陈纪六【登录】

《资治通鉴》 > 《陈纪》·十卷 > 《陈纪六》 > 拼音版

起(qǐ )旃(zhān )蒙(méng )协(xié )洽(qià ),尽(jìn )柔(róu )兆(zhào )涒(yūn )滩(tān ),凡(fán )二(èr )年(nián )。

高(gāo )宗(zōng )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )之(zhī )上(shàng )太(tài )建(jiàn )七(qī )年(nián )(乙(yǐ )未(wèi ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )七(qī )五(wǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),辛(xīn )未(wèi ),上(shàng )祀(sì )南(nán )郊(jiāo )。

癸(guǐ )酉(yǒu ),周(zhōu )主(zhǔ )如(rú )同(tóng )州(zhōu )。

乙(yǐ )亥(hài ),左(zuǒ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )樊(fán )毅(yì )克(kè )潼(tóng )州(zhōu )。

齐(qí )主(zhǔ )还(hái )鄴(yè )。

辛(xīn )巳(sì ),上(shàng )祀(sì )北(běi )郊(jiāo )。

二(èr )月(yuè ),丙(bǐng )戌(xū )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

戊(wù )申(shēn ),樊(fán )毅(yì )克(kè )下(xià )邳(pī )、高(gāo )栅(shān )等(děng )六(liù )城(chéng )。

齐(qí )主(zhǔ )言(yán )语(yǔ )涩(sè )呐(nà ),不(bú )喜(xǐ )见(jiàn )朝(cháo )士(shì ),自(zì )非(fēi )宠(chǒng )私(sī )昵(nì )狎(xiá ),未(wèi )尝(cháng )交(jiāo )语(yǔ )。性(xìng )懦(nuò ),不(bú )堪(kān )人(rén )视(shì ),虽(suī )三(sān )公(gōng )、令(lìng )、录(lù )奏(zòu )事(shì ),莫(mò )得(dé )仰(yǎng )视(shì ),皆(jiē )略(luè )陈(chén )大(dà )指(zhǐ ),惊(jīng )走(zǒu )而(ér )出(chū )。承(chéng )世(shì )祖(zǔ )奢(shē )泰(tài )之(zhī )馀(yú ),以(yǐ )为(wéi )帝(dì )王(wáng )当(dāng )然(rán ),后(hòu )宫(gōng )皆(jiē )宝(bǎo )衣(yī )玉(yù )食(shí ),一(yī )裙(qún )之(zhī )费(fèi ),至(zhì )直(zhí )万(wàn )匹(pǐ )。竞(jìng )为(wéi )新(xīn )巧(qiǎo ),朝(cháo )衣(yī )夕(xī )弊(bì )。盛(shèng )修(xiū )宫(gōng )苑(yuàn ),穷(qióng )极(jí )壮(zhuàng )丽(lì )。所(suǒ )好(hǎo )不(bú )常(cháng ),数(shù )毁(huǐ )又(yòu )复(fù )。百(bǎi )工(gōng )土(tǔ )木(mù ),无(wú )时(shí )休(xiū )息(xī ),夜(yè )则(zé )然(rán )火(huǒ )照(zhào )作(zuò ),寒(hán )则(zé )以(yǐ )汤(tāng )为(wéi )泥(ní )。凿(záo )晋(jìn )阳(yáng )西(xī )山(shān )为(wéi )大(dà )像(xiàng ),一(yī )夜(yè )然(rán )油(yóu )万(wàn )盆(pén ),光(guāng )照(zhào )宫(gōng )中(zhōng )。每(měi )有(yǒu )灾(zāi )异(yì )寇(kòu )盗(dào ),不(bú )自(zì )贬(biǎn )损(sǔn ),唯(wéi )多(duō )设(shè )斋(zhāi ),以(yǐ )为(wéi )修(xiū )德(dé )。好(hǎo )自(zì )弹(dàn )琵(pí )琶(pá ),为(wéi )《无(wú )愁(chóu )》之(zhī )曲(qǔ ),近(jìn )侍(shì )和(hé )之(zhī )者(zhě )以(yǐ )百(bǎi )数(shù ),民(mín )间(jiān )谓(wèi )之(zhī )“无(wú )愁(chóu )天(tiān )子(zǐ )”。于(yú )华(huá )林(lín )园(yuán )立(lì )贫(pín )儿(ér )村(cūn ),帝(dì )自(zì )衣(yī )蓝(lán )缕(lǚ )之(zhī )服(fú ),行(háng )乞(qǐ )其(qí )间(jiān )为(wéi )乐(lè )。又(yòu )写(xiě )筑(zhù )西(xī )鄙(bǐ )诸(zhū )城(chéng ),使(shǐ )人(rén )衣(yī )黑(hēi )衣(yī )攻(gōng )之(zhī ),帝(dì )自(zì )帅(shuài )内(nèi )参(cān )拒(jù )斗(dòu )。

宠(chǒng )任(rèn )陆(lù )令(lìng )萱(xuān )、穆(mù )提(tí )婆(pó )、高(gāo )阿(ā )那(nà )肱(gōng )、韩(hán )长(zhǎng )鸾(luán )等(děng )宰(zǎi )制(zhì )朝(cháo )政(zhèng ),宦(huàn )官(guān )邓(dèng )长(zhǎng )颙(yú )、陈(chén )德(dé )信(xìn )、胡(hú )儿(ér )何(hé )洪(hóng )珍(zhēn )等(děng )并(bìng )参(cān )预(yù )机(jī )权(quán ),各(gè )引(yǐn )亲(qīn )党(dǎng ),超(chāo )居(jū )显(xiǎn )位(wèi )。官(guān )由(yóu )财(cái )进(jìn ),狱(yù )以(yǐ )贿(huì )成(chéng ),竞(jìng )为(wéi )奸(jiān )谄(chǎn ),蠹(dù )政(zhèng )害(hài )民(mín )。旧(jiù )苍(cāng )头(tóu )刘(liú )桃(táo )枝(zhī )等(děng )皆(jiē )开(kāi )府(fǔ )封(fēng )王(wáng ),其(qí )馀(yú )宦(huàn )官(guān )、胡(hú )儿(ér )、歌(gē )舞(wǔ )人(rén )、见(jiàn )鬼(guǐ )人(rén )、官(guān )奴(nú )婢(bì )等(děng )滥(làn )得(dé )富(fù )贵(guì )者(zhě ),殆(dài )将(jiāng )万(wàn )数(shù ),庶(shù )姓(xìng )封(fēng )王(wáng )者(zhě )以(yǐ )百(bǎi )数(shù ),开(kāi )府(fǔ )千(qiān )馀(yú )人(rén ),仪(yí )同(tóng )无(wú )数(shù ),领(lǐng )军(jūn )一(yī )时(shí )至(zhì )二(èr )十(shí )人(rén ),侍(shì )中(zhōng )、中(zhōng )常(cháng )侍(shì )数(shù )十(shí )人(rén ),乃(nǎi )至(zhì )狗(gǒu )、马(mǎ )及(jí )鹰(yīng )亦(yì )有(yǒu )仪(yí )同(tóng )、郡(jùn )君(jūn )之(zhī )号(hào ),有(yǒu )斗(dòu )鸡(jī ),号(hào )开(kāi )府(fǔ ),皆(jiē )食(shí )其(qí )干(gàn )禄(lù )。诸(zhū )嬖(bì )幸(xìng )朝(cháo )夕(xī )娱(yú )侍(shì )左(zuǒ )右(yòu ),一(yī )戏(xì )之(zhī )赏(shǎng ),动(dòng )逾(yú )巨(jù )万(wàn )。既(jì )而(ér )府(fǔ )藏(cáng )空(kōng )竭(jié ),乃(nǎi )赐(cì )二(èr )三(sān )郡(jùn )或(huò )六(liù )七(qī )县(xiàn ),使(shǐ )之(zhī )卖(mài )官(guān )取(qǔ )直(zhí )。由(yóu )是(shì )为(wéi )守(shǒu )令(lìng )者(zhě ),率(lǜ )皆(jiē )富(fù )商(shāng )大(dà )贾(jiǎ ),竞(jìng )为(wéi )贪(tān )纵(zòng ),赋(fù )繁(fán )役(yì )重(zhòng ),民(mín )不(bú )聊(liáo )生(shēng )。

周(zhōu )高(gāo )祖(zǔ )谋(móu )伐(fá )齐(qí ),命(mìng )边(biān )镇(zhèn )益(yì )储(chǔ )偫(zhì ),加(jiā )戍(shù )卒(zú );齐(qí )人(rén )闻(wén )之(zhī ),亦(yì )增(zēng )修(xiū )守(shǒu )御(yù )。柱(zhù )国(guó )于(yú )翼(yì )谏(jiàn )曰(yuē ):“疆(jiāng )场(chǎng )相(xiàng )侵(qīn ),互(hù )有(yǒu )胜(shèng )负(fù ),徒(tú )损(sǔn )兵(bīng )储(chǔ ),无(wú )益(yì )大(dà )计(jì )。不(bú )如(rú )解(jiě )严(yán )继(jì )好(hǎo ),使(shǐ )彼(bǐ )懈(xiè )而(ér )无(wú )备(bèi ),然(rán )后(hòu )乘(chéng )间(jiān ),出(chū )其(qí )不(bú )意(yì ),一(yī )举(jǔ )可(kě )取(qǔ )也(yě )。”周(zhōu )主(zhǔ )从(cóng )之(zhī )。

韦(wéi )孝(xiào )宽(kuān )上(shàng )疏(shū )陈(chén )三(sān )策(cè )。其(qí )一(yī )曰(yuē ):“臣(chén )在(zài )边(biān )积(jī )年(nián ),颇(pō )见(jiàn )间(jiān )隙(xì ),不(bú )因(yīn )际(jì )会(huì ),难(nán )以(yǐ )成(chéng )功(gōng )。是(shì )以(yǐ )往(wǎng )岁(suì )出(chū )军(jūn ),徒(tú )有(yǒu )劳(láo )费(fèi ),功(gōng )绩(jì )不(bú )立(lì ),由(yóu )失(shī )机(jī )会(huì )。何(hé )者(zhě )?长(zhǎng )淮(huái )之(zhī )南(nán ),旧(jiù )为(wéi )沃(wò )土(tǔ ),陈(chén )氏(shì )以(yǐ )破(pò )亡(wáng )馀(yú )烬(jìn ),犹(yóu )能(néng )一(yī )举(jǔ )平(píng )之(zhī );齐(qí )人(rén )历(lì )年(nián )赴(fù )救(jiù ),丧(sàng )败(bài )而(ér )返(fǎn )。内(nèi )离(lí )外(wài )叛(pàn ),计(jì )尽(jìn )力(lì )穷(qióng ),雠(chóu )敌(dí )有(yǒu )衅(xìn ),不(bú )可(kě )失(shī )也(yě )。今(jīn )大(dà )军(jūn )若(ruò )出(chū )轵(zhǐ )关(guān ),方(fāng )轨(guǐ )而(ér )进(jìn ),兼(jiān )与(yǔ )陈(chén )氏(shì )共(gòng )为(wéi )掎(jǐ )角(jiǎo ),并(bìng )令(lìng )广(guǎng )州(zhōu )义(yì )旅(lǚ )出(chū )自(zì )三(sān )鸦(yā ),又(yòu )募(mù )山(shān )南(nán )骁(xiāo )锐(ruì ),沿(yán )河(hé )而(ér )下(xià ),复(fù )遣(qiǎn )北(běi )山(shān )稽(jī )胡(hú ),绝(jué )其(qí )并(bìng )、晋(jìn )之(zhī )路(lù )。凡(fán )此(cǐ )诸(zhū )军(jūn ),仍(réng )令(lìng )各(gè )募(mù )关(guān )、河(hé )之(zhī )外(wài )劲(jìn )勇(yǒng )之(zhī )士(shì ),厚(hòu )其(qí )爵(jué )赏(shǎng ),使(shǐ )为(wéi )前(qián )驱(qū )。岳(yuè )动(dòng )川(chuān )移(yí ),雷(léi )骇(hài )电(diàn )激(jī ),百(bǎi )道(dào )俱(jù )进(jìn ),并(bìng )趋(qū )虏(lǔ )庭(tíng )。必(bì )当(dāng )望(wàng )旗(qí )奔(bēn )溃(kuì ),所(suǒ )向(xiàng )摧(cuī )殄(tiǎn ),一(yī )戎(róng )大(dà )定(dìng ),实(shí )在(zài )此(cǐ )机(jī )。”

其(qí )二(èr )曰(yuē ):“若(ruò )国(guó )家(jiā )更(gèng )为(wéi )后(hòu )图(tú ),未(wèi )即(jí )大(dà )举(jǔ ),宜(yí )与(yǔ )陈(chén )人(rén )分(fèn )其(qí )兵(bīng )势(shì )。三(sān )鸦(yā )以(yǐ )北(běi ),万(wàn )春(chūn )以(yǐ )南(nán ),广(guǎng )事(shì )屯(tún )田(tián ),预(yù )为(wéi )贮(zhù )积(jī ),募(mù )其(qí )骁(xiāo )悍(hàn ),立(lì )为(wéi )部(bù )伍(wǔ )。彼(bǐ )既(jì )东(dōng )南(nán )有(yǒu )敌(dí ),戎(róng )马(mǎ )相(xiàng )持(chí ),我(wǒ )出(chū )奇(qí )兵(bīng ),破(pò )其(qí )疆(jiāng )场(chǎng )。彼(bǐ )若(ruò )兴(xìng )师(shī )赴(fù )援(yuán ),我(wǒ )则(zé )坚(jiān )壁(bì )清(qīng )野(yě ),待(dài )其(qí )去(qù )远(yuǎn ),还(hái )复(fù )出(chū )师(shī )。常(cháng )以(yǐ )边(biān )外(wài )之(zhī )军(jūn ),引(yǐn )其(qí )腹(fù )心(xīn )之(zhī )众(zhòng )。我(wǒ )无(wú )宿(xiǔ )舂(chōng )之(zhī )费(fèi ),彼(bǐ )有(yǒu )奔(bēn )命(mìng )之(zhī )劳(láo ),一(yī )二(èr )年(nián )中(zhōng ),必(bì )自(zì )离(lí )叛(pàn )。且(qiě )齐(qí )氏(shì )昏(hūn )暴(bào ),政(zhèng )出(chū )多(duō )门(mén ),鬻(yù )狱(yù )卖(mài )官(guān ),唯(wéi )利(lì )是(shì )视(shì ),荒(huāng )淫(yín )酒(jiǔ )色(sè ),忌(jì )害(hài )忠(zhōng )良(liáng ),阖(hé )境(jìng )嗷(áo )然(rán ),不(bú )胜(shèng )其(qí )弊(bì )。以(yǐ )此(cǐ )而(ér )观(guān ),覆(fù )亡(wáng )可(kě )待(dài ),然(rán )后(hòu )乘(chéng )间(jiān )电(diàn )扫(sǎo ),事(shì )等(děng )摧(cuī )枯(kū )。”

