晋纪十九【登录】

《资治通鉴》 > 《晋纪》·四十卷 > 《晋纪十九》 > 拼音版

起(qǐ )玄(xuán )黓(yì )摄(shè )提(tí )格(gé ),尽(jìn )强(qiáng )圉(yǔ )协(xié )洽(qià ),凡(fán )六(liù )年(nián )。

显(xiǎn )宗(zōng )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )下(xià )咸(xián )康(kāng )八(bā )年(nián )(壬(rén )寅(yín ),公(gōng )元(yuán )三(sān )四(sì )二(èr )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),己(jǐ )未(wèi )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

乙(yǐ )丑(chǒu ),大(dà )赦(shè )。

豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )庾(yǔ )怿(yì )以(yǐ )酒(jiǔ )饷(xiǎng )江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )允(yǔn )之(zhī );允(yǔn )之(zhī )觉(jiào )其(qí )毒(dú ),饮(yǐn )犬(quǎn ),犬(quǎn )毙(bì ),密(mì )奏(zòu )之(zhī )。帝(dì )曰(yuē ):“大(dà )舅(jiù )已(yǐ )乱(luàn )天(tiān )下(xià ),小(xiǎo )舅(jiù )复(fù )欲(yù )尔(ěr )邪(xié )!”二(èr )月(yuè ),怿(yì )饮(yǐn )鸩(zhèn )而(ér )卒(zú )。

三(sān )月(yuè ),初(chū )以(yǐ )武(wǔ )悼(dào )后(hòu )配(pèi )食(shí )武(wǔ )帝(dì )庙(miào )。

庾(yǔ )翼(yì )在(zài )武(wǔ )昌(chāng ),数(shù )有(yǒu )妖(yāo )怪(guài ),欲(yù )移(yí )镇(zhèn )乐(lè )乡(xiāng )。征(zhēng )虏(lǔ )长(zhǎng )史(shǐ )王(wáng )述(shù )与(yǔ )庾(yǔ )冰(bīng )笺(jiān )曰(yuē ):“乐(lè )乡(xiāng )去(qù )武(wǔ )昌(chāng )千(qiān )有(yǒu )馀(yú )里(lǐ ),数(shù )万(wàn )之(zhī )众(zhòng ),一(yī )旦(dàn )移(yí )徙(xǐ ),兴(xìng )立(lì )城(chéng )壁(bì ),公(gōng )私(sī )劳(láo )扰(rǎo )。又(yòu )江(jiāng )州(zhōu )当(dāng )溯(sù )流(liú )数(shù )千(qiān )里(lǐ ),供(gòng )给(gěi )军(jūn )府(fǔ ),力(lì )役(yì )增(zēng )倍(bèi )。且(qiě )武(wǔ )昌(chāng )实(shí )江(jiāng )东(dōng )镇(zhèn )戍(shù )之(zhī )中(zhōng ),非(fēi )但(dàn )扞(gǎn )御(yù )上(shàng )流(liú )而(ér )已(yǐ );缓(huǎn )急(jí )赴(fù )告(gào ),骏(jùn )奔(bēn )不(bú )难(nán )。若(ruò )移(yí )乐(lè )乡(xiāng ),远(yuǎn )在(zài )西(xī )陲(chuí ),一(yī )朝(cháo )江(jiāng )渚(zhǔ )有(yǒu )虞(yú ),不(bú )相(xiàng )接(jiē )救(jiù )。方(fāng )岳(yuè )重(zhòng )将(jiāng ),固(gù )当(dāng )居(jū )要(yào )害(hài )之(zhī )地(dì ),为(wéi )内(nèi )外(wài )形(xíng )势(shì ),使(shǐ )闚(kuī )之(zhī )心(xīn )不(bú )知(zhī )所(suǒ )向(xiàng )。昔(xī )秦(qín )忌(jì )亡(wáng )胡(hú )之(zhī )谶(chèn ),卒(zú )为(wéi )刘(liú )、项(xiàng )之(zhī )资(zī );周(zhōu )围(wéi )恶(è )檿(yǎn )弧(hú )之(zhī )谣(yáo ),而(ér )成(chéng )褒(bāo )姒(sì )之(zhī )乱(luàn )。是(shì )以(yǐ )达(dá )人(rén )君(jūn )子(zǐ ),直(zhí )道(dào )而(ér )行(háng ),禳(ráng )避(bì )之(zhī )道(dào ),皆(jiē )所(suǒ )不(bú )取(qǔ );正(zhèng )当(dāng )择(zé )人(rén )事(shì )之(zhī )胜(shèng )理(lǐ ),思(sī )社(shè )稷(jì )之(zhī )长(zhǎng )计(jì )耳(ěr )。”朝(cháo )议(yì )亦(yì )以(yǐ )为(wéi )然(rán )。翼(yì )乃(nǎi )止(zhǐ )。

夏(xià ),五(wǔ )月(yuè ),乙(yǐ )卯(mǎo ),帝(dì )不(bú )豫(yù );六(liù )月(yuè ),庚(gēng )寅(yín ),疾(jí )笃(dǔ )。或(huò )诈(zhà )为(wéi )尚(shàng )书(shū )符(fú ),敕(chì )宫(gōng )门(mén )无(wú )得(dé )内(nèi )宰(zǎi )相(xiàng );众(zhòng )皆(jiē )失(shī )色(sè )。庾(yǔ )冰(bīng )曰(yuē ):“此(cǐ )必(bì )诈(zhà )也(yě )。”推(tuī )问(wèn ),果(guǒ )然(rán )。帝(dì )二(èr )子(zǐ )丕(pī )、弈(yì ),皆(jiē )在(zài )襁(qiǎng )褓(bǎo )。庾(yǔ )冰(bīng )自(zì )以(yǐ )兄(xiōng )弟(dì )秉(bǐng )权(quán )日(rì )久(jiǔ ),恐(kǒng )易(yì )世(shì )之(zhī )后(hòu ),亲(qīn )属(shǔ )愈(yù )疏(shū ),为(wéi )它(tā )人(rén )所(suǒ )间(jiān ),每(měi )说(shuō )帝(dì )以(yǐ )国(guó )有(yǒu )强(qiáng )敌(dí ),宜(yí )立(lì )长(zhǎng )君(jūn );请(qǐng )以(yǐ )母(mǔ )亲(qīn )弟(dì )琅(láng )邪(xié )王(wáng )岳(yuè )为(wéi )嗣(sì ),帝(dì )许(xǔ )之(zhī )。中(zhōng )书(shū )令(lìng )何(hé )充(chōng )曰(yuē ):“父(fù )子(zǐ )相(xiàng )传(chuán ),先(xiān )王(wáng )旧(jiù )典(diǎn ),易(yì )之(zhī )者(zhě )鲜(xiān )不(bú )致(zhì )乱(luàn )。故(gù )武(wǔ )王(wáng )不(bú )授(shòu )圣(shèng )弟(dì ),非(fēi )不(bú )爱(ài )也(yě )。今(jīn )琅(láng )邪(xié )践(jiàn )阼(zuò ),将(jiāng )如(rú )孺(rú )子(zǐ )何(hé )!”冰(bīng )不(bú )听(tīng )。下(xià )诏(zhào ),以(yǐ )岳(yuè )为(wéi )嗣(sì ),并(bìng )以(yǐ )弈(yì )继(jì )琅(láng )邪(xié )哀(āi )王(wáng )。壬(rén )辰(chén ),冰(bīng )、充(chōng )及(jí )武(wǔ )陵(líng )王(wáng )晞(xī )、会(huì )稽(jī )王(wáng )昱(yù )、尚(shàng )书(shū )令(lìng )诸(zhū )葛(gě )恢(huī )并(bìng )受(shòu )顾(gù )命(mìng )。癸(guǐ )巳(sì ),帝(dì )崩(bēng )。帝(dì )幼(yòu )冲(chōng )嗣(sì )位(wèi ),不(bú )亲(qīn )庶(shù )政(zhèng );及(jí )长(zhǎng ),颇(pō )有(yǒu )勤(qín )俭(jiǎn )之(zhī )德(dé )。

甲(jiǎ )午(wǔ ),琅(láng )邪(xié )王(wáng )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi ),大(dà )赦(shè )。

己(jǐ )亥(hài ),封(fēng )成(chéng )帝(dì )子(zǐ )丕(pī )为(wéi )琅(láng )邪(xié )王(wáng ),弈(yì )为(wéi )东(dōng )海(hǎi )王(wáng )。

康(kāng )帝(dì )亮(liàng )阴(yīn )不(bú )言(yán ),委(wěi )政(zhèng )于(yú )庾(yǔ )冰(bīng )、何(hé )充(chōng )。秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),丙(bǐng )辰(chén ),葬(zàng )成(chéng )帝(dì )于(yú )兴(xìng )平(píng )陵(líng )。帝(dì )徒(tú )行(háng )送(sòng )丧(sàng ),至(zhì )阊(chāng )阖(hé )门(mén ),乃(nǎi )升(shēng )素(sù )舆(yú )至(zhì )陵(líng )所(suǒ )。既(jì )葬(zàng ),帝(dì )临(lín )轩(xuān ),庾(yǔ )冰(bīng )、何(hé )充(chōng )侍(shì )坐(zuò )。帝(dì )曰(yuē ):“朕(zhèn )嗣(sì )鸿(hóng )业(yè ),二(èr )君(jūn )之(zhī )力(lì )也(yě )。”充(chōng )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )龙(lóng )飞(fēi ),臣(chén )冰(bīng )之(zhī )力(lì )也(yě );若(ruò )如(rú )臣(chén )议(yì ),不(bú )睹(dǔ )升(shēng )平(píng )之(zhī )世(shì )。”帝(dì )有(yǒu )惭(cán )色(sè )。己(jǐ )未(wèi ),以(yǐ )充(chōng )为(wéi )骠(biāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )、都(dōu )督(dū )徐(xú )州(zhōu )、扬(yáng )州(zhōu )之(zhī )晋(jìn )陵(líng )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、领(lǐng )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )京(jīng )口(kǒu ),避(bì )诸(zhū )庾(yǔ )也(yě )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),燕(yàn )王(wáng )皝(huàng )迁(qiān )都(dōu )龙(lóng )城(chéng ),赦(shè )其(qí )境(jìng )内(nèi )。

建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )翰(hàn )言(yán )于(yú )皝(huàng )曰(yuē ):“宇(yǔ )文(wén )强(qiáng )盛(shèng )日(rì )久(jiǔ ),屡(lǚ )为(wéi )国(guó )患(huàn )。今(jīn )逸(yì )豆(dòu )归(guī )篡(cuàn )窃(qiè )得(dé )国(guó ),群(qún )情(qíng )不(bú )附(fù )。加(jiā )之(zhī )性(xìng )识(shí )庸(yōng )暗(àn ),将(jiāng )帅(shuài )非(fēi )才(cái ),国(guó )无(wú )防(fáng )卫(wèi ),军(jūn )无(wú )部(bù )伍(wǔ )。臣(chén )久(jiǔ )在(zài )其(qí )国(guó ),悉(xī )其(qí )地(dì )形(xíng );虽(suī )远(yuǎn )附(fù )强(qiáng )羯(jié ),声(shēng )势(shì )不(bú )接(jiē ),无(wú )益(yì )救(jiù )援(yuán );今(jīn )若(ruò )击(jī )之(zhī ),百(bǎi )举(jǔ )百(bǎi )克(kè )。然(rán )高(gāo )句(jù )丽(lì )去(qù )国(guó )密(mì )迩(ěr ),常(cháng )有(yǒu )闚(kuī )之(zhī )志(zhì )。彼(bǐ )知(zhī )宇(yǔ )文(wén )既(jì )亡(wáng ),祸(huò )将(jiāng )及(jí )己(jǐ ),必(bì )乘(chéng )虚(xū )深(shēn )入(rù ),掩(yǎn )吾(wú )不(bú )备(bèi )。若(ruò )少(shǎo )留(liú )兵(bīng )则(zé )不(bú )足(zú )以(yǐ )守(shǒu ),多(duō )留(liú )兵(bīng )则(zé )不(bú )足(zú )以(yǐ )行(háng )。此(cǐ )心(xīn )腹(fù )之(zhī )患(huàn )也(yě ),宜(yí )先(xiān )除(chú )之(zhī );观(guān )其(qí )势(shì )力(lì ),一(yī )举(jǔ )可(kě )克(kè )。宇(yǔ )文(wén )自(zì )守(shǒu )之(zhī )虏(lǔ ),必(bì )不(bú )能(néng )远(yuǎn )来(lái )争(zhēng )利(lì )。既(jì )取(qǔ )高(gāo )句(jù )丽(lì ),还(hái )取(qǔ )宇(yǔ )文(wén ),如(rú )返(fǎn )手(shǒu )耳(ěr )。二(èr )国(guó )既(jì )平(píng ),利(lì )尽(jìn )东(dōng )海(hǎi ),国(guó )富(fù )兵(bīng )强(qiáng ),无(wú )返(fǎn )顾(gù )之(zhī )忧(yōu ),然(rán )后(hòu )中(zhōng )原(yuán )可(kě )图(tú )也(yě )。”皝(huàng )曰(yuē ):“善(shàn )!”将(jiāng )击(jī )高(gāo )句(jù )丽(lì )。高(gāo )句(jù )丽(lì )有(yǒu )二(èr )道(dào ),其(qí )北(běi )道(dào )平(píng )阔(kuò ),南(nán )道(dào )险(xiǎn )狭(xiá ),众(zhòng )欲(yù )从(cóng )北(běi )道(dào )。翰(hàn )曰(yuē ):“虏(lǔ )以(yǐ )常(cháng )情(qíng )料(liào )之(zhī ),必(bì )谓(wèi )大(dà )军(jūn )从(cóng )北(běi )道(dào ),当(dāng )重(zhòng )北(běi )而(ér )轻(qīng )南(nán )。王(wáng )宜(yí )帅(shuài )锐(ruì )兵(bīng )从(cóng )南(nán )道(dào )击(jī )之(zhī ),出(chū )其(qí )不(bú )意(yì ),丸(wán )都(dōu )不(bú )足(zú )取(qǔ )也(yě )。别(bié )遣(qiǎn )偏(piān )师(shī )出(chū )北(běi )道(dào ),纵(zòng )有(yǒu )蹉(cuō )跌(diē ),其(qí )腹(fù )心(xīn )己(jǐ )溃(kuì ),四(sì )支(zhī )无(wú )能(néng )为(wéi )也(yě )。”皝(huàng )从(cóng )之(zhī )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),皝(huàng )自(zì )将(jiāng )劲(jìn )兵(bīng )四(sì )万(wàn )出(chū )南(nán )道(dào ),以(yǐ )慕(mù )容(róng )翰(hàn )、慕(mù )容(róng )霸(bà )为(wéi )前(qián )锋(fēng ),别(bié )遣(qiǎn )长(zhǎng )史(shǐ )王(wáng )寓(yù )等(děng )将(jiāng )兵(bīng )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )出(chū )北(běi )道(dào ),以(yǐ )伐(fá )高(gāo )句(jù )丽(lì )。高(gāo )句(jù )丽(lì )王(wáng )钊(zhāo )果(guǒ )遣(qiǎn )弟(dì )武(wǔ )帅(shuài )精(jīng )兵(bīng )五(wǔ )万(wàn )拒(jù )北(běi )道(dào ),自(zì )帅(shuài )羸(léi )兵(bīng )以(yǐ )备(bèi )南(nán )道(dào )。慕(mù )容(róng )翰(hàn )等(děng )先(xiān )至(zhì ),与(yǔ )钊(zhāo )合(hé )战(zhàn ),皝(huàng )以(yǐ )大(dà )众(zhòng )继(jì )之(zhī )。左(zuǒ )常(cháng )侍(shì )鲜(xiān )于(yú )亮(liàng )曰(yuē ):“臣(chén )以(yǐ )俘(fú )虏(lǔ )蒙(méng )王(wáng )国(guó )士(shì )之(zhī )恩(ēn ),不(bú )可(kě )以(yǐ )不(bú )报(bào );今(jīn )日(rì ),臣(chén )死(sǐ )日(rì )也(yě )!”独(dú )与(yǔ )数(shù )骑(qí )先(xiān )犯(fàn )高(gāo )句(jù )丽(lì )阵(zhèn ),所(suǒ )向(xiàng )摧(cuī )陷(xiàn )。高(gāo )句(jù )丽(lì )阵(zhèn )动(dòng ),大(dà )众(zhòng )因(yīn )而(ér )乘(chéng )之(zhī ),高(gāo )句(jù )丽(lì )兵(bīng )大(dà )败(bài )。左(zuǒ )长(zhǎng )史(shǐ )韩(hán )寿(shòu )斩(zhǎn )高(gāo )句(jù )丽(lì )将(jiāng )阿(ā )佛(fó )和(hé )度(dù )加(jiā ),诸(zhū )军(jūn )乘(chéng )胜(shèng )追(zhuī )之(zhī ),遂(suí )入(rù )丸(wán )都(dōu )。钊(zhāo )单(dān )骑(qí )走(zǒu ),轻(qīng )车(chē )将(jiāng )军(jūn )慕(mù )舆(yú )泥(ní )追(zhuī )获(huò )其(qí )母(mǔ )周(zhōu )氏(shì )及(jí )妻(qī )而(ér )还(hái )。会(huì )王(wáng )寓(yù )等(děng )战(zhàn )于(yú )北(běi )道(dào ),皆(jiē )败(bài )没(méi ),由(yóu )是(shì )皝(huàng )不(bú )复(fù )穷(qióng )追(zhuī )。遣(qiǎn )使(shǐ )招(zhāo )钊(zhāo ),钊(zhāo )不(bú )出(chū )。

