君臣上【登录】

ok8.org > 《管子》 > 《君臣上》 > 拼音版

为(wéi )人(rén )君(jūn )者(zhě ),修(xiū )官(guān )上(shàng )之(zhī )道(dào ),而(ér )不(bú )言(yán )其(qí )中(zhōng );为(wéi )人(rén )臣(chén )者(zhě ),比(bǐ )官(guān )中(zhōng )之(zhī )事(shì ),而(ér )不(bú )言(yán )其(qí )外(wài )。君(jūn )道(dào )不(bú )明(míng ),则(zé )受(shòu )令(lìng )者(zhě )疑(yí );权(quán )度(dù )不(bú )一(yī ),则(zé )修(xiū )义(yì )者(zhě )惑(huò )。民(mín )有(yǒu )疑(yí )惑(huò )贰(èr )豫(yù )之(zhī )心(xīn )而(ér )上(shàng )不(bú )能(néng )匡(kuāng ),则(zé )百(bǎi )姓(xìng )之(zhī )与(yǔ )间(jiān ),犹(yóu )揭(jiē )表(biǎo )而(ér )令(lìng )之(zhī )止(zhǐ )也(yě )。是(shì )故(gù )能(néng )象(xiàng )其(qí )道(dào )于(yú )国(guó )家(jiā ),加(jiā )之(zhī )于(yú )百(bǎi )姓(xìng ),而(ér )足(zú )以(yǐ )饰(shì )官(guān )化(huà )下(xià )者(zhě ),明(míng )君(jūn )也(yě )。能(néng )上(shàng )尽(jìn )言(yán )于(yú )主(zhǔ ),下(xià )致(zhì )力(lì )于(yú )民(mín ),而(ér )足(zú )以(yǐ )修(xiū )义(yì )从(cóng )令(lìng )者(zhě ),忠(zhōng )臣(chén )也(yě )。上(shàng )惠(huì )其(qí )道(dào ),下(xià )敦(dūn )其(qí )业(yè ),上(shàng )下(xià )相(xiàng )希(xī ),若(ruò )望(wàng )参(cān )表(biǎo ),则(zé )邪(xié )者(zhě )可(kě )知(zhī )也(yě )。

吏(lì )啬(sè )夫(fū )任(rèn )事(shì ),人(rén )啬(sè )夫(fū )任(rèn )教(jiāo )。教(jiāo )在(zài )百(bǎi )姓(xìng ),论(lùn )在(zài )不(bú )挠(náo ),赏(shǎng )在(zài )信(xìn )诚(chéng ),体(tǐ )之(zhī )以(yǐ )君(jūn )臣(chén ),其(qí )诚(chéng )也(yě )以(yǐ )守(shǒu )战(zhàn )。如(rú )此(cǐ ),则(zé )人(rén )啬(sè )夫(fū )之(zhī )事(shì )究(jiū )矣(yǐ )。吏(lì )啬(sè )夫(fū )尽(jìn )有(yǒu )訾(zī )程(chéng )事(shì )律(lǜ ),论(lùn )法(fǎ )辟(pì )、衡(héng )权(quán )、斗(dòu )斛(hú )、文(wén )劾(hé ),不(bú )以(yǐ )私(sī )论(lùn ),而(ér )以(yǐ )事(shì )为(wéi )正(zhèng )。如(rú )此(cǐ ),则(zé )吏(lì )啬(sè )夫(fū )之(zhī )事(shì )究(jiū )矣(yǐ )。人(rén )啬(sè )夫(fū )成(chéng )教(jiāo )、吏(lì )啬(sè )夫(fū )成(chéng )律(lǜ )之(zhī )后(hòu ),则(zé )虽(suī )有(yǒu )敦(dūn )悫(què )忠(zhōng )信(xìn )者(zhě )不(bú )得(dé )善(shàn )也(yě );而(ér )戏(xì )豫(yù )怠(dài )傲(ào )者(zhě )不(bú )得(dé )败(bài )也(yě )。如(rú )此(cǐ ),则(zé )人(rén )君(jūn )之(zhī )事(shì )究(jiū )矣(yǐ )。是(shì )故(gù )为(wéi )人(rén )君(jūn )者(zhě )因(yīn )其(qí )业(yè ),乘(chéng )其(qí )事(shì ),而(ér )稽(jī )之(zhī )以(yǐ )度(dù )。有(yǒu )善(shàn )者(zhě ),赏(shǎng )之(zhī )以(yǐ )列(liè )爵(jué )之(zhī )尊(zūn )、田(tián )地(dì )之(zhī )厚(hòu ),而(ér )民(mín )不(bú )慕(mù )也(yě )。有(yǒu )过(guò )者(zhě ),罚(fá )之(zhī )以(yǐ )废(fèi )亡(wáng )之(zhī )辱(rǔ )、僇(liáo )死(sǐ )之(zhī )刑(xíng ),而(ér )民(mín )不(bú )疾(jí )也(yě )。杀(shā )生(shēng )不(bú )违(wéi ),而(ér )民(mín )莫(mò )遗(yí )其(qí )亲(qīn )者(zhě ),此(cǐ )唯(wéi )上(shàng )有(yǒu )明(míng )法(fǎ ),而(ér )下(xià )有(yǒu )常(cháng )事(shì )也(yě )。

