白话译文【登录】

《古文观止》 > 后出师表 > 《白话译文》 > 拼音版

先(xiān )帝(dì )考(kǎo )虑(lǜ )到(dào )蜀(shǔ )汉(hàn )和(hé )曹(cáo )贼(zéi )不(bú )能(néng )并(bìng )存(cún ),帝(dì )王(wáng )之(zhī )业(yè )不(bú )能(néng )苟(gǒu )且(qiě )偷(tōu )安(ān )于(yú )一(yī )地(dì ),所(suǒ )以(yǐ )委(wěi )任(rèn )臣(chén )下(xià )去(qù )讨(tǎo )伐(fá )曹(cáo )魏(wèi )。以(yǐ )先(xiān )帝(dì )那(nà )样(yàng )的(de )明(míng )察(chá ),估(gū )量(liàng )臣(chén )下(xià )的(de )才(cái )能(néng ),本(běn )来(lái )就(jiù )知(zhī )道(dào )臣(chén )下(xià )要(yào )去(qù )征(zhēng )讨(tǎo )敌(dí )人(rén ),是(shì )能(néng )力(lì )微(wēi )弱(ruò )而(ér )敌(dí )人(rén )强(qiáng )大(dà )的(de )。但(dàn )是(shì ),不(bú )去(qù )讨(tǎo )伐(fá )敌(dí )人(rén ),王(wáng )业(yè )也(yě )是(shì )要(yào )败(bài )亡(wáng )的(de );是(shì )坐(zuò )而(ér )待(dài )毙(bì ),还(hái )是(shì )主(zhǔ )动(dòng )去(qù )征(zhēng )伐(fá )敌(dí )人(rén )呢(ne )?因(yīn )此(cǐ )委(wěi )任(rèn )臣(chén )下(xià ),一(yī )点(diǎn )也(yě )不(bú )犹(yóu )疑(yí )。

臣(chén )下(xià )接(jiē )受(shòu )任(rèn )命(mìng )的(de )时(shí )候(hòu ),睡(shuì )不(bú )安(ān )稳(wěn ),食(shí )无(wú )滋(zī )味(wèi )。想(xiǎng )到(dào )要(yào )去(qù )北(běi )伐(fá ),应(yīng )该(gāi )先(xiān )南(nán )征(zhēng )。所(suǒ )以(yǐ )五(wǔ )月(yuè )里(lǐ )渡(dù )过(guò )泸(lú )水(shuǐ ),深(shēn )入(rù )不(bú )毛(máo )之(zhī )地(dì ),两(liǎng )天(tiān )才(cái )能(néng )吃(chī )上(shàng )一(yī )餐(cān );臣(chén )下(xià )不(bú )是(shì )不(bú )爱(ài )惜(xī )自(zì )己(jǐ )呵(hē ),而(ér )是(shì )看(kàn )到(dào )帝(dì )王(wáng )之(zhī )业(yè )不(bú )可(kě )能(néng )局(jú )处(chù )在(zài )蜀(shǔ )地(dì )而(ér )得(dé )以(yǐ )保(bǎo )全(quán ),所(suǒ )以(yǐ )冒(mào )着(zhe )危(wēi )险(xiǎn ),来(lái )执(zhí )行(háng )先(xiān )帝(dì )的(de )遗(yí )愿(yuàn ),可(kě )是(shì )争(zhēng )议(yì )者(zhě )说(shuō )这(zhè )不(bú )是(shì )上(shàng )策(cè )。而(ér )敌(dí )人(rén )恰(qià )好(hǎo )在(zài )西(xī )面(miàn )疲(pí )于(yú )对(duì )付(fù )边(biān )县(xiàn )的(de )叛(pàn )乱(luàn ),东(dōng )面(miàn )又(yòu )要(yào )竭(jié )力(lì )去(qù )应(yīng )付(fù )孙(sūn )吴(wú )的(de )进(jìn )攻(gōng ),兵(bīng )法(fǎ )要(yào )求(qiú )趁(chèn )敌(dí )方(fāng )劳(láo )困(kùn )时(shí )发(fā )动(dòng )进(jìn )攻(gōng ),当(dāng )前(qián )正(zhèng )是(shì )赶(gǎn )快(kuài )进(jìn )军(jūn )的(de )时(shí )机(jī )呵(hē )!现(xiàn )在(zài )谨(jǐn )将(jiāng )这(zhè )些(xiē )事(shì )陈(chén )述(shù )如(rú )下(xià ):

