宋纪七【登录】

《资治通鉴》 > 《宋纪》·十六卷 > 《宋纪七》 > 拼音版

起(qǐ )强(qiáng )圉(yǔ )大(dà )渊(yuān )献(xiàn ),尽(jìn )上(shàng )章(zhāng )摄(shè )提(tí )格(gé ),凡(fán )四(sì )年(nián )。

太(tài )祖(zǔ )文(wén )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )之(zhī )下(xià )元(yuán )嘉(jiā )二(èr )十(shí )四(sì )年(nián )(丁(dīng )亥(hài ),公(gōng )元(yuán )四(sì )四(sì )七(qī )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),甲(jiǎ )戌(xū ),大(dà )赦(shè )。

魏(wèi )吐(tǔ )京(jīng )胡(hú )及(jí )山(shān )胡(hú )曹(cáo )仆(pú )浑(hún )等(děng )反(fǎn );二(èr )月(yuè ),征(zhēng )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )武(wǔ )昌(chāng )王(wáng )提(tí )等(děng )讨(tǎo )平(píng )之(zhī )。

癸(guǐ )未(wèi ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )中(zhōng )山(shān )。

魏(wèi )师(shī )之(zhī )克(kè )敦(dūn )煌(huáng )也(yě ),沮(jǔ )渠(qú )牧(mù )犍(jiān )使(shǐ )人(rén )斫(zhuó )开(kāi )府(fǔ )库(kù ),取(qǔ )金(jīn )玉(yù )及(jí )宝(bǎo )器(qì ),因(yīn )不(bú )复(fù )闭(bì )。小(xiǎo )民(mín )争(zhēng )入(rù )盗(dào )取(qǔ )之(zhī ),有(yǒu )司(sī )索(suǒ )盗(dào )不(bú )获(huò )。至(zhì )是(shì ),牧(mù )犍(jiān )所(suǒ )亲(qīn )及(jí )守(shǒu )藏(cáng )者(zhě )告(gào )之(zhī ),且(qiě )言(yán )牧(mù )犍(jiān )父(fù )子(zǐ )多(duō )蓄(xù )毒(dú )药(yào ),潜(qián )杀(shā )人(rén )前(qián )后(hòu )以(yǐ )百(bǎi )数(shù );姊(zǐ )妹(mèi )皆(jiē )学(xué )左(zuǒ )道(dào )。有(yǒu )司(sī )索(suǒ )牧(mù )犍(jiān )家(jiā ),得(dé )所(suǒ )匿(nì )物(wù )。魏(wèi )主(zhǔ )大(dà )怒(nù ),赐(cì )沮(jǔ )渠(qú )昭(zhāo )仪(yí )死(sǐ ),并(bìng )诛(zhū )其(qí )宗(zōng )族(zú ),唯(wéi )沮(jǔ )渠(qú )祖(zǔ )以(yǐ )先(xiān )降(jiàng )得(dé )免(miǎn )。又(yòu )有(yǒu )告(gào )牧(mù )犍(jiān )犹(yóu )与(yǔ )故(gù )臣(chén )民(mín )交(jiāo )通(tōng )谋(móu )反(fǎn )者(zhě ),三(sān )月(yuè ),魏(wèi )主(zhǔ )遣(qiǎn )崔(cuī )浩(hào )就(jiù )第(dì )赐(cì )牧(mù )犍(jiān )死(sǐ ),谥(shì )曰(yuē )哀(āi )王(wáng )。

魏(wèi )人(rén )徙(xǐ )定(dìng )州(zhōu )丁(dīng )零(líng )三(sān )千(qiān )家(jiā )于(yú )平(píng )城(chéng )。

六(liù )月(yuè ),魏(wèi )西(xī )征(zhēng )诸(zhū )将(jiāng )扶(fú )风(fēng )公(gōng )处(chù )真(zhēn )等(děng )八(bā )人(rén ),坐(zuò )盗(dào )没(méi )军(jūn )资(zī )及(jí )虏(lǔ )掠(luě )赃(zāng )各(gè )千(qiān )万(wàn )计(jì ),并(bìng )斩(zhǎn )之(zhī )。

初(chū ),上(shàng )以(yǐ )货(huò )重(zhòng )物(wù )轻(qīng ),改(gǎi )铸(zhù )四(sì )铢(zhū )钱(qián )。民(mín )多(duō )翦(jiǎn )凿(záo )古(gǔ )钱(qián ),取(qǔ )铜(tóng )盗(dào )铸(zhù )。上(shàng )患(huàn )之(zhī )。录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì )江(jiāng )夏(xià )王(wáng )义(yì )恭(gōng )建(jiàn )议(yì ),请(qǐng )以(yǐ )大(dà )钱(qián )一(yī )当(dāng )两(liǎng )。右(yòu )仆(pú )射(shè )何(hé )尚(shàng )之(zhī )议(yì )曰(yuē ):“夫(fū )泉(quán )贝(bèi )之(zhī )兴(xìng ),以(yǐ )估(gū )货(huò )为(wéi )本(běn ),事(shì )存(cún )交(jiāo )易(yì ),岂(qǐ )假(jiǎ )多(duō )铸(zhù )!数(shù )少(shǎo )则(zé )币(bì )重(zhòng ),数(shù )多(duō )则(zé )物(wù )重(zhòng ),多(duō )少(shǎo )虽(suī )异(yì ),济(jì )用(yòng )不(bú )殊(shū )。况(kuàng )复(fù )以(yǐ )一(yī )当(dāng )两(liǎng ),徒(tú )崇(chóng )虚(xū )价(jià )者(zhě )邪(xié )?若(ruò )今(jīn )制(zhì )遂(suí )行(háng ),富(fù )人(rén )之(zhī )赀(zī )自(zì )倍(bèi ),贫(pín )者(zhě )弥(mí )增(zēng )其(qí )困(kùn ),惧(jù )非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )使(shǐ )之(zhī )均(jūn )壹(yī )也(yě )。”上(shàng )卒(zú )从(cóng )义(yì )恭(gōng )议(yì )。

秋(qiū ),八(bā )月(yuè ),乙(yǐ )未(wèi ),徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )衡(héng )阳(yáng )文(wén )王(wáng )义(yì )季(jì )卒(zú )。义(yì )季(jì )自(zì )彭(péng )城(chéng )王(wáng )义(yì )康(kāng )之(zhī )贬(biǎn ),遂(suí )纵(zòng )酒(jiǔ )不(bú )事(shì )事(shì )。帝(dì )以(yǐ )书(shū )诮(qiào )责(zé ),且(qiě )戒(jiè )之(zhī ),义(yì )季(jì )犹(yóu )酣(hān )饮(yǐn )自(zì )若(ruò ),以(yǐ )至(zhì )成(chéng )疾(jí )而(ér )终(zhōng )。

魏(wèi )乐(lè )安(ān )宣(xuān )王(wáng )范(fàn )卒(zú )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),壬(rén )午(wǔ ),胡(hú )籓(bān )之(zhī )子(zǐ )诞(dàn )世(shì )杀(shā )豫(yù )章(zhāng )太(tài )守(shǒu )桓(huán )隆(lóng )之(zhī ),据(jù )郡(jùn )反(fǎn ),欲(yù )奉(fèng )前(qián )彭(péng )城(chéng )王(wáng )义(yì )康(kāng )为(wéi )主(zhǔ );前(qián )交(jiāo )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )檀(tán )和(hé )之(zhī )去(qù )官(guān )归(guī ),过(guò )豫(yù )章(zhāng ),击(jī )斩(zhǎn )之(zhī )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),甲(jiǎ )寅(yín ),封(fēng )皇(huáng )子(zǐ )浑(hún )为(wéi )汝(rǔ )阴(yīn )王(wáng )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),魏(wèi )晋(jìn )王(wáng )伏(fú )罗(luó )卒(zú )。

杨(yáng )文(wén )德(dé )据(jù )葭(jiā )芦(lú )城(chéng ),招(zhāo )诱(yòu )氐(dī )、羌(qiāng ),武(wǔ )都(dōu )等(děng )五(wǔ )郡(jùn )氐(dī )皆(jiē )应(yīng )之(zhī )。

太(tài )祖(zǔ )文(wén )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )之(zhī )下(xià )元(yuán )嘉(jiā )二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián )(戊(wù )子(zǐ ),公(gōng )元(yuán )四(sì )四(sì )八(bā )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),魏(wèi )仇(chóu )池(chí )镇(zhèn )将(jiāng )皮(pí )豹(bào )子(zǐ )帅(shuài )诸(zhū )军(jūn )击(jī )之(zhī )。文(wén )德(dé )兵(bīng )败(bài ),弃(qì )城(chéng )奔(bēn )汉(hàn )中(zhōng )。豹(bào )子(zǐ )收(shōu )其(qí )妻(qī )子(zǐ )、僚(liáo )属(shǔ )、军(jūn )资(zī )及(jí )杨(yáng )保(bǎo )宗(zōng )所(suǒ )尚(shàng )魏(wèi )公(gōng )主(zhǔ )而(ér )还(hái )。

初(chū ),保(bǎo )宗(zōng )将(jiāng )叛(pàn ),公(gōng )主(zhǔ )劝(quàn )之(zhī )。或(huò )曰(yuē ):“奈(nài )何(hé )叛(pàn )父(fù )母(mǔ )之(zhī )国(guó )?”公(gōng )主(zhǔ )曰(yuē ):“事(shì )成(chéng ),为(wéi )一(yī )国(guó )之(zhī )母(mǔ ),岂(qǐ )比(bǐ )小(xiǎo )县(xiàn )公(gōng )主(zhǔ )哉(zāi )!”魏(wèi )主(zhǔ )赐(cì )之(zhī )死(sǐ )。

杨(yáng )文(wén )德(dé )坐(zuò )失(shī )守(shǒu ),免(miǎn )官(guān ),削(xuē )爵(jué )土(tǔ )。

二(èr )月(yuè ),癸(guǐ )卯(mǎo ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )定(dìng )州(zhōu ),罢(bà )塞(sāi )围(wéi )役(yì )者(zhě );遂(suí )如(rú )上(shàng )党(dǎng ),诛(zhū )潞(lù )县(xiàn )叛(pàn )民(mín )二(èr )千(qiān )馀(yú )家(jiā ),徙(xǐ )河(hé )西(xī )离(lí )石(shí )民(mín )五(wǔ )千(qiān )馀(yú )家(jiā )于(yú )平(píng )城(chéng )。

闰(rùn )月(yuè ),己(jǐ )酉(yǒu ),帝(dì )大(dà )蒐(sōu )于(yú )宣(xuān )武(wǔ )场(chǎng )。

初(chū ),刘(liú )湛(zhàn )既(jì )诛(zhū ),庾(yǔ )炳(bǐng )之(zhī )遂(suí )见(jiàn )宠(chǒng )任(rèn ),累(lèi )迁(qiān )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū ),势(shì )倾(qīng )朝(cháo )野(yě )。炳(bǐng )之(zhī )无(wú )文(wén )学(xué ),性(xìng )强(qiáng )急(jí )轻(qīng )浅(qiǎn )。既(jì )居(jū )选(xuǎn )部(bù ),好(hǎo )诟(gòu )詈(lì )宾(bīn )客(kè ),且(qiě )多(duō )纳(nà )货(huò )赂(lù ),士(shì )大(dà )夫(fū )皆(jiē )恶(è )之(zhī )。

炳(bǐng )之(zhī )留(liú )令(lìng )史(shǐ )二(èr )人(rén )宿(xiǔ )于(yú )私(sī )宅(zhái ),为(wéi )有(yǒu )司(sī )所(suǒ )纠(jiū )。上(shàng )薄(báo )其(qí )过(guò ),欲(yù )不(bú )问(wèn )。仆(pú )射(shè )何(hé )尚(shàng )之(zhī )因(yīn )极(jí )陈(chén )炳(bǐng )之(zhī )之(zhī )短(duǎn )曰(yuē ):“炳(bǐng )之(zhī )见(jiàn )人(rén )有(yǒu )烛(zhú )盘(pán )、佳(jiā )驴(lǘ ),无(wú )不(bú )乞(qǐ )匄(gài );选(xuǎn )用(yòng )不(bú )平(píng ),不(bú )可(kě )一(yī )二(èr );交(jiāo )结(jié )朋(péng )党(dǎng ),构(gòu )扇(shàn )是(shì )非(fēi ),乱(luàn )俗(sú )伤(shāng )风(fēng ),过(guò )于(yú )范(fàn )晔(yè ),所(suǒ )少(shǎo ),贼(zéi )一(yī )事(shì )耳(ěr )。纵(zòng )不(bú )加(jiā )罪(zuì ),故(gù )宜(yí )出(chū )之(zhī )。”上(shàng )欲(yù )以(yǐ )炳(bǐng )之(zhī )为(wéi )丹(dān )阳(yáng )尹(yǐn )。尚(shàng )之(zhī )曰(yuē ):“炳(bǐng )之(zhī )蹈(dǎo )罪(zuì )负(fù )恩(ēn ),方(fāng )复(fù )有(yǒu )尹(yǐn )京(jīng )赫(hè )赫(hè )之(zhī )授(shòu ),乃(nǎi )更(gèng )成(chéng )其(qí )形(xíng )势(shì )也(yě )。古(gǔ )人(rén )云(yún ):‘无(wú )赏(shǎng )无(wú )罚(fá ),虽(suī )尧(yáo )、舜(shùn )不(bú )能(néng )为(wéi )治(zhì )。’臣(chén )昔(xī )启(qǐ )范(fàn )晔(yè ),亦(yì )惧(jù )犯(fàn )颜(yán ),苟(gǒu )曰(yuē )愚(yú )怀(huái ),九(jiǔ )死(sǐ )不(bú )悔(huǐ )。历(lì )观(guān )古(gǔ )今(jīn ),未(wèi )有(yǒu )众(zhòng )过(guò )藉(jiè )藉(jiè ),受(shòu )货(huò )数(shù )百(bǎi )万(wàn ),更(gèng )得(dé )高(gāo )官(guān )厚(hòu )禄(lù )如(rú )炳(bǐng )之(zhī )者(zhě )也(yě )。”上(shàng )乃(nǎi )免(miǎn )炳(bǐng )之(zhī )官(guān ),以(yǐ )徐(xú )湛(zhàn )之(zhī )为(wéi )丹(dān )阳(yáng )尹(yǐn )。彭(péng )城(chéng )太(tài )守(shǒu )王(wáng )玄(xuán )谟(mó )上(shàng )言(yán ):“彭(péng )城(chéng )要(yào )兼(jiān )水(shuǐ )陆(lù ),请(qǐng )以(yǐ )皇(huáng )子(zǐ )抚(fǔ )临(lín )州(zhōu )事(shì )。”夏(xià ),四(sì )月(yuè ),乙(yǐ )卯(mǎo ),以(yǐ )武(wǔ )陵(líng )王(wáng )骏(jùn )为(wéi )安(ān )北(běi )将(jiāng )军(jūn )、徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

五(wǔ )月(yuè ),甲(jiǎ )戌(xū ),魏(wèi )以(yǐ )交(jiāo )趾(zhǐ )公(gōng )韩(hán )拔(bá )为(wéi )鄯(shàn )善(shàn )王(wáng ),镇(zhèn )鄯(shàn )善(shàn ),赋(fù )役(yì )其(qí )民(mín ),比(bǐ )之(zhī )郡(jùn )县(xiàn )。

当(dāng )两(liǎng )大(dà )钱(qián )行(háng )之(zhī )经(jīng )时(shí ),公(gōng )私(sī )不(bú )以(yǐ )为(wéi )便(biàn );己(jǐ )卯(mǎo ),罢(bà )之(zhī )。

六(liù )月(yuè ),丙(bǐng )寅(yín ),荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )南(nán )谯(qiáo )王(wáng )义(yì )宣(xuān )进(jìn )位(wèi )司(sī )空(kōng )。

辛(xīn )酉(yǒu ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )广(guǎng )德(dé )宫(gōng )。

秋(qiū ),八(bā )月(yuè ),甲(jiǎ )子(zǐ ),封(fēng )皇(huáng )子(zǐ )彧(yù )为(wéi )淮(huái )阳(yáng )王(wáng )。

西(xī )域(yù )般(bān )悦(yuè )国(guó )去(qù )平(píng )城(chéng )万(wàn )有(yǒu )馀(yú )里(lǐ ),遣(qiǎn )使(shǐ )诣(yì )魏(wèi ),请(qǐng )与(yǔ )魏(wèi )东(dōng )西(xī )合(hé )击(jī )柔(róu )然(rán )。魏(wèi )主(zhǔ )许(xǔ )之(zhī ),中(zhōng )外(wài )戒(jiè )严(yán )。

九(jiǔ )月(yuè ),辛(xīn )未(wèi ),以(yǐ )尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè )何(hé )尚(shàng )之(zhī )为(wéi )左(zuǒ )仆(pú )射(shè ),领(lǐng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )沈(shěn )演(yǎn )之(zhī )为(wéi )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )。

丙(bǐng )戌(xū ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )阴(yīn )山(shān )。

魏(wèi )成(chéng )周(zhōu )公(gōng )万(wàn )度(dù )归(guī )击(jī )焉(yān )耆(qí ),大(dà )破(pò )之(zhī ),焉(yān )耆(qí )王(wáng )鸠(jiū )尸(shī )卑(bēi )那(nà )奔(bēn )龟(guī )兹(zī )。魏(wèi )主(zhǔ )诏(zhào )唐(táng )和(hé )与(yǔ )前(qián )部(bù )王(wáng )车(chē )伊(yī )洛(luò )帅(shuài )所(suǒ )部(bù )兵(bīng )会(huì )度(dù )归(guī )讨(tǎo )西(xī )域(yù )。和(hé )说(shuō )降(jiàng )柳(liǔ )驴(lǘ )等(děng )六(liù )城(chéng ),因(yīn )共(gòng )击(jī )波(bō )居(jū )罗(luó )城(chéng ),拔(bá )之(zhī )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),辛(xīn )丑(chǒu ),魏(wèi )弘(hóng )农(nóng )昭(zhāo )王(wáng )奚(xī )斤(jīn )卒(zú ),子(zǐ )它(tā )观(guān )袭(xí )。魏(wèi )主(zhǔ )曰(yuē ):“斤(jīn )关(guān )西(xī )之(zhī )败(bài ),罪(zuì )固(gù )当(dāng )死(sǐ );朕(zhèn )以(yǐ )斤(jīn )佐(zuǒ )命(mìng )先(xiān )朝(cháo ),复(fù )其(qí )爵(jué )邑(yì ),使(shǐ )得(dé )终(zhōng )天(tiān )年(nián ),君(jūn )臣(chén )之(zhī )分(fèn )亦(yì )足(zú )矣(yǐ )。”乃(nǎi )降(jiàng )它(tā )观(guān )爵(jué )为(wéi )公(gōng )。

