白话译文【登录】

《古文观止》 > 祭公谏征犬戎 > 《白话译文》 > 拼音版

周(zhōu )穆(mù )王(wáng )将(jiāng )征(zhēng )伐(fá )犬(quǎn )戎(róng ),祭(jì )公(gōng )谋(móu )父(fù )劝(quàn )阻(zǔ )说(shuō ):“不(bú )行(háng )。先(xiān )王(wáng )显(xiǎn )示(shì )德(dé )行(háng )而(ér )不(bú )炫(xuàn )耀(yào )武(wǔ )力(lì )。兵(bīng )力(lì )是(shì )储(chǔ )存(cún )起(qǐ )来(lái )到(dào )一(yī )定(dìng )时(shí )候(hòu )动(dòng )用(yòng )的(de ),一(yī )动(dòng )用(yòng )就(jiù )使(shǐ )人(rén )畏(wèi )惧(jù );炫(xuàn )耀(yào )武(wǔ )力(lì )就(jiù )会(huì )滥(làn )用(yòng ),滥(làn )用(yòng )就(jiù )不(bú )能(néng )使(shǐ )人(rén )畏(wèi )惧(jù )。所(suǒ )以(yǐ )周(zhōu )文(wén )公(gōng )的(de )《诗(shī )经(jīng )·周(zhōu )颂(sòng )·时(shí )迈(mài )》说(shuō ):‘将(jiāng )兵(bīng )器(qì )好(hǎo )好(hǎo )收(shōu )藏(cáng ),将(jiāng )弓(gōng )箭(jiàn )藏(cáng )在(zài )皮(pí )囊(náng );我(wǒ )们(men )君(jūn )王(wáng )寻(xún )求(qiú )美(měi )德(dé ),施(shī )予(yǔ )这(zhè )华(huá )夏(xià )之(zhī )邦(bāng )。君(jūn )王(wáng )定(dìng )能(néng )保(bǎo )持(chí )天(tiān )命(mìng )久(jiǔ )长(zhǎng )。’先(xiān )王(wáng )对(duì )于(yú )百(bǎi )姓(xìng ),努(nǔ )力(lì )端(duān )正(zhèng )他(tā )们(men )的(de )德(dé )行(háng ),使(shǐ )他(tā )们(men )的(de )性(xìng )情(qíng )更(gèng )加(jiā )宽(kuān )厚(hòu );扩(kuò )大(dà )他(tā )们(men )的(de )财(cái )源(yuán ),改(gǎi )进(jìn )他(tā )们(men )的(de )工(gōng )具(jù );指(zhǐ )明(míng )利(lì )害(hài )的(de )方(fāng )向(xiàng ),用(yòng )礼(lǐ )法(fǎ )整(zhěng )顿(dùn )他(tā )们(men ),使(shǐ )他(tā )们(men )追(zhuī )求(qiú )利(lì )益(yì )而(ér )避(bì )免(miǎn )祸(huò )害(hài ),怀(huái )念(niàn )恩(ēn )德(dé )而(ér )畏(wèi )惧(jù )威(wēi )力(lì ),所(suǒ )以(yǐ )能(néng )保(bǎo )证(zhèng )周(zhōu )王(wáng )室(shì )世(shì )代(dài )相(xiàng )承(chéng ),日(rì )益(yì )壮(zhuàng )大(dà )。

