汉纪四十【登录】

《资治通鉴》 > 《汉纪》·六十卷 > 《汉纪四十》 > 拼音版

起(qǐ )玄(xuán )黓(yì )执(zhí )徐(xú ),尽(jìn )旃(zhān )蒙(méng )大(dà )荒(huāng )落(luò ),凡(fán )十(shí )四(sì )年(nián )。

孝(xiào )和(hé )皇(huáng )帝(dì )下(xià )永(yǒng )元(yuán )四(sì )年(nián )(壬(rén )辰(chén ),公(gōng )元(yuán )九(jiǔ )二(èr )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),遣(qiǎn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )左(zuǒ )校(xiào )尉(wèi )耿(gěng )夔(kuí ),授(shòu )于(yú )除(chú )鞬(jiān )印(yìn )绶(shòu ),使(shǐ )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )任(rèn )尚(shàng ),持(chí )节(jiē )卫(wèi )护(hù )屯(tún )伊(yī )吾(wú ),如(rú )南(nán )单(dān )于(yú )故(gù )事(shì )。

初(chū ),庐(lú )江(jiāng )周(zhōu )荣(róng )辟(pì )袁(yuán )安(ān )府(fǔ ),安(ān )举(jǔ )奏(zòu )窦(dòu )、景(jǐng )及(jí )争(zhēng )立(lì )北(běi )单(dān )于(yú )事(shì ),皆(jiē )荣(róng )所(suǒ )具(jù )草(cǎo ),窦(dòu )氏(shì )客(kè )太(tài )尉(wèi )掾(yuàn )徐(xú )齮(yǐ )深(shēn )恶(è )之(zhī ),胁(xié )荣(róng )曰(yuē ):“子(zǐ )为(wéi )袁(yuán )公(gōng )腹(fù )心(xīn )之(zhī )谋(móu ),排(pái )奏(zòu )窦(dòu )氏(shì ),窦(dòu )氏(shì )悍(hàn )士(shì )、刺(cì )客(kè )满(mǎn )城(chéng )中(zhōng ),谨(jǐn )备(bèi )之(zhī )矣(yǐ )!”荣(róng )曰(yuē ):“荣(róng ),江(jiāng )淮(huái )孤(gū )生(shēng ),得(dé )备(bèi )宰(zǎi )士(shì ),纵(zòng )为(wéi )窦(dòu )氏(shì )所(suǒ )害(hài ),诚(chéng )所(suǒ )甘(gān )心(xīn )!”因(yīn )敕(chì )妻(qī )子(zǐ ):“若(ruò )卒(zú )遇(yù )飞(fēi )祸(huò ),无(wú )得(dé )殡(bìn )敛(liǎn ),冀(jì )以(yǐ )区(qū )区(qū )腐(fǔ )身(shēn )觉(jiào )悟(wù )朝(cháo )廷(tíng )。”

三(sān )月(yuè ),癸(guǐ )丑(chǒu ),司(sī )徒(tú )袁(yuán )安(ān )薨(hōng )。

闰(rùn )月(yuè ),丁(dīng )丑(chǒu ),以(yǐ )太(tài )常(cháng )丁(dīng )鸿(hóng )为(wéi )司(sī )徒(tú )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),丙(bǐng )辰(chén ),窦(dòu )宪(xiàn )还(hái )至(zhì )京(jīng )师(shī )。

六(liù )月(yuè ),戊(wù )戌(xū )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。丁(dīng )鸿(hóng )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“昔(xī )诸(zhū )吕(lǚ )握(wò )权(quán ),统(tǒng )嗣(sì )几(jǐ )移(yí );哀(āi )、平(píng )之(zhī )末(mò ),庙(miào )不(bú )血(xuè )食(shí )。故(gù )虽(suī )有(yǒu )周(zhōu )公(gōng )之(zhī )亲(qīn )而(ér )无(wú )其(qí )德(dé ),不(bú )得(dé )行(háng )其(qí )势(shì )也(yě )。今(jīn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )虽(suī )欲(yù )敕(chì )身(shēn )自(zì )约(yuē ),不(bú )敢(gǎn )僭(jiàn )差(chà );然(rán )而(ér )天(tiān )下(xià )远(yuǎn )近(jìn ),皆(jiē )惶(huáng )怖(bù )承(chéng )旨(zhǐ )。刺(cì )史(shǐ )、二(èr )千(qiān )石(shí )初(chū )除(chú ),谒(yè )辞(cí )、求(qiú )通(tōng )待(dài )报(bào ),虽(suī )奉(fèng )符(fú )玺(xǐ ),受(shòu )台(tái )敕(chì ),不(bú )敢(gǎn )便(biàn )去(qù ),久(jiǔ )者(zhě )至(zhì )数(shù )十(shí )日(rì ),背(bèi )王(wáng )室(shì ),向(xiàng )私(sī )门(mén ),此(cǐ )乃(nǎi )上(shàng )威(wēi )损(sǔn ),下(xià )权(quán )盛(shèng )也(yě )。人(rén )道(dào )悖(bèi )于(yú )下(xià ),效(xiào )验(yàn )见(jiàn )于(yú )天(tiān ),虽(suī )有(yǒu )隐(yǐn )谋(móu )。神(shén )照(zhào )其(qí )情(qíng ),垂(chuí )象(xiàng )见(jiàn )戒(jiè ),以(yǐ )告(gào )人(rén )君(jūn )。禁(jìn )微(wēi )则(zé )易(yì ),救(jiù )末(mò )者(zhě )难(nán );人(rén )莫(mò )不(bú )忽(hū )于(yú )微(wēi )细(xì )以(yǐ )致(zhì )其(qí )大(dà ),恩(ēn )不(bú )忍(rěn )诲(huì ),义(yì )不(bú )忍(rěn )割(gē ),去(qù )事(shì )之(zhī )后(hòu ),未(wèi )然(rán )之(zhī )明(míng )镜(jìng )也(yě )。夫(fū )天(tiān )不(bú )可(kě )以(yǐ )不(bú )刚(gāng ),不(bú )刚(gāng )则(zé )三(sān )光(guāng )不(bú )明(míng );王(wáng )不(bú )可(kě )以(yǐ )不(bú )强(qiáng ),不(bú )强(qiáng )则(zé )宰(zǎi )牧(mù )从(cóng )横(héng )。宜(yí )因(yīn )大(dà )变(biàn ),改(gǎi )政(zhèng )匡(kuāng )失(shī ),以(yǐ )塞(sāi )天(tiān )意(yì )。”

丙(bǐng )辰(chén ),郡(jùn )国(guó )十(shí )三(sān )地(dì )震(zhèn )。

旱(hàn ),蝗(huáng )。

窦(dòu )氏(shì )父(fù )子(zǐ )兄(xiōng )弟(dì )并(bìng )为(wéi )卿(qīng )、校(xiào ),充(chōng )满(mǎn )朝(cháo )廷(tíng ),穰(ráng )侯(hóu )邓(dèng )叠(dié )、叠(dié )弟(dì )步(bù )兵(bīng )校(xiào )尉(wèi )磊(lěi )及(jí )母(mǔ )元(yuán )、宪(xiàn )女(nǚ )婿(xù )射(shè )声(shēng )校(xiào )尉(wèi )郭(guō )举(jǔ )、举(jǔ )父(fù )长(zhǎng )乐(lè )少(shǎo )府(fǔ )璜(huáng )共(gòng )相(xiàng )交(jiāo )结(jié );元(yuán )、举(jǔ )并(bìng )出(chū )入(rù )禁(jìn )中(zhōng ),举(jǔ )得(dé )幸(xìng )太(tài )后(hòu ),遂(suí )共(gòng )图(tú )为(wéi )杀(shā )害(hài ),帝(dì )阴(yīn )知(zhī )其(qí )谋(móu )。是(shì )时(shí ),宪(xiàn )兄(xiōng )弟(dì )专(zhuān )权(quán ),帝(dì )与(yǔ )内(nèi )外(wài )臣(chén )僚(liáo )莫(mò )由(yóu )亲(qīn )接(jiē ),所(suǒ )与(yǔ )居(jū )者(zhě )阉(yān )宦(huàn )而(ér )已(yǐ )。帝(dì )以(yǐ )朝(cháo )臣(chén )上(shàng )下(xià )莫(mò )不(bú )附(fù )宪(xiàn ),独(dú )中(zhōng )常(cháng )侍(shì )钩(gōu )盾(dùn )令(lìng )郑(zhèng )众(zhòng ),谨(jǐn )敏(mǐn )有(yǒu )心(xīn )几(jǐ ),不(bú )事(shì )豪(háo )党(dǎng ),遂(suí )与(yǔ )众(zhòng )定(dìng )议(yì )诛(zhū )宪(xiàn ),以(yǐ )宪(xiàn )在(zài )外(wài ),虑(lǜ )其(qí )为(wéi )乱(luàn ),忍(rěn )而(ér )未(wèi )发(fā )。会(huì )宪(xiàn )与(yǔ )邓(dèng )叠(dié )皆(jiē )还(hái )京(jīng )师(shī )。时(shí )清(qīng )河(hé )王(wáng )庆(qìng ),恩(ēn )遇(yù )尤(yóu )渥(wò ),常(cháng )入(rù )省(shěng )宿(xiǔ )止(zhǐ );帝(dì )将(jiāng )发(fā )其(qí )谋(móu ),欲(yù )得(dé )《外(wài )戚(qī )传(chuán )》,惧(jù )左(zuǒ )右(yòu ),不(bú )敢(gǎn )使(shǐ ),令(lìng )庆(qìng )私(sī )从(cóng )千(qiān )乘(chéng )王(wáng )求(qiú ),夜(yè ),独(dú )内(nèi )之(zhī );又(yòu )令(lìng )庆(qìng )传(chuán )语(yǔ )郑(zhèng )众(zhòng ),求(qiú )索(suǒ )故(gù )事(shì )。庚(gēng )申(shēn ),帝(dì )幸(xìng )北(běi )宫(gōng ),诏(zhào )执(zhí )金(jīn )吾(wú )、五(wǔ )校(xiào )尉(wèi )勒(lè )兵(bīng )屯(tún )卫(wèi )南(nán )、北(běi )宫(gōng ),闭(bì )城(chéng )门(mén ),收(shōu )捕(bǔ )郭(guō )璜(huáng )、郭(guō )举(jǔ )、邓(dèng )叠(dié )、邓(dèng )磊(lěi ),皆(jiē )下(xià )狱(yù )死(sǐ )。遣(qiǎn )谒(yè )者(zhě )仆(pú )射(shè )收(shōu )宪(xiàn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )印(yìn )绶(shòu ),更(gèng )封(fēng )为(wéi )冠(guàn )军(jūn )侯(hóu ),与(yǔ )笃(dǔ )、景(jǐng )、瑰(guī )皆(jiē )就(jiù )国(guó )。帝(dì )以(yǐ )太(tài )后(hòu )故(gù ),不(bú )欲(yù )名(míng )诛(zhū )宪(xiàn ),为(wéi )选(xuǎn )严(yán )能(néng )相(xiàng )督(dū )察(chá )之(zhī )。宪(xiàn )、笃(dǔ )、景(jǐng )到(dào )国(guó ),皆(jiē )迫(pò )令(lìng )自(zì )杀(shā )。

初(chū ),河(hé )南(nán )尹(yǐn )张(zhāng )酺(pú ),数(shù )以(yǐ )正(zhèng )法(fǎ )绳(shéng )治(zhì )窦(dòu )景(jǐng ),及(jí )窦(dòu )氏(shì )败(bài ),酺(pú )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“方(fāng )宪(xiàn )等(děng )宠(chǒng )贵(guì ),群(qún )臣(chén )阿(ā )附(fù )唯(wéi )恐(kǒng )不(bú )及(jí ),皆(jiē )言(yán )宪(xiàn )受(shòu )顾(gù )命(mìng )之(zhī )托(tuō ),怀(huái )伊(yī )、吕(lǚ )之(zhī )忠(zhōng ),至(zhì )乃(nǎi )复(fù )比(bǐ )邓(dèng )夫(fū )人(rén )于(yú )文(wén )母(mǔ )。今(jīn )严(yán )威(wēi )既(jì )行(háng ),皆(jiē )言(yán )当(dāng )死(sǐ ),不(bú )顾(gù )其(qí )前(qián )后(hòu ),考(kǎo )折(shé )厥(jué )衷(zhōng )。臣(chén )伏(fú )见(jiàn )夏(xià )阳(yáng )侯(hóu )瑰(guī )每(měi )存(cún )忠(zhōng )善(shàn ),前(qián )与(yǔ )臣(chén )言(yán ),常(cháng )有(yǒu )尽(jìn )节(jiē )之(zhī )心(xīn ),检(jiǎn )敕(chì )宾(bīn )客(kè ),未(wèi )尝(cháng )犯(fàn )法(fǎ )。臣(chén )闻(wén )王(wáng )政(zhèng )骨(gǔ )肉(ròu )之(zhī )刑(xíng ),有(yǒu )三(sān )宥(yòu )之(zhī )义(yì ),过(guò )厚(hòu )不(bú )过(guò )薄(báo )。今(jīn )议(yì )者(zhě )欲(yù )为(wéi )瑰(guī )选(xuǎn )严(yán )能(néng )相(xiàng ),恐(kǒng )其(qí )迫(pò )切(qiē ),必(bì )不(bú )完(wán )免(miǎn ),宜(yí )裁(cái )加(jiā )贷(dài )宥(yòu ),以(yǐ )崇(chóng )厚(hòu )德(dé )。”帝(dì )感(gǎn )共(gòng )言(yán ),由(yóu )是(shì )瑰(guī )独(dú )得(dé )全(quán )。窦(dòu )氏(shì )宗(zōng )族(zú )宾(bīn )客(kè )以(yǐ )宪(xiàn )为(wéi )官(guān )者(zhě ),皆(jiē )免(miǎn )归(guī )故(gù )郡(jùn )。

初(chū ),班(bān )固(gù )奴(nú )尝(cháng )醉(zuì )骂(mà )洛(luò )阳(yáng )令(lìng )种(zhǒng )兢(jīng ),兢(jīng )因(yīn )逮(dǎi )考(kǎo )窦(dòu )氏(shì )宾(bīn )客(kè ),收(shōu )捕(bǔ )固(gù ),死(sǐ )狱(yù )中(zhōng )。固(gù )尝(cháng )著(zhe )《汉(hàn )书(shū )》,尚(shàng )未(wèi )就(jiù ),诏(zhào )固(gù )女(nǚ )弟(dì )曹(cáo )寿(shòu )妻(qī )昭(zhāo )踵(zhǒng )而(ér )成(chéng )之(zhī )。

华(huá )峤(qiáo )论(lùn )曰(yuē ):固(gù )之(zhī )序(xù )事(shì ),不(bú )激(jī )诡(guǐ ),不(bú )抑(yì )抗(kàng ),赡(shàn )而(ér )不(bú )秽(huì ),详(xiáng )而(ér )有(yǒu )体(tǐ ),使(shǐ )读(dú )之(zhī )者(zhě )亹(wěi )亹(wěi )而(ér )不(bú )厌(yàn ),信(xìn )哉(zāi )其(qí )能(néng )成(chéng )名(míng )也(yě )!固(gù )讥(jī )司(sī )马(mǎ )迁(qiān )是(shì )非(fēi )颇(pō )谬(miù )于(yú )圣(shèng )人(rén ),然(rán )其(qí )论(lùn )议(yì ),常(cháng )排(pái )死(sǐ )节(jiē ),否(fǒu )正(zhèng )直(zhí ),而(ér )不(bú )叙(xù )杀(shā )身(shēn )成(chéng )仁(rén )之(zhī )为(wéi )美(měi ),则(zé )轻(qīng )仁(rén )义(yì ),贱(jiàn )守(shǒu )节(jiē )甚(shèn )矣(yǐ )!

