徐胡二王传【登录】

《三国志》 > 魏书 > 《徐胡二王传》 > 拼音版

徐(xú )邈(miǎo )字(zì )景(jǐng )山(shān ),燕(yàn )国(guó )蓟(jì )人(rén )也(yě )。太(tài )祖(zǔ )平(píng )河(hé )朔(shuò ),召(zhào )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )军(jūn )谋(móu )掾(yuàn ),试(shì )守(shǒu )奉(fèng )高(gāo )令(lìng ),入(rù )为(wéi )东(dōng )曹(cáo )议(yì )令(lìng )史(shǐ )。魏(wèi )国(guó )初(chū )建(jiàn ),为(wéi )尚(shàng )书(shū )郎(láng )。时(shí )科(kē )禁(jìn )酒(jiǔ ),而(ér )邈(miǎo )私(sī )饮(yǐn )至(zhì )於(yú )沈(shěn )醉(zuì )。校(xiào )事(shì )赵(zhào )达(dá )问(wèn )以(yǐ )曹(cáo )事(shì ),邈(miǎo )曰(yuē ):“中(zhōng )圣(shèng )人(rén )。”达(dá )白(bái )之(zhī )太(tài )祖(zǔ ),太(tài )祖(zǔ )甚(shèn )怒(nù )。度(dù )辽(liáo )将(jiāng )军(jūn )鲜(xiān )于(yú )辅(fǔ )进(jìn )曰(yuē ):“平(píng )日(rì )醉(zuì )客(kè )谓(wèi )酒(jiǔ )清(qīng )者(zhě )为(wéi )圣(shèng )人(rén ),浊(zhuó )者(zhě )为(wéi )贤(xián )人(rén ),邈(miǎo )性(xìng )脩(yǒu )慎(shèn ),偶(ǒu )醉(zuì )言(yán )耳(ěr )。”竟(jìng )坐(zuò )得(dé )免(miǎn )刑(xíng )。后(hòu )领(lǐng )陇(lǒng )西(xī )太(tài )守(shǒu ),转(zhuǎn )为(wéi )南(nán )安(ān )。文(wén )帝(dì )践(jiàn )阼(zuò ),历(lì )谯(qiáo )相(xiàng ),平(píng )阳(yáng )、安(ān )平(píng )太(tài )守(shǒu ),颍(yǐng )川(chuān )典(diǎn )农(nóng )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng ),所(suǒ )在(zài )著(zhe )称(chēng ),赐(cì )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu )。车(chē )驾(jià )幸(xìng )许(xǔ )昌(chāng ),问(wèn )邈(miǎo )曰(yuē ):“颇(pō )复(fù )中(zhōng )圣(shèng )人(rén )不(bú )?”邈(miǎo )对(duì )曰(yuē ):“昔(xī )子(zǐ )反(fǎn )毙(bì )於(yú )谷(gǔ )阳(yáng ),御(yù )叔(shū )罚(fá )於(yú )饮(yǐn )酒(jiǔ ),臣(chén )嗜(shì )同(tóng )二(èr )子(zǐ ),不(bú )能(néng )自(zì )惩(chéng ),时(shí )复(fù )中(zhōng )之(zhī )。然(rán )宿(xiǔ )瘤(liú )以(yǐ )丑(chǒu )见(jiàn )传(chuán ),而(ér )臣(chén )以(yǐ )醉(zuì )见(jiàn )识(shí )。”帝(dì )大(dà )笑(xiào ),顾(gù )左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“名(míng )不(bú )虚(xū )立(lì )。”迁(qiān )抚(fǔ )军(jūn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )军(jūn )师(shī )。

明(míng )帝(dì )以(yǐ )凉(liáng )州(zhōu )绝(jué )远(yuǎn ),南(nán )接(jiē )蜀(shǔ )寇(kòu ),以(yǐ )邈(miǎo )为(wéi )凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),使(shǐ )持(chí )节(jiē )领(lǐng )护(hù )羌(qiāng )校(xiào )尉(wèi )。至(zhì ),值(zhí )诸(zhū )葛(gě )亮(liàng )出(chū )祁(qí )山(shān ),陇(lǒng )右(yòu )三(sān )郡(jùn )反(fǎn ),邈(miǎo )辄(zhé )遣(qiǎn )参(cān )军(jūn )及(jí )金(jīn )城(chéng )太(tài )守(shǒu )等(děng )击(jī )南(nán )安(ān )贼(zéi ),破(pò )之(zhī )。河(hé )右(yòu )少(shǎo )雨(yǔ ),常(cháng )苦(kǔ )乏(fá )谷(gǔ ),邈(miǎo )上(shàng )脩(yǒu )武(wǔ )威(wēi )、酒(jiǔ )泉(quán )盐(yán )池(chí )以(yǐ )收(shōu )虏(lǔ )谷(gǔ ),又(yòu )广(guǎng )开(kāi )水(shuǐ )田(tián ),募(mù )贫(pín )民(mín )佃(diàn )之(zhī ),家(jiā )家(jiā )丰(fēng )足(zú ),仓(cāng )库(kù )盈(yíng )溢(yì )。乃(nǎi )支(zhī )度(dù )州(zhōu )界(jiè )军(jūn )用(yòng )之(zhī )馀(yú ),以(yǐ )市(shì )金(jīn )帛(bó )犬(quǎn )马(mǎ ),通(tōng )供(gòng )中(zhōng )国(guó )之(zhī )费(fèi )。以(yǐ )渐(jiàn )收(shōu )敛(liǎn )民(mín )间(jiān )私(sī )仗(zhàng ),藏(cáng )之(zhī )府(fǔ )库(kù )。然(rán )后(hòu )率(lǜ )以(yǐ )仁(rén )义(yì ),立(lì )学(xué )明(míng )训(xùn ),禁(jìn )厚(hòu )葬(zàng ),断(duàn )淫(yín )祀(sì ),进(jìn )善(shàn )黜(chù )恶(è ),风(fēng )化(huà )大(dà )行(háng ),百(bǎi )姓(xìng )归(guī )心(xīn )焉(yān )。西(xī )域(yù )流(liú )通(tōng ),荒(huāng )戎(róng )入(rù )贡(gòng ),皆(jiē )邈(miǎo )勋(xūn )也(yě )。讨(tǎo )叛(pàn )羌(qiāng )柯(kē )吾(wú )有(yǒu )功(gōng ),封(fēng )都(dōu )亭(tíng )侯(hóu ),邑(yì )三(sān )百(bǎi )户(hù ),加(jiā )建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )车(chē )。邈(miǎo )与(yǔ )羌(qiāng )、胡(hú )从(cóng )事(shì ),不(bú )问(wèn )小(xiǎo )过(guò );若(ruò )犯(fàn )大(dà )罪(zuì ),先(xiān )告(gào )部(bù )帅(shuài ),使(shǐ )知(zhī ),应(yīng )死(sǐ )者(zhě )乃(nǎi )斩(zhǎn )以(yǐ )徇(xùn ),是(shì )以(yǐ )信(xìn )服(fú )畏(wèi )威(wēi )。赏(shǎng )赐(cì )皆(jiē )散(sàn )与(yǔ )将(jiāng )士(shì ),无(wú )入(rù )家(jiā )者(zhě ),妻(qī )子(zǐ )衣(yī )食(shí )不(bú )充(chōng );天(tiān )子(zǐ )闻(wén )而(ér )嘉(jiā )之(zhī ),随(suí )时(shí )供(gòng )给(gěi )其(qí )家(jiā )。弹(dàn )邪(xié )绳(shéng )枉(wǎng ),州(zhōu )界(jiè )肃(sù )清(qīng )。

正(zhèng )始(shǐ )元(yuán )年(nián ),还(hái )为(wéi )大(dà )司(sī )农(nóng )。迁(qiān )为(wéi )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi ),百(bǎi )寮(liáo )敬(jìng )惮(dàn )之(zhī )。公(gōng )事(shì )去(qù )官(guān )。后(hòu )为(wéi )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū ),数(shù )岁(suì )即(jí )拜(bài )司(sī )空(kōng ),邈(miǎo )叹(tàn )曰(yuē ):“三(sān )公(gōng )论(lùn )道(dào )之(zhī )官(guān ),无(wú )其(qí )人(rén )则(zé )缺(quē ),岂(qǐ )可(kě )以(yǐ )老(lǎo )病(bìng )忝(tiǎn )之(zhī )哉(zāi )?”遂(suí )固(gù )辞(cí )不(bú )受(shòu )。嘉(jiā )平(píng )元(yuán )年(nián ),年(nián )七(qī )十(shí )八(bā ),以(yǐ )大(dà )夫(fū )薨(hōng )于(yú )家(jiā ),用(yòng )公(gōng )礼(lǐ )葬(zàng ),谥(shì )曰(yuē )穆(mù )侯(hóu )。子(zǐ )武(wǔ )嗣(sì )。六(liù )年(nián ),朝(cháo )廷(tíng )追(zhuī )思(sī )清(qīng )节(jiē )之(zhī )士(shì ),诏(zhào )曰(yuē ):“夫(fū )显(xiǎn )贤(xián )表(biǎo )德(dé ),圣(shèng )王(wáng )所(suǒ )重(zhòng );举(jǔ )善(shàn )而(ér )教(jiāo ),仲(zhòng )尼(ní )所(suǒ )美(měi )。故(gù )司(sī )空(kōng )徐(xú )邈(miǎo )、征(zhēng )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )胡(hú )质(zhì )、卫(wèi )尉(wèi )田(tián )豫(yù )皆(jiē )服(fú )职(zhí )前(qián )朝(cháo ),历(lì )事(shì )四(sì )世(shì ),出(chū )统(tǒng )戎(róng )马(mǎ ),入(rù )赞(zàn )庶(shù )政(zhèng ),忠(zhōng )清(qīng )在(zài )公(gōng ),忧(yōu )国(guó )忘(wàng )私(sī ),不(bú )营(yíng )产(chǎn )业(yè ),身(shēn )没(méi )之(zhī )后(hòu ),家(jiā )无(wú )馀(yú )财(cái ),朕(zhèn )甚(shèn )嘉(jiā )之(zhī )。其(qí )赐(cì )邈(miǎo )等(děng )家(jiā )谷(gǔ )二(èr )千(qiān )斛(hú ),钱(qián )三(sān )十(shí )万(wàn ),布(bù )告(gào )天(tiān )下(xià )。”邈(miǎo )同(tóng )郡(jùn )韩(hán )观(guān )曼(màn )游(yóu ),有(yǒu )鉴(jiàn )识(shí )器(qì )幹(gàn ),与(yǔ )邈(miǎo )齐(qí )名(míng ),而(ér )在(zài )孙(sūn )礼(lǐ )、卢(lú )毓(yù )先(xiān ),为(wéi )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),甚(shèn )有(yǒu )治(zhì )功(gōng ),卒(zú )官(guān )。卢(lú )钦(qīn )著(zhe )书(shū ),称(chēng )邈(miǎo )曰(yuē ):“徐(xú )公(gōng )志(zhì )高(gāo )行(háng )絜(jié ),才(cái )博(bó )气(qì )猛(měng )。其(qí )施(shī )之(zhī )也(yě ),高(gāo )而(ér )不(bú )狷(juàn ),絜(jié )而(ér )不(bú )介(jiè ),博(bó )而(ér )守(shǒu )约(yuē ),猛(měng )而(ér )能(néng )宽(kuān )。圣(shèng )人(rén )以(yǐ )清(qīng )为(wéi )难(nán ),而(ér )徐(xú )公(gōng )之(zhī )所(suǒ )易(yì )也(yě )。“或(huò )问(wèn )钦(qīn ):“徐(xú )公(gōng )当(dāng )武(wǔ )帝(dì )之(zhī )时(shí ),人(rén )以(yǐ )为(wéi )通(tōng ),自(zì )在(zài )凉(liáng )州(zhōu )及(jí )还(hái )京(jīng )师(shī ),人(rén )以(yǐ )为(wéi )介(jiè ),何(hé )也(yě )?”钦(qīn )答(dá )曰(yuē );”往(wǎng )者(zhě )毛(máo )孝(xiào )先(xiān )、崔(cuī )季(jì )珪(guī )等(děng )用(yòng )事(shì ),贵(guì )清(qīng )素(sù )之(zhī )士(shì ),于(yú )时(shí )皆(jiē )变(biàn )易(yì )车(chē )服(fú )以(yǐ )求(qiú )名(míng )高(gāo ),而(ér )徐(xú )公(gōng )不(bú )改(gǎi )其(qí )常(cháng ),故(gù )人(rén )以(yǐ )为(wéi )通(tōng )。比(bǐ )来(lái )天(tiān )下(xià )奢(shē )靡(mí ),转(zhuǎn )相(xiàng )仿(fǎng )效(xiào ),而(ér )徐(xú )公(gōng )雅(yǎ )尚(shàng )自(zì )若(ruò ),不(bú )与(yǔ )俗(sú )同(tóng ),故(gù )前(qián )日(rì )之(zhī )通(tōng ),乃(nǎi )今(jīn )日(rì )之(zhī )介(jiè )也(yě )。是(shì )世(shì )人(rén )之(zhī )无(wú )常(cháng ),而(ér )徐(xú )公(gōng )之(zhī )有(yǒu )常(cháng )也(yě )。”

