申(shēn ),徙(xǐ )雍(yōng )王(wáng )素(sù )节(jiē )为(wéi )郇(xún )王(wáng )。

三(sān )月(yuè ),甲(jiǎ )辰(chén ),以(yǐ )潭(tán )州(zhōu )都(dōu )督(dū )褚(chǔ )遂(suí )良(liáng )为(wéi )桂(guì )州(zhōu )都(dōu )督(dū )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),以(yǐ )李(lǐ )义(yì )府(fǔ )兼(jiān )中(zhōng )书(shū )令(lìng )。

夏(xià ),五(wǔ )月(yuè ),丙(bǐng )申(shēn ),上(shàng )幸(xìng )明(míng )德(dé )宫(gōng )避(bì )暑(shǔ )。上(shàng )自(zì )即(jí )位(wèi ),每(měi )日(rì )视(shì )事(shì );庚(gēng )子(zǐ ),宰(zǎi )相(xiàng )奏(zòu )天(tiān )下(xià )无(wú )虞(yú ),请(qǐng )隔(gé )日(rì )视(shì )事(shì );许(xǔ )之(zhī )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),丁(dīng )亥(hài )朔(shuò ),上(shàng )还(hái )洛(luò )阳(yáng )宫(gōng )。

王(wáng )玄(xuán )策(cè )之(zhī )破(pò )天(tiān )竺(zhú )也(yě ),得(dé )方(fāng )士(shì )那(nà )罗(luó )迩(ěr )娑(suō )婆(pó )寐(mèi )以(yǐ )归(guī ),自(zì )言(yán )有(yǒu )长(zhǎng )生(shēng )之(zhī )术(shù )。太(tài )宗(zōng )颇(pō )信(xìn )之(zhī ),深(shēn )加(jiā )礼(lǐ )敬(jìng ),使(shǐ )合(hé )长(zhǎng )生(shēng )药(yào )。发(fā )使(shǐ )四(sì )方(fāng )求(qiú )奇(qí )药(yào )异(yì )石(shí ),又(yòu )发(fā )使(shǐ )诣(yì )婆(pó )罗(luó )门(mén )诸(zhū )国(guó )采(cǎi )药(yào )。其(qí )言(yán )率(lǜ )皆(jiē )迂(yū )诞(dàn )无(wú )实(shí ),苟(gǒu )欲(yù )以(yǐ )延(yán )岁(suì )月(yuè ),药(yào )竟(jìng )不(bú )就(jiù ),乃(nǎi )放(fàng )还(hái )。上(shàng )即(jí )位(wèi ),复(fù )诣(yì )长(zhǎng )安(ān ),又(yòu )遣(qiǎn )归(guī )。玄(xuán )策(cè )时(shí )为(wéi )道(dào )王(wáng )友(yǒu ),辛(xīn )亥(hài ),奏(zòu )言(yán ):“此(cǐ )婆(pó )罗(luó )门(mén )实(shí )能(néng )合(hé )长(zhǎng )年(nián )药(yào ),自(zì )诡(guǐ )必(bì )成(chéng ),今(jīn )遣(qiǎn )归(guī ),可(kě )惜(xī )失(shī )之(zhī )。”玄(xuán )策(cè )退(tuì ),上(shàng )谓(wèi )侍(shì )臣(chén )曰(yuē ):“自(zì )古(gǔ )安(ān )有(yǒu )神(shén )仙(xiān )!秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )、汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )求(qiú )之(zhī ),疲(pí )弊(bì )生(shēng )民(mín ),卒(zú )无(wú )所(suǒ )成(chéng )。果(guǒ )有(yǒu )不(bú )死(sǐ )之(zhī )人(rén ),今(jīn )皆(jiē )安(ān )在(zài )!”李(lǐ )对(duì )曰(yuē ):“诚(chéng )如(rú )圣(shèng )言(yán )。此(cǐ )婆(pó )罗(luó )门(mén )今(jīn )兹(zī )再(zài )来(lái ),容(róng )发(fā )衰(shuāi )白(bái ),已(yǐ )改(gǎi )于(yú )前(qián ),何(hé )能(néng )长(zhǎng )生(shēng )!陛(bì )下(xià )遣(qiǎn )之(zhī ),内(nèi )外(wài )皆(jiē )喜(xǐ )。”娑(suō )婆(pó )寐(mèi )竟(jìng )死(sǐ )于(yú )长(zhǎng )安(ān )。

许(xǔ )敬(jìng )宗(zōng )、李(lǐ )义(yì )府(fǔ )希(xī )皇(huáng )后(hòu )旨(zhǐ ),诬(wū )奏(zòu )侍(shì )中(zhōng )韩(hán )瑗(yuàn )、中(zhōng )书(shū )令(lìng )来(lái )济(jì )与(yǔ )褚(chǔ )遂(suí )良(liáng )潜(qián )谋(móu )不(bú )轨(guǐ ),以(yǐ )桂(guì )州(zhōu )用(yòng )武(wǔ )之(zhī )地(dì ),授(shòu )遂(suí )良(liáng )桂(guì )州(zhōu )都(dōu )督(dū ),欲(yù )以(yǐ )为(wéi )外(wài )援(yuán )。八(bā )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo ),瑗(yuàn )坐(zuò )贬(biǎn )振(zhèn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),济(jì )贬(biǎn )台(tái )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),终(zhōng )身(shēn )不(bú )听(tīng )朝(cháo )觐(jìn )。又(yòu )贬(biǎn )褚(chǔ )遂(suí )良(liáng )为(wéi )爱(ài )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),荣(róng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )柳(liǔ )奭(shì )为(wéi )象(xiàng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

遂(suí )良(liáng )至(zhì )爱(ài )州(zhōu ),上(shàng )表(biǎo )自(zì )陈(chén ):“往(wǎng )者(zhě )濮(pú )王(wáng )、承(chéng )乾(qián )交(jiāo )争(zhēng )之(zhī )际(jì ),臣(chén )不(bú )顾(gù )死(sǐ )亡(wáng ),归(guī )心(xīn )陛(bì )下(xià )。时(shí )岑(cén )文(wén )本(běn )、刘(liú )洎(jì )奏(zòu )称(chēng )‘承(chéng )乾(qián )恶(è )状(zhuàng )已(yǐ )彰(zhāng ),身(shēn )在(zài )别(bié )所(suǒ ),其(qí )于(yú )东(dōng )宫(gōng ),不(bú )可(kě )少(shǎo )时(shí )虚(xū )旷(kuàng ),请(qǐng )且(qiě )遣(qiǎn )濮(pú )王(wáng )往(wǎng )居(jū )东(dōng )宫(gōng )。’臣(chén )又(yòu )抗(kàng )言(yán )固(gù )争(zhēng ),皆(jiē )陛(bì )下(xià )所(suǒ )见(jiàn )。卒(zú )与(yǔ )无(wú )忌(jì )等(děng )四(sì )人(rén )共(gòng )定(dìng )大(dà )策(cè )。及(jí )先(xiān )朝(cháo )大(dà )渐(jiàn ),独(dú )臣(chén )与(yǔ )无(wú )忌(jì )同(tóng )受(shòu )遗(yí )诏(zhào )。陛(bì )下(xià )在(zài )草(cǎo )土(tǔ )之(zhī )辰(chén ),不(bú )胜(shèng )哀(āi )恸(tòng ),臣(chén )以(yǐ )社(shè )稷(jì )宽(kuān )譬(pì ),陛(bì )下(xià )手(shǒu )抱(bào )臣(chén )颈(jǐng )。臣(chén )与(yǔ )无(wú )忌(jì )区(qū )处(chù )众(zhòng )事(shì ),咸(xián )无(wú )废(fèi )阙(què ),数(shù )日(rì )之(zhī )间(jiān ),内(nèi )外(wài )宁(níng )谧(mì )。力(lì )小(xiǎo )任(rèn )重(zhòng ),动(dòng )罹(lí )愆(qiān )过(guò ),蝼(lóu )蚁(yǐ )馀(yú )齿(chǐ ),乞(qǐ )陛(bì )下(xià )哀(āi )怜(lián )。”表(biǎo )奏(zòu ),不(bú )省(shěng )。

己(jǐ )巳(sì ),礼(lǐ )官(guān )奏(zòu ):“四(sì )郊(jiāo )迎(yíng )气(qì ),存(cún )太(tài )微(wēi )五(wǔ )帝(dì )之(zhī )祀(sì );南(nán )郊(jiāo )明(míng )堂(táng ),废(fèi )纬(wěi )书(shū )六(liù )天(tiān )之(zhī )义(yì )。其(qí )方(fāng )丘(qiū )祭(jì )地(dì )之(zhī )外(wài ),别(bié )有(yǒu )神(shén )州(zhōu ),亦(yì )请(qǐng )合(hé )为(wéi )一(yī )祀(sì )。”从(cóng )之(zhī )。

辛(xīn )未(wèi ),以(yǐ )礼(lǐ )部(bù )尚(shàng )书(shū )许(xǔ )敬(jìng )宗(zōng )为(wéi )侍(shì )中(zhōng ),兼(jiān )度(dù )支(zhī )尚(shàng )书(shū )杜(dù )正(zhèng )伦(lún )为(wéi )兼(jiān )中(zhōng )书(shū )令(lìng )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),戊(wù )戌(xū ),上(shàng )行(háng )幸(xìng )许(xǔ )州(zhōu )。乙(yǐ )巳(sì ),畋(tián )于(yú )滍(zhì )水(shuǐ )之(zhī )南(nán )。壬(rén )子(zǐ ),至(zhì )祀(sì )水(shuǐ )曲(qǔ )。十(shí )二(èr )月(yuè ),乙(yǐ )卯(mǎo )朔(shuò ),车(chē )驾(jià )还(hái )洛(luò )阳(yáng )宫(gōng )。

苏(sū )定(dìng )方(fāng )击(jī )西(xī )突(tū )厥(jué )沙(shā )钵(bō )罗(luó )可(kě )汗(hàn ),至(zhì )金(jīn )山(shān )北(běi ),先(xiān )击(jī )处(chù )木(mù )昆(kūn )部(bù ),大(dà )破(pò )之(zhī ),其(qí )俟(sì )斤(jīn )懒(lǎn )独(dú )禄(lù )等(děng )帅(shuài )万(wàn )馀(yú )帐(zhàng )来(lái )降(jiàng ),定(dìng )方(fāng )抚(fǔ )之(zhī ),发(fā )其(qí )千(qiān )骑(qí )与(yǔ )俱(jù )。

右(yòu )领(lǐng )军(jūn )郎(láng )将(jiāng )薛(xuē )仁(rén )贵(guì )上(shàng )言(yán ):“泥(ní )孰(shú )部(bù )素(sù )不(bú )伏(fú )贺(hè )鲁(lǔ ),为(wéi )贺(hè )鲁(lǔ )所(suǒ )破(pò ),虏(lǔ )其(qí )妻(qī )子(zǐ )。今(jīn )唐(táng )兵(bīng )有(yǒu )破(pò )贺(hè )鲁(lǔ )诸(zhū )部(bù )得(dé )泥(ní )孰(shú )妻(qī )子(zǐ )者(zhě ),宜(yí )归(guī )之(zhī ),仍(réng )加(jiā )赐(cì )赉(lài ),使(shǐ )彼(bǐ )明(míng )知(zhī )贺(hè )鲁(lǔ )为(wéi )贼(zéi )而(ér )大(dà )唐(táng )为(wéi )之(zhī )父(fù )母(mǔ ),则(zé )人(rén )致(zhì )其(qí )死(sǐ ),不(bú )遗(yí )力(lì )矣(yǐ )。”上(shàng )从(cóng )之(zhī )。泥(ní )孰(shú )喜(xǐ ),请(qǐng )从(cóng )军(jūn )共(gòng )击(jī )贺(hè )鲁(lǔ )。