皝(huàng )将(jiāng )还(hái ),韩(hán )寿(shòu )曰(yuē ):“高(gāo )句(jù )丽(lì )之(zhī )地(dì ),不(bú )可(kě )戍(shù )守(shǒu )。今(jīn )其(qí )主(zhǔ )亡(wáng )民(mín )散(sàn ),潜(qián )伏(fú )山(shān )谷(gǔ );大(dà )军(jūn )既(jì )去(qù ),必(bì )复(fù )鸠(jiū )聚(jù ),收(shōu )其(qí )馀(yú )烬(jìn ),犹(yóu )足(zú )为(wéi )患(huàn )。请(qǐng )载(zǎi )其(qí )父(fù )尸(shī )、囚(qiú )其(qí )生(shēng )母(mǔ )而(ér )归(guī ),俟(sì )其(qí )束(shù )身(shēn )自(zì )归(guī ),然(rán )后(hòu )返(fǎn )之(zhī ),抚(fǔ )以(yǐ )恩(ēn )信(xìn ),策(cè )之(zhī )上(shàng )也(yě )。”皝(huàng )从(cóng )之(zhī )。发(fā )钊(zhāo )父(fù )乙(yǐ )弗(fú )利(lì )墓(mù )。载(zǎi )其(qí )尸(shī ),收(shōu )其(qí )府(fǔ )库(kù )累(lèi )世(shì )之(zhī )宝(bǎo ),虏(lǔ )男(nán )女(nǚ )五(wǔ )万(wàn )馀(yú )口(kǒu ),烧(shāo )其(qí )宫(gōng )室(shì ),毁(huǐ )丸(wán )都(dōu )城(chéng )而(ér )还(hái )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),壬(rén )子(zǐ ),立(lì )妃(fēi )褚(chǔ )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu )。征(zhēng )豫(yù )章(zhāng )太(tài )守(shǒu )褚(chǔ )裒(póu )为(wéi )待(dài )中(zhōng )、尚(shàng )书(shū )。裒(póu )自(zì )以(yǐ )后(hòu )父(fù ),不(bú )愿(yuàn )居(jū )中(zhōng )任(rèn )事(shì ),苦(kǔ )求(qiú )外(wài )出(chū );乃(nǎi )除(chú )建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )、江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )半(bàn )洲(zhōu )。

赵(zhào )王(wáng )虎(hǔ )作(zuò )台(tái )观(guān )四(sì )十(shí )馀(yú )所(suǒ )于(yú )鄴(yè ),又(yòu )营(yíng )洛(luò )阳(yáng )、长(zhǎng )安(ān )二(èr )宫(gōng ),作(zuò )者(zhě )四(sì )十(shí )馀(yú )万(wàn )人(rén );又(yòu )欲(yù )自(zì )鄴(yè )起(qǐ )阁(gé )道(dào )至(zhì )襄(xiāng )国(guó ),敕(chì )河(hé )南(nán )四(sì )州(zhōu )治(zhì )南(nán )伐(fá )之(zhī )备(bèi ),并(bìng )、朔(shuò )、秦(qín )、雍(yōng )严(yán )西(xī )讨(tǎo )之(zhī )资(zī ),青(qīng )、冀(jì )、幽(yōu )州(zhōu )为(wéi )东(dōng )征(zhēng )之(zhī )计(jì ),皆(jiē )三(sān )五(wǔ )发(fā )卒(zú )。诸(zhū )州(zhōu )军(jūn )造(zào )甲(jiǎ )者(zhě )五(wǔ )十(shí )馀(yú )万(wàn )人(rén ),船(chuán )夫(fū )十(shí )七(qī )万(wàn )人(rén ),为(wéi )水(shuǐ )所(suǒ )没(méi ),虎(hǔ )狼(láng )所(suǒ )食(shí )者(zhě )三(sān )分(fèn )居(jū )一(yī )。加(jiā )之(zhī )公(gōng )侯(hóu )、牧(mù )宰(zǎi )竞(jìng )营(yíng )私(sī )利(lì ),百(bǎi )姓(xìng )失(shī )业(yè )愁(chóu )困(kùn )。贝(bèi )丘(qiū )人(rén )李(lǐ )弘(hóng )因(yīn )众(zhòng )心(xīn )之(zhī )怨(yuàn ),自(zì )言(yán )姓(xìng )名(míng )应(yīng )谶(chèn ),连(lián )结(jié )党(dǎng )与(yǔ ),署(shǔ )置(zhì )百(bǎi )寮(liáo );事(shì )发(fā ),诛(zhū )之(zhī ),连(lián )坐(zuò )者(zhě )数(shù )千(qiān )家(jiā )。

虎(hǔ )畋(tián )猎(liè )无(wú )度(dù ),晨(chén )出(chū )夜(yè )归(guī ),又(yòu )多(duō )微(wēi )行(háng ),躬(gōng )察(chá )作(zuò )役(yì )。侍(shì )中(zhōng )京(jīng )兆(zhào )韦(wéi )謏(xiǎo )谏(jiàn )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )忽(hū )天(tiān )下(xià )之(zhī )重(zhòng ),轻(qīng )行(háng )斤(jīn )斧(fǔ )之(zhī )间(jiān ),猝(cù )有(yǒu )狂(kuáng )夫(fū )之(zhī )变(biàn ),虽(suī )有(yǒu )智(zhì )勇(yǒng ),将(jiāng )安(ān )所(suǒ )施(shī )!又(yòu )兴(xìng )役(yì )无(wú )时(shí ),废(fèi )民(mín )耘(yún )获(huò ),吁(yù )嗟(jiē )盈(yíng )路(lù ),殆(dài )非(fēi )仁(rén )圣(shèng )之(zhī )所(suǒ )忍(rěn )为(wéi )也(yě )。”虎(hǔ )赐(cì )謏(xiǎo )谷(gǔ )帛(bó ),而(ér )兴(xìng )缮(shàn )滋(zī )繁(fán ),游(yóu )察(chá )自(zì )若(ruò )。

秦(qín )公(gōng )韬(tāo )有(yǒu )宠(chǒng )于(yú )虎(hǔ ),太(tài )子(zǐ )宣(xuān )恶(è )之(zhī )。右(yòu )仆(pú )射(shè )张(zhāng )离(lí )领(lǐng )五(wǔ )兵(bīng )尚(shàng )书(shū ),欲(yù )求(qiú )媚(mèi )于(yú )宣(xuān ),说(shuō )之(zhī )曰(yuē ):“今(jīn )诸(zhū )侯(hóu )吏(lì )兵(bīng )过(guò )限(xiàn ),宜(yí )渐(jiàn )裁(cái )省(shěng ),以(yǐ )壮(zhuàng )本(běn )根(gēn )。”宣(xuān )使(shǐ )离(lí )为(wéi )奏(zòu ):“秦(qín )、燕(yàn )、义(yì )阳(yáng )、乐(lè )平(píng )四(sì )公(gōng ),听(tīng )置(zhì )吏(lì )一(yī )百(bǎi )九(jiǔ )十(shí )七(qī )人(rén ),帐(zhàng )下(xià )兵(bīng )二(èr )百(bǎi )人(rén );自(zì )是(shì )以(yǐ )下(xià ),三(sān )分(fèn )置(zhì )一(yī ),馀(yú )兵(bīng )五(wǔ )万(wàn ),悉(xī )配(pèi )东(dōng )宫(gōng )。”于(yú )是(shì )诸(zhū )公(gōng )咸(xián )怨(yuàn ),嫌(xián )衅(xìn )益(yì )深(shēn )矣(yǐ )。

青(qīng )州(zhōu )上(shàng )言(yán ):“济(jì )南(nán )平(píng )陵(líng )城(chéng )北(běi )石(shí )虎(hǔ ),一(yī )夕(xī )移(yí )于(yú )城(chéng )东(dōng )南(nán ),有(yǒu )狼(láng )狐(hú )千(qiān )馀(yú )迹(jì )随(suí )之(zhī ),迹(jì )皆(jiē )成(chéng )蹊(qī )。”虎(hǔ )喜(xǐ )曰(yuē ):“石(shí )虎(hǔ )者(zhě ),朕(zhèn )也(yě );自(zì )西(xī )北(běi )徙(xǐ )而(ér )东(dōng )南(nán )者(zhě ),天(tiān )意(yì )欲(yù )使(shǐ )朕(zhèn )平(píng )荡(dàng )江(jiāng )南(nán )也(yě )。其(qí )敕(chì )诸(zhū )州(zhōu )兵(bīng )明(míng )年(nián )悉(xī )集(jí ),朕(zhèn )当(dāng )亲(qīn )董(dǒng )六(liù )师(shī ),以(yǐ )奉(fèng )天(tiān )命(mìng )。”群(qún )臣(chén )皆(jiē )贺(hè ),上(shàng )《皇(huáng )德(dé )颂(sòng )》者(zhě )一(yī )百(bǎi )七(qī )人(rén )。制(zhì ):“征(zhēng )士(shì )五(wǔ )人(rén )出(chū )车(chē )一(yī )乘(chéng ),牛(niú )二(èr )头(tóu ),米(mǐ )十(shí )五(wǔ )斛(hú ),绢(juàn )十(shí )匹(pǐ ),调(diào )不(bú )办(bàn )者(zhě )斩(zhǎn )。”民(mín )至(zhì )鬻(yù )子(zǐ )以(yǐ )供(gòng )军(jūn )须(xū ),犹(yóu )不(bú )能(néng )给(gěi ),自(zì )经(jīng )于(yú )道(dào )树(shù )者(zhě )相(xiàng )望(wàng )。

康(kāng )皇(huáng )帝(dì )

显(xiǎn )宗(zōng )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )下(xià )建(jiàn )元(yuán )元(yuán )年(nián )(癸(guǐ )卯(mǎo ),公(gōng )元(yuán )三(sān )四(sì )三(sān )年(nián ))

春(chūn ),二(èr )月(yuè ),高(gāo )句(jù )丽(lì )王(wáng )钊(zhāo )遣(qiǎn )其(qí )弟(dì )称(chēng )臣(chén )入(rù )朝(cháo )于(yú )燕(yàn ),贡(gòng )珍(zhēn )异(yì )以(yǐ )千(qiān )数(shù )。燕(yàn )王(wáng )皝(huàng )乃(nǎi )还(hái )其(qí )父(fù )尸(shī ),犹(yóu )留(liú )其(qí )母(mǔ )为(wéi )质(zhì )。

宇(yǔ )文(wén )逸(yì )豆(dòu )归(guī )遣(qiǎn )其(qí )相(xiàng )莫(mò )浅(qiǎn )浑(hún )将(jiāng )兵(bīng )击(jī )燕(yàn );诸(zhū )将(jiāng )争(zhēng )欲(yù )击(jī )之(zhī ),燕(yàn )王(wáng )皝(huàng )不(bú )许(xǔ )。莫(mò )浅(qiǎn )浑(hún )以(yǐ )为(wéi )皝(huàng )畏(wèi )之(zhī ),酣(hān )饮(yǐn )纵(zòng )猎(liè ),不(bú )复(fù )设(shè )备(bèi )。皝(huàng )使(shǐ )慕(mù )容(róng )输(shū )出(chū )击(jī )之(zhī ),莫(mò )浅(qiǎn )浑(hún )大(dà )败(bài ),仅(jǐn )以(yǐ )身(shēn )免(miǎn ),尽(jìn )俘(fú )其(qí )众(zhòng )。庾(yǔ )翼(yì )为(wéi )人(rén )慷(kāng )慨(kǎi ),喜(xǐ )功(gōng )名(míng ),不(bú )尚(shàng )浮(fú )华(huá )。琅(láng )邪(xié )内(nèi )史(shǐ )桓(huán )温(wēn ),彝(yí )之(zhī )子(zǐ )也(yě ),尚(shàng )南(nán )康(kāng )公(gōng )主(zhǔ ),豪(háo )爽(shuǎng )有(yǒu )风(fēng )概(gài )。翼(yì )与(yǔ )之(zhī )友(yǒu )善(shàn ),相(xiàng )期(qī )以(yǐ )宁(níng )济(jì )海(hǎi )内(nèi )。翼(yì )尝(cháng )荐(jiàn )温(wēn )于(yú )成(chéng )帝(dì )曰(yuē ):“桓(huán )温(wēn )有(yǒu )英(yīng )雄(xióng )之(zhī )才(cái ),愿(yuàn )陛(bì )下(xià )勿(wù )以(yǐ )常(cháng )人(rén )遇(yù )之(zhī ),常(cháng )婿(xù )畜(chù )之(zhī )。宜(yí )委(wěi )以(yǐ )方(fāng )、邵(shào )之(zhī )任(rèn ),必(bì )有(yǒu )弘(hóng )济(jì )艰(jiān )难(nán )之(zhī )勋(xūn )”。时(shí )杜(dù )乂(ài )、殷(yīn )浩(hào )并(bìng )才(cái )名(míng )冠(guàn )世(shì ),冀(jì )独(dú )弗(fú )之(zhī )重(zhòng )也(yě ),曰(yuē ):“此(cǐ )辈(bèi )宜(yí )束(shù )之(zhī )高(gāo )阁(gé ),俟(sì )天(tiān )下(xià )太(tài )平(píng ),然(rán )后(hòu )徐(xú )议(yì )其(qí )任(rèn )耳(ěr )。“浩(hào )累(lèi )辞(cí )征(zhēng )辟(pì ),屏(píng )居(jū )墓(mù )所(suǒ ),几(jǐ )将(jiāng )十(shí )年(nián ),时(shí )人(rén )拟(nǐ )之(zhī )管(guǎn )、葛(gě )。江(jiāng )夏(xià )相(xiàng )谢(xiè )尚(shàng )、长(zhǎng )山(shān )令(lìng )王(wáng )濛(méng )常(cháng )伺(sì )其(qí )出(chū )处(chù ),以(yǐ )卜(bo )江(jiāng )左(zuǒ )兴(xìng )亡(wáng )。尝(cháng )相(xiàng )与(yǔ )省(shěng )之(zhī ),知(zhī )浩(hào )有(yǒu )确(què )然(rán )之(zhī )志(zhì ),既(jì )返(fǎn ),相(xiàng )谓(wèi )曰(yuē ):“深(shēn )源(yuán )不(bú )起(qǐ ),当(dāng )如(rú )苍(cāng )生(shēng )何(hé )!”尚(shàng ),鲲(kūn )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。翼(yì )请(qǐng )浩(hào )为(wéi )司(sī )马(mǎ );诏(zhào )除(chú )侍(shì )中(zhōng )、安(ān )西(xī )军(jūn )司(sī ),浩(hào )不(bú )应(yīng )。翼(yì )遗(yí )浩(hào )书(shū )曰(yuē ):“王(wáng )夷(yí )甫(fǔ )立(lì )名(míng )非(fēi )真(zhēn ),虽(suī )云(yún )谈(tán )道(dào ),实(shí )长(zhǎng )华(huá )竞(jìng )。明(míng )德(dé )君(jūn )子(zǐ ),遇(yù )会(huì )处(chù )际(jì ),宁(níng )可(kě )然(rán )乎(hū )!”浩(hào )犹(yóu )不(bú )起(qǐ )。

殷(yīn )羡(xiàn )为(wéi )长(zhǎng )沙(shā )相(xiàng ),在(zài )郡(jùn )贪(tān )残(cán ),庾(yǔ )冰(bīng )与(yǔ )翼(yì )书(shū )属(shǔ )之(zhī )。翼(yì )报(bào )曰(yuē ):“殷(yīn )君(jūn )骄(jiāo )豪(háo ),亦(yì )似(sì )由(yóu )有(yǒu )佳(jiā )儿(ér ),弟(dì )故(gù )小(xiǎo )令(lìng )物(wù )情(qíng )容(róng )之(zhī )。大(dà )较(jiào )江(jiāng )东(dōng )之(zhī )政(zhèng ),以(yǐ )妪(yù )煦(xù )豪(háo )强(qiáng ),常(cháng )为(wéi )民(mín )蠹(dù );时(shí )有(yǒu )行(háng )法(fǎ ),辄(zhé )施(shī )之(zhī )寒(hán )劣(liè )。如(rú )往(wǎng )年(nián )偷(tōu )石(shí )头(tóu )仓(cāng )米(mǐ )一(yī )百(bǎi )万(wàn )斛(hú ),皆(jiē )是(shì )豪(háo )将(jiāng )辈(bèi ),而(ér )直(zhí )杀(shā )仓(cāng )督(dū )监(jiān )以(yǐ )塞(sāi )责(zé )。山(shān )遐(xiá )为(wéi )馀(yú )姚(yáo )长(zhǎng ),为(wéi )官(guān )出(chū )豪(háo )强(qiáng )所(suǒ )藏(cáng )二(èr )千(qiān )户(hù ),而(ér )众(zhòng )共(gòng )驱(qū )之(zhī ),令(lìng )遐(xiá )不(bú )得(dé )安(ān )席(xí )。虽(suī )皆(jiē )前(qián )宰(zǎi )之(zhī )惛(hūn )谬(miù ),江(jiāng )东(dōng )事(shì )去(qù ),实(shí )此(cǐ )之(zhī )由(yóu )。兄(xiōng )弟(dì )不(bú )幸(xìng ),横(héng )陷(xiàn )此(cǐ )中(zhōng ),自(zì )不(bú )能(néng )拔(bá )足(zú )于(yú )风(fēng )尘(chén )之(zhī )外(wài ),当(dāng )共(gòng )明(míng )目(mù )而(ér )治(zhì )之(zhī )。荆(jīng )州(zhōu )所(suǒ )统(tǒng )二(èr )十(shí )馀(yú )郡(jùn ),唯(wéi )长(zhǎng )沙(shā )最(zuì )恶(è );恶(è )而(ér )不(bú )黜(chù ),与(yǔ )杀(shā )督(dū )监(jiān )者(zhě )复(fù )何(hé )异(yì )邪(xié )!”遐(xiá ),简(jiǎn )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

翼(yì )以(yǐ )灭(miè )胡(hú )取(qǔ )蜀(shǔ )为(wéi )己(jǐ )任(rèn ),遣(qiǎn )使(shǐ )东(dōng )约(yuē )燕(yàn )王(wáng )皝(huàng ),西(xī )约(yuē )张(zhāng )骏(jùn ),刻(kè )期(qī )大(dà )举(jǔ )。朝(cháo )议(yì )多(duō )以(yǐ )为(wéi )难(nán ),唯(wéi )庾(yǔ )冰(bīng )意(yì )与(yǔ )之(zhī )同(tóng ),而(ér )桓(huán )温(wēn )、谯(qiáo )王(wáng )无(wú )忌(jì )皆(jiē )赞(zàn )成(chéng )之(zhī )。无(wú )忌(jì ),承(chéng )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),赵(zhào )汝(rǔ )南(nán )太(tài )守(shǒu )戴(dài )开(kāi )帅(shuài )数(shù )千(qiān )人(rén )诣(yì )翼(yì )降(jiàng )。丁(dīng )巳(sì ),下(xià )诏(zhào )议(yì )经(jīng )略(luè )中(zhōng )原(yuán )。翼(yì )欲(yù )悉(xī )所(suǒ )部(bù )之(zhī )众(zhòng )北(běi )伐(fá ),表(biǎo )桓(huán )宣(xuān )为(wéi )都(dōu )督(dū )司(sī )、雍(yōng )、梁(liáng )三(sān )州(zhōu )、荆(jīng )州(zhōu )之(zhī )四(sì )郡(jùn )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),前(qián )趣(qù )丹(dān )水(shuǐ );桓(huán )温(wēn )为(wéi )前(qián )锋(fēng )小(xiǎo )督(dū )、假(jiǎ )节(jiē ),帅(shuài )众(zhòng )入(rù )临(lín )淮(huái );并(bìng )发(fā )所(suǒ )统(tǒng )六(liù )州(zhōu )奴(nú )及(jí )车(chē )牛(niú )驴(lǘ )马(mǎ ),百(bǎi )姓(xìng )嗟(jiē )怒(nù )。