癸(guǐ )亥(hài ),魏(wèi )大(dà )赦(shè )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),魏(wèi )万(wàn )度(dù )归(guī )自(zì )焉(yān )耆(qí )西(xī )讨(tǎo )龟(guī )兹(zī ),留(liú )唐(táng )和(hé )镇(zhèn )焉(yān )耆(qí )。柳(liǔ )驴(lǘ )戍(shù )主(zhǔ )乙(yǐ )直(zhí )伽(gā )谋(móu )叛(pàn ),和(hé )击(jī )斩(zhǎn )之(zhī ),由(yóu )是(shì )诸(zhū )胡(hú )咸(xián )附(fù ),西(xī )域(yù )复(fù )平(píng )。

魏(wèi )太(tài )子(zǐ )朝(cháo )于(yú )行(háng )宫(gōng ),遂(suí )从(cóng )伐(fá )柔(róu )然(rán )。至(zhì )受(shòu )降(jiàng )城(chéng ),不(bú )见(jiàn )柔(róu )然(rán ),因(yīn )积(jī )粮(liáng )于(yú )城(chéng )内(nèi ),置(zhì )戍(shù )而(ér )还(hái )。

太(tài )祖(zǔ )文(wén )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )之(zhī )下(xià )元(yuán )嘉(jiā )二(èr )十(shí )六(liù )年(nián )(己(jǐ )丑(chǒu ),公(gōng )元(yuán )四(sì )四(sì )九(jiǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),戊(wù )辰(chén )朔(shuò ),魏(wèi )主(zhǔ )飨(xiǎng )群(qún )臣(chén )于(yú )漠(mò )南(nán )。甲(jiǎ )戌(xū ),复(fù )伐(fá )柔(róu )然(rán )。高(gāo )凉(liáng )王(wáng )那(nà )出(chū )东(dōng )道(dào ),略(luè )阳(yáng )王(wáng )羯(jié )儿(ér )出(chū )西(xī )道(dào ),魏(wèi )主(zhǔ )与(yǔ )太(tài )子(zǐ )出(chū )涿(zhuō )邪(xié )山(shān ),行(háng )数(shù )千(qiān )里(lǐ )。柔(róu )然(rán )处(chù )罗(luó )可(kě )汗(hàn )恐(kǒng )惧(jù ),远(yuǎn )遁(dùn )。

二(èr )月(yuè ),己(jǐ )亥(hài ),上(shàng )如(rú )丹(dān )徒(tú ),谒(yè )京(jīng )陵(líng )。三(sān )月(yuè ),丁(dīng )巳(sì ),大(dà )赦(shè )。募(mù )诸(zhū )州(zhōu )乐(lè )移(yí )者(zhě )数(shù )千(qiān )家(jiā )以(yǐ )实(shí )京(jīng )口(kǒu )。

庚(gēng )寅(yín ),魏(wèi )主(zhǔ )还(hái )平(píng )城(chéng )。

夏(xià ),五(wǔ )月(yuè ),壬(rén )午(wǔ ),帝(dì )还(hái )建(jiàn )康(kāng )。

庚(gēng )寅(yín ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )阴(yīn )山(shān )。

帝(dì )欲(yù )经(jīng )略(luè )中(zhōng )原(yuán ),群(qún )臣(chén )争(zhēng )献(xiàn )策(cè )以(yǐ )迎(yíng )合(hé )取(qǔ )宠(chǒng )。彭(péng )城(chéng )太(tài )守(shǒu )王(wáng )玄(xuán )谟(mó )尤(yóu )好(hǎo )进(jìn )言(yán ),帝(dì )谓(wèi )侍(shì )臣(chén )曰(yuē ):“观(guān )玄(xuán )谟(mó )所(suǒ )陈(chén ),令(lìng )人(rén )有(yǒu )封(fēng )狼(láng )居(jū )须(xū )意(yì )。”御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )袁(yuán )淑(shū )言(yán )于(yú )上(shàng )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )今(jīn )当(dāng )席(xí )卷(juàn )赵(zhào )、魏(wèi ),检(jiǎn )玉(yù )岱(dài )宗(zōng );臣(chén )逢(féng )千(qiān )载(zǎi )之(zhī )会(huì ),愿(yuàn )上(shàng )封(fēng )禅(chán )书(shū )。”上(shàng )悦(yuè )。淑(shū ),耽(dān )之(zhī )曾(céng )孙(sūn )也(yě )。秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),辛(xīn )未(wèi ),以(yǐ )广(guǎng )陵(líng )王(wáng )诞(dàn )为(wéi )雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。上(shàng )以(yǐ )襄(xiāng )阳(yáng )外(wài )接(jiē )关(guān )、河(hé ),欲(yù )广(guǎng )其(qí )资(zī )力(lì ),乃(nǎi )罢(bà )江(jiāng )州(zhōu )军(jūn )府(fǔ ),文(wén )武(wǔ )悉(xī )配(pèi )雍(yōng )州(zhōu );湘(xiāng )州(zhōu )入(rù )台(tái )租(zū )税(shuì ),悉(xī )给(gěi )襄(xiāng )阳(yáng )。

九(jiǔ )月(yuè ),魏(wèi )主(zhǔ )伐(fá )柔(róu )然(rán )。高(gāo )凉(liáng )王(wáng )那(nà )出(chū )东(dōng )道(dào ),略(luè )阳(yáng )王(wáng )羯(jié )儿(ér )出(chū )中(zhōng )道(dào )。柔(róu )然(rán )处(chù )罗(luó )可(kě )汗(hàn )悉(xī )国(guó )中(zhōng )精(jīng )兵(bīng )围(wéi )那(nà )数(shù )十(shí )里(lǐ );那(nà )掘(jué )堑(qiàn )坚(jiān )守(shǒu ),相(xiàng )持(chí )数(shù )日(rì )。处(chù )罗(luó )数(shù )挑(tiāo )战(zhàn ),辄(zhé )为(wéi )那(nà )所(suǒ )败(bài )。以(yǐ )那(nà )众(zhòng )少(shǎo )而(ér )坚(jiān ),疑(yí )大(dà )军(jūn )将(jiāng )至(zhì ),解(jiě )围(wéi )夜(yè )去(qù )。那(nà )引(yǐn )兵(bīng )追(zhuī )之(zhī ),九(jiǔ )日(rì )九(jiǔ )夜(yè )。处(chù )罗(luó )益(yì )惧(jù ),弃(qì )辎(zī )重(zhòng ),逾(yú )穹(qióng )隆(lóng )岭(lǐng )远(yuǎn )遁(dùn )。那(nà )收(shōu )其(qí )辎(zī )重(zhòng ),引(yǐn )军(jūn )还(hái ),与(yǔ )魏(wèi )主(zhǔ )会(huì )于(yú )广(guǎng )泽(zé )。略(luè )阳(yáng )王(wáng )羯(jié )儿(ér )收(shōu )柔(róu )然(rán )民(mín )畜(chù )凡(fán )百(bǎi )馀(yú )万(wàn )。自(zì )是(shì )柔(róu )然(rán )衰(shuāi )弱(ruò ),屏(píng )迹(jì )不(bú )敢(gǎn )犯(fàn )魏(wèi )塞(sāi )。冬(dōng ),十(shí )二(èr )月(yuè ),戊(wù )申(shēn ),魏(wèi )主(zhǔ )还(hái )平(píng )城(chéng )。

沔(miǎn )北(běi )诸(zhū )山(shān )蛮(mán )寇(kòu )雍(yōng )州(zhōu ),建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )沈(shěn )庆(qìng )之(zhī )帅(shuài )后(hòu )军(jūn )中(zhōng )兵(bīng )参(cān )军(jūn )柳(liǔ )元(yuán )景(jǐng )、随(suí )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )宗(zōng )悫(què )等(děng )二(èr )万(wàn )人(rén )讨(tǎo )之(zhī ),八(bā )道(dào )俱(jù )进(jìn )。先(xiān )是(shì ),诸(zhū )将(jiāng )讨(tǎo )蛮(mán )者(zhě )皆(jiē )营(yíng )于(yú )山(shān )下(xià )以(yǐ )迫(pò )之(zhī ),蛮(mán )得(dé )据(jù )山(shān )发(fā )矢(shǐ )石(shí )以(yǐ )击(jī ),官(guān )军(jūn )多(duō )不(bú )利(lì )。庆(qìng )之(zhī )曰(yuē ):“去(qù )岁(suì )蛮(mán )田(tián )大(dà )稔(rěn ),积(jī )谷(gǔ )重(zhòng )岩(yán ),不(bú )可(kě )与(yǔ )之(zhī )旷(kuàng )日(rì )相(xiàng )守(shǒu )也(yě )。不(bú )若(ruò )出(chū )其(qí )不(bú )意(yì ),冲(chōng )其(qí )腹(fù )心(xīn ),破(pò )之(zhī )必(bì )矣(yǐ )。”乃(nǎi )命(mìng )诸(zhū )军(jūn )斩(zhǎn )木(mù )登(dēng )山(shān ),鼓(gǔ )噪(zào )而(ér )前(qián ),群(qún )蛮(mán )震(zhèn )恐(kǒng )。因(yīn )其(qí )恐(kǒng )而(ér )击(jī )之(zhī ),所(suǒ )向(xiàng )奔(bēn )溃(kuì )。

太(tài )祖(zǔ )文(wén )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )之(zhī )下(xià )元(yuán )嘉(jiā )二(èr )十(shí )七(qī )年(nián )(庚(gēng )寅(yín ),公(gōng )元(yuán )四(sì )五(wǔ )零(líng )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),乙(yǐ )酉(yǒu ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )洛(luò )阳(yáng )。

沈(shěn )庆(qìng )之(zhī )自(zì )冬(dōng )至(zhì )春(chūn ),屡(lǚ )破(pò )雍(yōng )州(zhōu )蛮(mán )。因(yīn )蛮(mán )所(suǒ )聚(jù )谷(gǔ )以(yǐ )充(chōng )军(jūn )食(shí ),前(qián )后(hòu )斩(zhǎn )首(shǒu )三(sān )千(qiān )级(jí ),虏(lǔ )二(èr )万(wàn )八(bā )千(qiān )馀(yú )口(kǒu ),降(jiàng )者(zhě )二(èr )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )馀(yú )户(hù )。幸(xìng )诸(zhū )山(shān )大(dà )羊(yáng )蛮(mán )凭(píng )险(xiǎn )筑(zhù )城(chéng ),守(shǒu )御(yù )甚(shèn )固(gù )。庆(qìng )之(zhī )击(jī )之(zhī ),命(mìng )诸(zhū )军(jūn )连(lián )营(yíng )于(yú )山(shān )中(zhōng ),开(kāi )门(mén )相(xiàng )通(tōng ),各(gè )穿(chuān )池(chí )于(yú )营(yíng )内(nèi ),朝(cháo )夕(xī )不(bú )外(wài )汲(jí )。顷(qǐng )之(zhī ),风(fēng )甚(shèn ),蛮(mán )潜(qián )兵(bīng )夜(yè )来(lái )烧(shāo )营(yíng )。诸(zhū )军(jūn )以(yǐ )池(chí )水(shuǐ )沃(wò )火(huǒ ),多(duō )出(chū )弓(gōng )弩(nǔ )夹(jiá )射(shè )之(zhī ),蛮(mán )兵(bīng )散(sàn )走(zǒu )。蛮(mán )所(suǒ )据(jù )险(xiǎn )固(gù ),不(bú )可(kě )攻(gōng ),庆(qìng )之(zhī )乃(nǎi )置(zhì )六(liù )戍(shù )以(yǐ )守(shǒu )之(zhī )。久(jiǔ )之(zhī ),蛮(mán )食(shí )尽(jìn ),稍(shāo )稍(shāo )请(qǐng )降(jiàng );悉(xī )迁(qiān )于(yú )建(jiàn )康(kāng )以(yǐ )为(wéi )营(yíng )户(hù )。

魏(wèi )主(zhǔ )将(jiāng )入(rù )寇(kòu )。二(èr )月(yuè ),甲(jiǎ )午(wǔ ),大(dà )猎(liè )于(yú )梁(liáng )川(chuān )。帝(dì )闻(wén )之(zhī ),敕(chì )淮(huái )、泗(sì )诸(zhū )郡(jùn ):“若(ruò )魏(wèi )寇(kòu )小(xiǎo )至(zhì ),则(zé )各(gè )坚(jiān )守(shǒu );大(dà )至(zhì ),则(zé )拔(bá )民(mín )归(guī )寿(shòu )阳(yáng )。”边(biān )戍(shù )侦(zhēn )候(hòu )不(bú )明(míng ),辛(xīn )亥(hài ),魏(wèi )主(zhǔ )自(zì )将(jiāng )步(bù )骑(qí )十(shí )万(wàn )奄(yǎn )至(zhì )。南(nán )顿(dùn )太(tài )守(shǒu )郑(zhèng )琨(kūn )、颍(yǐng )川(chuān )太(tài )守(shǒu )郭(guō )道(dào )隐(yǐn )并(bìng )弃(qì )城(chéng )走(zǒu )。

是(shì )时(shí ),豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )南(nán )平(píng )王(wáng )铄(shuò )镇(zhèn )寿(shòu )阳(yáng ),遣(qiǎn )左(zuǒ )军(jūn )行(háng )参(cān )军(jūn )陈(chén )宪(xiàn )行(háng )汝(rǔ )南(nán )郡(jùn )事(shì ),守(shǒu )悬(xuán )瓠(hù ),城(chéng )中(zhōng )战(zhàn )士(shì )不(bú )满(mǎn )千(qiān )人(rén ),魏(wèi )主(zhǔ )围(wéi )之(zhī )。

三(sān )月(yuè ),以(yǐ )军(jūn )兴(xìng ),减(jiǎn )内(nèi )外(wài )百(bǎi )官(guān )俸(fèng )三(sān )分(fèn )之(zhī )一(yī )。

魏(wèi )人(rén )昼(zhòu )夜(yè )攻(gōng )悬(xuán )瓠(hù ),多(duō )作(zuò )高(gāo )楼(lóu ),临(lín )城(chéng )以(yǐ )射(shè )之(zhī ),矢(shǐ )下(xià )如(rú )雨(yǔ )。城(chéng )中(zhōng )负(fù )户(hù )以(yǐ )汲(jí ),施(shī )大(dà )钩(gōu )于(yú )冲(chōng )车(chē )之(zhī )端(duān )以(yǐ )牵(qiān )楼(lóu )堞(dié ),坏(huài )其(qí )南(nán )城(chéng )。陈(chén )宪(xiàn )内(nèi )设(shè )女(nǚ )墙(qiáng ),外(wài )立(lì )木(mù )栅(shān )以(yǐ )拒(jù )之(zhī )。魏(wèi )人(rén )填(tián )堑(qiàn ),肉(ròu )薄(báo )登(dēng )城(chéng ),宪(xiàn )督(dū )厉(lì )将(jiāng )士(shì )苦(kǔ )战(zhàn ),积(jī )尸(shī )与(yǔ )城(chéng )等(děng )。魏(wèi )人(rén )乘(chéng )尸(shī )上(shàng )城(chéng )。短(duǎn )兵(bīng )相(xiàng )接(jiē ),宪(xiàn )锐(ruì )气(qì )愈(yù )奋(fèn ),战(zhàn )士(shì )无(wú )不(bú )一(yī )当(dāng )百(bǎi ),杀(shā )伤(shāng )万(wàn )计(jì ),城(chéng )中(zhōng )死(sǐ )者(zhě )亦(yì )过(guò )半(bàn )。

魏(wèi )主(zhǔ )遣(qiǎn )永(yǒng )昌(chāng )王(wáng )仁(rén )将(jiāng )步(bù )骑(qí )万(wàn )馀(yú ),驱(qū )所(suǒ )掠(luě )六(liù )郡(jùn )生(shēng )口(kǒu )北(běi )屯(tún )汝(rǔ )阳(yáng )。时(shí )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )武(wǔ )陵(líng )王(wáng )骏(jùn )镇(zhèn )彭(péng )城(chéng ),帝(dì )遣(qiǎn )间(jiān )使(shǐ )命(mìng )骏(jùn )发(fā )骑(qí ),赍(jī )三(sān )日(rì )粮(liáng )袭(xí )之(zhī )。骏(jùn )发(fā )百(bǎi )里(lǐ )内(nèi )马(mǎ )得(dé )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )匹(pǐ ),分(fèn )为(wéi )五(wǔ )军(jūn ),遣(qiǎn )参(cān )军(jūn )刘(liú )泰(tài )之(zhī )帅(shuài )安(ān )北(běi )骑(qí )兵(bīng )行(háng )参(cān )军(jūn )垣(yuán )谦(qiān )之(zhī )、田(tián )曹(cáo )行(háng )参(cān )军(jūn )臧(zāng )肇(zhào )之(zhī )、集(jí )曹(cáo )行(háng )参(cān )军(jūn )尹(yǐn )定(dìng )、武(wǔ )陵(líng )左(zuǒ )常(cháng )侍(shì )杜(dù )幼(yòu )文(wén )、殿(diàn )中(zhōng )将(jiāng )军(jūn )程(chéng )天(tiān )祚(zuò )等(děng )将(jiāng )之(zhī ),直(zhí )趋(qū )汝(rǔ )阳(yáng )。魏(wèi )人(rén )唯(wéi )虎(hǔ )救(jiù )兵(bīng )自(zì )寿(shòu )阳(yáng )来(lái ),不(bú )备(bèi )彭(péng )城(chéng )。丁(dīng )酉(yǒu ),泰(tài )之(zhī )等(děng )潜(qián )进(jìn )击(jī )之(zhī ),杀(shā )三(sān )千(qiān )馀(yú )人(rén ),烧(shāo )其(qí )辎(zī )重(zhòng ),魏(wèi )人(rén )奔(bēn )散(sàn ),诸(zhū )生(shēng )口(kǒu )悉(xī )得(dé )东(dōng )走(zǒu )。魏(wèi )人(rén )侦(zhēn )知(zhī )泰(tài )之(zhī )等(děng )兵(bīng )无(wú )后(hòu )继(jì ),复(fù )引(yǐn )兵(bīng )击(jī )之(zhī )。垣(yuán )谦(qiān )之(zhī )先(xiān )退(tuì ),士(shì )卒(zú )惊(jīng )乱(luàn ),弃(qì )仗(zhàng )走(zǒu )。泰(tài )之(zhī )为(wéi )魏(wèi )人(rén )所(suǒ )杀(shā ),肇(zhào )之(zhī )溺(nì )死(sǐ ),天(tiān )祚(zuò )为(wéi )魏(wèi )所(suǒ )擒(qín ),谦(qiān )之(zhī )、定(dìng )、幼(yòu )文(wén )及(jí )士(shì )卒(zú )免(miǎn )者(zhě )九(jiǔ )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),马(mǎ )还(hái )者(zhě )四(sì )百(bǎi )匹(pǐ )。