定(dìng )方(fāng )至(zhì )曳(yè )咥(xī )河(hé )西(xī ),沙(shā )钵(bō )罗(luó )帅(shuài )十(shí )姓(xìng )兵(bīng )且(qiě )十(shí )万(wàn )来(lái )拒(jù )战(zhàn )。定(dìng )方(fāng )将(jiāng )唐(táng )兵(bīng )及(jí )回(huí )纥(gē )万(wàn )馀(yú )人(rén )击(jī )之(zhī )。沙(shā )钵(bō )罗(luó )轻(qīng )定(dìng )方(fāng )兵(bīng )少(shǎo ),直(zhí )进(jìn )围(wéi )之(zhī )。定(dìng )方(fāng )令(lìng )步(bù )兵(bīng )据(jù )南(nán )原(yuán ),攒(zǎn )槊(shuò )外(wài )向(xiàng ),自(zì )将(jiāng )骑(qí )兵(bīng )陈(chén )于(yú )北(běi )原(yuán )。沙(shā )钵(bō )罗(luó )先(xiān )攻(gōng )步(bù )军(jūn ),三(sān )冲(chōng )不(bú )动(dòng ),定(dìng )方(fāng )引(yǐn )骑(qí )兵(bīng )击(jī )之(zhī ),沙(shā )钵(bō )罗(luó )大(dà )败(bài ),追(zhuī )奔(bēn )三(sān )十(shí )里(lǐ ),斩(zhǎn )获(huò )数(shù )万(wàn )人(rén );明(míng )日(rì ),勒(lè )兵(bīng )复(fù )进(jìn )。于(yú )是(shì )胡(hú )禄(lù )屋(wū )等(děng )五(wǔ )弩(nǔ )失(shī )毕(bì )悉(xī )众(zhòng )来(lái )降(jiàng ),沙(shā )钵(bō )罗(luó )独(dú )与(yǔ )处(chù )木(mù )昆(kūn )屈(qū )律(lǜ )啜(chuò )数(shù )百(bǎi )骑(qí )西(xī )走(zǒu )。时(shí )阿(ā )史(shǐ )那(nà )步(bù )真(zhēn )出(chū )南(nán )道(dào ),五(wǔ )咄(duō )陆(lù )部(bù )落(luò )闻(wén )沙(shā )钵(bō )罗(luó )败(bài ),皆(jiē )诣(yì )步(bù )真(zhēn )降(jiàng )。定(dìng )方(fāng )乃(nǎi )命(mìng )萧(xiāo )嗣(sì )业(yè )、回(huí )纥(gē )婆(pó )闰(rùn )将(jiāng )胡(hú )兵(bīng )趋(qū )邪(xié )罗(luó )斯(sī )川(chuān ),追(zhuī )沙(shā )钵(bō )罗(luó ),定(dìng )方(fāng )与(yǔ )任(rèn )雅(yǎ )相(xiàng )将(jiāng )新(xīn )附(fù )之(zhī )众(zhòng )继(jì )之(zhī )。会(huì )大(dà )雪(xuě ),平(píng )地(dì )二(èr )尺(chǐ ),军(jūn )中(zhōng )咸(xián )请(qǐng )俟(sì )晴(qíng )而(ér )行(háng ),定(dìng )方(fāng )曰(yuē ):“虏(lǔ )恃(shì )雪(xuě )深(shēn ),谓(wèi )我(wǒ )不(bú )能(néng )进(jìn ),必(bì )休(xiū )息(xī )士(shì )马(mǎ )。亟(jí )追(zhuī )之(zhī )可(kě )及(jí ),若(ruò )缓(huǎn )之(zhī ),彼(bǐ )遁(dùn )逃(táo )浸(jìn )远(yuǎn ),不(bú )可(kě )复(fù )追(zhuī ),省(shěng )日(rì )兼(jiān )功(gōng ),在(zài )此(cǐ )时(shí )矣(yǐ )!”乃(nǎi )蹋(tà )雪(xuě )昼(zhòu )夜(yè )兼(jiān )行(háng ),所(suǒ )过(guò )收(shōu )其(qí )部(bù )众(zhòng ),至(zhì )双(shuāng )河(hé ),与(yǔ )弥(mí )射(shè )、步(bù )真(zhēn )兵(bīng )合(hé ),去(qù )沙(shā )钵(bō )罗(luó )所(suǒ )居(jū )二(èr )百(bǎi )里(lǐ ),布(bù )陈(chén )长(zhǎng )驱(qū ),径(jìng )至(zhì )其(qí )牙(yá )帐(zhàng )。沙(shā )钵(bō )罗(luó )与(yǔ )其(qí )徒(tú )将(jiāng )猎(liè ),定(dìng )方(fāng )掩(yǎn )其(qí )不(bú )备(bèi ),纵(zòng )兵(bīng )击(jī )之(zhī ),斩(zhǎn )获(huò )数(shù )万(wàn )人(rén ),得(dé )其(qí )鼓(gǔ )纛(dào ),沙(shā )钵(bō )罗(luó )与(yǔ )其(qí )子(zǐ )咥(xī )运(yùn )、婿(xù )阎(yán )啜(chuò )等(děng )脱(tuō )走(zǒu ),趣(qù )石(shí )国(guó )。定(dìng )方(fāng )于(yú )是(shì )息(xī )兵(bīng ),诸(zhū )部(bù )各(gè )归(guī )所(suǒ )居(jū ),通(tōng )道(dào )路(lù ),置(zhì )邮(yóu )驿(yì ),掩(yǎn )骸(hái )骨(gǔ ),问(wèn )疾(jí )苦(kǔ ),画(huà )疆(jiāng )场(chǎng ),复(fù )生(shēng )业(yè ),凡(fán )为(wéi )沙(shā )钵(bō )罗(luó )所(suǒ )掠(luě )者(zhě ),悉(xī )括(kuò )还(hái )之(zhī ),十(shí )姓(xìng )安(ān )堵(dǔ )如(rú )故(gù )。乃(nǎi )命(mìng )萧(xiāo )嗣(sì )业(yè )将(jiāng )兵(bīng )追(zhuī )沙(shā )钵(bō )罗(luó ),定(dìng )方(fāng )引(yǐn )军(jūn )还(hái )。

沙(shā )钵(bō )罗(luó )至(zhì )石(shí )国(guó )西(xī )北(běi )苏(sū )咄(duō )城(chéng ),人(rén )马(mǎ )饥(jī )乏(fá ),遣(qiǎn )人(rén )赍(jī )珍(zhēn )宝(bǎo )入(rù )城(chéng )市(shì )马(mǎ )。城(chéng )主(zhǔ )伊(yī )沮(jǔ )达(dá )官(guān )诈(zhà )以(yǐ )酒(jiǔ )食(shí )出(chū )迎(yíng ),诱(yòu )之(zhī )入(rù ),闭(bì )门(mén )执(zhí )之(zhī ),送(sòng )于(yú )石(shí )国(guó )。萧(xiāo )嗣(sì )业(yè )至(zhì )石(shí )国(guó ),石(shí )国(guó )人(rén )以(yǐ )沙(shā )钵(bō )罗(luó )授(shòu )之(zhī )。

乙(yǐ )丑(chǒu ),分(fèn )西(xī )突(tū )厥(jué )地(dì )置(zhì )濛(méng )池(chí )、昆(kūn )陵(líng )二(èr )都(dōu )护(hù )府(fǔ ),以(yǐ )阿(ā )史(shǐ )那(nà )弥(mí )射(shè )为(wéi )左(zuǒ )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、昆(kūn )陵(líng )都(dōu )护(hù )、兴(xìng )昔(xī )亡(wáng )可(kě )汗(hàn ),押(yā )五(wǔ )咄(duō )陆(lù )部(bù )落(luò );阿(ā )史(shǐ )那(nà )步(bù )真(zhēn )为(wéi )右(yòu )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、濛(méng )池(chí )都(dōu )护(hù )、继(jì )往(wǎng )绝(jué )可(kě )汗(hàn ),押(yā )五(wǔ )弩(nǔ )失(shī )毕(bì )部(bù )落(luò )。遣(qiǎn )光(guāng )禄(lù )卿(qīng )卢(lú )承(chéng )庆(qìng )持(chí )节(jiē )册(cè )命(mìng ),仍(réng )命(mìng )弥(mí )射(shè )、步(bù )真(zhēn )与(yǔ )承(chéng )庆(qìng )据(jù )诸(zhū )姓(xìng )降(jiàng )者(zhě ),准(zhǔn )其(qí )部(bù )落(luò )大(dà )小(xiǎo ),位(wèi )望(wàng )高(gāo )下(xià ),授(shòu )刺(cì )史(shǐ )以(yǐ )下(xià )官(guān )。

丁(dīng )卯(mǎo ),以(yǐ )洛(luò )阳(yáng )宫(gōng )为(wéi )东(dōng )都(dōu ),洛(luò )州(zhōu )官(guān )吏(lì )员(yuán )品(pǐn )并(bìng )如(rú )雍(yōng )州(zhōu )。

是(shì )岁(suì ),诏(zhào ):“自(zì )今(jīn )僧(sēng )尼(ní )不(bú )得(dé )受(shòu )父(fù )母(mǔ )及(jí )尊(zūn )者(zhě )礼(lǐ )拜(bài ),所(suǒ )司(sī )明(míng )有(yǒu )法(fǎ )制(zhì )禁(jìn )断(duàn )。”

以(yǐ )吏(lì )部(bù )侍(shì )郎(láng )刘(liú )祥(xiáng )道(dào )为(wéi )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng ),仍(réng )知(zhī )吏(lì )部(bù )选(xuǎn )事(shì )。祥(xiáng )道(dào )以(yǐ )为(wéi ):“今(jīn )选(xuǎn )司(sī )取(qǔ )士(shì )伤(shāng )滥(làn ),每(měi )年(nián )入(rù )流(liú )之(zhī )数(shù ),过(guò )一(yī )千(qiān )四(sì )百(bǎi ),杂(zá )色(sè )入(rù )流(liú ),曾(céng )不(bú )铨(quán )简(jiǎn )。即(jí )日(rì )内(nèi )外(wài )文(wén )武(wǔ )官(guān )一(yī )品(pǐn )至(zhì )九(jiǔ )品(pǐn ),凡(fán )万(wàn )三(sān )千(qiān )四(sì )百(bǎi )六(liù )十(shí )五(wǔ )员(yuán ),约(yuē )准(zhǔn )三(sān )十(shí )年(nián ),则(zé )万(wàn )三(sān )千(qiān )馀(yú )人(rén )略(luè )尽(jìn )矣(yǐ )。若(ruò )年(nián )别(bié )入(rù )流(liú )者(zhě )五(wǔ )百(bǎi )人(rén ),足(zú )充(chōng )所(suǒ )须(xū )之(zhī )数(shù )。望(wàng )有(yǒu )厘(lí )革(gé )。”既(jì )而(ér )杜(dù )正(zhèng )伦(lún )亦(yì )言(yán )入(rù )流(liú )人(rén )太(tài )多(duō )。上(shàng )命(mìng )正(zhèng )伦(lún )与(yǔ )祥(xiáng )道(dào )详(xiáng )议(yì ),而(ér )大(dà )臣(chén )惮(dàn )于(yú )改(gǎi )作(zuò ),事(shì )遂(suí )寝(qǐn )。祥(xiáng )道(dào ),林(lín )甫(fǔ )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

显(xiǎn )庆(qìng )三(sān )年(nián )戊(wù )午(wǔ ),公(gōng )元(yuán )六(liù )五(wǔ )八(bā )年(nián )

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),戊(wù )子(zǐ ),长(zhǎng )孙(sūn )无(wú )忌(jì )等(děng )上(shàng )所(suǒ )修(xiū )新(xīn )礼(lǐ );诏(zhào )中(zhōng )外(wài )行(háng )之(zhī )。先(xiān )是(shì ),议(yì )者(zhě )谓(wèi )贞(zhēn )观(guān )礼(lǐ )节(jiē )文(wén )未(wèi )备(bèi ),故(gù )命(mìng )无(wú )忌(jì )等(děng )修(xiū )之(zhī )。时(shí )许(xǔ )敬(jìng )宗(zōng )、李(lǐ )义(yì )府(fǔ )用(yòng )事(shì ),所(suǒ )损(sǔn )益(yì )多(duō )希(xī )旨(zhǐ ),学(xué )者(zhě )非(fēi )之(zhī )。太(tài )常(cháng )博(bó )士(shì )萧(xiāo )楚(chǔ )材(cái )等(děng )以(yǐ )为(wéi )豫(yù )备(bèi )凶(xiōng )事(shì ),非(fēi )臣(chén )子(zǐ )所(suǒ )宜(yí )言(yán );敬(jìng )宗(zōng )、义(yì )府(fǔ )深(shēn )然(rán )之(zhī ),遂(suí )焚(fén )《国(guó )恤(xù )》一(yī )篇(piān ),由(yóu )是(shì )凶(xiōng )礼(lǐ )遂(suí )阙(què )。

初(chū ),龟(guī )兹(zī )王(wáng )布(bù )失(shī )毕(bì )妻(qī )阿(ā )史(shǐ )那(nà )氏(shì )与(yǔ )其(qí )相(xiàng )那(nà )利(lì )私(sī )通(tōng ),布(bù )失(shī )毕(bì )不(bú )能(néng )禁(jìn ),由(yóu )是(shì )君(jūn )臣(chén )猜(cāi )阻(zǔ ),各(gè )有(yǒu )党(dǎng )与(yǔ ),互(hù )来(lái )告(gào )难(nán )。上(shàng )两(liǎng )召(zhào )之(zhī ),既(jì )至(zhì ),囚(qiú )那(nà )利(lì ),遣(qiǎn )左(zuǒ )领(lǐng )军(jūn )郎(láng )将(jiāng )雷(léi )文(wén )成(chéng )送(sòng )布(bù )失(shī )毕(bì )归(guī )国(guó )。至(zhì )龟(guī )兹(zī )东(dōng )境(jìng )泥(ní )师(shī )城(chéng ),龟(guī )兹(zī )大(dà )将(jiāng )羯(jié )猎(liè )颠(diān )发(fā )众(zhòng )拒(jù )之(zhī ),仍(réng )遣(qiǎn )使(shǐ )降(jiàng )于(yú )西(xī )突(tū )厥(jué )沙(shā )钵(bō )罗(luó )可(kě )汗(hàn )。布(bù )失(shī )毕(bì )据(jù )城(chéng )自(zì )守(shǒu ),不(bú )敢(gǎn )进(jìn )。诏(zhào )左(zuǒ )屯(tún )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )杨(yáng )胄(zhòu )发(fā )兵(bīng )讨(tǎo )之(zhī )。会(huì )布(bù )失(shī )毕(bì )病(bìng )卒(zú ),胄(zhòu )与(yǔ )羯(jié )猎(liè )颠(diān )战(zhàn ),大(dà )破(pò )之(zhī ),擒(qín )羯(jié )猎(liè )颠(diān )及(jí )其(qí )党(dǎng ),尽(jìn )诛(zhū )之(zhī ),乃(nǎi )以(yǐ )其(qí )地(dì )为(wéi )龟(guī )兹(zī )都(dōu )督(dū )府(fǔ )。戊(wù )申(shēn ),立(lì )布(bù )失(shī )毕(bì )之(zhī )子(zǐ )素(sù )稽(jī )为(wéi )龟(guī )兹(zī )王(wáng )兼(jiān )都(dōu )督(dū )。

二(èr )月(yuè ),丁(dīng )巳(sì ),上(shàng )发(fā )东(dōng )都(dōu );甲(jiǎ )戌(xū ),至(zhì )京(jīng )师(shī )。

夏(xià ),五(wǔ )月(yuè ),癸(guǐ )未(wèi ),徙(xǐ )安(ān )西(xī )都(dōu )护(hù )府(fǔ )于(yú )龟(guī )兹(zī ),以(yǐ )旧(jiù )安(ān )西(xī )夏(xià )为(wéi )西(xī )州(zhōu )都(dōu )督(dū )府(fǔ ),镇(zhèn )高(gāo )昌(chāng )故(gù )地(dì )。