高(gāo )祖(zǔ )皇(huáng )帝(dì )的(de )明(míng )智(zhì ),可(kě )以(yǐ )和(hé )日(rì )月(yuè )相(xiàng )比(bǐ ),他(tā )的(de )谋(móu )臣(chén )见(jiàn )识(shí )广(guǎng )博(bó ),谋(móu )略(luè )深(shēn )远(yuǎn ),但(dàn )还(hái )是(shì )要(yào )经(jīng )历(lì )艰(jiān )险(xiǎn ),身(shēn )受(shòu )创(chuàng )伤(shāng ),遭(zāo )遇(yù )危(wēi )难(nán )然(rán )后(hòu )才(cái )得(dé )安(ān )定(dìng )。现(xiàn )在(zài ),陛(bì )下(xià )比(bǐ )不(bú )上(shàng )高(gāo )祖(zǔ )皇(huáng )帝(dì ),谋(móu )臣(chén )也(yě )不(bú )如(rú )张(zhāng )良(liáng )、陈(chén )平(píng ),而(ér )想(xiǎng )用(yòng )长(zhǎng )期(qī )相(xiàng )持(chí )的(de )战(zhàn )略(luè )来(lái )取(qǔ )胜(shèng ),安(ān )安(ān )稳(wěn )稳(wěn )地(dì )平(píng )定(dìng )天(tiān )下(xià ),这(zhè )是(shì )臣(chén )所(suǒ )不(bú )能(néng )理(lǐ )解(jiě )的(de )第(dì )一(yī )点(diǎn )。

刘(liú )繇(yáo )、王(wáng )朗(lǎng ),各(gè )自(zì )占(zhàn )据(jù )州(zhōu )郡(jùn );在(zài )议(yì )论(lùn )安(ān )守(shǒu )策(cè )略(luè )时(shí ),动(dòng )辄(zhé )引(yǐn )用(yòng )古(gǔ )代(dài )圣(shèng )贤(xián )的(de )话(huà ),大(dà )家(jiā )疑(yí )虑(lǜ )满(mǎn )腹(fù ),胸(xiōng )中(zhōng )充(chōng )斥(chì )着(zhe )惧(jù )难(nán );今(jīn )年(nián )不(bú )去(qù )打(dǎ )仗(zhàng ),明(míng )年(nián )不(bú )去(qù )征(zhēng )讨(tǎo ),让(ràng )孙(sūn )策(cè )安(ān )然(rán )强(qiáng )大(dà )起(qǐ )来(lái ),终(zhōng )于(yú )并(bìng )吞(tūn )了(le )江(jiāng )东(dōng ),这(zhè )是(shì )臣(chén )下(xià )所(suǒ )不(bú )能(néng )理(lǐ )解(jiě )的(de )第(dì )二(èr )点(diǎn )。

曹(cáo )操(cāo )的(de )智(zhì )能(néng )谋(móu )略(luè ),远(yuǎn )远(yuǎn )超(chāo )过(guò )别(bié )人(rén ),他(tā )用(yòng )兵(bīng )像(xiàng )孙(sūn )武(wǔ )、吴(wú )起(qǐ )那(nà )样(yàng ),但(dàn )是(shì )在(zài )南(nán )阳(yáng )受(shòu )到(dào )窘(jiǒng )困(kùn ),在(zài )乌(wū )巢(cháo )遇(yù )上(shàng )危(wēi )险(xiǎn ),在(zài )祁(qí )山(shān )遭(zāo )到(dào )厄(è )难(nán ),在(zài )黎(lí )阳(yáng )被(bèi )敌(dí )困(kùn )逼(bī ),几(jǐ )乎(hū )惨(cǎn )败(bài )在(zài )北(běi )山(shān ),差(chà )一(yī )点(diǎn )死(sǐ )在(zài )潼(tóng )关(guān ),然(rán )后(hòu )才(cái )得(dé )僭(jiàn )称(chēng )国(guó )号(hào )于(yú )一(yī )时(shí )。何(hé )况(kuàng )臣(chén )下(xià )才(cái )能(néng )低(dī )下(xià ),而(ér )竟(jìng )想(xiǎng )不(bú )冒(mào )艰(jiān )险(xiǎn )来(lái )平(píng )定(dìng )天(tiān )下(xià ),这(zhè )是(shì )臣(chén )下(xià )所(suǒ )不(bú )能(néng )理(lǐ )解(jiě )的(de )第(dì )三(sān )点(diǎn )。