其(qí )三(sān )曰(yuē ):“昔(xī )勾(gōu )践(jiàn )亡(wáng )吴(wú ),尚(shàng )期(qī )十(shí )载(zǎi );武(wǔ )王(wáng )取(qǔ )纣(zhòu ),犹(yóu )烦(fán )再(zài )举(jǔ )。今(jīn )若(ruò )更(gèng )存(cún )遵(zūn )养(yǎng ),且(qiě )复(fù )相(xiàng )时(shí ),臣(chén )谓(wèi )宜(yí )还(hái )崇(chóng )邻(lín )好(hǎo ),申(shēn )其(qí )盟(méng )约(yuē ),安(ān )民(mín )和(hé )众(zhòng ),通(tōng )商(shāng )惠(huì )工(gōng ),蓄(xù )锐(ruì )养(yǎng )威(wēi ),观(guān )衅(xìn )而(ér )动(dòng )。斯(sī )乃(nǎi )长(zhǎng )策(cè )远(yuǎn )驭(yù ),坐(zuò )自(zì )兼(jiān )并(bìng )也(yě )。”书(shū )奏(zòu ),周(zhōu )主(zhǔ )引(yǐn )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )伊(yī )娄(lóu )谦(qiān )入(rù )内(nèi )殿(diàn ),从(cóng )容(róng )谓(wèi )曰(yuē ):“朕(zhèn )欲(yù )用(yòng )兵(bīng ),何(hé )者(zhě )为(wéi )先(xiān )?”对(duì )曰(yuē ):“齐(qí )氏(shì )沈(shěn )溺(nì )倡(chàng )优(yōu ),耽(dān )昏(hūn )麹(qū )蘖(niè )。其(qí )折(shé )冲(chōng )之(zhī )将(jiāng )斛(hú )律(lǜ )明(míng )月(yuè ),已(yǐ )毙(bì )于(yú )谗(chán )口(kǒu )。上(shàng )下(xià )离(lí )心(xīn ),道(dào )路(lù )以(yǐ )目(mù )。此(cǐ )易(yì )取(qǔ )也(yě )。”帝(dì )大(dà )笑(xiào )。三(sān )月(yuè ),丙(bǐng )辰(chén ),使(shǐ )谦(qiān )与(yǔ )小(xiǎo )司(sī )寇(kòu )元(yuán )卫(wèi )聘(pìn )于(yú )齐(qí )以(yǐ )观(guān )衅(xìn )。

丙(bǐng )寅(yín ),周(zhōu )主(zhǔ )还(hái )长(zhǎng )安(ān )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),甲(jiǎ )午(wǔ ),上(shàng )享(xiǎng )太(tài )庙(miào )。

监(jiān )豫(yù )州(zhōu )陈(chén )桃(táo )根(gēn )得(dé )青(qīng )牛(niú ),献(xiàn )之(zhī ),诏(zhào )遣(qiǎn )还(hái )民(mín )。又(yòu )表(biǎo )上(shàng )织(zhī )成(chéng )罗(luó )文(wén )锦(jǐn )被(bèi )各(gè )二(èr )百(bǎi )首(shǒu ),诏(zhào )于(yú )云(yún )龙(lóng )门(mén )外(wài )焚(fén )之(zhī )。

庚(gēng )子(zǐ ),齐(qí )以(yǐ )中(zhōng )书(shū )监(jiān )阳(yáng )休(xiū )之(zhī )为(wéi )尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè )。

六(liù )月(yuè ),壬(rén )辰(chén ),以(yǐ )尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè )王(wáng )瑒(yáng )为(wéi )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )。

甲(jiǎ )戌(xū ),齐(qí )主(zhǔ )如(rú )晋(jìn )阳(yáng )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),丙(bǐng )戌(xū ),周(zhōu )主(zhǔ )如(rú )云(yún )阳(yáng )宫(gōng )。

大(dà )将(jiāng )军(jūn )杨(yáng )坚(jiān )姿(zī )相(xiàng )奇(qí )伟(wěi )。畿(jī )伯(bó )下(xià )大(dà )夫(fū )长(zhǎng )安(ān )来(lái )和(hé )尝(cháng )谓(wèi )坚(jiān )曰(yuē ):“公(gōng )眼(yǎn )如(rú )曙(shǔ )星(xīng ),无(wú )所(suǒ )不(bú )照(zhào ),当(dāng )王(wáng )有(yǒu )天(tiān )下(xià ),愿(yuàn )忍(rěn )诛(zhū )杀(shā )。”

周(zhōu )主(zhǔ )待(dài )坚(jiān )素(sù )厚(hòu ),齐(qí )王(wáng )宪(xiàn )言(yán )于(yú )帝(dì )曰(yuē ):“普(pǔ )六(liù )茹(rú )坚(jiān ),相(xiàng )貌(mào )非(fēi )常(cháng ),臣(chén )每(měi )见(jiàn )之(zhī ),不(bú )觉(jiào )自(zì )失(shī )。恐(kǒng )非(fēi )人(rén )下(xià ),请(qǐng )早(zǎo )除(chú )之(zhī )!”帝(dì )亦(yì )疑(yí )之(zhī ),以(yǐ )问(wèn )来(lái )和(hé )。和(hé )诡(guǐ )对(duì )曰(yuē ):“随(suí )公(gōng )止(zhǐ )是(shì )守(shǒu )节(jiē )人(rén ),可(kě )镇(zhèn )一(yī )方(fāng )。若(ruò )为(wéi )将(jiāng )领(lǐng ),陈(chén )无(wú )不(bú )破(pò )。”

丁(dīng )卯(mǎo ),周(zhōu )主(zhǔ )还(hái )长(zhǎng )安(ān )。

先(xiān )是(shì ),周(zhōu )主(zhǔ )独(dú )与(yǔ )齐(qí )王(wáng )宪(xiàn )及(jí )内(nèi )史(shǐ )王(wáng )谊(yì )谋(móu )伐(fá )齐(qí ),又(yòu )遣(qiǎn )纳(nà )言(yán )卢(lú )韫(yùn )乘(chéng )驲(rì )三(sān )诣(yì )安(ān )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )于(yú )翼(yì )问(wèn )策(cè ),余(yú )人(rén )皆(jiē )莫(mò )之(zhī )知(zhī )。丙(bǐng )子(zǐ ),始(shǐ )召(zhào )大(dà )将(jiāng )军(jūn )以(yǐ )上(shàng )于(yú )大(dà )德(dé )殿(diàn )告(gào )之(zhī )。

丁(dīng )丑(chǒu ),下(xià )诏(zhào )伐(fá )齐(qí ),以(yǐ )柱(zhù )国(guó )陈(chén )王(wáng )纯(chún )、荥(yíng )阳(yáng )公(gōng )司(sī )消(xiāo )难(nán )、郑(zhèng )公(gōng )达(dá )奚(xī )震(zhèn )为(wéi )前(qián )三(sān )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn ),越(yuè )王(wáng )盛(shèng )、周(zhōu )昌(chāng )公(gōng )侯(hóu )莫(mò )陈(chén )崇(chóng )、赵(zhào )王(wáng )招(zhāo )为(wéi )后(hòu )三(sān )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn )。齐(qí )王(wáng )宪(xiàn )帅(shuài )众(zhòng )二(èr )万(wàn )趋(qū )黎(lí )阳(yáng ),随(suí )公(gōng )杨(yáng )坚(jiān )、广(guǎng )宁(níng )公(gōng )薛(xuē )迥(jiǒng )将(jiāng )舟(zhōu )师(shī )三(sān )万(wàn )自(zì )渭(wèi )入(rù )河(hé ),梁(liáng )公(gōng )侯(hóu )莫(mò )陈(chén )芮(ruì )帅(shuài )众(zhòng )二(èr )万(wàn )守(shǒu )太(tài )行(háng )道(dào ),申(shēn )公(gōng )李(lǐ )穆(mù )帅(shuài )众(zhòng )三(sān )万(wàn )守(shǒu )河(hé )阳(yáng )道(dào ),常(cháng )山(shān )公(gōng )于(yú )翼(yì )帅(shuài )众(zhòng )二(èr )万(wàn )出(chū )陈(chén )、汝(rǔ )。谊(yì ),盟(méng )之(zhī )兄(xiōng )孙(sūn );震(zhèn ),武(wǔ )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

周(zhōu )主(zhǔ )将(jiāng )出(chū )河(hé )阳(yáng ),内(nèi )史(shǐ )上(shàng )士(shì )宇(yǔ )文(wén )弼(bì )曰(yuē ):“齐(qí )氏(shì )建(jiàn )国(guó ),于(yú )今(jīn )累(lèi )世(shì );虽(suī )曰(yuē )无(wú )道(dào ),籓(bān )镇(zhèn )之(zhī )任(rèn ),尚(shàng )有(yǒu )其(qí )人(rén )。今(jīn )之(zhī )出(chū )师(shī ),要(yào )须(xū )择(zé )地(dì )。河(hé )阳(yáng )冲(chōng )要(yào ),精(jīng )兵(bīng )所(suǒ )聚(jù ),尽(jìn )力(lì )攻(gōng )围(wéi ),恐(kǒng )难(nán )得(dé )志(zhì )。如(rú )臣(chén )所(suǒ )见(jiàn ),出(chū )于(yú )汾(fén )曲(qǔ ),戍(shù )小(xiǎo )山(shān )平(píng ),攻(gōng )之(zhī )易(yì )拔(bá )。用(yòng )武(wǔ )之(zhī )地(dì ),莫(mò )过(guò )于(yú )此(cǐ )。”民(mín )部(bù )中(zhōng )大(dà )夫(fū )天(tiān )水(shuǐ )赵(zhào )煚(jiǒng )曰(yuē ):“河(hé )南(nán )、洛(luò )阳(yáng ),四(sì )面(miàn )受(shòu )敌(dí ),纵(zòng )得(dé )之(zhī ),不(bú )可(kě )以(yǐ )守(shǒu )。请(qǐng )从(cóng )河(hé )北(běi )直(zhí )指(zhǐ )太(tài )原(yuán ),倾(qīng )其(qí )巢(cháo )穴(xué ),可(kě )一(yī )举(jǔ )而(ér )定(dìng )。”遂(suí )伯(bó )下(xià )大(dà )夫(fū )鲍(bào )宏(hóng )曰(yuē ):“我(wǒ )强(qiáng )齐(qí )弱(ruò ),我(wǒ )治(zhì )齐(qí )乱(luàn ),何(hé )忧(yōu )不(bú )克(kè )!但(dàn )先(xiān )帝(dì )往(wǎng )日(rì )屡(lǚ )出(chū )洛(luò )阳(yáng ),彼(bǐ )既(jì )有(yǒu )备(bèi ),每(měi )用(yòng )不(bú )捷(jié )。如(rú )臣(chén )计(jì )者(zhě ),进(jìn )兵(bīng )汾(fén )、潞(lù ),直(zhí )掩(yǎn )晋(jìn )阳(yáng ),出(chū )其(qí )不(bú )虞(yú ),似(sì )为(wéi )上(shàng )策(cè )。”周(zhōu )主(zhǔ )皆(jiē )不(bú )从(cóng )。宏(hóng ),泉(quán )之(zhī )弟(dì )也(yě )。壬(rén )午(wǔ ),周(zhōu )主(zhǔ )帅(shuài )众(zhòng )六(liù )万(wàn ),直(zhí )指(zhǐ )河(hé )阴(yīn )。杨(yáng )素(sù )请(qǐng )帅(shuài )其(qí )父(fù )麾(huī )下(xià )先(xiān )驱(qū ),周(zhōu )主(zhǔ )许(xǔ )之(zhī )。

八(bā )月(yuè ),癸(guǐ )卯(mǎo ),周(zhōu )遣(qiǎn )使(shǐ )来(lái )聘(pìn )。

周(zhōu )师(shī )入(rù )齐(qí )境(jìng ),禁(jìn )伐(fá )树(shù )践(jiàn )稼(jià ),犯(fàn )者(zhě )皆(jiē )斩(zhǎn )。丁(dīng )未(wèi ),周(zhōu )主(zhǔ )攻(gōng )河(hé )阴(yīn )大(dà )城(chéng ),拔(bá )之(zhī )。齐(qí )王(wáng )宪(xiàn )拔(bá )武(wǔ )济(jì );进(jìn )围(wéi )洛(luò )口(kǒu ),拔(bá )东(dōng )、西(xī )二(èr )城(chéng ),纵(zòng )火(huǒ )焚(fén )浮(fú )桥(qiáo ),桥(qiáo )绝(jué )。齐(qí )永(yǒng )桥(qiáo )大(dà )都(dōu )督(dū )太(tài )安(ān )傅(fù )伏(fú ),自(zì )永(yǒng )桥(qiáo )夜(yè )入(rù )中(zhōng )潬(tān )城(chéng )。周(zhōu )人(rén )既(jì )克(kè )南(nán )城(chéng ),围(wéi )中(zhōng )氵(sān )单(dān ),二(èr )旬(xún )不(bú )下(xià )。洛(luò )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )独(dú )孤(gū )永(yǒng )业(yè )守(shǒu )金(jīn )墉(yōng ),周(zhōu )主(zhǔ )自(zì )攻(gōng )之(zhī ),不(bú )克(kè )。永(yǒng )业(yè )通(tōng )夜(yè )办(bàn )马(mǎ )槽(cáo )二(èr )千(qiān ),周(zhōu )人(rén )闻(wén )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )大(dà )军(jūn )且(qiě )至(zhì )而(ér )惮(dàn )之(zhī )。