胡(hú )质(zhì )字(zì )文(wén )德(dé ),楚(chǔ )国(guó )寿(shòu )春(chūn )人(rén )也(yě )。少(shǎo )与(yǔ )蒋(jiǎng )济(jì )、朱(zhū )绩(jì )俱(jù )知(zhī )名(míng )於(yú )江(jiāng )、淮(huái )间(jiān ),仕(shì )州(zhōu )郡(jùn )。蒋(jiǎng )济(jì )为(wéi )别(bié )驾(jià ),使(shǐ )见(jiàn )太(tài )祖(zǔ )。太(tài )祖(zǔ )问(wèn )曰(yuē ):“胡(hú )通(tōng )达(dá ),长(zhǎng )者(zhě )也(yě ),宁(níng )有(yǒu )子(zǐ )孙(sūn )不(bú )?”济(jì )曰(yuē ):“有(yǒu )子(zǐ )曰(yuē )质(zhì ),规(guī )模(mó )大(dà )略(luè )不(bú )及(jí )於(yú )父(fù ),至(zhì )於(yú )精(jīng )良(liáng )综(zōng )事(shì )过(guò )之(zhī )。”太(tài )祖(zǔ )即(jí )召(zhào )质(zhì )为(wéi )顿(dùn )丘(qiū )令(lìng )。县(xiàn )民(mín )郭(guō )政(zhèng )通(tōng )於(yú )从(cóng )妹(mèi ),杀(shā )其(qí )夫(fū )程(chéng )他(tā ),郡(jùn )吏(lì )冯(féng )谅(liàng )系(xì )狱(yù )为(wéi )证(zhèng )。政(zhèng )与(yǔ )妹(mèi )皆(jiē )耐(nài )掠(luě )隐(yǐn )抵(dǐ ),谅(liàng )不(bú )胜(shèng )痛(tòng ),自(zì )诬(wū ),当(dāng )反(fǎn )其(qí )罪(zuì )。质(zhì )至(zhì )官(guān ),察(chá )其(qí )情(qíng )色(sè ),更(gèng )详(xiáng )其(qí )事(shì ),检(jiǎn )验(yàn )具(jù )服(fú )。

入(rù )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )东(dōng )曹(cáo )议(yì )令(lìng )史(shǐ ),州(zhōu )请(qǐng )为(wéi )治(zhì )中(zhōng )。将(jiāng )军(jūn )张(zhāng )辽(liáo )与(yǔ )其(qí )护(hù )军(jūn )武(wǔ )周(zhōu )有(yǒu )隙(xì )。辽(liáo )见(jiàn )刺(cì )史(shǐ )温(wēn )恢(huī )求(qiú )请(qǐng )质(zhì ),质(zhì )辞(cí )以(yǐ )疾(jí )。辽(liáo )出(chū )谓(wèi )质(zhì )曰(yuē ):“仆(pú )委(wěi )意(yì )於(yú )君(jūn ),何(hé )以(yǐ )相(xiàng )辜(gū )如(rú )此(cǐ )?”质(zhì )曰(yuē ):“古(gǔ )人(rén )之(zhī )交(jiāo )也(yě ),取(qǔ )多(duō )知(zhī )其(qí )不(bú )贪(tān ),奔(bēn )北(běi )知(zhī )其(qí )不(bú )怯(qiè ),闻(wén )流(liú )言(yán )而(ér )不(bú )信(xìn ),故(gù )可(kě )终(zhōng )也(yě )。武(wǔ )伯(bó )南(nán )身(shēn )为(wéi )雅(yǎ )士(shì ),往(wǎng )者(zhě )将(jiāng )军(jūn )称(chēng )之(zhī )不(bú )容(róng )於(yú )口(kǒu ),今(jīn )以(yǐ )睚(yá )眦(zì )之(zhī )恨(hèn ),乃(nǎi )成(chéng )嫌(xián )隙(xì )。况(kuàng )质(zhì )才(cái )薄(báo ),岂(qǐ )能(néng )终(zhōng )好(hǎo )?是(shì )以(yǐ )不(bú )愿(yuàn )也(yě )。”辽(liáo )感(gǎn )言(yán ),复(fù )与(yǔ )周(zhōu )平(píng )。

太(tài )祖(zǔ )辟(pì )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )属(shǔ )。黄(huáng )初(chū )中(zhōng ),徙(xǐ )吏(lì )部(bù )郎(láng ),为(wéi )常(cháng )山(shān )太(tài )守(shǒu ),迁(qiān )任(rèn )东(dōng )莞(wǎn )。士(shì )卢(lú )显(xiǎn )为(wéi )人(rén )所(suǒ )杀(shā ),质(zhì )曰(yuē ):“此(cǐ )士(shì )无(wú )雠(chóu )而(ér )有(yǒu )少(shǎo )妻(qī ),所(suǒ )以(yǐ )死(sǐ )乎(hū )!”悉(xī )见(jiàn )其(qí )比(bǐ )居(jū )年(nián )少(shǎo ),书(shū )吏(lì )李(lǐ )若(ruò )见(jiàn )问(wèn )而(ér )色(sè )动(dòng ),遂(suí )穷(qióng )诘(jié )情(qíng )状(zhuàng )。若(ruò )即(jí )自(zì )首(shǒu ),罪(zuì )人(rén )斯(sī )得(dé )。每(měi )军(jūn )功(gōng )赏(shǎng )赐(cì ),皆(jiē )散(sàn )之(zhī )於(yú )众(zhòng ),无(wú )入(rù )家(jiā )者(zhě )。在(zài )郡(jùn )九(jiǔ )年(nián ),吏(lì )民(mín )便(biàn )安(ān ),将(jiāng )士(shì )用(yòng )命(mìng )。

迁(qiān )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),加(jiā )振(zhèn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn ),赐(cì )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu )。吴(wú )大(dà )将(jiāng )朱(zhū )然(rán )围(wéi )樊(fán )城(chéng ),质(zhì )轻(qīng )军(jūn )赴(fù )之(zhī )。议(yì )者(zhě )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )贼(zéi )盛(shèng )不(bú )可(kě )迫(pò ),质(zhì )曰(yuē ):“樊(fán )城(chéng )卑(bēi )下(xià ),兵(bīng )少(shǎo ),故(gù )当(dāng )进(jìn )军(jūn )为(wéi )之(zhī )外(wài )援(yuán );不(bú )然(rán ),危(wēi )矣(yǐ )。”遂(suí )勒(lè )兵(bīng )临(lín )围(wéi ),城(chéng )中(zhōng )乃(nǎi )安(ān )。迁(qiān )征(zhēng )东(dōng )将(jiāng )军(jūn ),假(jiǎ )节(jiē )都(dōu )督(dū )青(qīng )、徐(xú )诸(zhū )军(jūn )事(shì )。广(guǎng )农(nóng )积(jī )谷(gǔ ),有(yǒu )兼(jiān )年(nián )之(zhī )储(chǔ ),置(zhì )东(dōng )征(zhēng )台(tái ),且(qiě )佃(diàn )且(qiě )守(shǒu )。又(yòu )通(tōng )渠(qú )诸(zhū )郡(jùn ),利(lì )舟(zhōu )楫(jí ),严(yán )设(shè )备(bèi )以(yǐ )待(dài )敌(dí )。海(hǎi )边(biān )无(wú )事(shì )。

性(xìng )沉(chén )实(shí )内(nèi )察(chá ),不(bú )以(yǐ )其(qí )节(jiē )检(jiǎn )物(wù ),所(suǒ )在(zài )见(jiàn )思(sī )。嘉(jiā )平(píng )二(èr )年(nián )薨(hōng ),家(jiā )无(wú )馀(yú )财(cái ),惟(wéi )有(yǒu )赐(cì )衣(yī )书(shū )箧(qiè )而(ér )已(yǐ )。军(jūn )师(shī )以(yǐ )闻(wén ),追(zhuī )进(jìn )封(fēng )阳(yáng )陵(líng )亭(tíng )侯(hóu ),邑(yì )百(bǎi )户(hù ),谥(shì )曰(yuē )贞(zhēn )侯(hóu )。子(zǐ )威(wēi )嗣(sì )。六(liù )年(nián ),诏(zhào )书(shū )褒(bāo )述(shù )质(zhì )清(qīng )行(háng ),赐(cì )其(qí )家(jiā )钱(qián )谷(gǔ )。语(yǔ )在(zài )徐(xú )邈(miǎo )传(chuán )。威(wēi ),咸(xián )熙(xī )中(zhōng )官(guān )至(zhì )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),有(yǒu )殊(shū )绩(jì ),历(lì )三(sān )郡(jùn )守(shǒu ),所(suǒ )在(zài )有(yǒu )名(míng )。卒(zú )於(yú )安(ān )定(dìng )。