代(dài )王(wáng )什(shí )翼(yì )犍(jiān )复(fù )求(qiú )婚(hūn )于(yú )燕(yàn ),燕(yàn )王(wáng )皝(huàng )使(shǐ )纳(nà )马(mǎ )千(qiān )匹(pǐ )为(wéi )礼(lǐ );什(shí )翼(yì )犍(jiān )不(bú )与(yǔ ),又(yòu )倨(jù )慢(màn )无(wú )子(zǐ )壻(xù )礼(lǐ )。八(bā )月(yuè ),皝(huàng )遣(qiǎn )世(shì )子(zǐ )俊(jùn )帅(shuài )前(qián )军(jūn )师(shī )评(píng )等(děng )击(jī )代(dài )。什(shí )翼(yì )犍(jiān )帅(shuài )众(zhòng )避(bì )去(qù ),燕(yàn )人(rén )无(wú )所(suǒ )见(jiàn )而(ér )还(hái )。

汉(hàn )主(zhǔ )寿(shòu )卒(zú ),谥(shì )曰(yuē )昭(zhāo )文(wén ),庙(miào )号(hào )中(zhōng )宗(zōng );太(tài )子(zǐ )势(shì )即(jí )位(wèi ),大(dà )赦(shè )。

赵(zhào )太(tài )子(zǐ )宣(xuān )击(jī )鲜(xiān )卑(bēi )斛(hú )谷(gǔ )提(tí ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )三(sān )万(wàn )级(jí )。

宇(yǔ )文(wén )逸(yì )豆(dòu )归(guī )执(zhí )段(duàn )辽(liáo )弟(dì )兰(lán ),送(sòng )于(yú )赵(zhào ),并(bìng )献(xiàn )骏(jùn )马(mǎ )万(wàn )匹(pǐ )。赵(zhào )王(wáng )虎(hǔ )命(mìng )兰(lán )帅(shuài )所(suǒ )从(cóng )鲜(xiān )卑(bēi )五(wǔ )千(qiān )人(rén )屯(tún )令(lìng )支(zhī )。

庾(yǔ )翼(yì )欲(yù )移(yí )镇(zhèn )襄(xiāng )阳(yáng ),恐(kǒng )朝(cháo )廷(tíng )不(bú )许(xǔ ),乃(nǎi )奏(zòu )云(yún )移(yí )镇(zhèn )安(ān )陆(lù )。帝(dì )及(jí )朝(cháo )士(shì )皆(jiē )遣(qiǎn )使(shǐ )譬(pì )止(zhǐ )翼(yì ),翼(yì )遂(suí )违(wéi )诏(zhào )北(běi )行(háng );至(zhì )夏(xià )口(kǒu ),复(fù )上(shàng )表(biǎo )请(qǐng )镇(zhèn )襄(xiāng )阳(yáng )。翼(yì )时(shí )有(yǒu )众(zhòng )四(sì )万(wàn ),诏(zhào )加(jiā )翼(yì )都(dōu )督(dū )征(zhēng )讨(tǎo )诸(zhū )军(jūn )事(shì )。先(xiān )是(shì )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )、扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )庾(yǔ )冰(bīng )屡(lǚ )求(qiú )出(chū )外(wài ),辛(xīn )巳(sì ),以(yǐ )冰(bīng )都(dōu )督(dū )荆(jīng )、江(jiāng )、宁(níng )、益(yì )、梁(liáng )、交(jiāo )、广(guǎng )七(qī )州(zhōu )、豫(yù )州(zhōu )之(zhī )四(sì )郡(jùn )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),领(lǐng )江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),假(jiǎ )节(jiē ),镇(zhèn )武(wǔ )昌(chāng ),以(yǐ )为(wéi )翼(yì )继(jì )援(yuán )。征(zhēng )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )何(hé )充(chōng )为(wéi )督(dū )扬(yáng )、豫(yù )、徐(xú )州(zhōu )之(zhī )琅(láng )邪(xié )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),领(lǐng )扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì ),辅(fǔ )政(zhèng )。以(yǐ )琅(láng )邪(xié )内(nèi )史(shǐ )桓(huán )温(wēn )为(wéi )都(dōu )督(dū )青(qīng )、徐(xú )、兗(yǎn )三(sān )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),征(zhēng )江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )褚(chǔ )裒(póu )为(wéi )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn ),领(lǐng )中(zhōng )书(shū )令(lìng )。

冬(dōng ),十(shí )一(yī )月(yuè ),己(jǐ )巳(sì ),大(dà )赦(shè )。

显(xiǎn )宗(zōng )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )下(xià )建(jiàn )元(yuán )二(èr )年(nián )(甲(jiǎ )辰(chén ),公(gōng )元(yuán )三(sān )四(sì )四(sì )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),赵(zhào )王(wáng )虎(hǔ )享(xiǎng )群(qún )臣(chén )于(yú )太(tài )武(wǔ )殿(diàn ),有(yǒu )白(bái )雁(yàn )百(bǎi )馀(yú )集(jí )马(mǎ )道(dào )之(zhī )南(nán ),虎(hǔ )命(mìng )射(shè )之(zhī ),皆(jiē )不(bú )获(huò )。时(shí )诸(zhū )州(zhōu )兵(bīng )集(jí )者(zhě )百(bǎi )馀(yú )万(wàn ),太(tài )史(shǐ )令(lìng )赵(zhào )揽(lǎn )密(mì )言(yán )于(yú )虎(hǔ )曰(yuē ):“白(bái )雁(yàn )集(jí )庭(tíng ),宫(gōng )室(shì )将(jiāng )空(kōng )之(zhī )象(xiàng ),不(bú )宜(yí )南(nán )行(háng )。”虎(hǔ )信(xìn )之(zhī ),乃(nǎi )临(lín )宣(xuān )武(wǔ )观(guān ),大(dà )阅(yuè )而(ér )罢(bà )。

汉(hàn )主(zhǔ )势(shì )改(gǎi )元(yuán )太(tài )和(hé ),尊(zūn )母(mǔ )阎(yán )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )太(tài )后(hòu ),立(lì )妻(qī )李(lǐ )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu )。

燕(yàn )王(wáng )皝(huàng )与(yǔ )左(zuǒ )司(sī )马(mǎ )高(gāo )诩(xǔ )谋(móu )伐(fá )宇(yǔ )文(wén )逸(yì )豆(dòu )归(guī )。诩(xǔ )曰(yuē ):“宇(yǔ )文(wén )强(qiáng )盛(shèng ),今(jīn )不(bú )取(qǔ ),必(bì )为(wéi )国(guó )患(huàn ),伐(fá )之(zhī )必(bì )克(kè );然(rán )不(bú )利(lì )于(yú )将(jiāng )。”出(chū )而(ér )告(gào )人(rén )曰(yuē ):“吾(wú )往(wǎng )必(bì )不(bú )返(fǎn ),然(rán )忠(zhōng )臣(chén )不(bú )避(bì )也(yě )。”于(yú )是(shì )皝(huàng )自(zì )将(jiāng )伐(fá )逸(yì )豆(dòu )归(guī )。以(yǐ )慕(mù )容(róng )翰(hàn )为(wéi )前(qián )锋(fēng )将(jiāng )军(jūn ),刘(liú )佩(pèi )副(fù )之(zhī );分(fèn )命(mìng )慕(mù )容(róng )军(jūn )、慕(mù )容(róng )恪(kè )、慕(mù )容(róng )霸(bà )及(jí )折(shé )冲(chōng )将(jiāng )军(jūn )慕(mù )舆(yú )根(gēn )将(jiāng )兵(bīng ),三(sān )道(dào )并(bìng )进(jìn )。高(gāo )诩(xǔ )将(jiāng )发(fā ),不(bú )见(jiàn )其(qí )妻(qī ),使(shǐ )人(rén )语(yǔ )以(yǐ )家(jiā )事(shì )而(ér )行(háng )。

逸(yì )豆(dòu )归(guī )遣(qiǎn )南(nán )罗(luó )大(dà )涉(shè )夜(yè )干(gàn )将(jiāng )精(jīng )兵(bīng )逆(nì )战(zhàn ),皝(huàng )遣(qiǎn )人(rén )驰(chí )谓(wèi )慕(mù )容(róng )翰(hàn )曰(yuē ):“涉(shè )夜(yè )干(gàn )勇(yǒng )冠(guàn )三(sān )军(jūn ),宜(yí )小(xiǎo )避(bì )之(zhī )。”翰(hàn )曰(yuē ):“逸(yì )豆(dòu )归(guī )扫(sǎo )其(qí )国(guó )内(nèi )精(jīng )兵(bīng )以(yǐ )属(shǔ )涉(shè )夜(yè )干(gàn ),涉(shè )夜(yè )干(gàn )素(sù )有(yǒu )勇(yǒng )名(míng ),一(yī )国(guó )所(suǒ )赖(lài )也(yě )。今(jīn )我(wǒ )克(kè )之(zhī ),其(qí )国(guó )不(bú )攻(gōng )自(zì )溃(kuì )矣(yǐ )。且(qiě )吾(wú )孰(shú )知(zhī )涉(shè )夜(yè )干(gàn )之(zhī )为(wéi )人(rén ),虽(suī )有(yǒu )虚(xū )名(míng ),实(shí )易(yì )与(yǔ )耳(ěr ),不(bú )宜(yí )避(bì )之(zhī ),以(yǐ )挫(cuò )吾(wú )兵(bīng )气(qì )。”遂(suí )进(jìn )战(zhàn )。翰(hàn )自(zì )出(chū )冲(chōng )阵(zhèn ),涉(shè )夜(yè )干(gàn )出(chū )应(yīng )之(zhī );慕(mù )容(róng )容(róng )霸(bà )从(cóng )傍(bàng )邀(yāo )击(jī ),遂(suí )斩(zhǎn )涉(shè )夜(yè )干(gàn )。宇(yǔ )文(wén )士(shì )卒(zú )见(jiàn )涉(shè )夜(yè )干(gàn )死(sǐ ),不(bú )战(zhàn )而(ér )溃(kuì );燕(yàn )兵(bīng )乘(chéng )胜(shèng )逐(zhú )之(zhī ),遂(suí )克(kè )其(qí )都(dōu )城(chéng )。逸(yì )豆(dòu )归(guī )走(zǒu )死(sǐ )漠(mò )北(běi ),宇(yǔ )文(wén )氏(shì )由(yóu )是(shì )散(sàn )亡(wáng )。皝(huàng )悉(xī )收(shōu )其(qí )畜(chù )产(chǎn )、资(zī )货(huò ),徙(xǐ )其(qí )部(bù )众(zhòng )五(wǔ )千(qiān )馀(yú )落(luò )于(yú )昌(chāng )黎(lí ),辟(pì )地(dì )千(qiān )馀(yú )里(lǐ )。更(gèng )命(mìng )涉(shè )夜(yè )干(gàn )所(suǒ )居(jū )城(chéng )曰(yuē )威(wēi )德(dé )城(chéng ),使(shǐ )弟(dì )彪(biāo )戍(shù )之(zhī )而(ér )还(hái )。高(gāo )诩(xǔ )、刘(liú )佩(pèi )皆(jiē )中(zhōng )流(liú )矢(shǐ )卒(zú )。

诩(xǔ )善(shàn )天(tiān )文(wén ),皝(huàng )尝(cháng )谓(wèi )曰(yuē ):“卿(qīng )有(yǒu )佳(jiā )书(shū )而(ér )不(bú )见(jiàn )与(yǔ ),何(hé )以(yǐ )为(wéi )忠(zhōng )尽(jìn )!”诩(xǔ )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )人(rén )君(jūn )执(zhí )要(yào ),人(rén )臣(chén )执(zhí )职(zhí )。执(zhí )要(yào )者(zhě )逸(yì ),执(zhí )职(zhí )者(zhě )劳(láo )。是(shì )以(yǐ )后(hòu )稷(jì )播(bō )种(zhǒng ),尧(yáo )不(bú )预(yù )焉(yān )。占(zhàn )候(hòu )、天(tiān )文(wén ),晨(chén )夜(yè )其(qí )苦(kǔ ),非(fēi )至(zhì )尊(zūn )之(zhī )所(suǒ )宜(yí )亲(qīn ),殿(diàn )下(xià )将(jiāng )焉(yān )用(yòng )之(zhī )!”皝(huàng )默(mò )然(rán )。

初(chū ),逸(yì )豆(dòu )归(guī )事(shì )赵(zhào )甚(shèn )谨(jǐn ),贡(gòng )献(xiàn )属(shǔ )路(lù )。及(jí )燕(yàn )人(rén )伐(fá )逸(yì )豆(dòu )归(guī ),赵(zhào )王(wáng )虎(hǔ )使(shǐ )右(yòu )将(jiāng )军(jūn )白(bái )胜(shèng )、并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )霸(bà )自(zì )甘(gān )松(sōng )出(chū )救(jiù )之(zhī )。比(bǐ )至(zhì ),宇(yǔ )文(wén )氏(shì )已(yǐ )亡(wáng ),因(yīn )攻(gōng )威(wēi )德(dé )城(chéng ),不(bú )克(kè )而(ér )还(hái );慕(mù )容(róng )彪(biāo )追(zhuī )击(jī ),破(pò )之(zhī )。

慕(mù )容(róng )翰(hàn )之(zhī )与(yǔ )宇(yǔ )文(wén )氏(shì )战(zhàn )也(yě ),为(wéi )流(liú )矢(shǐ )所(suǒ )中(zhōng ),卧(wò )病(bìng )积(jī )时(shí )不(bú )出(chū )。后(hòu )渐(jiàn )差(chà ),于(yú )其(qí )家(jiā )试(shì )骋(chěng )马(mǎ )。或(huò )告(gào )翰(hàn )称(chēng )病(bìng )而(ér )私(sī )飞(fēi )骑(qí )乘(chéng ),疑(yí )欲(yù )为(wéi )变(biàn )。燕(yàn )王(wáng )皝(huàng )虽(suī )藉(jiè )翰(hàn )勇(yǒng )略(luè ),然(rán )中(zhōng )心(xīn )终(zhōng )忌(jì )之(zhī ),乃(nǎi )赐(cì )翰(hàn )死(sǐ )。翰(hàn )曰(yuē ):“吾(wú )负(fù )罪(zuì )出(chū )奔(bēn ),既(jì )而(ér )复(fù )还(hái ),今(jīn )日(rì )死(sǐ )已(yǐ )晚(wǎn )矣(yǐ )。然(rán )羯(jié )贼(zéi )跨(kuà )据(jù )中(zhōng )原(yuán ),吾(wú )不(bú )自(zì )量(liàng ),欲(yù )为(wéi )国(guó )家(jiā )荡(dàng )壹(yī )区(qū )夏(xià )。此(cǐ )志(zhì )不(bú )遂(suí ),没(méi )有(yǒu )遗(yí )恨(hèn ),命(mìng )矣(yǐ )夫(fū )!”饮(yǐn )药(yào )而(ér )卒(zú )。

代(dài )王(wáng )什(shí )翼(yì )犍(jiān )遣(qiǎn )其(qí )大(dà )人(rén )长(zhǎng )孙(sūn )秩(zhì )迎(yíng )妇(fù )于(yú )燕(yàn )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),凉(liáng )州(zhōu )将(jiāng )张(zhāng )瓘(guàn )败(bài )赵(zhào )将(jiāng )王(wáng )擢(zhuó )于(yú )三(sān )交(jiāo )城(chéng )。

初(chū ),赵(zhào )领(lǐng )军(jūn )王(wáng )朗(lǎng )言(yán )于(yú )赵(zhào )王(wáng )虎(hǔ )曰(yuē ):“盛(shèng )冬(dōng )雪(xuě )寒(hán ),而(ér )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )使(shǐ )人(rén )伐(fá )宫(gōng )材(cái ),引(yǐn )于(yú )漳(zhāng )水(shuǐ ),役(yì )者(zhě )数(shù )万(wàn ),吁(yù )嗟(jiē )满(mǎn )道(dào ),陛(bì )下(xià )宜(yí )因(yīn )出(chū )游(yóu )罢(bà )之(zhī )。”虎(hǔ )从(cóng )之(zhī )。太(tài )子(zǐ )宣(xuān )怒(nù )。会(huì )荧(yíng )惑(huò )守(shǒu )房(fáng ),宣(xuān )使(shǐ )太(tài )史(shǐ )令(lìng )赵(zhào )揽(lǎn )言(yán )于(yú )虎(hǔ )曰(yuē ):“房(fáng )为(wéi )天(tiān )王(wáng ),今(jīn )荧(yíng )惑(huò )守(shǒu )之(zhī ),其(qí )殃(yāng )不(bú )细(xì )。宜(yí )以(yǐ )贵(guì )臣(chén )王(wáng )姓(xìng )者(zhě )当(dāng )之(zhī )。”虎(hǔ )曰(yuē ):“谁(shuí )可(kě )者(zhě )?”揽(lǎn )曰(yuē ):“无(wú )贵(guì )于(yú )王(wáng )领(lǐng )军(jūn )。”虎(hǔ )意(yì )惜(xī )朗(lǎng ),使(shǐ )揽(lǎn )更(gèng )言(yán )其(qí )次(cì )。揽(lǎn )无(wú )以(yǐ )对(duì ),因(yīn )曰(yuē ):“其(qí )次(cì )唯(wéi )中(zhōng )书(shū )监(jiān )王(wáng )波(bō )耳(ěr )。”虎(hǔ )乃(nǎi )下(xià )诏(zhào ),追(zhuī )罪(zuì )波(bō )前(qián )议(yì )枯(kū )矢(shǐ )事(shì ),腰(yāo )斩(zhǎn )之(zhī ),及(jí )其(qí )四(sì )子(zǐ ),投(tóu )尸(shī )漳(zhāng )水(shuǐ );既(jì )而(ér )愍(mǐn )其(qí )无(wú )罪(zuì ),追(zhuī )赠(zèng )司(sī )空(kōng ),封(fēng )其(qí )孙(sūn )为(wéi )侯(hóu )。