九(jiǔ )月(yuè ),齐(qí )右(yòu )丞(chéng )高(gāo )阿(ā )那(nà )肱(gōng )自(zì )晋(jìn )阳(yáng )将(jiāng )兵(bīng )拒(jù )周(zhōu )师(shī )。至(zhì )河(hé )阳(yáng ),会(huì )周(zhōu )主(zhǔ )有(yǒu )疾(jí ),辛(xīn )酉(yǒu )夜(yè ),引(yǐn )兵(bīng )还(hái )。水(shuǐ )军(jūn )焚(fén )其(qí )舟(zhōu )舰(jiàn )。傅(fù )伏(fú )谓(wèi )行(háng )台(tái )乞(qǐ )伏(fú )贵(guì )和(hé )曰(yuē ):“周(zhōu )师(shī )疲(pí )弊(bì ),愿(yuàn )得(dé )精(jīng )骑(qí )二(èr )千(qiān )追(zhuī )击(jī )之(zhī ),可(kě )破(pò )也(yě )。”贵(guì )和(hé )不(bú )许(xǔ )。

齐(qí )王(wáng )宪(xiàn )、于(yú )翼(yì )、李(lǐ )穆(mù ),所(suǒ )向(xiàng )克(kè )捷(jié ),降(jiàng )拔(bá )三(sān )十(shí )余(yú )城(chéng ),皆(jiē )弃(qì )而(ér )不(bú )守(shǒu )。唯(wéi )以(yǐ )王(wáng )药(yào )城(chéng )要(yào )害(hài ),令(lìng )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )韩(hán )正(zhèng )守(shǒu )之(zhī ),正(zhèng )寻(xún )以(yǐ )城(chéng )降(jiàng )齐(qí )。

戊(wù )寅(yín ),周(zhōu )主(zhǔ )还(hái )长(zhǎng )安(ān )。

庚(gēng )辰(chén ),齐(qí )以(yǐ )赵(zhào )彦(yàn )深(shēn )为(wéi )司(sī )徒(tú ),斛(hú )阿(ā )列(liè )罗(luó )为(wéi )司(sī )空(kōng )。

闰(rùn )月(yuè ),车(chē )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )吴(wú )明(míng )彻(chè )将(jiāng )兵(bīng )击(jī )齐(qí )彭(péng )城(chéng );壬(rén )辰(chén ),败(bài )齐(qí )兵(bīng )数(shù )万(wàn )于(yú )吕(lǚ )梁(liáng )。

甲(jiǎ )午(wǔ ),周(zhōu )主(zhǔ )如(rú )同(tóng )州(zhōu )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),己(jǐ )巳(sì ),立(lì )皇(huáng )子(zǐ )叔(shū )齐(qí )为(wéi )新(xīn )蔡(cài )王(wáng ),叔(shū )文(wén )为(wéi )晋(jìn )熙(xī )王(wáng )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),辛(xīn )亥(hài )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

壬(rén )戌(xū ),以(yǐ )王(wáng )瑒(yáng )为(wéi )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè ),太(tài )子(zǐ )詹(zhān )事(shì )吴(wú )郡(jùn )陆(lù )缮(shàn )为(wéi )右(yòu )仆(pú )射(shè )。

庚(gēng )午(wǔ ),周(zhōu )主(zhǔ )还(hái )长(zhǎng )安(ān )。

高(gāo )宗(zōng )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )之(zhī )上(shàng )太(tài )建(jiàn )八(bā )年(nián )(丙(bǐng )申(shēn ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )七(qī )六(liù )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),癸(guǐ )未(wèi ),周(zhōu )主(zhǔ )如(rú )同(tóng )州(zhōu );辛(xīn )卯(mǎo ),如(rú )河(hé )东(dōng )涑(sù )川(chuān );甲(jiǎ )午(wǔ ),复(fù )还(hái )同(tóng )州(zhōu )。

甲(jiǎ )寅(yín ),齐(qí )大(dà )赦(shè )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),齐(qí )主(zhǔ )还(hái )鄴(yè )。

二(èr )月(yuè ),辛(xīn )酉(yǒu ),周(zhōu )主(zhǔ )命(mìng )太(tài )子(zǐ )巡(xún )抚(fǔ )西(xī )土(tǔ ),因(yīn )伐(fá )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún ),上(shàng )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )轨(guǐ )、宫(gōng )正(zhèng )宇(yǔ )文(wén )孝(xiào )伯(bó )从(cóng )行(háng )。军(jūn )中(zhōng )节(jiē )度(dù ),皆(jiē )委(wěi )二(èr )人(rén ),太(tài )子(zǐ )仰(yǎng )成(chéng )而(ér )已(yǐ )。

齐(qí )括(kuò )杂(zá )户(hù )未(wèi )嫁(jià )者(zhě )悉(xī )集(jí ),有(yǒu )隐(yǐn )匿(nì )者(zhě ),家(jiā )长(zhǎng )坐(zuò )死(sǐ )。

壬(rén )申(shēn ),以(yǐ )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )吴(wú )明(míng )彻(chè )为(wéi )司(sī )空(kōng )。

三(sān )月(yuè ),壬(rén )寅(yín ),周(zhōu )主(zhǔ )还(hái )长(zhǎng )安(ān );夏(xià ),四(sì )月(yuè ),乙(yǐ )卯(mǎo ),复(fù )如(rú )同(tóng )州(zhōu )。

己(jǐ )未(wèi ),上(shàng )享(xiǎng )太(tài )庙(miào )。

尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )王(wáng )瑒(yáng )。五(wǔ )月(yuè ),壬(rén )辰(chén ),周(zhōu )主(zhǔ )还(hái )长(zhǎng )安(ān )。

六(liù )月(yuè ),戊(wù )申(shēn )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

辛(xīn )亥(hài ),周(zhōu )主(zhǔ )享(xiǎng )太(tài )庙(miào )。

初(chū ),太(tài )子(zǐ )叔(shū )宝(bǎo )欲(yù )以(yǐ )左(zuǒ )户(hù )部(bù )尚(shàng )书(shū )江(jiāng )总(zǒng )为(wéi )詹(zhān )事(shì ),令(lìng )管(guǎn )记(jì )陆(lù )瑜(yú )言(yán )于(yú )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )孔(kǒng )奂(huàn )。奂(huàn )谓(wèi )瑜(yú )曰(yuē ):“江(jiāng )有(yǒu )潘(pān )、陆(lù )之(zhī )华(huá )而(ér )无(wú )园(yuán )、绮(qǐ )之(zhī )实(shí ),辅(fǔ )弼(bì )储(chǔ )宫(gōng ),窃(qiè )有(yǒu )所(suǒ )难(nán )。”太(tài )子(zǐ )深(shēn )以(yǐ )为(wéi )恨(hèn ),自(zì )言(yán )于(yú )帝(dì )。帝(dì )将(jiāng )许(xǔ )之(zhī ),奂(huàn )奏(zòu )曰(yuē ):“江(jiāng )总(zǒng ),文(wén )华(huá )之(zhī )士(shì )。今(jīn )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )文(wén )华(huá )不(bú )少(shǎo ),岂(qǐ )藉(jiè )于(yú )总(zǒng )!如(rú )臣(chén )愚(yú )见(jiàn ),愿(yuàn )选(xuǎn )敦(dūn )重(zhòng )之(zhī )才(cái ),以(yǐ )居(jū )辅(fǔ )导(dǎo )之(zhī )职(zhí )。”帝(dì )曰(yuē ):“即(jí )如(rú )卿(qīng )言(yán ),谁(shuí )当(dāng )居(jū )此(cǐ )?”奂(huàn )曰(yuē ):“都(dōu )官(guān )尚(shàng )书(shū )王(wáng )廓(kuò ),世(shì )有(yǒu )懿(yì )德(dé ),识(shí )性(xìng )敦(dūn )敏(mǐn ),可(kě )以(yǐ )居(jū )之(zhī )。”太(tài )子(zǐ )时(shí )在(zài )侧(cè ),乃(nǎi )曰(yuē ):“廓(kuò ),王(wáng )泰(tài )之(zhī )子(zǐ ),不(bú )宜(yí )为(wéi )太(tài )子(zǐ )詹(zhān )事(shì )。”奂(huàn )曰(yuē ):“宋(sòng )朝(cháo )范(fàn )晔(yè )即(jí )范(fàn )泰(tài )之(zhī )子(zǐ ),亦(yì )为(wéi )太(tài )子(zǐ )詹(zhān )事(shì ),前(qián )代(dài )不(bú )疑(yí )。”太(tài )子(zǐ )固(gù )争(zhēng )之(zhī ),帝(dì )卒(zú )以(yǐ )总(zǒng )为(wéi )詹(zhān )事(shì )。总(zǒng ),斅(xiào )之(zhī )曾(céng )孙(sūn )也(yě )。

甲(jiǎ )寅(yín ),以(yǐ )尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè )陆(lù )缮(shàn )为(wéi )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )。帝(dì )欲(yù )以(yǐ )孔(kǒng )奂(huàn )代(dài )缮(shàn ),诏(zhào )已(yǐ )出(chū ),太(tài )子(zǐ )沮(jǔ )之(zhī )而(ér )止(zhǐ );更(gèng )以(yǐ )晋(jìn )陵(líng )太(tài )守(shǒu )王(wáng )克(kè )为(wéi )右(yòu )仆(pú )射(shè )。

顷(qǐng )之(zhī ),总(zǒng )与(yǔ )太(tài )子(zǐ )为(wéi )长(zhǎng )夜(yè )之(zhī )饮(yǐn ),养(yǎng )良(liáng )娣(dì )陈(chén )氏(shì )为(wéi )女(nǚ );太(tài )子(zǐ )亟(jí )微(wēi )行(háng ),游(yóu )总(zǒng )家(jiā )。上(shàng )怒(nù ),免(miǎn )总(zǒng )官(guān )。

周(zhōu )利(lì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )纪(jì )王(wáng )康(kāng ),骄(jiāo )矜(jīn )无(wú )度(dù ),缮(shàn )修(xiū )戎(róng )器(qì ),阴(yīn )有(yǒu )异(yì )谋(móu )。司(sī )录(lù )裴(péi )融(róng )谏(jiàn )止(zhǐ )之(zhī ),康(kāng )杀(shā )融(róng )。丙(bǐng )辰(chén ),赐(cì )康(kāng )死(sǐ )。

丁(dīng )巳(sì ),周(zhōu )主(zhǔ )如(rú )云(yún )阳(yáng )。

庚(gēng )申(shēn ),齐(qí )宜(yí )阳(yáng )王(wáng )赵(zhào )彦(yàn )深(shēn )卒(zú )。彦(yàn )深(shēn )历(lì )事(shì )累(lèi )朝(cháo ),常(cháng )参(cān )机(jī )近(jìn ),以(yǐ )温(wēn )谨(jǐn )著(zhe )称(chēng )。既(jì )卒(zú ),朝(cháo )贵(guì )典(diǎn )机(jī )密(mì )者(zhě ),唯(wéi )侍(shì )中(zhōng )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )斛(hú )律(lǜ )孝(xiào )卿(qīng )一(yī )人(rén )而(ér )已(yǐ ),其(qí )余(yú )皆(jiē )嬖(bì )幸(xìng )也(yě )。孝(xiào )卿(qīng ),羌(qiāng )举(jǔ )之(zhī )子(zǐ ),比(bǐ )于(yú )馀(yú )人(rén ),差(chà )不(bú )贪(tān )秽(huì )。

秋(qiū ),八(bā )月(yuè ),乙(yǐ )卯(mǎo ),周(zhōu )主(zhǔ )还(hái )长(zhǎng )安(ān )。

周(zhōu )太(tài )子(zǐ )伐(fá )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún ),至(zhì )伏(fú )俟(sì )城(chéng )而(ér )还(hái )。

宫(gōng )尹(yǐn )郑(zhèng )译(yì )、王(wáng )端(duān )等(děng )皆(jiē )有(yǒu )宠(chǒng )于(yú )太(tài )子(zǐ )。太(tài )子(zǐ )在(zài )军(jūn )中(zhōng )多(duō )失(shī )德(dé ),译(yì )等(děng )皆(jiē )预(yù )焉(yān )。军(jūn )还(hái ),王(wáng )轨(guǐ )等(děng )言(yán )之(zhī )于(yú )周(zhōu )主(zhǔ )。周(zhōu )主(zhǔ )怒(nù ),杖(zhàng )太(tài )子(zǐ )及(jí )译(yì )等(děng ),仍(réng )除(chú )译(yì )等(děng )名(míng ),宫(gōng )臣(chén )亲(qīn )幸(xìng )者(zhě )咸(xián )被(bèi )谴(qiǎn )。太(tài )子(zǐ )复(fù )召(zhào )译(yì ),戏(xì )狎(xiá )如(rú )初(chū )。译(yì )因(yīn )曰(yuē ):“殿(diàn )下(xià )何(hé )时(shí )可(kě )得(dé )据(jù )天(tiān )下(xià )?”太(tài )子(zǐ )悦(yuè ),益(yì )昵(nì )之(zhī )。译(yì ),俨(yǎn )之(zhī )兄(xiōng )孙(sūn )也(yě )。

周(zhōu )主(zhǔ )遇(yù )太(tài )子(zǐ )甚(shèn )严(yán ),每(měi )朝(cháo )见(jiàn ),进(jìn )止(zhǐ )与(yǔ )群(qún )臣(chén )无(wú )异(yì ),虽(suī )隆(lóng )寒(hán )盛(shèng )暑(shǔ ),不(bú )得(dé )休(xiū )息(xī );以(yǐ )其(qí )耆(qí )酒(jiǔ ),禁(jìn )酒(jiǔ )不(bú )得(dé )至(zhì )东(dōng )宫(gōng );有(yǒu )过(guò ),辄(zhé )加(jiā )捶(chuí )挞(tà )。尝(cháng )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“古(gǔ )来(lái )太(tài )子(zǐ )被(bèi )废(fèi )者(zhě )几(jǐ )人(rén )?余(yú )儿(ér )岂(qǐ )不(bú )堪(kān )立(lì )邪(xié )!”乃(nǎi )敕(chì )东(dōng )宫(gōng )官(guān )属(shǔ )录(lù )太(tài )子(zǐ )言(yán )语(yǔ )动(dòng )作(zuò ),每(měi )月(yuè )奏(zòu )闻(wén )。太(tài )子(zǐ )畏(wèi )帝(dì )威(wēi )严(yán ),矫(jiǎo )情(qíng )修(xiū )饰(shì ),由(yóu )是(shì )过(guò )恶(è )不(bú )上(shàng )闻(wén )。