魏(wèi )主(zhǔ )攻(gōng )悬(xuán )瓠(hù )四(sì )十(shí )二(èr )日(rì ),帝(dì )遣(qiǎn )南(nán )平(píng )内(nèi )史(shǐ )臧(zāng )质(zhì )诣(yì )寿(shòu )阳(yáng ),与(yǔ )安(ān )蛮(mán )司(sī )马(mǎ )刘(liú )康(kāng )祖(zǔ )共(gòng )将(jiāng )兵(bīng )救(jiù )悬(xuán )瓠(hù )。魏(wèi )主(zhǔ )遣(qiǎn )殿(diàn )中(zhōng )尚(shàng )书(shū )任(rèn )城(chéng )公(gōng )乞(qǐ )地(dì )真(zhēn )逆(nì )拒(jù )之(zhī )。质(zhì )等(děng )击(jī )斩(zhǎn )乞(qǐ )地(dì )真(zhēn )。康(kāng )祖(zǔ ),道(dào )锡(xī )之(zhī )从(cóng )兄(xiōng )也(yě )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),魏(wèi )主(zhǔ )引(yǐn )兵(bīng )还(hái )。癸(guǐ )卯(mǎo ),至(zhì )平(píng )城(chéng )。

壬(rén )子(zǐ ),安(ān )北(běi )将(jiāng )军(jūn )武(wǔ )陵(líng )王(wáng )骏(jùn )降(jiàng )号(hào )镇(zhèn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn ),垣(yuán )谦(qiān )之(zhī )伏(fú )诛(zhū ),尹(yǐn )定(dìng )、杜(dù )幼(yòu )文(wén )付(fù )尚(shàng )方(fāng );以(yǐ )陈(chén )宪(xiàn )为(wéi )龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )、汝(rǔ )南(nán )、新(xīn )蔡(cài )二(èr )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )。

魏(wèi )主(zhǔ )遗(yí )帝(dì )书(shū )曰(yuē ):“前(qián )盖(gài )吴(wú )反(fǎn )逆(nì ),扇(shàn )动(dòng )关(guān )、陇(lǒng )。彼(bǐ )复(fù )使(shǐ )人(rén )就(jiù )而(ér )诱(yòu )之(zhī ),丈(zhàng )夫(fū )遗(yí )以(yǐ )弓(gōng )矢(shǐ ),妇(fù )人(rén )遗(yí )以(yǐ )环(huán )钏(chuàn );是(shì )曹(cáo )正(zhèng )欲(yù )谲(jué )诳(kuáng )取(qǔ )赂(lù ),岂(qǐ )有(yǒu )远(yuǎn )相(xiàng )服(fú )从(cóng )之(zhī )理(lǐ )!为(wéi )大(dà )丈(zhàng )夫(fū ),何(hé )不(bú )自(zì )来(lái )取(qǔ )之(zhī ),而(ér )以(yǐ )货(huò )诱(yòu )我(wǒ )边(biān )民(mín )?募(mù )往(wǎng )者(zhě )复(fù )除(chú )七(qī )年(nián ),是(shì )赏(shǎng )奸(jiān )也(yě )。我(wǒ )今(jīn )来(lái )至(zhì )此(cǐ )土(tǔ )所(suǒ )得(dé )多(duō )少(shǎo ),孰(shú )与(yǔ )彼(bǐ )前(qián )后(hòu )得(dé )我(wǒ )民(mín )邪(xié )?

“彼(bǐ )若(ruò )欲(yù )存(cún )刘(liú )氏(shì )血(xuè )食(shí )者(zhě ),当(dāng )割(gē )江(jiāng )以(yǐ )北(běi )输(shū )之(zhī ),摄(shè )守(shǒu )南(nán )渡(dù )。如(rú )此(cǐ ),当(dāng )释(shì )江(jiāng )南(nán )使(shǐ )彼(bǐ )居(jū )之(zhī )。不(bú )然(rán ),可(kě )善(shàn )敕(chì )方(fāng )镇(zhèn )、剌(là )史(shǐ )、守(shǒu )宰(zǎi )严(yán )供(gòng )帐(zhàng )之(zhī )具(jù ),来(lái )秋(qiū )当(dāng )往(wǎng )取(qǔ )扬(yáng )州(zhōu )。大(dà )势(shì )已(yǐ )至(zhì ),终(zhōng )不(bú )相(xiàng )纵(zòng )。彼(bǐ )往(wǎng )日(rì )北(běi )通(tōng )蠕(rú )蠕(rú ),西(xī )结(jié )赫(hè )连(lián )、沮(jǔ )渠(qú )、吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún ),东(dōng )连(lián )冯(féng )私(sī )、高(gāo )丽(lì )。凡(fán )此(cǐ )数(shù )国(guó ),我(wǒ )皆(jiē )灭(miè )之(zhī )。以(yǐ )此(cǐ )而(ér )观(guān ),彼(bǐ )岂(qǐ )能(néng )独(dú )立(lì )!

“蠕(rú )蠕(rú )吴(wú )提(tí )、吐(tǔ )贺(hè )真(zhēn )皆(jiē )已(yǐ )死(sǐ ),我(wǒ )今(jīn )北(běi )征(zhēng ),先(xiān )除(chú )有(yǒu )足(zú )之(zhī )寇(kòu )。彼(bǐ )若(ruò )不(bú )从(cóng )命(mìng ),来(lái )秋(qiū )当(dāng )复(fù )往(wǎng )取(qǔ )之(zhī );以(yǐ )彼(bǐ )无(wú )足(zú ),故(gù )不(bú )先(xiān )讨(tǎo )耳(ěr )。我(wǒ )往(wǎng )之(zhī )日(rì ),彼(bǐ )作(zuò )何(hé )计(jì ),为(wéi )握(wò )堑(qiàn )自(zì )守(shǒu ),为(wéi )筑(zhù )垣(yuán )以(yǐ )自(zì )障(zhàng )也(yě )?我(wǒ )当(dāng )显(xiǎn )然(rán )往(wǎng )取(qǔ )扬(yáng )州(zhōu ),不(bú )若(ruò )彼(bǐ )翳(yì )行(háng )窃(qiè )步(bù )也(yě )。彼(bǐ )来(lái )侦(zhēn )谍(dié ),我(wǒ )已(yǐ )擒(qín )之(zhī ),复(fù )纵(zòng )还(hái )。其(qí )人(rén )目(mù )所(suǒ )尽(jìn )见(jiàn ),委(wěi )曲(qǔ )善(shàn )问(wèn )之(zhī )。

“彼(bǐ )前(qián )使(shǐ )裴(péi )方(fāng )明(míng )取(qǔ )仇(chóu )池(chí ),既(jì )得(dé )之(zhī ),疾(jí )其(qí )勇(yǒng )功(gōng ),已(yǐ )不(bú )能(néng )容(róng );有(yǒu )臣(chén )如(rú )此(cǐ )尚(shàng )杀(shā )之(zhī ),乌(wū )得(dé )与(yǔ )我(wǒ )校(xiào )邪(xié )!彼(bǐ )非(fēi )我(wǒ )敌(dí )也(yě )。彼(bǐ )常(cháng )欲(yù )与(yǔ )我(wǒ )一(yī )交(jiāo )战(zhàn ),我(wǒ )亦(yì )不(bú )痴(chī ),复(fù )非(fēi )苻(fú )坚(jiān ),何(hé )时(shí )与(yǔ )彼(bǐ )交(jiāo )战(zhàn )?昼(zhòu )则(zé )遣(qiǎn )骑(qí )围(wéi )绕(rào ),夜(yè )则(zé )离(lí )彼(bǐ )百(bǎi )里(lǐ )外(wài )宿(xiǔ );吴(wú )人(rén )正(zhèng )有(yǒu )斫(zhuó )营(yíng )伎(jì ),彼(bǐ )募(mù )人(rén )以(yǐ )来(lái ),不(bú )过(guò )行(háng )五(wǔ )十(shí )里(lǐ ),天(tiān )已(yǐ )明(míng )矣(yǐ )。彼(bǐ )募(mù )人(rén )之(zhī )首(shǒu ),岂(qǐ )得(dé )不(bú )为(wéi )我(wǒ )有(yǒu )哉(zāi )!

“彼(bǐ )公(gōng )时(shí )旧(jiù )臣(chén )虽(suī )老(lǎo ),犹(yóu )有(yǒu )智(zhì )策(cè ),知(zhī )今(jīn )已(yǐ )杀(shā )尽(jìn ),岂(qǐ )非(fēi )天(tiān )资(zī )我(wǒ )邪(xié )!取(qǔ )彼(bǐ )亦(yì )不(bú )须(xū )我(wǒ )兵(bīng )刃(rèn ),此(cǐ )有(yǒu )善(shàn )咒(zhòu )婆(pó )罗(luó )门(mén ),当(dāng )使(shǐ )鬼(guǐ )缚(fù )以(yǐ )来(lái )耳(ěr )。”

侍(shì )中(zhōng )、左(zuǒ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )江(jiāng )湛(zhàn )迁(qiān )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )。湛(zhàn )性(xìng )公(gōng )廉(lián ),与(yǔ )仆(pú )射(shè )徐(xú )湛(zhàn )之(zhī )并(bìng )为(wéi )上(shàng )所(suǒ )宠(chǒng )信(xìn ),时(shí )称(chēng )“江(jiāng )徐(xú )”。

魏(wèi )司(sī )徒(tú )崔(cuī )浩(hào ),自(zì )恃(shì )才(cái )略(luè )及(jí )魏(wèi )主(zhǔ )所(suǒ )宠(chǒng )任(rèn ),专(zhuān )制(zhì )朝(cháo )权(quán ),尝(cháng )荐(jiàn )冀(jì )、定(dìng )、相(xiàng )、幽(yōu )、并(bìng )五(wǔ )州(zhōu )之(zhī )士(shì )数(shù )十(shí )人(rén ),皆(jiē )起(qǐ )家(jiā )为(wéi )郡(jùn )守(shǒu )。太(tài )守(shǒu )晃(huǎng )曰(yuē ):“先(xiān )征(zhēng )之(zhī )人(rén ),亦(yì )州(zhōu )郡(jùn )之(zhī )选(xuǎn )也(yě );在(zài )职(zhí )已(yǐ )久(jiǔ ),勤(qín )劳(láo )未(wèi )答(dá ),宜(yí )先(xiān )补(bǔ )郡(jùn )县(xiàn ),以(yǐ )新(xīn )征(zhēng )者(zhě )代(dài )为(wéi )郎(láng )吏(lì )。且(qiě )守(shǒu )令(lìng )治(zhì )民(mín ),宜(yí )得(dé )更(gèng )事(shì )者(zhě )。”浩(hào )固(gù )争(zhēng )而(ér )遣(qiǎn )之(zhī )。中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )、领(lǐng )著(zhe )作(zuò )郎(láng )高(gāo )允(yǔn )闻(wén )之(zhī ),谓(wèi )东(dōng )宫(gōng )博(bó )士(shì )管(guǎn )恬(tián )曰(yuē ):“崔(cuī )公(gōng )其(qí )不(bú )免(miǎn )乎(hū )!苟(gǒu )遂(suí )其(qí )非(fēi )而(ér )校(xiào )胜(shèng )于(yú )上(shàng ),将(jiāng )何(hé )以(yǐ )堪(kān )之(zhī )!”

魏(wèi )主(zhǔ )以(yǐ )浩(hào )监(jiān )秘(mì )书(shū )事(shì ),使(shǐ )与(yǔ )高(gāo )允(yǔn )等(děng )共(gòng )撰(zhuàn )《国(guó )记(jì )》,曰(yuē ):“务(wù )从(cóng )实(shí )录(lù )。”著(zhe )作(zuò )令(lìng )史(shǐ )闵(mǐn )湛(zhàn )、郗(xī )标(biāo ),性(xìng )巧(qiǎo )佞(nìng ),为(wéi )浩(hào )所(suǒ )宠(chǒng )信(xìn )。浩(hào )尝(cháng )注(zhù )《易(yì )》及(jí )《论(lùn )语(yǔ )》、《诗(shī )》、《书(shū )》,湛(zhàn )、标(biāo )上(shàng )疏(shū )言(yán ):“马(mǎ )、郑(zhèng )、王(wáng )、贾(jiǎ )不(bú )如(rú )浩(hào )之(zhī )精(jīng )微(wēi ),乞(qǐ )收(shōu )境(jìng )内(nèi )诸(zhū )书(shū ),班(bān )浩(hào )所(suǒ )注(zhù ),令(lìng )天(tiān )下(xià )习(xí )业(yè )。并(bìng )求(qiú )敕(chì )浩(hào )注(zhù )《礼(lǐ )传(chuán )》,令(lìng )后(hòu )生(shēng )得(dé )观(guān )正(zhèng )义(yì )。”浩(hào )亦(yì )荐(jiàn )湛(zhàn )、标(biāo )有(yǒu )著(zhe )述(shù )才(cái )。湛(zhàn )、标(biāo )又(yòu )劝(quàn )浩(hào )刊(kān )所(suǒ )撰(zhuàn )《国(guó )史(shǐ )》于(yú )石(shí ),以(yǐ )彰(zhāng )直(zhí )笔(bǐ )。高(gāo )允(yǔn )闻(wén )之(zhī ),谓(wèi )著(zhe )作(zuò )郎(láng )宗(zōng )钦(qīn )曰(yuē ):“湛(zhàn )、标(biāo )所(suǒ )营(yíng ),分(fèn )寸(cùn )之(zhī )间(jiān ),恐(kǒng )为(wéi )崔(cuī )门(mén )万(wàn )世(shì )之(zhī )祸(huò ),吾(wú )徒(tú )亦(yì )无(wú )噍(jiào )类(lèi )矣(yǐ )!”浩(hào )竟(jìng )用(yòng )湛(zhàn )、标(biāo )议(yì ),刊(kān )石(shí )立(lì )于(yú )郊(jiāo )坛(tán )东(dōng ),方(fāng )百(bǎi )步(bù ),用(yòng )功(gōng )三(sān )百(bǎi )万(wàn )。浩(hào )书(shū )魏(wèi )之(zhī )先(xiān )世(shì ),事(shì )皆(jiē )详(xiáng )实(shí ),列(liè )于(yú )衢(qú )路(lù ),往(wǎng )来(lái )见(jiàn )者(zhě )咸(xián )以(yǐ )为(wéi )言(yán )。北(běi )人(rén )无(wú )不(bú )忿(fèn )恚(huì ),相(xiàng )与(yǔ )谮(zèn )浩(hào )于(yú )帝(dì ),以(yǐ )为(wéi )暴(bào )扬(yáng )国(guó )恶(è )。帝(dì )大(dà )怒(nù ),使(shǐ )有(yǒu )司(sī )案(àn )浩(hào )及(jí )秘(mì )书(shū )郎(láng )吏(lì )等(děng )罪(zuì )状(zhuàng )。