天(tiān )有(yǒu )常(cháng )象(xiàng ),地(dì )有(yǒu )常(cháng )形(xíng ),人(rén )有(yǒu )常(cháng )礼(lǐ )。一(yī )设(shè )而(ér )不(bú )更(gèng ),此(cǐ )谓(wèi )三(sān )常(cháng )。兼(jiān )而(ér )一(yī )之(zhī ),人(rén )君(jūn )之(zhī )道(dào )也(yě );分(fèn )而(ér )职(zhí )之(zhī ),人(rén )臣(chén )之(zhī )事(shì )也(yě )。君(jūn )失(shī )其(qí )道(dào ),无(wú )以(yǐ )有(yǒu )其(qí )国(guó );臣(chén )失(shī )其(qí )事(shì ),无(wú )以(yǐ )有(yǒu )其(qí )位(wèi )。然(rán )则(zé )上(shàng )之(zhī )畜(chù )下(xià )不(bú )妄(wàng ),而(ér )下(xià )之(zhī )事(shì )上(shàng )不(bú )虚(xū )矣(yǐ )。上(shàng )之(zhī )畜(chù )下(xià )不(bú )妄(wàng ),则(zé )所(suǒ )出(chū )法(fǎ )制(zhì )度(dù )者(zhě )明(míng )也(yě );下(xià )之(zhī )事(shì )上(shàng )不(bú )虚(xū ),则(zé )循(xún )义(yì )从(cóng )令(lìng )者(zhě )审(shěn )也(yě )。上(shàng )明(míng )下(xià )审(shěn ),上(shàng )下(xià )同(tóng )德(dé ),代(dài )相(xiàng )序(xù )也(yě )。君(jūn )不(bú )失(shī )其(qí )威(wēi ),下(xià )不(bú )旷(kuàng )其(qí )产(chǎn ),而(ér )莫(mò )相(xiàng )德(dé )也(yě )。是(shì )以(yǐ )上(shàng )之(zhī )人(rén )务(wù )德(dé ),而(ér )下(xià )之(zhī )人(rén )守(shǒu )节(jiē )。义(yì )礼(lǐ )成(chéng )形(xíng )于(yú )上(shàng ),而(ér )善(shàn )下(xià )通(tōng )于(yú )民(mín ),则(zé )百(bǎi )姓(xìng )上(shàng )归(guī )亲(qīn )于(yú )主(zhǔ ),而(ér )下(xià )尽(jìn )力(lì )于(yú )农(nóng )矣(yǐ )。故(gù )曰(yuē ):君(jūn )明(míng )、相(xiàng )信(xìn )、五(wǔ )官(guān )肃(sù )、士(shì )廉(lián )、农(nóng )愚(yú )、商(shāng )工(gōng )愿(yuàn )、则(zé )上(shàng )下(xià )体(tǐ )而(ér )外(wài )内(nèi )别(bié )也(yě ),民(mín )性(xìng )因(yīn )而(ér )三(sān )族(zú )制(zhì )也(yě )。

