白话译文【登录】

《晋书》 > 帝纪第九章 > 《白话译文》 > 拼音版

简(jiǎn )文(wén )皇(huáng )帝(dì )名(míng )昱(yù ),字(zì )道(dào )万(wàn ),是(shì )元(yuán )帝(dì )的(de )小(xiǎo )儿(ér )子(zǐ )。他(tā )幼(yòu )年(nián )时(shí )就(jiù )很(hěn )聪(cōng )明(míng ),得(dé )到(dào )元(yuán )帝(dì )的(de )钟(zhōng )爱(ài )。郭(guō )璞(pú )见(jiàn )到(dào )他(tā ),对(duì )人(rén )说(shuō ):“振(zhèn )兴(xìng )晋(jìn )室(shì )的(de ),一(yī )定(dìng )是(shì )这(zhè )个(gè )人(rén )。”司(sī )马(mǎ )昱(yù )长(zhǎng )大(dà )后(hòu ),清(qīng )虚(xū )寡(guǎ )欲(yù ),尤(yóu )其(qí )擅(shàn )长(zhǎng )谈(tán )玄(xuán )。

永(yǒng )昌(chāng )元(yuán )年(nián ),元(yuán )帝(dì )下(xià )诏(zhào )说(shuō ):“先(xiān )公(gōng )武(wǔ )王(wáng )、先(xiān )考(kǎo )恭(gōng )王(wáng )统(tǒng )治(zhì )琅(láng )邪(xié )。父(fù )子(zǐ )世(shì )代(dài )相(xiàng )承(chéng ),现(xiàn )在(zài )嗣(sì )位(wèi )的(de )人(rén )还(hái )没(méi )有(yǒu )立(lì )祭(jì )祀(sì )没(méi )有(yǒu )主(zhǔ )持(chí ),朕(zhèn )常(cháng )常(cháng )为(wéi )此(cǐ )伤(shāng )心(xīn )。儿(ér )子(zǐ )司(sī )马(mǎ )昱(yù )仁(rén )厚(hòu )贤(xián )明(míng ),有(yǒu )智(zhì )谋(móu )气(qì )度(dù ),可(kě )以(yǐ )恭(gōng )敬(jìng )地(dì )侍(shì )奉(fèng )祖(zǔ )宗(zōng ),用(yòng )以(yǐ )慰(wèi )藉(jiè )祖(zǔ )宗(zōng )无(wú )尽(jìn )的(de )恩(ēn )德(dé )。封(fēng )司(sī )马(mǎ )昱(yù )为(wéi )琅(láng )邪(xié )王(wáng ),食(shí )邑(yì )依(yī )然(rán )是(shì )会(huì )稽(jī )、宣(xuān )城(chéng )。”

咸(xián )和(hé )元(yuán )年(nián ),司(sī )马(mǎ )昱(yù )的(de )生(shēng )母(mǔ )郑(zhèng )夫(fū )人(rén )去(qù )世(shì )。简(jiǎn )文(wén )帝(dì )当(dāng )时(shí )年(nián )仅(jǐn )七(qī )岁(suì ),哭(kū )祭(jì )生(shēng )母(mǔ )都(dōu )哭(kū )出(chū )了(le )血(xuè ),坚(jiān )决(jué )请(qǐng )求(qiú )穿(chuān )重(zhòng )丧(sàng )孝(xiào )服(fú )。成(chéng )帝(dì )可(kě )怜(lián )他(tā ),答(dá )应(yīng )了(le )他(tā )的(de )请(qǐng )求(qiú ),因(yīn )而(ér )改(gǎi )封(fēng )为(wéi )会(huì )稽(jī )王(wáng ),援(yuán )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )。九(jiǔ )年(nián ),升(shēng )右(yòu )将(jiāng )军(jūn ),加(jiā )授(shòu )侍(shì )中(zhōng )。咸(xián )康(kāng )六(liù )年(nián ),进(jìn )升(shēng )抚(fǔ )军(jūn )将(jiāng )军(jūn ),兼(jiān )领(lǐng )秘(mì )书(shū )监(jiān )。

建(jiàn )元(yuán )元(yuán )年(nián )夏(xià )五(wǔ )月(yuè )癸(guǐ )丑(chǒu ),康(kāng )帝(dì )下(xià )诏(zhào )说(shuō ):“太(tài )常(cháng )觉(jiào )得(dé )敬(jìng )奉(fèng )天(tiān )地(dì ),兼(jiān )管(guǎn )宗(zōng )庙(miào ),它(tā )的(de )职(zhí )责(zé )可(kě )以(yǐ )说(shuō )很(hěn )大(dà )。所(suǒ )以(yǐ )古(gǔ )往(wǎng )今(jīn )来(lái )挑(tiāo )选(xuǎn )作(zuò )用(yòng ),都(dōu )选(xuǎn )择(zé )有(yǒu )声(shēng )望(wàng ),兼(jiān )为(wéi )博(bó )学(xué )的(de )儒(rú )士(shì )。会(huì )稽(jī )王(wáng )崇(chóng )尚(shàng )清(qīng )虚(xū ),孜(zī )孜(zī )不(bú )倦(juàn )立(lì )志(zhì )求(qiú )道(dào ),在(zài )高(gāo )官(guān )要(yào )位(wèi )上(shàng )从(cóng )容(róng )不(bú )迫(pò ),讽(fěng )议(yì )朝(cháo )野(yě ),就(jiù )让(ràng )会(huì )稽(jī )王(wáng )兼(jiān )领(lǐng )太(tài )常(cháng ),原(yuán )有(yǒu )的(de )官(guān )职(zhí )不(bú )变(biàn )。”永(yǒng )和(hé )元(yuán )年(nián ),崇(chóng )德(dé )太(tài )后(hòu )临(lín )朝(cháo ),司(sī )马(mǎ )昱(yù )进(jìn )升(shēng )为(wéi )抚(fǔ )军(jūn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、录(lù )尚(shàng )书(shū )六(liù )条(tiáo )事(shì )。二(èr )年(nián ),骠(biāo )骑(qí )何(hé )充(chōng )死(sǐ )了(le ),崇(chóng )德(dé )太(tài )后(hòu )下(xià )诏(zhào )帝(dì )让(ràng )简(jiǎn )文(wén )帝(dì )专(zhuān )权(quán )处(chù )理(lǐ )国(guó )家(jiā )事(shì )务(wù )。八(bā )年(nián ),进(jìn )升(shēng )司(sī )徒(tú ),司(sī )马(mǎ )昱(yù )坚(jiān )决(jué )推(tuī )辞(cí )不(bú )受(shòu )。穆(mù )帝(dì )开(kāi )始(shǐ )行(háng )冠(guàn )礼(lǐ )时(shí ),简(jiǎn )文(wén )帝(dì )要(yào )求(qiú )归(guī )还(hái )国(guó )政(zhèng ),穆(mù )帝(dì )不(bú )答(dá )应(yīng )。废(fèi )帝(dì )即(jí )位(wèi )后(hòu ),因(yīn )为(wéi )琅(láng )邪(xié )王(wáng )没(méi )有(yǒu )继(jì )承(chéng )人(rén ),又(yòu )改(gǎi )封(fēng )简(jiǎn )文(wén )帝(dì )为(wéi )琅(láng )邪(xié )王(wáng ),封(fēng )他(tā )的(de )儿(ér )子(zǐ )司(sī )马(mǎ )明(míng )为(wéi )会(huì )为(wéi )会(huì )稽(jī )王(wáng )。简(jiǎn )文(wén )帝(dì )极(jí )力(lì )推(tuī )辞(cí ),所(suǒ )以(yǐ )虽(suī )封(fēng )琅(láng )邪(xié )王(wáng )却(què )不(bú )除(chú )去(qù )会(huì )稽(jī )王(wáng )的(de )封(fēng )号(hào )。太(tài )和(hé )元(yuán )年(nián ),进(jìn )升(shēng )丞(chéng )相(xiàng )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì ),入(rù )朝(cháo )时(shí )不(bú )需(xū )趋(qū )步(bù )上(shàng )前(qián ),参(cān )拜(bài )时(shí )不(bú )必(bì )称(chēng )名(míng ),可(kě )以(yǐ )佩(pèi )剑(jiàn )穿(chuān )鞋(xié )上(shàng )殿(diàn ),供(gòng )给(gěi )他(tā )六(liù )十(shí )名(míng )羽(yǔ )葆(bǎo )鼓(gǔ )吹(chuī )班(bān )剑(jiàn )仪(yí )仗(zhàng )队(duì ),简(jiǎn )文(wén )帝(dì )又(yòu )极(jí )力(lì )推(tuī )让(ràng )。到(dào )了(le )废(fèi )帝(dì )被(bèi )废(fèi )黜(chù )后(hòu ),皇(huáng )太(tài )后(hòu )下(xià )诏(zhào )说(shuō ):“丞(chéng )相(xiàng )、录(lù )尚(shàng )书(shū )、会(huì )稽(jī )王(wáng )是(shì )中(zhōng )宗(zōng )之(zhī )后(hòu ),德(dé )性(xìng )美(měi )好(hǎo ),高(gāo )尚(shàng )后(hòu )美(měi )崇(chóng )尚(shàng )清(qīng )虚(xū ),神(shén )妙(miào )表(biǎo )现(xiàn )在(zài )处(chù )事(shì )之(zhī )外(wài )。以(yǐ )辅(fǔ )佐(zuǒ )重(zhòng )臣(chén )的(de )地(dì )位(wèi ),所(suǒ )以(yǐ )辅(fǔ )导(dǎo )三(sān )代(dài )帝(dì )王(wáng )主(zhǔ )持(chí )国(guó )政(zhèng )。道(dào )德(dé )教(jiāo )化(huà )流(liú )布(bù ),众(zhòng )望(wàng )所(suǒ )归(guī ),日(rì )子(zǐ )已(yǐ )经(jīng )很(hěn )久(jiǔ )了(le )。应(yīng )该(gāi )顺(shùn )从(cóng )天(tiān )意(yì )民(mín )心(xīn ),来(lái )即(jí )帝(dì )位(wèi )。主(zhǔ )管(guǎn )的(de )人(rén )明(míng )确(què )依(yī )从(cóng )当(dāng )时(shí )典(diǎn )章(zhāng ),按(àn )时(shí )施(shī )行(háng )”于(yú )是(shì )大(dà )司(sī )马(mǎ )桓(huán )温(wēn )率(lǜ )百(bǎi )官(guān )进(jìn )入(rù )太(tài )极(jí )前(qián )殿(diàn ),准(zhǔn )备(bèi )好(hǎo )皇(huáng )帝(dì )乘(chéng )车(chē ),到(dào )会(huì )稽(jī )王(wáng )的(de )官(guān )邸(dǐ )去(qù )迎(yíng )接(jiē )简(jiǎn )文(wén )帝(dì ),在(zài )朝(cháo )堂(táng )上(shàng )改(gǎi )换(huàn )服(fú )装(zhuāng ),穿(chuān )戴(dài )着(zhe )平(píng )巾(jīn )帻(zé )和(hé )单(dān )衣(yī ),向(xiàng )东(dōng )方(fāng )下(xià )拜(bài )接(jiē )受(shòu )玺(xǐ )绶(shòu )。