初(chū ),辽(liáo )东(dōng )公(gōng )翟(zhái )黑(hēi )子(zǐ )有(yǒu )宠(chǒng )于(yú )帝(dì ),奉(fèng )使(shǐ )并(bìng )州(zhōu ),受(shòu )布(bù )千(qiān )匹(pǐ )。事(shì )觉(jiào ),黑(hēi )子(zǐ )谋(móu )于(yú )高(gāo )允(yǔn )曰(yuē ):“主(zhǔ )上(shàng )问(wèn )我(wǒ ),当(dāng )以(yǐ )实(shí )告(gào ),为(wéi )当(dāng )讳(huì )之(zhī )?”允(yǔn )曰(yuē ):“公(gōng )帷(wéi )幄(wò )宠(chǒng )臣(chén ),有(yǒu )罪(zuì )首(shǒu )实(shí ),庶(shù )或(huò )见(jiàn )原(yuán ),不(bú )可(kě )重(zhòng )为(wéi )欺(qī )罔(wǎng )也(yě )。”中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )崔(cuī )览(lǎn )、公(gōng )孙(sūn )质(zhì )曰(yuē ):“若(ruò )首(shǒu )实(shí ),罪(zuì )不(bú )可(kě )测(cè ),不(bú )如(rú )讳(huì )之(zhī )”黑(hēi )子(zǐ )怨(yuàn )允(yǔn )曰(yuē ):“君(jūn )奈(nài )何(hé )诱(yòu )人(rén )就(jiù )死(sǐ )地(dì )!”入(rù )见(jiàn )帝(dì ),不(bú )以(yǐ )实(shí )对(duì ),帝(dì )怒(nù ),杀(shā )之(zhī )。帝(dì )使(shǐ )允(yǔn )授(shòu )太(tài )子(zǐ )经(jīng )。及(jí )崔(cuī )浩(hào )被(bèi )收(shōu ),太(tài )子(zǐ )召(zhào )允(yǔn )至(zhì )东(dōng )宫(gōng ),因(yīn )留(liú )宿(xiǔ )。明(míng )旦(dàn ),与(yǔ )俱(jù )入(rù )朝(cháo ),至(zhì )宫(gōng )门(mén ),谓(wèi )允(yǔn )曰(yuē ):“入(rù )见(jiàn )至(zhì )尊(zūn ),吾(wú )自(zì )导(dǎo )卿(qīng );脱(tuō )至(zhì )尊(zūn )有(yǒu )问(wèn ),但(dàn )依(yī )吾(wú )语(yǔ )。”允(yǔn )曰(yuē ):“为(wéi )何(hé )等(děng )事(shì )也(yě )?”太(tài )子(zǐ )曰(yuē ):“人(rén )自(zì )知(zhī )之(zhī )。”太(tài )子(zǐ )见(jiàn )帝(dì )言(yán )“高(gāo )允(yǔn )小(xiǎo )心(xīn )真(zhēn )密(mì )旦(dàn )微(wēi )贱(jiàn );制(zhì )由(yóu )崔(cuī )浩(hào ),请(qǐng )赦(shè )其(qí )死(sǐ )。”帝(dì )召(zhào )允(yǔn ),问(wèn )曰(yuē ):“《国(guó )书(shū )》皆(jiē )浩(hào )所(suǒ )为(wéi )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“《太(tài )祖(zǔ )记(jì )》,前(qián )著(zhe )作(zuò )郎(láng )邓(dèng )渊(yuān )所(suǒ )为(wéi );《先(xiān )帝(dì )记(jì )》及(jí )《今(jīn )记(jì )》,臣(chén )与(yǔ )浩(hào )共(gòng )为(wéi )之(zhī )。然(rán )浩(hào )所(suǒ )领(lǐng )事(shì )多(duō ),总(zǒng )裁(cái )而(ér )已(yǐ );至(zhì )于(yú )著(zhe )述(shù ),臣(chén )多(duō )于(yú )浩(hào )。”帝(dì )怒(nù )曰(yuē ):“允(yǔn )罪(zuì )甚(shèn )于(yú )浩(hào ),何(hé )以(yǐ )得(dé )生(shēng )!”太(tài )子(zǐ )惧(jù ),曰(yuē ):“天(tiān )威(wēi )严(yán )重(zhòng ),允(yǔn )小(xiǎo )臣(chén ),迷(mí )乱(luàn )失(shī )次(cì )耳(ěr )。臣(chén )向(xiàng )问(wèn ),皆(jiē )云(yún )浩(hào )所(suǒ )为(wéi )。”帝(dì )问(wèn )允(yǔn ):“信(xìn )如(rú )东(dōng )官(guān )所(suǒ )言(yán )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )罪(zuì )当(dāng )灭(miè )族(zú ),不(bú )敢(gǎn )虚(xū )妄(wàng )。殿(diàn )下(xià )以(yǐ )臣(chén )侍(shì )讲(jiǎng )日(rì )久(jiǔ ),哀(āi )臣(chén ),欲(yù )匄(gài )其(qí )生(shēng )耳(ěr ),实(shí )不(bú )问(wèn )臣(chén ),臣(chén )亦(yì )无(wú )此(cǐ )言(yán ),不(bú )敢(gǎn )迷(mí )乱(luàn )。”帝(dì )顾(gù )谓(wèi )太(tài )子(zǐ )曰(yuē ):“直(zhí )哉(zāi )!此(cǐ )人(rén )情(qíng )所(suǒ )难(nán ),而(ér )允(yǔn )能(néng )为(wéi )之(zhī )!临(lín )死(sǐ )不(bú )易(yì )辞(cí ),信(xìn )也(yě ):为(wéi )臣(chén )不(bú )欺(qī )君(jūn ),贞(zhēn )也(yě )。宜(yí )特(tè )除(chú )其(qí )罪(zuì )以(yǐ )旌(jīng )之(zhī )。”遂(suí )赦(shè )之(zhī )。

于(yú )是(shì )召(zhào )浩(hào )前(qián ),临(lín )诘(jié )之(zhī )。浩(hào )惶(huáng )惑(huò )不(bú )能(néng )对(duì )。允(yǔn )事(shì )事(shì )申(shēn )明(míng ),皆(jiē )有(yǒu )条(tiáo )理(lǐ )。帝(dì )命(mìng )允(yǔn )为(wéi )诏(zhào ),诛(zhū )浩(hào )及(jí )僚(liáo )属(shǔ )宗(zōng )钦(qīn )、段(duàn )承(chéng )根(gēn )等(děng ),下(xià )至(zhì )僮(tóng )吏(lì ),凡(fán )百(bǎi )二(èr )十(shí )八(bā )人(rén ),皆(jiē )夷(yí )五(wǔ )族(zú );允(yǔn )持(chí )疑(yí )不(bú )为(wéi )。帝(dì )频(pín )使(shǐ )催(cuī )切(qiē ),允(yǔn )乞(qǐ )更(gèng )一(yī )见(jiàn ),然(rán )后(hòu )为(wéi )诏(zhào )。帝(dì )引(yǐn )使(shǐ )前(qián ),允(yǔn )曰(yuē ):“浩(hào )之(zhī )所(suǒ )坐(zuò ),若(ruò )更(gèng )有(yǒu )馀(yú )衅(xìn ),非(fēi )臣(chén )敢(gǎn )知(zhī );若(ruò )直(zhí )以(yǐ )触(chù )犯(fàn ),罪(zuì )不(bú )至(zhì )死(sǐ )。”帝(dì )怒(nù ),命(mìng )武(wǔ )士(shì )执(zhí )允(yǔn )。太(tài )子(zǐ )为(wéi )之(zhī )拜(bài )请(qǐng ),帝(dì )意(yì )解(jiě ),乃(nǎi )曰(yuē ):“无(wú )斯(sī )人(rén ),当(dāng )更(gèng )有(yǒu )数(shù )千(qiān )口(kǒu )死(sǐ )矣(yǐ )。”

六(liù )月(yuè ),己(jǐ )亥(hài ),诏(zhào )诛(zhū )清(qīng )河(hé )崔(cuī )氏(shì )与(yǔ )浩(hào )同(tóng )宗(zōng )者(zhě )无(wú )远(yuǎn )近(jìn ),及(jí )浩(hào )姻(yīn )家(jiā )范(fàn )阳(yáng )卢(lú )氏(shì )、太(tài )原(yuán )郭(guō )氏(shì )、河(hé )东(dōng )柳(liǔ )氏(shì ),并(bìng )夷(yí )其(qí )族(zú ),馀(yú )皆(jiē )止(zhǐ )诛(zhū )其(qí )身(shēn )。执(zhí )浩(hào )置(zhì )槛(kǎn )内(nèi ),送(sòng )城(chéng )南(nán ),卫(wèi )士(shì )数(shù )十(shí )人(rén )溲(sōu )其(qí )上(shàng ),呼(hū )声(shēng )嗷(áo )嗷(áo ),闻(wén )于(yú )行(háng )路(lù )。宗(zōng )钦(qīn )临(lín )刑(xíng )叹(tàn )曰(yuē ):“高(gāo )允(yǔn )其(qí )殆(dài )圣(shèng )乎(hū )!”

它(tā )日(rì ),太(tài )子(zǐ )让(ràng )允(yǔn )曰(yuē ):“人(rén )亦(yì )当(dāng )知(zhī )机(jī )。吾(wú )欲(yù )为(wéi )卿(qīng )脱(tuō )死(sǐ ),既(jì )闻(wén )端(duān )绪(xù ),而(ér )卿(qīng )终(zhōng )不(bú )从(cóng ),激(jī )怒(nù )帝(dì )如(rú )此(cǐ )。每(měi )念(niàn )之(zhī ),使(shǐ )人(rén )心(xīn )悸(jì )。”允(yǔn )曰(yuē ):“夫(fū )史(shǐ )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )记(jì )人(rén )主(zhǔ )善(shàn )恶(è ),为(wéi )将(jiāng )来(lái )劝(quàn )戒(jiè ),故(gù )人(rén )主(zhǔ )有(yǒu )所(suǒ )畏(wèi )忌(jì ),慎(shèn )其(qí )举(jǔ )措(cuò )。崔(cuī )浩(hào )孤(gū )负(fù )圣(shèng )恩(ēn ),以(yǐ )私(sī )欲(yù )没(méi )其(qí )廉(lián )洁(jié ),爱(ài )憎(zēng )蔽(bì )其(qí )公(gōng )直(zhí ),此(cǐ )浩(hào )之(zhī )责(zé )也(yě )。至(zhì )于(yú )书(shū )朝(cháo )廷(tíng )起(qǐ )居(jū ),言(yán )国(guó )家(jiā )得(dé )失(shī ),此(cǐ )为(wéi )史(shǐ )之(zhī )大(dà )体(tǐ ),未(wèi )为(wéi )多(duō )违(wéi )。臣(chén )与(yǔ )浩(hào )实(shí )同(tóng )其(qí )事(shì ),死(sǐ )生(shēng )荣(róng )辱(rǔ ),义(yì )无(wú )独(dú )殊(shū )。诚(chéng )荷(hé )殿(diàn )下(xià )再(zài )造(zào )之(zhī )慈(cí ),违(wéi )心(xīn )苟(gǒu )免(miǎn ),非(fēi )臣(chén )所(suǒ )愿(yuàn )也(yě )。”太(tài )子(zǐ )动(dòng )容(róng )称(chēng )叹(tàn )。允(yǔn )退(tuì ),谓(wèi )人(rén )曰(yuē ):“我(wǒ )不(bú )奉(fèng )东(dōng )宫(gōng )指(zhǐ )导(dǎo )者(zhě ),恐(kǒng )负(fù )翟(zhái )黑(hēi )子(zǐ )故(gù )也(yě )。”

初(chū ),冀(jì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )崔(cuī )赜(zé ),武(wǔ )城(chéng )男(nán )崔(cuī )模(mó ),与(yǔ )浩(hào )同(tóng )宗(zōng )而(ér )别(bié )族(zú );浩(hào )常(cháng )轻(qīng )侮(wǔ )之(zhī ),由(yóu )是(shì )不(bú )睦(mù )。及(jí )浩(hào )诛(zhū ),二(èr )家(jiā )独(dú )得(dé )免(miǎn )。赜(zé ),逞(chěng )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

辛(xīn )丑(chǒu ),魏(wèi )主(zhǔ )北(běi )巡(xún )阴(yīn )山(shān )。魏(wèi )主(zhǔ )既(jì )诛(zhū )崔(cuī )浩(hào )而(ér )悔(huǐ )之(zhī ),会(huì )北(běi )部(bù )尚(shàng )书(shū )宣(xuān )城(chéng )公(gōng )李(lǐ )孝(xiào )伯(bó )病(bìng )笃(dǔ ),或(huò )传(chuán )已(yǐ )卒(zú ),魏(wèi )主(zhǔ )悼(dào )之(zhī )曰(yuē ):“李(lǐ )宣(xuān )城(chéng )可(kě )惜(xī )!”既(jì )而(ér )曰(yuē ):“朕(zhèn )失(shī )言(yán ),崔(cuī )司(sī )徒(tú )可(kě )惜(xī ),李(lǐ )宣(xuān )城(chéng )可(kě )哀(āi )!”孝(xiào )伯(bó ),顺(shùn )之(zhī )从(cóng )父(fù )弟(dì )也(yě ),自(zì )浩(hào )之(zhī )诛(zhū ),军(jūn )国(guó )谋(móu )议(yì )皆(jiē )出(chū )孝(xiào )伯(bó ),宠(chǒng )眷(juàn )亚(yà )于(yú )浩(hào )。

初(chū ),车(chē )师(shī )大(dà )帅(shuài )车(chē )伊(yī )洛(luò )世(shì )服(fú )于(yú )魏(wèi ),魏(wèi )拜(bài )伊(yī )洛(luò )平(píng )西(xī )将(jiāng )军(jūn ),封(fēng )前(qián )部(bù )王(wáng )。伊(yī )洛(luò )将(jiāng )入(rù )朝(cháo ),沮(jǔ )渠(qú )无(wú )讳(huì )断(duàn )其(qí )路(lù ),伊(yī )洛(luò )屡(lǚ )与(yǔ )无(wú )讳(huì )战(zhàn ),破(pò )之(zhī )。无(wú )讳(huì )卒(zú ),弟(dì )安(ān )周(zhōu )夺(duó )其(qí )子(zǐ )乾(qián )寿(shòu )兵(bīng ),伊(yī )洛(luò )遣(qiǎn )人(rén )说(shuō )乾(qián )寿(shòu ),乾(qián )寿(shòu )遂(suí )帅(shuài )其(qí )民(mín )五(wǔ )百(bǎi )馀(yú )家(jiā )奔(bēn )魏(wèi );伊(yī )洛(luò )又(yòu )说(shuō )李(lǐ )宝(bǎo )弟(dì )钦(qīn )等(děng )五(wǔ )十(shí )馀(yú )人(rén )下(xià )之(zhī ),皆(jiē )送(sòng )于(yú )魏(wèi )。伊(yī )洛(luò )西(xī )击(jī )焉(yān )耆(qí ),留(liú )其(qí )子(zǐ )歇(xiē )守(shǒu )城(chéng )。沮(jǔ )渠(qú )安(ān )周(zhōu )引(yǐn )柔(róu )然(rán )兵(bīng )间(jiān )道(dào )袭(xí )之(zhī ),攻(gōng )拔(bá )其(qí )城(chéng )。歇(xiē )走(zǒu )就(jiù )伊(yī )洛(luò ),共(gòng )收(shōu )馀(yú )众(zhòng ),保(bǎo )焉(yān )耆(qí )镇(zhèn ),遣(qiǎn )使(shǐ )上(shàng )书(shū )于(yú )魏(wèi )主(zhǔ ),言(yán ):“为(wéi )沮(jǔ )渠(qú )氏(shì )所(suǒ )攻(gōng ),首(shǒu )尾(wěi )八(bā )年(nián ),百(bǎi )姓(xìng )饥(jī )穷(qióng ),无(wú )以(yǐ )自(zì )存(cún )。臣(chén )今(jīn )弃(qì )国(guó )出(chū )奔(bēn ),得(dé )免(miǎn )者(zhě )才(cái )三(sān )分(fèn )之(zhī )一(yī ),已(yǐ )至(zhì )焉(yān )耆(qí )东(dōng )境(jìng ),乞(qǐ )垂(chuí )赈(zhèn )救(jiù )!”魏(wèi )主(zhǔ )诏(zhào )开(kāi )焉(yān )耆(qí )仓(cāng )以(yǐ )赈(zhèn )之(zhī )。

吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )王(wáng )慕(mù )利(lì )延(yán )为(wéi )魏(wèi )所(suǒ )逼(bī ),上(shàng )表(biǎo )求(qiú )入(rù )保(bǎo )越(yuè )巂(guī ),上(shàng )许(xǔ )之(zhī );慕(mù )利(lì )延(yán )竟(jìng )不(bú )至(zhì )。

上(shàng )欲(yù )伐(fá )魏(wèi ),丹(dān )杨(yáng )尹(yǐn )徐(xú )湛(zhàn )之(zhī )、吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )江(jiāng )湛(zhàn )、彭(péng )城(chéng )太(tài )守(shǒu )王(wáng )玄(xuán )谟(mó )等(děng )并(bìng )劝(quàn )之(zhī );左(zuǒ )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )康(kāng )祖(zǔ )以(yǐ )为(wéi )“岁(suì )月(yuè )已(yǐ )晚(wǎn ),请(qǐng )待(dài )明(míng )年(nián )。”上(shàng )曰(yuē ):“北(běi )方(fāng )苦(kǔ )虏(lǔ )虐(nuè )政(zhèng ),义(yì )徒(tú )并(bìng )起(qǐ )。顿(dùn )兵(bīng )一(yī )周(zhōu ),沮(jǔ )向(xiàng )义(yì )之(zhī )心(xīn ),不(bú )可(kě )。”

太(tài )子(zǐ )步(bù )兵(bīng )校(xiào )尉(wèi )沈(shěn )庆(qìng )之(zhī )谏(jiàn )曰(yuē ):“我(wǒ )步(bù )彼(bǐ )骑(qí ),其(qí )势(shì )不(bú )敌(dí )。檀(tán )道(dào )济(jì )再(zài )行(háng )无(wú )功(gōng ),到(dào )彦(yàn )之(zhī )失(shī )利(lì )而(ér )返(fǎn )。今(jīn )料(liào )王(wáng )玄(xuán )谟(mó )等(děng ),未(wèi )逾(yú )两(liǎng )将(jiāng ),六(liù )军(jūn )之(zhī )盛(shèng ),不(bú )过(guò )往(wǎng )时(shí ),恐(kǒng )重(zhòng )辱(rǔ )王(wáng )师(shī )。”上(shàng )曰(yuē ):“王(wáng )师(shī )再(zài )屈(qū ),别(bié )自(zì )有(yǒu )由(yóu ),道(dào )济(jì )美(měi )寇(kòu )自(zì )资(zī ),彦(yàn )之(zhī )中(zhōng )涂(tú )疾(jí )动(dòng )。虏(lǔ )所(suǒ )恃(shì )者(zhě )唯(wéi )马(mǎ );今(jīn )夏(xià )水(shuǐ )浩(hào )汗(hàn ),河(hé )道(dào )流(liú )通(tōng ),泛(fàn )舟(zhōu )北(běi )下(xià ),碻(qiāo )磝(áo )必(bì )走(zǒu ),滑(huá )台(tái )小(xiǎo )戍(shù ),易(yì )可(kě )覆(fù )拔(bá )。克(kè )此(cǐ )二(èr )城(chéng ),馆(guǎn )谷(gǔ )吊(diào )民(mín ),虎(hǔ )牢(láo )、洛(luò )阳(yáng ),自(zì )然(rán )不(bú )固(gù )。比(bǐ )及(jí )冬(dōng )初(chū ),城(chéng )守(shǒu )相(xiàng )接(jiē ),虏(lǔ )马(mǎ )过(guò )河(hé ),即(jí )成(chéng )擒(qín )也(yě )。”庆(qìng )之(zhī )又(yòu )固(gù )陈(chén )不(bú )可(kě )。上(shàng )使(shǐ )徐(xú )港(gǎng )之(zhī )、江(jiāng )湛(zhàn )难(nán )之(zhī )。庆(qìng )之(zhī )曰(yuē ):“治(zhì )国(guó )譬(pì )如(rú )治(zhì )家(jiā ),耕(gēng )当(dāng )问(wèn )奴(nú ),织(zhī )当(dāng )访(fǎng )婢(bì )。陛(bì )下(xià )今(jīn )欲(yù )伐(fá )国(guó ),而(ér )与(yǔ )白(bái )面(miàn )书(shū )生(shēng )辈(bèi )谋(móu )之(zhī ),事(shì )何(hé )由(yóu )济(jì )!”上(shàng )大(dà )笑(xiào )。太(tài )子(zǐ )劭(shào )及(jí )护(hù )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )萧(xiāo )思(sī )话(huà )亦(yì )谏(jiàn ),上(shàng )皆(jiē )不(bú )从(cóng )。