夫(fū )为(wéi )人(rén )君(jūn )者(zhě ),荫(yīn )德(dé )于(yú )人(rén )者(zhě )也(yě );为(wéi )人(rén )臣(chén )者(zhě ),仰(yǎng )生(shēng )于(yú )上(shàng )者(zhě )也(yě )。为(wéi )人(rén )上(shàng )者(zhě ),量(liàng )功(gōng )而(ér )食(shí )之(zhī )以(yǐ )足(zú );为(wéi )人(rén )臣(chén )者(zhě ),受(shòu )任(rèn )而(ér )处(chù )之(zhī )以(yǐ )教(jiāo )。布(bù )政(zhèng )有(yǒu )均(jūn ),民(mín )足(zú )于(yú )产(chǎn ),则(zé )国(guó )家(jiā )丰(fēng )矣(yǐ )。以(yǐ )劳(láo )受(shòu )禄(lù ),则(zé )民(mín )不(bú )幸(xìng )生(shēng );刑(xíng )罚(fá )不(bú )颇(pō ),则(zé )下(xià )无(wú )怨(yuàn )心(xīn );名(míng )正(zhèng )分(fèn )明(míng ),则(zé )民(mín )不(bú )惑(huò )于(yú )道(dào )。道(dào )也(yě )者(zhě ),上(shàng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )导(dǎo )民(mín )也(yě )。是(shì )故(gù )道(dào )德(dé )出(chū )于(yú )君(jūn ),制(zhì )令(lìng )传(chuán )于(yú )相(xiàng ),事(shì )业(yè )程(chéng )于(yú )官(guān ),百(bǎi )姓(xìng )之(zhī )力(lì )也(yě ),胥(xū )令(lìng )而(ér )动(dòng )者(zhě )也(yě )。是(shì )故(gù )君(jūn )人(rén )也(yě )者(zhě ),无(wú )贵(guì )如(rú )其(qí )言(yán );人(rén )臣(chén )也(yě )者(zhě ),无(wú )爱(ài )如(rú )其(qí )力(lì )。言(yán )下(xià )力(lì )上(shàng ),而(ér )臣(chén )主(zhǔ )之(zhī )道(dào )毕(bì )矣(yǐ )。是(shì )故(gù )主(zhǔ )画(huà )之(zhī ),相(xiàng )守(shǒu )之(zhī );相(xiàng )画(huà )之(zhī ),官(guān )守(shǒu )之(zhī );官(guān )画(huà )之(zhī ),民(mín )役(yì )之(zhī );则(zé )又(yòu )有(yǒu )符(fú )节(jiē )、印(yìn )玺(xǐ )、典(diǎn )法(fǎ )、策(cè )籍(jí )以(yǐ )相(xiàng )揆(kuí )也(yě )。此(cǐ )明(míng )公(gōng )道(dào )而(ér )灭(miè )奸(jiān )伪(wěi )之(zhī )术(shù )也(yě )。

论(lùn )材(cái )量(liàng )能(néng ),谋(móu )德(dé )而(ér )举(jǔ )之(zhī ),上(shàng )之(zhī )道(dào )也(yě );专(zhuān )意(yì )一(yī )心(xīn ),守(shǒu )职(zhí )而(ér )不(bú )劳(láo ),下(xià )之(zhī )事(shì )也(yě )。为(wéi )人(rén )君(jūn )者(zhě ),下(xià )及(jí )官(guān )中(zhōng )之(zhī )事(shì ),则(zé )有(yǒu )司(sī )不(bú )任(rèn );为(wéi )人(rén )臣(chén )者(zhě ),上(shàng )共(gòng )专(zhuān )于(yú )上(shàng ),则(zé )人(rén )主(zhǔ )失(shī )威(wēi )。是(shì )故(gù )有(yǒu )道(dào )之(zhī )君(jūn ),正(zhèng )其(qí )德(dé )以(yǐ )莅(lì )民(mín ),而(ér )不(bú )言(yán )智(zhì )能(néng )聪(cōng )明(míng )。智(zhì )能(néng )聪(cōng )明(míng )者(zhě ),下(xià )之(zhī )职(zhí )也(yě );所(suǒ )以(yǐ )用(yòng )智(zhì )能(néng )聪(cōng )明(míng )者(zhě ),上(shàng )之(zhī )道(dào )也(yě )。上(shàng )之(zhī )人(rén )明(míng )其(qí )道(dào ),下(xià )之(zhī )人(rén )守(shǒu )其(qí )职(zhí ),上(shàng )下(xià )之(zhī )分(fèn )不(bú )同(tóng )任(rèn ),而(ér )复(fù )合(hé )为(wéi )一(yī )体(tǐ )。