咸(xián )安(ān )元(yuán )年(nián )冬(dōng )十(shí )一(yī )月(yuè )己(jǐ )酉(yǒu ),司(sī )马(mǎ )昱(yù )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi )。桓(huán )温(wēn )出(chū )宫(gōng )驻(zhù )留(liú )在(zài )中(zhōng )堂(táng ),命(mìng )令(lìng )军(jūn )队(duì )驻(zhù )守(shǒu ),乙(yǐ )卯(mǎo ),温(wēn )奏(zòu )上(shàng )奏(zòu )皇(huáng )帝(dì )请(qǐng )求(qiú )废(fèi )黜(chù )太(tài )宰(zǎi )、武(wǔ )陵(líng )王(wáng )司(sī )马(mǎ )晞(xī )和(hé )他(tā )的(de )儿(ér )子(zǐ )司(sī )马(mǎ )总(zǒng )。皇(huáng )帝(dì )诏(zhào )令(lìng )魏(wèi )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )毛(máo )安(ān )之(zhī )帅(shuài )领(lǐng )他(tā )的(de )军(jūn )队(duì )在(zài )殿(diàn )内(nèi )值(zhí )宿(xiǔ )警(jǐng )卫(wèi ),改(gǎi )元(yuán )为(wéi )咸(xián )安(ān )。辛(xīn )亥(hài )日(rì ),桓(huán )温(wēn )派(pài )弟(dì )弟(dì )桓(huán )秘(mì )逼(bī )迫(pò )新(xīn )蔡(cài )王(wáng )司(sī )马(mǎ )晃(huǎng )到(dào )西(xī )堂(táng )去(qù ),逼(bī )他(tā )说(shuō )和(hé )太(tài )宰(zǎi )、武(wǔ )陵(líng )王(wáng )司(sī )马(mǎ )晞(xī )等(děng )人(rén )谋(móu )反(fǎn )。皇(huáng )帝(dì )对(duì )着(zhe )司(sī )马(mǎ )晃(huǎng )流(liú )着(zhe )眼(yǎn )泪(lèi ),桓(huán )温(wēn )把(bǎ )司(sī )马(mǎ )晃(huǎng )等(děng )人(rén )抓(zhuā )起(qǐ )来(lái )交(jiāo )付(fù )廷(tíng )尉(wèi )发(fā )落(luò )。癸(guǐ )丑(chǒu )日(rì ),杀(shā )了(le )东(dōng )海(hǎi )王(wáng )的(de )两(liǎng )个(gè )儿(ér )子(zǐ )和(hé )他(tā )们(men )的(de )母(mǔ )亲(qīn )。当(dāng )初(chū ),皇(huáng )帝(dì )淡(dàn )泊(bó )清(qīng )虚(xū )简(jiǎn )傲(ào )高(gāo )贵(guì ),历(lì )任(rèn )三(sān )朝(cháo )宰(zǎi )相(xiàng ),桓(huán )温(wēn )平(píng )素(sù )敬(jìng )仰(yǎng )害(hài )怕(pà )他(tā )。到(dào )了(le )皇(huáng )帝(dì )接(jiē )见(jiàn )了(le )桓(huán )温(wēn ),对(duì )着(zhe )他(tā )悲(bēi )伤(shāng )地(dì )哭(kū )泣(qì ),桓(huán )温(wēn )怕(pà )得(dé )说(shuō )不(bú )出(chū )话(huà )。到(dào )了(le )这(zhè )个(gè )时(shí )候(hòu ),一(yī )些(xiē )官(guān )吏(lì )秉(bǐng )承(chéng )桓(huán )温(wēn )的(de )旨(zhǐ )意(yì ),上(shàng )奏(zòu )请(qǐng )求(qiú )诛(zhū )杀(shā )武(wǔ )陵(líng )王(wáng )司(sī )马(mǎ )晞(xī ),皇(huáng )帝(dì )不(bú )答(dá )应(yīng )。桓(huán )温(wēn )再(zài )三(sān )地(dì )坚(jiān )持(chí ),皇(huáng )帝(dì )亲(qīn )自(zì )下(xià )诏(zhào )书(shū )回(huí )答(dá )说(shuō ):“如(rú )果(guǒ )晋(jìn )室(shì )国(guó )长(zhǎng )久(jiǔ ),明(míng )公(gōng )就(jiù )应(yīng )该(gāi )奉(fèng )行(háng )前(qián )诏(zhào )。如(rú )果(guǒ )晋(jìn )室(shì )大(dà )运(yùn )已(yǐ )去(qù ),那(nà )么(me )请(qǐng )让(ràng )我(wǒ )给(gěi )圣(shèng )贤(xián )的(de )人(rén )让(ràng )路(lù )。”桓(huán )温(wēn )看(kàn )了(le ),吓(xià )得(dé )一(yī )身(shēn )冷(lěng )汗(hàn ),脸(liǎn )色(sè )也(yě )变(biàn )了(le ),便(biàn )不(bú )复(fù )再(zài )说(shuō )。乙(yǐ )卯(mǎo )日(rì ),废(fèi )黜(chù )司(sī )马(mǎ )晞(xī )和(hé )他(tā )的(de )三(sān )个(gè )儿(ér )子(zǐ ),流(liú )放(fàng )到(dào )新(xīn )安(ān )。丙(bǐng )辰(chén )日(rì ),把(bǎ )新(xīn )蔡(cài )王(wáng )司(sī )马(mǎ )晁(cháo )流(liú )放(fàng )到(dào )衡(héng )阳(yáng )。戊(wù )午(wǔ )日(rì ),下(xià )诏(zhào )说(shuō ):“王(wáng )室(shì )多(duō )难(nán ),穆(mù )帝(dì )、哀(āi )帝(dì )过(guò )早(zǎo )离(lí )开(kāi )人(rén )世(shì ),皇(huáng )统(tǒng )早(zǎo )有(yǒu )变(biàn )更(gèng ),帝(dì )位(wèi )没(méi )有(yǒu )主(zhǔ )人(rén )。东(dōng )海(hǎi )王(wáng )是(shì )皇(huáng )帝(dì )母(mǔ )弟(dì )这(zhè )样(yàng )亲(qīn )近(jìn )的(de )亲(qīn )属(shǔ ),入(rù )朝(cháo )继(jì )承(chéng )大(dà )统(tǒng ),继(jì )掌(zhǎng )这(zhè )位(wèi )多(duō )年(nián ),昏(hūn )暗(àn )远(yuǎn )道(dào ),扰(rǎo )乱(luàn )朝(cháo )纲(gāng ),人(rén )伦(lún )败(bài )坏(huài ),大(dà )祸(huò )将(jiāng )要(yào )降(jiàng )临(lín ),我(wǒ )祖(zǔ )宗(zōng )的(de )神(shén )灵(líng )不(bú )知(zhī )寄(jì )托(tuō )何(hé )处(chù )。皇(huáng )太(tài )后(hòu )深(shēn )为(wéi )皇(huáng )室(shì )基(jī )业(yè )担(dān )忧(yōu ),及(jí )时(shí )定(dìng )下(xià )大(dà )计(jì )。大(dà )司(sī )马(mǎ )遵(zūn )循(xún )天(tiān )人(rén )意(yì )志(zhì ),协(xié )同(tóng )神(shén )明(míng )大(dà )略(luè ),亲(qīn )自(zì )率(lǜ )领(lǐng )王(wáng )公(gōng )们(men ),恭(gōng )敬(jìng )地(dì )承(chéng )受(shòu )圣(shèng )明(míng )之(zhī )命(mìng )。云(yún )雾(wù )既(jì )已(yǐ )扫(sǎo )除(chú ),皇(huáng )室(shì )得(dé )以(yǐ )清(qīng )明(míng ),就(jiù )顾(gù )念(niàn )于(yú )朕(zhèn ),继(jì )承(chéng )弘(hóng )大(dà )功(gōng )业(yè )。即(jí )使(shǐ )是(shì )伊(yī )尹(yǐn )安(ān )定(dìng )殷(yīn )朝(cháo ),博(bó )陆(lù )安(ān )定(dìng )汉(hàn )室(shì ),也(yě )无(wú )法(fǎ )超(chāo )过(guò )。朕(zhèn )以(yǐ )寡(guǎ )薄(báo )德(dé )行(háng ),暂(zàn )居(jū )皇(huáng )位(wèi ),实(shí )在(zài )担(dān )心(xīn )眼(yǎn )光(guāng )狭(xiá )隘(ài ),不(bú )能(néng )担(dān )负(fù )起(qǐ )重(zhòng )任(rèn ),战(zhàn )战(zhàn )兢(jīng )兢(jīng ),不(bú )知(zhī )如(rú )何(hé )成(chéng )功(gōng )。思(sī )念(niàn )和(hé )千(qiān )万(wàn )百(bǎi )姓(xìng )更(gèng )新(xīn )天(tiān )下(xià ),朕(zhèn )决(jué )定(dìng )大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià ),百(bǎi )姓(xìng )大(dà )宴(yàn )五(wǔ )天(tiān ),文(wén )武(wǔ )官(guān )员(yuán )品(pǐn )秩(zhì )增(zēng )加(jiā )二(èr )等(děng ),赏(shǎng )赐(cì )孝(xiào )顺(shùn )忠(zhōng )贞(zhēn )的(de )人(rén )和(hé )老(lǎo )弱(ruò )病(bìng )残(cán ),没(méi )有(yǒu )人(rén )养(yǎng )的(de ),每(měi )人(rén )五(wǔ )斛(hú )大(dà )米(mǐ )。”己(jǐ )未(wèi )日(rì ),赏(shǎng )赐(cì )桓(huán )温(wēn )三(sān )万(wàn )军(jūn )人(rén ),每(měi )人(rén )一(yī )匹(pǐ )布(bù ),米(mǐ )一(yī )斛(hú )。庚(gēng )申(shēn )日(rì ),加(jiā )授(shòu )大(dà )司(sī )马(mǎ )桓(huán )温(wēn )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),桓(huán )温(wēn )不(bú )接(jiē )受(shòu )。辛(xīn )酉(yǒu )日(rì ),桓(huán )温(wēn )从(cóng )白(bái )石(shí )回(huí )来(lái ),镇(zhèn )守(shǒu )姑(gū )孰(shú )。任(rèn )命(mìng )冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )毛(máo )武(wǔ )生(shēng )都(dōu )督(dū )荆(jīng )州(zhōu )的(de )沔(miǎn )中(zhōng )、扬(yáng )州(zhōu )的(de )义(yì )城(chéng )诸(zhū )军(jūn )事(shì )。十(shí )二(èr )月(yuè )戊(wù )子(zǐ ),皇(huáng )帝(dì )下(xià )诏(zhào )书(shū ),因(yīn )为(wéi )京(jīng )都(dōu )的(de )物(wù )资(zī )储(chǔ )备(bèi )很(hěn )多(duō ),权(quán )且(qiě )停(tíng )止(zhǐ )一(yī )年(nián )的(de )运(yùn )送(sòng )。庚(gēng )寅(yín )日(rì ),废(fèi )黜(chù )东(dōng )海(hǎi )王(wáng )司(sī )马(mǎ )奕(yì )为(wéi )海(hǎi )西(xī )公(gōng ),食(shí )邑(yì )为(wéi )四(sì )千(qiān )户(hù )。辛(xīn )卯(mǎo )日(rì ),第(dì )一(yī )次(cì )在(zài )太(tài )庙(miào )进(jìn )献(xiàn )渌(lù )酒(jiǔ )。