魏(wèi )主(zhǔ )闻(wén )上(shàng )将(jiāng )北(běi )伐(fá ),复(fù )与(yǔ )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“彼(bǐ )此(cǐ )和(hé )好(hǎo )日(rì )久(jiǔ ),而(ér )彼(bǐ )志(zhì )无(wú )厌(yàn ),诱(yòu )我(wǒ )边(biān )民(mín )。今(jīn )春(chūn )南(nán )巡(xún ),聊(liáo )省(shěng )我(wǒ )民(mín ),驱(qū )之(zhī )使(shǐ )还(hái )。今(jīn )闻(wén )彼(bǐ )欲(yù )自(zì )来(lái ),设(shè )能(néng )至(zhì )中(zhōng )山(shān )及(jí )桑(sāng )干(gàn )川(chuān ),随(suí )意(yì )而(ér )行(háng ),来(lái )亦(yì )不(bú )迎(yíng ),去(qù )亦(yì )不(bú )送(sòng )。若(ruò )厌(yàn )其(qí )区(qū )宇(yǔ )者(zhě ),可(kě )来(lái )平(píng )城(chéng )居(jū ),我(wǒ )亦(yì )往(wǎng )扬(yáng )州(zhōu ),相(xiàng )与(yǔ )易(yì )。彼(bǐ )年(nián )已(yǐ )五(wǔ )十(shí ),未(wèi )尝(cháng )出(chū )户(hù ),虽(suī )自(zì )力(lì )而(ér )来(lái ),如(rú )三(sān )岁(suì )婴(yīng )儿(ér ),与(yǔ )我(wǒ )鲜(xiān )卑(bēi )生(shēng )长(zhǎng )马(mǎ )上(shàng )者(zhě )果(guǒ )如(rú )何(hé )哉(zāi )!更(gèng )无(wú )馀(yú )物(wù )可(kě )以(yǐ )相(xiàng )与(yǔ ),今(jīn )送(sòng )猎(liè )马(mǎ )十(shí )二(èr )匹(pǐ )并(bìng )氈(zhān )、药(yào )等(děng )物(wù )。彼(bǐ )来(lái )道(dào )远(yuǎn ),马(mǎ )力(lì )不(bú )足(zú ),可(kě )乘(chéng );或(huò )不(bú )服(fú )水(shuǐ )土(tǔ ),药(yào )可(kě )自(zì )疗(liáo )也(yě )。”

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),庚(gēng )午(wǔ ),诏(zhào )曰(yuē ):“虏(lǔ )近(jìn )虽(suī )摧(cuī )挫(cuò ),兽(shòu )心(xīn )靡(mí )革(gé )。比(bǐ )得(dé )河(hé )朔(shuò )、秦(qín )、雍(yōng )华(huá )戎(róng )表(biǎo )疏(shū ),归(guī )诉(sù )困(kùn )棘(jí ),跂(qí )望(wàng )绥(suí )拯(zhěng ),潜(qián )相(xiàng )纠(jiū )结(jié )以(yǐ )候(hòu )王(wáng )师(shī );芮(ruì )芮(ruì )亦(yì )遣(qiǎn )间(jiān )使(shǐ )远(yuǎn )输(shū )诚(chéng )款(kuǎn ),誓(shì )为(wéi )掎(jǐ )角(jiǎo );经(jīng )略(luè )之(zhī )会(huì ),实(shí )在(zài )兹(zī )日(rì )。可(kě )遣(qiǎn )宁(níng )朔(shuò )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )玄(xuán )谟(mó )帅(shuài )太(tài )子(zǐ )步(bù )兵(bīng )校(xiào )尉(wèi )沈(shěn )庆(qìng )之(zhī )、镇(zhèn )军(jūn )咨(zī )议(yì )参(cān )军(jūn )申(shēn )坦(tǎn )水(shuǐ )军(jūn )入(rù )河(hé ),受(shòu )督(dū )于(yú )青(qīng )、冀(jì )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )萧(xiāo )斌(bīn );太(tài )子(zǐ )左(zuǒ )卫(wèi )率(lǜ )臧(zāng )质(zhì )、骁(xiāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )方(fāng )回(huí )径(jìng )造(zào )许(xǔ )、洛(luò );徐(xú )、兗(yǎn )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )武(wǔ )陵(líng )王(wáng )骏(jùn )、豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )南(nán )平(píng )王(wáng )铄(shuò )各(gè )勒(lè )所(suǒ )部(bù ),东(dōng )西(xī )齐(qí )举(jǔ );梁(liáng )、南(nán )、北(běi )秦(qín )三(sān )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )秀(xiù )之(zhī )震(zhèn )荡(dàng )汧(qiān )、陇(lǒng );太(tài )尉(wèi )江(jiāng )夏(xià )王(wáng )义(yì )恭(gōng )出(chū )次(cì )彭(péng )城(chéng ),为(wéi )众(zhòng )军(jūn )节(jiē )度(dù )。”坦(tǎn ),钟(zhōng )之(zhī )曾(céng )孙(sūn )也(yě )。

是(shì )时(shí )军(jūn )旅(lǚ )大(dà )起(qǐ ),王(wáng )公(gōng )、妃(fēi )主(zhǔ )及(jí )朝(cháo )士(shì )、牧(mù )守(shǒu ),下(xià )至(zhì )富(fù )民(mín ),各(gè )献(xiàn )金(jīn )帛(bó )、杂(zá )物(wù )以(yǐ )助(zhù )国(guó )用(yòng )。又(yòu )以(yǐ )兵(bīng )力(lì )不(bú )足(zú ),悉(xī )发(fā )青(qīng )、冀(jì )、徐(xú )、豫(yù )、二(èr )兗(yǎn )六(liù )州(zhōu )三(sān )五(wǔ )民(mín )丁(dīng ),倩(qiàn )使(shǐ )暂(zàn )行(háng ),符(fú )到(dào )十(shí )日(rì )装(zhuāng )束(shù );缘(yuán )江(jiāng )五(wǔ )郡(jùn )集(jí )广(guǎng )陵(líng ),缘(yuán )淮(huái )三(sān )郡(jùn )集(jí )盱(xū )眙(yí )。又(yòu )募(mù )中(zhōng )外(wài )有(yǒu )马(mǎ )步(bù )众(zhòng )艺(yì )武(wǔ )力(lì )之(zhī )士(shì )应(yīng )科(kē )者(zhě ),皆(jiē )加(jiā )厚(hòu )赏(shǎng )。有(yǒu )司(sī )又(yòu )奏(zòu )军(jūn )用(yòng )不(bú )充(chōng ),扬(yáng )、南(nán )徐(xú )、兗(yǎn )、江(jiāng )四(sì )州(zhōu )富(fù )民(mín )家(jiā )赀(zī )满(mǎn )五(wǔ )十(shí )万(wàn ),僧(sēng )尼(ní )满(mǎn )二(èr )十(shí )万(wàn ),并(bìng )四(sì )分(fèn )借(jiè )一(yī ),事(shì )息(xī )即(jí )还(hái )。

建(jiàn )武(wǔ )司(sī )马(mǎ )申(shēn )元(yuán )吉(jí )引(yǐn )兵(bīng )趋(qū )碻(qiāo )磝(áo )。乙(yǐ )亥(hài ),魏(wèi )济(jì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )买(mǎi )德(dé )弃(qì )城(chéng )走(zǒu )。萧(xiāo )斌(bīn )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )崔(cuī )猛(měng )攻(gōng )乐(lè )安(ān ),魏(wèi )青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )张(zhāng )淮(huái )之(zhī )亦(yì )弃(qì )城(chéng )走(zǒu )。斌(bīn )与(yǔ )沈(shěn )庆(qìng )之(zhī )留(liú )守(shǒu )碻(qiāo )磝(áo ),使(shǐ )王(wáng )玄(xuán )谟(mó )进(jìn )围(wéi )滑(huá )台(tái )。雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )随(suí )王(wáng )诞(dàn )遣(qiǎn )中(zhōng )兵(bīng )参(cān )军(jūn )柳(liǔ )元(yuán )景(jǐng )、振(zhèn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )尹(yǐn )显(xiǎn )祖(zǔ )、奋(fèn )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )曾(céng )方(fāng )平(píng )、建(jiàn )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )薛(xuē )安(ān )都(dōu )、略(luè )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )庞(páng )法(fǎ )起(qǐ )将(jiāng )兵(bīng )出(chū )弘(hóng )农(nóng )。后(hòu )军(jūn )外(wài )兵(bīng )参(cān )军(jūn )庞(páng )季(jì )明(míng ),年(nián )七(qī )十(shí )馀(yú ),自(zì )以(yǐ )关(guān )中(zhōng )豪(háo )右(yòu ),请(qǐng )入(rù )长(zhǎng )安(ān )招(zhāo )会(huì )夷(yí )、夏(xià ),诞(dàn )许(xǔ )之(zhī );乃(nǎi )自(zì )赀(zī )谷(gǔ )入(rù )卢(lú )氏(shì ),卢(lú )氏(shì )民(mín )赵(zhào )难(nán )纳(nà )之(zhī )。季(jì )明(míng )遂(suí )诱(yòu )说(shuō )士(shì )民(mín ),应(yīng )之(zhī )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng ),安(ān )都(dōu )等(děng )因(yīn )之(zhī ),自(zì )熊(xióng )耳(ěr )山(shān )出(chū );元(yuán )景(jǐng )引(yǐn )兵(bīng )继(jì )进(jìn )。豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )南(nán )平(píng )王(wáng )铄(shuò )遣(qiǎn )中(zhōng )兵(bīng )参(cān )军(jūn )胡(hú )盛(shèng )之(zhī )出(chū )汝(rǔ )南(nán ),梁(liáng )坦(tǎn )出(chū )上(shàng )蔡(cài )向(xiàng )长(zhǎng )社(shè )。魏(wèi )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )鲁(lǔ )爽(shuǎng )镇(zhèn )长(zhǎng )社(shè ),弃(qì )城(chéng )走(zǒu )。爽(shuǎng ),轨(guǐ )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。幢(zhuàng )主(zhǔ )王(wáng )阳(yáng )儿(ér )击(jī )魏(wèi )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )仆(pú )兰(lán ),破(pò )之(zhī ),仆(pú )兰(lán )奔(bēn )虎(hǔ )牢(láo );铄(shuò )又(yòu )遣(qiǎn )安(ān )蛮(mán )司(sī )马(mǎ )刘(liú )康(kāng )祖(zǔ )将(jiāng )兵(bīng )助(zhù )坦(tǎn ),进(jìn )逼(bī )虎(hǔ )牢(láo )。

魏(wèi )群(qún )臣(chén )初(chū )闻(wén )有(yǒu )宋(sòng )师(shī ),言(yán )于(yú )魏(wèi )主(zhǔ ),请(qǐng )遣(qiǎn )兵(bīng )救(jiù )缘(yuán )河(hé )谷(gǔ )帛(bó )。魏(wèi )主(zhǔ )曰(yuē ):“马(mǎ )今(jīn )未(wèi )肥(féi ),天(tiān )时(shí )尚(shàng )热(rè ),速(sù )出(chū )必(bì )无(wú )功(gōng )。若(ruò )兵(bīng )来(lái )不(bú )止(zhǐ ),且(qiě )还(hái )阴(yīn )山(shān )避(bì )之(zhī )。国(guó )人(rén )本(běn )著(zhe )羊(yáng )皮(pí )裤(kù ),何(hé )用(yòng )绵(mián )帛(bó )!展(zhǎn )至(zhì )十(shí )月(yuè ),吾(wú )无(wú )忧(yōu )矣(yǐ )。”

九(jiǔ )月(yuè ),辛(xīn )卯(mǎo ),魏(wèi )主(zhǔ )引(yǐn )兵(bīng )南(nán )救(jiù )滑(huá )台(tái ),命(mìng )太(tài )子(zǐ )晃(huǎng )屯(tún )漠(mò )南(nán )以(yǐ )备(bèi )柔(róu )然(rán ),吴(wú )王(wáng )余(yú )守(shǒu )平(píng )城(chéng )。庚(gēng )子(zǐ ),魏(wèi )发(fā )州(zhōu )郡(jùn )兵(bīng )五(wǔ )万(wàn )分(fèn )给(gěi )诸(zhū )军(jūn )。

王(wáng )玄(xuán )谟(mó )士(shì )众(zhòng )甚(shèn )盛(shèng ),器(qì )械(xiè )精(jīng )严(yán );而(ér )玄(xuán )谟(mó )贪(tān )愎(bì )好(hǎo )杀(shā )。初(chū )围(wéi )滑(huá )台(tái ),城(chéng )中(zhōng )多(duō )茅(máo )屋(wū ),众(zhòng )请(qǐng )以(yǐ )火(huǒ )箭(jiàn )烧(shāo )之(zhī )。玄(xuán )谟(mó )曰(yuē ):“彼(bǐ )吾(wú )财(cái )也(yě ),何(hé )遽(jù )烧(shāo )之(zhī )!”城(chéng )中(zhōng )即(jí )撤(chè )屋(wū )穴(xué )处(chù )。时(shí )河(hé )、洛(luò )之(zhī )民(mín )竞(jìng )出(chū )租(zū )谷(gǔ )、操(cāo )兵(bīng )来(lái )赴(fù )者(zhě )日(rì )以(yǐ )千(qiān )数(shù ),玄(xuán )谟(mó )不(bú )即(jí )其(qí )长(zhǎng )帅(shuài )而(ér )以(yǐ )配(pèi )私(sī )昵(nì );家(jiā )付(fù )匹(pǐ )布(bù ),责(zé )大(dà )梨(lí )八(bā )百(bǎi );由(yóu )是(shì )众(zhòng )心(xīn )失(shī )望(wàng )。攻(gōng )城(chéng )数(shù )月(yuè )不(bú )下(xià ),闻(wén )魏(wèi )救(jiù )将(jiāng )至(zhì ),众(zhòng )请(qǐng )发(fā )车(chē )为(wéi )营(yíng ),玄(xuán )谟(mó )不(bú )从(cóng )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),癸(guǐ )亥(hài ),魏(wèi )主(zhǔ )至(zhì )枋(fāng )头(tóu ),使(shǐ )关(guān )内(nèi )侯(hóu )代(dài )人(rén )陆(lù )真(zhēn )夜(yè )与(yǔ )数(shù )人(rén )犯(fàn )围(wéi ),潜(qián )入(rù )滑(huá )台(tái ),抚(fǔ )慰(wèi )城(chéng )中(zhōng ),且(qiě )登(dēng )城(chéng )视(shì )玄(xuán )谟(mó )营(yíng )曲(qǔ )折(shé )还(hái )报(bào )。乙(yǐ )丑(chǒu ),魏(wèi )主(zhǔ )渡(dù )河(hé ),众(zhòng )号(hào )百(bǎi )万(wàn ),鞞(bì )鼓(gǔ )之(zhī )声(shēng ),震(zhèn )动(dòng )天(tiān )地(dì );玄(xuán )谟(mó )惧(jù ),退(tuì )走(zǒu )。魏(wèi )人(rén )追(zhuī )击(jī )之(zhī ),死(sǐ )者(zhě )万(wàn )馀(yú )人(rén ),麾(huī )下(xià )散(sàn )亡(wáng )略(luè )尽(jìn ),委(wěi )弃(qì )军(jūn )资(zī )器(qì )械(xiè )山(shān )积(jī )。

先(xiān )是(shì ),玄(xuán )谟(mó )遣(qiǎn )钟(zhōng )离(lí )太(tài )守(shǒu )垣(yuán )护(hù )下(xià )以(yǐ )百(bǎi )舸(gě )为(wéi )前(qián )锋(fēng ),据(jù )石(shí )济(jì ),在(zài )滑(huá )台(tái )西(xī )南(nán )百(bǎi )二(èr )十(shí )里(lǐ )。护(hù )之(zhī )闻(wén )魏(wèi )兵(bīng )将(jiāng )至(zhì ),驰(chí )书(shū )劝(quàn )玄(xuán )谟(mó )急(jí )攻(gōng )曰(yuē ):“昔(xī )武(wǔ )皇(huáng )攻(gōng )广(guǎng )固(gù ),死(sǐ )没(méi )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng )。况(kuàng )今(jīn )事(shì )迫(pò )于(yú )曩(nǎng )日(rì ),岂(qǐ )得(dé )计(jì )士(shì )众(zhòng )伤(shāng )疲(pí )!愿(yuàn )以(yǐ )屠(tú )城(chéng )为(wéi )急(jí )。”玄(xuán )谟(mó )不(bú )从(cóng )。及(jí )玄(xuán )谟(mó )败(bài )退(tuì ),不(bú )暇(xiá )报(bào )护(hù )之(zhī )。魏(wèi )人(rén )以(yǐ )所(suǒ )得(dé )玄(xuán )谟(mó )战(zhàn )舰(jiàn ),连(lián )以(yǐ )铁(tiě )锁(suǒ )三(sān )重(zhòng ),断(duàn )河(hé )以(yǐ )绝(jué )护(hù )之(zhī )还(hái )路(lù )。河(hé )水(shuǐ )迅(xùn )急(jí ),护(hù )之(zhī )中(zhōng )流(liú )而(ér )下(xià )。每(měi )至(zhì )铁(tiě )锁(suǒ ),以(yǐ )长(zhǎng )柯(kē )斧(fǔ )断(duàn )之(zhī ),魏(wèi )不(bú )能(néng )禁(jìn );唯(wéi )失(shī )一(yī )舸(gě ),馀(yú )皆(jiē )完(wán )备(bèi )而(ér )返(fǎn )。