王(wáng )轨(guǐ )尝(cháng )与(yǔ )小(xiǎo )内(nèi )史(shǐ )贺(hè )若(ruò )弼(bì )言(yán ):“太(tài )子(zǐ )必(bì )不(bú )克(kè )负(fù )荷(hé )。”弼(bì )深(shēn )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),劝(quàn )轨(guǐ )陈(chén )之(zhī )。轨(guǐ )后(hòu )因(yīn )侍(shì )坐(zuò ),言(yán )于(yú )帝(dì )曰(yuē ):“皇(huáng )太(tài )子(zǐ )仁(rén )孝(xiào )无(wú )闻(wén ),恐(kǒng )不(bú )了(le )陛(bì )下(xià )家(jiā )事(shì )。愚(yú )臣(chén )短(duǎn )暗(àn ),不(bú )足(zú )可(kě )信(xìn )。陛(bì )下(xià )恒(héng )以(yǐ )贺(hè )若(ruò )弼(bì )有(yǒu )文(wén )武(wǔ )奇(qí )才(cái ),亦(yì )常(cháng )以(yǐ )此(cǐ )为(wéi )忧(yōu )。”帝(dì )以(yǐ )问(wèn )弼(bì ),对(duì )曰(yuē ):“皇(huáng )太(tài )子(zǐ )养(yǎng )德(dé )春(chūn )宫(gōng ),未(wèi )闻(wén )有(yǒu )过(guò )。”既(jì )退(tuì ),轨(guǐ )让(ràng )弼(bì )曰(yuē ):“平(píng )生(shēng )言(yán )论(lùn ),无(wú )所(suǒ )不(bú )道(dào ),今(jīn )者(zhě )对(duì )扬(yáng ),何(hé )得(dé )乃(nǎi )尔(ěr )反(fǎn )覆(fù )?”弼(bì )曰(yuē ):“此(cǐ )公(gōng )之(zhī )过(guò )也(yě )。太(tài )子(zǐ ),国(guó )之(zhī )储(chǔ )副(fù ),岂(qǐ )易(yì )发(fā )言(yán )!事(shì )有(yǒu )蹉(cuō )跌(diē ),便(biàn )至(zhì )灭(miè )族(zú )。本(běn )谓(wèi )公(gōng )密(mì )陈(chén )臧(zāng )否(fǒu )。何(hé )得(dé )遂(suí )至(zhì )昌(chāng )言(yán )!”轨(guǐ )默(mò )然(rán )久(jiǔ )之(zhī ),乃(nǎi )曰(yuē ):“吾(wú )专(zhuān )心(xīn )国(guó )家(jiā ),遂(suí )不(bú )存(cún )私(sī )计(jì )。向(xiàng )者(zhě )对(duì )众(zhòng ),良(liáng )实(shí )非(fēi )宜(yí )。”

后(hòu )轨(guǐ )因(yīn )内(nèi )宴(yàn )上(shàng )寿(shòu ),捋(lǚ )帝(dì )须(xū )曰(yuē ):“可(kě )爱(ài )好(hǎo )老(lǎo )公(gōng ),但(dàn )恨(hèn )后(hòu )嗣(sì )弱(ruò )耳(ěr )。”先(xiān )是(shì ),帝(dì )问(wèn )右(yòu )宫(gōng )伯(bó )宇(yǔ )文(wén )孝(xiào )伯(bó )曰(yuē ):“吾(wú )儿(ér )比(bǐ )来(lái )何(hé )如(rú )?”对(duì )曰(yuē ):“太(tài )子(zǐ )比(bǐ )惧(jù )天(tiān )威(wēi ),更(gèng )无(wú )过(guò )失(shī )。”罢(bà )酒(jiǔ ),帝(dì )责(zé )孝(xiào )伯(bó )曰(yuē ):“公(gōng )常(cháng )语(yǔ )我(wǒ )云(yún ):‘太(tài )子(zǐ )无(wú )过(guò )。’今(jīn )轨(guǐ )有(yǒu )此(cǐ )言(yán ),公(gōng )为(wéi )诳(kuáng )矣(yǐ )。”孝(xiào )伯(bó )再(zài )拜(bài )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )父(fù )子(zǐ )之(zhī )际(jì ),人(rén )所(suǒ )难(nán )言(yán )。臣(chén )知(zhī )陛(bì )下(xià )不(bú )能(néng )割(gē )慈(cí )忍(rěn )爱(ài ),遂(suí )尔(ěr )结(jié )舌(shé )。”帝(dì )知(zhī )其(qí )意(yì ),默(mò )然(rán )久(jiǔ )之(zhī ),乃(nǎi )曰(yuē ):“朕(zhèn )已(yǐ )委(wěi )公(gōng )矣(yǐ ),公(gōng )其(qí )勉(miǎn )之(zhī )。”

王(wáng )轨(guǐ )骤(zhòu )言(yán )于(yú )帝(dì )曰(yuē ):“皇(huáng )太(tài )子(zǐ )非(fēi )社(shè )稷(jì )主(zhǔ )。普(pǔ )六(liù )茹(rú )坚(jiān )貌(mào )有(yǒu )反(fǎn )相(xiàng )。”帝(dì )不(bú )悦(yuè ),曰(yuē ):“必(bì )天(tiān )命(mìng )有(yǒu )在(zài ),将(jiāng )若(ruò )之(zhī )何(hé )!”杨(yáng )坚(jiān )闻(wén )之(zhī ),甚(shèn )惧(jù ),深(shēn )自(zì )晦(huì )匿(nì )。

帝(dì )深(shēn )以(yǐ )轨(guǐ )等(děng )言(yán )为(wéi )然(rán ),但(dàn )汉(hàn )王(wáng )赞(zàn )次(cì )长(zhǎng ),又(yòu )不(bú )才(cái ),余(yú )子(zǐ )皆(jiē )幼(yòu ),故(gù )得(dé )不(bú )废(fèi )。

丁(dīng )卯(mǎo ),以(yǐ )司(sī )空(kōng )吴(wú )明(míng )彻(chè )为(wéi )南(nán )兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

齐(qí )主(zhǔ )如(rú )晋(jìn )阳(yáng )。营(yíng )邯(hán )郸(dān )宫(gōng )。

九(jiǔ )月(yuè ),戊(wù )戌(xū ),以(yǐ )皇(huáng )子(zǐ )叔(shū )彪(biāo )为(wéi )淮(huái )南(nán )王(wáng )。

周(zhōu )主(zhǔ )谓(wèi )群(qún )臣(chén )曰(yuē ):“朕(zhèn )去(qù )岁(suì )属(shǔ )有(yǒu )疾(jí )疹(zhěn ),遂(suí )不(bú )得(dé )克(kè )平(píng )逋(bū )寇(kòu )。前(qián )入(rù )齐(qí )境(jìng ),备(bèi )见(jiàn )其(qí )情(qíng ),彼(bǐ )之(zhī )行(háng )师(shī ),殆(dài )同(tóng )儿(ér )戏(xì )。况(kuàng )其(qí )朝(cháo )廷(tíng )昏(hūn )乱(luàn ),政(zhèng )由(yóu )群(qún )小(xiǎo );百(bǎi )姓(xìng )嗷(áo )然(rán ),朝(cháo )不(bú )谋(móu )夕(xī )。天(tiān )与(yǔ )不(bú )取(qǔ ),恐(kǒng )贻(yí )后(hòu )悔(huǐ )。前(qián )出(chū )河(hé )外(wài ),直(zhí )为(wéi )拊(fǔ )背(bèi ),未(wèi )扼(è )其(qí )喉(hóu )。晋(jìn )州(zhōu )本(běn )高(gāo )欢(huān )所(suǒ )起(qǐ )之(zhī )地(dì ),镇(zhèn )摄(shè )要(yào )重(zhòng ),今(jīn )往(wǎng )攻(gōng )之(zhī ),彼(bǐ )必(bì )来(lái )援(yuán );吾(wú )严(yán )军(jūn )以(yǐ )待(dài ),击(jī )之(zhī )必(bì )克(kè )。然(rán )后(hòu )乘(chéng )破(pò )竹(zhú )之(zhī )势(shì ),鼓(gǔ )行(háng )而(ér )东(dōng ),足(zú )以(yǐ )穷(qióng )其(qí )巢(cháo )穴(xué ),混(hún )同(tóng )文(wén )轨(guǐ )。”诸(zhū )将(jiāng )多(duō )不(bú )愿(yuàn )行(háng )。帝(dì )曰(yuē ):“机(jī )不(bú )可(kě )失(shī )。有(yǒu )沮(jǔ )吾(wú )军(jūn )者(zhě ),当(dāng )以(yǐ )军(jūn )法(fǎ )裁(cái )之(zhī )!”

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),己(jǐ )酉(yǒu ),周(zhōu )主(zhǔ )自(zì )将(jiāng )伐(fá )齐(qí ),以(yǐ )越(yuè )王(wáng )盛(shèng )、杞(qǐ )公(gōng )亮(liàng )、随(suí )公(gōng )杨(yáng )坚(jiān )为(wéi )右(yòu )三(sān )军(jūn ),谯(qiáo )王(wáng )俭(jiǎn )、大(dà )将(jiāng )军(jūn )窦(dòu )泰(tài )、广(guǎng )化(huà )公(gōng )丘(qiū )崇(chóng )为(wéi )左(zuǒ )三(sān )军(jūn ),齐(qí )王(wáng )宪(xiàn )、陈(chén )王(wáng )纯(chún )为(wéi )前(qián )军(jūn )。亮(liàng ),导(dǎo )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

丙(bǐng )辰(chén ),齐(qí )主(zhǔ )猎(liè )于(yú )祁(qí )连(lián )池(chí );癸(guǐ )亥(hài ),还(hái )晋(jìn )阳(yáng )。先(xiān )是(shì ),晋(jìn )州(zhōu )行(háng )台(tái )左(zuǒ )丞(chéng )张(zhāng )延(yán )隽(jùn )公(gōng )直(zhí )勤(qín )敏(mǐn ),储(chǔ )偫(zhì )有(yǒu )备(bèi ),百(bǎi )姓(xìng )安(ān )业(yè )。疆(jiāng )场(chǎng )无(wú )虞(yú )。诸(zhū )嬖(bì )幸(xìng )恶(è )而(ér )代(dài )之(zhī ),由(yóu )是(shì )公(gōng )私(sī )烦(fán )扰(rǎo )。

周(zhōu )主(zhǔ )至(zhì )晋(jìn )州(zhōu ),军(jūn )于(yú )汾(fén )曲(qǔ ),遣(qiǎn )齐(qí )王(wáng )宪(xiàn )将(jiāng )精(jīng )骑(qí )二(èr )万(wàn )守(shǒu )雀(què )鼠(shǔ )谷(gǔ ),陈(chén )王(wáng )纯(chún )步(bù )骑(qí )二(èr )万(wàn )守(shǒu )千(qiān )里(lǐ )径(jìng ),郑(zhèng )公(gōng )达(dá )奚(xī )震(zhèn )步(bù )骑(qí )一(yī )万(wàn )守(shǒu )统(tǒng )军(jūn )川(chuān ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )韩(hán )明(míng )步(bù )骑(qí )五(wǔ )千(qiān )守(shǒu )齐(qí )子(zǐ )岭(lǐng ),焉(yān )氏(shì )公(gōng )尹(yǐn )升(shēng )步(bù )骑(qí )五(wǔ )千(qiān )守(shǒu )鼓(gǔ )钟(zhōng )镇(zhèn ),凉(liáng )城(chéng )公(gōng )辛(xīn )韶(sháo )步(bù )骑(qí )五(wǔ )千(qiān )守(shǒu )蒲(pú )津(jīn )关(guān ),赵(zhào )王(wáng )招(zhāo )步(bù )骑(qí )一(yī )万(wàn )自(zì )华(huá )谷(gǔ )攻(gōng )齐(qí )汾(fén )州(zhōu )诸(zhū )城(chéng ),柱(zhù )国(guó )宇(yǔ )文(wén )盛(shèng )步(bù )骑(qí )一(yī )万(wàn )守(shǒu )汾(fén )水(shuǐ )关(guān )。遣(qiǎn )内(nèi )史(shǐ )王(wáng )谊(yì )监(jiān )诸(zhū )军(jūn )攻(gōng )平(píng )阳(yáng )城(chéng )。齐(qí )行(háng )台(tái )仆(pú )射(shè )海(hǎi )昌(chāng )王(wáng )尉(wèi )相(xiàng )贵(guì )婴(yīng )城(chéng )拒(jù )守(shǒu )。相(xiàng )贵(guì ),相(xiàng )愿(yuàn )之(zhī )兄(xiōng )也(yě )。甲(jiǎ )子(zǐ ),齐(qí )集(jí )兵(bīng )晋(jìn )祠(cí )。庚(gēng )午(wǔ ),齐(qí )主(zhǔ )自(zì )晋(jìn )阳(yáng )帅(shuài )诸(zhū )军(jūn )趣(qù )晋(jìn )州(zhōu )。周(zhōu )主(zhǔ )日(rì )自(zì )汾(fén )曲(qǔ )至(zhì )城(chéng )下(xià )督(dū )战(zhàn ),城(chéng )中(zhōng )窘(jiǒng )急(jí )。庚(gēng )午(wǔ ),行(háng )台(tái )左(zuǒ )丞(chéng )侯(hóu )子(zǐ )钦(qīn )出(chū )降(jiàng )于(yú )周(zhōu )。壬(rén )申(shēn ),晋(jìn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )崔(cuī )景(jǐng )嵩(sōng )守(shǒu )北(běi )城(chéng ),夜(yè ),遣(qiǎn )使(shǐ )请(qǐng )降(jiàng )于(yú )周(zhōu ),王(wáng )轨(guǐ )帅(shuài )众(zhòng )应(yīng )之(zhī )。未(wèi )明(míng ),周(zhōu )将(jiāng )北(běi )海(hǎi )段(duàn )文(wén )振(zhèn ),杖(zhàng )槊(shuò )与(yǔ )数(shù )十(shí )人(rén )先(xiān )登(dēng ),与(yǔ )景(jǐng )嵩(sōng )同(tóng )至(zhì )尉(wèi )相(xiàng )贵(guì )所(suǒ ),拔(bá )佩(pèi )刀(dāo )劫(jié )之(zhī )。城(chéng )上(shàng )鼓(gǔ )噪(zào ),齐(qí )兵(bīng )大(dà )溃(kuì ),遂(suí )克(kè )晋(jìn )州(zhōu ),虏(lǔ )相(xiàng )贵(guì )及(jí )甲(jiǎ )士(shì )八(bā )千(qiān )人(rén )。