六(liù )月(yuè ),营(yíng )州(zhōu )都(dōu )督(dū )兼(jiān )东(dōng )夷(yí )都(dōu )护(hù )程(chéng )名(míng )振(zhèn )、右(yòu )领(lǐng )军(jūn )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )薛(xuē )仁(rén )贵(guì )将(jiāng )兵(bīng )攻(gōng )高(gāo )丽(lì )之(zhī )赤(chì )烽(fēng )镇(zhèn ),拔(bá )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )四(sì )百(bǎi )馀(yú )级(jí ),捕(bǔ )虏(lǔ )百(bǎi )馀(yú )人(rén )。高(gāo )丽(lì )遣(qiǎn )其(qí )大(dà )将(jiāng )豆(dòu )方(fāng )娄(lóu )帅(shuài )众(zhòng )三(sān )万(wàn )拒(jù )之(zhī ),名(míng )振(zhèn )以(yǐ )契(qì )丹(dān )逆(nì )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )二(èr )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )级(jí )。

秋(qiū ),八(bā )月(yuè ),甲(jiǎ )寅(yín ),播(bō )罗(luó )哀(āi )獠(liáo )酋(qiú )长(zhǎng )多(duō )胡(hú )桑(sāng )等(děng )帅(shuài )众(zhòng )内(nèi )附(fù )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),庚(gēng )申(shēn ),吐(tǔ )蕃(fān )赞(zàn )普(pǔ )来(lái )请(qǐng )婚(hūn )。

中(zhōng )书(shū )令(lìng )李(lǐ )义(yì )府(fǔ )有(yǒu )宠(chǒng )于(yú )上(shàng ),诸(zhū )子(zǐ )孩(hái )抱(bào )者(zhě )并(bìng )列(liè )清(qīng )贵(guì )。而(ér )义(yì )府(fǔ )贪(tān )冒(mào )无(wú )厌(yàn ),母(mǔ )、妻(qī )及(jí )诸(zhū )子(zǐ )、女(nǚ )婿(xù ),卖(mài )官(guān )鬻(yù )狱(yù ),其(qí )门(mén )如(rú )市(shì ),多(duō )树(shù )朋(péng )党(dǎng ),倾(qīng )动(dòng )朝(cháo )野(yě )。中(zhōng )书(shū )令(lìng )杜(dù )正(zhèng )伦(lún )每(měi )以(yǐ )先(xiān )进(jìn )自(zì )处(chù ),义(yì )府(fǔ )恃(shì )恩(ēn ),不(bú )为(wéi )之(zhī )下(xià ),由(yóu )是(shì )有(yǒu )隙(xì ),与(yǔ )义(yì )府(fǔ )讼(sòng )于(yú )上(shàng )前(qián )。上(shàng )以(yǐ )大(dà )臣(chén )不(bú )和(hé ),两(liǎng )责(zé )之(zhī )。十(shí )一(yī )月(yuè ),乙(yǐ )酉(yǒu ),贬(biǎn )正(zhèng )伦(lún )横(héng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),义(yì )府(fǔ )普(pǔ )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。正(zhèng )伦(lún )寻(xún )卒(zú )于(yú )横(héng )州(zhōu )。

阿(ā )史(shǐ )那(nà )贺(hè )鲁(lǔ )既(jì )被(bèi )擒(qín ),谓(wèi )萧(xiāo )嗣(sì )业(yè )曰(yuē ):“我(wǒ )本(běn )亡(wáng )虏(lǔ ),为(wéi )先(xiān )帝(dì )所(suǒ )存(cún ),先(xiān )帝(dì )遇(yù )我(wǒ )厚(hòu )而(ér )我(wǒ )负(fù )之(zhī ),今(jīn )日(rì )之(zhī )败(bài ),天(tiān )所(suǒ )怒(nù )也(yě )。吾(wú )闻(wén )中(zhōng )国(guó )刑(xíng )人(rén )必(bì )于(yú )市(shì ),愿(yuàn )刑(xíng )我(wǒ )于(yú )昭(zhāo )陵(líng )之(zhī )前(qián )以(yǐ )谢(xiè )先(xiān )帝(dì )。”上(shàng )闻(wén )而(ér )怜(lián )之(zhī )。贺(hè )鲁(lǔ )至(zhì )京(jīng )师(shī ),甲(jiǎ )午(wǔ ),献(xiàn )于(yú )昭(zhāo )陵(líng )。敕(chì )免(miǎn )其(qí )死(sǐ ),分(fèn )其(qí )种(zhǒng )落(luò )为(wéi )六(liù )都(dōu )督(dū )府(fǔ ),其(qí )所(suǒ )役(yì )属(shǔ )诸(zhū )国(guó )皆(jiē )置(zhì )州(zhōu )府(fǔ ),西(xī )尽(jìn )波(bō )斯(sī ),并(bìng )隶(lì )安(ān )西(xī )都(dōu )护(hù )府(fǔ )。贺(hè )鲁(lǔ )寻(xún )死(sǐ ),葬(zàng )于(yú )颉(jié )利(lì )墓(mù )侧(cè )。

戊(wù )戌(xū ),以(yǐ )许(xǔ )敬(jìng )宗(zōng )为(wéi )中(zhōng )书(shū )令(lìng ),大(dà )理(lǐ )卿(qīng )辛(xīn )茂(mào )将(jiāng )为(wéi )兼(jiān )侍(shì )中(zhōng )。

开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )鄂(è )忠(zhōng )武(wǔ )公(gōng )尉(wèi )迟(chí )敬(jìng )德(dé )薨(hōng )。敬(jìng )德(dé )晚(wǎn )年(nián )闲(xián )居(jū ),学(xué )延(yán )年(nián )术(shù ),修(xiū )饰(shì )池(chí )台(tái ),奏(zòu )清(qīng )商(shāng )乐(lè )以(yǐ )自(zì )奉(fèng )养(yǎng ),不(bú )交(jiāo )通(tōng )宾(bīn )客(kè ),凡(fán )十(shí )六(liù )年(nián )。年(nián )七(qī )十(shí )四(sì ),以(yǐ )病(bìng )终(zhōng ),朝(cháo )廷(tíng )恩(ēn )礼(lǐ )甚(shèn )厚(hòu )。

是(shì )岁(suì ),爱(ài )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )褚(chǔ )遂(suí )良(liáng )卒(zú )。

雍(yōng )州(zhōu )司(sī )士(shì )许(xǔ )祎(yī )与(yǔ )来(lái )济(jì )善(shàn ),侍(shì )御(yù )史(shǐ )张(zhāng )伦(lún )与(yǔ )李(lǐ )义(yì )府(fǔ )有(yǒu )怨(yuàn ),吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )唐(táng )临(lín )奏(zòu )以(yǐ )祎(yī )为(wéi )江(jiāng )南(nán )道(dào )巡(xún )察(chá )使(shǐ ),伦(lún )为(wéi )剑(jiàn )南(nán )道(dào )巡(xún )察(chá )使(shǐ )。是(shì )时(shí )义(yì )府(fǔ )虽(suī )在(zài )外(wài ),皇(huáng )后(hòu )常(cháng )保(bǎo )护(hù )之(zhī )。以(yǐ )临(lín )为(wéi )挟(jiā )私(sī )选(xuǎn )授(shòu )。

显(xiǎn )庆(qìng )四(sì )年(nián )己(jǐ )未(wèi ),公(gōng )元(yuán )六(liù )五(wǔ )九(jiǔ )年(nián )

春(chūn ),二(èr )月(yuè ),乙(yǐ )丑(chǒu ),免(miǎn )临(lín )官(guān )。

三(sān )月(yuè ),壬(rén )午(wǔ ),西(xī )突(tū )厥(jué )兴(xìng )昔(xī )亡(wáng )可(kě )汗(hàn )与(yǔ )真(zhēn )珠(zhū )叶(yè )护(hù )战(zhàn )于(yú )双(shuāng )河(hé ),斩(zhǎn )真(zhēn )珠(zhū )叶(yè )护(hù )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),丙(bǐng )辰(chén ),以(yǐ )于(yú )志(zhì )宁(níng )为(wéi )太(tài )子(zǐ )太(tài )师(shī )、同(tóng )中(zhōng )书(shū )门(mén )下(xià )三(sān )品(pǐn );乙(yǐ )丑(chǒu ),以(yǐ )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )许(xǔ )圉(yǔ )师(shī )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )。

武(wǔ )后(hòu )以(yǐ )太(tài )尉(wèi )赵(zhào )公(gōng )长(zhǎng )孙(sūn )无(wú )忌(jì )受(shòu )重(zhòng )赐(cì )而(ér )不(bú )助(zhù )己(jǐ ),深(shēn )怨(yuàn )之(zhī )。及(jí )议(yì )废(fèi )王(wáng )后(hòu ),燕(yàn )公(gōng )于(yú )志(zhì )宁(níng )中(zhōng )立(lì )不(bú )言(yán ),武(wǔ )后(hòu )亦(yì )不(bú )悦(yuè )。许(xǔ )敬(jìng )宗(zōng )屡(lǚ )以(yǐ )利(lì )害(hài )说(shuō )无(wú )忌(jì ),无(wú )忌(jì )每(měi )面(miàn )折(shé )之(zhī ),敬(jìng )宗(zōng )亦(yì )怨(yuàn )。武(wǔ )后(hòu )既(jì )立(lì ),无(wú )忌(jì )内(nèi )不(bú )自(zì )安(ān ),后(hòu )令(lìng )敬(jìng )宗(zōng )伺(sì )其(qí )隙(xì )而(ér )陷(xiàn )之(zhī )。