二(èr )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè )辛(xīn )丑(chǒu ),百(bǎi )济(jì )、林(lín )邑(yì )王(wáng )各(gè )自(zì )派(pài )使(shǐ )者(zhě )来(lái )进(jìn )贡(gòng )地(dì )方(fāng )土(tǔ )特(tè )产(chǎn )。二(èr )月(yuè ),苻(fú )坚(jiān )到(dào )辽(liáo )东(dōng )攻(gōng )打(dǎ )慕(mù )容(róng )桓(huán ),消(xiāo )灭(miè )了(le )幕(mù )容(róng )桓(huán )。三(sān )月(yuè )丁(dīng )酉(yǒu ),下(xià )诏(zhào )说(shuō ):“朕(zhèn )处(chù )在(zài )宰(zǎi )相(xiàng )的(de )位(wèi )置(zhì )上(shàng )经(jīng )历(lì )了(le )三(sān )朝(cháo ),不(bú )能(néng )够(gòu )使(shǐ )时(shí )世(shì )太(tài )平(píng ),而(ér )海(hǎi )西(xī )公(gōng )更(gèng )新(xīn )丧(sàng )失(shī )了(le )德(dé )行(háng ),差(chà )一(yī )点(diǎn )倾(qīng )覆(fù )了(le )皇(huáng )室(shì )江(jiāng )山(shān ),仰(yǎng )赖(lài )着(zhe )祖(zǔ )宗(zōng )神(shén )灵(líng )的(de )恩(ēn )德(dé ),皇(huáng )太(tài )后(hòu )美(měi )德(dé )顺(shùn )应(yīng )天(tiān )运(yùn ),辅(fǔ )弼(bì )的(de )忠(zhōng )贤(xián )百(bǎi )官(guān )全(quán )力(lì ),因(yīn )而(ér )能(néng )够(gòu )在(zài )苍(cāng )天(tiān )扫(sǎo )尽(jìn )荡(dàng )气(qì ),在(zài )宇(yǔ )宙(zhòu )照(zhào )耀(yào )着(zhe )朝(cháo )阳(yáng )的(de )光(guāng )辉(huī )。于(yú )是(shì )托(tuō )残(cán )躯(qū )在(zài )王(wáng )公(gōng )之(zhī )上(shàng ),思(sī )念(niàn )着(zhe )依(yī )赖(lài )贤(xián )臣(chén )们(men ),用(yòng )以(yǐ )矫(jiǎo )正(zhèng )朕(zhèn )的(de )过(guò )失(shī )。振(zhèn )本(běn )自(zì )末(mò ),遏(è )制(zhì )浮(fú )华(huá )豪(háo )奢(shē ),使(shǐ )得(dé )清(qīng )渴(kě )分(fèn )开(kāi ),胜(shèng )任(rèn )的(de )和(hé )不(bú )胜(shèng )任(rèn )的(de )有(yǒu )别(bié ),官(guān )吏(lì )没(méi )有(yǒu )不(bú )好(hǎo )的(de )政(zhèng )事(shì ),士(shì )人(rén )没(méi )有(yǒu )非(fēi )议(yì ),如(rú )果(guǒ )没(méi )有(yǒu )责(zé )罚(fá )和(hé )资(zī )历(lì ),那(nà )么(me )道(dào )德(dé )礼(lǐ )仪(yí )怎(zěn )么(me )施(shī )行(háng )?而(ér )且(qiě ),强(qiáng )大(dà )的(de )敌(dí )人(rén )还(hái )没(méi )有(yǒu )消(xiāo )灭(miè ),劳(láo )役(yì )还(hái )没(méi )有(yǒu )停(tíng )息(xī ),除(chú )非(fēi )是(shì )军(jūn )事(shì )国(guó )政(zhèng )战(zhàn )争(zhēng )祭(jì )祀(sì )这(zhè )些(xiē )要(yào )务(wù ),那(nà )些(xiē )华(huá )美(měi )的(de )修(xiū )饰(shì )、繁(fán )杂(zá )的(de )费(fèi )用(yòng )都(dōu )减(jiǎn )省(shěng )掉(diào )。隐(yǐn )退(tuì )于(yú )幽(yōu )谷(gǔ )里(lǐ )的(de )贤(xián )才(cái ),随(suí )俗(sú )沉(chén )浮(fú )的(de )士(shì )人(rén ),即(jí )使(shǐ )坚(jiān )持(chí )天(tiān )一(yī )样(yàng )高(gāo )的(de )志(zhì )节(jiē ),隐(yǐn )居(jū )于(yú )幽(yōu )深(shēn )的(de )山(shān )谷(gǔ ),想(xiǎng )要(yào )以(yǐ )高(gāo )尚(shàng )的(de )道(dào )义(yì ),以(yǐ )振(zhèn )兴(xìng )协(xié )同(tóng )的(de )美(měi )誉(yù ),哪(nǎ )里(lǐ )比(bǐ )得(dé )上(shàng )自(zì )满(mǎn )于(yú )山(shān )水(shuǐ )之(zhī )间(jiān ),隐(yǐn )遁(dùn )在(zài )深(shēn )山(shān )幽(yōu )谷(gǔ ),遵(zūn )循(xún )着(zhe )匹(pǐ )夫(fū )的(de )高(gāo )洁(jié ),却(què )忘(wàng )记(jì )了(le )兼(jiān )济(jì )天(tiān )下(xià )的(de )大(dà )义(yì )呢(ne )?古(gǔ )人(rén )不(bú )习(xí )藉(jiè )前(qián )代(dài )贤(xián )人(rén ),朕(zhèn )因(yīn )而(ér )也(yě )对(duì )今(jīn )日(rì )怀(huái )有(yǒu )虚(xū )想(xiǎng )。内(nèi )外(wài )百(bǎi )官(guān ),各(gè )自(zì )勤(qín )勉(miǎn )地(dì )务(wù )政(zhèng ),使(shǐ )得(dé )善(shàn )事(shì )无(wú )不(bú )传(chuán )布(bù ),恶(è )事(shì )无(wú )不(bú )上(shàng )报(bào ),让(ràng )诗(shī )人(rén )没(méi )有(yǒu )素(sù )餐(cān )那(nà )样(yàng )的(de )讽(fěng )刺(cì ),我(wǒ )也(yě )得(dé )到(dào )虚(xū )心(xīn )访(fǎng )求(qiú )之(zhī )名(míng )。”癸(guǐ )丑(chǒu )日(rì ),下(xià )诏(zhào )说(shuō ):“我(wǒ )继(jì )承(chéng )祖(zǔ )宗(zōng )的(de )大(dà )基(jī )业(yè ),但(dàn )是(shì )不(bú )善(shàn )于(yú )治(zhì )理(lǐ )国(guó )政(zhèng ),害(hài )怕(pà )不(bú )能(néng )治(zhì )理(lǐ )好(hǎo )上(shàng )天(tiān )所(suǒ )赋(fù )予(yǔ )的(de )事(shì )业(yè ),振(zhèn )兴(xìng )祖(zǔ )先(xiān )的(de )基(jī )业(yè ),整(zhěng )天(tiān )担(dān )忧(yōu ),就(jiù )好(hǎo )像(xiàng )涉(shè )过(guò )河(hé )水(shuǐ )一(yī )样(yàng )。全(quán )靠(kào )辅(fǔ )政(zhèng )大(dà )臣(chén )们(men )竭(jié )尽(jìn )忠(zhōng )诚(chéng ),同(tóng )心(xīn )合(hé )力(lì ),内(nèi )外(wài )的(de )大(dà )臣(chén )们(men )竭(jié )尽(jìn )全(quán )力(lì )谋(móu )划(huá )来(lái )辅(fǔ )佐(zuǒ ),文(wén )武(wǔ )百(bǎi )官(guān )表(biǎo )现(xiàn )出(chū )了(le )不(bú )顾(gù )自(zì )我(wǒ )的(de )节(jiē )操(cāo ),希(xī )望(wàng )能(néng )长(zhǎng )此(cǐ )以(yǐ )往(wǎng ),最(zuì )终(zhōng )能(néng )够(gòu )普(pǔ )救(jiù )天(tiān )下(xià ),每(měi )当(dāng )我(wǒ )想(xiǎng )到(dào )战(zhàn )争(zhēng )还(hái )没(méi )有(yǒu )停(tíng )息(xī ),国(guó )家(jiā )和(hé )人(rén )民(mín )都(dōu )疲(pí )劳(láo )困(kùn )苦(kǔ ),藩(fān )镇(zhèn )有(yǒu )守(shǒu )卫(wèi )边(biān )境(jìng )的(de )要(yào )务(wù ),戍(shù )守(shǒu )的(de )战(zhàn )士(shì )怀(huái )有(yǒu )《东(dōng )山(shān )》诗(shī )所(suǒ )描(miáo )述(shù )的(de )忧(yōu )虑(lǜ ),他(tā )们(men )有(yǒu )的(de )是(shì )在(zài )沙(shā )场(chǎng )上(shàng )战(zhàn )斗(dòu )到(dào )老(lǎo ),忠(zhōng )贞(zhēn )劳(láo )苦(kǔ )还(hái )没(méi )有(yǒu )得(dé )到(dào )奖(jiǎng )赏(shǎng ),有(yǒu )的(de )是(shì )长(zhǎng )久(jiǔ )服(fú )役(yì ),家(jiā )里(lǐ )却(què )连(lián )粮(liáng )食(shí )储(chǔ )备(bèi )都(dōu )没(méi )有(yǒu ),何(hé )尝(cháng )不(bú )是(shì )天(tiān )还(hái )没(méi )有(yǒu )亮(liàng )就(jiù )起(qǐ )床(chuáng ),半(bàn )夜(yè )还(hái )顾(gù )不(bú )上(shàng )睡(shuì )觉(jiào )。我(wǒ )虽(suī )然(rán )不(bú )能(néng )够(gòu )亲(qīn )自(zì )去(qù )抚(fǔ )慰(wèi )和(hé )巡(xún )视(shì )他(tā )们(men ),但(dàn )是(shì )我(wǒ )也(yě )希(xī )望(wàng )把(bǎ )我(wǒ )的(de )心(xīn )情(qíng )传(chuán )达(dá )给(gěi )他(tā )们(men )知(zhī )道(dào )。派(pài )遣(qiǎn )大(dà )使(shǐ )去(qù )慰(wèi )问(wèn )大(dà )司(sī )马(mǎ ),并(bìng )慰(wèi )问(wèn )地(dì )方(fāng )长(zhǎng )官(guān ),到(dào )边(biān )戍(shù )去(qù ),宣(xuān )读(dú )诏(zhào )书(shū ),犒(kào )劳(láo )战(zhàn )士(shì ),使(shǐ )他(tā )们(men )安(ān )心(xīn )。又(yòu )按(àn )规(guī )定(dìng )赏(shǎng )赐(cì ),让(ràng )他(tā )们(men )的(de )全(quán )都(dōu )能(néng )知(zhī )道(dào )”乙(yǐ )卯(mǎo )日(rì ),下(xià )诏(zhào )说(shuō ):“在(zài )先(xiān )前(qián )的(de )变(biàn )故(gù )之(zhī )后(hòu ),各(gè )种(zhǒng )物(wù )品(pǐn )都(dōu )不(bú )充(chōng )足(zú ),官(guān )员(yuán )们(men )平(píng )素(sù )的(de )俸(fèng )禄(lù )都(dōu )很(hěn )菲(fēi )薄(báo ),这(zhè )是(shì )随(suí )时(shí )而(ér )定(dìng )的(de )做(zuò )法(fǎ )。但(dàn )是(shì )在(zài )朝(cháo )中(zhōng )减(jiǎn )省(shěng )膳(shàn )食(shí ),俸(fèng )禄(lù )不(bú )能(néng )代(dài )替(tì )劳(láo )作(zuò ),这(zhè )不(bú )是(shì )通(tōng )常(cháng )的(de )制(zhì )度(dù )。现(xiàn )在(zài )购(gòu )物(wù )储(chǔ )备(bèi )日(rì )渐(jiàn )非(fēi )足(zú ),可(kě )适(shì )当(dāng )增(zēng )加(jiā )俸(fèng )禄(lù )。”豫(yù )章(zhāng )出(chū )现(xiàn )怪(guài )兽(shòu )。夏(xià )四(sì )月(yuè ),把(bǎ )海(hǎi )西(xī )公(gōng )调(diào )到(dào )吴(wú )县(xiàn )西(xī )柴(chái )里(lǐ )。追(zhuī )贬(biǎn )庾(yǔ )后(hòu )说(shuō )夫(fū )人(rén )。六(liù )月(yuè ),派(pài )使(shǐ )者(zhě )去(qù )授(shòu )拜(bài )百(bǎi )济(jì )王(wáng )余(yú )句(jù )为(wéi )镇(zhèn )东(dōng )将(jiāng )军(jūn ),兼(jiān )领(lǐng )乐(lè )浪(làng )太(tài )守(shǒu )。戊(wù )子(zǐ )日(rì ),前(qián )护(hù )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )庚(gēng )希(xī )领(lǐng )兵(bīng )谋(móu )反(fǎn ),从(cóng )海(hǎi )陵(líng )进(jìn )入(rù )京(jīng )口(kǒu ),晋(jìn )陵(líng )太(tài )守(shǒu )卞(biàn )眈(dān )逃(táo )到(dào )曲(qǔ )阿(ā )。秋(qiū )七(qī )月(yuè )壬(rén )辰(chén ),桓(huán )温(wēn )派(pài )东(dōng )海(hǎi )内(nèi )史(shǐ )周(zhōu )少(shǎo )孙(sūn )讨(tǎo )庚(gēng )希(xī ),擒(qín )获(huò )了(le )他(tā ),在(zài )建(jiàn )康(kāng )闹(nào )市(shì )把(bǎ )他(tā )杀(shā )了(le )。己(jǐ )未(wèi )日(rì ),立(lì )会(huì )稽(jī )王(wáng )司(sī )马(mǎ )昌(chāng )明(míng )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ ),皇(huáng )子(zǐ )司(sī )马(mǎ )道(dào )子(zǐ )为(wéi )琅(láng )邪(xié )王(wáng ),兼(jiān )领(lǐng )会(huì )稽(jī )内(nèi )史(shǐ )。当(dāng )天(tiān ),皇(huáng )帝(dì )在(zài )东(dōng )堂(táng )去(qù )世(shì ),享(xiǎng )年(nián )五(wǔ )十(shí )三(sān )岁(suì )。安(ān )葬(zàng )在(zài )高(gāo )平(píng )陵(líng ),庙(miào )号(hào )太(tài )宗(zōng )。遗(yí )诏(zhào )让(ràng )桓(huán )温(wēn )辅(fǔ )弼(bì )国(guó )政(zhèng ),依(yī )照(zhào )诸(zhū )葛(gě )亮(liàng )、王(wáng )导(dǎo )故(gù )事(shì )。