王(wáng )昶(chǎng )字(zì )文(wén )舒(shū ),太(tài )原(yuán )晋(jìn )阳(yáng )人(rén )也(yě )。少(shǎo )与(yǔ )同(tóng )郡(jùn )王(wáng )凌(líng )俱(jù )知(zhī )名(míng )。凌(líng )年(nián )长(zhǎng ),昶(chǎng )兄(xiōng )事(shì )之(zhī )。文(wén )帝(dì )在(zài )东(dōng )宫(gōng ),昶(chǎng )为(wéi )太(tài )子(zǐ )文(wén )学(xué ),迁(qiān )中(zhōng )庶(shù )子(zǐ )。文(wén )帝(dì )践(jiàn )阼(zuò ),徙(xǐ )散(sàn )骑(qí )侍(shì )郎(láng ),为(wéi )洛(luò )阳(yáng )典(diǎn )农(nóng )。时(shí )都(dōu )畿(jī )树(shù )木(mù )成(chéng )林(lín ),昶(chǎng )斫(zhuó )开(kāi )荒(huāng )莱(lái ),勤(qín )劝(quàn )百(bǎi )姓(xìng ),垦(kěn )田(tián )特(tè )多(duō )。迁(qiān )兖(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。明(míng )帝(dì )即(jí )位(wèi ),加(jiā )扬(yáng )烈(liè )将(jiāng )军(jūn ),赐(cì )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu )。昶(chǎng )虽(suī )在(zài )外(wài )任(rèn ),心(xīn )存(cún )朝(cháo )廷(tíng ),以(yǐ )为(wéi )魏(wèi )承(chéng )秦(qín )、汉(hàn )之(zhī )弊(bì ),法(fǎ )制(zhì )苛(kē )碎(suì ),不(bú )大(dà )釐(lí )改(gǎi )国(guó )典(diǎn )以(yǐ )准(zhǔn )先(xiān )王(wáng )之(zhī )风(fēng ),而(ér )望(wàng )治(zhì )化(huà )复(fù )兴(xìng ),不(bú )可(kě )得(dé )也(yě )。乃(nǎi )著(zhe )治(zhì )论(lùn ),略(luè )依(yī )古(gǔ )制(zhì )而(ér )合(hé )於(yú )时(shí )务(wù )者(zhě )二(èr )十(shí )馀(yú )篇(piān ),又(yòu )著(zhe )兵(bīng )书(shū )十(shí )馀(yú )篇(piān ),言(yán )奇(qí )正(zhèng )之(zhī )用(yòng ),青(qīng )龙(lóng )中(zhōng )奏(zòu )之(zhī )。

其(qí )为(wéi )兄(xiōng )子(zǐ )及(jí )子(zǐ )作(zuò )名(míng )字(zì ),皆(jiē )依(yī )谦(qiān )实(shí ),以(yǐ )见(jiàn )其(qí )意(yì ),故(gù )兄(xiōng )子(zǐ )默(mò )字(zì )处(chù )静(jìng ),沈(shěn )字(zì )处(chù )道(dào ),其(qí )子(zǐ )浑(hún )字(zì )玄(xuán )冲(chōng ),深(shēn )字(zì )道(dào )冲(chōng )。遂(suí )书(shū )戒(jiè )之(zhī )曰(yuē ):

夫(fū )人(rén )为(wéi )子(zǐ )之(zhī )道(dào ),莫(mò )大(dà )於(yú )宝(bǎo )身(shēn )全(quán )行(háng ),以(yǐ )显(xiǎn )父(fù )母(mǔ )。此(cǐ )三(sān )者(zhě )人(rén )知(zhī )其(qí )善(shàn ),而(ér )或(huò )危(wēi )身(shēn )破(pò )家(jiā ),陷(xiàn )于(yú )灭(miè )亡(wáng )之(zhī )祸(huò )者(zhě ),何(hé )也(yě )?由(yóu )所(suǒ )祖(zǔ )习(xí )非(fēi )其(qí )道(dào )也(yě )。夫(fū )孝(xiào )敬(jìng )仁(rén )义(yì ),百(bǎi )行(háng )之(zhī )首(shǒu ),行(háng )之(zhī )而(ér )立(lì ),身(shēn )之(zhī )本(běn )也(yě )。孝(xiào )敬(jìng )则(zé )宗(zōng )族(zú )安(ān )之(zhī ),仁(rén )义(yì )则(zé )乡(xiāng )党(dǎng )重(zhòng )之(zhī ),此(cǐ )行(háng )成(chéng )於(yú )内(nèi ),名(míng )著(zhe )于(yú )外(wài )者(zhě )矣(yǐ )。人(rén )若(ruò )不(bú )笃(dǔ )於(yú )至(zhì )行(háng ),而(ér )背(bèi )本(běn )逐(zhú )末(mò ),以(yǐ )陷(xiàn )浮(fú )华(huá )焉(yān ),以(yǐ )成(chéng )朋(péng )党(dǎng )焉(yān );浮(fú )华(huá )则(zé )有(yǒu )虚(xū )伪(wěi )之(zhī )累(lèi ),朋(péng )党(dǎng )则(zé )有(yǒu )彼(bǐ )此(cǐ )之(zhī )患(huàn )。此(cǐ )二(èr )者(zhě )之(zhī )戒(jiè ),昭(zhāo )然(rán )著(zhe )明(míng ),而(ér )循(xún )覆(fù )车(chē )滋(zī )众(zhòng ),逐(zhú )末(mò )弥(mí )甚(shèn ),皆(jiē )由(yóu )惑(huò )当(dāng )时(shí )之(zhī )誉(yù ),昧(mèi )目(mù )前(qián )之(zhī )利(lì )故(gù )也(yě )。夫(fū )富(fù )贵(guì )声(shēng )名(míng ),人(rén )情(qíng )所(suǒ )乐(lè ),而(ér )君(jūn )子(zǐ )或(huò )得(dé )而(ér )不(bú )处(chù ),何(hé )也(yě )?恶(è )不(bú )由(yóu )其(qí )道(dào )耳(ěr )。患(huàn )人(rén )知(zhī )进(jìn )而(ér )不(bú )知(zhī )退(tuì ),知(zhī )欲(yù )而(ér )不(bú )知(zhī )足(zú ),故(gù )有(yǒu )困(kùn )辱(rǔ )之(zhī )累(lèi ),悔(huǐ )吝(lìn )之(zhī )咨(zī )。语(yǔ )曰(yuē ):“如(rú )不(bú )知(zhī )足(zú ),则(zé )失(shī )所(suǒ )欲(yù )。”故(gù )知(zhī )足(zú )之(zhī )足(zú )常(cháng )足(zú )矣(yǐ )。览(lǎn )往(wǎng )事(shì )之(zhī )成(chéng )败(bài ),察(chá )将(jiāng )来(lái )之(zhī )吉(jí )凶(xiōng ),未(wèi )有(yǒu )干(gàn )名(míng )要(yào )利(lì ),欲(yù )而(ér )不(bú )厌(yàn ),而(ér )能(néng )保(bǎo )世(shì )持(chí )家(jiā ),永(yǒng )全(quán )福(fú )禄(lù )者(zhě )也(yě )。欲(yù )使(shǐ )汝(rǔ )曹(cáo )立(lì )身(shēn )行(háng )己(jǐ ),遵(zūn )儒(rú )者(zhě )之(zhī )教(jiāo ),履(lǚ )道(dào )家(jiā )之(zhī )言(yán ),故(gù )以(yǐ )玄(xuán )默(mò )冲(chōng )虚(xū )为(wéi )名(míng ),欲(yù )使(shǐ )汝(rǔ )曹(cáo )顾(gù )名(míng )思(sī )义(yì ),不(bú )敢(gǎn )违(wéi )越(yuè )也(yě )。古(gǔ )者(zhě )盘(pán )杅(wū )有(yǒu )铭(míng ),几(jǐ )杖(zhàng )有(yǒu )诫(jiè ),俯(fǔ )仰(yǎng )察(chá )焉(yān ),用(yòng )无(wú )过(guò )行(háng );况(kuàng )在(zài )己(jǐ )名(míng ),可(kě )不(bú )戒(jiè )之(zhī )哉(zāi )!夫(fū )物(wù )速(sù )成(chéng )则(zé )疾(jí )亡(wáng ),晚(wǎn )就(jiù )则(zé )善(shàn )终(zhōng )。朝(cháo )华(huá )之(zhī )草(cǎo ),夕(xī )而(ér )零(líng )落(luò );松(sōng )柏(bǎi )之(zhī )茂(mào ),隆(lóng )寒(hán )不(bú )衰(shuāi )。是(shì )以(yǐ )大(dà )雅(yǎ )君(jūn )子(zǐ )恶(è )速(sù )成(chéng ),戒(jiè )阙(què )党(dǎng )也(yě )。若(ruò )范(fàn )匄(gài )对(duì )秦(qín )客(kè )而(ér )武(wǔ )子(zǐ )击(jī )之(zhī ),折(shé )其(qí )委(wěi )笄(jī ),恶(è )其(qí )掩(yǎn )人(rén )也(yě )。夫(fū )人(rén )有(yǒu )善(shàn )鲜(xiān )不(bú )自(zì )伐(fá ),有(yǒu )能(néng )者(zhě )寡(guǎ )不(bú )自(zì )矜(jīn );伐(fá )则(zé )掩(yǎn )人(rén ),矜(jīn )则(zé )陵(líng )人(rén )。掩(yǎn )人(rén )者(zhě )人(rén )亦(yì )掩(yǎn )之(zhī ),陵(líng )人(rén )者(zhě )人(rén )亦(yì )陵(líng )之(zhī )。故(gù )三(sān )郤(qiè )为(wéi )戮(lù )于(yú )晋(jìn ),王(wáng )叔(shū )负(fù )罪(zuì )於(yú )周(zhōu ),不(bú )惟(wéi )矜(jīn )善(shàn )自(zì )伐(fá )好(hǎo )争(zhēng )之(zhī )咎(jiù )乎(hū )?故(gù )君(jūn )子(zǐ )不(bú )自(zì )称(chēng ),非(fēi )以(yǐ )让(ràng )人(rén ),恶(è )其(qí )盖(gài )人(rén )也(yě )。夫(fū )能(néng )屈(qū )以(yǐ )为(wéi )伸(shēn ),让(ràng )以(yǐ )为(wéi )得(dé ),弱(ruò )以(yǐ )为(wéi )强(qiáng ),鲜(xiān )不(bú )遂(suí )矣(yǐ )。夫(fū )毁(huǐ )誉(yù ),爱(ài )恶(è )之(zhī )原(yuán )而(ér )祸(huò )福(fú )之(zhī )机(jī )也(yě ),是(shì )以(yǐ )圣(shèng )人(rén )慎(shèn )之(zhī )。孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“吾(wú )之(zhī )於(yú )人(rén ),谁(shuí )毁(huǐ )谁(shuí )誉(yù );如(rú )有(yǒu )所(suǒ )誉(yù ),必(bì )有(yǒu )所(suǒ )试(shì )。”又(yòu )曰(yuē ):“子(zǐ )贡(gòng )方(fāng )人(rén )。赐(cì )也(yě )贤(xián )乎(hū )哉(zāi ),我(wǒ )则(zé )不(bú )暇(xiá )。”以(yǐ )圣(shèng )人(rén )之(zhī )德(dé ),犹(yóu )尚(shàng )如(rú )此(cǐ ),况(kuàng )庸(yōng )庸(yōng )之(zhī )徒(tú )而(ér )轻(qīng )毁(huǐ )誉(yù )哉(zāi )?