萧(xiāo )斌(bīn )遣(qiǎn )沈(shěn )庆(qìng )之(zhī )将(jiāng )五(wǔ )千(qiān )人(rén )救(jiù )玄(xuán )谟(mó ),庆(qìng )之(zhī )曰(yuē ):“玄(xuán )谟(mó )士(shì )众(zhòng )疲(pí )老(lǎo ),寇(kòu )虏(lǔ )已(yǐ )逼(bī ),得(dé )数(shù )万(wàn )人(rén )乃(nǎi )可(kě )进(jìn )。小(xiǎo )军(jūn )轻(qīng )往(wǎng ),无(wú )益(yì )也(yě )。”斌(bīn )固(gù )遣(qiǎn )之(zhī )。会(huì )玄(xuán )谟(mó )遁(dùn )还(hái ),斌(bīn )将(jiāng )斩(zhǎn )之(zhī ),庆(qìng )之(zhī )固(gù )谏(jiàn )曰(yuē ):“佛(fó )狸(lí )威(wēi )震(zhèn )天(tiān )下(xià ),控(kòng )弦(xián )百(bǎi )万(wàn ),岂(qǐ )玄(xuán )谟(mó )所(suǒ )能(néng )当(dāng )!且(qiě )杀(shā )战(zhàn )将(jiāng )以(yǐ )自(zì )弱(ruò ),非(fēi )良(liáng )计(jì )也(yě )。”斌(bīn )乃(nǎi )止(zhǐ )。

斌(bīn )欲(yù )固(gù )守(shǒu )碻(qiāo )磝(áo ),庆(qìng )之(zhī )曰(yuē ):“今(jīn )青(qīng )、冀(jì )虚(xū )弱(ruò ),而(ér )坐(zuò )守(shǒu )穷(qióng )城(chéng ),若(ruò )虏(lǔ )众(zhòng )东(dōng )过(guò ),清(qīng )东(dōng )非(fēi )国(guó )家(jiā )有(yǒu )也(yě )。碻(qiāo )敖(áo )磝(áo )孤(gū )绝(jué ),复(fù )作(zuò )未(wèi )修(xiū )之(zhī )滑(huá )台(tái )耳(ěr )。”会(huì )诏(zhào )使(shǐ )至(zhì ),不(bú )听(tīng )斌(bīn )等(děng )退(tuì )师(shī )。斌(bīn )复(fù )召(zhào )诸(zhū )将(jiāng )议(yì )之(zhī ),江(jiāng )并(bìng )谓(wèi )宜(yí )留(liú )。庆(qìng )之(zhī )曰(yuē ):“阃(kǔn )外(wài )之(zhī )事(shì ),将(jiāng )军(jūn )得(dé )以(yǐ )专(zhuān )之(zhī )。诏(zhào )从(cóng )远(yuǎn )来(lái ),不(bú )知(zhī )事(shì )势(shì )。节(jiē )下(xià )有(yǒu )一(yī )范(fàn )增(zēng )不(bú )能(néng )用(yòng ),空(kōng )议(yì )何(hé )施(shī )!”斌(bīn )及(jí )坐(zuò )者(zhě )并(bìng )笑(xiào )曰(yuē ):“沈(shěn )公(gōng )乃(nǎi )更(gèng )学(xué )问(wèn )!”庆(qìng )之(zhī )厉(lì )声(shēng )曰(yuē ):“众(zhòng )人(rén )虽(suī )知(zhī )古(gǔ )今(jīn ),不(bú )如(rú )下(xià )官(guān )耳(ěr )学(xué )也(yě )。”斌(bīn )乃(nǎi )使(shǐ )王(wáng )玄(xuán )谟(mó )戍(shù )碻(qiāo )磝(áo )申(shēn )坦(tǎn ),垣(yuán )护(hù )之(zhī )据(jù )清(qīng )口(kǒu ),自(zì )帅(shuài )诸(zhū )军(jūn )还(hái )历(lì )城(chéng )。

闰(rùn )月(yuè ),庞(páng )法(fǎ )起(qǐ )等(děng )诸(zhū )军(jūn )入(rù )卢(lú )氏(shì ),斩(zhǎn )县(xiàn )令(lìng )李(lǐ )封(fēng ),以(yǐ )赵(zhào )难(nán )为(wéi )卢(lú )氏(shì )令(lìng ),使(shǐ )帅(shuài )其(qí )众(zhòng )为(wéi )乡(xiāng )导(dǎo )。柳(liǔ )元(yuán )景(jǐng )自(zì )百(bǎi )丈(zhàng )崖(yá )从(cóng )诸(zhū )军(jūn )于(yú )卢(lú )氏(shì )。法(fǎ )起(qǐ )等(děng )进(jìn )攻(gōng )弘(hóng )农(nóng ),辛(xīn )未(wèi ),拔(bá )之(zhī ),擒(qín )魏(wèi )弘(hóng )农(nóng )太(tài )守(shǒu )李(lǐ )初(chū )古(gǔ )拔(bá )。薛(xuē )安(ān )都(dōu )留(liú )屯(tún )弘(hóng )农(nóng )。丙(bǐng )戌(xū ),庞(páng )法(fǎ )起(qǐ )进(jìn )向(xiàng )潼(tóng )关(guān )。

魏(wèi )主(zhǔ )命(mìng )诸(zhū )将(jiāng )分(fèn )道(dào )并(bìng )进(jìn ):永(yǒng )昌(chāng )王(wáng )仁(rén )自(zì )洛(luò )阳(yáng )趋(qū )寿(shòu )阳(yáng ),尚(shàng )书(shū )长(zhǎng )孙(sūn )真(zhēn )趣(qù )马(mǎ )头(tóu ),楚(chǔ )王(wáng )建(jiàn )趣(qù )钟(zhōng )离(lí ),高(gāo )凉(liáng )王(wáng )那(nà )自(zì )青(qīng )州(zhōu )趣(qù )下(xià )邳(pī ),魏(wèi )主(zhǔ )自(zì )东(dōng )平(píng )趣(qù )邹(zōu )山(shān )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),辛(xīn )卯(mǎo ),魏(wèi )主(zhǔ )至(zhì )邹(zōu )山(shān ),鲁(lǔ )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )崔(cuī )邪(xié )利(lì )为(wéi )魏(wèi )所(suǒ )擒(qín )。魏(wèi )主(zhǔ )见(jiàn )秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )石(shí )刻(kè ),使(shǐ )人(rén )排(pái )而(ér )仆(pú )之(zhī ),以(yǐ )太(tài )牢(láo )祠(cí )孔(kǒng )子(zǐ )。

楚(chǔ )王(wáng )建(jiàn )自(zì )清(qīng )西(xī )进(jìn ),屯(tún )萧(xiāo )城(chéng );步(bù )尼(ní )公(gōng )自(zì )清(qīng )东(dōng )进(jìn ),屯(tún )留(liú )城(chéng )。武(wǔ )陵(líng )王(wáng )骏(jùn )遣(qiǎn )参(cān )军(jūn )马(mǎ )文(wén )恭(gōng )将(jiāng )兵(bīng )向(xiàng )萧(xiāo )城(chéng ),江(jiāng )夏(xià )王(wáng )义(yì )恭(gōng )遣(qiǎn )军(jūn )主(zhǔ )嵇(jī )玄(xuán )敬(jìng )将(jiāng )兵(bīng )向(xiàng )留(liú )城(chéng )。文(wén )恭(gōng )为(wéi )魏(wèi )所(suǒ )败(bài )。步(bù )尼(ní )公(gōng )遇(yù )玄(xuán )敬(jìng ),引(yǐn )兵(bīng )趣(qù )苞(bāo )桥(qiáo ),欲(yù )渡(dù )清(qīng )西(xī );沛(pèi )县(xiàn )民(mín )烧(shāo )苞(bāo )桥(qiáo ),夜(yè )于(yú )林(lín )中(zhōng )击(jī )鼓(gǔ ),魏(wèi )以(yǐ )为(wéi )宋(sòng )兵(bīng )大(dà )至(zhì ),争(zhēng )渡(dù )苞(bāo )水(shuǐ ),溺(nì )死(sǐ )者(zhě )殆(dài )半(bàn )。

诏(zhào )以(yǐ )柳(liǔ )元(yuán )景(jǐng )为(wéi )弘(hóng )农(nóng )太(tài )守(shǒu )。元(yuán )景(jǐng )使(shǐ )薛(xuē )安(ān )都(dōu )、尹(yǐn )显(xiǎn )祖(zǔ )先(xiān )引(yǐn )兵(bīng )就(jiù )庞(páng )法(fǎ )起(qǐ )等(děng )于(yú )陕(shǎn ),元(yuán )景(jǐng )于(yú )后(hòu )督(dū )租(zū )。陕(shǎn )城(chéng )险(xiǎn )固(gù ),诸(zhū )军(jūn )攻(gōng )之(zhī )不(bú )拔(bá )。魏(wèi )洛(luò )州(zhōu )刺(cì )吏(lì )张(zhāng )是(shì )连(lián )提(tí )帅(shuài )众(zhòng )二(èr )万(wàn )度(dù )崤(xiáo )救(jiù )陕(shǎn ),安(ān )都(dōu )等(děng )与(yǔ )战(zhàn )于(yú )城(chéng )南(nán ),魏(wèi )人(rén )纵(zòng )突(tū )骑(qí ),诸(zhū )军(jūn )不(bú )能(néng )敌(dí );安(ān )都(dōu )怒(nù ),脱(tuō )兜(dōu )鍪(móu ),解(jiě )铠(kǎi ),唯(wéi )著(zhe )绛(jiàng )纳(nà )两(liǎng )当(dāng )衫(shān ),马(mǎ )亦(yì )去(qù )具(jù )装(zhuāng ),瞋(tián )目(mù )横(héng )矛(máo ),单(dān )骑(qí )突(tū )陈(chén );所(suǒ )向(xiàng )无(wú )前(qián ),魏(wèi )人(rén )夹(jiá )射(shè )不(bú )能(néng )中(zhōng )。如(rú )是(shì )数(shù )四(sì ),杀(shā )伤(shāng )不(bú )可(kě )胜(shèng )数(shù )。会(huì )日(rì )暮(mù ),别(bié )将(jiāng )鲁(lǔ )元(yuán )保(bǎo )引(yǐn )兵(bīng )自(zì )函(hán )谷(gǔ )关(guān )至(zhì ),魏(wèi )兵(bīng )乃(nǎi )退(tuì )。元(yuán )景(jǐng )遣(qiǎn )军(jūn )副(fù )柳(liǔ )元(yuán )怙(hù )将(jiāng )步(bù )骑(qí )二(èr )千(qiān )救(jiù )安(ān )都(dōu )等(děng ),夜(yè )至(zhì ),魏(wèi )人(rén )不(bú )之(zhī )知(zhī )。明(míng )日(rì ),安(ān )都(dōu )等(děng )陈(chén )于(yú )城(chéng )西(xī )南(nán )。曾(céng )方(fāng )平(píng )谓(wèi )安(ān )都(dōu )曰(yuē ):“今(jīn )勍(qíng )敌(dí )在(zài )前(qián ),坚(jiān )城(chéng )在(zài )后(hòu ),是(shì )吾(wú )取(qǔ )死(sǐ )之(zhī )日(rì )。卿(qīng )若(ruò )不(bú )进(jìn ),我(wǒ )当(dāng )斩(zhǎn )卿(qīng );我(wǒ )若(ruò )不(bú )进(jìn ),卿(qīng )斩(zhǎn )我(wǒ )也(yě )!”安(ān )都(dōu )曰(yuē ):“善(shàn ),卿(qīng )言(yán )是(shì )也(yě )!”遂(suí )合(hé )战(zhàn )。元(yuán )怙(hù )引(yǐn )兵(bīng )自(zì )南(nán )门(mén )鼓(gǔ )噪(zào )直(zhí )出(chū ),旌(jīng )旗(qí )甚(shèn )盛(shèng ),魏(wèi )众(zhòng )惊(jīng )骇(hài )。安(ān )都(dōu )挺(tǐng )身(shēn )奋(fèn )击(jī ),流(liú )血(xuè )凝(níng )肘(zhǒu ),矛(máo )折(shé ),易(yì )之(zhī )更(gèng )入(rù ),诸(zhū )军(jūn )齐(qí )奋(fèn )。自(zì )旦(dàn )至(zhì )日(rì )昃(zè ),魏(wèi )众(zhòng )大(dà )溃(kuì ),斩(zhǎn )张(zhāng )是(shì )连(lián )提(tí )及(jí )将(jiāng )卒(zú )三(sān )千(qiān )馀(yú )级(jí )。其(qí )馀(yú )赴(fù )河(hé )堑(qiàn )死(sǐ )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng ),生(shēng )降(jiàng )二(èr )千(qiān )馀(yú )人(rén )。明(míng )日(rì ),元(yuán )景(jǐng )至(zhì ),让(ràng )降(jiàng )者(zhě )曰(yuē ):“汝(rǔ )辈(bèi )本(běn )中(zhōng )国(guó )民(mín ),今(jīn )为(wéi )虏(lǔ )尽(jìn )力(lì ),力(lì )屈(qū )乃(nǎi )降(jiàng ),何(hé )也(yě )?”皆(jiē )曰(yuē ):““虏(lǔ )驱(qū )民(mín )使(shǐ )战(zhàn ),后(hòu )出(chū )者(zhě )灭(miè )族(zú ),以(yǐ )骑(qí )蹙(cù )步(bù ),未(wèi )战(zhàn )先(xiān )死(sǐ ),此(cǐ )将(jiāng )军(jūn )所(suǒ )亲(qīn )见(jiàn )也(yě )。”诸(zhū )将(jiāng )欲(yù )尽(jìn )杀(shā )之(zhī ),元(yuán )景(jǐng )曰(yuē ):“今(jīn )王(wáng )旗(qí )北(běi )指(zhǐ ),当(dāng )令(lìng )仁(rén )声(shēng )先(xiān )路(lù )。”尽(jìn )释(shì )而(ér )遣(qiǎn )之(zhī ),皆(jiē )称(chēng )万(wàn )岁(suì )而(ér )去(qù )。甲(jiǎ )午(wǔ ),克(kè )陕(shǎn )城(chéng )。

庞(páng )法(fǎ )起(qǐ )等(děng )进(jìn )攻(gōng )潼(tóng )关(guān ),魏(wèi )戍(shù )主(zhǔ )娄(lóu )须(xū )弃(qì )城(chéng )走(zǒu ),法(fǎ )起(qǐ )等(děng )据(jù )之(zhī )。关(guān )中(zhōng )豪(háo )桀(jié )所(suǒ )在(zài )蜂(fēng )起(qǐ ),及(jí )四(sì )山(shān )羌(qiāng )、胡(hú )皆(jiē )来(lái )送(sòng )款(kuǎn )。

上(shàng )以(yǐ )王(wáng )玄(xuán )谟(mó )败(bài )退(tuì ),魏(wèi )兵(bīng )深(shēn )入(rù ),柳(liǔ )元(yuán )景(jǐng )等(děng )不(bú )宜(yí )独(dú )进(jìn ),皆(jiē )召(zhào )还(hái )。元(yuán )景(jǐng )使(shǐ )薛(xuē )安(ān )都(dōu )断(duàn )后(hòu ),引(yǐn )兵(bīng )归(guī )襄(xiāng )阳(yáng )。诏(zhào )以(yǐ )元(yuán )景(jǐng )为(wéi )襄(xiāng )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )。

魏(wèi )永(yǒng )昌(chāng )王(wáng )仁(rén )攻(gōng )悬(xuán )瓠(hù )、项(xiàng )城(chéng ),拔(bá )之(zhī )。帝(dì )恐(kǒng )魏(wèi )兵(bīng )至(zhì )寿(shòu )阳(yáng ),召(zhào )刘(liú )康(kāng )祖(zǔ )使(shǐ )还(hái )。癸(guǐ )卯(mǎo ),仁(rén )将(jiāng )八(bā )万(wàn )骑(qí )追(zhuī )及(jí )康(kāng )祖(zǔ )于(yú )尉(wèi )武(wǔ )。康(kāng )祖(zǔ )有(yǒu )众(zhòng )八(bā )千(qiān )人(rén ),军(jūn )副(fù )胡(hú )盛(shèng )之(zhī )欲(yù )依(yī )山(shān )险(xiǎn )间(jiān )行(háng )取(qǔ )至(zhì ),康(kāng )祖(zǔ )怒(nù )曰(yuē ):“临(lín )河(hé )求(qiú )敌(dí ),遂(suí )无(wú )所(suǒ )见(jiàn );幸(xìng )其(qí )自(zì )送(sòng ),奈(nài )何(hé )避(bì )之(zhī )!”乃(nǎi )结(jié )车(chē )营(yíng )而(ér )进(jìn ),下(xià )令(lìng )军(jūn )中(zhōng )曰(yuē ):“顾(gù )望(wàng )者(zhě )斩(zhǎn )首(shǒu ),转(zhuǎn )步(bù )者(zhě )斩(zhǎn )足(zú )!”魏(wèi )人(rén )四(sì )面(miàn )攻(gōng )之(zhī ),将(jiāng )士(shì )皆(jiē )殊(shū )死(sǐ )战(zhàn )。自(zì )旦(dàn )至(zhì )晡(bū ),杀(shā )魏(wèi )兵(bīng )万(wàn )馀(yú )人(rén ),流(liú )血(xuè )没(méi )踝(huái ),康(kāng )祖(zǔ )身(shēn )被(bèi )十(shí )创(chuàng ),意(yì )气(qì )弥(mí )厉(lì )。魏(wèi )分(fèn )其(qí )众(zhòng )为(wéi )三(sān ),且(qiě )休(xiū )且(qiě )战(zhàn )。会(huì )日(rì )暮(mù )风(fēng )急(jí ),魏(wèi )以(yǐ )骑(qí )负(fù )草(cǎo )烧(shāo )车(chē )营(yíng ),康(kāng )祖(zǔ )随(suí )补(bǔ )其(qí )阙(què )。有(yǒu )流(liú )矢(shǐ )贯(guàn )康(kāng )祖(zǔ )颈(jǐng ),坠(zhuì )马(mǎ )死(sǐ ),馀(yú )众(zhòng )不(bú )能(néng )战(zhàn ),遂(suí )溃(kuì ),魏(wèi )人(rén )掩(yǎn )杀(shā )殆(dài )尽(jìn )。