简(jiǎn )文(wén )帝(dì )年(nián )轻(qīng )时(shí )有(yǒu )风(fēng )仪(yí ),形(xíng )貌(mào )举(jǔ )止(zhǐ )都(dōu )很(hěn )好(hǎo ),留(liú )心(xīn )典(diǎn )籍(jí ),不(bú )把(bǎ )居(jū )住(zhù )环(huán )境(jìng )放(fàng )在(zài )心(xīn )上(shàng ),坐(zuò )席(xí )上(shàng )积(jī )满(mǎn )了(le )尘(chén )土(tǔ ),他(tā )依(yī )然(rán )高(gāo )兴(xìng )。曾(céng )经(jīng )和(hé )桓(huán )温(wēn )以(yǐ )及(jí )武(wǔ )陵(líng )王(wáng )司(sī )马(mǎ )晞(xī )同(tóng )车(chē )游(yóu )览(lǎn )版(bǎn )桥(qiáo ),桓(huán )温(wēn )突(tū )然(rán )命(mìng )令(lìng )擂(lèi )起(qǐ )鼓(gǔ ),吹(chuī )号(hào )角(jiǎo ),车(chē )马(mǎ )突(tū )然(rán )间(jiān )飞(fēi )速(sù )奔(bēn )驰(chí ),想(xiǎng )看(kàn )看(kàn )他(tā )们(men )二(èr )人(rén )的(de )表(biǎo )现(xiàn )。司(sī )马(mǎ )晞(xī )非(fēi )常(cháng )惊(jīng )恐(kǒng ),请(qǐng )求(qiú )下(xià )车(chē ),但(dàn )是(shì )简(jiǎn )文(wén )帝(dì )神(shén )色(sè )镇(zhèn )定(dìng ),一(yī )点(diǎn )儿(ér )也(yě )不(bú )惊(jīng )慌(huāng ),恒(héng )温(wēn )因(yīn )此(cǐ )敬(jìng )畏(wèi )他(tā )。桓(huán )温(wēn )倚(yǐ )仗(zhàng )他(tā )的(de )文(wén )武(wǔ )官(guān )职(zhí ),多(duō )次(cì )立(lì )大(dà )功(gōng ),又(yòu )加(jiā )上(shàng )废(fèi )旧(jiù )帝(dì )立(lì )新(xīn )帝(dì ),威(wēi )震(zhèn )朝(cháo )廷(tíng )内(nèi )外(wài )。简(jiǎn )文(wén )帝(dì )虽(suī )然(rán )处(chù )在(zài )帝(dì )位(wèi ),但(dàn )只(zhī )能(néng )拱(gǒng )手(shǒu )沉(chén )默(mò )、持(chí )守(shǒu )常(cháng )道(dào )而(ér )已(yǐ ),常(cháng )常(cháng )害(hài )怕(pà )被(bèi )废(fèi )黜(chù )。先(xiān )前(qián ),灾(zāi )惑(huò )星(xīng )进(jìn )入(rù )太(tài )微(wēi ),不(bú )久(jiǔ )海(hǎi )西(xī )公(gōng )就(jiù )被(bèi )废(fèi )黜(chù )。到(dào )了(le )简(jiǎn )文(wén )化(huà )帝(dì )登(dēng )上(shàng )帝(dì )位(wèi )时(shí ),灾(zāi )惑(huò )星(xīng )又(yòu )入(rù )太(tài )微(wēi ),简(jiǎn )文(wén )帝(dì )非(fēi )常(cháng )憎(zēng )恶(è )此(cǐ )事(shì )。当(dāng )时(shí )中(zhōng )书(shū )郎(láng )郗(xī )超(chāo )当(dāng )值(zhí ),皇(huáng )帝(dì )就(jiù )把(bǎ )他(tā )叫(jiào )进(jìn )去(qù ),对(duì )他(tā )说(shuō )“生(shēng )命(mìng )的(de )长(zhǎng )短(duǎn ),固(gù )然(rán )是(shì )不(bú )加(jiā )考(kǎo )虑(lǜ )的(de ),所(suǒ )以(yǐ )不(bú )应(yīng )再(zài )有(yǒu )前(qián )些(xiē )日(rì )子(zǐ )的(de )废(fèi )立(lì )的(de )事(shì )情(qíng )了(le )吧(ba )!”郗(xī )超(chāo )说(shuō ):“大(dà )司(sī )马(mǎ )桓(huán )温(wēn )正(zhèng )在(zài )内(nèi )部(bù )巩(gǒng )固(gù )江(jiāng )山(shān ),对(duì )外(wài )筹(chóu )划(huá )非(fēi )常(cháng )之(zhī )事(shì ),臣(chén )下(xià )用(yòng )全(quán )家(jiā )来(lái )担(dān )保(bǎo )。”到(dào )了(le )郗(xī )超(chāo )请(qǐng )求(qiú )急(jí )速(sù )探(tàn )视(shì )父(fù )亲(qīn ),皇(huáng )帝(dì )对(duì )他(tā )说(shuō ):“请(qǐng )转(zhuǎn )达(dá )我(wǒ )对(duì )令(lìng )尊(zūn )的(de )问(wèn )候(hòu ),国(guó )家(jiā )的(de )事(shì )情(qíng ),竟(jìng )然(rán )到(dào )了(le )这(zhè )个(gè )地(dì )步(bù )!因(yīn )为(wéi )我(wǒ )不(bú )能(néng )用(yòng )正(zhèng )道(dào )来(lái )匡(kuāng )正(zhèng )社(shè )稷(jì ),羞(xiū )愧(kuì )之(zhī )深(shēn ),语(yǔ )言(yán )怎(zěn )么(me )能(néng )表(biǎo )达(dá )得(dé )出(chū )。”于(yú )是(shì )咏(yǒng )咏(yǒng )庾(yǔ )阐(chǎn )的(de )诗(shī )歌(gē )道(dào )“志(zhì )士(shì )为(wéi )朝(cháo )廷(tíng )的(de )危(wēi )急(jí )而(ér )痛(tòng )心(xīn ),忠(zhōng )臣(chén )为(wéi )君(jūn )主(zhǔ )受(shòu )辱(rǔ )而(ér )悲(bēi )哀(āi )”,最(zuì )后(hòu )凄(qī )然(rán )泪(lèi )下(xià )沾(zhān )湿(shī )了(le )衣(yī )襟(jīn )。简(jiǎn )文(wén )帝(dì )虽(suī )然(rán )风(fēng )识(shí )通(tōng )达(dá ),但(dàn )是(shì )没(méi )有(yǒu )救(jiù )世(shì )的(de )远(yuǎn )大(dà )谋(móu )略(luè ),所(suǒ )以(yǐ )谢(xiè )安(ān )称(chēng )他(tā )为(wéi )惠(huì )帝(dì )之(zhī )流(liú ),只(zhī )是(shì )清(qīng )谈(tán )略(luè )强(qiáng )一(yī )些(xiē )而(ér )已(yǐ )。和(hé )尚(shàng )支(zhī )道(dào )林(lín )曾(céng )经(jīng )说(shuō )“会(huì )稽(jī )王(wáng )有(yǒu )高(gāo )远(yuǎn )的(de )外(wài )表(biǎo )却(què )没(méi )有(yǒu )高(gāo )远(yuǎn )的(de )神(shén )”。谢(xiè )灵(líng )运(yùn )追(zhuī )述(shù )他(tā )的(de )行(háng )事(shì ),也(yě )认(rèn )为(wéi )他(tā )是(shì )周(zhōu )赧(nǎn )王(wáng )周(zhōu )献(xiàn )王(wáng )那(nà )样(yàng )的(de )人(rén )物(wù )。

孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )名(míng )曜(yào ),字(zì )昌(chāng )明(míng ),是(shì )简(jiǎn )文(wén )帝(dì )司(sī )马(mǎ )昱(yù )的(de )第(dì )三(sān )个(gè )儿(ér )子(zǐ )。

兴(xìng )宁(níng )三(sān )年(nián )(365)六(liù )月(yuè )十(shí )二(èr )日(rì ),始(shǐ )封(fēng )为(wéi )会(huì )稽(jī )王(wáng )。

咸(xián )安(ān )二(èr )年(nián )(372)秋(qiū )七(qī )月(yuè )二(èr )十(shí )八(bā ),立(lì )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )。这(zhè )一(yī )天(tiān ),简(jiǎn )文(wén )帝(dì )驾(jià )崩(bēng ),太(tài )子(zǐ )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi )。下(xià )诏(zhào )书(shū )说(shuō ):“朕(zhèn )以(yǐ )不(bú )幸(xìng ),忽(hū )逢(féng )丧(sàng )事(shì ),呼(hū )天(tiān )抢(qiǎng )地(dì ),不(bú )知(zhī )所(suǒ )诉(sù )。年(nián )龄(líng )幼(yòu )弱(ruò ),国(guó )势(shì )垂(chuí )危(wēi ),深(shēn )深(shēn )感(gǎn )到(dào )社(shè )稷(jì )之(zhī )重(zhòng ),忧(yōu )虑(lǜ )不(bú )能(néng )担(dān )当(dāng )重(zhòng )任(rèn )。仰(yǎng )赖(lài )祖(zǔ )宗(zōng )显(xiǎn )灵(líng ),积(jī )德(dé )享(xiǎng )祀(sì ),先(xiān )帝(dì )风(fēng )俗(sú )敦(dūn )厚(hòu )古(gǔ )朴(pǔ ),圣(shèng )明(míng )的(de )道(dào )德(dé )教(jiāo )化(huà ),流(liú )传(chuán )在(zài )民(mín )间(jiān )。宰(zǎi )辅(fǔ )英(yīng )明(míng )贤(xián )德(dé ),勋(xūn )高(gāo )德(dé )重(zhòng )。接(jiē )受(shòu )遗(yí )命(mìng ),实(shí )赖(lài )众(zhòng )人(rén )匡(kuāng )正(zhèng )训(xùn )导(dǎo )。公(gōng )卿(qīng )克(kè )尽(jìn )职(zhí )守(shǒu ),百(bǎi )官(guān )勤(qín )于(yú )政(zhèng )事(shì )。希(xī )望(wàng )弱(ruò )小(xiǎo )之(zhī )君(jūn )有(yǒu )所(suǒ )寄(jì )托(tuō ),祖(zǔ )先(xiān )的(de )基(jī )业(yè )不(bú )被(bèi )坠(zhuì )毁(huǐ )。先(xiān )祖(zǔ )遗(yí )留(liú )的(de )恩(ēn )惠(huì ),传(chuán )播(bō )到(dào )四(sì )海(hǎi ),我(wǒ )想(xiǎng )弘(hóng )扬(yáng )其(qí )余(yú )润(rùn ),使(shǐ )黎(lí )民(mín )康(kāng )宁(níng )。将(jiāng )大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià ),与(yǔ )民(mín )除(chú )旧(jiù )布(bù )新(xīn )。”九(jiǔ )月(yuè )二(èr )十(shí )四(sì )日(rì ),追(zhuī )赠(zèng )皇(huáng )母(mǔ )会(huì )稽(jī )王(wáng )妃(fēi )为(wéi )顺(shùn )皇(huáng )后(hòu )。十(shí )月(yuè )初(chū )八(bā ),将(jiāng )简(jiǎn )文(wén )皇(huáng )帝(dì )安(ān )葬(zàng )在(zài )高(gāo )平(píng )陵(líng )。十(shí )一(yī )月(yuè )初(chū )五(wǔ ),妖(yāo )贼(zéi )卢(lú )悚(sǒng )清(qīng )晨(chén )进(jìn )入(rù )朝(cháo )廷(tíng )宫(gōng )殿(diàn ),游(yóu )击(jī )将(jiāng )军(jūn )毛(máo )安(ān )之(zhī )等(děng )人(rén )捉(zhuō )住(zhù )了(le )他(tā )。这(zhè )一(yī )年(nián ),三(sān )吴(wú )大(dà )旱(hàn ),许(xǔ )多(duō )人(rén )饿(è )死(sǐ ),下(xià )诏(zhào )大(dà )旱(hàn )地(dì )区(qū )赈(zhèn )灾(zāi )救(jiù )给(gěi )。苻(fú )坚(jiān )攻(gōng )陷(xiàn )仇(chóu )池(chí ),捉(zhuō )住(zhù )了(le )秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )杨(yáng )世(shì )。