昔(xī )伏(fú )波(bō )将(jiāng )军(jūn )马(mǎ )援(yuán )戒(jiè )其(qí )兄(xiōng )子(zǐ ),言(yán ):“闻(wén )人(rén )之(zhī )恶(è ),当(dāng )如(rú )闻(wén )父(fù )母(mǔ )之(zhī )名(míng );耳(ěr )可(kě )得(dé )而(ér )闻(wén ),口(kǒu )不(bú )可(kě )得(dé )而(ér )言(yán )也(yě )。”斯(sī )戒(jiè )至(zhì )矣(yǐ )。人(rén )或(huò )毁(huǐ )己(jǐ ),当(dāng )退(tuì )而(ér )求(qiú )之(zhī )於(yú )身(shēn )。若(ruò )己(jǐ )有(yǒu )可(kě )毁(huǐ )之(zhī )行(háng ),则(zé )彼(bǐ )言(yán )当(dāng )矣(yǐ );若(ruò )己(jǐ )无(wú )可(kě )毁(huǐ )之(zhī )行(háng ),则(zé )彼(bǐ )言(yán )妄(wàng )矣(yǐ )。当(dāng )则(zé )无(wú )怨(yuàn )于(yú )彼(bǐ ),妄(wàng )则(zé )无(wú )害(hài )於(yú )身(shēn ),又(yòu )何(hé )反(fǎn )报(bào )焉(yān )?且(qiě )闻(wén )人(rén )毁(huǐ )己(jǐ )而(ér )忿(fèn )者(zhě ),恶(è )丑(chǒu )声(shēng )之(zhī )加(jiā )人(rén )也(yě ),人(rén )报(bào )者(zhě )滋(zī )甚(shèn ),不(bú )如(rú )默(mò )而(ér )自(zì )脩(yǒu )己(jǐ )也(yě )。谚(yàn )曰(yuē ):“救(jiù )寒(hán )莫(mò )如(rú )重(zhòng )裘(qiú ),止(zhǐ )谤(bàng )莫(mò )如(rú )自(zì )脩(yǒu )。”斯(sī )言(yán )信(xìn )矣(yǐ )。若(ruò )与(yǔ )是(shì )非(fēi )之(zhī )士(shì ),凶(xiōng )险(xiǎn )之(zhī )人(rén ),近(jìn )犹(yóu )不(bú )可(kě ),况(kuàng )与(yǔ )对(duì )校(xiào )乎(hū )?其(qí )害(hài )深(shēn )矣(yǐ )。夫(fū )虚(xū )伪(wěi )之(zhī )人(rén ),言(yán )不(bú )根(gēn )道(dào ),行(háng )不(bú )顾(gù )言(yán ),其(qí )为(wéi )浮(fú )浅(qiǎn )较(jiào )可(kě )识(shí )别(bié );而(ér )世(shì )人(rén )惑(huò )焉(yān ),犹(yóu )不(bú )检(jiǎn )之(zhī )以(yǐ )言(yán )行(háng )也(yě )。近(jìn )济(jì )阴(yīn )魏(wèi )讽(fěng )、山(shān )阳(yáng )曹(cáo )伟(wěi )皆(jiē )以(yǐ )倾(qīng )邪(xié )败(bài )没(méi ),荧(yíng )惑(huò )当(dāng )世(shì ),挟(jiā )持(chí )奸(jiān )慝(tè ),驱(qū )动(dòng )后(hòu )生(shēng )。虽(suī )刑(xíng )於(yú )鈇(fū )钺(yuè ),大(dà )为(wéi )炯(jiǒng )戒(jiè ),然(rán )所(suǒ )汙(yú )染(rǎn ),固(gù )以(yǐ )众(zhòng )矣(yǐ )。可(kě )不(bú )慎(shèn )与(yǔ )!

若(ruò )夫(fū )山(shān )林(lín )之(zhī )士(shì ),夷(yí )、叔(shū )之(zhī )伦(lún ),甘(gān )长(zhǎng )饥(jī )於(yú )首(shǒu )阳(yáng ),安(ān )赴(fù )火(huǒ )於(yú )绵(mián )山(shān ),虽(suī )可(kě )以(yǐ )激(jī )贪(tān )励(lì )俗(sú ),然(rán )圣(shèng )人(rén )不(bú )可(kě )为(wéi ),吾(wú )亦(yì )不(bú )愿(yuàn )也(yě )。今(jīn )汝(rǔ )先(xiān )人(rén )世(shì )有(yǒu )冠(guàn )冕(miǎn ),惟(wéi )仁(rén )义(yì )为(wéi )名(míng ),守(shǒu )慎(shèn )为(wéi )称(chēng ),孝(xiào )悌(tì )於(yú )闺(guī )门(mén ),务(wù )学(xué )於(yú )师(shī )友(yǒu )。吾(wú )与(yǔ )时(shí )人(rén )从(cóng )事(shì ),虽(suī )出(chū )处(chù )不(bú )同(tóng ),然(rán )各(gè )有(yǒu )所(suǒ )取(qǔ )。颍(yǐng )川(chuān )郭(guō )伯(bó )益(yì ),好(hǎo )尚(shàng )通(tōng )达(dá ),敏(mǐn )而(ér )有(yǒu )知(zhī )。其(qí )为(wéi )人(rén )弘(hóng )旷(kuàng )不(bú )足(zú ),轻(qīng )贵(guì )有(yǒu )馀(yú );得(dé )其(qí )人(rén )重(zhòng )之(zhī )如(rú )山(shān ),不(bú )得(dé )其(qí )人(rén )忽(hū )之(zhī )如(rú )草(cǎo )。吾(wú )以(yǐ )所(suǒ )知(zhī )亲(qīn )之(zhī )昵(nì )之(zhī ),不(bú )愿(yuàn )儿(ér )子(zǐ )为(wéi )之(zhī )。北(běi )海(hǎi )徐(xú )伟(wěi )长(zhǎng ),不(bú )治(zhì )名(míng )高(gāo ),不(bú )求(qiú )苟(gǒu )得(dé ),澹(dàn )然(rán )自(zì )守(shǒu ),惟(wéi )道(dào )是(shì )务(wù )。其(qí )有(yǒu )所(suǒ )是(shì )非(fēi ),则(zé )讬(tuō )古(gǔ )人(rén )以(yǐ )见(jiàn )其(qí )意(yì ),当(dāng )时(shí )无(wú )所(suǒ )褒(bāo )贬(biǎn )。吾(wú )敬(jìng )之(zhī )重(zhòng )之(zhī ),愿(yuàn )儿(ér )子(zǐ )师(shī )之(zhī )。东(dōng )平(píng )刘(liú )公(gōng )幹(gàn ),博(bó )学(xué )有(yǒu )高(gāo )才(cái ),诚(chéng )节(jiē )有(yǒu )大(dà )意(yì ),然(rán )性(xìng )行(háng )不(bú )均(jūn ),少(shǎo )所(suǒ )拘(jū )忌(jì ),得(dé )失(shī )足(zú )以(yǐ )相(xiàng )补(bǔ )。吾(wú )爱(ài )之(zhī )重(zhòng )之(zhī ),不(bú )愿(yuàn )儿(ér )子(zǐ )慕(mù )之(zhī )。乐(lè )安(ān )任(rèn )昭(zhāo )先(xiān ),淳(chún )粹(cuì )履(lǚ )道(dào ),内(nèi )敏(mǐn )外(wài )恕(shù ),推(tuī )逊(xùn )恭(gōng )让(ràng ),处(chù )不(bú )避(bì )洿(wū ),怯(qiè )而(ér )义(yì )勇(yǒng ),在(zài )朝(cháo )忘(wàng )身(shēn )。吾(wú )友(yǒu )之(zhī )善(shàn )之(zhī ),愿(yuàn )儿(ér )子(zǐ )遵(zūn )之(zhī )。若(ruò )引(yǐn )而(ér )伸(shēn )之(zhī ),触(chù )类(lèi )而(ér )长(zhǎng )之(zhī ),汝(rǔ )其(qí )庶(shù )几(jǐ )举(jǔ )一(yī )隅(yú )耳(ěr )。及(jí )其(qí )用(yòng )财(cái )先(xiān )九(jiǔ )族(zú ),其(qí )施(shī )舍(shě )务(wù )周(zhōu )急(jí ),其(qí )出(chū )入(rù )存(cún )故(gù )老(lǎo ),其(qí )论(lùn )议(yì )贵(guì )无(wú )贬(biǎn ),其(qí )进(jìn )仕(shì )尚(shàng )忠(zhōng )节(jiē ),其(qí )取(qǔ )人(rén )务(wù )实(shí )道(dào ),其(qí )处(chù )世(shì )戒(jiè )骄(jiāo )淫(yín ),其(qí )贫(pín )贱(jiàn )慎(shèn )无(wú )戚(qī ),其(qí )进(jìn )退(tuì )念(niàn )合(hé )宜(yí ),其(qí )行(háng )事(shì )加(jiā )九(jiǔ )思(sī ),如(rú )此(cǐ )而(ér )已(yǐ )。吾(wú )复(fù )何(hé )忧(yōu )哉(zāi )?

青(qīng )龙(lóng )四(sì )年(nián ),诏(zhào )“欲(yù )得(dé )有(yǒu )才(cái )智(zhì )文(wén )章(zhāng ),谋(móu )虑(lǜ )渊(yuān )深(shēn ),料(liào )远(yuǎn )若(ruò )近(jìn ),视(shì )昧(mèi )而(ér )察(chá ),筹(chóu )不(bú )虚(xū )运(yùn ),策(cè )弗(fú )徒(tú )发(fā ),端(duān )一(yī )小(xiǎo )心(xīn ),清(qīng )脩(yǒu )密(mì )静(jìng ),乾(qián )乾(qián )不(bú )解(jiě ),志(zhì )尚(shàng )在(zài )公(gōng )者(zhě ),无(wú )限(xiàn )年(nián )齿(chǐ ),勿(wù )拘(jū )贵(guì )贱(jiàn ),卿(qīng )校(xiào )已(yǐ )上(shàng )各(gè )举(jǔ )一(yī )人(rén )”。太(tài )尉(wèi )司(sī )马(mǎ )宣(xuān )王(wáng )以(yǐ )昶(chǎng )应(yīng )选(xuǎn )。正(zhèng )始(shǐ )中(zhōng ),转(zhuǎn )在(zài )徐(xú )州(zhōu ),封(fēng )武(wǔ )观(guān )亭(tíng )侯(hóu ),迁(qiān )征(zhēng )南(nán )将(jiāng )军(jūn ),假(jiǎ )节(jiē )都(dōu )督(dū )荆(jīng )、豫(yù )诸(zhū )军(jūn )事(shì )。昶(chǎng )以(yǐ )为(wéi )国(guó )有(yǒu )常(cháng )众(zhòng ),战(zhàn )无(wú )常(cháng )胜(shèng );地(dì )有(yǒu )常(cháng )险(xiǎn ),守(shǒu )无(wú )常(cháng )势(shì )。今(jīn )屯(tún )宛(wǎn ),去(qù )襄(xiāng )阳(yáng )三(sān )百(bǎi )馀(yú )里(lǐ ),诸(zhū )军(jūn )散(sàn )屯(tún ),船(chuán )在(zài )宣(xuān )池(chí ),有(yǒu )急(jí )不(bú )足(zú )相(xiàng )赴(fù ),乃(nǎi )表(biǎo )徙(xǐ )治(zhì )新(xīn )野(yě ),习(xí )水(shuǐ )军(jūn )于(yú )二(èr )州(zhōu ),广(guǎng )农(nóng )垦(kěn )殖(zhí ),仓(cāng )谷(gǔ )盈(yíng )积(jī )。