齐(qí )主(zhǔ )方(fāng )与(yǔ )冯(féng )淑(shū )妃(fēi )猎(liè )于(yú )天(tiān )池(chí ),晋(jìn )州(zhōu )告(gào )急(jí )者(zhě ),自(zì )旦(dàn )至(zhì )午(wǔ ),驿(yì )马(mǎ )三(sān )至(zhì )。右(yòu )丞(chéng )相(xiàng )高(gāo )阿(ā )那(nà )肱(gōng )曰(yuē ):“大(dà )家(jiā )正(zhèng )为(wéi )乐(lè ),边(biān )鄙(bǐ )小(xiǎo )小(xiǎo )交(jiāo )兵(bīng ),乃(nǎi )是(shì )常(cháng )事(shì ),何(hé )急(jí )奏(zòu )闻(wén )!”至(zhì )暮(mù ),使(shǐ )更(gèng )至(zhì ),云(yún )“平(píng )阳(yáng )已(yǐ )陷(xiàn )”,乃(nǎi )奏(zòu )之(zhī )。齐(qí )主(zhǔ )将(jiāng )还(hái ),淑(shū )妃(fēi )请(qǐng )更(gèng )杀(shā )一(yī )围(wéi ),齐(qí )主(zhǔ )从(cóng )之(zhī )。

周(zhōu )齐(qí )王(wáng )宪(xiàn )攻(gōng )拔(bá )洪(hóng )洞(dòng )、永(yǒng )安(ān )二(èr )城(chéng ),更(gèng )图(tú )进(jìn )取(qǔ )。齐(qí )人(rén )焚(fén )桥(qiáo )守(shǒu )险(xiǎn ),军(jūn )不(bú )得(dé )进(jìn ),乃(nǎi )屯(tún )永(yǒng )安(ān )。使(shǐ )永(yǒng )昌(chāng )公(gōng )椿(chūn )屯(tún )鸡(jī )栖(qī )原(yuán ),伐(fá )柏(bǎi )为(wéi )庵(ān )以(yǐ )立(lì )营(yíng )。椿(chūn ),广(guǎng )之(zhī )弟(dì )也(yě )。

癸(guǐ )酉(yǒu ),齐(qí )主(zhǔ )分(fèn )军(jūn )万(wàn )人(rén )向(xiàng )千(qiān )里(lǐ )径(jìng ),又(yòu )分(fèn )军(jūn )出(chū )汾(fén )水(shuǐ )关(guān ),自(zì )帅(shuài )大(dà )军(jūn )上(shàng )鸡(jī )栖(qī )原(yuán )。宇(yǔ )文(wén )盛(shèng )遣(qiǎn )人(rén )告(gào )急(jí ),齐(qí )王(wáng )宪(xiàn )自(zì )救(jiù )之(zhī )。齐(qí )师(shī )退(tuì ),盛(shèng )追(zhuī )击(jī ),破(pò )之(zhī )。俄(é )而(ér )椿(chūn )告(gào )齐(qí )师(shī )稍(shāo )逼(bī ),宪(xiàn )复(fù )还(hái )救(jiù )之(zhī )。与(yǔ )齐(qí )对(duì )陈(chén ),至(zhì )夜(yè )不(bú )战(zhàn )。会(huì )周(zhōu )主(zhǔ )召(zhào )宪(xiàn )还(hái ),宪(xiàn )引(yǐn )兵(bīng )夜(yè )去(qù )。齐(qí )人(rén )见(jiàn )柏(bǎi )庵(ān )在(zài ),不(bú )之(zhī )觉(jiào )。明(míng )日(rì ),始(shǐ )知(zhī )之(zhī )。齐(qí )主(zhǔ )使(shǐ )高(gāo )阿(ā )那(nà )肱(gōng )将(jiāng )前(qián )军(jūn )先(xiān )进(jìn ),仍(réng )节(jiē )度(dù )诸(zhū )军(jūn )。

甲(jiǎ )戌(xū ),周(zhōu )以(yǐ )上(shàng )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )安(ān )定(dìng )梁(liáng )士(shì )彦(yàn )为(wéi )晋(jìn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),留(liú )精(jīng )兵(bīng )一(yī )万(wàn )镇(zhèn )之(zhī )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),己(jǐ )卯(mǎo ),齐(qí )主(zhǔ )至(zhì )平(píng )阳(yáng )。周(zhōu )主(zhǔ )以(yǐ )齐(qí )兵(bīng )新(xīn )集(jí ),声(shēng )势(shì )甚(shèn )盛(shèng ),且(qiě )欲(yù )西(xī )还(hái )以(yǐ )避(bì )其(qí )锋(fēng )。开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )宇(yǔ )文(wén )忻(xīn )谏(jiàn ):曰(yuē )“比(bǐ )陛(bì )下(xià )之(zhī )圣(shèng )武(wǔ ),乘(chéng )敌(dí )人(rén )之(zhī )荒(huāng )纵(zòng ),何(hé )患(huàn )不(bú )克(kè );若(ruò )使(shǐ )齐(qí )得(dé )令(lìng )主(zhǔ ),君(jūn )臣(chén )协(xié )力(lì ),虽(suī )汤(tāng )、武(wǔ )之(zhī )势(shì ),未(wèi )易(yì )平(píng )也(yě )。今(jīn )主(zhǔ )暗(àn )臣(chén )愚(yú ),士(shì )无(wú )斗(dòu )志(zhì ),虽(suī )有(yǒu )百(bǎi )万(wàn )之(zhī )众(zhòng ),实(shí )为(wéi )陛(bì )下(xià )奉(fèng )耳(ěr )。”军(jūn )正(zhèng )京(jīng )兆(zhào )王(wáng )纮(hóng )曰(yuē ):“齐(qí )失(shī )纪(jì )纲(gāng ),于(yú )兹(zī )累(lèi )世(shì )。天(tiān )奖(jiǎng )周(zhōu )室(shì ),一(yī )战(zhàn )而(ér )扼(è )其(qí )喉(hóu )。取(qǔ )乱(luàn )侮(wǔ )亡(wáng ),正(zhèng )在(zài )今(jīn )日(rì )。释(shì )之(zhī )而(ér )去(qù ),臣(chén )所(suǒ )未(wèi )谕(yù )。”周(zhōu )主(zhǔ )虽(suī )善(shàn )其(qí )言(yán ),竟(jìng )引(yǐn )军(jūn )还(hái )。忻(xīn ),贵(guì )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

周(zhōu )主(zhǔ )留(liú )齐(qí )王(wáng )宪(xiàn )为(wéi )后(hòu )拒(jù ),齐(qí )师(shī )追(zhuī )之(zhī ),宪(xiàn )与(yǔ )宇(yǔ )文(wén )忻(xīn )各(gè )将(jiāng )百(bǎi )骑(qí )与(yǔ )战(zhàn ),斩(zhǎn )其(qí )骁(xiāo )将(jiāng )贺(hè )兰(lán )豹(bào )子(zǐ )等(děng ),齐(qí )师(shī )乃(nǎi )退(tuì )。宪(xiàn )引(yǐn )军(jūn )渡(dù )汾(fén ),追(zhuī )及(jí )周(zhōu )主(zhǔ )于(yú )玉(yù )壁(bì )。

齐(qí )师(shī )遂(suí )围(wéi )平(píng )阳(yáng ),昼(zhòu )夜(yè )攻(gōng )之(zhī )。城(chéng )中(zhōng )危(wēi )急(jí ),楼(lóu )堞(dié )皆(jiē )尽(jìn ),所(suǒ )存(cún )之(zhī )城(chéng ),寻(xún )仞(rèn )而(ér )已(yǐ )。或(huò )短(duǎn )兵(bīng )相(xiàng )接(jiē ),或(huò )交(jiāo )马(mǎ )出(chū )入(rù )。外(wài )援(yuán )不(bú )至(zhì ),众(zhòng )皆(jiē )震(zhèn )惧(jù )。梁(liáng )士(shì )彦(yàn )忼(kāng )慨(kǎi )自(zì )若(ruò ),谓(wèi )将(jiāng )士(shì )曰(yuē ):“死(sǐ )在(zài )今(jīn )日(rì ),吾(wú )为(wéi )尔(ěr )先(xiān )。”于(yú )是(shì )勇(yǒng )烈(liè )齐(qí )奋(fèn ),呼(hū )声(shēng )动(dòng )地(dì ),无(wú )不(bú )一(yī )当(dāng )百(bǎi )。齐(qí )师(shī )少(shǎo )却(què ),乃(nǎi )令(lìng )妻(qī )妾(qiè )、军(jūn )民(mín )、妇(fù )女(nǚ ),昼(zhòu )夜(yè )修(xiū )城(chéng ),三(sān )日(rì )而(ér )就(jiù )。周(zhōu )主(zhǔ )使(shǐ )齐(qí )王(wáng )宪(xiàn )将(jiāng )兵(bīng )六(liù )万(wàn )屯(tún )涑(sù )川(chuān ),遥(yáo )为(wéi )平(píng )阳(yáng )声(shēng )援(yuán )。齐(qí )人(rén )作(zuò )地(dì )道(dào )攻(gōng )平(píng )阳(yáng ),城(chéng )陷(xiàn )十(shí )余(yú )步(bù ),将(jiāng )士(shì )乘(chéng )势(shì )欲(yù )入(rù )。齐(qí )主(zhǔ )敕(chì )且(qiě )止(zhǐ ),召(zhào )冯(féng )淑(shū )妃(fēi )观(guān )之(zhī )。淑(shū )妃(fēi )妆(zhuāng )点(diǎn ),不(bú )时(shí )至(zhì )。周(zhōu )人(rén )以(yǐ )木(mù )拒(jù )塞(sāi )之(zhī ),城(chéng )遂(suí )不(bú )下(xià )。旧(jiù )俗(sú )相(xiàng )传(chuán ),晋(jìn )州(zhōu )城(chéng )西(xī )石(shí )上(shàng )有(yǒu )圣(shèng )人(rén )迹(jì ),淑(shū )妃(fēi )欲(yù )往(wǎng )观(guān )之(zhī )。齐(qí )主(zhǔ )恐(kǒng )弩(nǔ )矢(shǐ )及(jí )桥(qiáo ),乃(nǎi )抽(chōu )攻(gōng )城(chéng )木(mù )造(zào )远(yuǎn )桥(qiáo )。齐(qí )主(zhǔ )与(yǔ )淑(shū )妃(fēi )度(dù )桥(qiáo ),桥(qiáo )坏(huài ),至(zhì )夜(yè )乃(nǎi )还(hái )。癸(guǐ )巳(sì ),周(zhōu )主(zhǔ )还(hái )长(zhǎng )安(ān )。甲(jiǎ )午(wǔ ),复(fù )下(xià )诏(zhào ),以(yǐ )齐(qí )人(rén )围(wéi )晋(jìn )州(zhōu ),更(gèng )帅(shuài )诸(zhū )军(jūn )击(jī )之(zhī )。丙(bǐng )申(shēn ),纵(zòng )齐(qí )降(jiàng )人(rén )使(shǐ )还(hái )。丁(dīng )酉(yǒu ),周(zhōu )主(zhǔ )发(fā )长(zhǎng )安(ān );壬(rén )寅(yín ),济(jì )河(hé ),与(yǔ )诸(zhū )军(jūn )合(hé )。十(shí )二(èr )月(yuè ),丁(dīng )未(wèi ),周(zhōu )主(zhǔ )至(zhì )高(gāo )显(xiǎn ),遣(qiǎn )齐(qí )王(wáng )宪(xiàn )帅(shuài )所(suǒ )部(bù )先(xiān )向(xiàng )平(píng )阳(yáng )。戊(wù )申(shēn ),周(zhōu )主(zhǔ )至(zhì )平(píng )阳(yáng ),庚(gēng )戌(xū ),诸(zhū )军(jūn )总(zǒng )集(jí ),凡(fán )八(bā )万(wàn )人(rén ),稍(shāo )进(jìn ),逼(bī )城(chéng )置(zhì )陈(chén ),东(dōng )西(xī )二(èr )十(shí )余(yú )里(lǐ )。

先(xiān )是(shì )齐(qí )人(rén )恐(kǒng )周(zhōu )师(shī )猝(cù )至(zhì ),于(yú )城(chéng )南(nán )穿(chuān )堑(qiàn ),自(zì )乔(qiáo )山(shān )属(shǔ )于(yú )汾(fén )水(shuǐ );齐(qí )主(zhǔ )大(dà )出(chū )兵(bīng ),陈(chén )于(yú )堑(qiàn )北(běi ),周(zhōu )主(zhǔ )命(mìng )齐(qí )王(wáng )宪(xiàn )驰(chí )往(wǎng )观(guān )之(zhī )。宪(xiàn )复(fù )命(mìng )曰(yuē ):“易(yì )与(yǔ )耳(ěr ),请(qǐng )破(pò )之(zhī )而(ér )后(hòu )食(shí )。”周(zhōu )主(zhǔ )悦(yuè ),曰(yuē ):“如(rú )汝(rǔ )言(yán ),吾(wú )无(wú )忧(yōu )矣(yǐ )!”周(zhōu )主(zhǔ )乘(chéng )常(cháng )御(yù )马(mǎ ),从(cóng )数(shù )人(rén )巡(xún )陈(chén ),所(suǒ )至(zhì )辄(zhé )呼(hū )主(zhǔ )帅(shuài )姓(xìng )名(míng )慰(wèi )勉(miǎn )之(zhī )。将(jiāng )士(shì )喜(xǐ )于(yú )见(jiàn )知(zhī ),咸(xián )思(sī )自(zì )奋(fèn )。将(jiāng )战(zhàn ),有(yǒu )司(sī )请(qǐng )换(huàn )马(mǎ )。周(zhōu )主(zhǔ )曰(yuē ):“朕(zhèn )独(dú )乘(chéng )良(liáng )马(mǎ ),欲(yù )何(hé )之(zhī )!”周(zhōu )主(zhǔ )欲(yù )薄(báo )齐(qí )师(shī ),碍(ài )堑(qiàn )而(ér )止(zhǐ )。自(zì )旦(dàn )至(zhì )申(shēn ),相(xiàng )持(chí )不(bú )决(jué )。