从(cóng )前(qián )我(wǒ )们(men )先(xiān )王(wáng )世(shì )代(dài )做(zuò )农(nóng )官(guān )之(zhī )长(zhǎng ),服(fú )事(shì )虞(yú )、夏(xià )两(liǎng )朝(cháo )。到(dào )夏(xià )朝(cháo )衰(shuāi )落(luò )的(de )时(shí )候(hòu ),废(fèi )除(chú )了(le )农(nóng )官(guān ),不(bú )再(zài )致(zhì )力(lì )于(yú )农(nóng )业(yè ),我(wǒ )们(men )先(xiān )王(wáng )不(bú )窋(kū ),因(yīn )而(ér )失(shī )去(qù )了(le )官(guān )职(zhí ),隐(yǐn )藏(cáng )到(dào )戎(róng )狄(dí )中(zhōng )间(jiān )。他(tā )仍(réng )然(rán )不(bú )敢(gǎn )怠(dài )慢(màn )祖(zǔ )业(yè ),时(shí )常(cháng )称(chēng )道(dào )祖(zǔ )先(xiān )的(de )功(gōng )德(dé ),继(jì )续(xù )完(wán )成(chéng )祖(zǔ )先(xiān )留(liú )下(xià )的(de )事(shì )业(yè ),研(yán )习(xí )祖(zǔ )先(xiān )的(de )训(xùn )令(lìng )和(hé )典(diǎn )章(zhāng );早(zǎo )晚(wǎn )谨(jǐn )慎(shèn )勤(qín )恳(kěn ),忠(zhōng )实(shí )地(dì )遵(zūn )守(shǒu ),诚(chéng )恳(kěn )地(dì )奉(fèng )行(háng ),世(shì )代(dài )继(jì )承(chéng )祖(zǔ )先(xiān )的(de )功(gōng )德(dé ),不(bú )辱(rǔ )前(qián )人(rén )。到(dào )了(le )武(wǔ )王(wáng ),发(fā )扬(yáng )前(qián )代(dài )光(guāng )明(míng )的(de )德(dé )行(háng ),再(zài )加(jiā )上(shàng )仁(rén )慈(cí )与(yǔ )温(wēn )和(hé ),事(shì )奉(fèng )神(shén )灵(líng ),保(bǎo )养(yǎng )百(bǎi )姓(xìng ),莫(mò )不(bú )欢(huān )欣(xīn )喜(xǐ )悦(yuè )。商(shāng )王(wáng )帝(dì )辛(xīn ),大(dà )为(wéi )百(bǎi )姓(xìng )所(suǒ )憎(zēng )恶(è ),百(bǎi )姓(xìng )不(bú )能(néng )忍(rěn )受(shòu ),欣(xīn )然(rán )拥(yōng )戴(dài )武(wǔ )王(wáng ),在(zài )商(shāng )朝(cháo )国(guó )都(dōu )郊(jiāo )外(wài )的(de )牧(mù )野(yě )地(dì )方(fāng )作(zuò )战(zhàn )。这(zhè )不(bú )是(shì )先(xiān )王(wáng )致(zhì )力(lì )于(yú )武(wǔ )力(lì ),而(ér )是(shì )为(wéi )了(le )尽(jìn )力(lì )体(tǐ )恤(xù )百(bǎi )姓(xìng )的(de )痛(tòng )苦(kǔ ),除(chú )掉(diào )他(tā )们(men )的(de )祸(huò )害(hài )。