是(shì )故(gù )知(zhī )善(shàn ),人(rén )君(jūn )也(yě );身(shēn )善(shàn ),人(rén )役(yì )也(yě )。君(jūn )身(shēn )善(shàn ),则(zé )不(bú )公(gōng )矣(yǐ )。人(rén )君(jūn )不(bú )公(gōng ),常(cháng )惠(huì )于(yú )赏(shǎng ),而(ér )不(bú )忍(rěn )于(yú )刑(xíng ),是(shì )国(guó )无(wú )法(fǎ )也(yě )。治(zhì )国(guó )无(wú )法(fǎ ),则(zé )民(mín )朋(péng )党(dǎng )而(ér )下(xià )比(bǐ ),饰(shì )巧(qiǎo )以(yǐ )成(chéng )其(qí )私(sī )。法(fǎ )制(zhì )有(yǒu )常(cháng ),则(zé )民(mín )不(bú )散(sàn )而(ér )上(shàng )合(hé ),竭(jié )情(qíng )以(yǐ )纳(nà )其(qí )忠(zhōng )。是(shì )以(yǐ )不(bú )言(yán )智(zhì )能(néng ),而(ér )顺(shùn )事(shì )治(zhì )、国(guó )患(huàn )解(jiě ),大(dà )臣(chén )之(zhī )任(rèn )也(yě )。不(bú )言(yán )于(yú )聪(cōng )明(míng ),而(ér )善(shàn )人(rén )举(jǔ ),奸(jiān )伪(wěi )诛(zhū )、视(shì )听(tīng )者(zhě )众(zhòng )也(yě )。

是(shì )以(yǐ )为(wéi )人(rén )君(jūn )者(zhě ),坐(zuò )万(wàn )物(wù )之(zhī )原(yuán ),而(ér )官(guān )诸(zhū )生(shēng )之(zhī )职(zhí )者(zhě )也(yě )。选(xuǎn )贤(xián )论(lùn )材(cái ),而(ér )待(dài )之(zhī )以(yǐ )法(fǎ )。举(jǔ )而(ér )得(dé )其(qí )人(rén ),坐(zuò )而(ér )收(shōu )其(qí )福(fú ),不(bú )可(kě )胜(shèng )收(shōu )也(yě )。官(guān )不(bú )胜(shèng )任(rèn ),奔(bēn )走(zǒu )而(ér )奉(fèng )其(qí )败(bài )事(shì ),不(bú )可(kě )胜(shèng )救(jiù )也(yě )。而(ér )国(guó )未(wèi )尝(cháng )乏(fá )于(yú )胜(shèng )任(rèn )之(zhī )士(shì ),上(shàng )之(zhī )明(míng )适(shì )不(bú )足(zú )以(yǐ )知(zhī )之(zhī )。是(shì )以(yǐ )明(míng )君(jūn )审(shěn )知(zhī )胜(shèng )任(rèn )之(zhī )臣(chén )者(zhě )也(yě )。故(gù )曰(yuē ):主(zhǔ )道(dào )得(dé ),贤(xián )材(cái )遂(suí ),百(bǎi )姓(xìng )治(zhì )。治(zhì )乱(luàn )在(zài )主(zhǔ )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ )。