齐(qí )主(zhǔ )谓(wèi )高(gāo )阿(ā )那(nà )肱(gōng )曰(yuē ):“战(zhàn )是(shì )邪(xié )?不(bú )战(zhàn )是(shì )邪(xié )?”阿(ā )那(nà )肱(gōng )曰(yuē ):“吾(wú )兵(bīng )虽(suī )多(duō ),堪(kān )战(zhàn )者(zhě )不(bú )过(guò )十(shí )万(wàn ),病(bìng )伤(shāng )及(jí )绕(rào )城(chéng )樵(qiáo )爨(cuàn )者(zhě )复(fù )三(sān )分(fèn )居(jū )一(yī )。昔(xī )攻(gōng )玉(yù )壁(bì ),援(yuán )军(jūn )来(lái )即(jí )退(tuì )。今(jīn )日(rì )将(jiāng )士(shì ),岂(qǐ )胜(shèng )神(shén )武(wǔ )时(shí )邪(xié )!不(bú )如(rú )勿(wù )战(zhàn ),却(què )守(shǒu )高(gāo )梁(liáng )桥(qiáo )。”安(ān )吐(tǔ )根(gēn )曰(yuē ):“一(yī )撮(cuō )许(xǔ )贼(zéi ),马(mǎ )上(shàng )刺(cì )取(qǔ ),掷(zhì )著(zhe )汾(fén )水(shuǐ )中(zhōng )耳(ěr )!”齐(qí )主(zhǔ )意(yì )未(wèi )决(jué )。诸(zhū )内(nèi )参(cān )曰(yuē ):“彼(bǐ )亦(yì )天(tiān )子(zǐ ),我(wǒ )亦(yì )天(tiān )子(zǐ )。彼(bǐ )尚(shàng )能(néng )远(yuǎn )来(lái ),我(wǒ )何(hé )为(wéi )守(shǒu )堑(qiàn )示(shì )弱(ruò )!”齐(qí )主(zhǔ )曰(yuē ):“此(cǐ )言(yán )是(shì )也(yě )。”于(yú )是(shì )填(tián )堑(qiàn )南(nán )引(yǐn )。周(zhōu )主(zhǔ )大(dà )喜(xǐ ),勒(lè )诸(zhū )军(jūn )击(jī )之(zhī )。

兵(bīng )才(cái )合(hé ),齐(qí )主(zhǔ )与(yǔ )冯(féng )淑(shū )妃(fēi )并(bìng )骑(qí )观(guān )战(zhàn )。东(dōng )偏(piān )小(xiǎo )却(què ),淑(shū )妃(fēi )怖(bù )曰(yuē ):“军(jūn )败(bài )矣(yǐ )!”录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì )城(chéng )阳(yáng )王(wáng )穆(mù )提(tí )婆(pó )曰(yuē ):“大(dà )家(jiā )去(qù )!大(dà )家(jiā )去(qù )!”齐(qí )主(zhǔ )即(jí )以(yǐ )淑(shū )妃(fēi )奔(bēn )高(gāo )梁(liáng )桥(qiáo )。开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )奚(xī )长(zhǎng )谏(jiàn )曰(yuē ):“半(bàn )进(jìn )半(bàn )退(tuì ),战(zhàn )之(zhī )常(cháng )体(tǐ )。今(jīn )兵(bīng )众(zhòng )全(quán )整(zhěng ),未(wèi )有(yǒu )亏(kuī )伤(shāng ),陛(bì )下(xià )舍(shě )此(cǐ )安(ān )之(zhī )!马(mǎ )足(zú )一(yī )动(dòng ),人(rén )情(qíng )骇(hài )乱(luàn ),不(bú )可(kě )复(fù )振(zhèn )。愿(yuàn )速(sù )还(hái )安(ān )慰(wèi )之(zhī )!”武(wǔ )卫(wèi )张(zhāng )常(cháng )山(shān )自(zì )后(hòu )至(zhì ),亦(yì )曰(yuē ):“军(jūn )寻(xún )收(shōu )讫(qì ),甚(shèn )完(wán )整(zhěng )。围(wéi )城(chéng )兵(bīng )亦(yì )不(bú )动(dòng )。至(zhì )尊(zūn )宜(yí )回(huí )。不(bú )信(xìn )臣(chén )言(yán ),乞(qǐ )将(jiāng )内(nèi )参(cān )往(wǎng )视(shì )。”齐(qí )主(zhǔ )将(jiāng )从(cóng )之(zhī )。穆(mù )提(tí )婆(pó )引(yǐn )齐(qí )主(zhǔ )肘(zhǒu )曰(yuē ):“此(cǐ )言(yán )难(nán )信(xìn )。”齐(qí )主(zhǔ )遂(suí )以(yǐ )淑(shū )妃(fēi )北(běi )走(zǒu )。齐(qí )师(shī )大(dà )溃(kuì ),死(sǐ )者(zhě )万(wàn )馀(yú )人(rén ),军(jūn )资(zī )器(qì )械(xiè ),数(shù )百(bǎi )里(lǐ )间(jiān ),委(wěi )弃(qì )山(shān )积(jī )。安(ān )德(dé )王(wáng )延(yán )宗(zōng )独(dú )全(quán )军(jūn )而(ér )还(hái )。

齐(qí )主(zhǔ )至(zhì )洪(hóng )洞(dòng ),淑(shū )妃(fēi )方(fāng )以(yǐ )粉(fěn )镜(jìng )自(zì )玩(wán ),后(hòu )声(shēng )乱(luàn ),唱(chàng )贼(zéi )至(zhì ),于(yú )是(shì )复(fù )走(zǒu )。先(xiān )是(shì )齐(qí )主(zhǔ )以(yǐ )淑(shū )妃(fēi )为(wéi )有(yǒu )功(gōng )勋(xūn ),将(jiāng )立(lì )为(wéi )左(zuǒ )皇(huáng )后(hòu ),遣(qiǎn )内(nèi )参(cān )诣(yì )晋(jìn )阳(yáng )取(qǔ )皇(huáng )后(hòu )服(fú )御(yù )祎(yī )翟(zhái )等(děng )。至(zhì )是(shì ),遇(yù )于(yú )中(zhōng )涂(tú ),齐(qí )主(zhǔ )为(wéi )按(àn )辔(pèi ),命(mìng )淑(shū )妃(fēi )著(zhe )之(zhī ),然(rán )后(hòu )去(qù )。

辛(xīn )亥(hài ),周(zhōu )主(zhǔ )入(rù )平(píng )阳(yáng )。梁(liáng )士(shì )彦(yàn )见(jiàn )周(zhōu )主(zhǔ ),持(chí )周(zhōu )主(zhǔ )须(xū )而(ér )泣(qì )曰(yuē ):“臣(chén )几(jǐ )不(bú )见(jiàn )陛(bì )下(xià )!”周(zhōu )主(zhǔ )亦(yì )为(wéi )之(zhī )流(liú )涕(tì )。

周(zhōu )主(zhǔ )以(yǐ )将(jiāng )士(shì )疲(pí )倦(juàn ),欲(yù )引(yǐn )还(hái )。士(shì )彦(yàn )叩(kòu )马(mǎ )谏(jiàn )曰(yuē ):“今(jīn )齐(qí )师(shī )遁(dùn )散(sàn ),众(zhòng )心(xīn )皆(jiē )动(dòng )。因(yīn )其(qí )惧(jù )而(ér )攻(gōng )之(zhī ),其(qí )势(shì )必(bì )举(jǔ )。”周(zhōu )主(zhǔ )从(cóng )之(zhī ),执(zhí )其(qí )手(shǒu )曰(yuē ):“余(yú )得(dé )晋(jìn )州(zhōu ),为(wéi )平(píng )齐(qí )之(zhī )基(jī ),若(ruò )不(bú )固(gù )守(shǒu ),则(zé )大(dà )事(shì )不(bú )成(chéng )。朕(zhèn )无(wú )前(qián )忧(yōu ),唯(wéi )虑(lǜ )后(hòu )变(biàn ),汝(rǔ )善(shàn )为(wéi )我(wǒ )守(shǒu )之(zhī )!”遂(suí )帅(shuài )诸(zhū )将(jiāng )追(zhuī )齐(qí )师(shī )。诸(zhū )将(jiāng )固(gù )请(qǐng )西(xī )还(hái ),周(zhōu )主(zhǔ )曰(yuē ):“纵(zòng )敌(dí )患(huàn )生(shēng )。卿(qīng )等(děng )若(ruò )疑(yí ),朕(zhèn )将(jiāng )独(dú )往(wǎng )。”诸(zhū )将(jiāng )乃(nǎi )不(bú )敢(gǎn )言(yán )。癸(guǐ )丑(chǒu ),至(zhì )汾(fén )水(shuǐ )关(guān )。齐(qí )主(zhǔ )入(rù )晋(jìn )阳(yáng ),忧(yōu )惧(jù )不(bú )知(zhī )所(suǒ )之(zhī )。甲(jiǎ )寅(yín ),齐(qí )大(dà )赦(shè )。齐(qí )主(zhǔ )问(wèn )计(jì )于(yú )朝(cháo )臣(chén ),皆(jiē )曰(yuē ):“宜(yí )省(shěng )赋(fù )息(xī )役(yì ),以(yǐ )慰(wèi )民(mín )心(xīn );收(shōu )遗(yí )兵(bīng ),背(bèi )城(chéng )死(sǐ )战(zhàn ),以(yǐ )安(ān )社(shè )稷(jì )。”齐(qí )主(zhǔ )欲(yù )留(liú )安(ān )德(dé )王(wáng )延(yán )宗(zōng )、广(guǎng )宁(níng )王(wáng )孝(xiào )珩(héng )守(shǒu )晋(jìn )阳(yáng ),自(zì )向(xiàng )北(běi )朔(shuò )州(zhōu )。若(ruò )晋(jìn )阳(yáng )不(bú )守(shǒu ),则(zé )奔(bēn )突(tū )厥(jué ),群(qún )臣(chén )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě ),帝(dì )不(bú )从(cóng )。

开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )贺(hè )拔(bá )伏(fú )恩(ēn )等(děng )宿(xiǔ )卫(wèi )近(jìn )臣(chén )三(sān )十(shí )余(yú )人(rén )西(xī )奔(bēn )周(zhōu )军(jūn ),周(zhōu )主(zhǔ )封(fēng )赏(shǎng )各(gè )有(yǒu )差(chà )。

高(gāo )阿(ā )那(nà )肱(gōng )所(suǒ )部(bù )兵(bīng )尚(shàng )一(yī )万(wàn ),守(shǒu )高(gāo )壁(bì ),余(yú )众(zhòng )保(bǎo )洛(luò )女(nǚ )砦(zhài )。周(zhōu )主(zhǔ )引(yǐn )军(jūn )向(xiàng )高(gāo )壁(bì ),阿(ā )那(nà )肱(gōng )望(wàng )风(fēng )退(tuì )走(zǒu )。齐(qí )王(wáng )宪(xiàn )攻(gōng )洛(luò )女(nǚ )砦(zhài ),拔(bá )之(zhī )。有(yǒu )军(jūn )士(shì )告(gào )称(chēng )阿(ā )那(nà )肱(gōng )遣(qiǎn )臣(chén )招(zhāo )引(yǐn )西(xī )军(jūn ),齐(qí )主(zhǔ )令(lìng )侍(shì )中(zhōng )斛(hú )律(lǜ )孝(xiào )卿(qīng )检(jiǎn )校(xiào ),孝(xiào )卿(qīng )以(yǐ )为(wéi )妄(wàng )。还(hái ),至(zhì )晋(jìn )阳(yáng ),阿(ā )那(nà )肱(gōng )腹(fù )心(xīn )复(fù )告(gào )阿(ā )那(nà )肱(gōng )谋(móu )反(fǎn ),又(yòu )以(yǐ )为(wéi )妄(wàng ),斩(zhǎn )之(zhī )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),齐(qí )主(zhǔ )诏(zhào )安(ān )德(dé )王(wáng )延(yán )宗(zōng )、广(guǎng )宁(níng )王(wáng )孝(xiào )珩(héng )募(mù )兵(bīng )。延(yán )宗(zōng )入(rù )见(jiàn ),齐(qí )主(zhǔ )告(gào )以(yǐ )欲(yù )向(xiàng )北(běi )朔(shuò )州(zhōu ),延(yán )宗(zōng )泣(qì )谏(jiàn ),不(bú )从(cóng ),密(mì )遣(qiǎn )左(zuǒ )右(yòu )先(xiān )送(sòng )皇(huáng )太(tài )后(hòu )、太(tài )子(zǐ )于(yú )北(běi )朔(shuò )州(zhōu )。

丙(bǐng )辰(chén ),周(zhōu )主(zhǔ )与(yǔ )齐(qí )王(wáng )宪(xiàn )会(huì )于(yú )介(jiè )休(xiū )。齐(qí )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )韩(hán )建(jiàn )业(yè )举(jǔ )城(chéng )降(jiàng ),以(yǐ )为(wéi )上(shàng )柱(zhù )国(guó ),封(fēng )郇(xún )公(gōng )。