会(huì )洛(luò )阳(yáng )人(rén )李(lǐ )奉(fèng )节(jiē )告(gào )太(tài )子(zǐ )洗(xǐ )马(mǎ )韦(wéi )季(jì )方(fāng )、监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )李(lǐ )巢(cháo )朋(péng )党(dǎng )事(shì ),敕(chì )敬(jìng )宗(zōng )与(yǔ )辛(xīn )茂(mào )将(jiāng )鞫(jū )之(zhī )。敬(jìng )宗(zōng )按(àn )之(zhī )急(jí ),季(jì )方(fāng )自(zì )刺(cì ),不(bú )死(sǐ ),敬(jìng )宗(zōng )因(yīn )诬(wū )奏(zòu )季(jì )方(fāng )欲(yù )与(yǔ )无(wú )忌(jì )构(gòu )陷(xiàn )忠(zhōng )臣(chén )近(jìn )戚(qī ),使(shǐ )权(quán )归(guī )无(wú )忌(jì ),伺(sì )隙(xì )谋(móu )反(fǎn ),今(jīn )事(shì )觉(jiào ),故(gù )自(zì )杀(shā )。上(shàng )惊(jīng )曰(yuē ):“岂(qǐ )有(yǒu )此(cǐ )邪(xié )!舅(jiù )为(wéi )小(xiǎo )人(rén )所(suǒ )间(jiān ),小(xiǎo )生(shēng )疑(yí )阻(zǔ )则(zé )有(yǒu )之(zhī ),何(hé )至(zhì )于(yú )反(fǎn )!”敬(jìng )宗(zōng )曰(yuē ):“臣(chén )始(shǐ )末(mò )推(tuī )究(jiū ),反(fǎn )状(zhuàng )已(yǐ )露(lù ),陛(bì )下(xià )犹(yóu )以(yǐ )为(wéi )疑(yí ),恐(kǒng )非(fēi )社(shè )稷(jì )之(zhī )福(fú )。”上(shàng )泣(qì )曰(yuē )“我(wǒ )家(jiā )不(bú )幸(xìng ),亲(qīn )戚(qī )间(jiān )屡(lǚ )有(yǒu )异(yì )志(zhì ),往(wǎng )年(nián )高(gāo )阳(yáng )公(gōng )主(zhǔ )与(yǔ )房(fáng )遗(yí )爱(ài )谋(móu )反(fǎn ),今(jīn )元(yuán )舅(jiù )复(fù )然(rán ),使(shǐ )朕(zhèn )惭(cán )见(jiàn )天(tiān )下(xià )之(zhī )人(rén )。兹(zī )事(shì )若(ruò )实(shí ),如(rú )之(zhī )何(hé )?”对(duì )曰(yuē ):“遗(yí )爱(ài )乳(rǔ )臭(chòu )儿(ér ),与(yǔ )一(yī )女(nǚ )子(zǐ )谋(móu )反(fǎn ),势(shì )何(hé )所(suǒ )成(chéng )!无(wú )忌(jì )与(yǔ )先(xiān )帝(dì )谋(móu )取(qǔ )天(tiān )下(xià ),天(tiān )下(xià )服(fú )其(qí )智(zhì );为(wéi )宰(zǎi )相(xiàng )三(sān )十(shí )年(nián ),天(tiān )下(xià )畏(wèi )其(qí )威(wēi );若(ruò )一(yī )旦(dàn )窃(qiè )发(fā ),陛(bì )下(xià )遣(qiǎn )谁(shuí )当(dāng )之(zhī )?今(jīn )赖(lài )宗(zōng )庙(miào )之(zhī )灵(líng ),皇(huáng )天(tiān )疾(jí )恶(è ),因(yīn )按(àn )小(xiǎo )事(shì ),乃(nǎi )得(dé )大(dà )奸(jiān ),实(shí )天(tiān )下(xià )之(zhī )庆(qìng )也(yě )。臣(chén )窃(qiè )恐(kǒng )无(wú )忌(jì )知(zhī )季(jì )方(fāng )自(zì )刺(cì ),窘(jiǒng )急(jí )发(fā )谋(móu ),攘(rǎng )袂(mèi )一(yī )呼(hū ),同(tóng )恶(è )云(yún )集(jí ),必(bì )为(wéi )宗(zōng )庙(miào )之(zhī )忧(yōu )。臣(chén )昔(xī )见(jiàn )宇(yǔ )文(wén )化(huà )及(jí )父(fù )述(shù )为(wéi )炀(yáng )帝(dì )所(suǒ )亲(qīn )任(rèn ),结(jié )以(yǐ )昏(hūn )烟(yān ),委(wěi )以(yǐ )朝(cháo )政(zhèng );述(shù )卒(zú ),化(huà )及(jí )复(fù )典(diǎn )禁(jìn )兵(bīng ),一(yī )夕(xī )于(yú )江(jiāng )都(dōu )作(zuò )乱(luàn ),先(xiān )杀(shā )不(bú )附(fù )己(jǐ )者(zhě ),臣(chén )家(jiā )亦(yì )豫(yù )其(qí )祸(huò ),于(yú )是(shì )大(dà )臣(chén )苏(sū )威(wēi )、裴(péi )矩(jǔ )之(zhī )徒(tú ),皆(jiē )舞(wǔ )蹈(dǎo )马(mǎ )首(shǒu ),唯(wéi )恐(kǒng )不(bú )及(jí ),黎(lí )明(míng )遂(suí )倾(qīng )隋(suí )室(shì )。前(qián )事(shì )不(bú )远(yuǎn ),愿(yuàn )陛(bì )下(xià )速(sù )决(jué )之(zhī )!”上(shàng )命(mìng )敬(jìng )宗(zōng )更(gèng )加(jiā )审(shěn )察(chá )。明(míng )日(rì ),敬(jìng )宗(zōng )复(fù )奏(zòu )曰(yuē ):“去(qù )夜(yè )季(jì )方(fāng )已(yǐ )承(chéng )与(yǔ )无(wú )忌(jì )同(tóng )反(fǎn ),臣(chén )又(yòu )问(wèn )季(jì )方(fāng ):‘无(wú )忌(jì )与(yǔ )国(guó )至(zhì )亲(qīn ),累(lèi )朝(cháo )宠(chǒng )任(rèn ),何(hé )恨(hèn )而(ér )反(fǎn )?’季(jì )方(fāng )答(dá )云(yún ):‘韩(hán )瑗(yuàn )尝(cháng )语(yǔ )无(wú )忌(jì )云(yún ):“柳(liǔ )奭(shì )、褚(chǔ )遂(suí )良(liáng )劝(quàn )公(gōng )立(lì )梁(liáng )王(wáng )为(wéi )太(tài )子(zǐ ),今(jīn )梁(liáng )王(wáng )既(jì )废(fèi ),上(shàng )亦(yì )疑(yí )公(gōng ),故(gù )出(chū )高(gāo )履(lǚ )行(háng )于(yú )外(wài )。”自(zì )此(cǐ )无(wú )忌(jì )忧(yōu )恐(kǒng ),渐(jiàn )为(wéi )自(zì )安(ān )之(zhī )计(jì )。后(hòu )见(jiàn )长(zhǎng )孙(sūn )祥(xiáng )又(yòu )出(chū ),韩(hán )瑗(yuàn )得(dé )罪(zuì ),日(rì )夜(yè )与(yǔ )季(jì )方(fāng )等(děng )谋(móu )反(fǎn )。’臣(chén )参(cān )验(yàn )辞(cí )状(zhuàng ),咸(xián )相(xiàng )符(fú )合(hé ),请(qǐng )收(shōu )捕(bǔ )准(zhǔn )法(fǎ )。”上(shàng )又(yòu )泣(qì )曰(yuē ):“舅(jiù )若(ruò )果(guǒ )尔(ěr ),朕(zhèn )决(jué )不(bú )忍(rěn )杀(shā )之(zhī );若(ruò )果(guǒ )杀(shā )之(zhī ),天(tiān )下(xià )将(jiāng )谓(wèi )朕(zhèn )何(hé )!后(hòu )世(shì )将(jiāng )谓(wèi )朕(zhèn )何(hé )!”敬(jìng )宗(zōng )对(duì )曰(yuē ):“薄(báo )昭(zhāo ),汉(hàn )文(wén )帝(dì )之(zhī )舅(jiù )也(yě ),文(wén )帝(dì )从(cóng )代(dài )来(lái ),昭(zhāo )亦(yì )有(yǒu )功(gōng ),所(suǒ )坐(zuò )止(zhǐ )于(yú )杀(shā )人(rén ),文(wén )帝(dì )遣(qiǎn )百(bǎi )官(guān )素(sù )服(fú )哭(kū )而(ér )杀(shā )之(zhī ),至(zhì )今(jīn )天(tiān )下(xià )以(yǐ )文(wén )帝(dì )为(wéi )明(míng )主(zhǔ )。今(jīn )无(wú )忌(jì )忘(wàng )两(liǎng )朝(cháo )之(zhī )大(dà )恩(ēn ),谋(móu )移(yí )社(shè )稷(jì ),其(qí )罪(zuì )与(yǔ )薄(báo )昭(zhāo )不(bú )可(kě )同(tóng )年(nián )而(ér )语(yǔ )也(yě )。幸(xìng )而(ér )奸(jiān )状(zhuàng )自(zì )发(fā ),逆(nì )徒(tú )引(yǐn )服(fú ),陛(bì )下(xià )何(hé )疑(yí ),犹(yóu )不(bú )早(zǎo )决(jué )!古(gǔ )人(rén )有(yǒu )言(yán ):‘当(dāng )断(duàn )不(bú )断(duàn ),反(fǎn )受(shòu )其(qí )乱(luàn )。’安(ān )危(wēi )之(zhī )机(jī ),间(jiān )不(bú )容(róng )发(fā )。无(wú )忌(jì )今(jīn )之(zhī )奸(jiān )雄(xióng ),王(wáng )莽(mǎng )、司(sī )马(mǎ )懿(yì )之(zhī )流(liú )也(yě );陛(bì )下(xià )少(shǎo )更(gèng )迁(qiān )延(yán ),臣(chén )恐(kǒng )变(biàn )生(shēng )肘(zhǒu )腋(yè ),悔(huǐ )无(wú )及(jí )矣(yǐ )!”上(shàng )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),竟(jìng )不(bú )引(yǐn )问(wèn )无(wú )忌(jì )。戊(wù )辰(chén ),下(xià )诏(zhào )削(xuē )无(wú )忌(jì )太(tài )尉(wèi )及(jí )封(fēng )邑(yì ),以(yǐ )为(wéi )扬(yáng )州(zhōu )都(dōu )督(dū ),于(yú )黔(qián )州(zhōu )安(ān )置(zhì ),准(zhǔn )一(yī )品(pǐn )供(gòng )给(gěi )。祥(xiáng ),无(wú )忌(jì )之(zhī )从(cóng )父(fù )兄(xiōng )子(zǐ )也(yě ),前(qián )此(cǐ )自(zì )工(gōng )部(bù )尚(shàng )书(shū )出(chū )为(wéi )荆(jīng )州(zhōu )长(zhǎng )史(shǐ ),故(gù )敬(jìng )宗(zōng )以(yǐ )此(cǐ )诬(wū )之(zhī )。

敬(jìng )宗(zōng )又(yòu )奏(zòu ):“无(wú )忌(jì )谋(móu )逆(nì ),由(yóu )褚(chǔ )遂(suí )良(liáng )、柳(liǔ )奭(shì )、韩(hán )瑗(yuàn )构(gòu )扇(shàn )而(ér )成(chéng );奭(shì )仍(réng )潜(qián )通(tōng )宫(gōng )掖(yè ),谋(móu )行(háng )鸩(zhèn )毒(dú ),于(yú )志(zhì )宁(níng )亦(yì )党(dǎng )附(fù )无(wú )忌(jì )。”于(yú )是(shì )诏(zhào )追(zhuī )削(xuē )遂(suí )良(liáng )官(guān )爵(jué ),除(chú )奭(shì )、瑗(yuàn )名(míng ),免(miǎn )志(zhì )宁(níng )官(guān )。遣(qiǎn )使(shǐ )发(fā )道(dào )次(cì )兵(bīng )援(yuán )送(sòng )无(wú )忌(jì )诣(yì )黔(qián )州(zhōu )。无(wú )忌(jì )子(zǐ )秘(mì )书(shū )监(jiān )驸(fù )马(mǎ )都(dōu )尉(wèi )冲(chōng )等(děng )皆(jiē )除(chú )名(míng ),流(liú )岭(lǐng )表(biǎo )。遂(suí )良(liáng )子(zǐ )彦(yàn )甫(fǔ )、彦(yàn )冲(chōng )流(liú )爱(ài )州(zhōu ),于(yú )道(dào )杀(shā )之(zhī )。益(yì )州(zhōu )长(zhǎng )史(shǐ )高(gāo )履(lǚ )行(háng )累(lèi )贬(biǎn )洪(hóng )州(zhōu )都(dōu )督(dū )。

五(wǔ )月(yuè ),丙(bǐng )申(shēn ),兵(bīng )部(bù )尚(shàng )书(shū )任(rèn )雅(yǎ )相(xiàng )、度(dù )支(zhī )尚(shàng )书(shū )卢(lú )承(chéng )庆(qìng )并(bìng )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )。承(chéng )庆(qìng ),思(sī )道(dào )之(zhī )孙(sūn )也(yě )。

凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )赵(zhào )持(chí )满(mǎn ),多(duō )力(lì )善(shàn )射(shè ),喜(xǐ )任(rèn )侠(xiá ),其(qí )从(cóng )母(mǔ )为(wéi )韩(hán )瑗(yuàn )妻(qī ),其(qí )舅(jiù )驸(fù )马(mǎ )都(dōu )尉(wèi )长(zhǎng )孙(sūn )铨(quán ),无(wú )忌(jì )之(zhī )族(zú )弟(dì )也(yě ),铨(quán )坐(zuò )无(wú )忌(jì ),流(liú )巂(guī )州(zhōu )。许(xǔ )敬(jìng )宗(zōng )恐(kǒng )持(chí )满(mǎn )作(zuò )难(nán ),诬(wū )云(yún )无(wú )忌(jì )同(tóng )反(fǎn ),驿(yì )召(zhào )至(zhì )京(jīng )师(shī ),下(xià )狱(yù ),讯(xùn )掠(luě )备(bèi )至(zhì ),终(zhōng )无(wú )异(yì )辞(cí ),曰(yuē ):“身(shēn )可(kě )杀(shā )也(yě ),辞(cí )不(bú )可(kě )更(gèng )!”吏(lì )无(wú )如(rú )之(zhī )何(hé ),乃(nǎi )代(dài )为(wéi )狱(yù )辞(cí )结(jié )奏(zòu )。戊(wù )戌(xū ),诛(zhū )之(zhī ),尸(shī )于(yú )城(chéng )西(xī ),亲(qīn )戚(qī )莫(mò )敢(gǎn )视(shì )。友(yǒu )人(rén )王(wáng )方(fāng )翼(yì )叹(tàn )曰(yuē ):“栾(luán )布(bù )哭(kū )彭(péng )越(yuè ),义(yì )也(yě );文(wén )王(wáng )葬(zàng )枯(kū )骨(gǔ ),仁(rén )也(yě )。下(xià )不(bú )失(shī )义(yì ),上(shàng )不(bú )失(shī )仁(rén ),不(bú )亦(yì )可(kě )乎(hū )!”乃(nǎi )收(shōu )而(ér )葬(zàng )之(zhī )。上(shàng )闻(wén )之(zhī ),不(bú )罪(zuì )也(yě )。方(fāng )翼(yì ),废(fèi )后(hòu )之(zhī )从(cóng )祖(zǔ )兄(xiōng )也(yě )。长(zhǎng )孙(sūn )铨(quán )至(zhì )流(liú )所(suǒ ),县(xiàn )令(lìng )希(xī )旨(zhǐ )杖(zhàng )杀(shā )之(zhī )。

六(liù )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo ),诏(zhào )改(gǎi )《氏(shì )族(zú )志(zhì )》为(wéi )《姓(xìng )氏(shì )录(lù )》。

初(chū ),太(tài )宗(zōng )命(mìng )高(gāo )士(shì )廉(lián )等(děng )修(xiū )《氏(shì )族(zú )志(zhì )》,升(shēng )降(jiàng )去(qù )取(qǔ ),时(shí )称(chēng )允(yǔn )当(dāng )。至(zhì )是(shì ),许(xǔ )敬(jìng )宗(zōng )等(děng )以(yǐ )其(qí )书(shū )不(bú )叙(xù )武(wǔ )氏(shì )本(běn )望(wàng ),奏(zòu )请(qǐng )改(gǎi )之(zhī ),乃(nǎi )命(mìng )礼(lǐ )部(bù )郎(láng )中(zhōng )礼(lǐ )志(zhì )约(yuē )等(děng )比(bǐ )类(lèi )升(shēng )降(jiàng ),以(yǐ )后(hòu )族(zú )为(wéi )第(dì )一(yī )等(děng ),其(qí )馀(yú )悉(xī )以(yǐ )仕(shì )唐(táng )官(guān )品(pǐn )高(gāo )下(xià )为(wéi )准(zhǔn ),凡(fán )九(jiǔ )等(děng )。于(yú )是(shì )士(shì )卒(zú )以(yǐ )军(jūn )功(gōng )致(zhì )位(wèi )五(wǔ )品(pǐn ),豫(yù )士(shì )流(liú ),时(shí )人(rén )谓(wèi )之(zhī )“勋(xūn )格(gé )”。