先(xiān )王(wáng )的(de )制(zhì )度(dù ):王(wáng )畿(jī )以(yǐ )内(nèi )五(wǔ )百(bǎi )里(lǐ )的(de )地(dì )方(fāng )称(chēng )甸(diàn )服(fú ),王(wáng )畿(jī )以(yǐ )外(wài )五(wǔ )百(bǎi )里(lǐ )的(de )地(dì )方(fāng )称(chēng )侯(hóu )服(fú ),侯(hóu )服(fú )以(yǐ )外(wài )至(zhì )卫(wèi )服(fú )以(yǐ )内(nèi )的(de )地(dì )方(fāng )称(chēng )宾(bīn )服(fú ),宾(bīn )服(fú )以(yǐ )外(wài )的(de )蛮(mán )、夷(yí )地(dì )方(fāng )称(chēng )要(yào )服(fú ),要(yào )服(fú )以(yǐ )外(wài )的(de )戎(róng )、狄(dí )地(dì )方(fāng )称(chēng )荒(huāng )服(fú )。甸(diàn )服(fú )地(dì )方(fāng )的(de )诸(zhū )侯(hóu )供(gòng )给(gěi )天(tiān )子(zǐ )祭(jì )祀(sì )祖(zǔ )父(fù )、父(fù )亲(qīn )的(de )祭(jì )品(pǐn ),侯(hóu )服(fú )地(dì )方(fāng )的(de )诸(zhū )侯(hóu )供(gòng )给(gěi )天(tiān )子(zǐ )祭(jì )祀(sì )高(gāo )、曾(céng )祖(zǔ )的(de )祭(jì )品(pǐn ),宾(bīn )服(fú )地(dì )方(fāng )的(de )诸(zhū )侯(hóu )供(gòng )给(gěi )天(tiān )子(zǐ )祭(jì )祀(sì )远(yuǎn )祖(zǔ )的(de )祭(jì )品(pǐn ),要(yào )服(fú )地(dì )方(fāng )的(de )诸(zhū )侯(hóu )供(gòng )给(gěi )天(tiān )子(zǐ )祭(jì )神(shén )的(de )祭(jì )品(pǐn ),荒(huāng )服(fú )地(dì )方(fāng )的(de )诸(zhū )侯(hóu )则(zé )朝(cháo )见(jiàn )天(tiān )子(zǐ )。祭(jì )祖(zǔ )父(fù )、父(fù )亲(qīn )的(de )祭(jì )品(pǐn )一(yī )日(rì )一(yī )次(cì ),祭(jì )高(gāo )、曾(céng )祖(zǔ )的(de )祭(jì )品(pǐn )一(yī )月(yuè )一(yī )次(cì ),祭(jì )远(yuǎn )祖(zǔ )的(de )祭(jì )品(pǐn )一(yī )季(jì )一(yī )次(cì ),祭(jì )神(shén )的(de )祭(jì )品(pǐn )一(yī )年(nián )一(yī )次(cì ),朝(cháo )见(jiàn )天(tiān )子(zǐ )一(yī )生(shēng )一(yī )次(cì )。这(zhè )是(shì )先(xiān )王(wáng )的(de )遗(yí )训(xùn )。

如(rú )有(yǒu )不(bú )逐(zhú )日(rì )进(jìn )贡(gòng )的(de ),天(tiān )子(zǐ )就(jiù )修(xiū )省(shěng )内(nèi )心(xīn );有(yǒu )不(bú )按(àn )月(yuè )进(jìn )贡(gòng )的(de ),天(tiān )子(zǐ )就(jiù )修(xiū )明(míng )法(fǎ )令(lìng );有(yǒu )不(bú )按(àn )季(jì )进(jìn )贡(gòng )的(de ),天(tiān )子(zǐ )就(jiù )修(xiū )明(míng )礼(lǐ )仪(yí );有(yǒu )不(bú )进(jìn )岁(suì )贡(gòng )的(de ),天(tiān )子(zǐ )就(jiù )修(xiū )明(míng )尊(zūn )卑(bēi )名(míng )分(fèn );有(yǒu )不(bú )朝(cháo )见(jiàn )的(de ),天(tiān )子(zǐ )就(jiù )修(xiū )明(míng )德(dé )行(háng )。这(zhè )几(jǐ )个(gè )方(fāng )面(miàn )依(yī )次(cì )做(zuò )到(dào )而(ér )仍(réng )有(yǒu )不(bú )来(lái )的(de ),天(tiān )子(zǐ )就(jiù )修(xiū )明(míng )刑(xíng )法(fǎ )。这(zhè )时(shí )就(jiù )有(yǒu )惩(chéng )罚(fá )不(bú )逐(zhú )日(rì )进(jìn )贡(gòng )的(de ),讨(tǎo )伐(fá )不(bú )按(àn )月(yuè )进(jìn )贡(gòng )的(de ),征(zhēng )讨(tǎo )不(bú )按(àn )季(jì )进(jìn )贡(gòng )的(de ),责(zé )备(bèi )不(bú )进(jìn )岁(suì )贡(gòng )的(de ),晓(xiǎo )谕(yù )不(bú )来(lái )朝(cháo )见(jiàn )的(de )。这(zhè )时(shí )也(yě )就(jiù )有(yǒu )惩(chéng )治(zhì )的(de )法(fǎ )律(lǜ ),有(yǒu )攻(gōng )伐(fá )的(de )军(jūn )队(duì ),有(yǒu )征(zhēng )讨(tǎo )的(de )装(zhuāng )备(bèi ),有(yǒu )严(yán )厉(lì )谴(qiǎn )责(zé )的(de )命(mìng )令(lìng ),有(yǒu )用(yòng )文(wén )字(zì )晓(xiǎo )喻(yù )的(de )文(wén )告(gào )。发(fā )布(bù )命(mìng )令(lìng ),公(gōng )布(bù )文(wén )告(gào ),而(ér )再(zài )有(yǒu )不(bú )来(lái )的(de ),天(tiān )子(zǐ )就(jiù )在(zài )德(dé )行(háng )上(shàng )增(zēng )强(qiáng )修(xiū )养(yǎng ),不(bú )让(ràng )百(bǎi )姓(xìng )到(dào )远(yuǎn )方(fāng )去(qù )受(shòu )苦(kǔ )。