故(gù )曰(yuē ):主(zhǔ )身(shēn )者(zhě ),正(zhèng )德(dé )之(zhī )本(běn )也(yě );官(guān )(治(zhì ))者(zhě ),耳(ěr )目(mù )之(zhī )制(zhì )也(yě )。身(shēn )立(lì )而(ér )民(mín )化(huà ),德(dé )正(zhèng )而(ér )官(guān )治(zhì )。治(zhì )官(guān )化(huà )民(mín ),其(qí )要(yào )在(zài )上(shàng )。是(shì )故(gù )君(jūn )子(zǐ )不(bú )求(qiú )于(yú )民(mín )。是(shì )以(yǐ )上(shàng )及(jí )下(xià )之(zhī )事(shì )谓(wèi )之(zhī )矫(jiǎo ),下(xià )及(jí )上(shàng )之(zhī )事(shì )谓(wèi )之(zhī )胜(shèng )。为(wéi )上(shàng )而(ér )矫(jiǎo ),悖(bèi )也(yě );为(wéi )下(xià )而(ér )胜(shèng ),逆(nì )也(yě )。国(guó )家(jiā )有(yǒu )悖(bèi )逆(nì )反(fǎn )迕(wǔ )之(zhī )行(háng ),有(yǒu )土(tǔ )主(zhǔ )民(mín )者(zhě )失(shī )其(qí )纪(jì )也(yě )。是(shì )故(gù )别(bié )交(jiāo )正(zhèng )分(fèn )之(zhī )谓(wèi )理(lǐ ),顺(shùn )理(lǐ )而(ér )不(bú )失(shī )之(zhī )谓(wèi )道(dào ),道(dào )德(dé )定(dìng )而(ér )民(mín )有(yǒu )轨(guǐ )矣(yǐ )。有(yǒu )道(dào )之(zhī )君(jūn )者(zhě ),善(shàn )明(míng )设(shè )法(fǎ ),而(ér )不(bú )以(yǐ )私(sī )防(fáng )者(zhě )也(yě )。而(ér )无(wú )道(dào )之(zhī )君(jūn ),既(jì )已(yǐ )设(shè )法(fǎ ),则(zé )舍(shě )法(fǎ )而(ér )行(háng )私(sī )者(zhě )也(yě )。为(wéi )人(rén )上(shàng )者(zhě )释(shì )法(fǎ )而(ér )行(háng )私(sī ),则(zé )为(wéi )人(rén )臣(chén )者(zhě )援(yuán )私(sī )以(yǐ )为(wéi )公(gōng )。公(gōng )道(dào )不(bú )违(wéi ),则(zé )是(shì )私(sī )道(dào )不(bú )违(wéi )者(zhě )也(yě )。行(háng )公(gōng )道(dào )而(ér )托(tuō )其(qí )私(sī )焉(yān ),寖(jìn )久(jiǔ )而(ér )不(bú )知(zhī ),奸(jiān )心(xīn )得(dé )无(wú )积(jī )乎(hū )?奸(jiān )心(xīn )之(zhī )积(jī )也(yě ),其(qí )大(dà )者(zhě )有(yǒu )侵(qīn )逼(bī )杀(shā )上(shàng )之(zhī )祸(huò )、其(qí )小(xiǎo )者(zhě )有(yǒu )比(bǐ )周(zhōu )内(nèi )争(zhēng )之(zhī )乱(luàn )。此(cǐ )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )然(rán )者(zhě ),由(yóu )主(zhǔ )德(dé )不(bú )立(lì ),而(ér )国(guó )无(wú )常(cháng )法(fǎ )也(yě )。主(zhǔ )德(dé )不(bú )立(lì ),则(zé )妇(fù )人(rén )能(néng )食(shí )其(qí )意(yì );国(guó )无(wú )常(cháng )法(fǎ ),则(zé )大(dà )臣(chén )敢(gǎn )侵(qīn )其(qí )势(shì )。大(dà )臣(chén )假(jiǎ )于(yú )女(nǚ )之(zhī )能(néng ),以(yǐ )规(guī )主(zhǔ )情(qíng );妇(fù )人(rén )嬖(bì )宠(chǒng )假(jiǎ )于(yú )男(nán )之(zhī )知(zhī ),以(yǐ )援(yuán )外(wài )权(quán )。于(yú )是(shì )乎(hū )外(wài )夫(fū )人(rén )而(ér )危(wēi )太(tài )子(zǐ ),兵(bīng )乱(luàn )内(nèi )作(zuò ),以(yǐ )召(zhào )外(wài )寇(kòu )。此(cǐ )危(wēi )君(jūn )之(zhī )征(zhēng )也(yě )。

是(shì )故(gù )有(yǒu )道(dào )之(zhī )君(jūn ),上(shàng )有(yǒu )五(wǔ )官(guān )以(yǐ )牧(mù )其(qí )民(mín ),则(zé )众(zhòng )不(bú )敢(gǎn )逾(yú )轨(guǐ )而(ér )行(háng )矣(yǐ );下(xià )有(yǒu )五(wǔ )横(héng )以(yǐ )揆(kuí )其(qí )官(guān ),则(zé )有(yǒu )司(sī )不(bú )敢(gǎn )离(lí )法(fǎ )而(ér )使(shǐ )矣(yǐ )。朝(cháo )有(yǒu )定(dìng )度(dù )衡(héng )仪(yí ),以(yǐ )尊(zūn )主(zhǔ )位(wèi ),衣(yī )服(fú )緷(yùn )絻(wèn ),尽(jìn )有(yǒu )法(fǎ )度(dù ),则(zé )君(jūn )体(tǐ )法(fǎ )而(ér )立(lì )矣(yǐ )。君(jūn )据(jù )法(fǎ )而(ér )出(chū )令(lìng ),有(yǒu )司(sī )奉(fèng )命(mìng )而(ér )行(háng )事(shì ),百(bǎi )姓(xìng )顺(shùn )上(shàng )而(ér )成(chéng )俗(sú ),著(zhe )久(jiǔ )而(ér )为(wéi )常(cháng ),犯(fàn )俗(sú )离(lí )教(jiāo )者(zhě ),众(zhòng )共(gòng )奸(jiān )之(zhī ),则(zé )为(wéi )上(shàng )者(zhě )佚(yì )矣(yǐ )。