赵(zhào )平(píng )北(běi )将(jiāng )军(jūn )尹(yǐn )农(nóng )攻(gōng )燕(yàn )凡(fán )城(chéng ),不(bú )克(kè )而(ér )还(hái )。

汉(hàn )太(tài )史(shǐ )令(lìng )韩(hán )皓(hào )上(shàng )言(yán ):“荧(yíng )惑(huò )守(shǒu )心(xīn ),乃(nǎi )宗(zōng )庙(miào )不(bú )修(xiū )之(zhī )谴(qiǎn )。”汉(hàn )主(zhǔ )势(shì )命(mìng )群(qún )臣(chén )议(yì )之(zhī )。相(xiàng )国(guó )董(dǒng )皎(jiǎo )、侍(shì )中(zhōng )王(wáng )嘏(gǔ )以(yǐ )为(wéi ):“景(jǐng )、武(wǔ )创(chuàng )业(yè ),献(xiàn )、文(wén )承(chéng )基(jī ),至(zhì )亲(qīn )不(bú )远(yuǎn ),无(wú )宜(yí )疏(shū )绝(jué )。”乃(nǎi )更(gèng )命(mìng )祀(sì )成(chéng )始(shǐ )祖(zǔ )、太(tài )宗(zōng ),皆(jiē )谓(wèi )之(zhī )汉(hàn )。

征(zhēng )西(xī )将(jiāng )军(jūn )庾(yǔ )翼(yì )使(shǐ )梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )桓(huán )宣(xuān )击(jī )赵(zhào )将(jiāng )李(lǐ )罴(pí )于(yú )丹(dān )水(shuǐ ),为(wéi )罴(pí )所(suǒ )败(bài ),翼(yì )贬(biǎn )宣(xuān )为(wéi )建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )。宣(xuān )惭(cán )愤(fèn )成(chéng )疾(jí ),秋(qiū ),八(bā )月(yuè ),庚(gēng )辰(chén ),卒(zú )。翼(yì )以(yǐ )长(zhǎng )子(zǐ )方(fāng )之(zhī )为(wéi )义(yì )城(chéng )太(tài )守(shǒu ),代(dài )领(lǐng )宣(xuān )众(zhòng );又(yòu )以(yǐ )司(sī )马(mǎ )应(yīng )诞(dàn )为(wéi )襄(xiāng )阳(yáng )太(tài )守(shǒu ),参(cān )军(jūn )司(sī )马(mǎ )勋(xūn )为(wéi )梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),戍(shù )西(xī )城(chéng )。

中(zhōng )书(shū )令(lìng )褚(chǔ )裒(póu )固(gù )辞(cí )枢(shū )要(yào );闰(rùn )月(yuè ),丁(dīng )巳(sì ),以(yǐ )裒(póu )为(wéi )左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )、都(dōu )督(dū )兗(yǎn )州(zhōu )、徐(xú )州(zhōu )之(zhī )琅(láng )邪(xié )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )金(jīn )城(chéng )。

帝(dì )疾(jí )笃(dǔ ),庾(yǔ )冰(bīng )、庾(yǔ )翼(yì )欲(yù )立(lì )会(huì )稽(jī )王(wáng )昱(yù )为(wéi )嗣(sì );中(zhōng )书(shū )监(jiān )何(hé )充(chōng )建(jiàn )议(yì )立(lì )皇(huáng )子(zǐ )聃(dān ),帝(dì )从(cóng )之(zhī )。九(jiǔ )月(yuè ),丙(bǐng )申(shēn ),立(lì )聃(dān )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )。戊(wù )戌(xū ),帝(dì )崩(bēng )于(yú )式(shì )乾(qián )殿(diàn )。己(jǐ )亥(hài ),何(hé )充(chōng )以(yǐ )遗(yí )旨(zhǐ )奉(fèng )太(tài )子(zǐ )即(jí )位(wèi ),大(dà )赦(shè )。由(yóu )是(shì )冰(bīng )、翼(yì )深(shēn )恨(hèn )充(chōng )。尊(zūn )皇(huáng )后(hòu )褚(chǔ )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )太(tài )后(hòu )。时(shí )穆(mù )帝(dì )方(fāng )二(èr )岁(suì ),太(tài )后(hòu )临(lín )朝(cháo )称(chēng )制(zhì )。何(hé )充(chōng )加(jiā )中(zhōng )书(shū )监(jiān ),录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì )。充(chōng )自(zì )陈(chén )既(jì )录(lù )尚(shàng )书(shū ),不(bú )宜(yí )复(fù )监(jiān )中(zhōng )书(shū );许(xǔ )之(zhī ),复(fù )加(jiā )侍(shì )中(zhōng )。

充(chōng )以(yǐ )左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )褚(chǔ )裒(póu ),太(tài )后(hòu )之(zhī )父(fù ),宜(yí )综(zōng )朝(cháo )政(zhèng ),上(shàng )疏(shū )荐(jiàn )裒(póu )参(cān )录(lù )尚(shàng )书(shū );乃(nǎi )以(yǐ )裒(póu )为(wéi )侍(shì )中(zhōng )、卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì ),持(chí )节(jiē )、督(dū )、刺(cì )史(shǐ )如(rú )故(gù )。裒(póu )以(yǐ )近(jìn )戚(qī ),惧(jù )获(huò )讥(jī )嫌(xián ),上(shàng )疏(shū )固(gù )请(qǐng )居(jū )籓(bān );改(gǎi )授(shòu )都(dōu )督(dū )徐(xú )、兗(yǎn )、青(qīng )三(sān )州(zhōu )、扬(yáng )州(zhōu )之(zhī )二(èr )郡(jùn )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )、徐(xú )、兗(yǎn )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )京(jīng )口(kǒu )。尚(shàng )书(shū )奏(zòu ):“裒(póu )见(jiàn )太(tài )后(hòu ),在(zài )公(gōng )庭(tíng )则(zé )如(rú )臣(chén )礼(lǐ ),私(sī )觌(dí )则(zé )严(yán )父(fù )。”从(cóng )之(zhī )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),乙(yǐ )丑(chǒu ),葬(zàng )康(kāng )帝(dì )于(yú )崇(chóng )平(píng )陵(líng )。

江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )庾(yǔ )冰(bīng )有(yǒu )疾(jí );太(tài )后(hòu )征(zhēng )冰(bīng )辅(fǔ )政(zhèng ),冰(bīng )辞(cí ),十(shí )一(yī )月(yuè ),庚(gēng )辰(chén ),卒(zú )。庾(yǔ )翼(yì )以(yǐ )家(jiā )国(guó )情(qíng )事(shì ),留(liú )子(zǐ )方(fāng )之(zhī )为(wéi )建(jiàn )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn ),戍(shù )襄(xiāng )阳(yáng )。方(fāng )之(zhī )年(nián )少(shǎo ),以(yǐ )参(cān )军(jūn )毛(máo )穆(mù )之(zhī )为(wéi )建(jiàn )武(wǔ )司(sī )马(mǎ )以(yǐ )辅(fǔ )之(zhī )。穆(mù )之(zhī ),宝(bǎo )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。翼(yì )还(hái )镇(zhèn )夏(xià )口(kǒu ),诏(zhào )翼(yì )复(fù )督(dū )江(jiāng )州(zhōu ),又(yòu )领(lǐng )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。翼(yì )辞(cí )豫(yù )州(zhōu ),复(fù )欲(yù )移(yí )镇(zhèn )乐(lè )乡(xiāng ),诏(zhào )不(bú )许(xǔ )。翼(yì )仍(réng )缮(shàn )修(xiū )军(jūn )器(qì ),大(dà )佃(diàn )积(jī )谷(gǔ ),以(yǐ )图(tú )后(hòu )举(jǔ )。

赵(zhào )王(wáng )虎(hǔ )作(zuò )河(hé )桥(qiáo )于(yú )灵(líng )昌(chāng )津(jīn ),采(cǎi )石(shí )为(wéi )中(zhōng )济(jì ),石(shí )下(xià ),辄(zhé )随(suí )流(liú ),用(yòng )功(gōng )五(wǔ )百(bǎi )馀(yú )万(wàn )而(ér )桥(qiáo )不(bú )成(chéng ),虎(hǔ )怒(nù ),斩(zhǎn )匠(jiàng )而(ér )罢(bà )。

孝(xiào )宗(zōng )穆(mù )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )上(shàng )

显(xiǎn )宗(zōng )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )下(xià )永(yǒng )和(hé )元(yuán )年(nián )(乙(yǐ )巳(sì ),公(gōng )元(yuán )三(sān )四(sì )五(wǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),甲(jiǎ )戌(xū )朔(shuò ),皇(huáng )太(tài )后(hòu )设(shè )白(bái )纱(shā )帷(wéi )于(yú )太(tài )极(jí )殿(diàn ),抱(bào )帝(dì )临(lín )轩(xuān )。

赵(zhào )义(yì )阳(yáng )公(gōng )鉴(jiàn )镇(zhèn )关(guān )中(zhōng ),役(yì )烦(fán )赋(fù )重(zhòng ),文(wén )武(wǔ )有(yǒu )长(zhǎng )发(fā )者(zhě ),辄(zhé )拔(bá )为(wéi )冠(guàn )缨(yīng ),馀(yú )以(yǐ )给(gěi )宫(gōng )人(rén )。长(zhǎng )史(shǐ )取(qǔ )发(fā )白(bái )赵(zhào )王(wáng )虎(hǔ ),虎(hǔ )征(zhēng )鉴(jiàn )还(hái )鄴(yè )。以(yǐ )乐(lè )平(píng )公(gōng )苞(bāo )代(dài )镇(zhèn )长(zhǎng )安(ān )。发(fā )雍(yōng )、洛(luò )、秦(qín )、并(bìng )州(zhōu )十(shí )六(liù )万(wàn )人(rén )治(zhì )长(zhǎng )安(ān )未(wèi )央(yāng )宫(gōng )。

虎(hǔ )好(hǎo )猎(liè ),晚(wǎn )岁(suì ),体(tǐ )重(zhòng )不(bú )能(néng )跨(kuà )马(mǎ ),乃(nǎi )造(zào )猎(liè )车(chē )千(qiān )乘(chéng ),刻(kè )期(qī )校(xiào )猎(liè )。自(zì )灵(líng )昌(chāng )津(jīn )南(nán )至(zhì )荥(yíng )阳(yáng )东(dōng )极(jí )阳(yáng )都(dōu )为(wéi )猎(liè )场(chǎng ),使(shǐ )御(yù )史(shǐ )监(jiān )察(chá )其(qí )中(zhōng )禽(qín )兽(shòu ),有(yǒu )犯(fàn )者(zhě )罪(zuì )至(zhì )大(dà )辟(pì )。民(mín )有(yǒu )美(měi )女(nǚ ),佳(jiā )牛(niú )马(mǎ ),御(yù )史(shǐ )求(qiú )之(zhī )不(bú )得(dé ),皆(jiē )诬(wū )以(yǐ )犯(fàn )兽(shòu ),论(lùn )死(sǐ )者(zhě )百(bǎi )馀(yú )人(rén )。发(fā )诸(zhū )州(zhōu )二(èr )十(shí )六(liù )万(wàn )人(rén )修(xiū )洛(luò )阳(yáng )宫(gōng )。发(fā )百(bǎi )姓(xìng )牛(niú )二(èr )万(wàn )头(tóu ),配(pèi )朔(shuò )州(zhōu )牧(mù )官(guān )。增(zēng )置(zhì )女(nǚ )官(guān )二(èr )十(shí )四(sì )等(děng ),东(dōng )宫(gōng )十(shí )二(èr )等(děng ),公(gōng )侯(hóu )七(qī )十(shí )馀(yú )国(guó )皆(jiē )九(jiǔ )等(děng ),大(dà )发(fā )民(mín )女(nǚ )三(sān )万(wàn )馀(yú )人(rén ),料(liào )为(wéi )三(sān )等(děng )以(yǐ )配(pèi )之(zhī );太(tài )子(zǐ )、诸(zhū )公(gōng )私(sī )令(lìng )采(cǎi )发(fā )者(zhě )又(yòu )将(jiāng )万(wàn )人(rén )。郡(jùn )县(xiàn )务(wù )求(qiú )美(měi )色(sè ),多(duō )强(qiáng )夺(duó )人(rén )妻(qī ),杀(shā )其(qí )夫(fū )及(jí )夫(fū )自(zì )杀(shā )者(zhě )三(sān )千(qiān )馀(yú )人(rén )。至(zhì )鄴(yè ),虎(hǔ )临(lín )轩(xuān )简(jiǎn )第(dì ),以(yǐ )使(shǐ )者(zhě )为(wéi )能(néng ),封(fēng )侯(hóu )者(zhě )十(shí )二(èr )人(rén )。荆(jīng )楚(chǔ )、扬(yáng )、徐(xú )之(zhī )民(mín )流(liú )叛(pàn )略(luè )尽(jìn );守(shǒu )令(lìng )坐(zuò )不(bú )能(néng )绥(suí )怀(huái ),下(xià )狱(yù )诛(zhū )者(zhě )五(wǔ )十(shí )馀(yú )人(rén )。金(jīn )紫(zǐ )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )逯(lù )明(míng )因(yīn )侍(shì )切(qiē )谏(jiàn ),虎(hǔ )大(dà )怒(nù ),使(shǐ )龙(lóng )腾(téng )拉(lā )杀(shā )之(zhī )。