南(nán )平(píng )王(wáng )铄(shuò )使(shǐ )左(zuǒ )军(jūn )行(háng )参(cān )军(jūn )王(wáng )罗(luó )汉(hàn )以(yǐ )三(sān )百(bǎi )人(rén )戍(shù )尉(wèi )武(wǔ )。魏(wèi )兵(bīng )至(zhì ),众(zhòng )欲(yù )南(nán )依(yī )卑(bēi )林(lín )以(yǐ )自(zì )固(gù ),罗(luó )汉(hàn )以(yǐ )受(shòu )命(mìng )居(jū )此(cǐ ),不(bú )去(qù )。魏(wèi )人(rén )攻(gōng )而(ér )擒(qín )之(zhī ),锁(suǒ )其(qí )颈(jǐng ),使(shǐ )三(sān )郎(láng )将(jiāng )掌(zhǎng )之(zhī );罗(luó )汉(hàn )夜(yè )断(duàn )三(sān )郎(láng )将(jiāng )首(shǒu ),抱(bào )锁(suǒ )亡(wáng )奔(bēn )盱(xū )眙(yí )。

魏(wèi )永(yǒng )昌(chāng )王(wáng )仁(rén )进(jìn )逼(bī )寿(shòu )阳(yáng ),焚(fén )掠(luě )马(mǎ )头(tóu )、钟(zhōng )离(lí ),南(nán )平(píng )王(wáng )铄(shuò )婴(yīng )城(chéng )固(gù )守(shǒu )。

魏(wèi )军(jūn )在(zài )萧(xiāo )城(chéng ),支(zhī )彭(péng )城(chéng )十(shí )馀(yú )里(lǐ )。彭(péng )城(chéng )兵(bīng )虽(suī )多(duō ),而(ér )食(shí )少(shǎo ),太(tài )尉(wèi )江(jiāng )夏(xià )王(wáng )义(yì )恭(gōng )欲(yù )弃(qì )彭(péng )城(chéng )南(nán )归(guī )。安(ān )北(běi )中(zhōng )兵(bīng )参(cān )军(jūn )沈(shěn )庆(qìng )之(zhī )以(yǐ )为(wéi )历(lì )城(chéng )兵(bīng )少(shǎo )食(shí )多(duō ),欲(yù )为(wéi )函(hán )箱(xiāng )车(chē )陈(chén ),以(yǐ )精(jīng )兵(bīng )为(wéi )外(wài )翼(yì ),奉(fèng )二(èr )王(wáng )及(jí )妃(fēi )女(nǚ )直(zhí )趋(qū )历(lì )城(chéng );分(fèn )兵(bīng )配(pèi )护(hù )军(jūn )萧(xiāo )思(sī )话(huà ),使(shǐ )留(liú )守(shǒu )彭(péng )城(chéng )。太(tài )尉(wèi )长(zhǎng )史(shǐ )何(hé )勖(xù )欲(yù )席(xí )卷(juàn )奔(bēn )郁(yù )洲(zhōu ),自(zì )海(hǎi )道(dào )还(hái )京(jīng )师(shī )。义(yì )恭(gōng )去(qù )意(yì )已(yǐ )判(pàn )。唯(wéi )二(èr )议(yì )弥(mí )日(rì )未(wèi )决(jué )。安(ān )北(běi )长(zhǎng )史(shǐ )沛(pèi )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )张(zhāng )畅(chàng )曰(yuē ):“若(ruò )历(lì )城(chéng )、郁(yù )洲(zhōu )有(yǒu )可(kě )至(zhì )之(zhī )理(lǐ ),下(xià )官(guān )敢(gǎn )不(bú )高(gāo )赞(zàn )!今(jīn )城(chéng )中(zhōng )乏(fá )食(shí ),百(bǎi )姓(xìng )咸(xián )有(yǒu )走(zǒu )志(zhì ),但(dàn )以(yǐ )关(guān )扃(jiōng )严(yán )固(gù ),欲(yù )去(qù )莫(mò )从(cóng )耳(ěr )。一(yī )旦(dàn )动(dòng )足(zú ),则(zé )各(gè )自(zì )逃(táo )散(sàn ),欲(yù )至(zhì )所(suǒ )在(zài ),何(hé )由(yóu )可(kě )得(dé )!今(jīn )军(jūn )食(shí )是(shì )寡(guǎ ),朝(cháo )夕(xī )犹(yóu )未(wèi )窘(jiǒng )罄(qìng );岂(qǐ )有(yǒu )舍(shě )万(wàn )安(ān )之(zhī )术(shù )而(ér )就(jiù )危(wēi )亡(wáng )之(zhī )道(dào )?若(ruò )此(cǐ )计(jì )必(bì )行(háng ),下(xià )官(guān )请(qǐng )以(yǐ )颈(jǐng )血(xuè )污(wū )公(gōng )马(mǎ )蹄(tí )。”武(wǔ )陵(líng )王(wáng )骏(jùn )谓(wèi )义(yì )恭(gōng )曰(yuē ):“阿(ā )父(fù )既(jì )为(wéi )总(zǒng )统(tǒng ),去(qù )留(liú )非(fēi )所(suǒ )敢(gǎn )干(gàn ),道(dào )民(mín )忝(tiǎn )为(wéi )城(chéng )主(zhǔ ),而(ér )委(wěi )镇(zhèn )奔(bēn )逃(táo ),实(shí )无(wú )颜(yán )复(fù )奉(fèng )朝(cháo )廷(tíng )。必(bì )与(yǔ )此(cǐ )城(chéng )共(gòng )其(qí )存(cún )没(méi ),张(zhāng )长(zhǎng )史(shǐ )言(yán )不(bú )可(kě )异(yì )也(yě )。”义(yì )恭(gōng )乃(nǎi )止(zhǐ )。

壬(rén )子(zǐ ),魏(wèi )主(zhǔ )至(zhì )彭(péng )城(chéng ),立(lì )氈(zhān )屋(wū )于(yú )戏(xì )马(mǎ )台(tái )以(yǐ )望(wàng )城(chéng )中(zhōng )。

马(mǎ )文(wén )恭(gōng )之(zhī )败(bài )也(yě ),队(duì )主(zhǔ )蒯(kuǎi )应(yīng )没(méi )于(yú )魏(wèi )。魏(wèi )主(zhǔ )遣(qiǎn )应(yīng )至(zhì )小(xiǎo )市(shì )门(mén )求(qiú )酒(jiǔ )及(jí )甘(gān )蔗(zhè );武(wǔ )陵(líng )王(wáng )骏(jùn )与(yǔ )之(zhī ),仍(réng )就(jiù )求(qiú )橐(tuó )驼(tuó )。明(míng )日(rì ),魏(wèi )主(zhǔ )使(shǐ )尚(shàng )书(shū )李(lǐ )孝(xiào )伯(bó )至(zhì )南(nán )门(mén ),饷(xiǎng )义(yì )恭(gōng )貂(diāo )裘(qiú ),饷(xiǎng )骏(jùn )橐(tuó )驼(tuó )及(jí )骡(luó ),且(qiě )曰(yuē ):“魏(wèi )主(zhǔ )致(zhì )意(yì )安(ān )北(běi ),可(kě )暂(zàn )出(chū )见(jiàn )我(wǒ );我(wǒ )亦(yì )不(bú )攻(gōng )此(cǐ )城(chéng ),何(hé )为(wéi )劳(láo )苦(kǔ )将(jiāng )士(shì ),备(bèi )守(shǒu )如(rú )此(cǐ )!”骏(jùn )使(shǐ )张(zhāng )畅(chàng )开(kāi )门(mén )出(chū )见(jiàn )之(zhī ),曰(yuē ):“安(ān )北(běi )致(zhì )意(yì )魏(wèi )主(zhǔ ),常(cháng )迟(chí )面(miàn )写(xiě ),但(dàn )以(yǐ )人(rén )臣(chén )无(wú )境(jìng )外(wài )之(zhī )交(jiāo ),恨(hèn )不(bú )暂(zàn )悉(xī )。备(bèi )守(shǒu )乃(nǎi )边(biān )镇(zhèn )之(zhī )常(cháng ),悦(yuè )以(yǐ )使(shǐ )之(zhī ),则(zé )劳(láo )而(ér )无(wú )怨(yuàn )耳(ěr )。”魏(wèi )主(zhǔ )求(qiú )甘(gān )橘(jú )及(jí )借(jiè )博(bó )具(jù ),皆(jiē )与(yǔ )之(zhī );复(fù )饷(xiǎng )氈(zhān )及(jí )九(jiǔ )种(zhǒng )盐(yán )胡(hú )豉(chǐ )。又(yòu )借(jiè )乐(lè )器(qì ),义(yì )恭(gōng )应(yīng )之(zhī )曰(yuē ):“受(shòu )任(rèn )戎(róng )行(háng ),不(bú )赍(jī )乐(lè )具(jù )。”孝(xiào )伯(bó )问(wèn )畅(chàng ):“何(hé )为(wéi )匆(cōng )匆(cōng )闭(bì )门(mén )绝(jué )桥(qiáo )?”畅(chàng )曰(yuē ):“二(èr )王(wáng )以(yǐ )魏(wèi )主(zhǔ )营(yíng )垒(lěi )未(wèi )立(lì ),将(jiāng )士(shì )疲(pí )劳(láo )。此(cǐ )精(jīng )甲(jiǎ )十(shí )万(wàn ),恐(kǒng )轻(qīng )相(xiàng )陵(líng )践(jiàn ),故(gù )闭(bì )城(chéng )耳(ěr )。待(dài )休(xiū )息(xī )士(shì )马(mǎ ),然(rán )后(hòu )共(gòng )治(zhì )战(zhàn )场(chǎng ),刻(kè )日(rì )交(jiāo )戏(xì )。”孝(xiào )伯(bó )曰(yuē ):“宾(bīn )有(yǒu )礼(lǐ ),主(zhǔ )则(zé )择(zé )之(zhī )。”畅(chàng )曰(yuē ):“昨(zuó )见(jiàn )众(zhòng )宾(bīn )至(zhì )门(mén ),未(wèi )为(wéi )有(yǒu )礼(lǐ )。”魏(wèi )主(zhǔ )使(shǐ )人(rén )来(lái )言(yán )曰(yuē ):“致(zhì )意(yì )太(tài )尉(wèi )、安(ān )北(běi ),何(hé )不(bú )遣(qiǎn )人(rén )来(lái )至(zhì )我(wǒ )所(suǒ )?彼(bǐ )此(cǐ )之(zhī )情(qíng ),虽(suī )不(bú )可(kě )尽(jìn )。要(yào )须(xū )见(jiàn )我(wǒ )小(xiǎo )大(dà ),知(zhī )我(wǒ )老(lǎo )小(xiǎo ),观(guān )我(wǒ )为(wéi )人(rén )。若(ruò )诸(zhū )佐(zuǒ )不(bú )可(kě )遣(qiǎn ),亦(yì )可(kě )使(shǐ )僮(tóng )幹(gàn )来(lái )。”畅(chàng )以(yǐ )二(èr )王(wáng )命(mìng )对(duì )曰(yuē ):“魏(wèi )主(zhǔ )形(xíng )状(zhuàng )才(cái )力(lì ),久(jiǔ )为(wéi )来(lái )往(wǎng )所(suǒ )具(jù )。李(lǐ )尚(shàng )书(shū )亲(qīn )自(zì )衔(xián )命(mìng ),不(bú )患(huàn )彼(bǐ )此(cǐ )不(bú )尽(jìn ),故(gù )不(bú )复(fù )遣(qiǎn )使(shǐ )。”孝(xiào )伯(bó )又(yòu )曰(yuē ):“王(wáng )玄(xuán )谟(mó )亦(yì )常(cháng )才(cái )耳(ěr ),南(nán )国(guó )何(hé )意(yì )作(zuò )如(rú )此(cǐ )任(rèn )使(shǐ ),以(yǐ )致(zhì )奔(bēn )败(bài )?自(zì )入(rù )此(cǐ )境(jìng )七(qī )百(bǎi )馀(yú )里(lǐ ),主(zhǔ )人(rén )竟(jìng )不(bú )能(néng )一(yī )相(xiàng )拒(jù )逆(nì )。邹(zōu )山(shān )之(zhī )险(xiǎn ),君(jūn )家(jiā )所(suǒ )凭(píng ),前(qián )锋(fēng )始(shǐ )接(jiē ),崔(cuī )邪(xié )利(lì )遽(jù )藏(cáng )入(rù )穴(xué ),诸(zhū )将(jiāng )倒(dǎo )曳(yè )出(chū )之(zhī )。魏(wèi )主(zhǔ )赐(cì )其(qí )馀(yú )生(shēng ),今(jīn )从(cóng )在(zài )此(cǐ )。”畅(chàng )曰(yuē ):“王(wáng )玄(xuán )谟(mó )南(nán )土(tǔ )偏(piān )将(jiāng ),不(bú )谓(wèi )为(wéi )才(cái ),但(dàn )以(yǐ )之(zhī )为(wéi )前(qián )驱(qū ),大(dà )军(jūn )未(wèi )至(zhì ),河(hé )冰(bīng )向(xiàng )合(hé ),玄(xuán )谟(mó )因(yīn )夜(yè )还(hái )军(jūn ),致(zhì )戎(róng )马(mǎ )小(xiǎo )乱(luàn )耳(ěr )。崔(cuī )邪(xié )利(lì )陷(xiàn )没(méi ),何(hé )损(sǔn )于(yú )国(guó )!魏(wèi )主(zhǔ )自(zì )以(yǐ )数(shù )十(shí )万(wàn )众(zhòng )制(zhì )一(yī )崔(cuī )邪(xié )利(lì ),乃(nǎi )足(zú )言(yán )邪(xié )!知(zhī )入(rù )境(jìng )七(qī )百(bǎi )里(lǐ )无(wú )相(xiàng )拒(jù )者(zhě ),此(cǐ )自(zì )太(tài )尉(wèi )神(shén )算(suàn ),镇(zhèn )军(jūn )圣(shèng )略(luè ),用(yòng )兵(bīng )有(yǒu )机(jī ),不(bú )用(yòng )相(xiàng )语(yǔ )。”孝(xiào )伯(bó )曰(yuē ):“魏(wèi )主(zhǔ )当(dāng )不(bú )围(wéi )此(cǐ )城(chéng ),自(zì )帅(shuài )众(zhòng )军(jūn )直(zhí )造(zào )瓜(guā )步(bù )。南(nán )事(shì )若(ruò )办(bàn ),彭(péng )城(chéng )不(bú )待(dài )围(wéi );若(ruò )其(qí )不(bú )捷(jié ),彭(péng )城(chéng )亦(yì )非(fēi )所(suǒ )须(xū )也(yě )。我(wǒ )今(jīn )当(dāng )南(nán )饮(yǐn )江(jiāng )湖(hú )以(yǐ )疗(liáo )渴(kě )耳(ěr )。”畅(chàng )曰(yuē ):“去(qù )留(liú )之(zhī )事(shì ),自(zì )适(shì )彼(bǐ )怀(huái )。若(ruò )虏(lǔ )马(mǎ )遂(suí )得(dé )饮(yǐn )江(jiāng ),便(biàn )为(wéi )无(wú )复(fù )天(tiān )道(dào )。”先(xiān )是(shì )童(tóng )谣(yáo )云(yún ):“虏(lǔ )马(mǎ )饮(yǐn )江(jiāng )水(shuǐ ),佛(fó )狸(lí )死(sǐ )卯(mǎo )年(nián )。”故(gù )畅(chàng )云(yún )然(rán )。畅(chàng )音(yīn )容(róng )雅(yǎ )丽(lì ),孝(xiào )伯(bó )与(yǔ )左(zuǒ )右(yòu )皆(jiē )叹(tàn )息(xī )。孝(xiào )伯(bó )亦(yì )辩(biàn )赡(shàn ),且(qiě )去(qù ),谓(wèi )畅(chàng )曰(yuē ):“长(zhǎng )史(shǐ )深(shēn )自(zì )爱(ài ),相(xiàng )去(qù )步(bù )武(wǔ ),恨(hèn )不(bú )执(zhí )手(shǒu )。”畅(chàng )曰(yuē ):“君(jūn )善(shàn )自(zì )爱(ài ),冀(jì )荡(dàng )定(dìng )有(yǒu )期(qī ),相(xiàng )见(jiàn )无(wú )远(yuǎn )。君(jūn )若(ruò )得(dé )还(hái )宋(sòng )期(qī ),今(jīn )为(wéi )相(xiàng )识(shí )之(zhī )始(shǐ )”。