天(tiān )子(zǐ )出(chū )令(lìng )于(yú )天(tiān )下(xià ),诸(zhū )侯(hóu )受(shòu )令(lìng )于(yú )天(tiān )子(zǐ ),大(dà )夫(fū )受(shòu )令(lìng )于(yú )君(jūn ),子(zǐ )受(shòu )令(lìng )于(yú )父(fù )母(mǔ ),下(xià )听(tīng )其(qí )上(shàng ),弟(dì )听(tīng )其(qí )兄(xiōng ),此(cǐ )至(zhì )顺(shùn )矣(yǐ )。衡(héng )石(shí )一(yī )称(chēng ),斗(dòu )斛(hú )一(yī )量(liàng ),丈(zhàng )尺(chǐ )一(yī )綧(zhǔn )制(zhì ),戈(gē )兵(bīng )一(yī )度(dù ),书(shū )同(tóng )名(míng ),车(chē )同(tóng )轨(guǐ ),此(cǐ )至(zhì )正(zhèng )也(yě )。从(cóng )顺(shùn )独(dú )逆(nì ),从(cóng )正(zhèng )独(dú )辟(pì ),此(cǐ )犹(yóu )夜(yè )有(yǒu )求(qiú )而(ér )得(dé )火(huǒ )也(yě ),奸(jiān )伪(wěi )之(zhī )人(rén ),无(wú )所(suǒ )伏(fú )矣(yǐ )。此(cǐ )先(xiān )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )一(yī )民(mín )心(xīn )也(yě )。是(shì )故(gù )天(tiān )子(zǐ )有(yǒu )善(shàn ),让(ràng )德(dé )于(yú )天(tiān );诸(zhū )侯(hóu )有(yǒu )善(shàn ),庆(qìng )之(zhī )于(yú )天(tiān )子(zǐ );大(dà )夫(fū )有(yǒu )善(shàn ),纳(nà )之(zhī )于(yú )君(jūn );民(mín )有(yǒu )善(shàn ),本(běn )于(yú )父(fù ),庆(qìng )之(zhī )于(yú )长(zhǎng )老(lǎo )。此(cǐ )道(dào )法(fǎ )之(zhī )所(suǒ )从(cóng )来(lái ),是(shì )治(zhì )本(běn )也(yě )。是(shì )故(gù )岁(suì )一(yī )言(yán )者(zhě ),君(jūn )也(yě );时(shí )省(shěng )者(zhě ),相(xiàng )也(yě );月(yuè )稽(jī )者(zhě ),官(guān )也(yě );务(wù )四(sì )支(zhī )之(zhī )力(lì ),修(xiū )耕(gēng )农(nóng )之(zhī )业(yè )以(yǐ )待(dài )令(lìng )者(zhě ),庶(shù )人(rén )也(yě )。是(shì )故(gù )百(bǎi )姓(xìng )量(liàng )其(qí )力(lì )于(yú )父(fù )兄(xiōng )之(zhī )间(jiān ),听(tīng )其(qí )言(yán )于(yú )君(jūn )臣(chén )之(zhī )义(yì ),而(ér )官(guān )论(lùn )其(qí )德(dé )能(néng )而(ér )待(dài )之(zhī )。大(dà )夫(fū )比(bǐ )官(guān )中(zhōng )之(zhī )事(shì ),不(bú )言(yán )其(qí )外(wài );而(ér )相(xiàng )为(wéi )常(cháng )具(jù )以(yǐ )给(gěi )之(zhī )。相(xiàng )总(zǒng )要(yào ),者(zhě )官(guān )谋(móu )士(shì ),量(liàng )实(shí )义(yì )美(měi ),匡(kuāng )请(qǐng )所(suǒ )疑(yí )。而(ér )君(jūn )发(fā )其(qí )明(míng )府(fǔ )之(zhī )法(fǎ )瑞(ruì )以(yǐ )稽(jī )之(zhī ),立(lì )三(sān )阶(jiē )之(zhī )上(shàng ),南(nán )面(miàn )而(ér )受(shòu )要(yào )。是(shì )以(yǐ )上(shàng )有(yǒu )余(yú )日(rì ),而(ér )官(guān )胜(shèng )其(qí )任(rèn );时(shí )令(lìng )不(bú )淫(yín ),而(ér )百(bǎi )姓(xìng )肃(sù )给(gěi )。唯(wéi )此(cǐ )上(shàng )有(yǒu )法(fǎ )制(zhì ),下(xià )有(yǒu )分(fèn )职(zhí )也(yě )。