燕(yàn )王(wáng )皝(huàng )以(yǐ )牛(niú )假(jiǎ )贫(pín )民(mín ),使(shǐ )佃(diàn )苑(yuàn )中(zhōng ),税(shuì )其(qí )什(shí )之(zhī )八(bā ),自(zì )有(yǒu )牛(niú )者(zhě )税(shuì )其(qí )七(qī )。记(jì )室(shì )参(cān )军(jūn )封(fēng )裕(yù )上(shàng )书(shū )谏(jiàn ),以(yǐ )为(wéi ):“古(gǔ )者(zhě )什(shí )一(yī )而(ér )税(shuì ),天(tiān )下(xià )之(zhī )中(zhōng )正(zhèng )也(yě )。降(jiàng )及(jí )魏(wèi )、晋(jìn ),仁(rén )政(zhèng )衰(shuāi )薄(báo ),假(jiǎ )官(guān )田(tián )官(guān )牛(niú )者(zhě )不(bú )过(guò )税(shuì )其(qí )什(shí )六(liù ),自(zì )在(zài )有(yǒu )牛(niú )者(zhě )中(zhōng )分(fèn )之(zhī ),犹(yóu )不(bú )取(qǔ )其(qí )七(qī )八(bā )也(yě )。自(zì )永(yǒng )嘉(jiā )以(yǐ )来(lái ),海(hǎi )内(nèi )荡(dàng )析(xī ),武(wǔ )宣(xuān )王(wáng )绥(suí )之(zhī )以(yǐ )德(dé ),华(huá )夷(yí )之(zhī )民(mín ),万(wàn )里(lǐ )辐(fú )凑(còu ),襁(qiǎng )负(fù )而(ér )归(guī )之(zhī )者(zhě ),若(ruò )赤(chì )子(zǐ )之(zhī )归(guī )父(fù )母(mǔ )。是(shì )以(yǐ )户(hù )口(kǒu )十(shí )倍(bèi )于(yú )旧(jiù ),无(wú )用(yòng )者(zhě )什(shí )有(yǒu )三(sān )四(sì )。及(jí )殿(diàn )下(xià )继(jì )统(tǒng ),南(nán )摧(cuī )强(qiáng )赵(zhào ),东(dōng )兼(jiān )高(gāo )句(jù )丽(lì ),北(běi )取(qǔ )宇(yǔ )文(wén ),拓(tuò )地(dì )三(sān )千(qiān )里(lǐ ),增(zēng )民(mín )十(shí )万(wàn )户(hù ),是(shì )宜(yí )悉(xī )罢(bà )苑(yuàn )囿(yòu )以(yǐ )赋(fù )新(xīn )民(mín ),无(wú )牛(niú )者(zhě )官(guān )赐(cì )之(zhī )牛(niú ),不(bú )当(dāng )更(gèng )收(shōu )重(zhòng )税(shuì )也(yě )。且(qiě )以(yǐ )殿(diàn )下(xià )之(zhī )民(mín )用(yòng )殿(diàn )下(xià )之(zhī )牛(niú ),牛(niú )非(fēi )殿(diàn )下(xià )之(zhī )有(yǒu ),将(jiāng )何(hé )在(zài )哉(zāi )!如(rú )此(cǐ ),则(zé )戎(róng )旗(qí )南(nán )指(zhǐ )之(zhī )日(rì ),民(mín )谁(shuí )不(bú )箪(dān )食(shí )壶(hú )浆(jiāng )以(yǐ )迎(yíng )王(wáng )师(shī ),石(shí )虎(hǔ )谁(shuí )与(yǔ )处(chù )矣(yǐ )!川(chuān )渎(dú )沟(gōu )渠(qú )有(yǒu )废(fèi )塞(sāi )者(zhě ),皆(jiē )应(yīng )通(tōng )利(lì ),旱(hàn )由(yóu )灌(guàn )溉(gài ),潦(liáo )则(zé )疏(shū )泄(xiè )。一(yī )夫(fū )不(bú )耕(gēng ),或(huò )受(shòu )之(zhī )饥(jī )。况(kuàng )游(yóu )食(shí )数(shù )万(wàn ),何(hé )以(yǐ )得(dé )家(jiā )给(gěi )人(rén )足(zú )乎(hū )?今(jīn )官(guān )司(sī )猥(wěi )多(duō ),虚(xū )费(fèi )廪(lǐn )禄(lù ),苟(gǒu )才(cái )不(bú )周(zhōu )用(yòng ),皆(jiē )宜(yí )澄(chéng )汰(tài )。工(gōng )商(shāng )末(mò )利(lì ),宜(yí )立(lì )常(cháng )员(yuán )。学(xué )生(shēng )三(sān )年(nián )无(wú )成(chéng ),徒(tú )塞(sāi )英(yīng )俊(jùn )之(zhī )路(lù ),皆(jiē )当(dāng )归(guī )之(zhī )于(yú )农(nóng )。殿(diàn )下(xià )圣(shèng )德(dé )宽(kuān )明(míng ),博(bó )采(cǎi )刍(chú )荛(ráo )。参(cān )军(jūn )王(wáng )宪(xiàn )、大(dà )夫(fū )刘(liú )明(míng )并(bìng )以(yǐ )言(yán )事(shì )忤(wǔ )旨(zhǐ ),主(zhǔ )者(zhě )处(chù )以(yǐ )大(dà )辟(pì ),殿(diàn )下(xià )虽(suī )恕(shù )其(qí )死(sǐ ),犹(yóu )免(miǎn )官(guān )禁(jìn )锢(gù )。夫(fū )求(qiú )谏(jiàn )诤(zhèng )而(ér )罪(zuì )直(zhí )言(yán ),是(shì )犹(yóu )适(shì )越(yuè )而(ér )北(běi )行(háng ),必(bì )不(bú )获(huò )其(qí )所(suǒ )志(zhì )矣(yǐ )!右(yòu )长(zhǎng )史(shǐ )宋(sòng )该(gāi )等(děng )阿(ā )媚(mèi )苟(gǒu )容(róng ),轻(qīng )劾(hé )谏(jiàn )士(shì ),己(jǐ )无(wú )骨(gǔ )鲠(gěng ),嫉(jí )人(rén )有(yǒu )之(zhī ),掩(yǎn )蔽(bì )耳(ěr )目(mù ),不(bú )忠(zhōng )之(zhī )甚(shèn )者(zhě )也(yě )。”皝(huàng )乃(nǎi )下(xià )令(lìng ),称(chēng ):“览(lǎn )封(fēng )记(jì )室(shì )之(zhī )谏(jiàn ),孤(gū )实(shí )惧(jù )焉(yān )。国(guó )以(yǐ )民(mín )为(wéi )本(běn ),民(mín )以(yǐ )谷(gǔ )为(wéi )命(mìng ),可(kě )悉(xī )罢(bà )苑(yuàn )囿(yòu )以(yǐ )给(gěi )民(mín )之(zhī )无(wú )田(tián )者(zhě )。实(shí )贫(pín )者(zhě ),官(guān )与(yǔ )之(zhī )牛(niú );力(lì )有(yǒu )馀(yú )愿(yuàn )得(dé )官(guān )牛(niú )者(zhě ),并(bìng )依(yī )魏(wèi )、晋(jìn )旧(jiù )法(fǎ ),沟(gōu )渎(dú )果(guǒ )有(yǒu )益(yì )者(zhě ),令(lìng )以(yǐ )时(shí )修(xiū )治(zhì )。今(jīn )戎(róng )事(shì )方(fāng )兴(xìng ),勋(xūn )伐(fá )既(jì )多(duō ),岁(suì )未(wèi )可(kě )喊(hǎn ),俟(sì )中(zhōng )原(yuán )平(píng )一(yī ),徐(xú )更(gèng )议(yì )之(zhī )。工(gōng )商(shāng )、学(xué )生(shēng )皆(jiē )当(dāng )裁(cái )择(zé )。夫(fū )人(rén )臣(chén )关(guān )言(yán )于(yú )人(rén )主(zhǔ ),至(zhì )难(nán )也(yě ),虽(suī )有(yǒu )狂(kuáng )妄(wàng ),当(dāng )择(zé )其(qí )善(shàn )者(zhě )而(ér )从(cóng )之(zhī )。王(wáng )宪(xiàn )、刘(liú )明(míng ),虽(suī )罪(zuì )应(yīng )废(fèi )黜(chù ),亦(yì )由(yóu )孤(gū )之(zhī )无(wú )大(dà )量(liàng )也(yě ),可(kě )悉(xī )复(fù )本(běn )官(guān ),仍(réng )居(jū )谏(jiàn )司(sī )。封(fēng )生(shēng )蹇(jiǎn )蹇(jiǎn ),深(shēn )得(dé )王(wáng )臣(chén )之(zhī )体(tǐ ),其(qí )赐(cì )钱(qián )五(wǔ )万(wàn )。宣(xuān )示(shì )内(nèi )外(wài ),有(yǒu )欲(yù )陈(chén )孤(gū )过(guò )者(zhě ),不(bú )拘(jū )贵(guì )贱(jiàn ),勿(wù )有(yǒu )所(suǒ )讳(huì )!”皝(huàng )雅(yǎ )好(hǎo )文(wén )学(xué ),常(cháng )亲(qīn )临(lín )庠(xiáng )序(xù )讲(jiǎng )授(shòu ),考(kǎo )校(xiào )学(xué )徒(tú )至(zhì )千(qiān )馀(yú )人(rén ),颇(pō )有(yǒu )妄(wàng )滥(làn )者(zhě ),故(gù )封(fēng )裕(yù )及(jí )之(zhī )。

诏(zhào )征(zhēng )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )褚(chǔ )裒(póu ),欲(yù )以(yǐ )为(wéi )扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì )。吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )刘(liú )遐(xiá )、长(zhǎng )史(shǐ )王(wáng )胡(hú )之(zhī )说(shuō )裒(póu )曰(yuē ):“会(huì )稽(jī )王(wáng )令(lìng )德(dé )雅(yǎ )望(wàng ),国(guó )之(zhī )周(zhōu )公(gōng )也(yě ),足(zú )下(xià )宜(yí )以(yǐ )大(dà )政(zhèng )授(shòu )之(zhī )。”裒(póu )乃(nǎi )固(gù )辞(cí ),归(guī )籓(bān )。壬(rén )戌(xū ),以(yǐ )会(huì )稽(jī )王(wáng )昱(yù )为(wéi )抚(fǔ )军(jūn )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),录(lù )尚(shàng )书(shū )六(liù )条(tiáo )事(shì )。昱(yù )清(qīng )虚(xū )寡(guǎ )欲(yù ),尤(yóu )善(shàn )玄(xuán )言(yán ),常(cháng )以(yǐ )刘(liú )惔(dàn )、王(wáng )濛(méng )及(jí )颍(yǐng )川(chuān )韩(hán )伯(bó )为(wéi )谈(tán )客(kè ),又(yòu )辟(pì )郗(xī )超(chāo )为(wéi )抚(fǔ )军(jūn )掾(yuàn ),谢(xiè )万(wàn )为(wéi )从(cóng )事(shì )中(zhōng )郎(láng )。超(chāo ),鉴(jiàn )之(zhī )孙(sūn )也(yě ),少(shǎo )卓(zhuó )荦(luò )不(bú )羁(jī )。父(fù )愔(yīn ),简(jiǎn )默(mò )冲(chōng )退(tuì )而(ér )啬(sè )于(yú )财(cái ),积(jī )钱(qián )至(zhì )数(shù )千(qiān )万(wàn ),尝(cháng )开(kāi )库(kù )任(rèn )超(chāo )所(suǒ )取(qǔ );超(chāo )散(sàn )施(shī )亲(qīn )故(gù ),一(yī )日(rì )都(dōu )尽(jìn )。万(wàn ),安(ān )之(zhī )弟(dì )也(yě ),清(qīng )旷(kuàng )秀(xiù )迈(mài ),亦(yì )有(yǒu )时(shí )名(míng )。

燕(yàn )有(yǒu )黑(hēi )龙(lóng )、白(bái )龙(lóng )见(jiàn )于(yú )龙(lóng )山(shān ),交(jiāo )首(shǒu )游(yóu )戏(xì ),解(jiě )角(jiǎo )而(ér )去(qù )。燕(yàn )王(wáng )皝(huàng )亲(qīn )祀(sì )以(yǐ )太(tài )牢(láo ),赦(shè )其(qí )境(jìng )内(nèi ),命(mìng )所(suǒ )居(jū )新(xīn )宫(gōng )曰(yuē )和(hé )龙(lóng )。

都(dōu )亭(tíng )肃(sù )侯(hóu )庾(yǔ )翼(yì )疽(jū )发(fā )于(yú )背(bèi )。表(biǎo )子(zǐ )爰(yuán )之(zhī )行(háng )辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )、荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),委(wěi )以(yǐ )后(hòu )任(rèn );司(sī )马(mǎ )义(yì )阳(yáng )硃(zhū )焘(tāo )为(wéi )南(nán )蛮(mán )校(xiào )尉(wèi ),以(yǐ )千(qiān )人(rén )守(shǒu )巴(bā )陵(líng )。秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),庚(gēng )午(wǔ ),卒(zú )。

翼(yì )部(bù )将(jiāng )干(gàn )瓚(zàn )等(děng )作(zuò )乱(luàn ),杀(shā )冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )曹(cáo )据(jù )。硃(zhū )焘(tāo )与(yǔ )安(ān )西(xī )长(zhǎng )史(shǐ )江(jiāng )虨(bīn ),建(jiàn )武(wǔ )司(sī )马(mǎ )毛(máo )穆(mù )之(zhī )、将(jiāng )军(jūn )袁(yuán )真(zhēn )等(děng )共(gòng )诛(zhū )之(zhī )。虨(bīn ),统(tǒng )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

八(bā )月(yuè ),豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )路(lù )永(yǒng )叛(pàn )奔(bēn )赵(zhào ),赵(zhào )王(wáng )虎(hǔ )使(shǐ )永(yǒng )屯(tún )寿(shòu )春(chūn )。

庾(yǔ )翼(yì )既(jì )卒(zú ),朝(cháo )议(yì )皆(jiē )以(yǐ )诸(zhū )庾(yǔ )世(shì )在(zài )西(xī )籓(bān ),人(rén )情(qíng )所(suǒ )安(ān ),宜(yí )依(yī )翼(yì )所(suǒ )请(qǐng ),以(yǐ )庾(yǔ )爰(yuán )之(zhī )代(dài )其(qí )任(rèn )。何(hé )充(chōng )曰(yuē ):“荆(jīng )楚(chǔ ),国(guó )之(zhī )西(xī )门(mén ),户(hù )口(kǒu )百(bǎi )万(wàn )。北(běi )带(dài )强(qiáng )胡(hú ),西(xī )邻(lín )劲(jìn )蜀(shǔ ),地(dì )势(shì )险(xiǎn )阻(zǔ ),周(zhōu )旋(xuán )万(wàn )里(lǐ )。得(dé )人(rén )则(zé )中(zhōng )原(yuán )可(kě )定(dìng ),失(shī )人(rén )则(zé )社(shè )稷(jì )可(kě )忧(yōu ),陆(lù )抗(kàng )所(suǒ )谓(wèi )‘存(cún )则(zé )吴(wú )存(cún ),亡(wáng )则(zé )吴(wú )亡(wáng )’者(zhě )也(yě ),岂(qǐ )可(kě )以(yǐ )白(bái )面(miàn )少(shǎo )年(nián )当(dāng )之(zhī )哉(zāi )!桓(huán )温(wēn )英(yīng )略(luè )过(guò )人(rén ),有(yǒu )文(wén )武(wǔ )器(qì )干(gàn )。西(xī )夏(xià )之(zhī )任(rèn ),无(wú )出(chū )温(wēn )者(zhě )。”议(yì )者(zhě )又(yòu )曰(yuē ):“庾(yǔ )爰(yuán )之(zhī )肯(kěn )避(bì )温(wēn )乎(hū )?如(rú )令(lìng )阻(zǔ )兵(bīng ),耻(chǐ )惧(jù )不(bú )浅(qiǎn )。”充(chōng )曰(yuē ):“温(wēn )足(zú )以(yǐ )制(zhì )之(zhī ),诸(zhū )君(jūn )勿(wù )忧(yōu )。”

丹(dān )杨(yáng )尹(yǐn )刘(liú )惔(dàn )每(měi )奇(qí )温(wēn )才(cái ),然(rán )知(zhī )其(qí )有(yǒu )不(bú )臣(chén )之(zhī )志(zhì ),谓(wèi )会(huì )稽(jī )王(wáng )昱(yù )曰(yuē ):“温(wēn )不(bú )可(kě )使(shǐ )居(jū )形(xíng )胜(shèng )之(zhī )地(dì ),其(qí )位(wèi )号(hào )常(cháng )宜(yí )抑(yì )之(zhī )。”劝(quàn )昱(yù )自(zì )镇(zhèn )上(shàng )流(liú ),以(yǐ )己(jǐ )为(wéi )军(jūn )司(sī ),昱(yù )不(bú )听(tīng );又(yòu )请(qǐng )自(zì )行(háng ),亦(yì )不(bú )听(tīng )。

庚(gēng )辰(chén ),以(yǐ )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )桓(huán )温(wēn )为(wéi )安(ān )西(xī )将(jiāng )军(jūn )、持(chí )节(jiē )、都(dōu )督(dū )荆(jīng )、司(sī )、雍(yōng )、益(yì )、梁(liáng )、宁(níng )六(liù )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、领(lǐng )护(hù )南(nán )蛮(mán )校(xiào )尉(wèi )、荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),爰(yuán )之(zhī )果(guǒ )不(bú )敢(gǎn )争(zhēng ),又(yòu )以(yǐ )刘(liú )惔(dàn )监(jiān )沔(miǎn )中(zhōng )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),领(lǐng )义(yì )成(chéng )太(tài )守(shǒu ),代(dài )庾(yǔ )方(fāng )之(zhī )。徙(xǐ )方(fāng )之(zhī )、爰(yuán )之(zhī )于(yú )豫(yù )章(zhāng )。

桓(huán )温(wēn )尝(cháng )乘(chéng )雪(xuě )欲(yù )猎(liè ),先(xiān )过(guò )刘(liú )惔(dàn ),惔(dàn )见(jiàn )其(qí )装(zhuāng )束(shù )甚(shèn )严(yán ),谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“老(lǎo )贼(zéi )欲(yù )持(chí )此(cǐ )何(hé )为(wéi )?”温(wēn )笑(xiào )曰(yuē ):“我(wǒ )不(bú )为(wéi )此(cǐ ),卿(qīng )安(ān )得(dé )坐(zuò )谈(tán )乎(hū )!”

汉(hàn )主(zhǔ )势(shì )之(zhī )弟(dì )大(dà )将(jiāng )军(jūn )广(guǎng ),以(yǐ )势(shì )无(wú )子(zǐ ),求(qiú )为(wéi )太(tài )弟(dì ),势(shì )不(bú )许(xǔ )。马(mǎ )当(dāng )、解(jiě )思(sī )明(míng )谏(jiàn )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )兄(xiōng )弟(dì )不(bú )多(duō ),若(ruò )复(fù )有(yǒu )所(suǒ )废(fèi ),将(jiāng )益(yì )孤(gū )危(wēi )。”固(gù )请(qǐng )许(xǔ )之(zhī )。势(shì )疑(yí )其(qí )与(yǔ )广(guǎng )有(yǒu )谋(móu ),收(shōu )当(dāng )、思(sī )明(míng )斩(zhǎn )之(zhī ),夷(yí )其(qí )三(sān )族(zú )。遣(qiǎn )太(tài )保(bǎo )李(lǐ )弈(yì )袭(xí )广(guǎng )于(yú )涪(fú )城(chéng ),贬(biǎn )广(guǎng )为(wéi )临(lín )邛(qióng )侯(hóu ),广(guǎng )自(zì )杀(shā )。思(sī )明(míng )被(bèi )收(shōu ),叹(tàn )曰(yuē ):“国(guó )之(zhī )不(bú )亡(wáng ),以(yǐ )我(wǒ )数(shù )人(rén )在(zài )也(yě ),今(jīn )其(qí )殆(dài )矣(yǐ )!”言(yán )笑(xiào )自(zì )若(ruò )而(ér )死(sǐ )。思(sī )明(míng )有(yǒu )智(zhì )略(luè ),敢(gǎn )谏(jiàn )诤(zhèng );马(mǎ )当(dāng )素(sù )得(dé )人(rén )心(xīn )。及(jí )其(qí )死(sǐ ),士(shì )兵(bīng )无(wú )不(bú )哀(āi )之(zhī )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),燕(yàn )王(wáng )皝(huàng )使(shǐ )慕(mù )容(róng )恪(kè )攻(gōng )高(gāo )句(jù )丽(lì ),拔(bá )南(nán )苏(sū ),置(zhì )戍(shù )而(ér )还(hái )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),张(zhāng )骏(jùn )伐(fá )焉(yān )耆(qí ),降(jiàng )之(zhī )。是(shì )岁(suì ),骏(jùn )分(fèn )武(wǔ )威(wēi )等(děng )十(shí )一(yī )郡(jùn )为(wéi )凉(liáng )州(zhōu ),以(yǐ )世(shì )子(zǐ )重(zhòng )华(huá )为(wéi )刺(cì )史(shǐ );分(fèn )兴(xìng )晋(jìn )等(děng )八(bā )郡(jùn )为(wéi )河(hé )州(zhōu ),以(yǐ )宁(níng )戎(róng )校(xiào )尉(wèi )张(zhāng )瓘(guàn )为(wéi )刺(cì )史(shǐ );分(fèn )敦(dūn )煌(huáng )等(děng )三(sān )郡(jùn )及(jí )西(xī )域(yù )都(dōu )护(hù )等(děng )三(sān )营(yíng )为(wéi )沙(shā )州(zhōu ),以(yǐ )西(xī )胡(hú )校(xiào )尉(wèi )杨(yáng )宣(xuān )为(wéi )刺(cì )史(shǐ )。骏(jùn )自(zì )称(chēng )大(dà )都(dōu )督(dū )、大(dà )将(jiāng )军(jūn )、假(jiǎ )凉(liáng )王(wáng ),督(dū )摄(shè )三(sān )州(zhōu ),始(shǐ )置(zhì )祭(jì )酒(jiǔ )、郎(láng )中(zhōng )、大(dà )夫(fū )、舍(shě )人(rén )、谒(yè )者(zhě )等(děng )官(guān ),官(guān )员(yuán )皆(jiē )仿(fǎng )天(tiān )朝(cháo )而(ér )微(wēi )变(biàn )其(qí )名(míng ),车(chē )服(fú )旌(jīng )族(zú )拟(nǐ )于(yú )王(wáng )者(zhě )。