宁(níng )康(kāng )元(yuán )年(nián )(373)正(zhèng )月(yuè )初(chū )一(yī ),改(gǎi )用(yòng )新(xīn )年(nián )号(hào )。二(èr )月(yuè ),大(dà )司(sī )马(mǎ )桓(huán )温(wēn )前(qián )来(lái )朝(cháo )拜(bài )。三(sān )月(yuè )二(èr )十(shí )六(liù )日(rì ),下(xià )诏(zhào )免(miǎn )除(chú )丹(dān )阳(yáng )、竹(zhú )格(gé )等(děng )四(sì )座(zuò )桥(qiáo )梁(liáng )的(de )税(shuì )收(shōu )。五(wǔ )月(yuè ),天(tiān )旱(hàn )。七(qī )月(yuè )十(shí )四(sì ),使(shǐ )持(chí )节(jiē )、侍(shì )中(zhōng )、都(dōu )督(dū )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、丞(chéng )相(xiàng )、录(lù )尚(shàng )书(shū )、大(dà )司(sī )马(mǎ )、扬(yáng )州(zhōu )牧(mù )、平(píng )北(běi )将(jiāng )军(jūn )、徐(xú )州(zhōu )兖(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、南(nán )郡(jùn )公(gōng )桓(huán )温(wēn )死(sǐ )。二(èr )十(shí )五(wǔ )日(rì ),晋(jìn )升(shēng )右(yòu )将(jiāng )军(jūn )桓(huán )豁(huō )为(wéi )征(zhēng )西(xī )将(jiāng )军(jūn )。以(yǐ )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )桓(huán )冲(chōng )为(wéi )中(zhōng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )、都(dōu )督(dū )扬(yáng )州(zhōu )、豫(yù )州(zhōu )、江(jiāng )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )守(shǒu )姑(gū )孰(shú )。八(bā )月(yuè )二(èr )十(shí )七(qī )日(rì ),崇(chóng )德(dé )太(tài )后(hòu )临(lín )朝(cháo )摄(shè )理(lǐ )朝(cháo )政(zhèng )。九(jiǔ )月(yuè ),符(fú )坚(jiān )的(de )将(jiāng )领(lǐng )杨(yáng )安(ān )侵(qīn )犯(fàn )成(chéng )都(dōu )。十(shí )二(èr )日(rì ),以(yǐ )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )王(wáng )彪(biāo )之(zhī )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng ),吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )谢(xiè )安(ān )为(wéi )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè ),吴(wú )国(guó )内(nèi )史(shǐ )刁(diāo )彝(yí )为(wéi )北(běi )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )、徐(xú )州(zhōu )兖(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )守(shǒu )广(guǎng )陵(líng )。重(zhòng )新(xīn )设(shè )置(zhì )光(guāng )禄(lù )勋(xūn )、大(dà )司(sī )农(nóng )、少(shǎo )府(fǔ )官(guān )。十(shí )月(yuè ),西(xī )平(píng )公(gōng )张(zhāng )天(tiān )锡(xī )进(jìn )贡(gòng )地(dì )方(fāng )物(wù )产(chǎn )。十(shí )一(yī )月(yuè ),苻(fú )坚(jiān )的(de )将(jiāng )领(lǐng )杨(yáng )安(ān )攻(gōng )陷(xiàn )梓(zǐ )潼(tóng )以(yǐ )及(jí )梁(liáng )州(zhōu )、益(yì )州(zhōu ),刺(cì )史(shǐ )周(zhōu )仲(zhòng )孙(sūn )带(dài )领(lǐng )五(wǔ )千(qiān )骑(qí )兵(bīng )向(xiàng )南(nán )逃(táo )跑(pǎo )。宁(níng )康(kāng )二(èr )年(nián )正(zhèng )月(yuè )初(chū )一(yī ),大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià )。追(zhuī )封(fēng )从(cóng )前(qián )的(de )会(huì )稽(jī )王(wáng )的(de )大(dà )儿(ér )子(zǐ )司(sī )马(mǎ )郁(yù )谥(shì )号(hào )为(wéi )临(lín )川(chuān )献(xiàn )王(wáng )。二(èr )十(shí )七(qī )日(rì ),北(běi )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )、徐(xú )州(zhōu )、兖(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刁(diāo )彝(yí )死(sǐ )。二(èr )月(yuè )初(chū )一(yī ),以(yǐ )丹(dān )阳(yáng )府(fǔ )尹(yǐn )王(wáng )坦(tǎn )之(zhī )为(wéi )北(běi )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )、徐(xú )兖(yǎn )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。初(chū )五(wǔ ),有(yǒu )彗(huì )星(xīng )在(zài )女(nǚ )虚(xū )星(xīng )座(zuò )出(chū )现(xiàn )。三(sān )月(yuè )初(chū )五(wǔ ),彗(huì )星(xīng )在(zài )氐(dī )座(zuò )出(chū )现(xiàn )。四(sì )月(yuè )十(shí )一(yī ),皇(huáng )太(tài )后(hòu )下(xià )诏(zhào )说(shuō ):“近(jìn )来(lái )天(tiān )象(xiàng )错(cuò )乱(luàn ),上(shàng )天(tiān )呈(chéng )现(xiàn )变(biàn )异(yì ),仰(yǎng )观(guān )这(zhè )种(zhǒng )变(biàn )化(huà ),内(nèi )心(xīn )震(zhèn )惊(jīng )忧(yōu )惧(jù )。能(néng )因(yīn )异(yì )招(zhāo )来(lái )休(xiū )美(měi ),是(shì )自(zì )古(gǔ )之(zhī )道(dào ),朕(zhèn )岂(qǐ )敢(gǎn )不(bú )留(liú )意(yì )尽(jìn )心(xīn ),以(yǐ )考(kǎo )虑(lǜ )适(shì )中(zhōng )的(de )措(cuò )施(shī )?另(lìng )外(wài )三(sān )吴(wú )是(shì )心(xīn )腹(fù )之(zhī )地(dì ),如(rú )同(tóng )股(gǔ )肱(gōng )般(bān )的(de )重(zhòng )要(yào )郡(jùn )邑(yì ),可(kě )是(shì )水(shuǐ )旱(hàn )之(zhī )灾(zāi )并(bìng )至(zhì ),百(bǎi )姓(xìng )失(shī )业(yè ),我(wǒ )日(rì )夜(yè )忧(yōu )虑(lǜ ),不(bú )能(néng )忘(wàng )怀(huái ),应(yīng )该(gāi )及(jí )时(shí )拯(zhěng )救(jiù )抚(fǔ )恤(xù ),拯(zhěng )救(jiù )他(tā )们(men )的(de )凋(diāo )敝(bì )贫(pín )困(kùn )。三(sān )吴(wú )的(de )义(yì )兴(xìng )、晋(jìn )陵(líng )以(yǐ )及(jí )会(huì )稽(jī )等(děng )遭(zāo )遇(yù )水(shuǐ )灾(zāi )特(tè )别(bié )厉(lì )害(hài )的(de )县(xiàn ),完(wán )全(quán )免(miǎn )除(chú )一(yī )年(nián )的(de )租(zū )税(shuì ),其(qí )他(tā )的(de )县(xiàn )允(yǔn )许(xǔ )免(miǎn )除(chú )半(bàn )年(nián )的(de )租(zū )税(shuì ),受(shòu )到(dào )赈(zhèn )济(jì )借(jiè )贷(dài )的(de )便(biàn )赏(shǎng )赐(cì )给(gěi )他(tā )们(men )。”五(wǔ )月(yuè ),蜀(shǔ )地(dì )人(rén )张(zhāng )育(yù )自(zì )称(chēng )蜀(shǔ )王(wáng ),率(lǜ )徒(tú )众(zhòng )围(wéi )攻(gōng )成(chéng )都(dōu ),派(pài )使(shǐ )自(zì )称(chēng )藩(fān )屏(píng )之(zhī )臣(chén )。七(qī )月(yuè ),凉(liáng )州(zhōu )地(dì )震(zhèn ),山(shān )崩(bēng )塌(tā )。苻(fú )坚(jiān )的(de )将(jiāng )领(lǐng )邓(dèng )羌(qiāng )进(jìn )攻(gōng )张(zhāng )育(yù ),将(jiāng )他(tā )消(xiāo )灭(miè )。八(bā )月(yuè ),因(yīn )要(yào )立(lì )皇(huáng )后(hòu ),权(quán )且(qiě )停(tíng )止(zhǐ )民(mín )间(jiān )婚(hūn )嫁(jià )。九(jiǔ )月(yuè )二(èr )十(shí )九(jiǔ )日(rì ),有(yǒu )彗(huì )星(xīng )侵(qīn )入(rù )天(tiān )市(shì )座(zuò )。十(shí )一(yī )月(yuè )初(chū )二(èr ),天(tiān )门(mén )的(de )譙(qiáo )贼(zéi )进(jìn )攻(gōng )郡(jùn )邑(yì ),太(tài )守(shǒu )王(wáng )匪(fěi )战(zhàn )死(sǐ ),征(zhēng )西(xī )将(jiāng )军(jūn )桓(huán )豁(huō )派(pài )军(jūn )队(duì )讨(tǎo )伐(fá )平(píng )定(dìng )了(le )他(tā )。长(zhǎng )城(chéng )人(rén )钱(qián )步(bù )射(shè )、钱(qián )弘(hóng )等(děng )人(rén )作(zuò )乱(luàn ),吴(wú )兴(xìng )太(tài )守(shǒu )朱(zhū )序(xù )将(jiāng )他(tā )们(men )讨(tǎo )伐(fá )平(píng )定(dìng )。二(èr )十(shí )六(liù )日(rì ),镇(zhèn )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )右(yòu )虔(qián )在(zài )垫(diàn )江(jiāng )打(dǎ )败(bài )苻(fú )坚(jiān )的(de )将(jiāng )领(lǐng )姚(yáo )苌(cháng )。

宁(níng )康(kāng )三(sān )年(nián )正(zhèng )月(yuè )初(chū )五(wǔ ),大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià )。五(wǔ )月(yuè )初(chū )二(èr ),北(běi )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )、徐(xú )兖(yǎn )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、蓝(lán )田(tián )侯(hóu )王(wáng )坦(tǎn )之(zhī )死(sǐ )。初(chū )十(shí ),以(yǐ )中(zhōng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )、扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )桓(huán )冲(chōng )为(wéi )镇(zhèn )北(běi )将(jiāng )军(jūn )、徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )守(shǒu )丹(dān )徒(tú ),尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )谢(xiè )安(ān )领(lǐng )任(rèn )扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。八(bā )月(yuè )二(èr )十(shí )日(rì ),立(lì )王(wáng )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu ),大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià ),文(wén )武(wǔ )众(zhòng )官(guān )增(zēng )位(wèi )一(yī )等(děng )。九(jiǔ )月(yuè ),天(tiān )子(zǐ )讲(jiǎng )说(shuō )《孝(xiào )经(jīng )》。十(shí )月(yuè )初(chū )一(yī ),有(yǒu )日(rì )蚀(shí )。十(shí )二(èr )月(yuè )十(shí )二(èr ),神(shén )兽(shòu )门(mén )遭(zāo )火(huǒ )灾(zāi )。十(shí )三(sān )日(rì ),皇(huáng )太(tài )子(zǐ )下(xià )诏(zhào )说(shuō ):“近(jìn )日(rì )有(yǒu )日(rì )蚀(shí )变(biàn )异(yì ),水(shuǐ )旱(hàn )不(bú )适(shì ),虽(suī )然(rán )竭(jié )力(lì )用(yòng )心(xīn )补(bǔ )救(jiù ),但(dàn )方(fāng )法(fǎ )不(bú )全(quán )。现(xiàn )赐(cì )给(gěi )贫(pín )穷(qióng )的(de )百(bǎi )姓(xìng )每(měi )人(rén )五(wǔ )斛(hú )大(dà )米(mǐ )。”二(èr )十(shí )二(èr )日(rì ),天(tiān )子(zǐ )亲(qīn )自(zì )在(zài )中(zhōng )堂(táng )祭(jì )祀(sì )孔(kǒng )子(zǐ ),以(yǐ )颜(yán )回(huí )陪(péi )祀(sì )。

太(tài )元(yuán )元(yuán )年(nián )(376)正(zhèng )月(yuè )初(chū )一(yī ),天(tiān )子(zǐ )加(jiā )冠(guàn )冕(miǎn ),在(zài )太(tài )庙(miào )谒(yè )见(jiàn )。皇(huáng )太(tài )后(hòu )交(jiāo )还(hái )国(guó )政(zhèng )。初(chū )三(sān ),大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià ),改(gǎi )变(biàn )年(nián )号(hào )。初(chū )五(wǔ ),天(tiān )子(zǐ )临(lín )朝(cháo )听(tīng )政(zhèng )。以(yǐ )征(zhēng )西(xī )大(dà )将(jiāng )军(jūn )桓(huán )豁(huō )为(wéi )征(zhēng )西(xī )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),领(lǐng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )郗(xī )忄(shù )音(yīn )为(wéi )镇(zhèn )军(jūn )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),中(zhōng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )桓(huán )冲(chōng )为(wéi )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn ),加(jiā )封(fēng )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )谢(xiè )安(ān )为(wéi )中(zhōng )书(shū )监(jiān )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì )。二(èr )十(shí )三(sān )日(rì ),天(tiān )子(zǐ )谒(yè )拜(bài )建(jiàn )平(píng )等(děng )四(sì )座(zuò )皇(huáng )帝(dì )陵(líng )。五(wǔ )月(yuè )十(shí )四(sì ),地(dì )震(zhèn )。十(shí )五(wǔ ),下(xià )诏(zhào )说(shuō ):“近(jìn )来(lái )上(shàng )天(tiān )显(xiǎn )示(shì )征(zhēng )兆(zhào ),谴(qiǎn )责(zé )告(gào )戒(jiè )之(zhī )灾(zāi )多(duō )次(cì )显(xiǎn )现(xiàn ),朕(zhèn )内(nèi )心(xīn )忧(yōu )惧(jù ),震(zhèn )惊(jīng )。考(kǎo )虑(lǜ )到(dào )重(zhòng )议(yì )诉(sù )讼(sòng ),宽(kuān )缓(huǎn )死(sǐ )刑(xíng ),赦(shè )免(miǎn )罪(zuì )过(guò ),或(huò )许(xǔ )因(yīn )此(cǐ )大(dà )有(yǒu )改(gǎi )变(biàn ),会(huì )有(yǒu )新(xīn )的(de )开(kāi )始(shǐ )。”于(yú )是(shì )大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià ),文(wén )武(wǔ )百(bǎi )官(guān )各(gè )增(zēng )爵(jué )位(wèi )一(yī )等(děng )。六(liù )月(yuè ),封(fēng )河(hé )间(jiān )王(wáng )司(sī )马(mǎ )钦(qīn )的(de )儿(ér )子(zǐ )司(sī )马(mǎ )范(fàn )之(zhī )为(wéi )章(zhāng )武(wǔ )王(wáng )。七(qī )月(yuè ),苻(fú )坚(jiān )的(de )将(jiāng )领(lǐng )苟(gǒu )苌(cháng )攻(gōng )陷(xiàn )凉(liáng )州(zhōu ),俘(fú )虏(lǔ )了(le )刺(cì )史(shǐ )张(zhāng )天(tiān )锡(xī ),将(jiāng )凉(liáng )州(zhōu )全(quán )部(bù )占(zhàn )领(lǐng )。初(chū )七(qī ),废(fèi )除(chú )度(dù )量(liàng )田(tián )亩(mǔ )收(shōu )租(zū )的(de )制(zhì )度(dù ),王(wáng )公(gōng )以(yǐ )下(xià )每(měi )人(rén )交(jiāo )三(sān )斛(hú )税(shuì )米(mǐ ),在(zài )役(yì )人(rén )员(yuán )除(chú )外(wài )。十(shí )月(yuè ),把(bǎ )淮(huái )北(běi )的(de )流(liú )动(dòng )人(rén )口(kǒu )迁(qiān )移(yí )到(dào )淮(huái )南(nán )。十(shí )一(yī )月(yuè )初(chū )一(yī ),有(yǒu )日(rì )蚀(shí ),下(xià )诏(zhào )太(tài )官(guān )减(jiǎn )省(shěng )御(yù )膳(shàn )。十(shí )二(èr )月(yuè ),苻(fú )坚(jiān )派(pài )他(tā )的(de )将(jiāng )领(lǐng )苻(fú )洛(luò )进(jìn )攻(gōng )代(dài )地(dì ),捉(zhuō )住(zhù )了(le )代(dài )王(wáng )涉(shè )翼(yì )犍(jiān )。