嘉(jiā )平(píng )初(chū ),太(tài )傅(fù )司(sī )马(mǎ )宣(xuān )王(wáng )既(jì )诛(zhū )曹(cáo )爽(shuǎng ),乃(nǎi )奏(zòu )博(bó )问(wèn )大(dà )臣(chén )得(dé )失(shī )。昶(chǎng )陈(chén )治(zhì )略(luè )五(wǔ )事(shì ):其(qí )一(yī ),欲(yù )崇(chóng )道(dào )笃(dǔ )学(xué ),抑(yì )绝(jué )浮(fú )华(huá ),使(shǐ )国(guó )子(zǐ )入(rù )太(tài )学(xué )而(ér )脩(yǒu )庠(xiáng )序(xù );其(qí )二(èr ),欲(yù )用(yòng )考(kǎo )试(shì ),考(kǎo )试(shì )犹(yóu )准(zhǔn )绳(shéng )也(yě ),未(wèi )有(yǒu )舍(shě )准(zhǔn )绳(shéng )而(ér )意(yì )正(zhèng )曲(qǔ )直(zhí ),废(fèi )黜(chù )陟(zhì )而(ér )空(kōng )论(lùn )能(néng )否(fǒu )也(yě );其(qí )三(sān ),欲(yù )令(lìng )居(jū )官(guān )者(zhě )久(jiǔ )於(yú )其(qí )职(zhí ),有(yǒu )治(zhì )绩(jì )则(zé )就(jiù )增(zēng )位(wèi )赐(cì )爵(jué );其(qí )四(sì ),欲(yù )约(yuē )官(guān )实(shí )禄(lù ),励(lì )以(yǐ )廉(lián )耻(chǐ ),不(bú )使(shǐ )与(yǔ )百(bǎi )姓(xìng )争(zhēng )利(lì );其(qí )五(wǔ ),欲(yù )绝(jué )侈(chǐ )靡(mí ),务(wù )崇(chóng )节(jiē )俭(jiǎn ),令(lìng )衣(yī )服(fú )有(yǒu )章(zhāng ),上(shàng )下(xià )有(yǒu )叙(xù ),储(chǔ )谷(gǔ )畜(chù )帛(bó ),反(fǎn )民(mín )於(yú )朴(pǔ )。诏(zhào )书(shū )褒(bāo )赞(zàn )。因(yīn )使(shǐ )撰(zhuàn )百(bǎi )官(guān )考(kǎo )课(kè )事(shì ),昶(chǎng )以(yǐ )为(wéi )唐(táng )虞(yú )虽(suī )有(yǒu )黜(chù )陟(zhì )之(zhī )文(wén ),而(ér )考(kǎo )课(kè )之(zhī )法(fǎ )不(bú )垂(chuí )。周(zhōu )制(zhì )冢(zhǒng )宰(zǎi )之(zhī )职(zhí ),大(dà )计(jì )群(qún )吏(lì )之(zhī )治(zhì )而(ér )诛(zhū )赏(shǎng ),又(yòu )无(wú )校(xiào )比(bǐ )之(zhī )制(zhì )。由(yóu )此(cǐ )言(yán )之(zhī ),圣(shèng )主(zhǔ )明(míng )於(yú )任(rèn )贤(xián ),略(luè )举(jǔ )黜(chù )陟(zhì )之(zhī )体(tǐ ),以(yǐ )委(wěi )达(dá )官(guān )之(zhī )长(zhǎng ),而(ér )总(zǒng )其(qí )统(tǒng )纪(jì ),故(gù )能(néng )否(fǒu )可(kě )得(dé )而(ér )知(zhī )也(yě )。其(qí )大(dà )指(zhǐ )如(rú )此(cǐ )。

二(èr )年(nián ),昶(chǎng )奏(zòu ):“孙(sūn )权(quán )流(liú )放(fàng )良(liáng )臣(chén ),適(shì )庶(shù )分(fèn )争(zhēng ),可(kě )乘(chéng )衅(xìn )而(ér )制(zhì )吴(wú )、蜀(shǔ );白(bái )帝(dì )、夷(yí )陵(líng )之(zhī )间(jiān ),黔(qián )、巫(wū )、秭(zǐ )归(guī )、房(fáng )陵(líng )皆(jiē )在(zài )江(jiāng )北(běi ),民(mín )夷(yí )与(yǔ )新(xīn )城(chéng )郡(jùn )接(jiē ),可(kě )袭(xí )取(qǔ )也(yě )。”乃(nǎi )遣(qiǎn )新(xīn )城(chéng )太(tài )守(shǒu )州(zhōu )泰(tài )袭(xí )巫(wū )、秭(zǐ )归(guī )、房(fáng )陵(líng ),荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )基(jī )诣(yì )夷(yí )陵(líng ),昶(chǎng )诣(yì )江(jiāng )陵(líng ),两(liǎng )岸(àn )引(yǐn )竹(zhú )縆(gēng )为(wéi )桥(qiáo ),渡(dù )水(shuǐ )击(jī )之(zhī )。贼(zéi )奔(bēn )南(nán )岸(àn ),凿(záo )七(qī )道(dào )并(bìng )来(lái )攻(gōng )。於(yú )是(shì )昶(chǎng )使(shǐ )积(jī )弩(nǔ )同(tóng )时(shí )俱(jù )发(fā ),贼(zéi )大(dà )将(jiāng )施(shī )绩(jì )夜(yè )遁(dùn )入(rù )江(jiāng )陵(líng )城(chéng ),追(zhuī )斩(zhǎn )数(shù )百(bǎi )级(jí )。昶(chǎng )欲(yù )引(yǐn )致(zhì )平(píng )地(dì )与(yǔ )合(hé )战(zhàn ),乃(nǎi )先(xiān )遣(qiǎn )五(wǔ )军(jūn )案(àn )大(dà )道(dào )发(fā )还(hái ),使(shǐ )贼(zéi )望(wàng )见(jiàn )以(yǐ )喜(xǐ )之(zhī ),以(yǐ )所(suǒ )获(huò )铠(kǎi )马(mǎ )甲(jiǎ )首(shǒu ),驰(chí )环(huán )城(chéng )以(yǐ )怒(nù )之(zhī ),设(shè )伏(fú )兵(bīng )以(yǐ )待(dài )之(zhī )。绩(jì )果(guǒ )追(zhuī )军(jūn ),与(yǔ )战(zhàn ),克(kè )之(zhī )。绩(jì )遁(dùn )走(zǒu ),斩(zhǎn )其(qí )将(jiāng )锺(zhōng )离(lí )茂(mào )、许(xǔ )旻(mín ),收(shōu )其(qí )甲(jiǎ )首(shǒu )旗(qí )鼓(gǔ )珍(zhēn )宝(bǎo )器(qì )仗(zhàng ),振(zhèn )旅(lǚ )而(ér )还(hái )。王(wáng )基(jī )、州(zhōu )泰(tài )皆(jiē )有(yǒu )功(gōng )。於(yú )是(shì )迁(qiān )昶(chǎng )征(zhēng )南(nán )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī ),进(jìn )封(fēng )京(jīng )陵(líng )侯(hóu )。毌(guàn )丘(qiū )俭(jiǎn )、文(wén )钦(qīn )作(zuò )乱(luàn ),引(yǐn )兵(bīng )拒(jù )俭(jiǎn )、钦(qīn )有(yǒu )功(gōng ),封(fēng )二(èr )子(zǐ )亭(tíng )侯(hóu )、关(guān )内(nèi )侯(hóu ),进(jìn )位(wèi )骠(biāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )。诸(zhū )葛(gě )诞(dàn )反(fǎn ),昶(chǎng )据(jù )夹(jiá )石(shí )以(yǐ )逼(bī )江(jiāng )陵(líng ),持(chí )施(shī )绩(jì )、全(quán )熙(xī )使(shǐ )不(bú )得(dé )东(dōng )。诞(dàn )既(jì )诛(zhū ),诏(zhào )曰(yuē ):“昔(xī )孙(sūn )膑(bìn )佐(zuǒ )赵(zhào ),直(zhí )凑(còu )大(dà )梁(liáng )。西(xī )兵(bīng )骤(zhòu )进(jìn ),亦(yì )所(suǒ )以(yǐ )成(chéng )东(dōng )征(zhēng )之(zhī )势(shì )也(yě )。”增(zēng )邑(yì )千(qiān )户(hù ),并(bìng )前(qián )四(sì )千(qiān )七(qī )百(bǎi )户(hù ),迁(qiān )司(sī )空(kōng ),持(chí )节(jiē )、都(dōu )督(dū )如(rú )故(gù )。甘(gān )露(lù )四(sì )年(nián )薨(hōng ),谥(shì )曰(yuē )穆(mù )侯(hóu )。子(zǐ )浑(hún )嗣(sì ),咸(xián )熙(xī )中(zhōng )为(wéi )越(yuè )骑(qí )校(xiào )尉(wèi )。

王(wáng )基(jī )字(zì )伯(bó )舆(yú ),东(dōng )莱(lái )曲(qǔ )城(chéng )人(rén )也(yě )。少(shǎo )孤(gū ),与(yǔ )叔(shū )父(fù )翁(wēng )居(jū )。翁(wēng )抚(fǔ )养(yǎng )甚(shèn )笃(dǔ ),基(jī )亦(yì )以(yǐ )孝(xiào )称(chēng )。年(nián )十(shí )七(qī ),郡(jùn )召(zhào )为(wéi )吏(lì ),非(fēi )其(qí )好(hǎo )也(yě ),遂(suí )去(qù ),入(rù )琅(láng )邪(xié )界(jiè )游(yóu )学(xué )。黄(huáng )初(chū )中(zhōng ),察(chá )孝(xiào )廉(lián ),除(chú )郎(láng )中(zhōng )。是(shì )时(shí )青(qīng )土(tǔ )初(chū )定(dìng ),刺(cì )史(shǐ )王(wáng )凌(líng )特(tè )表(biǎo )请(qǐng )基(jī )为(wéi )别(bié )驾(jià ),后(hòu )召(zhào )为(wéi )秘(mì )书(shū )郎(láng ),凌(líng )复(fù )请(qǐng )还(hái )。顷(qǐng )之(zhī ),司(sī )徒(tú )王(wáng )朗(lǎng )辟(pì )基(jī ),凌(líng )不(bú )遣(qiǎn )。朗(lǎng )书(shū )劾(hé )州(zhōu )曰(yuē ):“凡(fán )家(jiā )臣(chén )之(zhī )良(liáng ),则(zé )升(shēng )于(yú )公(gōng )辅(fǔ ),公(gōng )臣(chén )之(zhī )良(liáng ),则(zé )入(rù )于(yú )王(wáng )职(zhí ),是(shì )故(gù )古(gǔ )者(zhě )侯(hóu )伯(bó )有(yǒu )贡(gòng )士(shì )之(zhī )礼(lǐ )。今(jīn )州(zhōu )取(qǔ )宿(xiǔ )卫(wèi )之(zhī )臣(chén ),留(liú )秘(mì )阁(gé )之(zhī )吏(lì ),所(suǒ )希(xī )闻(wén )也(yě )。”凌(líng )犹(yóu )不(bú )遣(qiǎn )。凌(líng )流(liú )称(chēng )青(qīng )土(tǔ ),盖(gài )亦(yì )由(yóu )基(jī )协(xié )和(hé )之(zhī )辅(fǔ )也(yě )。大(dà )将(jiāng )军(jūn )司(sī )马(mǎ )宣(xuān )王(wáng )辟(pì )基(jī ),未(wèi )至(zhì ),擢(zhuó )为(wéi )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )。