初(chū ),窦(dòu )宪(xiàn )纳(nà )妻(qī ),天(tiān )下(xià )郡(jùn )国(guó )皆(jiē )有(yǒu )礼(lǐ )庆(qìng )。汉(hàn )中(zhōng )郡(jùn )亦(yì )当(dāng )遣(qiǎn )吏(lì ),户(hù )曹(cáo )李(lǐ )郃(xiá )谏(jiàn )曰(yuē ):“窦(dòu )将(jiāng )军(jūn )椒(jiāo )房(fáng )之(zhī )亲(qīn ),不(bú )修(xiū )德(dé )礼(lǐ )而(ér )专(zhuān )权(quán )骄(jiāo )恣(zì ),危(wēi )亡(wáng )之(zhī )祸(huò ),可(kě )翘(qiào )足(zú )而(ér )待(dài );愿(yuàn )明(míng )府(fǔ )一(yī )心(xīn )王(wáng )室(shì ),勿(wù )与(yǔ )交(jiāo )通(tōng )。”太(tài )守(shǒu )固(gù )遣(qiǎn )之(zhī ),郃(xiá )不(bú )能(néng )止(zhǐ ),请(qǐng )求(qiú )自(zì )行(háng ),许(xǔ )之(zhī )。郃(xiá )遂(suí )所(suǒ )在(zài )迟(chí )留(liú )以(yǐ )观(guān )其(qí )变(biàn ),行(háng )至(zhì )扶(fú )风(fēng )而(ér )宪(xiàn )就(jiù )国(guó )。凡(fán )交(jiāo )通(tōng )者(zhě )皆(jiē )坐(zuò )免(miǎn )官(guān ),汉(hàn )中(zhōng )太(tài )守(shǒu )独(dú )不(bú )与(yǔ )焉(yān )。帝(dì )赐(cì )清(qīng )河(hé )王(wáng )庆(qìng )奴(nú )婢(bì )、舆(yú )马(mǎ )、钱(qián )帛(bó )、珍(zhēn )宝(bǎo ),充(chōng )牣(rèn )其(qí )第(dì )。庆(qìng )或(huò )时(shí )不(bú )安(ān ),帝(dì )朝(cháo )夕(xī )问(wèn )讯(xùn ),进(jìn )膳(shàn )药(yào ),所(suǒ )以(yǐ )垂(chuí )意(yì )甚(shèn )备(bèi )。庆(qìng )亦(yì )小(xiǎo )心(xīn )恭(gōng )孝(xiào ),自(zì )以(yǐ )废(fèi )黜(chù ),尤(yóu )畏(wèi )事(shì )慎(shèn )法(fǎ ),故(gù )能(néng )保(bǎo )其(qí )宠(chǒng )禄(lù )焉(yān )。

帝(dì )除(chú )袁(yuán )安(ān )子(zǐ )赏(shǎng )为(wéi )郎(láng ),任(rèn )隗(wěi )子(zǐ )屯(tún )为(wéi )步(bù )兵(bīng )校(xiào )尉(wèi ),郑(zhèng )众(zhòng )迁(qiān )大(dà )长(zhǎng )秋(qiū )。帝(dì )策(cè )勋(xūn )班(bān )赏(shǎng ),众(zhòng )每(měi )辞(cí )多(duō )受(shòu )少(shǎo ),帝(dì )由(yóu )是(shì )贤(xián )之(zhī ),常(cháng )与(yǔ )之(zhī )议(yì )论(lùn )政(zhèng )事(shì ),宦(huàn )官(guān )用(yòng )权(quán )自(zì )此(cǐ )始(shǐ )矣(yǐ )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),己(jǐ )丑(chǒu ),太(tài )尉(wèi )宋(sòng )由(yóu )以(yǐ )窦(dòu )氏(shì )党(dǎng )策(cè )免(miǎn ),自(zì )杀(shā )。

八(bā )月(yuè ),辛(xīn )亥(hài ),司(sī )空(kōng )任(rèn )隗(wěi )薨(hōng )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),以(yǐ )大(dà )司(sī )农(nóng )尹(yǐn )睦(mù )为(wéi )太(tài )尉(wèi )。太(tài )傅(fù )邓(dèng )彪(biāo )以(yǐ )老(lǎo )病(bìng )上(shàng )还(hái )枢(shū )机(jī )职(zhí ),诏(zhào )许(xǔ )焉(yān ),以(yǐ )睦(mù )代(dài )彪(biāo )录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),己(jǐ )亥(hài ),以(yǐ )宗(zōng )正(zhèng )刘(liú )方(fāng )为(wéi )司(sī )空(kōng )。

武(wǔ )陵(líng )、零(líng )陵(líng )、澧(lǐ )中(zhōng )蛮(mán )叛(pàn )。

护(hù )羌(qiāng )校(xiào )尉(wèi )邓(dèng )训(xùn )卒(zú ),吏(lì )、民(mín )、羌(qiāng )、胡(hú )旦(dàn )夕(xī )临(lín )者(zhě )日(rì )数(shù )千(qiān )人(rén )。羌(qiāng )、胡(hú )或(huò )以(yǐ )刀(dāo )自(zì )割(gē ),又(yòu )刺(cì )杀(shā )其(qí )犬(quǎn )马(mǎ )牛(niú )羊(yáng ),曰(yuē ):“邓(dèng )使(shǐ )君(jūn )已(yǐ )死(sǐ ),我(wǒ )曹(cáo )亦(yì )俱(jù )死(sǐ )耳(ěr )!”前(qián )乌(wū )桓(huán )吏(lì )士(shì )皆(jiē )奔(bēn )走(zǒu )道(dào )路(lù ),至(zhì )空(kōng )城(chéng )郭(guō );吏(lì )执(zhí ),不(bú )听(tīng ),以(yǐ )状(zhuàng )白(bái )校(xiào )尉(wèi )徐(xú )傿(yān ),傿(yān )叹(tàn )息(xī )曰(yuē ):“此(cǐ )为(wéi )义(yì )也(yě )!”乃(nǎi )释(shì )之(zhī )。遂(suí )家(jiā )家(jiā )为(wéi )训(xùn )立(lì )祠(cí ),每(měi )有(yǒu )疾(jí )病(bìng ),辄(zhé )请(qǐng )祷(dǎo )求(qiú )福(fú )。蜀(shǔ )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )聂(niè )尚(shàng )代(dài )训(xùn )为(wéi )护(hù )羌(qiāng )校(xiào )尉(wèi ),欲(yù )以(yǐ )恩(ēn )怀(huái )诸(zhū )羌(qiāng ),乃(nǎi )遣(qiǎn )译(yì )使(shǐ )招(zhāo )呼(hū )迷(mí )唐(táng ),使(shǐ )还(hái )居(jū )大(dà )、小(xiǎo )榆(yú )谷(gǔ )。迷(mí )唐(táng )既(jì )还(hái ),遣(qiǎn )祖(zǔ )母(mǔ )卑(bēi )缺(quē )诣(yì )尚(shàng ),尚(shàng )自(zì )送(sòng )至(zhì )塞(sāi )下(xià ),为(wéi )设(shè )祖(zǔ )道(dào ),令(lìng )译(yì )田(tián )汜(sì )等(děng )五(wǔ )人(rén )护(hù )送(sòng )至(zhì )庐(lú )落(luò )。迷(mí )唐(táng )遂(suí )反(fǎn ),与(yǔ )诸(zhū )种(zhǒng )共(gòng )生(shēng )屠(tú )裂(liè )汜(sì )等(děng ),以(yǐ )血(xuè )盟(méng )诅(zǔ ),复(fù )寇(kòu )金(jīn )城(chéng )塞(sāi )。尚(shàng )坐(zuò )免(miǎn )。

孝(xiào )和(hé )皇(huáng )帝(dì )下(xià )永(yǒng )元(yuán )五(wǔ )年(nián )(癸(guǐ )巳(sì ),公(gōng )元(yuán )九(jiǔ )三(sān )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),乙(yǐ )亥(hài ),宗(zōng )祀(sì )明(míng )堂(táng ),登(dēng )灵(líng )台(tái ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

戊(wù )子(zǐ ),千(qiān )乘(chéng )贞(zhēn )王(wáng )伉(kàng )薨(hōng )。

辛(xīn )卯(mǎo ),封(fēng )皇(huáng )弟(dì )万(wàn )岁(suì )为(wéi )广(guǎng )宗(zōng )王(wáng )。

甲(jiǎ )寅(yín ),太(tài )傅(fù )邓(dèng )彪(biāo )薨(hōng )。

戊(wù )午(wǔ ),陇(lǒng )西(xī )地(dì )震(zhèn )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),壬(rén )子(zǐ ),绍(shào )封(fēng )阜(fù )陵(líng )殇(shāng )王(wáng )兄(xiōng )鲂(fáng )为(wéi )阜(fù )陵(líng )王(wáng )。

九(jiǔ )月(yuè ),辛(xīn )酉(yǒu ),广(guǎng )宗(zōng )殇(shāng )王(wáng )万(wàn )岁(suì )薨(hōng ),无(wú )子(zǐ ),国(guó )除(chú )。

初(chū ),窦(dòu )宪(xiàn )既(jì )立(lì )于(yú )除(chú )鞬(jiān )为(wéi )北(běi )单(dān )于(yú ),欲(yù )辅(fǔ )归(guī )北(běi )庭(tíng ),会(huì )宪(xiàn )诛(zhū )而(ér )止(zhǐ )。于(yú )除(chú )鞬(jiān )自(zì )畔(pàn )还(hái )北(běi ),诏(zhào )遣(qiǎn )将(jiāng )兵(bīng )长(zhǎng )史(shǐ )王(wáng )辅(fǔ )以(yǐ )千(qiān )馀(yú )骑(qí )与(yǔ )任(rèn )尚(shàng )共(gòng )追(zhuī )讨(tǎo ),斩(zhǎn )之(zhī ),破(pò )灭(miè )其(qí )众(zhòng )。耿(gěng )夔(kuí )之(zhī )破(pò )北(běi )匈(xiōng )奴(nú )也(yě ),鲜(xiān )卑(bēi )因(yīn )此(cǐ )转(zhuǎn )徙(xǐ )据(jù )其(qí )地(dì )。匈(xiōng )奴(nú )馀(yú )种(zhǒng )留(liú )者(zhě )尚(shàng )有(yǒu )十(shí )馀(yú )万(wàn )落(luò ),皆(jiē )自(zì )号(hào )鲜(xiān )卑(bēi );鲜(xiān )卑(bēi )就(jiù )此(cǐ )渐(jiàn )盛(shèng )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),辛(xīn )未(wèi ),太(tài )尉(wèi )尹(yǐn )睦(mù )薨(hōng )。十(shí )一(yī )月(yuè ),乙(yǐ )丑(chǒu ),太(tài )仆(pú )张(zhāng )酺(pú )为(wéi )太(tài )尉(wèi )。酺(pú )与(yǔ )尚(shàng )书(shū )张(zhāng )敏(mǐn )等(děng )奏(zòu )“射(shè )声(shēng )校(xiào )尉(wèi )曹(cáo )褒(bāo ),擅(shàn )制(zhì )汉(hàn )礼(lǐ ),破(pò )乱(luàn )圣(shèng )术(shù ),宜(yí )加(jiā )刑(xíng )诛(zhū )。”书(shū )凡(fán )五(wǔ )奏(zòu )。帝(dì )知(zhī )酺(pú )守(shǒu )学(xué )不(bú )通(tōng ),虽(suī )寝(qǐn )其(qí )奏(zòu ),而(ér )汉(hàn )礼(lǐ )遂(suí )不(bú )行(háng )。

是(shì )岁(suì ),武(wǔ )陵(líng )郡(jùn )兵(bīng )破(pò )叛(pàn )蛮(mán ),降(jiàng )之(zhī )。

梁(liáng )王(wáng )畅(chàng )与(yǔ )从(cóng )官(guān )卞(biàn )忌(jì )祠(cí )祭(jì )求(qiú )福(fú ),忌(jì )等(děng )谄(chǎn )媚(mèi )云(yún ):“神(shén )言(yán )王(wáng )当(dāng )为(wéi )天(tiān )子(zǐ )。”畅(chàng )与(yǔ )相(xiàng )应(yīng )答(dá ),为(wéi )有(yǒu )司(sī )所(suǒ )奏(zòu ),请(qǐng )征(zhēng )诣(yì )诏(zhào )狱(yù )。帝(dì )不(bú )许(xǔ ),但(dàn )削(xuē )成(chéng )武(wǔ )、单(dān )父(fù )二(èr )县(xiàn )。畅(chàng )惭(cán )惧(jù ),上(shàng )疏(shū )深(shēn )自(zì )刻(kè )责(zé )曰(yuē ):“臣(chén )天(tiān )性(xìng )狂(kuáng )愚(yú ),不(bú )知(zhī )防(fáng )禁(jìn ),自(zì )陷(xiàn )死(sǐ )罪(zuì ),分(fèn )伏(fú )显(xiǎn )诛(zhū )。陛(bì )下(xià )圣(shèng )德(dé ),枉(wǎng )法(fǎ )曲(qǔ )平(píng ),横(héng )贷(dài )赦(shè )臣(chén ),为(wéi )臣(chén )受(shòu )污(wū )。臣(chén )知(zhī )大(dà )贷(dài )不(bú )可(kě )再(zài )得(dé ),自(zì )誓(shì )束(shù )身(shēn )约(yuē )妻(qī )子(zǐ ),不(bú )敢(gǎn )复(fù )出(chū )入(rù )失(shī )绳(shéng )墨(mò ),不(bú )敢(gǎn )复(fù )有(yǒu )所(suǒ )横(héng )费(fèi ),租(zū )入(rù )有(yǒu )馀(yú ),乞(qǐ )裁(cái )食(shí )睢(suī )阳(yáng )、穀(yù )熟(shú )、虞(yú )、蒙(méng )、宁(níng )陵(líng )五(wǔ )县(xiàn ),还(hái )馀(yú )所(suǒ )食(shí )四(sì )县(xiàn )。臣(chén )畅(chàng )小(xiǎo )妻(qī )三(sān )十(shí )七(qī )人(rén ),其(qí )无(wú )子(zǐ )者(zhě ),愿(yuàn )还(hái )本(běn )家(jiā ),自(zì )选(xuǎn )择(zé )谨(jǐn )敕(chì )奴(nú )婢(bì )二(èr )百(bǎi )人(rén ),其(qí )馀(yú )所(suǒ )受(shòu )虎(hǔ )贲(bēn )、官(guān )骑(qí )及(jí )诸(zhū )工(gōng )技(jì )、鼓(gǔ )吹(chuī )、仓(cāng )头(tóu )、奴(nú )婢(bì )、兵(bīng )弩(nǔ )、厩(jiù )马(mǎ ),皆(jiē )上(shàng )还(hái )本(běn )署(shǔ )。臣(chén )畅(chàng )以(yǐ )骨(gǔ )肉(ròu )近(jìn )亲(qīn ),乱(luàn )圣(shèng )化(huà ),污(wū )清(qīng )流(liú ),既(jì )得(dé )生(shēng )活(huó ),诚(chéng )无(wú )心(xīn )面(miàn )目(mù )以(yǐ )凶(xiōng )恶(è )复(fù )居(jū )大(dà )宫(gōng ),食(shí )大(dà )国(guó ),张(zhāng )官(guān )属(shǔ ),藏(cáng )什(shí )物(wù ),愿(yuàn )陛(bì )下(xià )加(jiā )恩(ēn )开(kāi )许(xǔ )。”上(shàng )优(yōu )诏(zhào )不(bú )听(tīng )。