赵(zhào )王(wáng )虎(hǔ )以(yǐ )冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )姚(yáo )弋(yì )仲(zhòng )为(wéi )持(chí )节(jiē )、十(shí )郡(jùn )六(liù )夷(yí )大(dà )都(dōu )督(dū )、冠(guàn )军(jūn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )。弋(yì )仲(zhòng )清(qīng )俭(jiǎn )鲠(gěng )直(zhí ),不(bú )治(zhì )威(wēi )仪(yí ),言(yán )无(wú )畏(wèi )避(bì ),虎(hǔ )甚(shèn )重(zhòng )之(zhī )。朝(cháo )之(zhī )大(dà )议(yì ),每(měi )与(yǔ )参(cān )决(jué ),公(gōng )卿(qīng )皆(jiē )惮(dàn )而(ér )下(xià )之(zhī )。武(wǔ )城(chéng )左(zuǒ )尉(wèi ),虎(hǔ )宠(chǒng )姬(jī )之(zhī )弟(dì )也(yě ),尝(cháng )入(rù )弋(yì )仲(zhòng )营(yíng ),侵(qīn )扰(rǎo )其(qí )部(bù )众(zhòng )。弋(yì )仲(zhòng )执(zhí )而(ér )数(shù )之(zhī )曰(yuē ):“尔(ěr )为(wéi )禁(jìn )尉(wèi ),迫(pò )胁(xié )小(xiǎo )民(mín ),我(wǒ )为(wéi )大(dà )臣(chén ),目(mù )所(suǒ )亲(qīn )见(jiàn ),不(bú )可(kě )纵(zòng )也(yě )。”命(mìng )左(zuǒ )右(yòu )斩(zhǎn )之(zhī )。尉(wèi )叩(kòu )头(tóu )流(liú )血(xuè ),左(zuǒ )右(yòu )固(gù )谏(jiàn ),乃(nǎi )止(zhǐ )。

燕(yàn )王(wáng )皝(huàng )以(yǐ )为(wéi )古(gǔ )者(zhě )诸(zhū )侯(hóu )即(jí )位(wèi ),各(gè )称(chēng )元(yuán )年(nián ),于(yú )是(shì )始(shǐ )不(bú )用(yòng )晋(jìn )年(nián )号(hào ),自(zì )称(chēng )十(shí )二(èr )年(nián )。

赵(zhào )王(wáng )虎(hǔ )使(shǐ )征(zhēng )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )邓(dèng )恒(héng )将(jiāng )兵(bīng )数(shù )万(wàn )屯(tún )乐(lè )安(ān ),治(zhì )攻(gōng )具(jù ),为(wéi )取(qǔ )燕(yàn )之(zhī )计(jì )。燕(yàn )王(wáng )皝(huàng )以(yǐ )慕(mù )容(róng )霸(bà )为(wéi )平(píng )狄(dí )将(jiāng )军(jūn ),戍(shù )徒(tú )河(hé );恒(héng )畏(wèi )之(zhī ),不(bú )敢(gǎn )犯(fàn )。

显(xiǎn )宗(zōng )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )下(xià )永(yǒng )和(hé )二(èr )年(nián )(丙(bǐng )午(wǔ ),公(gōng )元(yuán )三(sān )四(sì )六(liù )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),丙(bǐng )寅(yín ),大(dà )赦(shè )。

己(jǐ )卯(mǎo ),都(dōu )乡(xiāng )文(wén )穆(mù )侯(hóu )何(hé )充(chōng )卒(zú )。充(chōng )有(yǒu )器(qì )局(jú ),临(lín )朝(cháo )正(zhèng )色(sè ),以(yǐ )社(shè )稷(jì )为(wéi )己(jǐ )任(rèn ),所(suǒ )选(xuǎn )用(yòng )皆(jiē )以(yǐ )功(gōng )效(xiào ),不(bú )私(sī )亲(qīn )旧(jiù )。

初(chū ),夫(fū )馀(yú )居(jū )于(yú )鹿(lù )山(shān ),为(wéi )百(bǎi )济(jì )所(suǒ )侵(qīn ),部(bù )落(luò )衰(shuāi )散(sàn ),西(xī )徙(xǐ )近(jìn )燕(yàn ),而(ér )不(bú )设(shè )备(bèi )。燕(yàn )王(wáng )皝(huàng )遣(qiǎn )世(shì )子(zǐ )俊(jùn )帅(shuài )慕(mù )容(róng )军(jūn )、慕(mù )容(róng )恪(kè )、慕(mù )舆(yú )根(gēn )三(sān )将(jiāng )军(jūn )、万(wàn )七(qī )千(qiān )骑(qí )袭(xí )夫(fū )馀(yú )。俊(jùn )居(jū )中(zhōng )指(zhǐ )授(shòu ),军(jūn )事(shì )皆(jiē )以(yǐ )任(rèn )恪(kè )。遂(suí )拔(bá )夫(fū )馀(yú ),虏(lǔ )其(qí )王(wáng )玄(xuán )及(jí )部(bù )落(luò )五(wǔ )万(wàn )馀(yú )口(kǒu )而(ér )还(hái )。皝(huàng )以(yǐ )玄(xuán )为(wéi )镇(zhèn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn ),妻(qī )以(yǐ )女(nǚ )。

二(èr )月(yuè ),癸(guǐ )丑(chǒu ),以(yǐ )左(zuǒ )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )蔡(cài )谟(mó )领(lǐng )司(sī )徒(tú ),与(yǔ )会(huì )稽(jī )王(wáng )昱(yù )同(tóng )辅(fǔ )政(zhèng )。

褚(chǔ )裒(póu )荐(jiàn )前(qián )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )顾(gù )和(hé )、前(qián )司(sī )徒(tú )左(zuǒ )长(zhǎng )史(shǐ )殷(yīn )浩(hào );三(sān )月(yuè ),丙(bǐng )子(zǐ ),以(yǐ )和(hé )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng ),浩(hào )为(wéi )建(jiàn )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )、扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。和(hé )有(yǒu )母(mǔ )丧(sàng ),固(gù )辞(cí )不(bú )起(qǐ ),谓(wèi )所(suǒ )亲(qīn )曰(yuē ):“古(gǔ )人(rén )有(yǒu )释(shì )衰(shuāi )绖(dié )从(cóng )王(wáng )者(zhě ),以(yǐ )其(qí )才(cái )足(zú )干(gàn )时(shí )故(gù )也(yě )。如(rú )和(hé )者(zhě ),正(zhèng )足(zú )以(yǐ )亏(kuī )孝(xiào )道(dào )、伤(shāng )风(fēng )俗(sú )耳(ěr )。”识(shí )者(zhě )美(měi )之(zhī )。浩(hào )亦(yì )固(gù )辞(cí )。会(huì )稽(jī )王(wáng )昱(yù )与(yǔ )浩(hào )书(shū )曰(yuē ):“属(shǔ )当(dāng )厄(è )运(yùn ),危(wēi )弊(bì )理(lǐ )极(jí ),足(zú )下(xià )沈(shěn )识(shí )淹(yān )长(zhǎng ),足(zú )以(yǐ )经(jīng )济(jì )。若(ruò )复(fù )深(shēn )存(cún )挹(yì )退(tuì ),苟(gǒu )遂(suí )本(běn )怀(huái ),吾(wú )恐(kǒng )天(tiān )下(xià )之(zhī )事(shì )于(yú )此(cǐ )去(qù )矣(yǐ )。足(zú )下(xià )去(qù )就(jiù ),即(jí )时(shí )之(zhī )废(fèi )兴(xìng ),则(zé )家(jiā )国(guó )不(bú )异(yì ),足(zú )下(xià )宜(yí )深(shēn )思(sī )之(zhī )。”浩(hào )乃(nǎi )就(jiù )职(zhí )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),己(jǐ )酉(yǒu )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

五(wǔ )月(yuè ),丙(bǐng )戌(xū ),西(xī )平(píng )忠(zhōng )成(chéng )公(gōng )张(zhāng )骏(jùn )薨(hōng )。官(guān )属(shǔ )上(shàng )世(shì )子(zǐ )重(zhòng )华(huá )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、大(dà )都(dōu )督(dū )、太(tài )尉(wèi )、护(hù )羌(qiāng )校(xiào )尉(wèi )、凉(liáng )州(zhōu )牧(mù )、西(xī )平(píng )公(gōng )、假(jiǎ )凉(liáng )王(wáng );赦(shè )其(qí )境(jìng )内(nèi );尊(zūn )嫡(dí )母(mǔ )严(yán )氏(shì )为(wéi )大(dà )王(wáng )太(tài )后(hòu ),母(mǔ )马(mǎ )氏(shì )为(wéi )王(wáng )太(tài )后(hòu )。

赵(zhào )中(zhōng )黄(huáng )门(mén )严(yán )生(shēng )恶(è )尚(shàng )书(shū )硃(zhū )轨(guǐ ),会(huì )久(jiǔ )雨(yǔ ),生(shēng )谮(zèn )轨(guǐ )不(bú )修(xiū )道(dào )路(lù ),又(yòu )谤(bàng )讪(shàn )朝(cháo )政(zhèng ),赵(zhào )王(wáng )虎(hǔ )囚(qiú )之(zhī )。蒲(pú )洪(hóng )谏(jiàn )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )既(jì )有(yǒu )襄(xiāng )国(guó )、鄴(yè )宫(gōng ),又(yòu )修(xiū )长(zhǎng )安(ān )、洛(luò )阳(yáng )宫(gōng )殿(diàn ),将(jiāng )以(yǐ )何(hé )用(yòng )?作(zuò )猎(liè )车(chē )千(qiān )乘(chéng ),环(huán )数(shù )千(qiān )里(lǐ )以(yǐ )养(yǎng )禽(qín )兽(shòu ),夺(duó )人(rén )妻(qī )女(nǚ )十(shí )万(wàn )馀(yú )口(kǒu )以(yǐ )实(shí )后(hòu )宫(gōng ),圣(shèng )帝(dì )明(míng )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )为(wéi ),固(gù )若(ruò )是(shì )乎(hū )?今(jīn )又(yòu )以(yǐ )道(dào )路(lù )不(bú )修(xiū ),欲(yù )杀(shā )尚(shàng )书(shū )。陛(bì )下(xià )德(dé )政(zhèng )不(bú )修(xiū ),天(tiān )降(jiàng )淫(yín )雨(yǔ ),七(qī )旬(xún )乃(nǎi )霁(jì )。霁(jì )方(fāng )二(èr )日(rì ),虽(suī )有(yǒu )鬼(guǐ )兵(bīng )百(bǎi )万(wàn ),亦(yì )未(wèi )能(néng )去(qù )道(dào )路(lù )之(zhī )涂(tú )潦(liáo ),而(ér )况(kuàng )人(rén )乎(hū )!政(zhèng )刑(xíng )如(rú )此(cǐ ),其(qí )如(rú )四(sì )海(hǎi )何(hé )!其(qí )如(rú )后(hòu )代(dài )何(hé )!愿(yuàn )止(zhǐ )作(zuò )役(yì ),罢(bà )苑(yuàn )囿(yòu ),出(chū )宫(gōng )女(nǚ ),赦(shè )硃(zhū )轨(guǐ ),以(yǐ )副(fù )众(zhòng )望(wàng )。”虎(hǔ )虽(suī )不(bú )悦(yuè ),亦(yì )不(bú )之(zhī )罪(zuì ),为(wéi )之(zhī )罢(bà )长(zhǎng )安(ān )、洛(luò )阳(yáng )作(zuò )役(yì ),而(ér )竟(jìng )诛(zhū )硃(zhū )轨(guǐ )。又(yòu )立(lì )私(sī )论(lùn )朝(cháo )政(zhèng )之(zhī )法(fǎ ),听(tīng )吏(lì )告(gào )其(qí )君(jūn ),奴(nú )告(gào )其(qí )主(zhǔ )。公(gōng )卿(qīng )以(yǐ )下(xià ),朝(cháo )觐(jìn )以(yǐ )目(mù )相(xiàng )顾(gù ),不(bú )必(bì )复(fù )相(xiàng )过(guò )从(cóng )谈(tán )语(yǔ )。

赵(zhào )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )擢(zhuó )击(jī )张(zhāng )重(zhòng )华(huá ),袭(xí )武(wǔ )街(jiē ),执(zhí )护(hù )军(jūn )曹(cáo )权(quán )、胡(hú )宣(xuān ),徙(xǐ )七(qī )千(qiān )馀(yú )户(hù )于(yú )雍(yōng )州(zhōu )。凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )麻(má )秋(qiū )、将(jiāng )军(jūn )孙(sūn )伏(fú )都(dōu )攻(gōng )金(jīn )城(chéng ),太(tài )守(shǒu )张(zhāng )冲(chōng )请(qǐng )降(jiàng ),凉(liáng )州(zhōu )震(zhèn )动(dòng )。重(zhòng )华(huá )悉(xī )发(fā )境(jìng )内(nèi )兵(bīng ),使(shǐ )征(zhēng )南(nán )将(jiāng )军(jūn )裴(péi )恒(héng )将(jiāng )之(zhī )以(yǐ )御(yù )赵(zhào )。恒(héng )壁(bì )于(yú )广(guǎng )武(wǔ ),久(jiǔ )而(ér )不(bú )战(zhàn )。凉(liáng )州(zhōu )司(sī )马(mǎ )张(zhāng )耽(dān )言(yán )于(yú )重(zhòng )华(huá )曰(yuē ):“国(guó )之(zhī )存(cún )亡(wáng )在(zài )兵(bīng ),兵(bīng )之(zhī )胜(shèng )败(bài )在(zài )将(jiāng )。今(jīn )议(yì )者(zhě )举(jǔ )将(jiāng ),多(duō )推(tuī )宿(xiǔ )旧(jiù )。夫(fū )韩(hán )信(xìn )之(zhī )举(jǔ ),非(fēi )旧(jiù )德(dé )也(yě )。盖(gài )明(míng )主(zhǔ )之(zhī )举(jǔ ),举(jǔ )无(wú )常(cháng )人(rén ),才(cái )之(zhī )所(suǒ )堪(kān ),则(zé )授(shòu )以(yǐ )大(dà )事(shì )。今(jīn )强(qiáng )寇(kòu )在(zài )境(jìng ),诸(zhū )将(jiāng )不(bú )进(jìn ),人(rén )情(qíng )危(wēi )惧(jù )。主(zhǔ )簿(bù )谢(xiè )艾(ài ),兼(jiān )资(zī )文(wén )武(wǔ ),可(kě )用(yòng )以(yǐ )御(yù )赵(zhào )。”重(zhòng )华(huá )召(zhào )艾(ài ),问(wèn )以(yǐ )方(fāng )略(luè );艾(ài )愿(yuàn )请(qǐng )兵(bīng )七(qī )千(qiān )人(rén ),必(bì )破(pò )赵(zhào )以(yǐ )报(bào )。重(zhòng )华(huá )拜(bài )艾(ài )中(zhōng )坚(jiān )将(jiāng )军(jūn ),给(gěi )步(bù )骑(qí )五(wǔ )千(qiān ),使(shǐ )击(jī )秋(qiū )。艾(ài )引(yǐn )兵(bīng )出(chū )振(zhèn )武(wǔ ),夜(yè )有(yǒu )二(èr )枭(xiāo )鸣(míng )于(yú )牙(yá )中(zhōng ),艾(ài )曰(yuē ):“六(liù )博(bó )得(dé )枭(xiāo )者(zhě )胜(shèng )。今(jīn )枭(xiāo )鸣(míng )牙(yá )中(zhōng ),克(kè )敌(dí )之(zhī )兆(zhào )也(yě )。”进(jìn )与(yǔ )赵(zhào )战(zhàn ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )五(wǔ )千(qiān )级(jí )。重(zhòng )华(huá )封(fēng )艾(ài )为(wéi )福(fú )禄(lù )伯(bó )。

麻(má )秋(qiū )之(zhī )克(kè )金(jīn )城(chéng )也(yě ),县(xiàn )令(lìng )敦(dūn )煌(huáng )车(chē )济(jì )不(bú )降(jiàng ),伏(fú )剑(jiàn )而(ér )死(sǐ )。秋(qiū )又(yòu )攻(gōng )大(dà )夏(xià ),护(hù )军(jūn )梁(liáng )式(shì )执(zhí )太(tài )守(shǒu )宋(sòng )晏(yàn ),以(yǐ )城(chéng )应(yīng )秋(qiū ),秋(qiū )遣(qiǎn )晏(yàn )以(yǐ )书(shū )诱(yòu )致(zhì )宛(wǎn )戍(shù )都(dōu )尉(wèi )敦(dūn )煌(huáng )宋(sòng )矩(jǔ )。矩(jǔ )曰(yuē ):“为(wéi )人(rén )臣(chén ),功(gōng )既(jì )不(bú )成(chéng ),唯(wéi )有(yǒu )死(sǐ )节(jiē )耳(ěr )!”先(xiān )杀(shā )妻(qī )子(zǐ )而(ér )后(hòu )自(zì )刎(wěn )。秋(qiū )曰(yuē ):“皆(jiē )义(yì )士(shì )也(yě )。”收(shōu )而(ér )葬(zàng )之(zhī )。

冬(dōng ),汉(hàn )太(tài )保(bǎo )李(lǐ )弈(yì )自(zì )晋(jìn )寿(shòu )举(jǔ )兵(bīng )反(fǎn ),蜀(shǔ )人(rén )多(duō )从(cóng )之(zhī ),众(zhòng )至(zhì )数(shù )万(wàn )。汉(hàn )主(zhǔ )势(shì )登(dēng )城(chéng )拒(jù )虞(yú ),弈(yì )单(dān )骑(qí )突(tū )门(mén ),门(mén )者(zhě )射(shè )而(ér )杀(shā )之(zhī ),其(qí )众(zhòng )绵(mián )溃(kuì )。势(shì )大(dà )赦(shè )境(jìng )内(nèi ),改(gǎi )年(nián )嘉(jiā )宁(níng )。势(shì )骄(jiāo )淫(yín ),不(bú )恤(xù )国(guó )事(shì ),多(duō )居(jū )禁(jìn )中(zhōng ),罕(hǎn )接(jiē )公(gōng )卿(qīng ),疏(shū )忌(jì )旧(jiù )臣(chén ),信(xìn )任(rèn )左(zuǒ )右(yòu ),谗(chán )诌(zhōu )并(bìng )进(jìn ),刑(xíng )罚(fá )苛(kē )滥(làn ),由(yóu )是(shì )中(zhōng )外(wài )离(lí )心(xīn )。蜀(shǔ )土(tǔ )先(xiān )无(wú )獠(liáo ),至(zhì )是(shì )始(shǐ )从(cóng )山(shān )出(chū ),自(zì )巴(bā )西(xī )至(zhì )犍(jiān )为(wéi )、梓(zǐ )潼(tóng ),布(bù )满(mǎn )山(shān )谷(gǔ )十(shí )馀(yú )万(wàn )落(luò ),不(bú )可(kě )禁(jìn )制(zhì ),大(dà )为(wéi )民(mín )患(huàn )。加(jiā )以(yǐ )饥(jī )馑(jǐn ),四(sì )境(jìng )之(zhī )内(nèi ),遂(suí )至(zhì )萧(xiāo )条(tiáo )。