是(shì )夜(yè ),齐(qí )主(zhǔ )欲(yù )遁(dùn )去(qù ),诸(zhū )将(jiāng )不(bú )从(cóng )。丁(dīng )巳(sì ),周(zhōu )师(shī )至(zhì )晋(jìn )阳(yáng )。齐(qí )主(zhǔ )复(fù )大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )隆(lóng )化(huà )。以(yǐ )安(ān )德(dé )王(wáng )延(yán )宗(zōng )为(wéi )相(xiàng )国(guó )、并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),总(zǒng )山(shān )西(xī )兵(bīng ),谓(wèi )曰(yuē ):“并(bìng )州(zhōu )兄(xiōng )自(zì )取(qǔ )之(zhī ),儿(ér )今(jīn )去(qù )矣(yǐ )!”延(yán )宗(zōng )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )为(wéi )社(shè )稷(jì )勿(wù )动(dòng )。臣(chén )为(wéi )陛(bì )下(xià )出(chū )死(sǐ )力(lì )战(zhàn ),必(bì )能(néng )破(pò )之(zhī )。”穆(mù )提(tí )婆(pó )曰(yuē ):“至(zhì )尊(zūn )计(jì )已(yǐ )成(chéng ),王(wáng )不(bú )得(dé )辄(zhé )沮(jǔ )!”齐(qí )主(zhǔ )乃(nǎi )夜(yè )斩(zhǎn )五(wǔ )龙(lóng )门(mén )而(ér )出(chū ),欲(yù )奔(bēn )突(tū )厥(jué ),从(cóng )官(guān )多(duō )散(sàn )。领(lǐng )军(jūn )梅(méi )胜(shèng )郎(láng )叩(kòu )马(mǎ )谏(jiàn ),乃(nǎi )回(huí )向(xiàng )鄴(yè )。时(shí )唯(wéi )高(gāo )阿(ā )那(nà )肱(gōng )等(děng )十(shí )余(yú )骑(qí )从(cóng ),广(guǎng )宁(níng )王(wáng )孝(xiào )珩(héng )、襄(xiāng )城(chéng )王(wáng )彦(yàn )道(dào )继(jì )至(zhì ),得(dé )数(shù )十(shí )人(rén )与(yǔ )俱(jù )。

穆(mù )提(tí )婆(pó )西(xī )奔(bēn )周(zhōu )军(jūn ),陆(lù )令(lìng )萱(xuān )自(zì )杀(shā ),家(jiā )属(shǔ )皆(jiē )诛(zhū )没(méi )。周(zhōu )主(zhǔ )以(yǐ )提(tí )婆(pó )为(wéi )柱(zhù )国(guó )、宜(yí )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。下(xià )诏(zhào )谕(yù )齐(qí )群(qún )臣(chén )曰(yuē ):“若(ruò )妙(miào )尽(jìn )人(rén )谋(móu ),深(shēn )达(dá )天(tiān )命(mìng ),官(guān )荣(róng )爵(jué )赏(shǎng ),各(gè )有(yǒu )加(jiā )隆(lóng )。或(huò )我(wǒ )之(zhī )将(jiāng )卒(zú ),逃(táo )逸(yì )彼(bǐ )朝(cháo ),无(wú )问(wèn )贵(guì )贱(jiàn ),皆(jiē )从(cóng )荡(dàng )涤(dí )。”自(zì )是(shì )齐(qí )臣(chén )降(jiàng )者(zhě )相(xiàng )继(jì )。

初(chū ),齐(qí )高(gāo )祖(zǔ )为(wéi )魏(wèi )丞(chéng )相(xiàng ),以(yǐ )唐(táng )邕(yōng )典(diǎn )外(wài )兵(bīng )曹(cáo ),太(tài )原(yuán )白(bái )建(jiàn )典(diǎn )骑(qí )兵(bīng )曹(cáo ),皆(jiē )以(yǐ )善(shàn )书(shū )计(jì )、工(gōng )簿(bù )帐(zhàng )受(shòu )委(wěi )任(rèn )。及(jí )齐(qí )受(shòu )禅(chán ),诸(zhū )司(sī )咸(xián )归(guī )尚(shàng )书(shū );唯(wéi )二(èr )曹(cáo )不(bú )废(fèi ),更(gèng )名(míng )二(èr )省(shěng )。邕(yōng )官(guān )至(zhì )录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì ),建(jiàn )官(guān )至(zhì )中(zhōng )书(shū )令(lìng ),常(cháng )典(diǎn )二(èr )省(shěng ),世(shì )称(chēng )“唐(táng )、白(bái )”。邕(yōng )兼(jiān )领(lǐng )度(dù )支(zhī ),与(yǔ )高(gāo )阿(ā )那(nà )肱(gōng )有(yǒu )隙(xì ),阿(ā )那(nà )肱(gōng )谮(zèn )之(zhī ),齐(qí )主(zhǔ )敕(chì )侍(shì )中(zhōng )斛(hú )律(lǜ )孝(xiào )卿(qīng )总(zǒng )知(zhī )骑(qí )兵(bīng )、度(dù )支(zhī )。孝(xiào )卿(qīng )事(shì )多(duō )专(zhuān )决(jué ),不(bú )复(fù )询(xún )禀(bǐng )。邕(yōng )自(zì )以(yǐ )宿(xiǔ )旧(jiù )习(xí )事(shì ),为(wéi )孝(xiào )卿(qīng )所(suǒ )轻(qīng ),意(yì )甚(shèn )郁(yù )郁(yù )。及(jí )齐(qí )主(zhǔ )还(hái )鄴(yè ),邕(yōng )遂(suí )留(liú )晋(jìn )阳(yáng )。并(bìng )州(zhōu )将(jiāng )帅(shuài )请(qǐng )于(yú )安(ān )德(dé )王(wáng )延(yán )宗(zōng )曰(yuē ):“王(wáng )不(bú )为(wéi )天(tiān )子(zǐ ),诸(zhū )人(rén )实(shí )不(bú )能(néng )为(wéi )王(wáng )出(chū )死(sǐ )力(lì )。”延(yán )宗(zōng )不(bú )得(dé )已(yǐ ),戊(wù )午(wǔ ),即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi )。下(xià )诏(zhào )曰(yuē ):“武(wǔ )平(píng )孱(chán )弱(ruò ),政(zhèng )由(yóu )宦(huàn )竖(shù ),斩(zhǎn )关(guān )夜(yè )遁(dùn ),莫(mò )知(zhī )所(suǒ )之(zhī )。王(wáng )公(gōng )卿(qīng )士(shì ),猥(wěi )见(jiàn )推(tuī )逼(bī ),今(jīn )祗(zhī )承(chéng )宝(bǎo )位(wèi )。”大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )德(dé )昌(chāng )。以(yǐ )晋(jìn )昌(chāng )王(wáng )唐(táng )邕(yōng )为(wéi )宰(zǎi )相(xiàng ),齐(qí )昌(chāng )王(wáng )莫(mò )多(duō )娄(lóu )敬(jìng )显(xiǎn )、沭(shù )阳(yáng )王(wáng )和(hé )阿(ā )干(gàn )子(zǐ )、右(yòu )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )段(duàn )畅(chàng )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )韩(hán )骨(gǔ )胡(hú )等(děng )为(wéi )将(jiāng )帅(shuài )。敬(jìng )显(xiǎn ),贷(dài )文(wén )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。众(zhòng )闻(wén )之(zhī ),不(bú )召(zhào )而(ér )至(zhì )者(zhě ),前(qián )后(hòu )相(xiàng )属(shǔ )。延(yán )宗(zōng )发(fā )府(fǔ )藏(cáng )及(jí )后(hòu )宫(gōng )美(měi )女(nǚ )以(yǐ )赐(cì )将(jiāng )士(shì ),籍(jí )没(méi )内(nèi )参(cān )十(shí )余(yú )家(jiā )。齐(qí )主(zhǔ )闻(wén )之(zhī ),谓(wèi )近(jìn )臣(chén )曰(yuē ):“我(wǒ )宁(níng )使(shǐ )周(zhōu )得(dé )并(bìng )州(zhōu ),不(bú )欲(yù )安(ān )德(dé )得(dé )之(zhī )。”左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“理(lǐ )然(rán )。”延(yán )宗(zōng )见(jiàn )士(shì )卒(zú ),皆(jiē )亲(qīn )执(zhí )手(shǒu )称(chēng )名(míng ),流(liú )涕(tì )呜(wū )咽(yān ),众(zhòng )争(zhēng )为(wéi )死(sǐ );童(tóng )儿(ér )女(nǚ )子(zǐ ),亦(yì )乘(chéng )屋(wū )攘(rǎng )袂(mèi ),投(tóu )砖(zhuān )石(shí )以(yǐ )御(yù )敌(dí )。

己(jǐ )未(wèi ),周(zhōu )主(zhǔ )至(zhì )晋(jìn )阳(yáng )。庚(gēng )申(shēn ),齐(qí )主(zhǔ )入(rù )鄴(yè )。周(zhōu )军(jūn )围(wéi )晋(jìn )阳(yáng ),四(sì )合(hé )如(rú )黑(hēi )云(yún )。安(ān )德(dé )王(wáng )延(yán )宗(zōng )命(mìng )莫(mò )多(duō )娄(lóu )敬(jìng )显(xiǎn )、韩(hán )骨(gǔ )胡(hú )拒(jù )城(chéng )南(nán ),和(hé )阿(ā )干(gàn )子(zǐ )、段(duàn )畅(chàng )拒(jù )城(chéng )东(dōng ),自(zì )帅(shuài )众(zhòng )拒(jù )齐(qí )王(wáng )宪(xiàn )于(yú )城(chéng )北(běi )。延(yán )宗(zōng )素(sù )肥(féi ),前(qián )如(rú )偃(yǎn ),后(hòu )如(rú )伏(fú ),人(rén )常(cháng )笑(xiào )之(zhī )。至(zhì )是(shì ),奋(fèn )大(dà )槊(shuò )往(wǎng )来(lái )督(dū )战(zhàn ),劲(jìn )捷(jié )若(ruò )飞(fēi ),所(suǒ )向(xiàng )无(wú )前(qián )。和(hé )阿(ā )干(gàn )子(zǐ )、段(duàn )畅(chàng )以(yǐ )千(qiān )骑(qí )奔(bēn )周(zhōu )军(jūn )。周(zhōu )主(zhǔ )攻(gōng )东(dōng )门(mén ),际(jì )昏(hūn ),遂(suí )入(rù )之(zhī ),进(jìn )焚(fén )佛(fó )寺(sì )。延(yán )宗(zōng )、敬(jìng )显(xiǎn )自(zì )门(mén )入(rù ),夹(jiá )击(jī )之(zhī )。周(zhōu )师(shī )大(dà )乱(luàn ),争(zhēng )门(mén ),相(xiàng )填(tián )压(yā ),塞(sāi )路(lù )不(bú )得(dé )进(jìn )。齐(qí )人(rén )从(cóng )后(hòu )斫(zhuó )刺(cì ),死(sǐ )者(zhě )二(èr )千(qiān )余(yú )人(rén )。周(zhōu )主(zhǔ )左(zuǒ )右(yòu )略(luè )尽(jìn ),自(zì )拔(bá )无(wú )路(lù )。承(chéng )御(yù )上(shàng )士(shì )张(zhāng )寿(shòu )牵(qiān )马(mǎ )首(shǒu ),贺(hè )拔(bá )伏(fú )恩(ēn )以(yǐ )鞭(biān )拂(fú )其(qí )后(hòu ),崎(qí )岖(qū )得(dé )出(chū )。齐(qí )人(rén )奋(fèn )击(jī ),几(jǐ )中(zhōng )之(zhī )。城(chéng )东(dōng )道(dào )厄(è )曲(qǔ ),伏(fú )恩(ēn )及(jí )降(jiàng )者(zhě )皮(pí )子(zǐ )信(xìn )导(dǎo )之(zhī ),仅(jǐn )得(dé )免(miǎn ),时(shí )已(yǐ )四(sì )更(gèng )。延(yán )宗(zōng )谓(wèi )周(zhōu )主(zhǔ )为(wéi )乱(luàn )兵(bīng )所(suǒ )杀(shā ),使(shǐ )于(yú )积(jī )尸(shī )中(zhōng )求(qiú )长(zhǎng )鬣(liè )者(zhě ),不(bú )得(dé )。时(shí )齐(qí )人(rén )既(jì )捷(jié )。入(rù )坊(fāng )饮(yǐn )酒(jiǔ ),尽(jìn )醉(zuì )卧(wò ),延(yán )宗(zōng )不(bú )复(fù )能(néng )整(zhěng )。

周(zhōu )主(zhǔ )出(chū )城(chéng ),饥(jī )甚(shèn ),欲(yù )遁(dùn )去(qù ),诸(zhū )将(jiāng )亦(yì )多(duō )劝(quàn )之(zhī )还(hái )。宇(yǔ )文(wén )忻(xīn )勃(bó )然(rán )进(jìn )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )自(zì )克(kè )晋(jìn )州(zhōu ),乘(chéng )胜(shèng )至(zhì )此(cǐ )。今(jīn )伪(wěi )主(zhǔ )奔(bēn )波(bō ),关(guān )东(dōng )响(xiǎng )震(zhèn ),自(zì )古(gǔ )行(háng )兵(bīng ),未(wèi )有(yǒu )若(ruò )斯(sī )之(zhī )盛(shèng )。昨(zuó )日(rì )破(pò )城(chéng ),将(jiāng )士(shì )轻(qīng )敌(dí ),微(wēi )有(yǒu )不(bú )利(lì ),何(hé )足(zú )为(wéi )怀(huái )!丈(zhàng )夫(fū )当(dāng )死(sǐ )中(zhōng )求(qiú )生(shēng ),败(bài )中(zhōng )取(qǔ )胜(shèng )。今(jīn )破(pò )竹(zhú )之(zhī )势(shì )已(yǐ )成(chéng ),奈(nài )何(hé )弃(qì )之(zhī )而(ér )去(qù )!”齐(qí )王(wáng )宪(xiàn )、柱(zhù )国(guó )王(wáng )谊(yì )亦(yì )以(yǐ )为(wéi )去(qù )必(bì )不(bú )免(miǎn ),段(duàn )畅(chàng )等(děng )又(yòu )盛(shèng )言(yán )城(chéng )内(nèi )空(kōng )虚(xū )。周(zhōu )主(zhǔ )乃(nǎi )驻(zhù )马(mǎ ),鸣(míng )角(jiǎo )收(shōu )兵(bīng ),俄(é )顷(qǐng )复(fù )振(zhèn )。辛(xīn )酉(yǒu ),旦(dàn ),还(hái )攻(gōng )东(dōng )门(mén ),克(kè )之(zhī )。延(yán )宗(zōng )战(zhàn )力(lì )屈(qū ),走(zǒu )至(zhì )城(chéng )北(běi ),周(zhōu )人(rén )擒(qín )之(zhī )。周(zhōu )主(zhǔ )下(xià )马(mǎ )执(zhí )其(qí )手(shǒu ),延(yán )宗(zōng )辞(cí )曰(yuē ):“死(sǐ )人(rén )手(shǒu ),何(hé )敢(gǎn )迫(pò )至(zhì )尊(zūn )!”周(zhōu )主(zhǔ )曰(yuē ):“两(liǎng )国(guó )天(tiān )子(zǐ ),非(fēi )有(yǒu )怨(yuàn )恶(è ),直(zhí )为(wéi )百(bǎi )姓(xìng )来(lái )耳(ěr )。终(zhōng )不(bú )相(xiàng )害(hài ),勿(wù )怖(bù )也(yě )。”使(shǐ )复(fù )衣(yī )帽(mào )而(ér )礼(lǐ )之(zhī )。唐(táng )邕(yōng )等(děng )皆(jiē )降(jiàng )于(yú )周(zhōu )。独(dú )莫(mò )多(duō )娄(lóu )敬(jìng )显(xiǎn )奔(bēn )鄴(yè ),齐(qí )主(zhǔ )以(yǐ )为(wéi )司(sī )徒(tú )。