曹(cáo )操(cāo )五(wǔ )次(cì )攻(gōng )打(dǎ )昌(chāng )霸(bà )而(ér )攻(gōng )不(bú )下(xià );四(sì )次(cì )想(xiǎng )跨(kuà )越(yuè )巢(cháo )湖(hú )而(ér )未(wèi )成(chéng )功(gōng ),任(rèn )用(yòng )李(lǐ )服(fú ),而(ér )李(lǐ )服(fú )密(mì )谋(móu )对(duì )付(fù )他(tā );委(wěi )用(yòng )夏(xià )侯(hóu )渊(yuān ),而(ér )夏(xià )侯(hóu )渊(yuān )却(què )败(bài )死(sǐ )了(le )。先(xiān )帝(dì )常(cháng )常(cháng )称(chēng )赞(zàn )曹(cáo )操(cāo )有(yǒu )能(néng )耐(nài ),可(kě )还(hái )是(shì )有(yǒu )这(zhè )些(xiē )挫(cuò )败(bài ),何(hé )况(kuàng )臣(chén )下(xià )才(cái )能(néng )低(dī )劣(liè ),怎(zěn )能(néng )保(bǎo )证(zhèng )一(yī )定(dìng )得(dé )胜(shèng )呢(ne )?这(zhè )是(shì )臣(chén )下(xià )所(suǒ )不(bú )能(néng )理(lǐ )解(jiě )的(de )第(dì )四(sì )点(diǎn )。

自(zì )从(cóng )臣(chén )下(xià )进(jìn )驻(zhù )汉(hàn )中(zhōng ),不(bú )过(guò )一(yī )周(zhōu )年(nián )而(ér )已(yǐ ),期(qī )间(jiān )就(jiù )丧(sàng )失(shī )了(le )赵(zhào )云(yún )、阳(yáng )群(qún )、马(mǎ )玉(yù )、阎(yán )芝(zhī )、丁(dīng )立(lì )、白(bái )寿(shòu )、刘(liú )郃(xiá )、邓(dèng )铜(tóng )等(děng )将(jiāng )领(lǐng )及(jí )部(bù )曲(qǔ )将(jiāng )官(guān )、屯(tún )兵(bīng )将(jiāng )官(guān )七(qī )十(shí )余(yú )人(rén );突(tū )将(jiāng )、无(wú )前(qián )、賨(cóng )叟(sǒu )、青(qīng )羌(qiāng )、散(sàn )骑(qí )、武(wǔ )骑(qí )等(děng )士(shì )卒(zú )一(yī )千(qiān )余(yú )人(rén )。这(zhè )些(xiē )都(dōu )是(shì )几(jǐ )十(shí )年(nián )内(nèi )从(cóng )各(gè )处(chù )积(jī )集(jí )起(qǐ )来(lái )的(de )精(jīng )锐(ruì )力(lì )量(liàng ),不(bú )是(shì )一(yī )州(zhōu )一(yī )郡(jùn )所(suǒ )能(néng )拥(yōng )有(yǒu )的(de );如(rú )果(guǒ )再(zài )过(guò )几(jǐ )年(nián ),就(jiù )会(huì )损(sǔn )失(shī )原(yuán )有(yǒu )兵(bīng )力(lì )的(de )三(sān )分(fèn )之(zhī )二(èr ),那(nà )时(shí )拿(ná )什(shí )么(me )去(qù )对(duì )付(fù )敌(dí )人(rén )呢(ne )?这(zhè )是(shì )臣(chén )下(xià )所(suǒ )不(bú )能(néng )理(lǐ )解(jiě )的(de )第(dì )五(wǔ )点(diǎn )。