许(xǔ )敬(jìng )宗(zōng )议(yì )封(fēng )禅(chán )仪(yí ),己(jǐ )巳(sì ),奏(zòu ):“请(qǐng )以(yǐ )高(gāo )祖(zǔ )、太(tài )宗(zōng )俱(jù )配(pèi )昊(hào )天(tiān )上(shàng )帝(dì ),太(tài )穆(mù )、文(wén )德(dé )二(èr )皇(huáng )后(hòu )俱(jù )配(pèi )皇(huáng )地(dì )祇(qí )。”从(cóng )之(zhī )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),命(mìng )御(yù )史(shǐ )往(wǎng )高(gāo )州(zhōu )追(zhuī )长(zhǎng )孙(sūn )恩(ēn ),象(xiàng )州(zhōu )追(zhuī )柳(liǔ )奭(shì ),振(zhèn )州(zhōu )追(zhuī )韩(hán )瑗(yuàn ),并(bìng )枷(jiā )锁(suǒ )诣(yì )京(jīng )师(shī ),仍(réng )命(mìng )州(zhōu )县(xiàn )簿(bù )录(lù )其(qí )家(jiā )。恩(ēn ),无(wú )忌(jì )之(zhī )族(zú )弟(dì )也(yě )。

壬(rén )寅(yín ),命(mìng )李(lǐ )勣(jì )、许(xǔ )敬(jìng )宗(zōng )、辛(xīn )茂(mào )将(jiāng )与(yǔ )任(rèn )雅(yǎ )相(xiàng )、卢(lú )承(chéng )庆(qìng )更(gèng )共(gòng )覆(fù )按(àn )无(wú )忌(jì )事(shì )。许(xǔ )敬(jìng )宗(zōng )又(yòu )遣(qiǎn )中(zhōng )书(shū )舍(shě )人(rén )袁(yuán )公(gōng )瑜(yú )等(děng )诣(yì )黔(qián )州(zhōu ),再(zài )鞫(jū )无(wú )忌(jì )反(fǎn )状(zhuàng ),至(zhì )则(zé )逼(bī )无(wú )忌(jì )令(lìng )自(zì )缢(yì )。诏(zhào )柳(liǔ )奭(shì )、韩(hán )瑗(yuàn )所(suǒ )至(zhì )斩(zhǎn )决(jué )。使(shǐ )者(zhě )杀(shā )柳(liǔ )奭(shì )于(yú )象(xiàng )州(zhōu )。韩(hán )瑗(yuàn )已(yǐ )死(sǐ ),发(fā )验(yàn )而(ér )还(hái )。籍(jí )没(méi )三(sān )家(jiā ),近(jìn )亲(qīn )皆(jiē )流(liú )岭(lǐng )南(nán )为(wéi )奴(nú )婢(bì )。常(cháng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )长(zhǎng )孙(sūn )祥(xiáng )坐(zuò )与(yǔ )无(wú )忌(jì )通(tōng )书(shū ),处(chù )绞(jiǎo )。长(zhǎng )孙(sūn )恩(ēn )流(liú )檀(tán )州(zhōu )。

八(bā )月(yuè ),壬(rén )子(zǐ ),以(yǐ )普(pǔ )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )李(lǐ )义(yì )府(fǔ )兼(jiān )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )、同(tóng )中(zhōng )书(shū )门(mén )下(xià )三(sān )品(pǐn )。义(yì )府(fǔ )既(jì )贵(guì ),自(zì )言(yán )本(běn )出(chū )赵(zhào )郡(jùn ),与(yǔ )诸(zhū )李(lǐ )叙(xù )昭(zhāo )穆(mù );无(wú )赖(lài )之(zhī )徒(tú )藉(jiè )其(qí )权(quán )势(shì ),拜(bài )伏(fú )为(wéi )兄(xiōng )叔(shū )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng )。给(gěi )事(shì )中(zhōng )李(lǐ )崇(chóng )德(dé )初(chū )与(yǔ )同(tóng )谱(pǔ ),及(jí )义(yì )府(fǔ )出(chū )为(wéi )普(pǔ )州(zhōu ),即(jí )除(chú )之(zhī )。义(yì )府(fǔ )闻(wén )而(ér )衔(xián )之(zhī ),及(jí )复(fù )为(wéi )相(xiàng ),使(shǐ )人(rén )诬(wū )构(gòu )其(qí )罪(zuì ),下(xià )狱(yù ),自(zì )杀(shā )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),长(zhǎng )孙(sūn )氏(shì )、柳(liǔ )氏(shì )缘(yuán )无(wú )忌(jì )、奭(shì )贬(biǎn )降(jiàng )者(zhě )十(shí )三(sān )人(rén )。高(gāo )履(lǚ )行(háng )贬(biǎn )永(yǒng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。于(yú )志(zhì )宁(níng )贬(biǎn )荣(róng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),于(yú )氏(shì )贬(biǎn )者(zhě )九(jiǔ )人(rén )。自(zì )是(shì )政(zhèng )归(guī )中(zhōng )宫(gōng )矣(yǐ )。

九(jiǔ )月(yuè ),诏(zhào )以(yǐ )石(shí )、米(mǐ )、史(shǐ )、大(dà )安(ān )、小(xiǎo )安(ān )、曹(cáo )、拔(bá )汗(hàn )那(nà )、北(běi )拔(bá )汗(hàn )那(nà )、悒(yì )怛(dá )、疏(shū )勒(lè )、硃(zhū )驹(jū )半(bàn )等(děng )国(guó )置(zhì )州(zhōu )县(xiàn )府(fǔ )百(bǎi )二(èr )十(shí )七(qī )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),丙(bǐng )午(wǔ ),太(tài )子(zǐ )加(jiā )元(yuán )服(fú ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。初(chū ),太(tài )宗(zōng )疾(jí )山(shān )东(dōng )士(shì )人(rén )自(zì )矜(jīn )门(mén )地(dì ),昏(hūn )姻(yīn )多(duō )责(zé )资(zī )财(cái ),命(mìng )修(xiū )《氏(shì )族(zú )志(zhì )》例(lì )降(jiàng )一(yī )等(děng );王(wáng )妃(fēi )、主(zhǔ )婿(xù )皆(jiē )取(qǔ )勋(xūn )臣(chén )家(jiā ),不(bú )议(yì )山(shān )东(dōng )之(zhī )族(zú )。而(ér )魏(wèi )征(zhēng )、房(fáng )玄(xuán )龄(líng )、李(lǐ )勣(jì )家(jiā )皆(jiē )盛(shèng )与(yǔ )为(wéi )昏(hūn ),常(cháng )左(zuǒ )右(yòu )之(zhī ),由(yóu )是(shì )旧(jiù )望(wàng )不(bú )减(jiǎn ),或(huò )一(yī )姓(xìng )之(zhī )中(zhōng ),更(gèng )分(fèn )某(mǒu )房(fáng )某(mǒu )眷(juàn ),高(gāo )下(xià )悬(xuán )隔(gé )。李(lǐ )义(yì )府(fǔ )为(wéi )其(qí )子(zǐ )求(qiú )昏(hūn )不(bú )获(huò ),恨(hèn )之(zhī ),故(gù )以(yǐ )先(xiān )帝(dì )之(zhī )旨(zhǐ ),劝(quàn )上(shàng )矫(jiǎo )其(qí )弊(bì )。壬(rén )戌(xū ),诏(zhào )后(hòu )魏(wèi )陇(lǒng )西(xī )李(lǐ )宝(bǎo )、太(tài )原(yuán )王(wáng )琼(qióng )、荥(yíng )阳(yáng )郑(zhèng )温(wēn )、范(fàn )阳(yáng )卢(lú )子(zǐ )迁(qiān )、卢(lú )浑(hún )、卢(lú )辅(fǔ )、清(qīng )河(hé )崔(cuī )宗(zōng )伯(bó )、崔(cuī )元(yuán )孙(sūn )、前(qián )燕(yàn )博(bó )陵(líng )崔(cuī )懿(yì )、晋(jìn )赵(zhào )郡(jùn )李(lǐ )楷(kǎi )等(děng )子(zǐ )孙(sūn ),不(bú )得(dé )自(zì )为(wéi )昏(hūn )姻(yīn )。仍(réng )定(dìng )天(tiān )下(xià )嫁(jià )女(nǚ )受(shòu )财(cái )之(zhī )数(shù ),毋(wú )得(dé )受(shòu )陪(péi )门(mén )财(cái )。然(rán )族(zú )望(wàng )为(wéi )时(shí )俗(sú )所(suǒ )尚(shàng ),终(zhōng )不(bú )能(néng )禁(jìn ),或(huò )载(zǎi )女(nǚ )窃(qiè )送(sòng )夫(fū )家(jiā ),或(huò )女(nǚ )老(lǎo )不(bú )嫁(jià ),终(zhōng )不(bú )与(yǔ )异(yì )姓(xìng )为(wéi )昏(hūn )。其(qí )衰(shuāi )宗(zōng )落(luò )谱(pǔ ),昭(zhāo )穆(mù )所(suǒ )不(bú )齿(chǐ )者(zhě ),往(wǎng )往(wǎng )反(fǎn )自(zì )称(chēng )禁(jìn )婚(hūn )家(jiā ),益(yì )增(zēng )厚(hòu )价(jià )。

闰(rùn )月(yuè ),戊(wù )寅(yín ),上(shàng )发(fā )京(jīng )师(shī ),令(lìng )太(tài )子(zǐ )监(jiān )国(guó )。太(tài )子(zǐ )思(sī )慕(mù )不(bú )已(yǐ ),上(shàng )闻(wén )之(zhī ),遽(jù )召(zhào )赴(fù )行(háng )在(zài )。戊(wù )戌(xū ),车(chē )驾(jià )至(zhì )东(dōng )都(dōu )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),丙(bǐng )午(wǔ ),以(yǐ )许(xǔ )圉(yǔ )师(shī )为(wéi )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )、检(jiǎn )校(xiào )侍(shì )中(zhōng )。

戊(wù )午(wǔ ),侍(shì )中(zhōng )兼(jiān )左(zuǒ )庶(shù )子(zǐ )辛(xīn )茂(mào )将(jiāng )薨(hōng )。

思(sī )结(jié )俟(sì )斤(jīn )都(dōu )曼(màn )帅(shuài )疏(shū )勒(lè )、硃(zhū )俱(jù )波(bō )、谒(yè )般(bān )陀(tuó )三(sān )国(guó )反(fǎn ),击(jī )破(pò )于(yú )阗(tián )。癸(guǐ )亥(hài ),以(yǐ )左(zuǒ )骁(xiāo )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )苏(sū )定(dìng )方(fāng )为(wéi )安(ān )抚(fǔ )大(dà )使(shǐ )以(yǐ )讨(tǎo )之(zhī )。

以(yǐ )卢(lú )承(chéng )庆(qìng )同(tóng )中(zhōng )书(shū )门(mén )下(xià )三(sān )品(pǐn )。

右(yòu )领(lǐng )军(jūn )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )薛(xuē )仁(rén )贵(guì )等(děng )与(yǔ )高(gāo )丽(lì )将(jiāng )温(wēn )沙(shā )门(mén )战(zhàn )于(yú )横(héng )山(shān ),破(pò )之(zhī )。

苏(sū )定(dìng )方(fāng )军(jūn )至(zhì )业(yè )叶(yè )水(shuǐ ),思(sī )结(jié )保(bǎo )马(mǎ )头(tóu )川(chuān )。定(dìng )方(fāng )选(xuǎn )精(jīng )兵(bīng )万(wàn )人(rén )、骑(qí )三(sān )千(qiān )匹(pǐ )驰(chí )往(wǎng )袭(xí )之(zhī ),一(yī )日(rì )一(yī )夜(yè )行(háng )三(sān )百(bǎi )里(lǐ ),诘(jié )旦(dàn ),至(zhì )城(chéng )下(xià ),都(dōu )曼(màn )大(dà )惊(jīng )。战(zhàn )于(yú )城(chéng )外(wài ),都(dōu )曼(màn )败(bài ),退(tuì )保(bǎo )其(qí )城(chéng )。及(jí )暮(mù ),诸(zhū )军(jūn )继(jì )至(zhì ),遂(suí )围(wéi )之(zhī ),都(dōu )曼(màn )惧(jù )而(ér )出(chū )降(jiàng )。

显(xiǎn )庆(qìng )五(wǔ )年(nián )庚(gēng )申(shēn ),公(gōng )元(yuán )六(liù )六(liù )零(líng )年(nián )

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),定(dìng )方(fāng )献(xiàn )俘(fú )于(yú )乾(qián )阳(yáng )殿(diàn )。法(fǎ )司(sī )请(qǐng )诛(zhū )都(dōu )曼(màn ),定(dìng )方(fāng )请(qǐng )曰(yuē ):“臣(chén )许(xǔ )以(yǐ )不(bú )死(sǐ ),故(gù )都(dōu )曼(màn )出(chū )降(jiàng ),愿(yuàn )丐(gài )其(qí )馀(yú )生(shēng )。”上(shàng )曰(yuē ):“朕(zhèn )屈(qū )法(fǎ )以(yǐ )全(quán )卿(qīng )之(zhī )信(xìn )。”乃(nǎi )免(miǎn )之(zhī )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),上(shàng )发(fā )东(dōng )都(dōu );二(èr )月(yuè ),辛(xīn )巳(sì ),至(zhì )并(bìng )州(zhōu )。三(sān )月(yuè ),丙(bǐng )午(wǔ ),皇(huáng )后(hòu )宴(yàn )亲(qīn )戚(qī )故(gù )旧(jiù )邻(lín )里(lǐ )于(yú )朝(cháo )堂(táng ),妇(fù )人(rén )于(yú )内(nèi )殿(diàn ),班(bān )赐(cì )有(yǒu )差(chà )。诏(zhào ):“并(bìng )州(zhōu )妇(fù )人(rén )年(nián )八(bā )十(shí )以(yǐ )上(shàng ),绵(mián )版(bǎn )授(shòu )郡(jùn )君(jūn )。”