所(suǒ )以(yǐ )近(jìn )处(chù )的(de )诸(zhū )侯(hóu )无(wú )不(bú )听(tīng )命(mìng ),远(yuǎn )方(fāng )的(de )诸(zhū )侯(hóu )无(wú )不(bú )归(guī )顺(shùn )。现(xiàn )在(zài )大(dà )毕(bì )、伯(bó )士(shì )一(yī )去(qù )世(shì ),新(xīn )即(jí )位(wèi )的(de )犬(quǎn )戎(róng )国(guó )君(jūn )就(jiù )带(dài )着(zhe )贡(gòng )品(pǐn )前(qián )来(lái )朝(cháo )见(jiàn ),天(tiān )子(zǐ )却(què )说(shuō ):‘我(wǒ )一(yī )定(dìng )要(yào )以(yǐ )不(bú )享(xiǎng )的(de )罪(zuì )名(míng )征(zhēng )讨(tǎo )他(tā )’,并(bìng )且(qiě )向(xiàng )他(tā )炫(xuàn )耀(yào )武(wǔ )力(lì ),这(zhè )样(yàng )做(zuò )恐(kǒng )怕(pà )会(huì )废(fèi )弃(qì )先(xiān )王(wáng )的(de )遗(yí )训(xùn ),而(ér )使(shǐ )朝(cháo )见(jiàn )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )礼(lǐ )濒(bīn )于(yú )破(pò )坏(huài )吧(ba )?我(wǒ )听(tīng )说(shuō )那(nà )犬(quǎn )戎(róng )国(guó )君(jūn )秉(bǐng )性(xìng )敦(dūn )厚(hòu ),能(néng )遵(zūn )循(xún )祖(zǔ )先(xiān )的(de )遗(yí )德(dé ),遵(zūn )守(shǒu )终(zhōng )生(shēng )朝(cháo )见(jiàn )一(yī )次(cì )之(zhī )礼(lǐ ),专(zhuān )一(yī )不(bú )二(èr ),他(tā )们(men )会(huì )有(yǒu )防(fáng )御(yù )我(wǒ )们(men )的(de )准(zhǔn )备(bèi )的(de )。”穆(mù )王(wáng )不(bú )听(tīng ),去(qù )征(zhēng )战(zhàn )犬(quǎn )戎(róng ),只(zhī )得(dé )到(dào )四(sì )只(zhī )白(bái )狼(láng )、四(sì )只(zhī )白(bái )鹿(lù )带(dài )回(huí )来(lái )了(le )。从(cóng )此(cǐ )以(yǐ )后(hòu ),荒(huāng )服(fú )地(dì )方(fāng )的(de )诸(zhū )侯(hóu )就(jiù )不(bú )来(lái )朝(cháo )见(jiàn )了(le )。

阅读:25413

打赏捐助〔Donate〕>>>

《白话译文》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库