太(tài )元(yuán )二(èr )年(nián )正(zhèng )月(yuè ),恢(huī )复(fù )已(yǐ )灭(miè )绝(jué )的(de )宗(zōng )祀(sì ),承(chéng )续(xù )已(yǐ )断(duàn )绝(jué )的(de )后(hòu )代(dài ),使(shǐ )功(gōng )臣(chén )的(de )后(hòu )代(dài )继(jì )承(chéng )祖(zǔ )业(yè )。三(sān )月(yuè ),以(yǐ )兖(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )朱(zhū )序(xù )为(wéi )南(nán )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )、梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、监(jiān )沔(miǎn )中(zhōng )诸(zhū )军(jūn ),镇(zhèn )守(shǒu )襄(xiāng )阳(yáng )。闰(rùn )三(sān )月(yuè )十(shí )九(jiǔ ),地(dì )震(zhèn )。二(èr )十(shí )一(yī )日(rì ),刮(guā )暴(bào )风(fēng ),刮(guā )断(duàn )树(shù )木(mù )掀(xiān )翻(fān )房(fáng )屋(wū )。四(sì )月(yuè )十(shí )六(liù )日(rì ),下(xià )冰(bīng )雹(báo )。五(wǔ )月(yuè )十(shí )四(sì )日(rì ),地(dì )震(zhèn )。六(liù )月(yuè )某(mǒu )日(rì ),刮(guā )暴(bào )风(fēng ),沙(shā )石(shí )飞(fēi )扬(yáng )。林(lín )邑(yì )进(jìn )贡(gòng )地(dì )方(fāng )物(wù )产(chǎn )。七(qī )月(yuè )某(mǒu )日(rì ),老(lǎo )人(rén )星(xīng )出(chū )现(xiàn )。八(bā )月(yuè )初(chū )一(yī ),车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )桓(huán )冲(chōng )前(qián )来(lái )朝(cháo )见(jiàn )。十(shí )六(liù )日(rì ),以(yǐ )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )谢(xiè )安(ān )为(wéi )司(sī )徒(tú )。二(èr )十(shí )五(wǔ )日(rì ),使(shǐ )持(chí )节(jiē ),都(dōu )督(dū )荆(jīng )、梁(liáng )、宁(níng )、益(yì )、交(jiāo )、广(guǎng )六(liù )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),征(zhēng )西(xī )大(dà )将(jiāng )军(jūn )桓(huán )豁(huō )死(sǐ )。十(shí )月(yuè )十(shí )一(yī )日(rì ),以(yǐ )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )桓(huán )冲(chōng )都(dōu )督(dū )荆(jīng )、江(jiāng )、梁(liáng )、益(yì )、宁(níng )、交(jiāo )、广(guǎng )七(qī )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、领(lǐng )护(hù )南(nán )蛮(mán )校(xiào )尉(wèi )、荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),尚(shàng )书(shū )王(wáng )蕴(yùn )为(wéi )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),督(dū )江(jiāng )南(nán )晋(jìn )陵(líng )诸(zhū )军(jūn ),征(zhēng )西(xī )司(sī )马(mǎ )谢(xiè )玄(xuán )为(wéi )兖(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、广(guǎng )陵(líng )相(xiàng ),监(jiān )江(jiāng )北(běi )诸(zhū )军(jūn )。十(shí )二(èr )日(rì ),散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )、左(zuǒ )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )、尚(shàng )书(shū )令(lìng )王(wáng )彪(biāo )之(zhī )死(sǐ )。十(shí )二(èr )月(yuè )初(chū )一(yī ),以(yǐ )尚(shàng )书(shū )王(wáng )劭(shào )为(wéi )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )。

太(tài )元(yuán )三(sān )年(nián )二(èr )月(yuè )十(shí )七(qī )日(rì ),开(kāi )始(shǐ )建(jiàn )造(zào )新(xīn )宫(gōng ),天(tiān )子(zǐ )移(yí )居(jū )会(huì )稽(jī )王(wáng )府(fǔ )邸(dǐ )。三(sān )月(yuè )初(chū )七(qī ),下(xià )雷(léi )阵(zhèn )雨(yǔ ),刮(guā )暴(bào )风(fēng ),折(shé )断(duàn )树(shù )木(mù ),毁(huǐ )坏(huài )房(fáng )屋(wū )。五(wǔ )月(yuè )十(shí )三(sān )日(rì ),陈(chén )留(liú )王(wáng )曹(cáo )恢(huī )死(sǐ )。六(liù )月(yuè ),发(fā )大(dà )水(shuǐ )。七(qī )月(yuè )二(èr )十(shí )五(wǔ )日(rì ),天(tiān )子(zǐ )移(yí )居(jū )新(xīn )建(jiàn )宫(gōng )殿(diàn )。二(èr )十(shí )九(jiǔ )日(rì ),老(lǎo )人(rén )星(xīng )在(zài )南(nán )方(fāng )出(chū )现(xiàn )。

太(tài )元(yuán )四(sì )年(nián )正(zhèng )月(yuè )初(chū )八(bā ),大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià ),遭(zāo )遇(yù )水(shuǐ )旱(hàn )之(zhī )灾(zāi )的(de )郡(jùn )县(xiàn )减(jiǎn )免(miǎn )租(zū )税(shuì )。二(èr )十(shí )三(sān )日(rì ),天(tiān )子(zǐ )祭(jì )拜(bài )建(jiàn )平(píng )等(děng )七(qī )座(zuò )皇(huáng )帝(dì )陵(líng )。二(èr )月(yuè ),苻(fú )坚(jiān )派(pài )他(tā )的(de )儿(ér )子(zǐ )苻(fú )丕(pī )攻(gōng )陷(xiàn )襄(xiāng )阳(yáng ),捉(zhuō )住(zhù )了(le )南(nán )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )朱(zhū )序(xù )。又(yòu )攻(gōng )陷(xiàn )顺(shùn )阳(yáng )。三(sān )月(yuè ),流(liú )行(háng )大(dà )疾(jí )疫(yì )。初(chū )十(shí ),下(xià )诏(zhào )说(shuō ):“狡(jiǎo )猾(huá )的(de )敌(dí )寇(kòu )骄(jiāo )纵(zòng )淫(yín )逸(yì ),守(shǒu )臣(chén )倾(qīng )覆(fù ),疆(jiāng )场(chǎng )之(zhī )忧(yōu )患(huàn ),超(chāo )过(guò )平(píng )时(shí )。内(nèi )外(wài )各(gè )种(zhǒng )官(guān )员(yuán ),各(gè )自(zì )戮(lù )力(lì )同(tóng )心(xīn ),使(shǐ )众(zhòng )事(shì )康(kāng )宁(níng )。又(yòu )加(jiā )上(shàng )五(wǔ )谷(gǔ )不(bú )丰(fēng )收(shōu ),百(bǎi )姓(xìng )多(duō )匮(kuì )乏(fá )。诏(zhào )令(lìng )所(suǒ )供(gòng )御(yù )用(yòng )品(pǐn ),皆(jiē )从(cóng )俭(jiǎn )约(yuē ),九(jiǔ )亲(qīn )供(gòng )给(gěi )之(zhī )物(wù ),众(zhòng )官(guān )的(de )俸(fèng )禄(lù ),权(quán )且(qiě )减(jiǎn )省(shěng )一(yī )半(bàn )。其(qí )他(tā )各(gè )种(zhǒng )劳(láo )役(yì )费(fèi )用(yòng ),除(chú )非(fēi )军(jūn )国(guó )要(yào )事(shì ),都(dōu )应(yīng )停(tíng )止(zhǐ )或(huò )减(jiǎn )省(shěng ),以(yǐ )周(zhōu )济(jì )当(dāng )前(qián )大(dà )事(shì )。”四(sì )月(yuè )初(chū )一(yī ),派(pài )右(yòu )将(jiāng )军(jūn )毛(máo )武(wǔ )生(shēng )率(lǜ )军(jūn )队(duì )讨(tǎo )伐(fá )蜀(shǔ )地(dì )。本(běn )月(yuè )苻(fú )坚(jiān )的(de )将(jiāng )领(lǐng )韦(wéi )钟(zhōng )攻(gōng )陷(xiàn )魏(wèi )兴(xìng ),太(tài )守(shǒu )吉(jí )挹(yì )战(zhàn )死(sǐ )。五(wǔ )月(yuè ),苻(fú )坚(jiān )的(de )将(jiāng )领(lǐng )俱(jù )难(nán )、彭(péng )超(chāo )攻(gōng )陷(xiàn )盱(xū )眙(yí ),高(gāo )密(mì )内(nèi )史(shǐ )毛(máo )..之(zhī )被(bèi )贼(zéi )兵(bīng )活(huó )捉(zhuō )。六(liù )月(yuè ),天(tiān )大(dà )旱(hàn )。初(chū )七(qī ),征(zhēng )虏(lǔ )将(jiāng )军(jūn )谢(xiè )玄(xuán )与(yǔ )彭(péng )超(chāo )、俱(jù )难(nán )在(zài )君(jūn )川(chuān )作(zuò )战(zhàn ),大(dà )破(pò )敌(dí )军(jūn )。八(bā )月(yuè )初(chū )七(qī ),以(yǐ )左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )蕴(yùn )为(wéi )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )。十(shí )五(wǔ )日(rì ),刮(guā )暴(bào )风(fēng ),飞(fēi )沙(shā )走(zǒu )石(shí )。九(jiǔ )月(yuè ),强(qiáng )盗(dào )杀(shā )死(sǐ )了(le )建(jiàn )安(ān )太(tài )守(shǒu )傅(fù )湛(zhàn )。闰(rùn )十(shí )二(èr )月(yuè )初(chū )一(yī ),有(yǒu )日(rì )蚀(shí )。