明(míng )帝(dì )盛(shèng )脩(yǒu )宫(gōng )室(shì ),百(bǎi )姓(xìng )劳(láo )瘁(cuì )。基(jī )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )古(gǔ )人(rén )以(yǐ )水(shuǐ )喻(yù )民(mín ),曰(yuē )‘水(shuǐ )所(suǒ )以(yǐ )载(zǎi )舟(zhōu ),亦(yì )所(suǒ )以(yǐ )覆(fù )舟(zhōu )’。故(gù )在(zài )民(mín )上(shàng )者(zhě ),不(bú )可(kě )以(yǐ )不(bú )戒(jiè )惧(jù )。夫(fū )民(mín )逸(yì )则(zé )虑(lǜ )易(yì ),苦(kǔ )则(zé )思(sī )难(nán ),是(shì )以(yǐ )先(xiān )王(wáng )居(jū )之(zhī )以(yǐ )约(yuē )俭(jiǎn ),俾(bǐ )不(bú )至(zhì )於(yú )生(shēng )患(huàn )。昔(xī )颜(yán )渊(yuān )云(yún )东(dōng )野(yě )子(zǐ )之(zhī )御(yù ),马(mǎ )力(lì )尽(jìn )矣(yǐ )而(ér )求(qiú )进(jìn )不(bú )已(yǐ ),是(shì )以(yǐ )知(zhī )其(qí )将(jiāng )败(bài )。今(jīn )事(shì )役(yì )劳(láo )苦(kǔ ),男(nán )女(nǚ )离(lí )旷(kuàng ),愿(yuàn )陛(bì )下(xià )深(shēn )察(chá )东(dōng )野(yě )之(zhī )弊(bì ),留(liú )意(yì )舟(zhōu )水(shuǐ )之(zhī )喻(yù ),息(xī )奔(bēn )驷(sì )於(yú )未(wèi )尽(jìn ),节(jiē )力(lì )役(yì )於(yú )未(wèi )困(kùn )。昔(xī )汉(hàn )有(yǒu )天(tiān )下(xià ),至(zhì )孝(xiào )文(wén )时(shí )唯(wéi )有(yǒu )同(tóng )姓(xìng )诸(zhū )侯(hóu ),而(ér )贾(jiǎ )谊(yì )忧(yōu )之(zhī )曰(yuē ):‘置(zhì )火(huǒ )积(jī )薪(xīn )之(zhī )下(xià )而(ér )寝(qǐn )其(qí )上(shàng ),因(yīn )谓(wèi )之(zhī )安(ān )也(yě )。’今(jīn )寇(kòu )贼(zéi )未(wèi )殄(tiǎn ),猛(měng )将(jiāng )拥(yōng )兵(bīng ),检(jiǎn )之(zhī )则(zé )无(wú )以(yǐ )应(yīng )敌(dí ),久(jiǔ )之(zhī )则(zé )难(nán )以(yǐ )遗(yí )后(hòu ),当(dāng )盛(shèng )明(míng )之(zhī )世(shì ),不(bú )务(wù )以(yǐ )除(chú )患(huàn ),若(ruò )子(zǐ )孙(sūn )不(bú )竞(jìng ),社(shè )稷(jì )之(zhī )忧(yōu )也(yě )。使(shǐ )贾(jiǎ )谊(yì )复(fù )起(qǐ ),必(bì )深(shēn )切(qiē )于(yú )曩(nǎng )时(shí )矣(yǐ )。”

散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )王(wáng )肃(sù )著(zhe )诸(zhū )经(jīng )传(chuán )解(jiě )及(jí )论(lùn )定(dìng )朝(cháo )仪(yí ),改(gǎi )易(yì )郑(zhèng )玄(xuán )旧(jiù )说(shuō ),而(ér )基(jī )据(jù )持(chí )玄(xuán )义(yì ),常(cháng )与(yǔ )抗(kàng )衡(héng )。迁(qiān )安(ān )平(píng )太(tài )守(shǒu ),公(gōng )事(shì )去(qù )官(guān )。大(dà )将(jiāng )军(jūn )曹(cáo )爽(shuǎng )请(qǐng )为(wéi )从(cóng )事(shì )中(zhōng )郎(láng ),出(chū )为(wéi )安(ān )丰(fēng )太(tài )守(shǒu )。郡(jùn )接(jiē )吴(wú )寇(kòu ),为(wéi )政(zhèng )清(qīng )严(yán )有(yǒu )威(wēi )惠(huì ),明(míng )设(shè )防(fáng )备(bèi ),敌(dí )不(bú )敢(gǎn )犯(fàn )。加(jiā )讨(tǎo )寇(kòu )将(jiāng )军(jūn )。吴(wú )尝(cháng )大(dà )发(fā )众(zhòng )集(jí )建(jiàn )业(yè ),扬(yáng )声(shēng )欲(yù )入(rù )攻(gōng )扬(yáng )州(zhōu ),刺(cì )史(shǐ )诸(zhū )葛(gě )诞(dàn )使(shǐ )基(jī )策(cè )之(zhī )。基(jī )曰(yuē ):“昔(xī )孙(sūn )权(quán )再(zài )至(zhì )合(hé )肥(féi ),一(yī )至(zhì )江(jiāng )夏(xià ),其(qí )后(hòu )全(quán )琮(cóng )出(chū )庐(lú )江(jiāng ),朱(zhū )然(rán )寇(kòu )襄(xiāng )阳(yáng ),皆(jiē )无(wú )功(gōng )而(ér )还(hái )。今(jīn )陆(lù )逊(xùn )等(děng )已(yǐ )死(sǐ ),而(ér )权(quán )年(nián )老(lǎo ),内(nèi )无(wú )贤(xián )嗣(sì ),中(zhōng )无(wú )谋(móu )主(zhǔ )。权(quán )自(zì )出(chū )则(zé )惧(jù )内(nèi )衅(xìn )卒(zú )起(qǐ ),痈(yōng )疽(jū )发(fā )溃(kuì );遣(qiǎn )将(jiāng )则(zé )旧(jiù )将(jiāng )已(yǐ )尽(jìn ),新(xīn )将(jiāng )未(wèi )信(xìn )。此(cǐ )不(bú )过(guò )欲(yù )补(bǔ )定(dìng )支(zhī )党(dǎng ),还(hái )自(zì )保(bǎo )护(hù )耳(ěr )。”后(hòu )权(quán )竟(jìng )不(bú )能(néng )出(chū )。时(shí )曹(cáo )爽(shuǎng )专(zhuān )柄(bǐng ),风(fēng )化(huà )陵(líng )迟(chí ),基(jī )著(zhe )时(shí )要(yào )论(lùn )以(yǐ )切(qiē )世(shì )事(shì )。以(yǐ )疾(jí )徵(zhēng )还(hái ),起(qǐ )家(jiā )为(wéi )河(hé )南(nán )尹(yǐn ),未(wèi )拜(bài ),爽(shuǎng )伏(fú )诛(zhū ),基(jī )尝(cháng )为(wéi )爽(shuǎng )官(guān )属(shǔ ),随(suí )例(lì )罢(bà )。

其(qí )年(nián )为(wéi )尚(shàng )书(shū ),出(chū )为(wéi )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),加(jiā )扬(yáng )烈(liè )将(jiāng )军(jūn ),随(suí )征(zhēng )南(nán )王(wáng )昶(chǎng )击(jī )吴(wú )。基(jī )别(bié )袭(xí )步(bù )协(xié )於(yú )夷(yí )陵(líng ),协(xié )闭(bì )门(mén )自(zì )守(shǒu )。基(jī )示(shì )以(yǐ )攻(gōng )形(xíng ),而(ér )实(shí )分(fèn )兵(bīng )取(qǔ )雄(xióng )父(fù )邸(dǐ )阁(gé ),收(shōu )米(mǐ )三(sān )十(shí )馀(yú )万(wàn )斛(hú ),虏(lǔ )安(ān )北(běi )将(jiāng )军(jūn )谭(tán )正(zhèng ),纳(nà )降(jiàng )数(shù )千(qiān )口(kǒu )。於(yú )是(shì )移(yí )其(qí )降(jiàng )民(mín ),置(zhì )夷(yí )陵(líng )县(xiàn )。赐(cì )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu )。基(jī )又(yòu )表(biǎo )城(chéng )上(shàng )昶(chǎng ),徙(xǐ )江(jiāng )夏(xià )治(zhì )之(zhī ),以(yǐ )偪(bī )夏(xià )口(kǒu ),由(yóu )是(shì )贼(zéi )不(bú )敢(gǎn )轻(qīng )越(yuè )江(jiāng )。明(míng )制(zhì )度(dù ),整(zhěng )军(jūn )农(nóng ),兼(jiān )脩(yǒu )学(xué )校(xiào ),南(nán )方(fāng )称(chēng )之(zhī )。时(shí )朝(cháo )廷(tíng )议(yì )欲(yù )伐(fá )吴(wú ),诏(zhào )基(jī )量(liàng )进(jìn )趣(qù )之(zhī )宜(yí )。基(jī )对(duì )曰(yuē ):“夫(fū )兵(bīng )动(dòng )而(ér )无(wú )功(gōng ),则(zé )威(wēi )名(míng )折(shé )於(yú )外(wài ),财(cái )用(yòng )穷(qióng )於(yú )内(nèi ),故(gù )必(bì )全(quán )而(ér )后(hòu )用(yòng )也(yě )。若(ruò )不(bú )资(zī )通(tōng )川(chuān )聚(jù )粮(liáng )水(shuǐ )战(zhàn )之(zhī )备(bèi ),则(zé )虽(suī )积(jī )兵(bīng )江(jiāng )内(nèi ),无(wú )必(bì )渡(dù )之(zhī )势(shì )矣(yǐ )。今(jīn )江(jiāng )陵(líng )有(yǒu )沮(jǔ )、漳(zhāng )二(èr )水(shuǐ ),溉(gài )灌(guàn )膏(gāo )腴(yú )之(zhī )田(tián )以(yǐ )千(qiān )数(shù )。安(ān )陆(lù )左(zuǒ )右(yòu ),陂(bēi )池(chí )沃(wò )衍(yǎn )。若(ruò )水(shuǐ )陆(lù )并(bìng )农(nóng ),以(yǐ )实(shí )军(jūn )资(zī ),然(rán )后(hòu )引(yǐn )兵(bīng )诣(yì )江(jiāng )陵(líng )、夷(yí )陵(líng ),分(fèn )据(jù )夏(xià )口(kǒu ),顺(shùn )沮(jǔ )、漳(zhāng ),资(zī )水(shuǐ )浮(fú )谷(gǔ )而(ér )下(xià )。贼(zéi )知(zhī )官(guān )兵(bīng )有(yǒu )经(jīng )久(jiǔ )之(zhī )势(shì ),则(zé )拒(jù )天(tiān )诛(zhū )者(zhě )意(yì )沮(jǔ ),而(ér )向(xiàng )王(wáng )化(huà )者(zhě )益(yì )固(gù )。然(rán )后(hòu )率(lǜ )合(hé )蛮(mán )夷(yí )以(yǐ )攻(gōng )其(qí )内(nèi ),精(jīng )卒(zú )劲(jìn )兵(bīng )以(yǐ )讨(tǎo )其(qí )外(wài ),则(zé )夏(xià )口(kǒu )以(yǐ )上(shàng )必(bì )拔(bá ),而(ér )江(jiāng )外(wài )之(zhī )郡(jùn )不(bú )守(shǒu )。如(rú )此(cǐ ),吴(wú )、蜀(shǔ )之(zhī )交(jiāo )绝(jué ),交(jiāo )绝(jué )而(ér )吴(wú )禽(qín )矣(yǐ )。不(bú )然(rán ),兵(bīng )出(chū )之(zhī )利(lì ),未(wèi )可(kě )必(bì )矣(yǐ )。”於(yú )是(shì )遂(suí )止(zhǐ )。