安(ān )西(xī )将(jiāng )军(jūn )桓(huán )温(wēn )将(jiāng )伐(fá )汉(hàn ),将(jiāng )佐(zuǒ )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě )。江(jiāng )夏(xià )相(xiàng )袁(yuán )乔(qiáo )劝(quàn )之(zhī )曰(yuē ):“夫(fū )经(jīng )略(luè )大(dà )事(shì ),固(gù )非(fēi )常(cháng )情(qíng )所(suǒ )及(jí ),智(zhì )者(zhě )了(le )于(yú )胸(xiōng )中(zhōng ),不(bú )必(bì )待(dài )众(zhòng )言(yán )皆(jiē )合(hé )也(yě )。今(jīn )为(wéi )天(tiān )下(xià )之(zhī )患(huàn )者(zhě ),胡(hú )、蜀(shǔ )二(èr )寇(kòu )而(ér )已(yǐ )。蜀(shǔ )虽(suī )险(xiǎn )固(gù ),比(bǐ )胡(hú )为(wéi )弱(ruò ),将(jiāng )欲(yù )除(chú )之(zhī ),宜(yí )先(xiān )其(qí )易(yì )者(zhě )。李(lǐ )势(shì )无(wú )道(dào ),臣(chén )民(mín )不(bú )附(fù ),且(qiě )恃(shì )其(qí )险(xiǎn )远(yuǎn ),不(bú )修(xiū )战(zhàn )备(bèi )。宜(yí )以(yǐ )精(jīng )卒(zú )万(wàn )人(rén )轻(qīng )赍(jī )疾(jí )趋(qū ),比(bǐ )其(qí )觉(jiào )之(zhī ),我(wǒ )已(yǐ )出(chū )其(qí )险(xiǎn )要(yào ),可(kě )一(yī )战(zhàn )擒(qín )也(yě )。蜀(shǔ )地(dì )富(fù )饶(ráo ),户(hù )口(kǒu )繁(fán )庶(shù ),诸(zhū )葛(gě )武(wǔ )侯(hóu )用(yòng )之(zhī )抗(kàng )衡(héng )中(zhōng )夏(xià ),若(ruò )得(dé )而(ér )有(yǒu )之(zhī ),国(guó )家(jiā )之(zhī )大(dà )利(lì )也(yě )。论(lùn )者(zhě )恐(kǒng )大(dà )军(jūn )既(jì )西(xī ),胡(hú )必(bì )窥(kuī )觎(yú ),此(cǐ )似(sì )是(shì )而(ér )非(fēi )。胡(hú )闻(wén )我(wǒ )万(wàn )里(lǐ )远(yuǎn )征(zhēng ),以(yǐ )为(wéi )内(nèi )有(yǒu )重(zhòng )备(bèi ),必(bì )不(bú )敢(gǎn )动(dòng );纵(zòng )有(yǒu )侵(qīn )轶(yì ),缘(yuán )江(jiāng )诸(zhū )军(jūn )足(zú )以(yǐ )拒(jù )守(shǒu ),必(bì )无(wú )忧(yōu )也(yě )。”温(wēn )从(cóng )之(zhī )。乔(qiáo ),瑰(guī )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),辛(xīn )未(wèi ),温(wēn )帅(shuài )益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )周(zhōu )抚(fǔ )、南(nán )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )谯(qiáo )王(wáng )无(wú )忌(jì )伐(fá )汉(hàn ),拜(bài )表(biǎo )即(jí )行(háng );委(wěi )安(ān )西(xī )长(zhǎng )史(shǐ )范(fàn )汪(wāng )以(yǐ )留(liú )事(shì ),加(jiā )抚(fǔ )督(dū )梁(liáng )州(zhōu )之(zhī )四(sì )郡(jùn )诸(zhū )军(jūn )事(shì );使(shǐ )袁(yuán )乔(qiáo )帅(shuài )二(èr )千(qiān )人(rén )为(wéi )前(qián )锋(fēng )。

朝(cháo )廷(tíng )以(yǐ )蜀(shǔ )道(dào )险(xiǎn )远(yuǎn ),温(wēn )众(zhòng )少(shǎo )而(ér )深(shēn )入(rù ),皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )忧(yōu ),惟(wéi )刘(liú )惔(dàn )以(yǐ )为(wéi )必(bì )克(kè )。或(huò )问(wèn )其(qí )故(gù ),惔(dàn )曰(yuē ):“以(yǐ )博(bó )知(zhī )之(zhī )。温(wēn ),善(shàn )博(bó )者(zhě )也(yě ),不(bú )必(bì )得(dé )则(zé )不(bú )为(wéi )。但(dàn )恐(kǒng )克(kè )蜀(shǔ )之(zhī )后(hòu ),温(wēn )终(zhōng )专(zhuān )制(zhì )朝(cháo )廷(tíng )耳(ěr )。”

显(xiǎn )宗(zōng )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )下(xià )永(yǒng )和(hé )三(sān )年(nián )(丁(dīng )未(wèi ),公(gōng )元(yuán )三(sān )四(sì )七(qī )年(nián ))

春(chūn ),二(èr )月(yuè ),桓(huán )温(wēn )军(jūn )至(zhì )青(qīng )衣(yī )。汉(hàn )主(zhǔ )势(shì )大(dà )发(fā )兵(bīng ),遣(qiǎn )叔(shū )父(fù )右(yòu )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )福(fú )、从(cóng )兄(xiōng )镇(zhèn )南(nán )将(jiāng )军(jūn )权(quán )、前(qián )将(jiāng )军(jūn )昝(zǎn )坚(jiān )等(děng )将(jiāng )之(zhī ),自(zì )山(shān )阳(yáng )趣(qù )合(hé )水(shuǐ )。诸(zhū )将(jiāng )欲(yù )伏(fú )于(yú )江(jiāng )南(nán )以(yǐ )待(dài )晋(jìn ),昝(zǎn )坚(jiān )不(bú )从(cóng ),引(yǐn )兵(bīng )自(zì )江(jiāng )北(běi )鸳(yuān )鸯(yāng )碕(qī )渡(dù )向(xiàng )犍(jiān )为(wéi )。

三(sān )月(yuè ),温(wēn )至(zhì )彭(péng )模(mó )。议(yì )者(zhě )欲(yù )分(fèn )为(wéi )两(liǎng )军(jūn ),异(yì )道(dào )俱(jù )进(jìn ),以(yǐ )分(fèn )汉(hàn )兵(bīng )之(zhī )势(shì )。袁(yuán )乔(qiáo )曰(yuē ):“今(jīn )悬(xuán )军(jūn )深(shēn )入(rù )万(wàn )里(lǐ )之(zhī )外(wài ),胜(shèng )则(zé )大(dà )功(gōng )可(kě )立(lì ),不(bú )胜(shèng )则(zé )噍(jiào )类(lèi )无(wú )遗(yí ),当(dāng )合(hé )势(shì )齐(qí )力(lì ),以(yǐ )取(qǔ )一(yī )战(zhàn )之(zhī )捷(jié )。若(ruò )分(fèn )两(liǎng )军(jūn ),则(zé )众(zhòng )心(xīn )不(bú )一(yī ),万(wàn )一(yī )偏(piān )败(bài ),大(dà )事(shì )去(qù )矣(yǐ )。不(bú )如(rú )全(quán )军(jūn )而(ér )进(jìn ),弃(qì )去(qù )釜(fǔ )甑(zèng ),赍(jī )三(sān )日(rì )粮(liáng ),以(yǐ )示(shì )无(wú )还(hái )心(xīn ),胜(shèng )可(kě )必(bì )也(yě )。”温(wēn )从(cóng )之(zhī ),留(liú )参(cān )军(jūn )孙(sūn )盛(shèng )、周(zhōu )楚(chǔ )将(jiāng )赢(yíng )兵(bīng )守(shǒu )辎(zī )重(zhòng ),温(wēn )自(zì )将(jiāng )步(bù )卒(zú )直(zhí )指(zhǐ )成(chéng )都(dōu )。楚(chǔ ),抚(fǔ )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

李(lǐ )福(fú )进(jìn )攻(gōng )彭(péng )模(mó ),孙(sūn )盛(shèng )等(děng )奋(fèn )击(jī ),走(zǒu )之(zhī )。温(wēn )进(jìn ),遇(yù )李(lǐ )权(quán ),三(sān )战(zhàn )三(sān )捷(jié ),汉(hàn )兵(bīng )散(sàn )走(zǒu )归(guī )成(chéng )都(dōu ),镇(zhèn )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )李(lǐ )位(wèi )都(dōu )迎(yíng )诣(yì )温(wēn )降(jiàng )。昝(zǎn )坚(jiān )至(zhì )犍(jiān )为(wéi ),乃(nǎi )知(zhī )与(yǔ )温(wēn )异(yì )道(dào ),还(hái ),自(zì )沙(shā )头(tóu )津(jīn )济(jì ),比(bǐ )至(zhì ),温(wēn )已(yǐ )军(jūn )于(yú )成(chéng )都(dōu )之(zhī )十(shí )里(lǐ )陌(mò ),坚(jiān )众(zhòng )自(zì )溃(kuì )。

势(shì )悉(xī )众(zhòng )出(chū )战(zhàn )于(yú )成(chéng )都(dōu )之(zhī )笮(zé )桥(qiáo ),温(wēn )前(qián )锋(fēng )不(bú )利(lì ),参(cān )军(jūn )龚(gōng )护(hù )战(zhàn )死(sǐ ),矢(shǐ )及(jí )温(wēn )马(mǎ )首(shǒu )。众(zhòng )惧(jù ),欲(yù )退(tuì ),而(ér )鼓(gǔ )吏(lì )误(wù )鸣(míng )进(jìn )鼓(gǔ );袁(yuán )乔(qiáo )拔(bá )剑(jiàn )督(dū )士(shì )卒(zú )力(lì )战(zhàn ),遂(suí )大(dà )破(pò )之(zhī )。温(wēn )乘(chéng )胜(shèng )长(zhǎng )驱(qū )至(zhì )成(chéng )都(dōu ),纵(zòng )火(huǒ )烧(shāo )其(qí )城(chéng )门(mén )。汉(hàn )人(rén )惶(huáng )惧(jù ),无(wú )复(fù )斗(dòu )志(zhì )。势(shì )夜(yè )开(kāi )东(dōng )门(mén )走(zǒu ),至(zhì )葭(jiā )萌(méng ),使(shǐ )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )王(wáng )幼(yòu )送(sòng )降(jiàng )文(wén )于(yú )温(wēn ),自(zì )称(chēng )“略(luè )阳(yáng )李(lǐ )势(shì )叩(kòu )头(tóu )死(sǐ )罪(zuì )”,寻(xún )舆(yú )榇(chèn )面(miàn )缚(fù )诣(yì )军(jūn )门(mén )。温(wēn )解(jiě )缚(fù )焚(fén )榇(chèn ),送(sòng )势(shì )及(jí )宗(zōng )室(shì )十(shí )馀(yú )人(rén )于(yú )建(jiàn )康(kāng );引(yǐn )汉(hàn )司(sī )空(kōng )谯(qiáo )献(xiàn )之(zhī )等(děng )以(yǐ )为(wéi )参(cān )佐(zuǒ ),举(jǔ )贤(xián )旌(jīng )善(shàn ),蜀(shǔ )人(rén )悦(yuè )之(zhī )。

日(rì )南(nán )太(tài )守(shǒu )夏(xià )侯(hóu )览(lǎn )贪(tān )纵(zòng ),侵(qīn )刻(kè )胡(hú )商(shāng ),又(yòu )科(kē )调(diào )船(chuán )材(cái ),云(yún )欲(yù )有(yǒu )所(suǒ )讨(tǎo ),由(yóu )是(shì )诸(zhū )国(guó )恚(huì )愤(fèn )。林(lín )邑(yì )王(wáng )文(wén )攻(gōng )陷(xiàn )日(rì )南(nán ),将(jiāng )士(shì )死(sǐ )者(zhě )五(wǔ )六(liù )千(qiān ),杀(shā )览(lǎn ),以(yǐ )尸(shī )祭(jì )天(tiān )。檄(xí )交(jiāo )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )硃(zhū )蕃(fān ),请(qǐng )以(yǐ )郡(jùn )北(běi )横(héng )山(shān )为(wéi )界(jiè )。文(wén )既(jì )去(qù ),蕃(fān )使(shǐ )督(dū )护(hù )刘(liú )雄(xióng )戍(shù )日(rì )南(nán )。

汉(hàn )故(gù )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )王(wáng )誓(shì )、镇(zhèn )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )邓(dèng )定(dìng )、平(píng )南(nán )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )润(rùn )、将(jiāng )军(jūn )隗(wěi )文(wén )等(děng )皆(jiē )举(jǔ )兵(bīng )反(fǎn ),众(zhòng )各(gè )万(wàn )馀(yú )。桓(huán )温(wēn )自(zì )击(jī )定(dìng ),使(shǐ )袁(yuán )乔(qiáo )击(jī )文(wén ),皆(jiē )破(pò )之(zhī )。温(wēn )命(mìng )益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )周(zhōu )抚(fǔ )镇(zhèn )彭(péng )模(mó ),斩(zhǎn )王(wáng )誓(shì )、王(wáng )润(rùn )。温(wēn )留(liú )成(chéng )都(dōu )三(sān )十(shí )日(rì ),振(zhèn )旅(lǚ )还(hái )江(jiāng )陵(líng )。李(lǐ )势(shì )至(zhì )建(jiàn )康(kāng ),封(fēng )归(guī )义(yì )侯(hóu )。夏(xià ),四(sì )月(yuè ),丁(dīng )巳(sì ),邓(dèng )定(dìng )、隗(wěi )文(wén )等(děng )入(rù )据(jù )成(chéng )都(dōu ),征(zhēng )虏(lǔ )将(jiāng )军(jūn )杨(yáng )谦(qiān )弃(qì )涪(fú )城(chéng ),退(tuì )保(bǎo )德(dé )阳(yáng )。

赵(zhào )凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )麻(má )秋(qiū )攻(gōng )枹(bāo )罕(hǎn )。晋(jìn )昌(chāng )太(tài )守(shǒu )郎(láng )坦(tǎn )以(yǐ )城(chéng )大(dà )难(nán )守(shǒu ),欲(yù )弃(qì )外(wài )城(chéng )。武(wǔ )成(chéng )太(tài )守(shǒu )张(zhāng )悛(quān )曰(yuē ):“弃(qì )外(wài )城(chéng )则(zé )动(dòng )众(zhòng )心(xīn ),大(dà )事(shì )去(qù )矣(yǐ )。”宁(níng )戎(róng )校(xiào )尉(wèi )张(zhāng )璩(qú )从(cóng )悛(quān )言(yán ),固(gù )守(shǒu )大(dà )城(chéng )。秋(qiū )帅(shuài )众(zhòng )八(bā )万(wàn ),围(wéi )堑(qiàn )数(shù )重(zhòng ),云(yún )梯(tī )地(dì )突(tū ),百(bǎi )道(dào )皆(jiē )进(jìn )。城(chéng )中(zhōng )御(yù )之(zhī ),秋(qiū )众(zhòng )死(sǐ )伤(shāng )数(shù )万(wàn )。赵(zhào )王(wáng )虎(hǔ )复(fù )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )刘(liú )浑(hún )等(děng )帅(shuài )步(bù )骑(qí )二(èr )万(wàn )会(huì )之(zhī )。郎(láng )坦(tǎn )恨(hèn )言(yán )不(bú )用(yòng ),教(jiāo )军(jūn )士(shì )李(lǐ )嘉(jiā )潜(qián )引(yǐn )赵(zhào )兵(bīng )千(qiān )馀(yú )人(rén )登(dēng )城(chéng );璩(qú )督(dū )诸(zhū )将(jiāng )力(lì )战(zhàn ),杀(shā )二(èr )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),赵(zhào )兵(bīng )乃(nǎi )退(tuì )。璩(qú )烧(shāo )其(qí )攻(gōng )具(jù ),秋(qiū )退(tuì )保(bǎo )大(dà )夏(xià )。

虎(hǔ )以(yǐ )中(zhōng )书(shū )监(jiān )石(shí )宁(níng )为(wéi )征(zhēng )西(xī )将(jiāng )军(jūn ),帅(shuài )并(bìng )、司(sī )州(zhōu )兵(bīng )二(èr )万(wàn )馀(yú )人(rén )为(wéi )秋(qiū )等(děng )后(hòu )继(jì )。张(zhāng )重(zhòng )华(huá )将(jiāng )宋(sòng )秦(qín )等(děng )帅(shuài )户(hù )二(èr )万(wàn )降(jiàng )于(yú )赵(zhào )。重(zhòng )华(huá )以(yǐ )谢(xiè )艾(ài )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、军(jūn )师(shī )将(jiāng )军(jūn ),帅(shuài )步(bù )骑(qí )三(sān )万(wàn )进(jìn )军(jūn )临(lín )河(hé )。艾(ài )乘(chéng )轺(yáo )车(chē ),戴(dài )白(bái )窥(kuī ),鸣(míng )鼓(gǔ )而(ér )行(háng )。秋(qiū )望(wàng )见(jiàn ),怒(nù )曰(yuē ):“艾(ài )年(nián )少(shǎo )书(shū )生(shēng ),冠(guàn )服(fú )如(rú )此(cǐ ),轻(qīng )我(wǒ )也(yě )”。命(mìng )黑(hēi )槊(shuò )龙(lóng )骧(xiāng )三(sān )千(qiān )人(rén )驰(chí )击(jī )之(zhī ),艾(ài )左(zuǒ )右(yòu )大(dà )扰(rǎo )。或(huò )劝(quàn )艾(ài )宜(yí )乘(chéng )马(mǎ ),艾(ài )不(bú )从(cóng ),下(xià )车(chē ),踞(jù )胡(hú )床(chuáng ),指(zhǐ )麾(huī )处(chù )分(fèn );赵(zhào )人(rén )以(yǐ )为(wéi )有(yǒu )伏(fú )兵(bīng ),惧(jù )不(bú )敢(gǎn )进(jìn )。别(bié )将(jiāng )张(zhāng )瑁(mào )自(zì )间(jiān )道(dào )引(yǐn )兵(bīng )截(jié )赵(zhào )军(jūn )后(hòu ),赵(zhào )军(jūn )退(tuì ),艾(ài )乘(chéng )势(shì )进(jìn )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )其(qí )将(jiāng )杜(dù )勋(xūn )、汲(jí )鱼(yú ),获(huò )首(shǒu )虏(lǔ )一(yī )万(wàn )三(sān )千(qiān )级(jí ),秋(qiū )单(dān )马(mǎ )奔(bēn )大(dà )夏(xià )。