道(dào )者(zhě ),诚(chéng )人(rén )之(zhī )姓(xìng )也(yě ),非(fēi )在(zài )人(rén )也(yě )。而(ér )圣(shèng )王(wáng )明(míng )君(jūn ),善(shàn )知(zhī )而(ér )道(dào )之(zhī )者(zhě )也(yě )。是(shì )故(gù )治(zhì )民(mín )有(yǒu )常(cháng )道(dào ),而(ér )生(shēng )财(cái )有(yǒu )常(cháng )法(fǎ )。道(dào )也(yě )者(zhě ),万(wàn )物(wù )之(zhī )要(yào )也(yě )。为(wéi )人(rén )君(jūn )者(zhě ),执(zhí )要(yào )而(ér )待(dài )之(zhī ),则(zé )下(xià )虽(suī )有(yǒu )奸(jiān )伪(wěi )之(zhī )心(xīn ),不(bú )敢(gǎn )杀(shā )也(yě )。夫(fū )道(dào )者(zhě )虚(xū )设(shè ),其(qí )人(rén )在(zài )则(zé )通(tōng ),其(qí )人(rén )亡(wáng )则(zé )塞(sāi )者(zhě )也(yě )。非(fēi )兹(zī )是(shì )无(wú )以(yǐ )理(lǐ )人(rén ),非(fēi )兹(zī )是(shì )无(wú )以(yǐ )生(shēng )财(cái ),民(mín )治(zhì )财(cái )育(yù ),其(qí )福(fú )归(guī )于(yú )上(shàng )。是(shì )以(yǐ )知(zhī )明(míng )君(jūn )之(zhī )重(zhòng )道(dào )法(fǎ )而(ér )轻(qīng )其(qí )国(guó )也(yě )。故(gù )君(jūn )一(yī )国(guó )者(zhě ),其(qí )道(dào )君(jūn )之(zhī )也(yě )。王(wáng )天(tiān )下(xià )者(zhě ),其(qí )道(dào )王(wáng )之(zhī )也(yě )。大(dà )王(wáng )天(tiān )下(xià ),小(xiǎo )君(jūn )一(yī )国(guó ),其(qí )道(dào )临(lín )之(zhī )也(yě )。是(shì )以(yǐ )其(qí )所(suǒ )欲(yù )者(zhě )能(néng )得(dé )诸(zhū )民(mín ),其(qí )所(suǒ )恶(è )者(zhě )能(néng )除(chú )诸(zhū )民(mín )。所(suǒ )欲(yù )者(zhě )能(néng )得(dé )诸(zhū )民(mín ),故(gù )贤(xián )材(cái )遂(suí );所(suǒ )恶(è )者(zhě )能(néng )除(chú )诸(zhū )民(mín ),故(gù )奸(jiān )伪(wěi )省(shěng )。如(rú )冶(yě )之(zhī )于(yú )金(jīn ),陶(táo )之(zhī )于(yú )埴(zhí ),制(zhì )在(zài )工(gōng )也(yě )。

是(shì )故(gù )将(jiāng )与(yǔ )之(zhī ),惠(huì )厚(hòu )不(bú )能(néng )供(gòng );将(jiāng )杀(shā )之(zhī ),严(yán )威(wēi )不(bú )能(néng )振(zhèn )。严(yán )威(wēi )不(bú )能(néng )振(zhèn ),惠(huì )厚(hòu )不(bú )能(néng )供(gòng ),声(shēng )实(shí )有(yǒu )间(jiān )也(yě )。有(yǒu )善(shàn )者(zhě )不(bú )留(liú )其(qí )赏(shǎng ),故(gù )民(mín )不(bú )私(sī )其(qí )利(lì );有(yǒu )过(guò )者(zhě )不(bú )宿(xiǔ )其(qí )罚(fá ),故(gù )民(mín )不(bú )疾(jí )其(qí )威(wēi )。威(wēi )罚(fá )之(zhī )制(zhì ),无(wú )逾(yú )于(yú )民(mín ),则(zé )人(rén )归(guī )亲(qīn )于(yú )上(shàng )矣(yǐ )。如(rú )天(tiān )雨(yǔ )然(rán ),泽(zé )下(xià )尺(chǐ ),生(shēng )上(shàng )尺(chǐ )。