护(hù )羌(qiāng )校(xiào )尉(wèi )贯(guàn )友(yǒu )遣(qiǎn )译(yì )使(shǐ )构(gòu )离(lí )诸(zhū )羌(qiāng ),诱(yòu )以(yǐ )财(cái )货(huò ),由(yóu )是(shì )解(jiě )散(sàn )。乃(nǎi )遣(qiǎn )兵(bīng )出(chū )塞(sāi ),攻(gōng )迷(mí )唐(táng )于(yú )大(dà )、小(xiǎo )榆(yú )谷(gǔ ),获(huò )首(shǒu )虏(lǔ )八(bā )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),收(shōu )麦(mài )数(shù )万(wàn )斛(hú )。遂(suí )夹(jiá )逢(féng )留(liú )大(dà )河(hé )筑(zhù )城(chéng )坞(wù ),作(zuò )大(dà )航(háng ),造(zào )河(hé )桥(qiáo ),欲(yù )度(dù )兵(bīng )击(jī )迷(mí )唐(táng )。迷(mí )唐(táng )率(lǜ )部(bù )落(luò )远(yuǎn )徙(xǐ ),依(yī )赐(cì )支(zhī )河(hé )曲(qǔ )。

单(dān )于(yú )顿(dùn )屠(tú )何(hé )死(sǐ ),单(dān )于(yú )宣(xuān )弟(dì )安(ān )国(guó )立(lì )。安(ān )国(guó )初(chū )为(wéi )左(zuǒ )贤(xián )王(wáng ),无(wú )称(chēng )誉(yù );及(jí )为(wéi )单(dān )于(yú ),单(dān )于(yú )適(shì )之(zhī )子(zǐ )左(zuǒ )谷(gǔ )蠡(lí )王(wáng )师(shī )子(zǐ )以(yǐ )次(cì )转(zhuǎn )为(wéi )左(zuǒ )贤(xián )王(wáng )。师(shī )子(zǐ )素(sù )勇(yǒng )黠(xiá )多(duō )知(zhī ),前(qián )单(dān )于(yú )宣(xuān )及(jí )屯(tún )屠(tú )何(hé )皆(jiē )爱(ài )其(qí )气(qì )决(jué ),数(shù )遣(qiǎn )将(jiāng )兵(bīng )出(chū )塞(sāi ),掩(yǎn )击(jī )北(běi )庭(tíng ),还(hái ),受(shòu )赏(shǎng )赐(cì ),天(tiān )子(zǐ )亦(yì )加(jiā )殊(shū )异(yì )。由(yóu )是(shì )国(guó )中(zhōng )尽(jìn )敬(jìng )师(shī )子(zǐ )而(ér )不(bú )附(fù )安(ān )国(guó ),安(ān )国(guó )欲(yù )杀(shā )之(zhī )。诸(zhū )新(xīn )降(jiàng )胡(hú ),初(chū )在(zài )塞(sāi )外(wài )数(shù )为(wéi )师(shī )子(zǐ )所(suǒ )驱(qū )掠(luě ),多(duō )怨(yuàn )之(zhī )。安(ān )国(guó )因(yīn )是(shì )委(wěi )计(jì )降(jiàng )者(zhě ),与(yǔ )同(tóng )谋(móu )议(yì )。师(shī )子(zǐ )觉(jiào )其(qí )谋(móu ),乃(nǎi )别(bié )居(jū )五(wǔ )原(yuán )界(jiè ),每(měi )龙(lóng )庭(tíng )会(huì )议(yì ),师(shī )子(zǐ )辄(zhé )称(chēng )病(bìng )不(bú )往(wǎng )。度(dù )辽(liáo )将(jiāng )军(jūn )皇(huáng )甫(fǔ )稜(léng )知(zhī )之(zhī ),亦(yì )拥(yōng )护(hù )不(bú )遣(qiǎn ),单(dān )于(yú )怀(huái )愤(fèn )益(yì )甚(shèn )。

孝(xiào )和(hé )皇(huáng )帝(dì )下(xià )永(yǒng )元(yuán )六(liù )年(nián )(甲(jiǎ )午(wǔ ),公(gōng )元(yuán )九(jiǔ )四(sì )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),皇(huáng )甫(fǔ )稜(léng )免(miǎn ),以(yǐ )执(zhí )金(jīn )吾(wú )硃(zhū )徽(huī )行(háng )度(dù )辽(liáo )将(jiāng )军(jūn )。时(shí )单(dān )于(yú )与(yǔ )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )杜(dù )崇(chóng )不(bú )相(xiàng )平(píng ),乃(nǎi )上(shàng )书(shū )告(gào )崇(chóng );崇(chóng )讽(fěng )西(xī )河(hé )太(tài )守(shǒu )令(lìng )断(duàn )单(dān )于(yú )章(zhāng ),单(dān )于(yú )无(wú )由(yóu )自(zì )闻(wén )。崇(chóng )因(yīn )与(yǔ )硃(zhū )徽(huī )上(shàng )言(yán ):“南(nán )单(dān )于(yú )安(ān )国(guó ),疏(shū )远(yuǎn )故(gù )胡(hú ),亲(qīn )近(jìn )新(xīn )降(jiàng ),欲(yù )杀(shā )左(zuǒ )贤(xián )王(wáng )师(shī )子(zǐ )及(jí )左(zuǒ )台(tái )且(qiě )渠(qú )刘(liú )利(lì )等(děng );又(yòu ),右(yòu )部(bù )降(jiàng )者(zhě ),谋(móu )共(gòng )迫(pò )胁(xié )安(ān )国(guó )起(qǐ )兵(bīng )背(bèi )畔(pàn ),请(qǐng )西(xī )河(hé )、上(shàng )郡(jùn )、安(ān )定(dìng )为(wéi )之(zhī )儆(jǐng )备(bèi )。”帝(dì )下(xià )公(gōng )卿(qīng )议(yì ),皆(jiē )以(yǐ )为(wéi ):“蛮(mán )夷(yí )反(fǎn )覆(fù ),虽(suī )难(nán )测(cè )知(zhī ),然(rán )大(dà )兵(bīng )聚(jù )会(huì ),必(bì )未(wèi )敢(gǎn )动(dòng )摇(yáo )。今(jīn )宜(yí )遣(qiǎn )有(yǒu )方(fāng )略(luè )使(shǐ )者(zhě )之(zhī )单(dān )于(yú )庭(tíng ),与(yǔ )杜(dù )崇(chóng )、硃(zhū )徽(huī )及(jí )西(xī )河(hé )太(tài )守(shǒu )并(bìng )力(lì ),观(guān )其(qí )动(dòng )静(jìng )。如(rú )无(wú )它(tā )变(biàn ),可(kě )令(lìng )崇(chóng )等(děng )就(jiù )安(ān )国(guó )会(huì )其(qí )左(zuǒ )右(yòu )大(dà )臣(chén ),责(zé )其(qí )部(bù )众(zhòng )横(héng )暴(bào )为(wéi )边(biān )害(hài )者(zhě ),共(gòng )平(píng )罪(zuì )诛(zhū )。若(ruò )不(bú )从(cóng )命(mìng ),令(lìng )为(wéi )权(quán )时(shí )方(fāng )略(luè ),事(shì )毕(bì )之(zhī )后(hòu )。裁(cái )行(háng )赏(shǎng )赐(cì ),亦(yì )足(zú )以(yǐ )威(wēi )示(shì )百(bǎi )蛮(mán )。”帝(dì )从(cóng )之(zhī ),于(yú )是(shì )徽(huī )、崇(chóng )遂(suí )发(fā )兵(bīng )造(zào )其(qí )庭(tíng )。安(ān )国(guó )夜(yè )闻(wén )汉(hàn )军(jūn )至(zhì ),大(dà )惊(jīng ),弃(qì )帐(zhàng )而(ér )去(qù )。因(yīn )举(jǔ )兵(bīng )欲(yù )诛(zhū )师(shī )子(zǐ )。师(shī )子(zǐ )先(xiān )知(zhī ),乃(nǎi )悉(xī )将(jiāng )庐(lú )落(luò )入(rù )曼(màn )柏(bǎi )城(chéng ),安(ān )国(guó )追(zhuī )到(dào )城(chéng )下(xià ),门(mén )闭(bì ),不(bú )得(dé )入(rù )。硃(zhū )徽(huī )遣(qiǎn )吏(lì )晓(xiǎo )譬(pì )和(hé )之(zhī ),安(ān )国(guó )不(bú )听(tīng )。城(chéng )既(jì )不(bú )下(xià ),乃(nǎi )引(yǐn )兵(bīng )屯(tún )五(wǔ )原(yuán )。崇(chóng )、徽(huī )因(yīn )发(fā )诸(zhū )郡(jùn )骑(qí )追(zhuī )赴(fù )之(zhī )急(jí ),众(zhòng )皆(jiē )大(dà )恐(kǒng ),安(ān )国(guó )舅(jiù )骨(gǔ )都(dōu )侯(hóu )喜(xǐ )为(wéi )等(děng )虑(lǜ )并(bìng )被(bèi )诛(zhū ),乃(nǎi )格(gé )杀(shā )安(ān )国(guó ),立(lì )师(shī )子(zǐ )为(wéi )亭(tíng )独(dú )尸(shī )逐(zhú )侯(hóu )鞮(dī )单(dān )于(yú )。

己(jǐ )卯(mǎo ),司(sī )徒(tú )丁(dīng )鸿(hóng )薨(hōng )。

二(èr )月(yuè ),丁(dīng )未(wèi ),以(yǐ )司(sī )空(kōng )刘(liú )方(fāng )为(wéi )司(sī )徒(tú ),太(tài )常(cháng )张(zhāng )奋(fèn )为(wéi )司(sī )空(kōng )。

夏(xià ),五(wǔ )月(yuè ),城(chéng )阳(yáng )怀(huái )王(wáng )淑(shū )薨(hōng ),无(wú )子(zǐ ),国(guó )除(chú )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),京(jīng )师(shī )旱(hàn )。

西(xī )域(yù )都(dōu )护(hù )班(bān )超(chāo )发(fā )龟(guī )兹(zī )、鄯(shàn )善(shàn )等(děng )八(bā )国(guó )兵(bīng )合(hé )七(qī )万(wàn )馀(yú )人(rén )讨(tǎo )焉(yān )耆(qí ),到(dào )其(qí )城(chéng )下(xià ),诱(yòu )焉(yān )耆(qí )王(wáng )广(guǎng )、尉(wèi )犁(lí )王(wáng )泛(fàn )等(děng )于(yú )陈(chén )睦(mù )故(gù )城(chéng ),斩(zhǎn )之(zhī ),传(chuán )首(shǒu )京(jīng )师(shī );因(yīn )纵(zòng )兵(bīng )钞(chāo )掠(luě ),斩(zhǎn )首(shǒu )五(wǔ )千(qiān )馀(yú )级(jí ),获(huò )生(shēng )口(kǒu )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )人(rén ),更(gèng )立(lì )焉(yān )耆(qí )左(zuǒ )侯(hóu )元(yuán )孟(mèng )为(wéi )焉(yān )耆(qí )王(wáng )。超(chāo )留(liú )焉(yān )耆(qí )半(bàn )岁(suì ),慰(wèi )抚(fǔ )之(zhī )。于(yú )是(shì )西(xī )域(yù )五(wǔ )十(shí )馀(yú )国(guó )悉(xī )纳(nà )质(zhì )内(nèi )属(shǔ ),至(zhì )于(yú )海(hǎi )滨(bīn ),四(sì )万(wàn )里(lǐ )外(wài ),皆(jiē )重(zhòng )译(yì )贡(gòng )献(xiàn )。