五(wǔ )月(yuè ),秋(qiū )与(yǔ )石(shí )宁(níng )复(fù )帅(shuài )众(zhòng )十(shí )二(èr )万(wàn )进(jìn )屯(tún )河(hé )南(nán ),刘(liú )宁(níng )、王(wáng )擢(zhuó )略(luè )地(dì )晋(jìn )兴(xìng )、广(guǎng )武(wǔ )、武(wǔ )街(jiē ),至(zhì )于(yú )曲(qǔ )柳(liǔ )。张(zhāng )重(zhòng )华(huá )使(shǐ )将(jiāng )军(jūn )牛(niú )旋(xuán )御(yù )之(zhī ),退(tuì )守(shǒu )枹(bāo )罕(hǎn ),姑(gū )臧(zāng )大(dà )震(zhèn )。重(zhòng )华(huá )欲(yù )亲(qīn )出(chū )拒(jù )之(zhī ),谢(xiè )艾(ài )固(gù )谏(jiàn )。别(bié )驾(jià )从(cóng )事(shì )索(suǒ )遐(xiá )曰(yuē ):“君(jūn )者(zhě ),一(yī )国(guó )之(zhī )镇(zhèn ),不(bú )可(kě )轻(qīng )动(dòng )”。乃(nǎi )以(yǐ )艾(ài )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、都(dōu )督(dū )征(zhēng )讨(tǎo )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、行(háng )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn ),遐(xiá )为(wéi )军(jūn )正(zhèng )将(jiāng )军(jūn ),帅(shuài )步(bù )骑(qí )二(èr )万(wàn )拒(jù )之(zhī )。别(bié )将(jiāng )杨(yáng )康(kāng )败(bài )刘(liú )宁(níng )于(yú )沙(shā )阜(fù ),宁(níng )退(tuì )屯(tún )金(jīn )城(chéng )。

六(liù )月(yuè ),辛(xīn )酉(yǒu ),大(dà )赦(shè )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),林(lín )邑(yì )复(fù )陷(xiàn )日(rì )南(nán ),杀(shā )督(dū )护(hù )刘(liú )雄(xióng )。

隗(wěi )文(wén )、邓(dèng )定(dìng )等(děng )立(lì )故(gù )国(guó )师(shī )范(fàn )长(zhǎng )生(shēng )之(zhī )子(zǐ )贲(bēn )为(wéi )帝(dì )而(ér )奉(fèng )之(zhī ),以(yǐ )妖(yāo )异(yì )惑(huò )众(zhòng ),蜀(shǔ )人(rén )多(duō )归(guī )之(zhī )。

赵(zhào )王(wáng )虎(hǔ )复(fù )遣(qiǎn )征(zhēng )西(xī )将(jiāng )军(jūn )孙(sūn )伏(fú )都(dōu )、将(jiāng )军(jūn )刘(liú )浑(hún )帅(shuài )步(bù )骑(qí )二(èr )万(wàn )会(huì )麻(má )秋(qiū )军(jūn ),长(zhǎng )驱(qū )济(jì )河(hé ),击(jī )张(zhāng )重(zhòng )华(huá ),遂(suí )城(chéng )长(zhǎng )最(zuì )。谢(xiè )艾(ài )建(jiàn )牙(yá )誓(shì )众(zhòng ),有(yǒu )风(fēng )吹(chuī )旌(jīng )旗(qí )东(dōng )南(nán )指(zhǐ ),索(suǒ )遐(xiá )曰(yuē ):“风(fēng )为(wéi )号(hào )令(lìng ),今(jīn )旌(jīng )旗(qí )指(zhǐ )敌(dí ),天(tiān )所(suǒ )赞(zàn )也(yě )。”艾(ài )军(jūn )于(yú )神(shén )鸟(niǎo ),王(wáng )擢(zhuó )与(yǔ )艾(ài )前(qián )锋(fēng )战(zhàn ),败(bài )走(zǒu ),还(hái )河(hé )南(nán )。八(bā )月(yuè ),戊(wù )午(wǔ ),艾(ài )进(jìn )击(jī )秋(qiū ),大(dà )破(pò )之(zhī ),秋(qiū )遁(dùn )归(guī )金(jīn )城(chéng )。虎(hǔ )闻(wén )之(zhī ),叹(tàn )曰(yuē ):“吾(wú )以(yǐ )偏(piān )师(shī )定(dìng )九(jiǔ )州(zhōu ),今(jīn )以(yǐ )九(jiǔ )州(zhōu )之(zhī )力(lì )困(kùn )于(yú )枹(bāo )罕(hǎn )。彼(bǐ )有(yǒu )人(rén )焉(yān ),未(wèi )可(kě )图(tú )也(yě )!”艾(ài )还(hái ),讨(tǎo )叛(pàn )虏(lǔ )斯(sī )骨(gǔ )真(zhēn )等(děng )万(wàn )馀(yú )落(luò ),皆(jiē )破(pò )平(píng )之(zhī )。

赵(zhào )王(wáng )虎(hǔ )据(jù )十(shí )州(zhōu )之(zhī )地(dì ),聚(jù )敛(liǎn )金(jīn )帛(bó ),及(jí )外(wài )国(guó )所(suǒ )献(xiàn )珍(zhēn )异(yì ),府(fǔ )库(kù )财(cái )物(wù ),不(bú )可(kě )胜(shèng )纪(jì );犹(yóu )自(zì )以(yǐ )为(wéi )不(bú )足(zú ),悉(xī )发(fā )前(qián )代(dài )陵(líng )墓(mù ),取(qǔ )其(qí )金(jīn )宝(bǎo )。

沙(shā )门(mén )吴(wú )进(jìn )言(yán )于(yú )虎(hǔ )曰(yuē ):“胡(hú )运(yùn )将(jiāng )衰(shuāi ),晋(jìn )当(dāng )复(fù )兴(xìng ),宜(yí )苦(kǔ )役(yì )晋(jìn )人(rén )以(yǐ )厌(yàn )其(qí )气(qì )。”虎(hǔ )使(shǐ )尚(shàng )书(shū )张(zhāng )群(qún )发(fā )近(jìn )郡(jùn )男(nán )女(nǚ )十(shí )六(liù )万(wàn )人(rén ),车(chē )十(shí )万(wàn )乘(chéng ),运(yùn )士(shì )筑(zhù )华(huá )林(lín )苑(yuàn )及(jí )长(zhǎng )墙(qiáng )于(yú )鄴(yè )北(běi ),广(guǎng )袤(mào )数(shù )十(shí )里(lǐ )。申(shēn )钟(zhōng )、石(shí )璞(pú )、赵(zhào )揽(lǎn )等(děng )上(shàng )疏(shū )陈(chén )天(tiān )文(wén )错(cuò )乱(luàn ),百(bǎi )姓(xìng )凋(diāo )弊(bì )。虎(hǔ )大(dà )怒(nù )曰(yuē ):“使(shǐ )苑(yuàn )墙(qiáng )朝(cháo )成(chéng ),吾(wú )夕(xī )没(méi )无(wú )恨(hèn )矣(yǐ )。”促(cù )张(zhāng )群(qún )使(shǐ )然(rán )烛(zhú )夜(yè )作(zuò );暴(bào )风(fēng )大(dà )雨(yǔ ),死(sǐ )者(zhě )数(shù )万(wàn )人(rén )。郡(jùn )国(guó )前(qián )后(hòu )送(sòng )苍(cāng )麟(lín )十(shí )六(liù ),白(bái )鹿(lù )七(qī ),虎(hǔ )命(mìng )司(sī )虞(yú )张(zhāng )曷(hé )柱(zhù )调(diào )之(zhī )以(yǐ )驾(jià )芝(zhī )盖(gài ),大(dà )朝(cháo )会(huì )列(liè )于(yú )殿(diàn )庭(tíng )。

九(jiǔ )月(yuè ),命(mìng )太(tài )子(zǐ )宣(xuān )出(chū )祈(qí )福(fú )于(yú )山(shān )川(chuān ),因(yīn )行(háng )游(yóu )猎(liè )。宣(xuān )乘(chéng )大(dà )辂(lù ),羽(yǔ )葆(bǎo )华(huá )盖(gài ),建(jiàn )天(tiān )子(zǐ )旌(jīng )旗(qí ),十(shí )有(yǒu )六(liù )军(jūn )戎(róng )卒(zú )十(shí )八(bā )万(wàn ),出(chū )自(zì )金(jīn )明(míng )门(mén )。虎(hǔ )从(cóng )其(qí )后(hòu )宫(gōng )升(shēng )陵(líng )霄(xiāo )观(guān )望(wàng )之(zhī ),笑(xiào )曰(yuē ):“我(wǒ )家(jiā )父(fù )子(zǐ )如(rú )是(shì ),自(zì )非(fēi )天(tiān )崩(bēng )地(dì )陷(xiàn ),当(dāng )复(fù )何(hé )愁(chóu )!但(dàn )抱(bào )子(zǐ )弄(nòng )孙(sūn ),日(rì )为(wéi )乐(lè )耳(ěr )。”

宣(xuān )所(suǒ )舍(shě ),辄(zhé )列(liè )人(rén )为(wéi )长(zhǎng )围(wéi ),四(sì )面(miàn )各(gè )百(bǎi )里(lǐ ),驱(qū )禽(qín )兽(shòu ),至(zhì )暮(mù )皆(jiē )集(jí )其(qí )所(suǒ ),使(shǐ )文(wén )武(wǔ )跪(guì )立(lì ),重(zhòng )行(háng )围(wéi )守(shǒu ),炬(jù )火(huǒ )如(rú )昼(zhòu ),命(mìng )劲(jìn )骑(qí )百(bǎi )馀(yú )驰(chí )射(shè )其(qí )中(zhōng ),宣(xuān )与(yǔ )姬(jī )妾(qiè )乘(chéng )辇(niǎn )临(lín )观(guān ),兽(shòu )尽(jìn )而(ér )止(zhǐ )。或(huò )兽(shòu )有(yǒu )迸(bèng )逸(yì ),当(dāng )围(wéi )守(shǒu )者(zhě ),有(yǒu )爵(jué )则(zé )夺(duó )马(mǎ ),步(bù )驱(qū )一(yī )日(rì ),无(wú )爵(jué )则(zé )鞭(biān )之(zhī )一(yī )百(bǎi )。士(shì )卒(zú )饥(jī )冻(dòng )死(sǐ )者(zhě )万(wàn )有(yǒu )馀(yú )人(rén ),所(suǒ )过(guò )三(sān )州(zhōu )十(shí )五(wǔ )郡(jùn ),资(zī )储(chǔ )皆(jiē )无(wú )孑(jié )遗(yí )。

虎(hǔ )复(fù )命(mìng )秦(qín )公(gōng )韬(tāo )继(jì )出(chū ),自(zì )并(bìng )州(zhōu )至(zhì )于(yú )秦(qín )、雍(yōng ),亦(yì )如(rú )之(zhī )。宣(xuān )怒(nù )其(qí )与(yǔ )己(jǐ )钧(jūn )敌(dí ),愈(yù )嫉(jí )之(zhī )。宦(huàn )者(zhě )赵(zhào )生(shēng )得(dé )幸(xìng )于(yú )宣(xuān ),无(wú )宠(chǒng )于(yú )韬(tāo ),微(wēi )劝(quàn )宣(xuān )除(chú )之(zhī ),于(yú )是(shì )始(shǐ )有(yǒu )杀(shā )韬(tāo )之(zhī )谋(móu )矣(yǐ )。

赵(zhào )麻(má )秋(qiū )又(yòu )袭(xí )张(zhāng )重(zhòng )华(huá )将(jiāng )张(zhāng )瑁(mào ),败(bài )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )三(sān )千(qiān )馀(yú )级(jí )。枹(bāo )罕(hǎn )护(hù )军(jūn )李(lǐ )逵(kuí )帅(shuài )众(zhòng )七(qī )千(qiān )降(jiàng )于(yú )赵(zhào ),自(zì )河(hé )以(yǐ )南(nán )氐(dī )、羌(qiāng )皆(jiē )附(fù )于(yú )赵(zhào )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),乙(yǐ )丑(chǒu ),遣(qiǎn )侍(shì )御(yù )史(shǐ )俞(yú )归(guī )至(zhì )凉(liáng )州(zhōu ),授(shòu )张(zhāng )重(zhòng )华(huá )侍(shì )中(zhōng )、大(dà )都(dōu )督(dū )、督(dū )陇(lǒng )右(yòu )、关(guān )中(zhōng )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、大(dà )将(jiāng )军(jūn )、凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、西(xī )平(píng )公(gōng )。归(guī )至(zhì )姑(gū )臧(zāng ),重(zhòng )华(huá )欲(yù )称(chēng )凉(liáng )王(wáng ),未(wèi )肯(kěn )受(shòu )诏(zhào ),使(shǐ )所(suǒ )亲(qīn )沈(shěn )猛(měng )私(sī )谓(wèi )归(guī )曰(yuē ):“主(zhǔ )公(gōng )弈(yì )世(shì )为(wéi )晋(jìn )忠(zhōng )臣(chén ),今(jīn )曾(céng )不(bú )如(rú )鲜(xiān )卑(bēi ),何(hé )也(yě )?朝(cháo )廷(tíng )封(fēng )慕(mù )容(róng )皝(huàng )为(wéi )燕(yàn )王(wáng ),而(ér )主(zhǔ )公(gōng )才(cái )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),何(hé )以(yǐ )褒(bāo )劝(quàn )忠(zhōng )贤(xián )乎(hū )!明(míng )台(tái )宜(yí )移(yí )河(hé )右(yòu ),共(gòng )劝(quàn )州(zhōu )主(zhǔ )为(wéi )凉(liáng )王(wáng )。人(rén )臣(chén )出(chū )使(shǐ ),苟(gǒu )利(lì )社(shè )稷(jì ),专(zhuān )之(zhī )可(kě )也(yě )。”归(guī )曰(yuē ):“吾(wú )子(zǐ )失(shī )言(yán )!昔(xī )三(sān )代(dài )之(zhī )王(wáng )也(yě ),爵(jué )之(zhī )贵(guì )者(zhě )莫(mò )若(ruò )上(shàng )公(gōng );及(jí )周(zhōu )之(zhī )衰(shuāi ),吴(wú )、楚(chǔ )始(shǐ )僭(jiàn )号(hào )称(chēng )王(wáng ),而(ér )诸(zhū )侯(hóu )亦(yì )不(bú )之(zhī )非(fēi ),盖(gài )以(yǐ )蛮(mán )夷(yí )畜(chù )之(zhī )也(yě );借(jiè )使(shǐ )齐(qí )、鲁(lǔ )称(chēng )王(wáng ),诸(zhū )侯(hóu )岂(qǐ )不(bú )四(sì )面(miàn )攻(gōng )之(zhī )乎(hū )!汉(hàn )高(gāo )祖(zǔ )封(fēng )韩(hán )、彭(péng )为(wéi )王(wáng ),寻(xún )皆(jiē )诛(zhū )灭(miè ),盖(gài )权(quán )时(shí )之(zhī )宜(yí ),非(fēi )厚(hòu )之(zhī )也(yě )。圣(shèng )上(shàng )以(yǐ )贵(guì )公(gōng )忠(zhōng )贤(xián ),故(gù )爵(jué )以(yǐ )上(shàng )公(gōng ),任(rèn )以(yǐ )方(fāng )伯(bó ),宠(chǒng )荣(róng )极(jí )矣(yǐ ),岂(qǐ )鲜(xiān )卑(bēi )夷(yí )狄(dí )所(suǒ )可(kě )比(bǐ )哉(zāi )!且(qiě )吾(wú )闻(wén )之(zhī ),功(gōng )有(yǒu )大(dà )小(xiǎo ),赏(shǎng )有(yǒu )重(zhòng )轻(qīng )。今(jīn )贵(guì )公(gōng )始(shǐ )继(jì )世(shì )而(ér )为(wéi )王(wáng ),若(ruò )帅(shuài )河(hé )右(yòu )之(zhī )众(zhòng ),东(dōng )平(píng )胡(hú )、羯(jié ),修(xiū )复(fù )陵(líng )庙(miào ),迎(yíng )天(tiān )子(zǐ )返(fǎn )洛(luò )阳(yáng ),将(jiāng )何(hé )以(yǐ )加(jiā )之(zhī )乎(hū )?”重(zhòng )华(huá )乃(nǎi )止(zhǐ )。武(wǔ )都(dōu )氐(dī )王(wáng )杨(yáng )初(chū )遣(qiǎn )使(shǐ )来(lái )称(chēng )籓(bān );诏(zhào )以(yǐ )初(chū )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、征(zhēng )南(nán )将(jiāng )军(jūn )、雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、仇(chóu )池(chí )公(gōng )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),振(zhèn )威(wēi )护(hù )军(jūn )萧(xiāo )敬(jìng )文(wén )杀(shā )征(zhēng )虏(lǔ )将(jiāng )军(jūn )杨(yáng )谦(qiān ),攻(gōng )涪(fú )城(chéng ),陷(xiàn )之(zhī ),自(zì )称(chēng )益(yì )州(zhōu )牧(mù ),遂(suí )取(qǔ )巴(bā )西(xī ),通(tōng )于(yú )汉(hàn )中(zhōng )。

阅读:25096

打赏捐助〔Donate〕>>>

《晋纪十九》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库