是(shì )以(yǐ )官(guān )人(rén )不(bú )官(guān ),事(shì )人(rén )不(bú )事(shì ),独(dú )立(lì )而(ér )无(wú )稽(jī )者(zhě ),人(rén )主(zhǔ )之(zhī )位(wèi )也(yě )。先(xiān )王(wáng )之(zhī )在(zài )天(tiān )下(xià )也(yě ),民(mín )比(bǐ )之(zhī )神(shén )明(míng )之(zhī )德(dé )。先(xiān )王(wáng )善(shàn )牧(mù )之(zhī )于(yú )民(mín )者(zhě )也(yě )。夫(fū )民(mín )别(bié )而(ér )听(tīng )之(zhī )则(zé )愚(yú ),合(hé )而(ér )听(tīng )之(zhī )则(zé )圣(shèng )。虽(suī )有(yǒu )汤(tāng )武(wǔ )之(zhī )德(dé ),复(fù )合(hé )于(yú )市(shì )人(rén )之(zhī )言(yán )。是(shì )以(yǐ )明(míng )君(jūn )顺(shùn )人(rén )心(xīn ),安(ān )情(qíng )性(xìng ),而(ér )发(fā )于(yú )众(zhòng )心(xīn )之(zhī )所(suǒ )聚(jù )。是(shì )以(yǐ )令(lìng )出(chū )而(ér )不(bú )稽(jī ),刑(xíng )设(shè )而(ér )不(bú )用(yòng )。先(xiān )王(wáng )善(shàn )与(yǔ )民(mín )为(wéi )一(yī )体(tǐ )。与(yǔ )民(mín )为(wéi )一(yī )体(tǐ ),则(zé )是(shì )以(yǐ )国(guó )守(shǒu )国(guó ),以(yǐ )民(mín )守(shǒu )民(mín )也(yě )。然(rán )则(zé )民(mín )不(bú )便(biàn )为(wéi )非(fēi )矣(yǐ )。

虽(suī )有(yǒu )明(míng )君(jūn ),百(bǎi )步(bù )之(zhī )外(wài ),听(tīng )而(ér )不(bú )闻(wén );间(jiān )之(zhī )堵(dǔ )墙(qiáng ),窥(kuī )而(ér )不(bú )见(jiàn )也(yě )。而(ér )名(míng )为(wéi )明(míng )君(jūn )者(zhě ),君(jūn )善(shàn )用(yòng )其(qí )臣(chén ),臣(chén )善(shàn )纳(nà )其(qí )忠(zhōng )也(yě )。信(xìn )以(yǐ )继(jì )信(xìn ),善(shàn )以(yǐ )传(chuán )善(shàn )。是(shì )以(yǐ )四(sì )海(hǎi )之(zhī )内(nèi ),可(kě )得(dé )而(ér )治(zhì )。是(shì )以(yǐ )明(míng )君(jūn )之(zhī )举(jǔ )其(qí )下(xià )也(yě ),尽(jìn )知(zhī )其(qí )短(duǎn )长(zhǎng ),知(zhī )其(qí )所(suǒ )不(bú )能(néng )益(yì ),若(ruò )任(rèn )之(zhī )以(yǐ )事(shì )。贤(xián )人(rén )之(zhī )臣(chén )其(qí )主(zhǔ )也(yě ),尽(jìn )知(zhī )短(duǎn )长(zhǎng )与(yǔ )身(shēn )力(lì )之(zhī )所(suǒ )不(bú )至(zhì ),若(ruò )量(liàng )能(néng )而(ér )授(shòu )官(guān )。上(shàng )以(yǐ )此(cǐ )畜(chù )下(xià ),下(xià )以(yǐ )此(cǐ )事(shì )上(shàng ),上(shàng )下(xià )交(jiāo )期(qī )于(yú )正(zhèng ),则(zé )百(bǎi )姓(xìng )男(nán )女(nǚ )皆(jiē )与(yǔ )治(zhì )焉(yān )。

阅读:25763

打赏捐助〔Donate〕>>>

《君臣上》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库