南(nán )单(dān )于(yú )师(shī )子(zǐ )立(lì ),降(jiàng )胡(hú )五(wǔ )六(liù )百(bǎi )人(rén )夜(yè )袭(xí )师(shī )子(zǐ ),安(ān )集(jí )掾(yuàn )王(wáng )恬(tián )将(jiāng )卫(wèi )护(hù )士(shì )与(yǔ )战(zhàn ),破(pò )之(zhī )。于(yú )是(shì )降(jiàng )胡(hú )遂(suí )相(xiàng )惊(jīng )动(dòng ),十(shí )五(wǔ )部(bù )二(èr )十(shí )馀(yú )万(wàn )人(rén )皆(jiē )反(fǎn ),胁(xié )立(lì )前(qián )单(dān )于(yú )屯(tún )屠(tú )何(hé )子(zǐ )薁(yù )鞮(dī )日(rì )逐(zhú )王(wáng )逢(féng )侯(hóu )为(wéi )单(dān )于(yú ),遂(suí )杀(shā )略(luè )吏(lì )民(mín ),燔(fán )烧(shāo )邮(yóu )亭(tíng )、庐(lú )帐(zhàng ),将(jiāng )车(chē )重(zhòng )向(xiàng )朔(shuò )方(fāng ),欲(yù )度(dù )幕(mù )北(běi )。九(jiǔ )月(yuè ),癸(guǐ )丑(chǒu ),以(yǐ )光(guāng )禄(lù )勋(xūn )邓(dèng )鸿(hóng )行(háng )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )事(shì ),与(yǔ )越(yuè )骑(qí )校(xiào )尉(wèi )冯(féng )柱(zhù )、行(háng )度(dù )辽(liáo )将(jiāng )军(jūn )硃(zhū )徽(huī )将(jiāng )左(zuǒ )右(yòu )羽(yǔ )林(lín )、北(běi )军(jūn )五(wǔ )校(xiào )士(shì )及(jí )郡(jùn )国(guó )迹(jì )射(shè )、缘(yuán )边(biān )兵(bīng ),乌(wū )桓(huán )校(xiào )尉(wèi )任(rèn )尚(shàng )将(jiāng )乌(wū )桓(huán )、鲜(xiān )卑(bēi ),合(hé )四(sì )万(wàn )人(rén )讨(tǎo )之(zhī )。时(shí )南(nán )单(dān )于(yú )及(jí )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )杜(dù )崇(chóng )屯(tún )牧(mù )师(shī )城(chéng ),逢(féng )侯(hóu )将(jiāng )万(wàn )馀(yú )骑(qí )攻(gōng )围(wéi )之(zhī )。冬(dōng ),十(shí )一(yī )月(yuè ),邓(dèng )鸿(hóng )等(děng )至(zhì )美(měi )稷(jì ),逢(féng )侯(hóu )乃(nǎi )解(jiě )围(wéi )去(qù ),向(xiàng )满(mǎn )夷(yí )谷(gǔ )。南(nán )单(dān )于(yú )遣(qiǎn )子(zǐ )将(jiāng )万(wàn )骑(qí )及(jí )杜(dù )崇(chóng )所(suǒ )领(lǐng )四(sì )千(qiān )骑(qí ),与(yǔ )邓(dèng )鸿(hóng )等(děng )追(zhuī )击(jī )逢(féng )侯(hóu )于(yú )大(dà )城(chéng )塞(sāi ),斩(zhǎn )首(shǒu )四(sì )千(qiān )馀(yú )级(jí )。任(rèn )尚(shàng )率(lǜ )鲜(xiān )卑(bēi )、乌(wū )桓(huán )要(yào )击(jī )逢(féng )侯(hóu )于(yú )满(mǎn )夷(yí )谷(gǔ ),复(fù )大(dà )破(pò )之(zhī ),前(qián )后(hòu )凡(fán )斩(zhǎn )万(wàn )七(qī )千(qiān )馀(yú )级(jí )。逢(féng )侯(hóu )遂(suí )率(lǜ )众(zhòng )出(chū )塞(sāi ),汉(hàn )兵(bīng )不(bú )能(néng )追(zhuī )而(ér )还(hái )。

以(yǐ )大(dà )司(sī )农(nóng )陈(chén )宠(chǒng )为(wéi )廷(tíng )尉(wèi )。宠(chǒng )性(xìng )仁(rén )矜(jīn ),数(shù )议(yì )疑(yí )狱(yù ),每(měi )附(fù )经(jīng )典(diǎn ),务(wù )从(cóng )宽(kuān )恕(shù ),刻(kè )敝(bì )之(zhī )风(fēng ),于(yú )此(cǐ )少(shǎo )衰(shuāi )。

帝(dì )以(yǐ )尚(shàng )书(shū )令(lìng )江(jiāng )夏(xià )黄(huáng )香(xiāng )为(wéi )东(dōng )郡(jùn )太(tài )守(shǒu ),香(xiāng )辞(cí )以(yǐ ):“典(diǎn )郡(jùn )从(cóng )政(zhèng ),才(cái )非(fēi )所(suǒ )宜(yí ),乞(qǐ )留(liú )备(bèi )冗(rǒng )官(guān ),赐(cì )以(yǐ )督(dū )责(zé )小(xiǎo )职(zhí ),任(rèn )之(zhī )宫(gōng )台(tái )烦(fán )事(shì )。”帝(dì )乃(nǎi )复(fù )留(liú )香(xiāng )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng ),增(zēng )秩(zhì )二(èr )千(qiān )石(shí ),甚(shèn )见(jiàn )亲(qīn )重(zhòng )。香(xiāng )亦(yì )祗(zhī )勤(qín )物(wù )务(wù ),忧(yōu )公(gōng )如(rú )家(jiā )。

孝(xiào )和(hé )皇(huáng )帝(dì )下(xià )永(yǒng )元(yuán )七(qī )年(nián )(乙(yǐ )未(wèi ),公(gōng )元(yuán )九(jiǔ )五(wǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),邓(dèng )鸿(hóng )等(děng )军(jūn )还(hái ),冯(féng )柱(zhù )将(jiāng )虎(hǔ )牙(yá )营(yíng )留(liú )屯(tún )五(wǔ )原(yuán )。鸿(hóng )坐(zuò )逗(dòu )留(liú )失(shī )利(lì ),下(xià )狱(yù )死(sǐ )。后(hòu )帝(dì )知(zhī )硃(zhū )徽(huī )、杜(dù )崇(chóng )失(shī )胡(hú )和(hé ),又(yòu )禁(jìn )其(qí )上(shàng )书(shū ),以(yǐ )致(zhì )胡(hú )反(fǎn ),皆(jiē )征(zhēng )下(xià )狱(yù )死(sǐ )。夏(xià ),四(sì )月(yuè ),辛(xīn )亥(hài )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),乙(yǐ )巳(sì ),易(yì )阳(yáng )地(dì )裂(liè )。

九(jiǔ )月(yuè ),癸(guǐ )卯(mǎo ),京(jīng )师(shī )地(dì )震(zhèn )。

乐(lè )成(chéng )王(wáng )党(dǎng )坐(zuò )贼(zéi )杀(shā )人(rén ),削(xuē )东(dōng )光(guāng )、鄡(qiāo )二(èr )县(xiàn )。

孝(xiào )和(hé )皇(huáng )帝(dì )下(xià )永(yǒng )元(yuán )八(bā )年(nián )(丙(bǐng )申(shēn ),公(gōng )元(yuán )九(jiǔ )六(liù )年(nián ))

春(chūn ),二(èr )月(yuè ),立(lì )贵(guì )人(rén )阴(yīn )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu )。后(hòu ),识(shí )之(zhī )曾(céng )孙(sūn )也(yě )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),癸(guǐ )亥(hài ),乐(lè )成(chéng )靖(jìng )王(wáng )党(dǎng )薨(hōng )。子(zǐ )哀(āi )王(wáng )崇(chóng )立(lì ),寻(xún )薨(hōng ),无(wú )子(zǐ ),国(guó )除(chú )。

五(wǔ )月(yuè ),河(hé )内(nèi )、陈(chén )留(liú )蝗(huáng )。

南(nán )匈(xiōng )奴(nú )右(yòu )温(wēn )禺(yú )犊(dú )王(wáng )乌(wū )居(jū )战(zhàn )畔(pàn )出(chū )塞(sāi )。秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),度(dù )辽(liáo )将(jiāng )军(jūn )庞(páng )奋(fèn )、越(yuè )骑(qí )校(xiào )尉(wèi )冯(féng )柱(zhù )追(zhuī )击(jī )破(pò )之(zhī ),徙(xǐ )其(qí )馀(yú )众(zhòng )及(jí )诸(zhū )降(jiàng )胡(hú )二(èr )万(wàn )馀(yú )人(rén )于(yú )安(ān )定(dìng )、北(běi )地(dì )。

东(dōng )师(shī )后(hòu )部(bù )王(wáng )涿(zhuō )鞮(dī )反(fǎn ),击(jī )前(qián )王(wáng )尉(wèi )毕(bì )大(dà ),获(huò )其(qí )妻(qī )子(zǐ )。

九(jiǔ )月(yuè ),京(jīng )师(shī )蝗(huáng )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),乙(yǐ )丑(chǒu ),北(běi )海(hǎi )王(wáng )威(wēi )以(yǐ )非(fēi )敬(jìng )王(wáng )子(zǐ ),又(yòu )坐(zuò )诽(fěi )谤(bàng ),自(zì )杀(shā )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),辛(xīn )亥(hài ),陈(chén )敬(jìng )王(wáng )羡(xiàn )薨(hōng )。

丁(dīng )巳(sì ),南(nán )宫(gōng )宣(xuān )室(shì )殿(diàn )火(huǒ )。

护(hù )羌(qiāng )校(xiào )尉(wèi )贯(guàn )友(yǒu )卒(zú ),以(yǐ )汉(hàn )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )史(shǐ )充(chōng )代(dài )之(zhī )。充(chōng )至(zhì ),遂(suí )发(fā )湟(huáng )中(zhōng )羌(qiāng )、胡(hú )出(chū )塞(sāi )击(jī )迷(mí )唐(táng )。迷(mí )唐(táng )迎(yíng )败(bài )充(chōng )兵(bīng ),杀(shā )数(shù )百(bǎi )人(rén )。充(chōng )坐(zuò )征(zhēng ),以(yǐ )代(dài )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )吴(wú )祉(zhǐ )代(dài )之(zhī )。

孝(xiào )和(hé )皇(huáng )帝(dì )下(xià )永(yǒng )元(yuán )九(jiǔ )年(nián )(丁(dīng )酉(yǒu ),公(gōng )元(yuán )九(jiǔ )七(qī )年(nián ))

春(chūn ),三(sān )月(yuè ),庚(gēng )辰(chén ),陇(lǒng )西(xī )地(dì )震(zhèn )。

癸(guǐ )巳(sì ),济(jì )南(nán )安(ān )王(wáng )康(kāng )薨(hōng )。

西(xī )域(yù )长(zhǎng )史(shǐ )王(wáng )林(lín )击(jī )车(chē )师(shī )后(hòu )王(wáng ),斩(zhǎn )之(zhī )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo ),封(fēng )乐(lè )成(chéng )王(wáng )党(dǎng )子(zǐ )巡(xún )为(wéi )乐(lè )成(chéng )王(wáng )。

五(wǔ )月(yuè ),封(fēng )皇(huáng )后(hòu )父(fù )屯(tún )骑(qí )校(xiào )尉(wèi )阴(yīn )纲(gāng )为(wéi )吴(wú )防(fáng )侯(hóu ),以(yǐ )特(tè )进(jìn )就(jiù )第(dì )。

六(liù )月(yuè ),旱(hàn ),蝗(huáng )。

秋(qiū ),八(bā )月(yuè ),鲜(xiān )卑(bēi )寇(kòu )肥(féi )如(rú ),辽(liáo )东(dōng )太(tài )守(shǒu )祭(jì )参(cān )坐(zuò )沮(jǔ )败(bài ),下(xià )狱(yù )死(sǐ )。

闰(rùn )月(yuè ),辛(xīn )巳(sì ),皇(huáng )太(tài )后(hòu )窦(dòu )氏(shì )崩(bēng )。初(chū ),梁(liáng )贵(guì )人(rén )既(jì )死(sǐ ),宫(gōng )省(shěng )事(shì )秘(mì ),莫(mò )有(yǒu )知(zhī )帝(dì )为(wéi )梁(liáng )氏(shì )出(chū )者(zhě )。舞(wǔ )阴(yīn )公(gōng )主(zhǔ )子(zǐ )梁(liáng )扈(hù )遣(qiǎn )从(cóng )兄(xiōng )襢(tǎn )奏(zòu )记(jì )三(sān )府(fǔ ),以(yǐ )为(wéi )“汉(hàn )家(jiā )旧(jiù )典(diǎn ),崇(chóng )贵(guì )母(mǔ )氏(shì ),而(ér )梁(liáng )贵(guì )人(rén )亲(qīn )育(yù )圣(shèng )躬(gōng ),不(bú )蒙(méng )尊(zūn )号(hào ),求(qiú )得(dé )申(shēn )议(yì )。”太(tài )尉(wèi )张(zhāng )酺(pú )言(yán )状(zhuàng ),帝(dì )感(gǎn )恸(tòng )良(liáng )久(jiǔ ),曰(yuē ):“于(yú )君(jūn )意(yì )若(ruò )何(hé )?”酺(pú )请(qǐng )追(zhuī )上(shàng )尊(zūn )号(hào ),存(cún )录(lù )诸(zhū )舅(jiù )。帝(dì )从(cóng )之(zhī ),会(huì )贵(guì )人(rén )姊(zǐ )南(nán )阳(yáng )樊(fán )调(diào )妻(qī )嫕(yì )上(shàng )书(shū )自(zì )讼(sòng )曰(yuē ):“妾(qiè )父(fù )竦(sǒng )冤(yuān )死(sǐ )牢(láo )狱(yù ),骸(hái )骨(gǔ )不(bú )掩(yǎn );母(mǔ )氏(shì )年(nián )逾(yú )七(qī )十(shí ),及(jí )弟(dì )棠(táng )等(děng )远(yuǎn )在(zài )绝(jué )域(yù ),不(bú )知(zhī )死(sǐ )生(shēng )。愿(yuàn )乞(qǐ )收(shōu )竦(sǒng )朽(xiǔ )骨(gǔ ),使(shǐ )母(mǔ )、弟(dì )得(dé )归(guī )本(běn )郡(jùn )。”帝(dì )引(yǐn )见(jiàn )嫕(yì ),乃(nǎi )知(zhī )贵(guì )人(rén )枉(wǎng )殁(mò )之(zhī )状(zhuàng )。三(sān )公(gōng )上(shàng )奏(zòu ),“请(qǐng )依(yī )光(guāng )武(wǔ )黜(chù )吕(lǚ )太(tài )后(hòu )故(gù )事(shì ),贬(biǎn )窦(dòu )太(tài )后(hòu )尊(zūn )号(hào ),不(bú )宜(yí )合(hé )葬(zàng )先(xiān )帝(dì ),”百(bǎi )官(guān )亦(yì )多(duō )上(shàng )言(yán )者(zhě )。帝(dì )手(shǒu )诏(zhào )曰(yuē ):“窦(dòu )氏(shì )虽(suī )不(bú )遵(zūn )法(fǎ )度(dù ),而(ér )太(tài )后(hòu )常(cháng )自(zì )减(jiǎn )损(sǔn )。朕(zhèn )奉(fèng )事(shì )十(shí )年(nián ),深(shēn )惟(wéi )大(dà )义(yì ),礼(lǐ ),臣(chén )子(zǐ )无(wú )贬(biǎn )尊(zūn )上(shàng )之(zhī )文(wén ),恩(ēn )不(bú )忍(rěn )离(lí ),义(yì )不(bú )忍(rěn )亏(kuī )。案(àn )前(qián )世(shì ),上(shàng )官(guān )太(tài )后(hòu )亦(yì )无(wú )降(jiàng )黜(chù ),其(qí )勿(wù )复(fù )议(yì )。”丙(bǐng )申(shēn ),葬(zàng )章(zhāng )德(dé )皇(huáng )后(hòu )。