司(sī )马(mǎ )景(jǐng )王(wáng )新(xīn )统(tǒng )政(zhèng ),基(jī )书(shū )戒(jiè )之(zhī )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )至(zhì )广(guǎng ),万(wàn )机(jī )至(zhì )猥(wěi ),诚(chéng )不(bú )可(kě )不(bú )矜(jīn )矜(jīn )业(yè )业(yè ),坐(zuò )而(ér )待(dài )旦(dàn )也(yě )。夫(fū )志(zhì )正(zhèng )则(zé )众(zhòng )邪(xié )不(bú )生(shēng ),心(xīn )静(jìng )则(zé )众(zhòng )事(shì )不(bú )躁(zào ),思(sī )虑(lǜ )审(shěn )定(dìng )则(zé )教(jiāo )令(lìng )不(bú )烦(fán ),亲(qīn )用(yòng )忠(zhōng )良(liáng )则(zé )远(yuǎn )近(jìn )协(xié )服(fú )。故(gù )知(zhī )和(hé )远(yuǎn )在(zài )身(shēn ),定(dìng )众(zhòng )在(zài )心(xīn )。许(xǔ )允(yǔn )、傅(fù )嘏(gǔ )、袁(yuán )侃(kǎn )、崔(cuī )赞(zàn )皆(jiē )一(yī )时(shí )正(zhèng )士(shì ),有(yǒu )直(zhí )质(zhì )而(ér )无(wú )流(liú )心(xīn ),可(kě )与(yǔ )同(tóng )政(zhèng )事(shì )者(zhě )也(yě )。”景(jǐng )王(wáng )纳(nà )其(qí )言(yán )。

高(gāo )贵(guì )乡(xiāng )公(gōng )即(jí )尊(zūn )位(wèi ),进(jìn )封(fēng )常(cháng )乐(lè )亭(tíng )侯(hóu )。毌(guàn )丘(qiū )俭(jiǎn )、文(wén )钦(qīn )作(zuò )乱(luàn ),以(yǐ )基(jī )为(wéi )行(háng )监(jiān )军(jūn )、假(jiǎ )节(jiē ),统(tǒng )许(xǔ )昌(chāng )军(jūn ),適(shì )与(yǔ )景(jǐng )王(wáng )会(huì )於(yú )许(xǔ )昌(chāng )。景(jǐng )王(wáng )曰(yuē ):“君(jūn )筹(chóu )俭(jiǎn )等(děng )何(hé )如(rú )?”基(jī )曰(yuē ):“淮(huái )南(nán )之(zhī )逆(nì ),非(fēi )吏(lì )民(mín )思(sī )乱(luàn )也(yě ),俭(jiǎn )等(děng )诳(kuáng )胁(xié )迫(pò )惧(jù ),畏(wèi )目(mù )下(xià )之(zhī )戮(lù ),是(shì )以(yǐ )尚(shàng )群(qún )聚(jù )耳(ěr )。若(ruò )大(dà )兵(bīng )临(lín )偪(bī ),必(bì )土(tǔ )崩(bēng )瓦(wǎ )解(jiě ),俭(jiǎn )、钦(qīn )之(zhī )首(shǒu ),不(bú )终(zhōng )朝(cháo )而(ér )县(xiàn )於(yú )军(jūn )门(mén )矣(yǐ )。”景(jǐng )王(wáng )曰(yuē ):“善(shàn )。”乃(nǎi )令(lìng )基(jī )居(jū )军(jūn )前(qián )。议(yì )者(zhě )咸(xián )以(yǐ )俭(jiǎn )、钦(qīn )慓(piào )悍(hàn ),难(nán )与(yǔ )争(zhēng )锋(fēng )。诏(zhào )基(jī )停(tíng )驻(zhù )。基(jī )以(yǐ )为(wéi ):“俭(jiǎn )等(děng )举(jǔ )军(jūn )足(zú )以(yǐ )深(shēn )入(rù ),而(ér )久(jiǔ )不(bú )进(jìn )者(zhě ),是(shì )其(qí )诈(zhà )伪(wěi )已(yǐ )露(lù ),众(zhòng )心(xīn )疑(yí )沮(jǔ )也(yě )。今(jīn )不(bú )张(zhāng )示(shì )威(wēi )形(xíng )以(yǐ )副(fù )民(mín )望(wàng ),而(ér )停(tíng )军(jūn )高(gāo )垒(lěi ),有(yǒu )似(sì )畏(wèi )懦(nuò ),非(fēi )用(yòng )兵(bīng )之(zhī )势(shì )也(yě )。若(ruò )或(huò )虏(lǔ )略(luè )民(mín )人(rén ),又(yòu )州(zhōu )郡(jùn )兵(bīng )家(jiā )为(wéi )贼(zéi )所(suǒ )得(dé )者(zhě ),更(gèng )怀(huái )离(lí )心(xīn );俭(jiǎn )等(děng )所(suǒ )迫(pò )胁(xié )者(zhě ),自(zì )顾(gù )罪(zuì )重(zhòng ),不(bú )敢(gǎn )复(fù )还(hái ),此(cǐ )为(wéi )错(cuò )兵(bīng )无(wú )用(yòng )之(zhī )地(dì ),而(ér )成(chéng )奸(jiān )宄(guǐ )之(zhī )源(yuán )。吴(wú )寇(kòu )因(yīn )之(zhī ),则(zé )淮(huái )南(nán )非(fēi )国(guó )家(jiā )之(zhī )有(yǒu ),谯(qiáo )、沛(pèi )、汝(rǔ )、豫(yù )危(wēi )而(ér )不(bú )安(ān ),此(cǐ )计(jì )之(zhī )大(dà )失(shī )也(yě )。军(jūn )宜(yí )速(sù )进(jìn )据(jù )南(nán )顿(dùn ),南(nán )顿(dùn )有(yǒu )大(dà )邸(dǐ )阁(gé ),计(jì )足(zú )军(jūn )人(rén )四(sì )十(shí )日(rì )粮(liáng )。保(bǎo )坚(jiān )城(chéng ),因(yīn )积(jī )谷(gǔ ),先(xiān )人(rén )有(yǒu )夺(duó )人(rén )之(zhī )心(xīn ),此(cǐ )平(píng )贼(zéi )之(zhī )要(yào )也(yě )。”基(jī )屡(lǚ )请(qǐng ),乃(nǎi )听(tīng )进(jìn )据(jù )〈氵(sān )隱(yǐn )〉水(shuǐ )。既(jì )至(zhì ),复(fù )言(yán )曰(yuē ):“兵(bīng )闻(wén )拙(zhuō )速(sù ),未(wèi )睹(dǔ )工(gōng )迟(chí )之(zhī )久(jiǔ )。方(fāng )今(jīn )外(wài )有(yǒu )强(qiáng )寇(kòu ),内(nèi )有(yǒu )叛(pàn )臣(chén ),若(ruò )不(bú )时(shí )决(jué ),则(zé )事(shì )之(zhī )深(shēn )浅(qiǎn )未(wèi )可(kě )测(cè )也(yě )。议(yì )者(zhě )多(duō )欲(yù )将(jiāng )军(jūn )持(chí )重(zhòng )。将(jiāng )军(jūn )持(chí )重(zhòng )是(shì )也(yě ),停(tíng )军(jūn )不(bú )进(jìn )非(fēi )也(yě )。持(chí )重(zhòng )非(fēi )不(bú )行(háng )之(zhī )谓(wèi )也(yě ),进(jìn )而(ér )不(bú )可(kě )犯(fàn )耳(ěr )。今(jīn )据(jù )坚(jiān )城(chéng ),保(bǎo )壁(bì )垒(lěi ),以(yǐ )积(jī )实(shí )资(zī )虏(lǔ ),县(xiàn )运(yùn )军(jūn )粮(liáng ),甚(shèn )非(fēi )计(jì )也(yě )。”景(jǐng )王(wáng )欲(yù )须(xū )诸(zhū )军(jūn )集(jí )到(dào ),犹(yóu )尚(shàng )未(wèi )许(xǔ )。基(jī )曰(yuē ):“将(jiāng )在(zài )军(jūn ),君(jūn )令(lìng )有(yǒu )所(suǒ )不(bú )受(shòu )。彼(bǐ )得(dé )则(zé )利(lì ),我(wǒ )得(dé )亦(yì )利(lì ),是(shì )谓(wèi )争(zhēng )城(chéng ),南(nán )顿(dùn )是(shì )也(yě )。”遂(suí )辄(zhé )进(jìn )据(jù )南(nán )顿(dùn ),俭(jiǎn )等(děng )从(cóng )项(xiàng )亦(yì )争(zhēng )欲(yù )往(wǎng ),发(fā )十(shí )馀(yú )里(lǐ ),闻(wén )基(jī )先(xiān )到(dào ),复(fù )还(hái )保(bǎo )项(xiàng )。时(shí )兖(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )邓(dèng )艾(ài )屯(tún )乐(lè )嘉(jiā ),俭(jiǎn )使(shǐ )文(wén )钦(qīn )将(jiāng )兵(bīng )袭(xí )艾(ài )。基(jī )知(zhī )其(qí )势(shì )分(fèn ),进(jìn )兵(bīng )偪(bī )项(xiàng ),俭(jiǎn )众(zhòng )遂(suí )败(bài )。钦(qīn )等(děng )已(yǐ )平(píng ),迁(qiān )镇(zhèn )南(nán )将(jiāng )军(jūn ),都(dōu )督(dū )豫(yù )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),领(lǐng )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),进(jìn )封(fēng )安(ān )乐(lè )乡(xiāng )侯(hóu )。上(shàng )疏(shū )求(qiú )分(fèn )户(hù )二(èr )百(bǎi ),赐(cì )叔(shū )父(fù )子(zǐ )乔(qiáo )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu ),以(yǐ )报(bào )叔(shū )父(fù )拊(fǔ )育(yù )之(zhī )德(dé )。有(yǒu )诏(zhào )特(tè )听(tīng )。