延(yán )宗(zōng )初(chū )称(chēng )尊(zūn )号(hào ),遣(qiǎn )使(shǐ )修(xiū )启(qǐ )于(yú )瀛(yíng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )任(rèn )城(chéng )王(wáng )湝(jiē ),曰(yuē ):“至(zhì )尊(zūn )出(chū )奔(bēn ),宗(zōng )庙(miào )事(shì )重(zhòng ),群(qún )公(gōng )劝(quàn )迫(pò ),权(quán )主(zhǔ )号(hào )令(lìng )。事(shì )宁(níng ),终(zhōng )归(guī )叔(shū )父(fù )。”湝(jiē )曰(yuē ):“我(wǒ )人(rén )臣(chén ),何(hé )容(róng )受(shòu )此(cǐ )启(qǐ )!”执(zhí )使(shǐ )者(zhě )关(guān )送(sòng )鄴(yè )。

壬(rén )戌(xū ),周(zhōu )主(zhǔ )大(dà )赦(shè ),削(xuē )除(chú )齐(qí )制(zhì )。收(shōu )礼(lǐ )文(wén )武(wǔ )之(zhī )士(shì )。

初(chū ),鄴(yè )伊(yī )娄(lóu )谦(qiān )聘(pìn )于(yú )齐(qí ),其(qí )参(cān )军(jūn )高(gāo )遵(zūn )以(yǐ )情(qíng )输(shū )于(yú )齐(qí ),齐(qí )人(rén )拘(jū )之(zhī )于(yú )晋(jìn )阳(yáng )。周(zhōu )主(zhǔ )既(jì )克(kè )晋(jìn )阳(yáng ),召(zhào )谦(qiān ),劳(láo )之(zhī )。执(zhí )遵(zūn )付(fù )谦(qiān ),任(rèn )其(qí )报(bào )复(fù )。谦(qiān )顿(dùn )首(shǒu ),请(qǐng )赦(shè )之(zhī ),周(zhōu )主(zhǔ )曰(yuē ):“卿(qīng )可(kě )聚(jù )众(zhòng )唾(tuò )面(miàn ),使(shǐ )其(qí )知(zhī )愧(kuì )。”谦(qiān )曰(yuē ):“以(yǐ )遵(zūn )之(zhī )罪(zuì ),又(yòu )非(fēi )唾(tuò )面(miàn )可(kě )责(zé )。”帝(dì )善(shàn )其(qí )言(yán )而(ér )止(zhǐ )。谦(qiān )待(dài )遵(zūn )如(rú )初(chū )。

臣(chén )光(guāng )曰(yuē ):赏(shǎng )有(yǒu )功(gōng ),诛(zhū )有(yǒu )罪(zuì ),此(cǐ )人(rén )君(jūn )之(zhī )任(rèn )也(yě )。高(gāo )遵(zūn )奉(fèng )使(shǐ )异(yì )国(guó ),漏(lòu )泄(xiè )大(dà )谋(móu ),斯(sī )叛(pàn )臣(chén )也(yě )。周(zhōu )高(gāo )祖(zǔ )不(bú )自(zì )行(háng )戮(lù ),乃(nǎi )以(yǐ )赐(cì )谦(qiān ),使(shǐ )之(zhī )复(fù )怨(yuàn ),失(shī )政(zhèng )刑(xíng )矣(yǐ )!孔(kǒng )子(zǐ )谓(wèi )以(yǐ )德(dé )报(bào )怨(yuàn )者(zhě ),何(hé )以(yǐ )报(bào )德(dé )?为(wéi )谦(qiān )者(zhě ),宜(yí )辞(cí )而(ér )不(bú )受(shòu ),归(guī )诸(zhū )有(yǒu )司(sī ),以(yǐ )正(zhèng )典(diǎn )刑(xíng )。乃(nǎi )请(qǐng )而(ér )赦(shè )之(zhī )以(yǐ )成(chéng )其(qí )私(sī )名(míng ),美(měi )则(zé )美(měi )矣(yǐ ),亦(yì )非(fēi )公(gōng )义(yì )也(yě )。

齐(qí )主(zhǔ )命(mìng )立(lì )重(zhòng )赏(shǎng )以(yǐ )募(mù )战(zhàn )士(shì ),而(ér )竟(jìng )不(bú )出(chū )物(wù )。广(guǎng )宁(níng )王(wáng )孝(xiào )珩(héng )请(qǐng )“使(shǐ )任(rèn )城(chéng )王(wáng )湝(jiē )将(jiāng )幽(yōu )州(zhōu )道(dào )兵(bīng )入(rù )土(tǔ )门(mén ),扬(yáng )声(shēng )趣(qù )并(bìng )州(zhōu ),独(dú )孤(gū )永(yǒng )业(yè )将(jiāng )洛(luò )州(zhōu )道(dào )兵(bīng )入(rù )潼(tóng )关(guān ),扬(yáng )声(shēng )趣(qù )长(zhǎng )安(ān ),臣(chén )请(qǐng )将(jiāng )京(jīng )畿(jī )兵(bīng )出(chū )滏(fǔ )口(kǒu ),鼓(gǔ )行(háng )逆(nì )战(zhàn )。敌(dí )闻(wén )南(nán )北(běi )有(yǒu )兵(bīng ),自(zì )然(rán )逃(táo )溃(kuì )。”又(yòu )请(qǐng )出(chū )宫(gōng )人(rén )珍(zhēn )宝(bǎo )赏(shǎng )将(jiāng )士(shì ),齐(qí )主(zhǔ )不(bú )悦(yuè )。斛(hú )律(lǜ )孝(xiào )卿(qīng )请(qǐng )齐(qí )主(zhǔ )亲(qīn )劳(láo )将(jiāng )士(shì ),为(wéi )之(zhī )撰(zhuàn )辞(cí ),且(qiě )曰(yuē ):“宜(yí )慷(kāng )慨(kǎi )流(liú )涕(tì ),以(yǐ )感(gǎn )激(jī )人(rén )心(xīn )。”齐(qí )主(zhǔ )既(jì )出(chū ),临(lín )众(zhòng ),将(jiāng )令(lìng )之(zhī ),不(bú )复(fù )记(jì )所(suǒ )受(shòu )言(yán ),遂(suí )大(dà )笑(xiào ),左(zuǒ )右(yòu )亦(yì )笑(xiào )。将(jiāng )士(shì )怒(nù )曰(yuē ):“身(shēn )尚(shàng )如(rú )此(cǐ ),吾(wú )辈(bèi )何(hé )急(jí )!”皆(jiē )无(wú )战(zhàn )心(xīn )。于(yú )是(shì )自(zì )大(dà )丞(chéng )相(xiàng )已(yǐ )下(xià ),太(tài )宰(zǎi )、三(sān )师(shī )、大(dà )司(sī )马(mǎ )、大(dà )将(jiāng )军(jūn )、三(sān )公(gōng )等(děng )官(guān ),并(bìng )增(zēng )员(yuán )而(ér )授(shòu ),或(huò )三(sān )或(huò )四(sì ),不(bú )可(kě )胜(shèng )数(shù )。

朔(shuò )州(zhōu )行(háng )台(tái )仆(pú )射(shè )高(gāo )劢(mài )将(jiāng )兵(bīng )侍(shì )卫(wèi )太(tài )后(hòu )、太(tài )子(zǐ ),自(zì )土(tǔ )门(mén )道(dào )还(hái )鄴(yè )。时(shí )宦(huàn )官(guān )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )苟(gǒu )子(zǐ )溢(yì )犹(yóu )恃(shì )宠(chǒng )纵(zòng )暴(bào ),民(mín )间(jiān )鸡(jī )彘(zhì ),纵(zòng )鹰(yīng )犬(quǎn )搏(bó )噬(shì )取(qǔ )之(zhī );劢(mài )执(zhí )以(yǐ )徇(xùn ),将(jiāng )斩(zhǎn )之(zhī );太(tài )后(hòu )救(jiù )之(zhī ),得(dé )免(miǎn )。或(huò )谓(wèi )劢(mài )曰(yuē ):“子(zǐ )溢(yì )之(zhī )徒(tú ),言(yán )成(chéng )祸(huò )福(fú ),独(dú )不(bú )虑(lǜ )后(hòu )患(huàn )邪(xié )?”劢(mài )攘(rǎng )袂(mèi )曰(yuē ):“今(jīn )西(xī )寇(kòu )已(yǐ )据(jù )并(bìng )州(zhōu ),达(dá )官(guān )率(lǜ )皆(jiē )委(wěi )叛(pàn ),正(zhèng )坐(zuò )此(cǐ )辈(bèi )浊(zhuó )乱(luàn )朝(cháo )廷(tíng )。若(ruò )得(dé )今(jīn )日(rì )斩(zhǎn )之(zhī ),明(míng )日(rì )受(shòu )诛(zhū ),亦(yì )无(wú )所(suǒ )恨(hèn )!”劢(mài ),岳(yuè )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。甲(jiǎ )子(zǐ ),齐(qí )太(tài )后(hòu )至(zhì )鄴(yè )。

丙(bǐng )寅(yín ),周(zhōu )主(zhǔ )出(chū )齐(qí )宫(gōng )中(zhōng )珍(zhēn )宝(bǎo )服(fú )玩(wán )及(jí )宫(gōng )女(nǚ )二(èr )千(qiān )人(rén ),班(bān )赐(cì )将(jiāng )士(shì ),加(jiā )立(lì )功(gōng )者(zhě )官(guān )爵(jué )各(gè )有(yǒu )差(chà )。周(zhōu )主(zhǔ )问(wèn )高(gāo )延(yán )宗(zōng )以(yǐ )取(qǔ )鄴(yè )之(zhī )策(cè ),辞(cí )曰(yuē ):“此(cǐ )非(fēi )亡(wáng )国(guó )之(zhī )臣(chén )所(suǒ )及(jí )。”强(qiáng )问(wèn )之(zhī ),乃(nǎi )曰(yuē ):“若(ruò )任(rèn )城(chéng )工(gōng )据(jù )鄴(yè ),臣(chén )不(bú )能(néng )知(zhī )。若(ruò )今(jīn )主(zhǔ )自(zì )守(shǒu ),陛(bì )下(xià )兵(bīng )不(bú )血(xuè )刃(rèn )。”癸(guǐ )酉(yǒu ),周(zhōu )师(shī )趣(qù )鄴(yè ),命(mìng )齐(qí )王(wáng )宪(xiàn )先(xiān )驱(qū ),以(yǐ )上(shàng )柱(zhù )国(guó )陈(chén )王(wáng )纯(chún )为(wéi )并(bìng )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )。

齐(qí )主(zhǔ )引(yǐn )诸(zhū )贵(guì )臣(chén )入(rù )硃(zhū )雀(què )门(mén ),赐(cì )酒(jiǔ )食(shí ),问(wèn )以(yǐ )御(yù )周(zhōu )之(zhī )策(cè ),人(rén )人(rén )异(yì )议(yì ),齐(qí )主(zhǔ )不(bú )知(zhī )所(suǒ )从(cóng )。是(shì )时(shí )人(rén )情(qíng )恟(xiōng )惧(jù ),莫(mò )有(yǒu )斗(dòu )心(xīn ),朝(cháo )士(shì )出(chū )降(jiàng ),昼(zhòu )夜(yè )相(xiàng )属(shǔ )。高(gāo )劢(mài )曰(yuē ):“今(jīn )之(zhī )叛(pàn )者(zhě ),多(duō )是(shì )贵(guì )人(rén ),至(zhì )于(yú )卒(zú )伍(wǔ ),犹(yóu )未(wèi )离(lí )心(xīn )。请(qǐng )追(zhuī )五(wǔ )品(pǐn )已(yǐ )上(shàng )家(jiā )属(shǔ ),置(zhì )之(zhī )三(sān )台(tái ),因(yīn )胁(xié )之(zhī )以(yǐ )战(zhàn ),若(ruò )不(bú )捷(jié ),则(zé )焚(fén )台(tái )。此(cǐ )曹(cáo )顾(gù )惜(xī )妻(qī )子(zǐ ),必(bì )当(dāng )死(sǐ )战(zhàn )。且(qiě )王(wáng )师(shī )频(pín )北(běi ),贼(zéi )徒(tú )轻(qīng )我(wǒ ),今(jīn )背(bèi )城(chéng )一(yī )决(jué ),理(lǐ )必(bì )破(pò )之(zhī )。”齐(qí )主(zhǔ )不(bú )能(néng )用(yòng )。望(wàng )气(qì )者(zhě )言(yán ),当(dāng )有(yǒu )革(gé )易(yì )。齐(qí )主(zhǔ )引(yǐn )尚(shàng )书(shū )令(lìng )高(gāo )元(yuán )海(hǎi )等(děng )议(yì ),依(yī )天(tiān )统(tǒng )故(gù )事(shì ),禅(chán )位(wèi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )。

阅读:24734

打赏捐助〔Donate〕>>>

《陈纪六》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库