烧(shāo )当(dāng )羌(qiāng )迷(mí )唐(táng )率(lǜ )众(zhòng )八(bā )千(qiān )人(rén )寇(kòu )陇(lǒng )西(xī ),胁(xié )塞(sāi )内(nèi )诸(zhū )种(zhǒng )羌(qiāng )合(hé )步(bù )骑(qí )三(sān )万(wàn )人(rén )击(jī )破(pò )陇(lǒng )西(xī )兵(bīng ),杀(shā )大(dà )夏(xià )长(zhǎng )。诏(zhào )遣(qiǎn )行(háng )征(zhēng )西(xī )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )尚(shàng )、越(yuè )骑(qí )校(xiào )尉(wèi )赵(zhào )世(shì )副(fù )之(zhī ),将(jiāng )汉(hàn )兵(bīng )、羌(qiāng )、胡(hú )共(gòng )三(sān )万(wàn )人(rén )讨(tǎo )之(zhī )。尚(shàng )屯(tún )狄(dí )道(dào ),世(shì )屯(tún )枹(bāo )罕(hǎn );尚(shàng )遣(qiǎn )司(sī )马(mǎ )寇(kòu )盱(xū )监(jiān )诸(zhū )郡(jùn )兵(bīng ),四(sì )面(miàn )并(bìng )会(huì )。迷(mí )唐(táng )惧(jù ),充(chōng )老(lǎo )弱(ruò ),奔(bēn )入(rù )临(lín )洮(táo )南(nán )。尚(shàng )等(děng )追(zhuī )至(zhì )高(gāo )山(shān ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )虏(lǔ )千(qiān )馀(yú )人(rén ),迷(mí )唐(táng )引(yǐn )去(qù ),汉(hàn )兵(bīng )死(sǐ )伤(shāng )亦(yì )多(duō ),不(bú )能(néng )复(fù )追(zhuī )。乃(nǎi )还(hái )。

九(jiǔ )月(yuè ),庚(gēng )申(shēn ),司(sī )徒(tú )刘(liú )方(fāng )策(cè )免(miǎn ),自(zì )杀(shā )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),追(zhuī )尊(zūn )梁(liáng )贵(guì )人(rén )为(wéi )皇(huáng )太(tài )后(hòu ),谥(shì )曰(yuē )恭(gōng )怀(huái ),追(zhuī )服(fú )丧(sàng )制(zhì )。冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),乙(yǐ )酉(yǒu ),改(gǎi )葬(zàng )梁(liáng )太(tài )后(hòu )及(jí )其(qí )姊(zǐ )大(dà )贵(guì )人(rén )于(yú )西(xī )陵(líng )。擢(zhuó )樊(fán )调(diào )为(wéi )羽(yǔ )林(lín )左(zuǒ )监(jiān )。追(zhuī )封(fēng )谥(shì )皇(huáng )太(tài )后(hòu )父(fù )竦(sǒng )为(wéi )褒(bāo )亲(qīn )愍(mǐn )侯(hóu ),遣(qiǎn )使(shǐ )迎(yíng )其(qí )丧(sàng ),葬(zàng )于(yú )恭(gōng )怀(huái )皇(huáng )后(hòu )陵(líng )傍(bàng )。征(zhēng )还(hái )竦(sǒng )妻(qī )子(zǐ );封(fēng )子(zǐ )棠(táng )为(wéi )乐(lè )平(píng )侯(hóu ),棠(táng )弟(dì )雍(yōng )为(wéi )乘(chéng )氏(shì )侯(hóu ),雍(yōng )弟(dì )翟(zhái )为(wéi )单(dān )父(fù )侯(hóu ),位(wèi )皆(jiē )特(tè )进(jìn ),赏(shǎng )赐(cì )以(yǐ )巨(jù )万(wàn )计(jì ),宠(chǒng )遇(yù )光(guāng )于(yú )当(dāng )世(shì ),梁(liáng )氏(shì )自(zì )此(cǐ )盛(shèng )矣(yǐ )。

清(qīng )河(hé )王(wáng )庆(qìng )始(shǐ )敢(gǎn )求(qiú )上(shàng )母(mǔ )宋(sòng )贵(guì )人(rén )冢(zhǒng ),帝(dì )许(xǔ )之(zhī ),诏(zhào )太(tài )官(guān )四(sì )时(shí )给(gěi )祭(jì )具(jù )。庆(qìng )垂(chuí )涕(tì )曰(yuē ):“生(shēng )虽(suī )不(bú )获(huò )供(gòng )养(yǎng ),终(zhōng )得(dé )奉(fèng )祭(jì )祀(sì ),私(sī )愿(yuàn )足(zú )矣(yǐ )!”欲(yù )求(qiú )作(zuò )祠(cí )堂(táng ),恐(kǒng )有(yǒu )自(zì )同(tóng )恭(gōng )怀(huái )梁(liáng )后(hòu )之(zhī )嫌(xián ),遂(suí )不(bú )敢(gǎn )言(yán ),常(cháng )泣(qì )向(xiàng )左(zuǒ )右(yòu ),以(yǐ )为(wéi )没(méi )齿(chǐ )之(zhī )恨(hèn )。后(hòu )上(shàng )言(yán ):“外(wài )祖(zǔ )母(mǔ )王(wáng )年(nián )老(lǎo ),乞(qǐ )诣(yì )雒(luò )阳(yáng )疗(liáo )疾(jí )。”于(yú )是(shì )诏(zhào )宋(sòng )氏(shì )悉(xī )归(guī )京(jīng )师(shī ),除(chú )庆(qìng )舅(jiù )衍(yǎn )、俊(jùn )、盖(gài )、暹(xiān )等(děng )皆(jiē )为(wéi )郎(láng )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),癸(guǐ )卯(mǎo ),以(yǐ )光(guāng )禄(lù )勋(xūn )河(hé )南(nán )吕(lǚ )盖(gài )为(wéi )司(sī )徒(tú )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),丙(bǐng )寅(yín ),司(sī )空(kōng )张(zhāng )奋(fèn )罢(bà )。壬(rén )申(shēn ),以(yǐ )太(tài )仆(pú )韩(hán )稜(léng )为(wéi )司(sī )空(kōng )。

西(xī )域(yù )都(dōu )护(hù )定(dìng )远(yuǎn )侯(hóu )班(bān )超(chāo )遣(qiǎn )掾(yuàn )甘(gān )英(yīng )使(shǐ )大(dà )秦(qín )、条(tiáo )支(zhī ),穷(qióng )西(xī )海(hǎi ),皆(jiē )前(qián )世(shì )所(suǒ )不(bú )至(zhì ),莫(mò )不(bú )备(bèi )其(qí )风(fēng )土(tǔ ),传(chuán )其(qí )珍(zhēn )怪(guài )焉(yān )。及(jí )安(ān )息(xī )西(xī )界(jiè ),临(lín )大(dà )海(hǎi ),欲(yù )度(dù ),船(chuán )人(rén )谓(wèi )英(yīng )曰(yuē ):“海(hǎi )水(shuǐ )广(guǎng )大(dà ),往(wǎng )来(lái )者(zhě )逢(féng )善(shàn )风(fēng ),三(sān )月(yuè )乃(nǎi )得(dé )度(dù ),若(ruò )遇(yù )迟(chí )风(fēng ),亦(yì )有(yǒu )二(èr )岁(suì )者(zhě )。故(gù )入(rù )海(hǎi ),人(rén )皆(jiē )赍(jī )三(sān )岁(suì )粮(liáng )。海(hǎi )中(zhōng )善(shàn )使(shǐ )人(rén )思(sī )土(tǔ )恋(liàn )慕(mù ),数(shù )有(yǒu )死(sǐ )亡(wáng )者(zhě )。”英(yīng )乃(nǎi )止(zhǐ )。

孝(xiào )和(hé )皇(huáng )帝(dì )下(xià )永(yǒng )元(yuán )十(shí )年(nián )(戊(wù )戌(xū ),公(gōng )元(yuán )九(jiǔ )八(bā )年(nián ))

夏(xià ),五(wǔ )月(yuè ),京(jīng )师(shī )大(dà )水(shuǐ )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),己(jǐ )巳(sì ),司(sī )空(kōng )韩(hán )稜(léng )薨(hōng )。八(bā )月(yuè ),丙(bǐng )子(zǐ ),以(yǐ )太(tài )常(cháng )太(tài )山(shān )巢(cháo )堪(kān )为(wéi )司(sī )空(kōng )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),五(wǔ )州(zhōu )雨(yǔ )水(shuǐ )。

行(háng )征(zhēng )西(xī )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )尚(shàng )、越(yuè )骑(qí )校(xiào )尉(wèi )赵(zhào )世(shì )坐(zuò )畏(wèi )懦(nuò )征(zhēng ),下(xià )狱(yù ),免(miǎn )。谒(yè )者(zhě )王(wáng )信(xìn )领(lǐng )尚(shàng )或(huò )屯(tún )枹(bāo )罕(hǎn ),谒(yè )者(zhě )耿(gěng )谭(tán )领(lǐng )世(shì )营(yíng )屯(tún )白(bái )石(shí )。谭(tán )乃(nǎi )设(shè )购(gòu )赏(shǎng ),诸(zhū )种(zhǒng )颇(pō )来(lái )内(nèi )附(fù ),迷(mí )唐(táng )恐(kǒng ),乃(nǎi )请(qǐng )降(jiàng );信(xìn )、谭(tán )遂(suí )受(shòu )降(jiàng )罢(bà )兵(bīng )。十(shí )二(èr )月(yuè ),迷(mí )唐(táng )等(děng )率(lǜ )种(zhǒng )人(rén )诣(yì )阙(què )贡(gòng )献(xiàn )。

戊(wù )寅(yín ),梁(liáng )节(jiē )王(wáng )畅(chàng )薨(hōng )。初(chū ),居(jū )巢(cháo )侯(hóu )刘(liú )般(bān )薨(hōng ),子(zǐ )恺(kǎi )当(dāng )嗣(sì ),称(chēng )父(fù )遗(yí )意(yì ),让(ràng )其(qí )弟(dì )宪(xiàn ),遁(dùn )逃(táo )久(jiǔ )之(zhī ),有(yǒu )司(sī )奏(zòu )请(qǐng )绝(jué )恺(kǎi )国(guó )。肃(sù )宗(zōng )美(měi )其(qí )义(yì ),特(tè )优(yōu )假(jiǎ )之(zhī ),凯(kǎi )犹(yóu )不(bú )出(chū )。积(jī )十(shí )馀(yú )岁(suì ),有(yǒu )司(sī )复(fù )奏(zòu )之(zhī ),侍(shì )中(zhōng )贾(jiǎ )逵(kuí )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“孔(kǒng )子(zǐ )称(chēng )‘能(néng )以(yǐ )礼(lǐ )让(ràng )为(wéi )国(guó )乎(hū )何(hé )有(yǒu )’。有(yǒu )司(sī )不(bú )原(yuán )乐(lè )善(shàn )之(zhī )心(xīn ),而(ér )绳(shéng )以(yǐ )循(xún )常(cháng )之(zhī )法(fǎ ),惧(jù )非(fēi )长(zhǎng )克(kè )让(ràng )之(zhī )风(fēng ),成(chéng )含(hán )弘(hóng )之(zhī )化(huà )也(yě )。”帝(dì )纳(nà )之(zhī ),下(xià )诏(zhào )曰(yuē ):“王(wáng )法(fǎ )崇(chóng )善(shàn ),成(chéng )人(rén )之(zhī )美(měi ),其(qí )听(tīng )宪(xiàn )嗣(sì )爵(jué )。遭(zāo )事(shì )之(zhī )宜(yí ),后(hòu )不(bú )得(dé )以(yǐ )为(wéi )比(bǐ )。”乃(nǎi )征(zhēng )恺(kǎi ),拜(bài )为(wéi )郎(láng )。

南(nán )单(dān )于(yú )师(shī )子(zǐ )死(sǐ ),单(dān )于(yú )长(zhǎng )之(zhī )子(zǐ )檀(tán )立(lì ),为(wéi )万(wàn )氏(shì )尸(shī )逐(zhú )鞮(dī )单(dān )于(yú )。

孝(xiào )和(hé )皇(huáng )帝(dì )下(xià )永(yǒng )元(yuán )十(shí )一(yī )年(nián )(己(jǐ )亥(hài ),公(gōng )元(yuán )九(jiǔ )九(jiǔ )年(nián ))

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),丙(bǐng )寅(yín ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

帝(dì )因(yīn )朝(cháo )会(huì ),召(zhào )见(jiàn )诸(zhū )儒(rú ),使(shǐ )中(zhōng )大(dà )夫(fū )鲁(lǔ )丕(pī )与(yǔ )侍(shì )中(zhōng )贾(jiǎ )逵(kuí )、尚(shàng )书(shū )令(lìng )黄(huáng )香(xiāng )等(děng )相(xiàng )难(nán )数(shù )事(shì ),帝(dì )善(shàn )丕(pī )说(shuō ),罢(bà )朝(cháo ),特(tè )赐(cì )衣(yī )冠(guàn )。丕(pī )因(yīn )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )说(shuō )经(jīng )者(zhě ),传(chuán )先(xiān )师(shī )之(zhī )言(yán ),非(fēi )从(cóng )己(jǐ )出(chū ),不(bú )得(dé )相(xiàng )让(ràng );相(xiàng )让(ràng )则(zé )道(dào )不(bú )明(míng ),若(ruò )规(guī )矩(jǔ )权(quán )衡(héng )之(zhī )不(bú )可(kě )枉(wǎng )也(yě )。难(nán )者(zhě )必(bì )明(míng )其(qí )据(jù ),说(shuō )者(zhě )务(wù )立(lì )其(qí )义(yì ),浮(fú )华(huá )无(wú )用(yòng )之(zhī )言(yán ),不(bú )陈(chén )于(yú )前(qián ),故(gù )精(jīng )思(sī )不(bú )劳(láo )而(ér )道(dào )术(shù )愈(yù )章(zhāng )。法(fǎ )异(yì )者(zhě )各(gè )令(lìng )自(zì )说(shuō )师(shī )法(fǎ ),博(bó )观(guān )其(qí )义(yì ),无(wú )令(lìng )刍(chú )荛(ráo )以(yǐ )言(yán )得(dé )罪(zuì ),幽(yōu )远(yuǎn )独(dú )有(yǒu )遗(yí )失(shī )也(yě )。”

孝(xiào )和(hé )皇(huáng )帝(dì )下(xià )永(yǒng )元(yuán )十(shí )二(èr )年(nián )(庚(gēng )子(zǐ ),公(gōng )元(yuán )一(yī )零(líng )零(líng )年(nián ))

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),戊(wù )辰(chén ),秭(zǐ )归(guī )山(shān )崩(bēng )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),辛(xīn )亥(hài )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

九(jiǔ )月(yuè ),戊(wù )午(wǔ ),太(tài )尉(wèi )张(zhāng )酺(pú )免(miǎn )。丙(bǐng )寅(yín ),以(yǐ )大(dà )司(sī )农(nóng )张(zhāng )禹(yǔ )为(wéi )太(tài )尉(wèi )。