上(shàng )起(qǐ )杨(yáng )文(wén )德(dé )为(wéi )辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn ),引(yǐn )兵(bīng )自(zì )汉(hàn )中(zhōng )西(xī )入(rù ),摇(yáo )动(dòng )汧(qiān )、陇(lǒng )。文(wén )德(dé )宗(zōng )人(rén )杨(yáng )高(gāo )帅(shuài )阴(yīn )平(píng )、平(píng )武(wǔ )群(qún )氐(dī )拒(jù )之(zhī )。文(wén )德(dé )击(jī )高(gāo ),斩(zhǎn )之(zhī ),阴(yīn )平(píng )、平(píng )武(wǔ )悉(xī )平(píng )。梁(liáng )、南(nán )秦(qín )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )秀(xiù )之(zhī )遣(qiǎn )文(wén )德(dé )伐(fá )啖(dàn )提(tí )氐(dī ),不(bú )克(kè ),执(zhí )送(sòng )荆(jīng )州(zhōu );使(shǐ )文(wén )德(dé )从(cóng )祖(zǔ )兄(xiōng )头(tóu )戍(shù )葭(jiā )芦(lú )。

丁(dīng )未(wèi ),大(dà )赦(shè )。

魏(wèi )主(zhǔ )攻(gōng )彭(péng )城(chéng ),不(bú )克(kè )。十(shí )二(èr )月(yuè ),丙(bǐng )辰(chén )朔(shuò ),引(yǐn )兵(bīng )南(nán )下(xià ),使(shǐ )中(zhōng )书(shū )郎(láng )鲁(lǔ )秀(xiù )出(chū )广(guǎng )陵(líng ),高(gāo )凉(liáng )王(wáng )那(nà )出(chū )山(shān )阳(yáng ),永(yǒng )昌(chāng )王(wáng )仁(rén )出(chū )横(héng )江(jiāng ),所(suǒ )过(guò )无(wú )不(bú )残(cán )灭(miè ),城(chéng )邑(yì )皆(jiē )望(wàng )风(fēng )奔(bēn )溃(kuì )。戊(wù )午(wǔ ),建(jiàn )康(kāng )纂(zuǎn )严(yán )。己(jǐ )未(wèi ),魏(wèi )兵(bīng )至(zhì )淮(huái )上(shàng )。

上(shàng )使(shǐ )辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )臧(zāng )质(zhì )将(jiāng )万(wàn )人(rén )救(jiù )彭(péng )城(chéng )。至(zhì )盱(xū )眙(yí ),魏(wèi )主(zhǔ )已(yǐ )过(guò )淮(huái )。质(zhì )使(shǐ )冗(rǒng )从(cóng )仆(pú )射(shè )胡(hú )崇(chóng )之(zhī )、积(jī )弩(nǔ )将(jiāng )军(jūn )臧(zāng )澄(chéng )之(zhī )营(yíng )东(dōng )山(shān ),建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )毛(máo )熙(xī )祚(zuò )据(jù )前(qián )浦(pǔ ),质(zhì )营(yíng )于(yú )城(chéng )南(nán )。乙(yǐ )丑(chǒu ),魏(wèi )燕(yàn )王(wáng )谭(tán )攻(gōng )崇(chóng )之(zhī )等(děng )三(sān )营(yíng ),皆(jiē )败(bài )没(méi ),质(zhì )案(àn )兵(bīng )不(bú )敢(gǎn )救(jiù )。澄(chéng )之(zhī ),焘(tāo )之(zhī )孙(sūn );熙(xī )祚(zuò ),修(xiū )之(zhī )之(zhī )兄(xiōng )子(zǐ )也(yě )。是(shì )夕(xī ),质(zhì )军(jūn )亦(yì )溃(kuì ),质(zhì )弃(qì )辎(zī )重(zhòng )器(qì )械(xiè ),单(dān )将(jiāng )七(qī )百(bǎi )人(rén )赴(fù )城(chéng )。

初(chū ),盱(xū )眙(yí )太(tài )守(shǒu )沈(shěn )璞(pú )到(dào )官(guān ),王(wáng )玄(xuán )谟(mó )犹(yóu )在(zài )滑(huá )台(tái ),江(jiāng )淮(huái )无(wú )警(jǐng )。璞(pú )以(yǐ )郡(jùn )当(dāng )冲(chōng )要(yào ),乃(nǎi )缮(shàn )城(chéng )浚(xùn )隍(huáng ),积(jī )财(cái )谷(gǔ ),储(chǔ )矢(shǐ )石(shí ),为(wéi )城(chéng )守(shǒu )之(zhī )备(bèi )。僚(liáo )属(shǔ )皆(jiē )非(fēi )之(zhī ),朝(cháo )廷(tíng )亦(yì )以(yǐ )为(wéi )过(guò )。及(jí )魏(wèi )兵(bīng )南(nán )向(xiàng ),守(shǒu )宰(zǎi )多(duō )弃(qì )城(chéng )走(zǒu )。或(huò )劝(quàn )璞(pú )宜(yí )还(hái )建(jiàn )康(kāng ),璞(pú )曰(yuē ):“虏(lǔ )若(ruò )以(yǐ )城(chéng )小(xiǎo )不(bú )顾(gù ),夫(fū )复(fù )何(hé )惧(jù )!若(ruò )肉(ròu )薄(báo )来(lái )攻(gōng ),此(cǐ )乃(nǎi )吾(wú )报(bào )国(guó )之(zhī )秋(qiū ),诸(zhū )君(jūn )封(fēng )侯(hóu )之(zhī )日(rì )也(yě ),奈(nài )何(hé )去(qù )之(zhī )!诸(zhū )君(jūn )尝(cháng )见(jiàn )数(shù )十(shí )万(wàn )人(rén )聚(jù )于(yú )小(xiǎo )城(chéng )之(zhī )下(xià )而(ér )不(bú )败(bài )者(zhě )乎(hū )?昆(kūn )阳(yáng )、合(hé )肥(féi ),前(qián )事(shì )之(zhī )明(míng )验(yàn )也(yě )。”众(zhòng )心(xīn )稍(shāo )定(dìng )。璞(pú )收(shōu )集(jí )得(dé )二(èr )千(qiān )精(jīng )兵(bīng ),曰(yuē ):“足(zú )矣(yǐ )!”及(jí )臧(zāng )质(zhì )向(xiàng )城(chéng ),众(zhòng )谓(wèi )璞(pú )曰(yuē ):“虏(lǔ )若(ruò )不(bú )攻(gōng )城(chéng ),则(zé )无(wú )所(suǒ )事(shì )众(zhòng );若(ruò )其(qí )攻(gōng )城(chéng ),则(zé )城(chéng )中(zhōng )止(zhǐ )可(kě )容(róng )见(jiàn )力(lì )耳(ěr )。地(dì )狭(xiá )人(rén )多(duō ),鲜(xiān )不(bú )为(wéi )患(huàn )。且(qiě )敌(dí )众(zhòng )我(wǒ )寡(guǎ ),人(rén )所(suǒ )共(gòng )知(zhī ),若(ruò )以(yǐ )质(zhì )众(zhòng )能(néng )退(tuì )敌(dí )完(wán )城(chéng )者(zhě ),则(zé )全(quán )功(gōng )不(bú )在(zài )我(wǒ );若(ruò )避(bì )罪(zuì )归(guī )都(dōu ),会(huì )资(zī )舟(zhōu )楫(jí ),必(bì )更(gèng )相(xiàng )蹂(róu )践(jiàn )。正(zhèng )足(zú )为(wéi )患(huàn ),不(bú )若(ruò )闭(bì )门(mén )勿(wù )受(shòu )。”璞(pú )叹(tàn )曰(yuē ):“虏(lǔ )必(bì )不(bú )能(néng )登(dēng )城(chéng ),敢(gǎn )为(wéi )诸(zhū )君(jūn )保(bǎo )之(zhī )。舟(zhōu )楫(jí )之(zhī )计(jì ),固(gù )已(yǐ )久(jiǔ )息(xī ),虏(lǔ )之(zhī )残(cán )害(hài ),古(gǔ )今(jīn )未(wèi )有(yǒu ),屠(tú )剥(bāo )之(zhī )苦(kǔ ),众(zhòng )所(suǒ )共(gòng )见(jiàn ),其(qí )中(zhōng )幸(xìng )者(zhě ),不(bú )过(guò )得(dé )驱(qū )还(hái )北(běi )国(guó )作(zuò )奴(nú )婢(bì )耳(ěr )。彼(bǐ )虽(suī )乌(wū )合(hé ),宁(níng )不(bú )惮(dàn )此(cǐ )邪(xié )!所(suǒ )谓(wèi )‘同(tóng )舟(zhōu )而(ér )济(jì ),胡(hú )、越(yuè )一(yī )心(xīn )’者(zhě )也(yě )。今(jīn )兵(bīng )多(duō )则(zé )虏(lǔ )退(tuì )速(sù ),少(shǎo )则(zé )退(tuì )缓(huǎn )。吾(wú )宁(níng )可(kě )欲(yù )专(zhuān )功(gōng )而(ér )留(liú )虏(lǔ )乎(hū )!”乃(nǎi )开(kāi )门(mén )纳(nà )质(zhì )。质(zhì )见(jiàn )城(chéng )中(zhōng )丰(fēng )实(shí ),大(dà )喜(xǐ ),众(zhòng )皆(jiē )称(chēng )万(wàn )岁(suì ),因(yīn )与(yǔ )璞(pú )共(gòng )守(shǒu )。魏(wèi )人(rén )之(zhī )南(nán )寇(kòu )也(yě ),不(bú )赍(jī )粮(liáng )用(yòng ),唯(wéi )以(yǐ )抄(chāo )掠(luě )为(wéi )资(zī )。及(jí )过(guò )淮(huái ),民(mín )多(duō )窜(cuàn )匿(nì ),抄(chāo )掠(luě )无(wú )所(suǒ )得(dé ),人(rén )马(mǎ )饥(jī )乏(fá );闻(wén )盱(xū )眙(yí )有(yǒu )积(jī )粟(sù ),欲(yù )以(yǐ )为(wéi )北(běi )归(guī )之(zhī )资(zī )。既(jì )破(pò )崇(chóng )之(zhī )等(děng ),一(yī )攻(gōng )城(chéng )不(bú )拔(bá ),即(jí )留(liú )其(qí )将(jiāng )韩(hán )元(yuán )兴(xìng )以(yǐ )数(shù )千(qiān )人(rén )守(shǒu )盱(xū )眙(yí ),自(zì )帅(shuài )大(dà )众(zhòng )南(nán )向(xiàng )。由(yóu )是(shì )盱(xū )眙(yí )得(dé )益(yì )完(wán )守(shǒu )备(bèi )。

庚(gēng )午(wǔ ),魏(wèi )主(zhǔ )至(zhì )瓜(guā )步(bù ),坏(huài )民(mín )庐(lú )舍(shě ),及(jí )伐(fá )苇(wěi )为(wéi )筏(fá ),声(shēng )言(yán )欲(yù )渡(dù )江(jiāng )。建(jiàn )康(kāng )震(zhèn )惧(jù ),民(mín )皆(jiē )荷(hé )担(dān )而(ér )立(lì )。壬(rén )午(wǔ ),内(nèi )外(wài )戒(jiè )严(yán ),丹(dān )阳(yáng )统(tǒng )内(nèi )尽(jìn )户(hù )发(fā )丁(dīng ),王(wáng )公(gōng )以(yǐ )下(xià )子(zǐ )弟(dì )皆(jiē )从(cóng )役(yì )。命(mìng )领(lǐng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )遵(zūn )考(kǎo )等(děng )将(jiāng )兵(bīng )分(fèn )守(shǒu )津(jīn )要(yào ),游(yóu )逻(luó )上(shàng )接(jiē )于(yú )湖(hú ),下(xià )至(zhì )蔡(cài )洲(zhōu ),陈(chén )舰(jiàn )列(liè )营(yíng ),周(zhōu )亘(gèn )江(jiāng )滨(bīn )。自(zì )采(cǎi )石(shí )至(zhì )于(yú )暨(jì )阳(yáng ),六(liù )七(qī )百(bǎi )里(lǐ )。太(tài )子(zǐ )劭(shào )出(chū )镇(zhèn )石(shí )头(tóu ),总(zǒng )统(tǒng )水(shuǐ )军(jūn ),丹(dān )杨(yáng )尹(yǐn )徐(xú )湛(zhàn )之(zhī )守(shǒu )石(shí )头(tóu )仓(cāng )城(chéng ),吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )江(jiāng )湛(zhàn )兼(jiān )领(lǐng )军(jūn ),军(jūn )事(shì )处(chù )置(zhì )悉(xī )以(yǐ )委(wěi )焉(yān )。

上(shàng )登(dēng )石(shí )头(tóu )城(chéng ),有(yǒu )忧(yōu )色(sè ),谓(wèi )江(jiāng )湛(zhàn )曰(yuē ):“北(běi )伐(fá )之(zhī )计(jì ),同(tóng )议(yì )者(zhě )少(shǎo )。今(jīn )日(rì )士(shì )民(mín )劳(láo )怒(nù ),不(bú )得(dé )无(wú )惭(cán )。贻(yí )大(dà )夫(fū )之(zhī )忧(yōu ),予(yǔ )之(zhī )过(guò )也(yě )。”又(yòu )曰(yuē ):“檀(tán )道(dào )济(jì )若(ruò )在(zài ),岂(qǐ )使(shǐ )胡(hú )马(mǎ )至(zhì )此(cǐ )?”上(shàng )又(yòu )登(dēng )莫(mò )府(fǔ )山(shān ),观(guān )望(wàng )形(xíng )势(shì ),购(gòu )魏(wèi )主(zhǔ )及(jí )王(wáng )公(gōng )首(shǒu ),许(xǔ )以(yǐ )封(fēng )爵(jué )、金(jīn )帛(bó )。又(yòu )募(mù )人(rén )赍(jī )野(yě )葛(gě )酒(jiǔ )置(zhì )空(kōng )村(cūn )中(zhōng ),欲(yù )以(yǐ )毒(dú )魏(wèi )人(rén ),竟(jìng )不(bú )能(néng )伤(shāng )。

魏(wèi )主(zhǔ )凿(záo )瓜(guā )步(bù )山(shān )为(wéi )蟠(pán )道(dào ),于(yú )其(qí )上(shàng )设(shè )氈(zhān )屋(wū )。魏(wèi )主(zhǔ )不(bú )饮(yǐn )河(hé )南(nán )水(shuǐ ),以(yǐ )橐(tuó )驼(tuó )负(fù )河(hé )北(běi )水(shuǐ )自(zì )随(suí )。饷(xiǎng )上(shàng )橐(tuó )驼(tuó )、名(míng )马(mǎ ),并(bìng )求(qiú )和(hé ),请(qǐng )婚(hūn )。上(shàng )遣(qiǎn )奉(fèng )朝(cháo )请(qǐng )田(tián )奇(qí )饷(xiǎng )以(yǐ )珍(zhēn )羞(xiū )异(yì )味(wèi )。魏(wèi )主(zhǔ )得(dé )黄(huáng )甘(gān ),即(jí )啖(dàn )之(zhī ),并(bìng )大(dà )进(jìn )酃(líng )酒(jiǔ )。左(zuǒ )右(yòu )有(yǒu )附(fù )耳(ěr )语(yǔ )者(zhě ),疑(yí )食(shí )中(zhōng )有(yǒu )毒(dú )。魏(wèi )主(zhǔ )不(bú )应(yīng ),举(jǔ )手(shǒu )指(zhǐ )天(tiān ),以(yǐ )其(qí )孙(sūn )示(shì )奇(qí )曰(yuē ):“吾(wú )远(yuǎn )来(lái )至(zhì )此(cǐ ),非(fēi )欲(yù )为(wéi )功(gōng )名(míng ),实(shí )欲(yù )继(jì )好(hǎo )息(xī )民(mín ),永(yǒng )结(jié )姻(yīn )援(yuán )。宋(sòng )若(ruò )能(néng )以(yǐ )女(nǚ )妻(qī )此(cǐ )孙(sūn ),我(wǒ )以(yǐ )女(nǚ )妻(qī )武(wǔ )陵(líng )王(wáng ),自(zì )今(jīn )匹(pǐ )马(mǎ )不(bú )复(fù )南(nán )顾(gù )。”

奇(qí )还(hái ),上(shàng )召(zhào )太(tài )子(zǐ )劭(shào )及(jí )群(qún )臣(chén )议(yì )之(zhī )。众(zhòng )并(bìng )谓(wèi )宜(yí )许(xǔ ),江(jiāng )湛(zhàn )曰(yuē ):“戎(róng )狄(dí )无(wú )亲(qīn ),许(xǔ )之(zhī )无(wú )益(yì )。”劭(shào )怒(nù ),谓(wèi )湛(zhàn )曰(yuē ):“今(jīn )三(sān )王(wáng )在(zài )厄(è ),讵(jù )宜(yí )苟(gǒu )执(zhí )异(yì )议(yì )!”声(shēng )色(sè )甚(shèn )厉(lì )。坐(zuò )散(sàn ),俱(jù )出(chū ),劭(shào )使(shǐ )班(bān )剑(jiàn )及(jí )左(zuǒ )右(yòu )排(pái )湛(zhàn ),湛(zhàn )几(jǐ )至(zhì )僵(jiāng )仆(pú )。

劭(shào )又(yòu )言(yán )于(yú )上(shàng )曰(yuē ):“北(běi )伐(fá )败(bài )辱(rǔ ),数(shù )州(zhōu )沦(lún )破(pò ),独(dú )有(yǒu )斩(zhǎn )江(jiāng )湛(zhàn )、徐(xú )湛(zhàn )之(zhī )可(kě )以(yǐ )谢(xiè )天(tiān )下(xià )。”上(shàng )曰(yuē ):“北(běi )伐(fá )自(zì )是(shì )我(wǒ )意(yì ),江(jiāng )、徐(xú )但(dàn )不(bú )异(yì )耳(ěr )。”由(yóu )是(shì )太(tài )子(zǐ )与(yǔ )江(jiāng )、徐(xú )不(bú )平(píng ),魏(wèi )亦(yì )竟(jìng )不(bú )成(chéng )婚(hūn )。

阅读:25945

打赏捐助〔Donate〕>>>

《宋纪七》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库