诸(zhū )葛(gě )诞(dàn )反(fǎn ),基(jī )以(yǐ )本(běn )官(guān )行(háng )镇(zhèn )东(dōng )将(jiāng )军(jūn ),都(dōu )督(dū )扬(yáng )、豫(yù )诸(zhū )军(jūn )事(shì )。时(shí )大(dà )军(jūn )在(zài )项(xiàng ),以(yǐ )贼(zéi )兵(bīng )精(jīng ),诏(zhào )基(jī )敛(liǎn )军(jūn )坚(jiān )垒(lěi )。基(jī )累(lèi )启(qǐ )求(qiú )进(jìn )讨(tǎo )。会(huì )吴(wú )遣(qiǎn )朱(zhū )异(yì )来(lái )救(jiù )诞(dàn ),军(jūn )於(yú )安(ān )城(chéng )。基(jī )又(yòu )被(bèi )诏(zhào )引(yǐn )诸(zhū )军(jūn )转(zhuǎn )据(jù )北(běi )山(shān ),基(jī )谓(wèi )诸(zhū )将(jiāng )曰(yuē ):“今(jīn )围(wéi )垒(lěi )转(zhuǎn )固(gù ),兵(bīng )马(mǎ )向(xiàng )集(jí ),但(dàn )当(dāng )精(jīng )脩(yǒu )守(shǒu )备(bèi )以(yǐ )待(dài )越(yuè )逸(yì ),而(ér )更(gèng )移(yí )兵(bīng )守(shǒu )险(xiǎn ),使(shǐ )得(dé )放(fàng )纵(zòng ),虽(suī )有(yǒu )智(zhì )者(zhě )不(bú )能(néng )善(shàn )后(hòu )矣(yǐ )。”遂(suí )守(shǒu )便(biàn )宜(yí )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“今(jīn )与(yǔ )贼(zéi )家(jiā )对(duì )敌(dí ),当(dāng )不(bú )动(dòng )如(rú )山(shān )。若(ruò )迁(qiān )移(yí )依(yī )险(xiǎn ),人(rén )心(xīn )摇(yáo )荡(dàng ),於(yú )势(shì )大(dà )损(sǔn )。诸(zhū )军(jūn )并(bìng )据(jù )深(shēn )沟(gōu )高(gāo )垒(lěi ),众(zhòng )心(xīn )皆(jiē )定(dìng ),不(bú )可(kě )倾(qīng )动(dòng ),此(cǐ )御(yù )兵(bīng )之(zhī )要(yào )也(yě )。”书(shū )奏(zòu ),报(bào )听(tīng )。大(dà )将(jiāng )军(jūn )司(sī )马(mǎ )文(wén )王(wáng )进(jìn )屯(tún )丘(qiū )头(tóu ),分(fèn )部(bù )围(wéi )守(shǒu ),各(gè )有(yǒu )所(suǒ )统(tǒng )。基(jī )督(dū )城(chéng )东(dōng )城(chéng )南(nán )二(èr )十(shí )六(liù )军(jūn ),文(wén )王(wáng )敕(chì )军(jūn )吏(lì )入(rù )镇(zhèn )南(nán )部(bù )界(jiè ),一(yī )不(bú )得(dé )有(yǒu )所(suǒ )遣(qiǎn )。城(chéng )中(zhōng )食(shí )尽(jìn ),昼(zhòu )夜(yè )攻(gōng )垒(lěi ),基(jī )辄(zhé )拒(jù )击(jī ),破(pò )之(zhī )。寿(shòu )春(chūn )既(jì )拔(bá ),文(wén )王(wáng )与(yǔ )基(jī )书(shū )曰(yuē ):“初(chū )议(yì )者(zhě )云(yún )云(yún ),求(qiú )移(yí )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng ),时(shí )未(wèi )临(lín )履(lǚ ),亦(yì )谓(wèi )宜(yí )然(rán )。将(jiāng )军(jūn )深(shēn )算(suàn )利(lì )害(hài ),独(dú )秉(bǐng )固(gù )志(zhì ),上(shàng )违(wéi )诏(zhào )命(mìng ),下(xià )拒(jù )众(zhòng )议(yì ),终(zhōng )至(zhì )制(zhì )敌(dí )禽(qín )贼(zéi ),虽(suī )古(gǔ )人(rén )所(suǒ )述(shù ),不(bú )是(shì )过(guò )也(yě )。”文(wén )王(wáng )欲(yù )遣(qiǎn )诸(zhū )将(jiāng )轻(qīng )兵(bīng )深(shēn )入(rù ),招(zhāo )迎(yíng )唐(táng )咨(zī )等(děng )子(zǐ )弟(dì ),因(yīn )衅(xìn )有(yǒu )荡(dàng )覆(fù )吴(wú )之(zhī )势(shì )。基(jī )谏(jiàn )曰(yuē ):“昔(xī )诸(zhū )葛(gě )恪(kè )乘(chéng )东(dōng )关(guān )之(zhī )胜(shèng ),竭(jié )江(jiāng )表(biǎo )之(zhī )兵(bīng ),以(yǐ )围(wéi )新(xīn )城(chéng ),城(chéng )既(jì )不(bú )拔(bá ),而(ér )众(zhòng )死(sǐ )者(zhě )太(tài )半(bàn )。姜(jiāng )维(wéi )因(yīn )洮(táo )上(shàng )之(zhī )利(lì ),轻(qīng )兵(bīng )深(shēn )入(rù ),粮(liáng )饷(xiǎng )不(bú )继(jì ),军(jūn )覆(fù )上(shàng )邽(guī )。夫(fū )大(dà )捷(jié )之(zhī )后(hòu ),上(shàng )下(xià )轻(qīng )敌(dí ),轻(qīng )敌(dí )则(zé )虑(lǜ )难(nán )不(bú )深(shēn )。今(jīn )贼(zéi )新(xīn )败(bài )於(yú )外(wài ),又(yòu )内(nèi )患(huàn )未(wèi )弭(mǐ ),是(shì )其(qí )脩(yǒu )备(bèi )设(shè )虑(lǜ )之(zhī )时(shí )也(yě )。且(qiě )兵(bīng )出(chū )逾(yú )年(nián ),人(rén )有(yǒu )归(guī )志(zhì ),今(jīn )俘(fú )馘(guó )十(shí )万(wàn ),罪(zuì )人(rén )斯(sī )得(dé ),自(zì )历(lì )代(dài )征(zhēng )伐(fá ),未(wèi )有(yǒu )全(quán )兵(bīng )独(dú )克(kè )如(rú )今(jīn )之(zhī )盛(shèng )者(zhě )也(yě )。武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )克(kè )袁(yuán )绍(shào )於(yú )官(guān )渡(dù ),自(zì )以(yǐ )所(suǒ )获(huò )已(yǐ )多(duō ),不(bú )复(fù )追(zhuī )奔(bēn ),惧(jù )挫(cuò )威(wēi )也(yě )。”文(wén )王(wáng )乃(nǎi )止(zhǐ )。以(yǐ )淮(huái )南(nán )初(chū )定(dìng ),转(zhuǎn )基(jī )为(wéi )征(zhēng )东(dōng )将(jiāng )军(jūn ),都(dōu )督(dū )扬(yáng )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),进(jìn )封(fēng )东(dōng )武(wǔ )侯(hóu )。基(jī )上(shàng )疏(shū )固(gù )让(ràng ),归(guī )功(gōng )参(cān )佐(zuǒ ),由(yóu )是(shì )长(zhǎng )史(shǐ )司(sī )马(mǎ )等(děng )七(qī )人(rén )皆(jiē )侯(hóu )。

是(shì )岁(suì ),基(jī )母(mǔ )卒(zú ),诏(zhào )秘(mì )其(qí )凶(xiōng )问(wèn ),迎(yíng )基(jī )父(fù )豹(bào )丧(sàng )合(hé )葬(zàng )洛(luò )阳(yáng ),追(zhuī )赠(zèng )豹(bào )北(běi )海(hǎi )太(tài )守(shǒu )。甘(gān )露(lù )四(sì )年(nián ),转(zhuǎn )为(wéi )征(zhēng )南(nán )将(jiāng )军(jūn ),都(dōu )督(dū )荆(jīng )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )。常(cháng )道(dào )乡(xiāng )公(gōng )即(jí )尊(zūn )位(wèi ),增(zēng )邑(yì )千(qiān )户(hù ),并(bìng )前(qián )五(wǔ )千(qiān )七(qī )百(bǎi )户(hù )。前(qián )后(hòu )封(fēng )子(zǐ )二(èr )人(rén )亭(tíng )侯(hóu )、关(guān )内(nèi )侯(hóu )。

景(jǐng )元(yuán )二(èr )年(nián ),襄(xiāng )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )表(biǎo )吴(wú )贼(zéi )邓(dèng )由(yóu )等(děng )欲(yù )来(lái )归(guī )化(huà ),基(jī )被(bèi )诏(zhào ),当(dāng )因(yīn )此(cǐ )震(zhèn )荡(dàng )江(jiāng )表(biǎo )。基(jī )疑(yí )其(qí )诈(zhà ),驰(chí )驿(yì )陈(chén )状(zhuàng )。且(qiě )曰(yuē ):“嘉(jiā )平(píng )以(yǐ )来(lái ),累(lèi )有(yǒu )内(nèi )难(nán ),当(dāng )今(jīn )之(zhī )务(wù ),在(zài )于(yú )镇(zhèn )安(ān )社(shè )稷(jì ),绥(suí )宁(níng )百(bǎi )姓(xìng ),未(wèi )宜(yí )动(dòng )众(zhòng )以(yǐ )求(qiú )外(wài )利(lì )。”文(wén )王(wáng )报(bào )书(shū )曰(yuē ):“凡(fán )处(chù )事(shì )者(zhě ),多(duō )曲(qǔ )相(xiàng )从(cóng )顺(shùn ),鲜(xiān )能(néng )确(què )然(rán )共(gòng )尽(jìn )理(lǐ )实(shí )。诚(chéng )感(gǎn )忠(zhōng )爱(ài ),每(měi )见(jiàn )规(guī )示(shì ),辄(zhé )敬(jìng )依(yī )来(lái )指(zhǐ )。”后(hòu )由(yóu )等(děng )竟(jìng )不(bú )降(jiàng )。

是(shì )岁(suì )基(jī )薨(hōng ),追(zhuī )赠(zèng )司(sī )空(kōng ),谥(shì )曰(yuē )景(jǐng )侯(hóu )。子(zǐ )徽(huī )嗣(sì ),早(zǎo )卒(zú )。咸(xián )熙(xī )中(zhōng ),开(kāi )建(jiàn )五(wǔ )等(děng ),以(yǐ )基(jī )著(zhe )勋(xūn )前(qián )朝(cháo ),改(gǎi )封(fēng )基(jī )孙(sūn )廙(yì ),而(ér )以(yǐ )东(dōng )武(wǔ )馀(yú )邑(yì )赐(cì )一(yī )子(zǐ )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu )。晋(jìn )室(shì )践(jiàn )阼(zuò ),下(xià )诏(zhào )曰(yuē ):“故(gù )司(sī )空(kōng )王(wáng )基(jī )既(jì )著(zhe )德(dé )立(lì )勋(xūn ),又(yòu )治(zhì )身(shēn )清(qīng )素(sù ),不(bú )营(yíng )产(chǎn )业(yè ),久(jiǔ )在(zài )重(zhòng )任(rèn ),家(jiā )无(wú )私(sī )积(jī ),可(kě )谓(wèi )身(shēn )没(méi )行(háng )显(xiǎn ),足(zú )用(yòng )励(lì )俗(sú )者(zhě )也(yě )。其(qí )以(yǐ )奴(nú )婢(bì )二(èr )人(rén )赐(cì )其(qí )家(jiā )。”

评(píng )曰(yuē ):徐(xú )邈(miǎo )清(qīng )尚(shàng )弘(hóng )通(tōng ),胡(hú )质(zhì )素(sù )业(yè )贞(zhēn )粹(cuì ),王(wáng )昶(chǎng )开(kāi )济(jì )识(shí )度(dù ),王(wáng )基(jī )学(xué )行(háng )坚(jiān )白(bái ),皆(jiē )掌(zhǎng )统(tǒng )方(fāng )任(rèn ),垂(chuí )称(chēng )著(zhe )绩(jì )。可(kě )谓(wèi )国(guó )之(zhī )良(liáng )臣(chén ),时(shí )之(zhī )彦(yàn )士(shì )矣(yǐ )。

阅读:26024

打赏捐助〔Donate〕>>>

《徐胡二王传》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库