烧(shāo )当(dāng )羌(qiāng )豪(háo )迷(mí )唐(táng )既(jì )入(rù )朝(cháo )。其(qí )馀(yú )种(zhǒng )人(rén )不(bú )满(mǎn )二(èr )千(qiān ),饥(jī )窘(jiǒng )不(bú )立(lì ),入(rù )居(jū )金(jīn )城(chéng )。帝(dì )令(lìng )迷(mí )唐(táng )将(jiāng )其(qí )种(zhǒng )人(rén )还(hái )大(dà )、小(xiǎo )榆(yú )谷(gǔ );迷(mí )唐(táng )以(yǐ )汉(hàn )作(zuò )河(hé )桥(qiáo ),兵(bīng )来(lái )无(wú )常(cháng ),故(gù )地(dì )不(bú )可(kě )复(fù )居(jū ),辞(cí )以(yǐ )种(zhǒng )人(rén )饥(jī )饿(è ),不(bú )肯(kěn )远(yuǎn )出(chū )。护(hù )羌(qiāng )校(xiào )尉(wèi )吴(wú )祉(zhǐ )等(děng )多(duō )赐(cì )迷(mí )唐(táng )金(jīn )帛(bó ),令(lìng )籴(dí )谷(gǔ )市(shì )畜(chù )。促(cù )使(shǐ )出(chū )塞(sāi ),种(zhǒng )人(rén )更(gèng )怀(huái )猜(cāi )惊(jīng )。是(shì )岁(suì ),迷(mí )唐(táng )复(fù )叛(pàn ),胁(xié )将(jiāng )湟(huáng )中(zhōng )诸(zhū )胡(hú )寇(kòu )钞(chāo )而(ér )去(qù ),王(wáng )信(xìn )、耿(gěng )谭(tán )、吴(wú )祉(zhǐ )皆(jiē )坐(zuò )征(zhēng )。

孝(xiào )和(hé )皇(huáng )帝(dì )下(xià )永(yǒng )元(yuán )十(shí )三(sān )年(nián )(辛(xīn )丑(chǒu ),公(gōng )元(yuán )一(yī )零(líng )一(yī )年(nián ))

秋(qiū ),八(bā )月(yuè ),己(jǐ )亥(hài ),北(běi )宫(gōng )盛(shèng )馔(zhuàn )门(mén )阁(gé )火(huǒ )。

迷(mí )唐(táng )复(fù )还(hái )赐(cì )支(zhī )河(hé )曲(qǔ ),将(jiāng )兵(bīng )向(xiàng )塞(sāi )。护(hù )羌(qiāng )校(xiào )尉(wèi )周(zhōu )鲔(wěi )与(yǔ )金(jīn )城(chéng )太(tài )守(shǒu )侯(hóu )霸(bà )及(jí )诸(zhū )郡(jùn )兵(bīng )、属(shǔ )国(guó )羌(qiāng )、胡(hú )合(hé )三(sān )万(wàn )人(rén )出(chū )塞(sāi )至(zhì )允(yǔn )川(chuān )。侯(hóu )霸(bà )击(jī )破(pò )迷(mí )唐(táng ),种(zhǒng )人(rén )瓦(wǎ )解(jiě ),降(jiàng )者(zhě )六(liù )千(qiān )馀(yú )口(kǒu ),分(fèn )徙(xǐ )汉(hàn )阳(yáng )、安(ān )定(dìng )、陇(lǒng )西(xī )。迷(mí )唐(táng )遂(suí )弱(ruò ),远(yuǎn )逾(yú )赐(cì )支(zhī )河(hé )首(shǒu ),依(yī )发(fā )羌(qiāng )居(jū )。久(jiǔ )之(zhī ),病(bìng )死(sǐ ),其(qí )子(zǐ )来(lái )降(jiàng ),户(hù )不(bú )满(mǎn )数(shù )十(shí )。

荆(jīng )州(zhōu )雨(yǔ )水(shuǐ )。

冬(dōng ),十(shí )一(yī )月(yuè ),丙(bǐng )辰(chén ),诏(zhào )曰(yuē ):“幽(yōu )、并(bìng )、凉(liáng )州(zhōu )户(hù )口(kǒu )率(lǜ )少(shǎo ),边(biān )役(yì )众(zhòng )剧(jù ),束(shù )脩(yǒu )良(liáng )吏(lì )进(jìn )仕(shì )路(lù )狭(xiá )。抚(fǔ )接(jiē )夷(yí )狄(dí ),以(yǐ )人(rén )为(wéi )本(běn ),其(qí )令(lìng )缘(yuán )边(biān )郡(jùn )口(kǒu )十(shí )万(wàn )以(yǐ )上(shàng ),岁(suì )举(jǔ )孝(xiào )廉(lián )一(yī )人(rén ),不(bú )满(mǎn )十(shí )万(wàn ),二(èr )岁(suì )举(jǔ )一(yī )人(rén ),五(wǔ )万(wàn )以(yǐ )下(xià ),三(sān )岁(suì )举(jǔ )一(yī )人(rén )。”鲜(xiān )卑(bēi )寇(kòu )右(yòu )北(běi )平(píng ),遂(suí )入(rù )渔(yú )阳(yáng ),渔(yú )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )击(jī )破(pò )之(zhī )。

戊(wù )辰(chén ),司(sī )徒(tú )吕(lǚ )盖(gài )以(yǐ )老(lǎo )病(bìng )致(zhì )仕(shì )。

巫(wū )蛮(mán )许(xǔ )圣(shèng )以(yǐ )郡(jùn )收(shōu )税(shuì )不(bú )均(jūn ),怨(yuàn )恨(hèn ),遂(suí )反(fǎn );辛(xīn )卯(mǎo ),寇(kòu )南(nán )郡(jùn )。

孝(xiào )和(hé )皇(huáng )帝(dì )下(xià )永(yǒng )元(yuán )十(shí )四(sì )年(nián )(壬(rén )寅(yín ),公(gōng )元(yuán )一(yī )零(líng )二(èr )年(nián ))

春(chūn ),安(ān )定(dìng )降(jiàng )羌(qiāng )烧(shāo )何(hé )种(zhǒng )反(fǎn ),郡(jùn )兵(bīng )击(jī )灭(miè )之(zhī )。时(shí )西(xī )海(hǎi )及(jí )大(dà )、小(xiǎo )榆(yú )谷(gǔ )左(zuǒ )右(yòu )无(wú )复(fù )羌(qiāng )寇(kòu ),隃(yú )麋(mí )相(xiàng )曹(cáo )凤(fèng )上(shàng )言(yán ):“自(zì )建(jiàn )武(wǔ )以(yǐ )来(lái ),西(xī )羌(qiāng )犯(fàn )法(fǎ )者(zhě ),常(cháng )从(cóng )烧(shāo )当(dāng )种(zhǒng )起(qǐ ),所(suǒ )以(yǐ )然(rán )者(zhě ),以(yǐ )其(qí )居(jū )大(dà )、小(xiǎo )榆(yú )谷(gǔ ),土(tǔ )地(dì )肥(féi )美(měi ),有(yǒu )西(xī )海(hǎi )鱼(yú )盐(yán )之(zhī )利(lì ),阻(zǔ )大(dà )河(hé )以(yǐ )为(wéi )固(gù )。又(yòu ),近(jìn )塞(sāi )内(nèi )诸(zhū )种(zhǒng ),易(yì )以(yǐ )为(wéi )非(fēi ),难(nán )以(yǐ )攻(gōng )伐(fá ),故(gù )能(néng )强(qiáng )大(dà ),常(cháng )雄(xióng )诸(zhū )种(zhǒng ),恃(shì )其(qí )权(quán )勇(yǒng ),招(zhāo )诱(yòu )羌(qiāng )、胡(hú )。今(jīn )者(zhě )衰(shuāi )困(kùn ),党(dǎng )援(yuán )坏(huài )沮(jǔ ),亡(wáng )逃(táo )栖(qī )窜(cuàn ),远(yuǎn )依(yī )发(fā )羌(qiāng )。臣(chén )愚(yú )以(yǐ )为(wéi )宜(yí )及(jí )此(cǐ )时(shí )建(jiàn )复(fù )西(xī )海(hǎi )郡(jùn )县(xiàn ),规(guī )固(gù )二(èr )榆(yú ),广(guǎng )设(shè )屯(tún )田(tián ),隔(gé )塞(sāi )羌(qiāng )、胡(hú )交(jiāo )关(guān )之(zhī )路(lù ),遏(è )绝(jué )狂(kuáng )狡(jiǎo )窥(kuī )欲(yù )之(zhī )源(yuán )。又(yòu )殖(zhí )谷(gǔ )富(fù )边(biān ),省(shěng )委(wěi )输(shū )之(zhī )役(yì ),国(guó )家(jiā )可(kě )以(yǐ )无(wú )西(xī )方(fāng )之(zhī )忧(yōu )。”上(shàng )从(cóng )之(zhī ),缮(shàn )修(xiū )故(gù )西(xī )海(hǎi )郡(jùn ),徙(xǐ )金(jīn )城(chéng )西(xī )部(bù )都(dōu )尉(wèi )以(yǐ )戍(shù )之(zhī ),拜(bài )凤(fèng )为(wéi )金(jīn )城(chéng )西(xī )部(bù )都(dōu )尉(wèi ),屯(tún )龙(lóng )耆(qí )。后(hòu )增(zēng )广(guǎng )屯(tún )田(tián ),列(liè )屯(tún )夹(jiá )河(hé ),合(hé )三(sān )十(shí )四(sì )部(bù )。其(qí )功(gōng )垂(chuí )立(lì ),会(huì )永(yǒng )初(chū )中(zhōng )诸(zhū )羌(qiāng )叛(pàn ),乃(nǎi )罢(bà )。

三(sān )月(yuè ),戊(wù )辰(chén ),临(lín )辟(pì )雍(yōng )飨(xiǎng )射(shè ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )督(dū )荆(jīng )州(zhōu )兵(bīng )万(wàn )馀(yú )人(rén ),分(fèn )道(dào )讨(tǎo )巫(wū )蛮(mán )许(xǔ )圣(shèng )等(děng ),大(dà )破(pò )之(zhī )。圣(shèng )等(děng )乞(qǐ )降(jiàng ),悉(xī )徙(xǐ )置(zhì )江(jiāng )夏(xià )。

阴(yīn )皇(huáng )后(hòu )多(duō )妒(dù )忌(jì ),宠(chǒng )遇(yù )浸(jìn )衰(shuāi ),数(shù )怀(huái )恚(huì )恨(hèn )。后(hòu )外(wài )祖(zǔ )母(mǔ )邓(dèng )硃(zhū ),出(chū )入(rù )宫(gōng )掖(yè ),有(yǒu )言(yán )后(hòu )与(yǔ )硃(zhū )共(gòng )挟(jiā )巫(wū )蛊(gǔ )道(dào )者(zhě );帝(dì )使(shǐ )中(zhōng )常(cháng )侍(shì )张(zhāng )慎(shèn )与(yǔ )尚(shàng )书(shū )陈(chén )褒(bāo )案(àn )之(zhī ),劾(hé )以(yǐ )大(dà )逆(nì )无(wú )道(dào ),硃(zhū )二(èr )子(zǐ )奉(fèng )、毅(yì ),后(hòu )弟(dì )辅(fǔ )皆(jiē )考(kǎo )死(sǐ )狱(yù )中(zhōng )。六(liù )月(yuè ),辛(xīn )卯(mǎo ),后(hòu )坐(zuò )废(fèi ),迁(qiān )于(yú )桐(tóng )宫(gōng ),以(yǐ )忧(yōu )死(sǐ )。父(fù )特(tè )进(jìn )纲(gāng )自(zì )杀(shā ),后(hòu )弟(dì )轶(yì )、敞(chǎng )及(jí )硃(zhū )家(jiā )属(shǔ )徙(xǐ )日(rì )南(nán )比(bǐ )景(jǐng )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),壬(rén )子(zǐ ),常(cháng )山(shān )殇(shāng )王(wáng )侧(cè )薨(hōng ),无(wú )子(zǐ ),立(lì )其(qí )兄(xiōng )防(fáng )子(zǐ )侯(hóu )章(zhāng )为(wéi )常(cháng )山(shān )王(wáng )。