如(rú )今(jīn )百(bǎi )姓(xìng )贫(pín )穷(qióng )兵(bīng )士(shì )疲(pí )乏(fá ),但(dàn )战(zhàn )争(zhēng )不(bú )可(kě )能(néng )停(tíng )息(xī );战(zhàn )争(zhēng )不(bú )能(néng )停(tíng )息(xī ),那(nà )末(mò )耽(dān )在(zài )那(nà )里(lǐ )等(děng )待(dài )敌(dí )人(rén )来(lái )进(jìn )攻(gōng )和(hé )出(chū )去(qù )攻(gōng )击(jī )敌(dí )人(rén ),其(qí )劳(láo )力(lì )费(fèi )用(yòng )正(zhèng )是(shì )相(xiàng )等(děng )的(de )。不(bú )趁(chèn )此(cǐ )时(shí )去(qù )出(chū )击(jī )敌(dí )人(rén ),却(què )想(xiǎng )拿(ná )益(yì )州(zhōu )一(yī )地(dì )来(lái )和(hé )敌(dí )人(rén )长(zhǎng )久(jiǔ )相(xiàng )持(chí ),这(zhè )是(shì )臣(chén )下(xià )所(suǒ )不(bú )能(néng )理(lǐ )解(jiě )的(de )第(dì )六(liù )点(diǎn )。

最(zuì )难(nán )于(yú )判(pàn )断(duàn )的(de ),是(shì )战(zhàn )事(shì )。当(dāng )初(chū )先(xiān )帝(dì )兵(bīng )败(bài )于(yú )楚(chǔ )地(dì ),这(zhè )时(shí )候(hòu )曹(cáo )操(cāo )拍(pāi )手(shǒu )称(chēng )快(kuài ),以(yǐ )为(wéi )天(tiān )下(xià )已(yǐ )经(jīng )平(píng )定(dìng )了(le )。但(dàn )是(shì ),后(hòu )来(lái )先(xiān )帝(dì )东(dōng )面(miàn )与(yǔ )孙(sūn )吴(wú )连(lián )和(hé ),西(xī )面(miàn )取(qǔ )得(dé )了(le )巴(bā )蜀(shǔ )之(zhī )地(dì ),出(chū )兵(bīng )北(běi )伐(fá ),夏(xià )侯(hóu )渊(yuān )掉(diào )了(le )脑(nǎo )袋(dài );这(zhè )是(shì )曹(cáo )操(cāo )估(gū )计(jì )错(cuò )误(wù )。看(kàn )来(lái )复(fù )兴(xìng )汉(hàn )室(shì )的(de )大(dà )业(yè )快(kuài )要(yào )成(chéng )功(gōng )了(le )。但(dàn )是(shì ),后(hòu )来(lái )孙(sūn )吴(wú )又(yòu )违(wéi )背(bèi )盟(méng )约(yuē ),关(guān )羽(yǔ )战(zhàn )败(bài )被(bèi )杀(shā ),先(xiān )帝(dì )又(yòu )在(zài )秭(zǐ )归(guī )遭(zāo )到(dào )挫(cuò )败(bài ),而(ér )曹(cáo )丕(pī )就(jiù )此(cǐ )称(chēng )帝(dì )。所(suǒ )有(yǒu )的(de )事(shì )都(dōu )是(shì )这(zhè )样(yàng ),很(hěn )难(nán )加(jiā )以(yǐ )预(yù )料(liào )。臣(chén )下(xià )只(zhī )有(yǒu )竭(jié )尽(jìn )全(quán )力(lì ),到(dào )死(sǐ )方(fāng )休(xiū )罢(bà )了(le )。至(zhì )于(yú )伐(fá )魏(wèi )兴(xìng )汉(hàn )究(jiū )竟(jìng )是(shì )成(chéng )功(gōng )是(shì )失(shī )败(bài ),是(shì )顺(shùn )利(lì )还(hái )是(shì )困(kùn )难(nán ),那(nà )是(shì )臣(chén )下(xià )的(de )智(zhì )力(lì )所(suǒ )不(bú )能(néng )预(yù )见(jiàn )的(de )。

阅读:25103

打赏捐助〔Donate〕>>>

《白话译文》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库