百(bǎi )济(jì )恃(shì )高(gāo )丽(lì )之(zhī )援(yuán ),数(shù )侵(qīn )新(xīn )罗(luó );新(xīn )罗(luó )王(wáng )春(chūn )秋(qiū )上(shàng )表(biǎo )求(qiú )救(jiù )。辛(xīn )亥(hài ),以(yǐ )左(zuǒ )武(wǔ )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )苏(sū )定(dìng )方(fāng )为(wéi )神(shén )丘(qiū )道(dào )行(háng )军(jūn )大(dà )总(zǒng )管(guǎn ),帅(shuài )左(zuǒ )骁(xiāo )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )伯(bó )英(yīng )等(děng )水(shuǐ )陆(lù )十(shí )万(wàn )以(yǐ )伐(fá )百(bǎi )济(jì )。以(yǐ )春(chūn )秋(qiū )为(wéi )嵎(yú )夷(yí )道(dào )行(háng )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn ),将(jiāng )新(xīn )罗(luó )之(zhī )众(zhòng ),与(yǔ )之(zhī )合(hé )势(shì )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),戊(wù )寅(yín ),上(shàng )发(fā )并(bìng )州(zhōu );癸(guǐ )巳(sì ),至(zhì )东(dōng )都(dōu )。五(wǔ )月(yuè ),作(zuò )合(hé )璧(bì )宫(gōng )。壬(rén )戌(xū ),上(shàng )幸(xìng )合(hé )璧(bì )宫(gōng )。

戊(wù )辰(chén ),以(yǐ )定(dìng )襄(xiāng )都(dōu )督(dū )阿(ā )史(shǐ )德(dé )枢(shū )宾(bīn )、左(zuǒ )武(wǔ )候(hòu )将(jiāng )军(jūn )延(yán )陀(tuó )梯(tī )真(zhēn )、居(jū )延(yán )州(zhōu )都(dōu )督(dū )李(lǐ )合(hé )珠(zhū )并(bìng )为(wéi )冷(lěng )岍(qiān )道(dào )行(háng )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn ),各(gè )将(jiāng )所(suǒ )部(bù )兵(bīng )以(yǐ )讨(tǎo )叛(pàn )奚(xī ),仍(réng )命(mìng )尚(shàng )书(shū )右(yòu )丞(chéng )崔(cuī )馀(yú )庆(qìng )充(chōng )使(shǐ )总(zǒng )护(hù )三(sān )部(bù )兵(bīng ),奚(xī )寻(xún )遣(qiǎn )使(shǐ )降(jiàng )。更(gèng )以(yǐ )枢(shū )宾(bīn )等(děng )为(wéi )沙(shā )砖(zhuān )道(dào )行(háng )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn ),以(yǐ )讨(tǎo )契(qì )丹(dān ),擒(qín )契(qì )丹(dān )松(sōng )漠(mò )都(dōu )督(dū )阿(ā )卜(bo )固(gù )送(sòng )东(dōng )都(dōu )。

六(liù )月(yuè ),庚(gēng )午(wǔ )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

早(zǎo )午(wǔ ),车(chē )驾(jià )还(hái )洛(luò )阳(yáng )宫(gōng )。

房(fáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )梁(liáng )王(wáng )忠(zhōng ),年(nián )浸(jìn )长(zhǎng ),颇(pō )不(bú )自(zì )安(ān ),或(huò )私(sī )衣(yī )妇(fù )人(rén )服(fú )以(yǐ )备(bèi )刺(cì )客(kè );又(yòu )数(shù )自(zì )占(zhàn )吉(jí )凶(xiōng )。或(huò )告(gào )其(qí )事(shì ),秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),乙(yǐ )巳(sì ),废(fèi )忠(zhōng )为(wéi )庶(shù )人(rén ),徙(xǐ )黔(qián )州(zhōu ),囚(qiú )于(yú )承(chéng )乾(qián )故(gù )宅(zhái )。

丁(dīng )卯(mǎo ),度(dù )支(zhī )尚(shàng )书(shū )、同(tóng )中(zhōng )书(shū )门(mén )下(xià )三(sān )品(pǐn )卢(lú )承(chéng )庆(qìng )坐(zuò )科(kē )调(diào )失(shī )所(suǒ )免(miǎn )官(guān )。

八(bā )月(yuè ),吐(tǔ )蕃(fān )禄(lù )东(dōng )赞(zàn )遣(qiǎn )其(qí )子(zǐ )起(qǐ )政(zhèng )将(jiāng )兵(bīng )击(jī )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún ),以(yǐ )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )内(nèi )附(fù )故(gù )也(yě )。

苏(sū )定(dìng )方(fāng )引(yǐn )军(jūn )自(zì )成(chéng )山(shān )济(jì )海(hǎi ),百(bǎi )济(jì )据(jù )熊(xióng )津(jīn )江(jiāng )口(kǒu )以(yǐ )拒(jù )之(zhī )。定(dìng )方(fāng )进(jìn )击(jī )破(pò )之(zhī ),百(bǎi )济(jì )死(sǐ )者(zhě )数(shù )千(qiān )人(rén ),馀(yú )皆(jiē )溃(kuì )走(zǒu )。定(dìng )方(fāng )水(shuǐ )陆(lù )齐(qí )进(jìn ),直(zhí )趣(qù )其(qí )都(dōu )城(chéng )。未(wèi )至(zhì )二(èr )十(shí )馀(yú )里(lǐ ),百(bǎi )济(jì )倾(qīng )国(guó )来(lái )战(zhàn ),大(dà )破(pò )之(zhī ),杀(shā )万(wàn )馀(yú )人(rén ),追(zhuī )奔(bēn ),入(rù )其(qí )郭(guō )。百(bǎi )济(jì )王(wáng )义(yì )慈(cí )及(jí )太(tài )子(zǐ )隆(lóng )逃(táo )于(yú )北(běi )境(jìng ),定(dìng )方(fāng )进(jìn )围(wéi )其(qí )城(chéng );义(yì )慈(cí )次(cì )子(zǐ )泰(tài )自(zì )立(lì )为(wéi )王(wáng ),帅(shuài )众(zhòng )固(gù )守(shǒu )。隆(lóng )子(zǐ )文(wén )思(sī )曰(yuē ):“王(wáng )与(yǔ )太(tài )子(zǐ )皆(jiē )在(zài ),而(ér )叔(shū )遽(jù )拥(yōng )兵(bīng )自(zì )王(wáng ),借(jiè )使(shǐ )能(néng )却(què )唐(táng )兵(bīng ),我(wǒ )父(fù )子(zǐ )必(bì )不(bú )全(quán )矣(yǐ )。”遂(suí )师(shī )左(zuǒ )右(yòu )逾(yú )城(chéng )来(lái )降(jiàng ),百(bǎi )姓(xìng )皆(jiē )从(cóng )之(zhī ),泰(tài )不(bú )能(néng )止(zhǐ )。定(dìng )方(fāng )命(mìng )军(jūn )士(shì )登(dēng )城(chéng )立(lì )帜(zhì ),泰(tài )窘(jiǒng )迫(pò ),开(kāi )门(mén )请(qǐng )命(mìng )。于(yú )是(shì )义(yì )慈(cí )、隆(lóng )及(jí )诸(zhū )城(chéng )主(zhǔ )皆(jiē )降(jiàng )。百(bǎi )济(jì )故(gù )有(yǒu )五(wǔ )部(bù ),分(fèn )统(tǒng )三(sān )十(shí )七(qī )郡(jùn )、二(èr )百(bǎi )城(chéng )、七(qī )十(shí )六(liù )万(wàn )户(hù ),诏(zhào )以(yǐ )其(qí )地(dì )置(zhì )熊(xióng )津(jīn )等(děng )五(wǔ )都(dōu )督(dū )府(fǔ ),以(yǐ )其(qí )酋(qiú )长(zhǎng )为(wéi )都(dōu )督(dū )、刺(cì )史(shǐ )。

壬(rén )午(wǔ ),左(zuǒ )武(wǔ )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )郑(zhèng )仁(rén )泰(tài )将(jiāng )兵(bīng )讨(tǎo )思(sī )结(jié )、拔(bá )也(yě )固(gù )、仆(pú )骨(gǔ )、同(tóng )罗(luó )四(sì )部(bù ),三(sān )战(zhàn )皆(jiē )捷(jié ),追(zhuī )奔(bēn )百(bǎi )馀(yú )里(lǐ ),斩(zhǎn )其(qí )酋(qiú )长(zhǎng )而(ér )还(hái )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),上(shàng )初(chū )苦(kǔ )凤(fèng )眩(xuàn )头(tóu )重(zhòng ),目(mù )不(bú )能(néng )视(shì ),百(bǎi )司(sī )奏(zòu )事(shì ),上(shàng )或(huò )使(shǐ )皇(huáng )后(hòu )决(jué )之(zhī )。后(hòu )性(xìng )明(míng )敏(mǐn ),涉(shè )猎(liè )文(wén )史(shǐ ),处(chù )事(shì )皆(jiē )称(chēng )旨(zhǐ )。由(yóu )是(shì )始(shǐ )委(wěi )以(yǐ )政(zhèng )事(shì ),权(quán )与(yǔ )人(rén )主(zhǔ )侔(móu )矣(yǐ )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),戊(wù )戌(xū )朔(shuò ),上(shàng )御(yù )则(zé )天(tiān )门(mén )楼(lóu ),受(shòu )百(bǎi )济(jì )俘(fú ),自(zì )其(qí )王(wáng )义(yì )慈(cí )以(yǐ )下(xià )皆(jiē )释(shì )之(zhī )。苏(sū )定(dìng )方(fāng )前(qián )后(hòu )灭(miè )三(sān )国(guó ),皆(jiē )生(shēng )擒(qín )其(qí )主(zhǔ )。赦(shè )天(tiān )下(xià )。

甲(jiǎ )寅(yín ),上(shàng )幸(xìng )许(xǔ )州(zhōu )。十(shí )二(èr )月(yuè ),辛(xīn )未(wèi ),畋(tián )于(yú )长(zhǎng )社(shè )。己(jǐ )卯(mǎo ),还(hái )东(dōng )都(dōu )。

壬(rén )午(wǔ ),以(yǐ )左(zuǒ )骁(xiāo )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )契(qì )苾(bì )何(hé )力(lì )为(wéi )浿(pèi )江(jiāng )道(dào )行(háng )军(jūn )大(dà )总(zǒng )管(guǎn ),左(zuǒ )武(wǔ )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )苏(sū )定(dìng )方(fāng )为(wéi )辽(liáo )东(dōng )道(dào )行(háng )军(jūn )大(dà )总(zǒng )管(guǎn ),左(zuǒ )骁(xiāo )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )伯(bó )英(yīng )为(wéi )平(píng )壤(rǎng )道(dào )行(háng )军(jūn )大(dà )总(zǒng )管(guǎn ),蒲(pú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )程(chéng )名(míng )振(zhèn )为(wéi )镂(lòu )方(fāng )道(dào )总(zǒng )管(guǎn ),将(jiāng )兵(bīng )分(fèn )道(dào )击(jī )高(gāo )丽(lì )。青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )仁(rén )轨(guǐ )坐(zuò )督(dū )海(hǎi )运(yùn )覆(fù )船(chuán ),以(yǐ )白(bái )衣(yī )从(cóng )军(jūn )自(zì )效(xiào )。

龙(lóng )朔(shuò )元(yuán )年(nián )辛(xīn )酉(yǒu ),公(gōng )元(yuán )六(liù )六(liù )一(yī )年(nián )

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),乙(yǐ )卯(mǎo ),募(mù )河(hé )南(nán )北(běi )、淮(huái )南(nán )六(liù )十(shí )七(qī )州(zhōu )兵(bīng ),得(dé )四(sì )万(wàn )四(sì )千(qiān )馀(yú )人(rén ),诣(yì )平(píng )壤(rǎng )、镂(lòu )方(fāng )行(háng )营(yíng )。戊(wù )午(wǔ ),以(yǐ )鸿(hóng )胪(lú )卿(qīng )萧(xiāo )嗣(sì )业(yè )为(wéi )夫(fū )馀(yú )道(dào )行(háng )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn ),帅(shuài )回(huí )纥(gē )等(děng )诸(zhū )部(bù )兵(bīng )诣(yì )平(píng )壤(rǎng )。

二(èr )月(yuè ),乙(yǐ )未(wèi )晦(huì ),改(gǎi )元(yuán )。

三(sān )月(yuè ),丙(bǐng )申(shēn )朔(shuò ),上(shàng )与(yǔ )群(qún )臣(chén )及(jí )外(wài )夷(yí )宴(yàn )于(yú )洛(luò )城(chéng )门(mén ),观(guān )屯(tún )营(yíng )新(xīn )教(jiāo )之(zhī )舞(wǔ ),谓(wèi )之(zhī )《一(yī )戎(róng )大(dà )定(dìng )乐(lè )》。时(shí )上(shàng )欲(yù )亲(qīn )征(zhēng )高(gāo )丽(lì ),以(yǐ )象(xiàng )用(yòng )武(wǔ )之(zhī )势(shì )也(yě )。