三(sān )州(zhōu )大(dà )水(shuǐ )。

班(bān )超(chāo )久(jiǔ )在(zài )绝(jué )域(yù ),年(nián )老(lǎo )思(sī )土(tǔ ),上(shàng )书(shū )乞(qǐ )归(guī )曰(yuē ):“臣(chén )不(bú )敢(gǎn )望(wàng )到(dào )酒(jiǔ )泉(quán )郡(jùn ),但(dàn )愿(yuàn )生(shēng )入(rù )玉(yù )门(mén )关(guān )。谨(jǐn )遣(qiǎn )子(zǐ )勇(yǒng )随(suí )安(ān )息(xī )献(xiàn )物(wù )入(rù )塞(sāi ),及(jí )臣(chén )生(shēng )在(zài ),令(lìng )勇(yǒng )目(mù )见(jiàn )中(zhōng )土(tǔ )。”朝(cháo )廷(tíng )久(jiǔ )之(zhī )未(wèi )报(bào ),超(chāo )妹(mèi )曹(cáo )大(dà )家(jiā )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“蛮(mán )夷(yí )之(zhī )性(xìng ),悖(bèi )逆(nì )侮(wǔ )老(lǎo );而(ér )超(chāo )旦(dàn )暮(mù )入(rù )地(dì ),久(jiǔ )不(bú )见(jiàn )代(dài ),恐(kǒng )开(kāi )奸(jiān )宄(guǐ )之(zhī )源(yuán ),生(shēng )逆(nì )乱(luàn )之(zhī )心(xīn )。而(ér )卿(qīng )大(dà )夫(fū )咸(xián )怀(huái )一(yī )切(qiē ),莫(mò )肯(kěn )远(yuǎn )虑(lǜ ),如(rú )有(yǒu )卒(zú )暴(bào ),超(chāo )之(zhī )气(qì )力(lì )不(bú )能(néng )从(cóng )心(xīn ),便(biàn )为(wéi )上(shàng )损(sǔn )国(guó )家(jiā )累(lèi )世(shì )之(zhī )功(gōng ),下(xià )弃(qì )忠(zhōng )臣(chén )竭(jié )力(lì )之(zhī )用(yòng ),诚(chéng )可(kě )痛(tòng )也(yě )!故(gù )超(chāo )万(wàn )里(lǐ )归(guī )诚(chéng ),自(zì )陈(chén )苦(kǔ )急(jí ),延(yán )颈(jǐng )逾(yú )望(wàng ),三(sān )年(nián )于(yú )今(jīn ),未(wèi )蒙(méng )省(shěng )录(lù )。妾(qiè )窃(qiè )闻(wén )古(gǔ )者(zhě )十(shí )五(wǔ )受(shòu )兵(bīng ),六(liù )十(shí )还(hái )之(zhī ),亦(yì )有(yǒu )休(xiū )息(xī ),不(bú )任(rèn )职(zhí )也(yě )。故(gù )妾(qiè )敢(gǎn )触(chù )死(sǐ )为(wéi )超(chāo )求(qiú )哀(āi ),匄(gài )超(chāo )馀(yú )年(nián ),一(yī )得(dé )生(shēng )还(hái ),复(fù )见(jiàn )阙(què )庭(tíng ),使(shǐ )国(guó )家(jiā )无(wú )劳(láo )远(yuǎn )之(zhī )虑(lǜ ),西(xī )域(yù )无(wú )仓(cāng )卒(zú )之(zhī )忧(yōu ),超(chāo )得(dé )长(zhǎng )蒙(méng )文(wén )王(wáng )葬(zàng )骨(gǔ )之(zhī )恩(ēn ),子(zǐ )方(fāng )哀(āi )老(lǎo )之(zhī )惠(huì )。”帝(dì )感(gǎn )其(qí )言(yán ),乃(nǎi )征(zhēng )超(chāo )还(hái )。八(bā )月(yuè ),超(chāo )至(zhì )洛(luò )阳(yáng ),拜(bài )为(wéi )射(shè )声(shēng )校(xiào )尉(wèi );九(jiǔ )月(yuè ),卒(zú )。超(chāo )之(zhī )被(bèi )征(zhēng ),以(yǐ )戊(wù )己(jǐ )校(xiào )尉(wèi )任(rèn )尚(shàng )代(dài )为(wéi )都(dōu )护(hù )。尚(shàng )谓(wèi )超(chāo )曰(yuē ):“君(jūn )侯(hóu )在(zài )外(wài )国(guó )三(sān )十(shí )馀(yú )年(nián ),而(ér )小(xiǎo )人(rén )猥(wěi )承(chéng )君(jūn )后(hòu ),任(rèn )重(zhòng )虑(lǜ )浅(qiǎn ),宜(yí )有(yǒu )以(yǐ )诲(huì )之(zhī )!”超(chāo )曰(yuē ):“年(nián )老(lǎo )失(shī )智(zhì )。君(jūn )数(shù )当(dāng )大(dà )位(wèi ),岂(qǐ )班(bān )超(chāo )所(suǒ )能(néng )及(jí )哉(zāi )!必(bì )不(bú )得(dé )已(yǐ ),愿(yuàn )进(jìn )愚(yú )言(yán ):塞(sāi )外(wài )吏(lì )士(shì ),本(běn )非(fēi )孝(xiào )子(zǐ )顺(shùn )孙(sūn ),皆(jiē )以(yǐ )罪(zuì )过(guò )徙(xǐ )补(bǔ )边(biān )屯(tún );而(ér )蛮(mán )夷(yí )怀(huái )鸟(niǎo )兽(shòu )之(zhī )心(xīn ),难(nán )养(yǎng )易(yì )败(bài )。今(jīn )君(jūn )性(xìng )严(yán )急(jí ),水(shuǐ )清(qīng )无(wú )大(dà )鱼(yú ),察(chá )政(zhèng )不(bú )得(dé )下(xià )和(hé ),宜(yí )荡(dàng )佚(yì )简(jiǎn )易(yì ),宽(kuān )小(xiǎo )过(guò ),总(zǒng )大(dà )纲(gāng )而(ér )已(yǐ )。”超(chāo )去(qù ),尚(shàng )私(sī )谓(wèi )所(suǒ )亲(qīn )曰(yuē ):“我(wǒ )以(yǐ )班(bān )君(jūn )当(dāng )有(yǒu )奇(qí )策(cè ),今(jīn )所(suǒ )言(yán ),平(píng )平(píng )耳(ěr )。”尚(shàng )后(hòu )竟(jìng )失(shī )边(biān )和(hé ),如(rú )超(chāo )所(suǒ )言(yán )。

初(chū ),太(tài )傅(fù )邓(dèng )禹(yǔ )尝(cháng )谓(wèi )人(rén )曰(yuē ):“吾(wú )将(jiāng )百(bǎi )万(wàn )之(zhī )众(zhòng ),未(wèi )尝(cháng )妄(wàng )杀(shā )一(yī )人(rén ),后(hòu )世(shì )必(bì )有(yǒu )兴(xìng )者(zhě )。”其(qí )子(zǐ )护(hù )羌(qiāng )校(xiào )尉(wèi )训(xùn ),有(yǒu )女(nǚ )曰(yuē )绥(suí ),性(xìng )孝(xiào )友(yǒu ),好(hǎo )书(shū )传(chuán ),常(cháng )昼(zhòu )修(xiū )妇(fù )业(yè ),暮(mù )诵(sòng )经(jīng )典(diǎn ),家(jiā )人(rén )号(hào )曰(yuē )“诸(zhū )生(shēng )”。叔(shū )父(fù )陔(gāi )曰(yuē ):“尝(cháng )闻(wén )活(huó )千(qiān )人(rén )者(zhě )子(zǐ )孙(sūn )有(yǒu )封(fēng )。兄(xiōng )训(xùn )为(wéi )谒(yè )者(zhě ),使(shǐ )修(xiū )石(shí )臼(jiù )河(hé ),岁(suì )活(huó )数(shù )千(qiān )人(rén ),天(tiān )道(dào )可(kě )信(xìn ),家(jiā )必(bì )蒙(méng )福(fú )。”绥(suí )后(hòu )选(xuǎn )入(rù )宫(gōng )为(wéi )贵(guì )人(rén ),恭(gōng )肃(sù )小(xiǎo )心(xīn ),动(dòng )有(yǒu )法(fǎ )度(dù ),承(chéng )事(shì )阴(yīn )后(hòu ),接(jiē )抚(fǔ )同(tóng )列(liè ),常(cháng )克(kè )己(jǐ )以(yǐ )下(xià )之(zhī ),虽(suī )宫(gōng )人(rén )隶(lì )役(yì ),皆(jiē )加(jiā )恩(ēn )借(jiè ),帝(dì )深(shēn )嘉(jiā )焉(yān )。尝(cháng )有(yǒu )疾(jí ),帝(dì )特(tè )令(lìng )其(qí )母(mǔ )、兄(xiōng )弟(dì )入(rù )亲(qīn )医(yī )药(yào ),不(bú )限(xiàn )以(yǐ )日(rì )数(shù ),贵(guì )人(rén )辞(cí )曰(yuē ):“宫(gōng )禁(jìn )至(zhì )重(zhòng ),而(ér )使(shǐ )外(wài )舍(shě )久(jiǔ )在(zài )内(nèi )省(shěng ),上(shàng )令(lìng )陛(bì )下(xià )有(yǒu )私(sī )幸(xìng )之(zhī )讥(jī ),下(xià )使(shǐ )贱(jiàn )妾(qiè )获(huò )不(bú )知(zhī )足(zú )之(zhī )谤(bàng ),上(shàng )下(xià )交(jiāo )损(sǔn ),诚(chéng )不(bú )愿(yuàn )也(yě )!”帝(dì )曰(yuē ):“人(rén )皆(jiē )以(yǐ )数(shù )入(rù )为(wéi )荣(róng ),贵(guì )人(rén )反(fǎn )以(yǐ )为(wéi )忧(yōu )邪(xié )!”每(měi )有(yǒu )宴(yàn )会(huì ),诸(zhū )姬(jī )竞(jìng )自(zì )修(xiū )饰(shì ),贵(guì )人(rén )独(dú )尚(shàng )质(zhì )素(sù ),其(qí )衣(yī )有(yǒu )与(yǔ )阴(yīn )后(hòu )同(tóng )色(sè )者(zhě ),即(jí )时(shí )解(jiě )易(yì ),若(ruò )并(bìng )时(shí )进(jìn )见(jiàn ),则(zé )不(bú )敢(gǎn )正(zhèng )坐(zuò )离(lí )立(lì ),行(háng )则(zé )偻(lǚ )身(shēn )自(zì )卑(bēi ),帝(dì )每(měi )有(yǒu )所(suǒ )问(wèn ),常(cháng )逡(qūn )巡(xún )后(hòu )对(duì ),不(bú )敢(gǎn )先(xiān )后(hòu )言(yán )。阴(yīn )后(hòu )短(duǎn )小(xiǎo ),举(jǔ )止(zhǐ )时(shí )失(shī )仪(yí ),左(zuǒ )右(yòu )掩(yǎn )口(kǒu )而(ér )笑(xiào ),贵(guì )人(rén )独(dú )怆(chuàng )然(rán )不(bú )乐(lè ),为(wéi )之(zhī )隐(yǐn )讳(huì ),若(ruò )己(jǐ )之(zhī )失(shī )。帝(dì )知(zhī )贵(guì )人(rén )劳(láo )心(xīn )曲(qǔ )体(tǐ ),叹(tàn )曰(yuē ):“修(xiū )德(dé )之(zhī )劳(láo ),乃(nǎi )如(rú )是(shì )乎(hū )!”后(hòu )阴(yīn )后(hòu )宠(chǒng )衰(shuāi ),贵(guì )人(rén )每(měi )当(dāng )御(yù )见(jiàn ),辄(zhé )辞(cí )以(yǐ )疾(jí )。时(shí )帝(dì )数(shù )失(shī )皇(huáng )子(zǐ ),贵(guì )人(rén )忧(yōu )继(jì )嗣(sì )不(bú )广(guǎng ),数(shù )选(xuǎn )进(jìn )才(cái )人(rén )以(yǐ )博(bó )帝(dì )意(yì )。阴(yīn )后(hòu )见(jiàn )贵(guì )人(rén )德(dé )称(chēng )日(rì )盛(shèng ),深(shēn )疾(jí )之(zhī )。帝(dì )尝(cháng )寝(qǐn )病(bìng ),危(wēi )甚(shèn ),阴(yīn )后(hòu )密(mì )言(yán ):“我(wǒ )得(dé )意(yì ),不(bú )令(lìng )邓(dèng )氏(shì )复(fù )有(yǒu )遗(yí )类(lèi )!”贵(guì )人(rén )闻(wén )之(zhī ),流(liú )涕(tì )言(yán )曰(yuē ):“我(wǒ )竭(jié )诚(chéng )尽(jìn )心(xīn )以(yǐ )事(shì )皇(huáng )后(hòu ),竟(jìng )不(bú )为(wéi )所(suǒ )祐(yòu )。今(jīn )我(wǒ )当(dāng )从(cóng )死(sǐ ),上(shàng )以(yǐ )报(bào )帝(dì )之(zhī )恩(ēn ),中(zhōng )以(yǐ )解(jiě )宗(zōng )族(zú )之(zhī )祸(huò ),下(xià )不(bú )令(lìng )阴(yīn )氏(shì )有(yǒu )人(rén )豕(shǐ )之(zhī )讥(jī )。”即(jí )欲(yù )饮(yǐn )药(yào ),宫(gōng )人(rén )赵(zhào )玉(yù )者(zhě )固(gù )禁(jìn )之(zhī ),因(yīn )诈(zhà )言(yán )“属(shǔ )有(yǒu )使(shǐ )来(lái ),上(shàng )疾(jí )已(yǐ )愈(yù )”,贵(guì )人(rén )乃(nǎi )止(zhǐ )。明(míng )日(rì ),上(shàng )果(guǒ )瘳(chōu )。及(jí )阴(yīn )后(hòu )之(zhī )废(fèi ),贵(guì )人(rén )请(qǐng )救(jiù ),不(bú )能(néng )得(dé )。帝(dì )欲(yù )以(yǐ )贵(guì )人(rén )为(wéi )皇(huáng )后(hòu ),贵(guì )人(rén )愈(yù )称(chēng )疾(jí )笃(dǔ ),深(shēn )自(zì )闭(bì )绝(jué )。冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),辛(xīn )卯(mǎo ),诏(zhào )立(lì )贵(guì )人(rén )邓(dèng )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu );后(hòu )辞(cí )让(ràng ),不(bú )得(dé )已(yǐ ),然(rán )后(hòu )即(jí )位(wèi )。郡(jùn )国(guó )贡(gòng )献(xiàn ),悉(xī )令(lìng )禁(jìn )绝(jué ),岁(suì )时(shí )但(dàn )供(gòng )纸(zhǐ )墨(mò )而(ér )已(yǐ ),帝(dì )每(měi )欲(yù )官(guān )爵(jué )邓(dèng )氏(shì ),后(hòu )辄(zhé )哀(āi )请(qǐng )谦(qiān )让(ràng ),故(gù )兄(xiōng )骘(zhì )终(zhōng )帝(dì )世(shì )不(bú )过(guò )虎(hǔ )贲(bēn )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )。

丁(dīng )酉(yǒu ),司(sī )空(kōng )巢(cháo )堪(kān )罢(bà )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),癸(guǐ )卯(mǎo ),以(yǐ )大(dà )司(sī )农(nóng )沛(pèi )国(guó )徐(xú )防(fáng )为(wéi )司(sī )空(kōng )。防(fáng )上(shàng )疏(shū ),以(yǐ )为(wéi ):“汉(hàn )立(lì )博(bó )士(shì )十(shí )有(yǒu )四(sì )家(jiā ),设(shè )甲(jiǎ )乙(yǐ )之(zhī )科(kē )以(yǐ )勉(miǎn )劝(quàn )学(xué )者(zhě )。伏(fú )见(jiàn )太(tài )学(xué )试(shì )博(bó )士(shì )弟(dì )子(zǐ ),皆(jiē )以(yǐ )意(yì )说(shuō ),不(bú )修(xiū )家(jiā )法(fǎ ),私(sī )相(xiàng )容(róng )隐(yǐn ),开(kāi )生(shēng )奸(jiān )路(lù )。每(měi )有(yǒu )策(cè )试(shì ),辄(zhé )兴(xìng )诤(zhèng )讼(sòng ),论(lùn )议(yì )纷(fēn )错(cuò ),互(hù )相(xiàng )是(shì )非(fēi )。孔(kǒng )子(zǐ )称(chēng )‘述(shù )而(ér )不(bú )作(zuò )’,又(yòu )曰(yuē )‘吾(wú )犹(yóu )及(jí )史(shǐ )之(zhī )阙(què )文(wén )’。今(jīn )不(bú )依(yī )章(zhāng )句(jù ),妄(wàng )生(shēng )穿(chuān )凿(záo ),以(yǐ )遵(zūn )师(shī )为(wéi )非(fēi )义(yì ),意(yì )说(shuō )为(wéi )得(dé )理(lǐ ),轻(qīng )侮(wǔ )道(dào )术(shù ),浸(jìn )以(yǐ )成(chéng )俗(sú ),诚(chéng )非(fēi )诏(zhào )书(shū )实(shí )选(xuǎn )本(běn )意(yì )。改(gǎi )薄(báo )从(cóng )忠(zhōng ),三(sān )代(dài )常(cháng )道(dào );专(zhuān )精(jīng )务(wù )本(běn ),儒(rú )学(xué )所(suǒ )先(xiān )。臣(chén )以(yǐ )为(wéi )博(bó )士(shì )及(jí )甲(jiǎ )乙(yǐ )策(cè )试(shì ),宜(yí )从(cóng )其(qí )家(jiā )章(zhāng )句(jù ),开(kāi )五(wǔ )十(shí )难(nán )以(yǐ )试(shì )之(zhī ),解(jiě )释(shì )多(duō )者(zhě )为(wéi )上(shàng )第(dì ),引(yǐn )文(wén )明(míng )者(zhě )为(wéi )高(gāo )说(shuō )。若(ruò )不(bú )依(yī )先(xiān )师(shī ),义(yì )有(yǒu )相(xiàng )伐(fá ),皆(jiē )正(zhèng )以(yǐ )为(wéi )非(fēi )。”上(shàng )从(cóng )之(zhī )。