初(chū ),苏(sū )定(dìng )方(fāng )即(jí )平(píng )百(bǎi )济(jì ),留(liú )郎(láng )将(jiāng )刘(liú )仁(rén )愿(yuàn )镇(zhèn )守(shǒu )百(bǎi )济(jì )府(fǔ )城(chéng ),又(yòu )以(yǐ )左(zuǒ )卫(wèi )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )王(wáng )文(wén )度(dù )为(wéi )熊(xióng )津(jīn )都(dōu )督(dū ),抚(fǔ )其(qí )馀(yú )众(zhòng )。文(wén )度(dù )济(jì )海(hǎi )而(ér )卒(zú ),百(bǎi )济(jì )僧(sēng )道(dào )琛(chēn )、故(gù )将(jiāng )福(fú )信(xìn )聚(jù )众(zhòng )据(jù )周(zhōu )留(liú )城(chéng ),迎(yíng )故(gù )王(wáng )子(zǐ )丰(fēng )于(yú )倭(wō )国(guó )而(ér )立(lì )之(zhī ),引(yǐn )兵(bīng )围(wéi )仁(rén )愿(yuàn )于(yú )府(fǔ )城(chéng )。诏(zhào )起(qǐ )刘(liú )仁(rén )轨(guǐ )检(jiǎn )校(xiào )带(dài )方(fāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),将(jiāng )王(wáng )文(wén )度(dù )之(zhī )众(zhòng ),便(biàn )道(dào )发(fā )新(xīn )罗(luó )兵(bīng )以(yǐ )救(jiù )仁(rén )愿(yuàn )。仁(rén )轨(guǐ )喜(xǐ )曰(yuē ):“天(tiān )将(jiāng )富(fù )贵(guì )此(cǐ )翁(wēng )矣(yǐ )!”于(yú )州(zhōu )司(sī )请(qǐng )《唐(táng )历(lì )》及(jí )庙(miào )讳(huì )以(yǐ )行(háng ),曰(yuē ):“吾(wú )欲(yù )扫(sǎo )平(píng )东(dōng )夷(yí ),颁(bān )大(dà )唐(táng )正(zhèng )朔(shuò )于(yú )海(hǎi )表(biǎo )!”仁(rén )轨(guǐ )御(yù )军(jūn )严(yán )整(zhěng ),转(zhuǎn )斗(dòu )而(ér )前(qián ),所(suǒ )向(xiàng )皆(jiē )下(xià )。百(bǎi )济(jì )立(lì )两(liǎng )栅(shān )于(yú )熊(xióng )津(jīn )江(jiāng )口(kǒu ),仁(rén )轨(guǐ )与(yǔ )新(xīn )罗(luó )兵(bīng )合(hé )击(jī ),破(pò )之(zhī ),杀(shā )溺(nì )死(sǐ )者(zhě )万(wàn )馀(yú )人(rén )。道(dào )琛(chēn )等(děng )乃(nǎi )释(shì )府(fǔ )城(chéng )之(zhī )围(wéi ),退(tuì )保(bǎo )任(rèn )存(cún )城(chéng );新(xīn )罗(luó )粮(liáng )尽(jìn ),引(yǐn )还(hái )。道(dào )琛(chēn )自(zì )称(chēng )领(lǐng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn ),福(fú )信(xìn )自(zì )称(chēng )霜(shuāng )岑(cén )将(jiāng )军(jūn ),招(zhāo )集(jí )徒(tú )众(zhòng ),其(qí )势(shì )益(yì )张(zhāng )。仁(rén )轨(guǐ )众(zhòng )少(shǎo ),与(yǔ )仁(rén )愿(yuàn )合(hé )军(jūn ),休(xiū )息(xī )士(shì )卒(zú )。上(shàng )表(biǎo )诏(zhào )新(xīn )罗(luó )出(chū )兵(bīng ),新(xīn )罗(luó )王(wáng )春(chūn )秋(qiū )奉(fèng )诏(zhào ),遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )金(jīn )钦(qīn )将(jiāng )兵(bīng )救(jiù )仁(rén )轨(guǐ )等(děng ),至(zhì )古(gǔ )泗(sì ),福(fú )信(xìn )邀(yāo )击(jī ),败(bài )之(zhī )。钦(qīn )自(zì )葛(gě )岭(lǐng )道(dào )遁(dùn )还(hái )新(xīn )罗(luó ),不(bú )敢(gǎn )复(fù )出(chū )。福(fú )信(xìn )寻(xún )杀(shā )道(dào )琛(chēn ),专(zhuān )总(zǒng )国(guó )兵(bīng )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo ),上(shàng )幸(xìng )合(hé )璧(bì )宫(gōng )。

庚(gēng )辰(chén ),以(yǐ )任(rèn )雅(yǎ )相(xiàng )为(wéi )浿(pèi )江(jiāng )道(dào )行(háng )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn ),契(qì )苾(bì )何(hé )力(lì )为(wéi )辽(liáo )东(dōng )道(dào )行(háng )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn ),苏(sū )定(dìng )方(fāng )为(wéi )平(píng )壤(rǎng )道(dào )行(háng )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn ),与(yǔ )萧(xiāo )嗣(sì )业(yè )及(jí )诸(zhū )胡(hú )兵(bīng )凡(fán )三(sān )十(shí )五(wǔ )军(jūn ),水(shuǐ )陆(lù )分(fèn )道(dào )并(bìng )进(jìn )。上(shàng )欲(yù )自(zì )将(jiāng )大(dà )军(jūn )继(jì )之(zhī );癸(guǐ )巳(sì ),皇(huáng )后(hòu )抗(kàng )表(biǎo )谏(jiàn )亲(qīn )征(zhēng )高(gāo )丽(lì );诏(zhào )从(cóng )之(zhī )。

六(liù )月(yuè ),癸(guǐ )未(wèi ),以(yǐ )吐(tǔ )火(huǒ )罗(luó )、嚈(yè )哒(dā )、罽(jì )宾(bīn )、波(bō )斯(sī )等(děng )十(shí )六(liù )国(guó )置(zhì )都(dōu )督(dū )府(fǔ )八(bā ),州(zhōu )七(qī )十(shí )六(liù ),县(xiàn )一(yī )百(bǎi )一(yī )十(shí ),军(jūn )府(fǔ )一(yī )百(bǎi )二(èr )十(shí )六(liù ),并(bìng )隶(lì )安(ān )西(xī )都(dōu )护(hù )府(fǔ )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),甲(jiǎ )戌(xū ),苏(sū )定(dìng )方(fāng )破(pò )高(gāo )丽(lì )于(yú )浿(pèi )江(jiāng ),屡(lǚ )战(zhàn )皆(jiē )捷(jié ),遂(suí )围(wéi )平(píng )壤(rǎng )城(chéng )。

九(jiǔ )月(yuè ),癸(guǐ )巳(sì )朔(shuò ),特(tè )进(jìn )新(xīn )罗(luó )王(wáng )春(chūn )秋(qiū )卒(zú );以(yǐ )其(qí )子(zǐ )法(fǎ )敏(mǐn )为(wéi )乐(lè )浪(làng )郡(jùn )王(wáng )、新(xīn )罗(luó )王(wáng )。

壬(rén )子(zǐ ),徙(xǐ )潞(lù )王(wáng )贤(xián )为(wéi )沛(pèi )王(wáng )。贤(xián )闻(wén )王(wáng )勃(bó )善(shàn )属(shǔ )文(wén ),召(zhào )为(wéi )修(xiū )撰(zhuàn )。勃(bó ),通(tōng )之(zhī )孙(sūn )也(yě )。时(shí )诸(zhū )王(wáng )斗(dòu )鸡(jī ),勃(bó )戏(xì )为(wéi )《檄(xí )周(zhōu )王(wáng )鸡(jī )文(wén )》。上(shàng )见(jiàn )之(zhī ),怒(nù )曰(yuē ):“此(cǐ )乃(nǎi )交(jiāo )构(gòu )之(zhī )渐(jiàn )。”斥(chì )勃(bó )出(chū )沛(pèi )府(fǔ )。

高(gāo )丽(lì )盖(gài )苏(sū )文(wén )遣(qiǎn )其(qí )子(zǐ )男(nán )生(shēng )以(yǐ )精(jīng )兵(bīng )数(shù )万(wàn )守(shǒu )鸭(yā )绿(lǜ )水(shuǐ ),诸(zhū )军(jūn )不(bú )得(dé )渡(dù )。契(qì )苾(bì )何(hé )力(lì )至(zhì ),值(zhí )冰(bīng )大(dà )合(hé ),何(hé )力(lì )引(yǐn )众(zhòng )乘(chéng )冰(bīng )渡(dù )水(shuǐ ),鼓(gǔ )噪(zào )而(ér )进(jìn ),高(gāo )丽(lì )大(dà )溃(kuì ),追(zhuī )奔(bēn )数(shù )十(shí )里(lǐ ),斩(zhǎn )首(shǒu )三(sān )万(wàn )级(jí ),馀(yú )众(zhòng )悉(xī )降(jiàng ),男(nán )生(shēng )仅(jǐn )以(yǐ )身(shēn )免(miǎn )。会(huì )有(yǒu )诏(zhào )班(bān )师(shī ),乃(nǎi )还(hái )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo ),上(shàng )畋(tián )于(yú )陆(lù )浑(hún );戊(wù )申(shēn ),又(yòu )畋(tián )于(yú )非(fēi )山(shān );癸(guǐ )酉(yǒu ),还(hái )宫(gōng )。

回(huí )纥(gē )酋(qiú )长(zhǎng )婆(pó )闰(rùn )卒(zú ),侄(zhí )比(bǐ )粟(sù )毒(dú )代(dài )领(lǐng )其(qí )众(zhòng ),与(yǔ )同(tóng )罗(luó )、仆(pú )固(gù )犯(fàn )边(biān ),诏(zhào )左(zuǒ )武(wǔ )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )郑(zhèng )仁(rén )泰(tài )为(wéi )铁(tiě )勒(lè )道(dào )行(háng )军(jūn )大(dà )总(zǒng )管(guǎn ),燕(yàn )然(rán )都(dōu )护(hù )刘(liú )审(shěn )礼(lǐ )、左(zuǒ )武(wǔ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )薛(xuē )仁(rén )贵(guì )为(wéi )副(fù ),鸿(hóng )胪(lú )卿(qīng )萧(xiāo )嗣(sì )业(yè )为(wéi )仙(xiān )萼(è )道(dào )行(háng )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn ),右(yòu )屯(tún )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )孙(sūn )仁(rén )师(shī )为(wéi )副(fù ),将(jiāng )兵(bīng )讨(tǎo )之(zhī )。审(shěn )礼(lǐ ),德(dé )威(wēi )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

龙(lóng )朔(shuò )二(èr )年(nián )壬(rén )戌(xū ),公(gōng )元(yuán )六(liù )六(liù )二(èr )年(nián )

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),辛(xīn )亥(hài ),立(lì )波(bō )斯(sī )都(dōu )督(dū )卑(bēi )路(lù )斯(sī )为(wéi )波(bō )斯(sī )王(wáng )。二(èr )月(yuè ),甲(jiǎ )子(zǐ ),改(gǎi )百(bǎi )官(guān )名(míng ):以(yǐ )门(mén )下(xià )省(shěng )为(wéi )东(dōng )台(tái ),中(zhōng )书(shū )省(shěng )为(wéi )西(xī )台(tái ),尚(shàng )书(shū )省(shěng )为(wéi )中(zhōng )台(tái );侍(shì )中(zhōng )为(wéi )左(zuǒ )相(xiàng ),中(zhōng )书(shū )令(lìng )为(wéi )右(yòu )相(xiàng ),仆(pú )射(shè )为(wéi )匡(kuāng )政(zhèng ),左(zuǒ )、右(yòu )丞(chéng )为(wéi )肃(sù )机(jī ),尚(shàng )书(shū )为(wéi )太(tài )常(cháng )伯(bó ),侍(shì )郎(láng )为(wéi )少(shǎo )常(cháng )伯(bó );其(qí )馀(yú )二(èr )十(shí )四(sì )司(sī )、御(yù )史(shǐ )台(tái )、九(jiǔ )寺(sì )、七(qī )监(jiān )、十(shí )六(liù )卫(wèi ),并(bìng )以(yǐ )义(yì )训(xùn )更(gèng )其(qí )名(míng ),而(ér )职(zhí )任(rèn )如(rú )故(gù )。

甲(jiǎ )戌(xū ),浿(pèi )江(jiāng )道(dào )大(dà )总(zǒng )管(guǎn )任(rèn )雅(yǎ )相(xiàng )薨(hōng )于(yú )军(jūn )。雅(yǎ )相(xiàng )为(wéi )将(jiāng ),未(wèi )尝(cháng )奏(zòu )亲(qīn )戚(qī )故(gù )吏(lì )从(cóng )军(jūn ),皆(jiē )移(yí )所(suǒ )司(sī )补(bǔ )授(shòu ),谓(wèi )人(rén )曰(yuē ):“官(guān )无(wú )大(dà )小(xiǎo ),皆(jiē )国(guó )家(jiā )公(gōng )器(qì ),岂(qǐ )可(kě )苟(gǒu )便(biàn )其(qí )私(sī )!”由(yóu )是(shì )军(jūn )中(zhōng )赏(shǎng )罚(fá )皆(jiē )平(píng ),人(rén )服(fú )其(qí )公(gōng )。

戊(wù )寅(yín ),左(zuǒ )骁(xiāo )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )白(bái )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )沃(wò )沮(jǔ )道(dào )总(zǒng )管(guǎn )庞(páng )孝(xiào )泰(tài ),与(yǔ )高(gāo )丽(lì )战(zhàn )于(yú )蛇(shé )水(shuǐ )之(zhī )上(shàng ),军(jūn )败(bài ),与(yǔ )其(qí )子(zǐ )十(shí )三(sān )人(rén )皆(jiē )战(zhàn )死(sǐ )。苏(sū )定(dìng )方(fāng )围(wéi )平(píng )壤(rǎng )久(jiǔ )不(bú )下(xià ),会(huì )大(dà )雪(xuě ),解(jiě )围(wéi )而(ér )还(hái )。

三(sān )月(yuè ),郑(zhèng )仁(rén )泰(tài )等(děng )败(bài )铁(tiě )勒(lè )于(yú )天(tiān )山(shān )。

铁(tiě )勒(lè )九(jiǔ )姓(xìng )闻(wén )唐(táng )兵(bīng )将(jiāng )至(zhì ),合(hé )众(zhòng )十(shí )馀(yú )万(wàn )以(yǐ )拒(jù )之(zhī ),选(xuǎn )骁(xiāo )健(jiàn )者(zhě )数(shù )十(shí )人(rén )挑(tiāo )战(zhàn )。薛(xuē )仁(rén )贵(guì )发(fā )三(sān )矢(shǐ ),杀(shā )三(sān )人(rén ),馀(yú )皆(jiē )下(xià )马(mǎ )请(qǐng )降(jiàng )。仁(rén )贵(guì )悉(xī )坑(kēng )之(zhī ),度(dù )碛(qì )北(běi ),击(jī )其(qí )馀(yú )众(zhòng ),获(huò )叶(yè )护(hù )兄(xiōng )弟(dì )三(sān )人(rén )而(ér )还(hái )。军(jūn )中(zhōng )歌(gē )之(zhī )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )三(sān )箭(jiàn )定(dìng )天(tiān )山(shān ),壮(zhuàng )士(shì )长(zhǎng )歌(gē )入(rù )汉(hàn )关(guān )。”