是(shì )岁(suì ),初(chū )封(fēng )大(dà )长(zhǎng )秋(qiū )郑(zhèng )众(zhòng )为(wéi )为(wéi )鄛(cháo )乡(xiāng )侯(hóu )。

孝(xiào )和(hé )皇(huáng )帝(dì )下(xià )永(yǒng )元(yuán )十(shí )五(wǔ )年(nián )(癸(guǐ )卯(mǎo ),公(gōng )元(yuán )一(yī )零(líng )三(sān )年(nián ))

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),甲(jiǎ )子(zǐ )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。时(shí )帝(dì )遵(zūn )肃(sù )宗(zōng )故(gù )事(shì ),兄(xiōng )弟(dì )皆(jiē )留(liú )京(jīng )师(shī ),有(yǒu )司(sī )以(yǐ )日(rì )食(shí )阴(yīn )盛(shèng ),奏(zòu )遣(qiǎn )诸(zhū )王(wáng )就(jiù )国(guó )。诏(zhào )曰(yuē ):“甲(jiǎ )子(zǐ )之(zhī )异(yì ),责(zé )由(yóu )一(yī )人(rén )。诸(zhū )王(wáng )幼(yòu )稚(zhì ),早(zǎo )离(lí )顾(gù )复(fù ),弱(ruò )冠(guàn )相(xiàng )育(yù ),常(cháng )有(yǒu )《蓼(liǎo )莪(é )》、《凯(kǎi )风(fēng )》之(zhī )哀(āi )。选(xuǎn )儒(rú )之(zhī )恩(ēn ),知(zhī )非(fēi )国(guó )典(diǎn ),且(qiě )复(fù )宿(xiǔ )留(liú )。”

秋(qiū ),九(jiǔ )月(yuè ),壬(rén )年(nián ),车(chē )驾(jià )南(nán )巡(xún ),清(qīng )河(hé )、济(jì )北(běi )、河(hé )间(jiān )三(sān )王(wáng )并(bìng )从(cóng )。

四(sì )州(zhōu )雨(yǔ )水(shuǐ )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),戊(wù )申(shēn ),帝(dì )幸(xìng )章(zhāng )陵(líng );戊(wù )午(wǔ ),进(jìn )幸(xìng )云(yún )梦(mèng )。时(shí )太(tài )尉(wèi )张(zhāng )禹(yǔ )留(liú )守(shǒu ),闻(wén )车(chē )驾(jià )当(dāng )幸(xìng )江(jiāng )陵(líng ),以(yǐ )为(wéi )不(bú )宜(yí )冒(mào )险(xiǎn )远(yuǎn )游(yóu ),驿(yì )马(mǎ )上(shàng )谏(jiàn )。诏(zhào )报(bào )曰(yuē ):“祠(cí )谒(yè )既(jì )讫(qì ),当(dāng )南(nán )礼(lǐ )大(dà )江(jiāng );会(huì )得(dé )君(jūn )奏(zòu ),临(lín )汉(hàn )回(huí )舆(yú )而(ér )旋(xuán )。”十(shí )一(yī )月(yuè ),甲(jiǎ )申(shēn ),还(hái )宫(gōng )。

岭(lǐng )南(nán )旧(jiù )献(xiàn )生(shēng )龙(lóng )眼(yǎn )、荔(lì )枝(zhī ),十(shí )里(lǐ )一(yī )置(zhì ),五(wǔ )里(lǐ )一(yī )候(hòu ),昼(zhòu )夜(yè )传(chuán )送(sòng )。临(lín )武(wǔ )长(zhǎng )汝(rǔ )南(nán )唐(táng )羌(qiāng )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )上(shàng )不(bú )以(yǐ )滋(zī )味(wèi )为(wéi )德(dé ),下(xià )不(bú )以(yǐ )贡(gòng )膳(shàn )为(wéi )功(gōng )。伏(fú )见(jiàn )交(jiāo )趾(zhǐ )七(qī )郡(jùn )献(xiàn )生(shēng )龙(lóng )眼(yǎn )等(děng ),鸟(niǎo )惊(jīng )风(fēng )发(fā );南(nán )州(zhōu )土(tǔ )地(dì )炎(yán )热(rè ),恶(è )虫(chóng )猛(měng )兽(shòu ),不(bú )绝(jué )于(yú )路(lù ),至(zhì )于(yú )触(chù )犯(fàn )死(sǐ )亡(wáng )之(zhī )害(hài )。死(sǐ )者(zhě )不(bú )可(kě )复(fù )生(shēng ),来(lái )者(zhě )犹(yóu )可(kě )救(jiù )也(yě )。此(cǐ )二(èr )物(wù )升(shēng )殿(diàn ),未(wèi )必(bì )延(yán )年(nián )益(yì )寿(shòu )。”帝(dì )下(xià )诏(zhào )曰(yuē ):“远(yuǎn )国(guó )珍(zhēn )羞(xiū ),本(běn )以(yǐ )荐(jiàn )奉(fèng )宗(zōng )庙(miào ),苟(gǒu )有(yǒu )伤(shāng )害(hài ),岂(qǐ )爱(ài )民(mín )之(zhī )本(běn ),其(qí )敕(chì )太(tài )官(guān )勿(wù )复(fù )受(shòu )献(xiàn )!”

是(shì )岁(suì ),初(chū )令(lìng )郡(jùn )国(guó )以(yǐ )日(rì )北(běi )至(zhì )按(àn )薄(báo )刑(xíng )。

孝(xiào )和(hé )皇(huáng )帝(dì )下(xià )永(yǒng )元(yuán )十(shí )六(liù )年(nián )(甲(jiǎ )辰(chén ),公(gōng )元(yuán )一(yī )零(líng )四(sì )年(nián ))

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),旱(hàn )。

辛(xīn )酉(yǒu ),司(sī )徒(tú )鲁(lǔ )恭(gōng )免(miǎn )。

庚(gēng )午(wǔ ),以(yǐ )光(guāng )禄(lù )勋(xūn )张(zhāng )酺(pú )为(wéi )司(sī )徒(tú );八(bā )月(yuè ),己(jǐ )酉(yǒu ),酺(pú )薨(hōng )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),辛(xīn )卯(mǎo ),以(yǐ )司(sī )空(kōng )徐(xú )防(fáng )为(wéi )司(sī )徒(tú ),大(dà )鸿(hóng )胪(lú )陈(chén )宠(chǒng )为(wéi )司(sī )空(kōng )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),己(jǐ )丑(chǒu ),帝(dì )行(háng )幸(xìng )缑(gōu )氏(shì ),登(dēng )百(bǎi )岯(pí )山(shān )。

北(běi )匈(xiōng )奴(nú )遣(qiǎn )使(shǐ )称(chēng )臣(chén )贡(gòng )献(xiàn ),愿(yuàn )和(hé )亲(qīn ),修(xiū )呼(hū )韩(hán )邪(xié )故(gù )约(yuē )。帝(dì )以(yǐ )其(qí )旧(jiù )礼(lǐ )不(bú )备(bèi ),未(wèi )许(xǔ );而(ér )厚(hòu )加(jiā )赏(shǎng )赐(cì ),不(bú )答(dá )其(qí )使(shǐ )。

孝(xiào )和(hé )皇(huáng )帝(dì )下(xià )元(yuán )兴(xìng )元(yuán )年(nián )(乙(yǐ )巳(sì ),公(gōng )元(yuán )一(yī )零(líng )五(wǔ )年(nián ))

春(chūn ),高(gāo )句(jù )骊(lí )王(wáng )宫(gōng )入(rù )辽(liáo )东(dōng )塞(sāi ),寇(kòu )略(luè )六(liù )县(xiàn )。夏(xià ),四(sì )月(yuè ),庚(gēng )午(wǔ ),赦(shè )天(tiān )下(xià ),改(gǎi )元(yuán )。

秋(qiū ),九(jiǔ )月(yuè ),辽(liáo )东(dōng )太(tài )守(shǒu )耿(gěng )夔(kuí )击(jī )高(gāo )句(jù )骊(lí ),破(pò )之(zhī )。冬(dōng ),十(shí )二(èr )月(yuè ),辛(xīn )未(wèi ),帝(dì )崩(bēng )于(yú )章(zhāng )德(dé )前(qián )殿(diàn )。初(chū ),帝(dì )失(shī )皇(huáng )子(zǐ ),前(qián )后(hòu )十(shí )数(shù ),后(hòu )生(shēng )者(zhě )辄(zhé )隐(yǐn )秘(mì )养(yǎng )于(yú )民(mín )间(jiān ),群(qún )臣(chén )无(wú )知(zhī )者(zhě )。及(jí )帝(dì )崩(bēng ),邓(dèng )皇(huáng )后(hòu )乃(nǎi )收(shōu )皇(huáng )子(zǐ )于(yú )民(mín )间(jiān )。长(zhǎng )子(zǐ )胜(shèng ),有(yǒu )痼(gù )疾(jí );少(shǎo )子(zǐ )隆(lóng ),生(shēng )始(shǐ )百(bǎi )馀(yú )日(rì ),迎(yíng )立(lì )以(yǐ )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ ),是(shì )夜(yè ),即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi )。尊(zūn )皇(huáng )后(hòu )曰(yuē )皇(huáng )太(tài )后(hòu ),太(tài )后(hòu )临(lín )朝(cháo )。是(shì )时(shí )新(xīn )遭(zāo )大(dà )忧(yōu ),法(fǎ )禁(jìn )未(wèi )设(shè ),宫(gōng )中(zhōng )亡(wáng )大(dà )珠(zhū )一(yī )箧(qiè );太(tài )后(hòu )念(niàn )欲(yù )考(kǎo )问(wèn ),必(bì )有(yǒu )不(bú )辜(gū ),乃(nǎi )亲(qīn )阅(yuè )宫(gōng )人(rén ),观(guān )察(chá )颜(yán )色(sè ),即(jí )时(shí )首(shǒu )服(fú )。又(yòu ),和(hé )帝(dì )幸(xìng )人(rén )吉(jí )成(chéng )御(yù )者(zhě )共(gòng )枉(wǎng )吉(jí )成(chéng )以(yǐ )巫(wū )蛊(gǔ )事(shì ),下(xià )掖(yè )庭(tíng )考(kǎo )讯(xùn ),辞(cí )证(zhèng )明(míng )白(bái )。太(tài )后(hòu )以(yǐ )吉(jí )成(chéng )先(xiān )帝(dì )左(zuǒ )右(yòu ),待(dài )之(zhī )有(yǒu )恩(ēn ),平(píng )日(rì )常(cháng )无(wú )恶(è )言(yán ),今(jīn )反(fǎn )若(ruò )此(cǐ ),不(bú )合(hé )人(rén )情(qíng );更(gèng )自(zì )呼(hū )见(jiàn )实(shí )核(hé ),果(guǒ )御(yù )者(zhě )所(suǒ )为(wéi ),莫(mò )不(bú )叹(tàn )服(fú )以(yǐ )为(wéi )圣(shèng )明(míng )。

北(běi )匈(xiōng )奴(nú )重(zhòng )遣(qiǎn )使(shǐ )诣(yì )敦(dūn )煌(huáng )贡(gòng )献(xiàn ),辞(cí )以(yǐ )国(guó )贫(pín )未(wèi )能(néng )备(bèi )礼(lǐ ),愿(yuàn )请(qǐng )大(dà )使(shǐ ),当(dāng )遣(qiǎn )子(zǐ )入(rù )侍(shì )。太(tài )后(hòu )亦(yì )不(bú )答(dá )其(qí )使(shǐ ),加(jiā )赐(cì )而(ér )已(yǐ )。

雒(luò )阳(yáng )令(lìng )广(guǎng )汉(hàn )王(wáng )涣(huàn ),居(jū )身(shēn )平(píng )正(zhèng ),能(néng )以(yǐ )明(míng )察(chá )发(fā )擿(tī )奸(jiān )伏(fú ),外(wài )行(háng )猛(měng )政(zhèng ),内(nèi )怀(huái )慈(cí )仁(rén )。凡(fán )所(suǒ )平(píng )断(duàn ),人(rén )莫(mò )不(bú )悦(yuè )服(fú ),京(jīng )师(shī )以(yǐ )为(wéi )有(yǒu )神(shén )。是(shì )岁(suì )卒(zú )官(guān ),百(bǎi )姓(xìng )市(shì )道(dào ),莫(mò )不(bú )咨(zī )嗟(jiē )流(liú )涕(tì )。涣(huàn )丧(sàng )西(xī )归(guī ),道(dào )经(jīng )弘(hóng )农(nóng ),民(mín )庶(shù )皆(jiē )设(shè )盘(pán )木(mù )案(àn )于(yú )路(lù ),吏(lì )问(wèn )其(qí )故(gù ),咸(xián )言(yán ):“平(píng )常(cháng )持(chí )米(mǐ )到(dào )雒(luò ),为(wéi )吏(lì )卒(zú )所(suǒ )钞(chāo ),恒(héng )亡(wáng )其(qí )半(bàn ),自(zì )王(wáng )君(jūn )在(zài )事(shì ),不(bú )见(jiàn )侵(qīn )枉(wǎng ),故(gù )来(lái )报(bào )恩(ēn )。”雒(luò )阳(yáng )民(mín )为(wéi )立(lì )祠(cí )、作(zuò )诗(shī ),每(měi )祭(jì ),辄(zhé )弦(xián )歌(gē )而(ér )荐(jiàn )之(zhī )。太(tài )后(hòu )诏(zhào )曰(yuē ):“夫(fū )忠(zhōng )良(liáng )之(zhī )吏(lì ),国(guó )家(jiā )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )治(zhì )也(yě ),求(qiú )之(zhī )甚(shèn )勤(qín ),得(dé )之(zhī )至(zhì )寡(guǎ ),今(jīn )以(yǐ )涣(huàn )子(zǐ )石(shí )为(wéi )郎(láng )中(zhōng ),以(yǐ )劝(quàn )劳(láo )勤(qín )。”

阅读:25876

打赏捐助〔Donate〕>>>

《汉纪四十》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库