思(sī )结(jié )、多(duō )滥(làn )葛(gě )等(děng )部(bù )落(luò )先(xiān )保(bǎo )天(tiān )山(shān ),闻(wén )仁(rén )泰(tài )等(děng )将(jiāng )至(zhì ),皆(jiē )迎(yíng )降(jiàng );仁(rén )泰(tài )等(děng )纵(zòng )兵(bīng )击(jī )之(zhī ),掠(luě )其(qí )家(jiā )以(yǐ )赏(shǎng )军(jūn )士(shì )。虏(lǔ )相(xiàng )帅(shuài )远(yuǎn )遁(dùn ),将(jiāng )军(jūn )杨(yáng )志(zhì )追(zhuī )之(zhī ),为(wéi )虏(lǔ )所(suǒ )败(bài )。候(hòu )骑(qí )告(gào )仁(rén )泰(tài ):“虏(lǔ )辎(zī )重(zhòng )在(zài )近(jìn ),往(wǎng )可(kě )取(qǔ )也(yě )。”仁(rén )泰(tài )将(jiāng )轻(qīng )骑(qí )万(wàn )四(sì )千(qiān ),倍(bèi )道(dào )赴(fù )之(zhī ),遂(suí )逾(yú )大(dà )碛(qì ),至(zhì )仙(xiān )萼(è )河(hé ),不(bú )见(jiàn )虏(lǔ ),粮(liáng )尽(jìn )而(ér )还(hái )。值(zhí )大(dà )雪(xuě ),士(shì )卒(zú )饥(jī )冻(dòng ),弃(qì )捐(juān )甲(jiǎ )兵(bīng ),杀(shā )马(mǎ )食(shí )之(zhī ),马(mǎ )尽(jìn ),人(rén )自(zì )相(xiàng )食(shí ),比(bǐ )入(rù )塞(sāi ),馀(yú )兵(bīng )才(cái )八(bā )百(bǎi )人(rén )。

军(jūn )还(hái ),司(sī )宪(xiàn )大(dà )夫(fū )杨(yáng )德(dé )裔(yì )劾(hé )奏(zòu ):“仁(rén )泰(tài )等(děng )诛(zhū )杀(shā )已(yǐ )降(jiàng ),使(shǐ )虏(lǔ )逃(táo )散(sàn ),不(bú )抚(fǔ )士(shì )卒(zú ),不(bú )计(jì )资(zī )粮(liáng ),遂(suí )使(shǐ )骸(hái )骨(gǔ )蔽(bì )野(yě ),弃(qì )甲(jiǎ )资(zī )寇(kòu )。自(zì )圣(shèng )朝(cháo )开(kāi )创(chuàng )以(yǐ )来(lái ),未(wèi )有(yǒu )如(rú )今(jīn )日(rì )之(zhī )丧(sàng )败(bài )者(zhě )。仁(rén )贵(guì )于(yú )所(suǒ )监(jiān )临(lín ),贪(tān )淫(yín )自(zì )恣(zì ),虽(suī )矜(jīn )所(suǒ )得(dé ),不(bú )补(bǔ )所(suǒ )丧(sàng )。并(bìng )请(qǐng )付(fù )法(fǎ )司(sī )推(tuī )科(kē )。”诏(zhào )以(yǐ )功(gōng )赎(shú )罪(zuì ),皆(jiē )释(shì )之(zhī )。

以(yǐ )右(yòu )骁(xiāo )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )契(qì )苾(bì )何(hé )力(lì )为(wéi )铁(tiě )勒(lè )道(dào )安(ān )抚(fǔ )使(shǐ ),左(zuǒ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )姜(jiāng )恪(kè )副(fù )之(zhī ),以(yǐ )安(ān )辑(jí )其(qí )馀(yú )众(zhòng )。何(hé )力(lì )简(jiǎn )精(jīng )骑(qí )五(wǔ )百(bǎi ),驰(chí )入(rù )九(jiǔ )姓(xìng )中(zhōng ),虏(lǔ )大(dà )惊(jīng ),何(hé )力(lì )乃(nǎi )谓(wèi )曰(yuē ):“国(guó )家(jiā )知(zhī )汝(rǔ )皆(jiē )胁(xié )从(cóng ),赦(shè )汝(rǔ )之(zhī )罪(zuì ),罪(zuì )在(zài )酋(qiú )长(zhǎng ),得(dé )之(zhī )则(zé )已(yǐ )。”其(qí )部(bù )落(luò )大(dà )喜(xǐ ),共(gòng )执(zhí )其(qí )叶(yè )护(hù )及(jí )设(shè )、特(tè )勒(lè )等(děng )二(èr )百(bǎi )馀(yú )人(rén )以(yǐ )授(shòu )何(hé )力(lì ),何(hé )力(lì )数(shù )其(qí )罪(zuì )而(ér )斩(zhǎn )之(zhī ),九(jiǔ )姓(xìng )遂(suí )定(dìng )。

甲(jiǎ )午(wǔ ),车(chē )驾(jià )发(fā )东(dōng )都(dōu );辛(xīn )亥(hài ),幸(xìng )蒲(pú )州(zhōu );夏(xià ),四(sì )月(yuè ),庚(gēng )申(shēn )朔(shuò ),至(zhì )京(jīng )师(shī )。

辛(xīn )巳(sì ),作(zuò )蓬(péng )莱(lái )宫(gōng )。

五(wǔ )月(yuè ),丙(bǐng )申(shēn ),以(yǐ )许(xǔ )圉(yǔ )师(shī )为(wéi )左(zuǒ )相(xiàng )。

六(liù )月(yuè ),乙(yǐ )丑(chǒu ),初(chū )令(lìng )僧(sēng )、尼(ní )、道(dào )士(shì )、女(nǚ )官(guān )致(zhì )敬(jìng )父(fù )母(mǔ )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),戊(wù )子(zǐ )朔(shuò ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

丁(dīng )巳(sì ),熊(xióng )津(jīn )都(dōu )督(dū )刘(liú )仁(rén )愿(yuàn )、带(dài )方(fāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )仁(rén )轨(guǐ )大(dà )破(pò )百(bǎi )济(jì )于(yú )熊(xióng )津(jīn )之(zhī )东(dōng ),拔(bá )真(zhēn )岘(xiàn )城(chéng )。

初(chū ),仁(rén )愿(yuàn )、仁(rén )轨(guǐ )等(děng )屯(tún )熊(xióng )津(jīn )城(chéng ),上(shàng )与(yǔ )之(zhī )敕(chì )书(shū ),以(yǐ )“平(píng )壤(rǎng )军(jūn )回(huí ),一(yī )城(chéng )不(bú )可(kě )独(dú )固(gù ),宜(yí )拔(bá )就(jiù )新(xīn )罗(luó )。若(ruò )金(jīn )法(fǎ )敏(mǐn )借(jiè )卿(qīng )留(liú )镇(zhèn ),宜(yí )且(qiě )停(tíng )彼(bǐ );若(ruò )其(qí )不(bú )须(xū ),即(jí )宜(yí )泛(fàn )海(hǎi )还(hái )也(yě )。”将(jiāng )士(shì )咸(xián )欲(yù )西(xī )归(guī )。仁(rén )轨(guǐ )曰(yuē ):“人(rén )臣(chén )徇(xùn )公(gōng )家(jiā )之(zhī )利(lì ),有(yǒu )死(sǐ )无(wú )贰(èr ),岂(qǐ )得(dé )先(xiān )念(niàn )其(qí )私(sī )!主(zhǔ )上(shàng )欲(yù )灭(miè )高(gāo )丽(lì ),故(gù )先(xiān )诛(zhū )百(bǎi )济(jì ),留(liú )兵(bīng )守(shǒu )之(zhī ),制(zhì )其(qí )心(xīn )腹(fù );虽(suī )馀(yú )寇(kòu )充(chōng )斥(chì )而(ér )守(shǒu )备(bèi )甚(shèn )严(yán ),宜(yí )厉(lì )兵(bīng )秣(mò )马(mǎ ),击(jī )其(qí )不(bú )意(yì ),理(lǐ )无(wú )不(bú )克(kè )。既(jì )捷(jié )之(zhī )后(hòu ),士(shì )卒(zú )心(xīn )安(ān ),然(rán )后(hòu )分(fèn )兵(bīng )据(jù )险(xiǎn ),开(kāi )张(zhāng )形(xíng )势(shì ),飞(fēi )表(biǎo )以(yǐ )闻(wén ),更(gèng )求(qiú )益(yì )兵(bīng )。朝(cháo )廷(tíng )知(zhī )其(qí )有(yǒu )成(chéng ),必(bì )命(mìng )将(jiāng )出(chū )师(shī ),声(shēng )援(yuán )才(cái )接(jiē ),凶(xiōng )丑(chǒu )自(zì )歼(jiān )。非(fēi )直(zhí )不(bú )弃(qì )成(chéng )功(gōng ),实(shí )亦(yì )永(yǒng )清(qīng )海(hǎi )表(biǎo )。今(jīn )平(píng )壤(rǎng )之(zhī )军(jūn )既(jì )还(hái ),熊(xióng )津(jīn )又(yòu )拔(bá ),则(zé )百(bǎi )济(jì )馀(yú )烬(jìn ),不(bú )日(rì )更(gèng )兴(xìng ),高(gāo )丽(lì )逋(bū )寇(kòu ),何(hé )时(shí )可(kě )灭(miè )!且(qiě )今(jīn )以(yǐ )一(yī )城(chéng )之(zhī )地(dì )居(jū )敌(dí )中(zhōng )央(yāng ),苟(gǒu )或(huò )动(dòng )足(zú ),即(jí )为(wéi )擒(qín )虏(lǔ ),纵(zòng )入(rù )新(xīn )罗(luó ),亦(yì )为(wéi )羁(jī )客(kè ),脱(tuō )不(bú )如(rú )意(yì ),悔(huǐ )不(bú )可(kě )追(zhuī )。况(kuàng )福(fú )信(xìn )凶(xiōng )悖(bèi )残(cán )虐(nuè ),君(jūn )臣(chén )猜(cāi )离(lí ),行(háng )相(xiàng )屠(tú )戮(lù );正(zhèng )宜(yí )坚(jiān )守(shǒu )观(guān )变(biàn ),乘(chéng )便(biàn )取(qǔ )之(zhī ),不(bú )可(kě )动(dòng )也(yě )。”众(zhòng )从(cóng )之(zhī )。时(shí )百(bǎi )济(jì )王(wáng )丰(fēng )与(yǔ )福(fú )信(xìn )等(děng )以(yǐ )仁(rén )愿(yuàn )等(děng )孤(gū )城(chéng )无(wú )援(yuán ),遣(qiǎn )使(shǐ )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“大(dà )使(shǐ )等(děng )何(hé )时(shí )西(xī )还(hái ),当(dāng )遣(qiǎn )相(xiàng )送(sòng )。”仁(rén )愿(yuàn )、仁(rén )轨(guǐ )知(zhī )其(qí )无(wú )备(bèi ),忽(hū )出(chū )击(jī )之(zhī ),拔(bá )其(qí )支(zhī )罗(luó )城(chéng )及(jí )尹(yǐn )城(chéng )、大(dà )山(shān )、沙(shā )井(jǐng )等(děng )栅(shān ),杀(shā )获(huò )甚(shèn )众(zhòng ),分(fèn )兵(bīng )守(shǒu )之(zhī )。福(fú )信(xìn )等(děng )以(yǐ )真(zhēn )岘(xiàn )城(chéng )险(xiǎn )要(yào ),加(jiā )兵(bīng )守(shǒu )之(zhī )。仁(rén )轨(guǐ )伺(sì )其(qí )稍(shāo )懈(xiè ),引(yǐn )新(xīn )罗(luó )兵(bīng )夜(yè )傅(fù )城(chéng )下(xià ),攀(pān )草(cǎo )而(ér )上(shàng ),比(bǐ )明(míng ),入(rù )据(jù )其(qí )城(chéng ),遂(suí )通(tōng )新(xīn )罗(luó )运(yùn )粮(liáng )之(zhī )路(lù )。仁(rén )愿(yuàn )乃(nǎi )奏(zòu )请(qǐng )益(yì )兵(bīng ),诏(zhào )发(fā )淄(zī )、青(qīng )、莱(lái )、海(hǎi )之(zhī )兵(bīng )七(qī )千(qiān )人(rén )以(yǐ )赴(fù )熊(xióng )津(jīn )。

福(fú )信(xìn )专(zhuān )权(quán ),与(yǔ )百(bǎi )济(jì )王(wáng )丰(fēng )浸(jìn )相(xiàng )猜(cāi )忌(jì )。福(fú )信(xìn )称(chēng )疾(jí ),卧(wò )于(yú )窟(kū )室(shì ),欲(yù )俟(sì )丰(fēng )问(wèn )疾(jí )而(ér )杀(shā )之(zhī )。丰(fēng )知(zhī )之(zhī ),帅(shuài )亲(qīn )信(xìn )袭(xí )杀(shā )福(fú )信(xìn ),遣(qiǎn )使(shǐ )诣(yì )高(gāo )丽(lì )、倭(wō )国(guó )乞(qǐ )师(shī )以(yǐ )拒(jù )唐(táng )兵(bīng )。

阅读:25239

打赏捐助〔Donate〕>>>

《唐纪十六》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库