太(tài )元(yuán )五(wǔ )年(nián )正(zhèng )月(yuè )二(èr )十(shí )八(bā )日(rì ),天(tiān )子(zǐ )拜(bài )祭(jì )崇(chóng )平(píng )陵(líng )。四(sì )月(yuè ),天(tiān )大(dà )旱(hàn )。二(èr )十(shí )七(qī )日(rì ),赦(shè )免(miǎn )五(wǔ )年(nián )以(yǐ )下(xià )徒(tú )刑(xíng )的(de )人(rén )。五(wǔ )月(yuè ),发(fā )大(dà )水(shuǐ )。以(yǐ )司(sī )徒(tú )谢(xiè )安(ān )为(wéi )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )、仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )。六(liù )月(yuè )初(chū )九(jiǔ ),含(hán )章(zhāng )殿(diàn )四(sì )根(gēn )大(dà )柱(zhù )被(bèi )雷(léi )震(zhèn )毁(huǐ ),震(zhèn )死(sǐ )两(liǎng )名(míng )内(nèi )侍(shì )。十(shí )九(jiǔ )日(rì ),因(yīn )连(lián )年(nián )饥(jī )荒(huāng ),大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià ),太(tài )元(yuán )三(sān )年(nián )以(yǐ )前(qián )的(de )陈(chén )旧(jiù )租(zū )债(zhài )都(dōu )一(yī )并(bìng )免(miǎn )除(chú ),那(nà )些(xiē )鳏(guān )寡(guǎ )孤(gū )独(dú )年(nián )老(lǎo )不(bú )能(néng )养(yǎng )活(huó )自(zì )己(jǐ )的(de )人(rén ),每(měi )人(rén )赐(cì )五(wǔ )斛(hú )大(dà )米(mǐ )。二(èr )十(shí )二(èr )日(rì ),以(yǐ )骠(biāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )、琅(láng )王(wáng )牙(yá )王(wáng )司(sī )马(mǎ )道(dào )子(zǐ )为(wéi )司(sī )徒(tú )。九(jiǔ )月(yuè )初(chū )十(shí ),皇(huáng )后(hòu )王(wáng )氏(shì )死(sǐ )。十(shí )月(yuè ),九(jiǔ )真(zhēn )太(tài )守(shǒu )李(lǐ )逊(xùn )占(zhàn )据(jù )交(jiāo )州(zhōu )造(zào )**。十(shí )一(yī )月(yuè )十(shí )三(sān )日(rì ),将(jiāng )定(dìng )皇(huáng )后(hòu )安(ān )葬(zàng )在(zài )隆(lóng )平(píng )陵(líng )。

太(tài )元(yuán )六(liù )年(nián )正(zhèng )月(yuè ),天(tiān )子(zǐ )开(kāi )始(shǐ )信(xìn )奉(fèng )佛(fó )教(jiāo ),在(zài )殿(diàn )内(nèi )设(shè )立(lì )佛(fó )教(jiāo )精(jīng )舍(shě ),引(yǐn )荐(jiàn )佛(fó )教(jiāo )僧(sēng )侣(lǚ )居(jū )住(zhù )。二(èr )十(shí )六(liù )日(rì ),任(rèn )尚(shàng )书(shū )谢(xiè )石(shí )为(wéi )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )。开(kāi )始(shǐ )设(shè )置(zhì )督(dū )运(yùn )御(yù )史(shǐ )官(guān )。六(liù )月(yuè )初(chū )一(yī )日(rì ),有(yǒu )日(rì )蚀(shí )。扬(yáng )州(zhōu )、荆(jīng )州(zhōu )、江(jiāng )州(zhōu )发(fā )大(dà )水(shuǐ )。三(sān )十(shí )日(rì ),修(xiū )改(gǎi )制(zhì )度(dù ),减(jiǎn )省(shěng )费(fèi )用(yòng ),裁(cái )减(jiǎn )吏(lì )士(shì )官(guān )员(yuán )七(qī )百(bǎi )人(rén )。七(qī )月(yuè )初(chū )七(qī ),赦(shè )免(miǎn )五(wǔ )年(nián )以(yǐ )下(xià )徒(tú )刑(xíng )的(de )人(rén )。二(èr )十(shí )五(wǔ )日(rì ),交(jiāo )阝(zuǒ )止(zhǐ )太(tài )守(shǒu )杜(dù )王(wáng )爰(yuán )杀(shā )死(sǐ )李(lǐ )逊(xùn ),交(jiāo )州(zhōu )平(píng )定(dìng )。天(tiān )下(xià )大(dà )饥(jī )。十(shí )一(yī )月(yuè )初(chū )八(bā ),以(yǐ )镇(zhèn )军(jūn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )郗(xī )忄(shù )音(yīn )为(wéi )司(sī )空(kōng )。会(huì )稽(jī )人(rén )檀(tán )元(yuán )之(zhī )谋(móu )反(fǎn ),自(zì )称(chēng )安(ān )东(dōng )将(jiāng )军(jūn ),镇(zhèn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )谢(xiè )蔼(ǎi )征(zhēng )讨(tǎo )平(píng )定(dìng )叛(pàn )乱(luàn )。十(shí )二(èr )月(yuè )初(chū )八(bā ),苻(fú )坚(jiān )派(pài )他(tā )的(de )襄(xiāng )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )阎(yán )振(zhèn )攻(gōng )竟(jìng )陵(líng ),襄(xiāng )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )桓(huán )石(shí )虔(qián )征(zhēng )讨(tǎo )活(huó )捉(zhuō )阎(yán )振(zhèn )。

太(tài )元(yuán )七(qī )年(nián )三(sān )月(yuè ),林(lín )邑(yì )范(fàn )熊(xióng )派(pài )使(shǐ )进(jìn )献(xiàn )地(dì )方(fāng )物(wù )产(chǎn )。八(bā )月(yuè )十(shí )一(yī )日(rì ),大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià )。九(jiǔ )月(yuè ),东(dōng )夷(yí )五(wǔ )国(guó )派(pài )使(shǐ )者(zhě )前(qián )来(lái )进(jìn )贡(gòng )地(dì )方(fāng )物(wù )产(chǎn )。苻(fú )坚(jiān )的(de )将(jiāng )领(lǐng )都(dōu )贵(guì )焚(fén )烧(shāo )沔(miǎn )北(běi )的(de )稻(dào )谷(gǔ ),掳(lǔ )掠(luě )襄(xiāng )阳(yáng )的(de )百(bǎi )姓(xìng )而(ér )去(qù )。十(shí )月(yuè )十(shí )五(wǔ )日(rì ),天(tiān )空(kōng )雷(léi )鸣(míng )。

太(tài )元(yuán )八(bā )年(nián )二(èr )月(yuè )二(èr )十(shí )四(sì )日(rì ),黄(huáng )色(sè )大(dà )雾(wù )弥(mí )漫(màn )。三(sān )月(yuè ),始(shǐ )兴(xìng )、南(nán )康(kāng )、庐(lú )陵(líng )发(fā )大(dà )水(shuǐ ),平(píng )地(dì )深(shēn )五(wǔ )丈(zhàng )。二(èr )十(shí )八(bā )日(rì ),大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià )。五(wǔ )月(yuè ),辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )杨(yáng )亮(liàng )讨(tǎo )伐(fá )蜀(shǔ )地(dì ),攻(gōng )下(xià )五(wǔ )城(chéng ),活(huó )捉(zhuō )了(le )苻(fú )坚(jiān )的(de )将(jiāng )领(lǐng )魏(wèi )光(guāng )。七(qī )月(yuè ),鹰(yīng )扬(yáng )将(jiāng )军(jūn )郭(guō )洽(qià )与(yǔ )苻(fú )坚(jiān )的(de )将(jiāng )领(lǐng )张(zhāng )崇(chóng )在(zài )武(wǔ )当(dāng )作(zuò )战(zhàn ),大(dà )败(bài )敌(dí )军(jūn )。八(bā )月(yuè ),苻(fú )坚(jiān )率(lǜ )领(lǐng )众(zhòng )兵(bīng )渡(dù )过(guò )淮(huái )河(hé ),朝(cháo )廷(tíng )派(pài )征(zhēng )讨(tǎo )都(dōu )督(dū )谢(xiè )石(shí )、冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )谢(xiè )玄(xuán )、辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )谢(xiè )琰(yǎn )、西(xī )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )桓(huán )伊(yī )等(děng )进(jìn )行(háng )抵(dǐ )抗(kàng )。九(jiǔ )月(yuè ),下(xià )诏(zhào )让(ràng )司(sī )徒(tú )、琅(láng )王(wáng )牙(yá )王(wáng )司(sī )马(mǎ )道(dào )子(zǐ )录(lù )尚(shàng )书(shū )六(liù )条(tiáo )事(shì )。十(shí )月(yuè ),苻(fú )坚(jiān )的(de )弟(dì )弟(dì )苻(fú )融(róng )攻(gōng )陷(xiàn )寿(shòu )春(chūn )。二(èr )十(shí )日(rì ),诸(zhū )将(jiāng )与(yǔ )苻(fú )坚(jiān )在(zài )淝(féi )水(shuǐ )交(jiāo )战(zhàn ),大(dà )破(pò )敌(dí )军(jūn ),俘(fú )虏(lǔ )斩(zhǎn )首(shǒu )几(jǐ )万(wàn )人(rén ),俘(fú )获(huò )了(le )苻(fú )坚(jiān )的(de )车(chē )辇(niǎn )与(yǔ )云(yún )母(mǔ )车(chē )。十(shí )一(yī )月(yuè )某(mǒu )日(rì ),诏(zhào )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )谢(xiè )安(ān )在(zài )金(jīn )城(chéng )慰(wèi )劳(láo )凯(kǎi )旋(xuán )的(de )军(jūn )队(duì )。二(èr )十(shí )七(qī )日(rì ),立(lì )陈(chén )留(liú )王(wáng )的(de )大(dà )儿(ér )子(zǐ )曹(cáo )灵(líng )诞(dàn )为(wéi )陈(chén )留(liú )王(wáng )。十(shí )二(èr )月(yuè )十(shí )五(wǔ )日(rì ),因(yīn )敌(dí )寇(kòu )刚(gāng )刚(gāng )平(píng )定(dìng ),大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià )。以(yǐ )中(zhōng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )谢(xiè )石(shí )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng )。撤(chè )销(xiāo )禁(jìn )酒(jiǔ )令(lìng )。并(bìng )开(kāi )始(shǐ )增(zēng )收(shōu )百(bǎi )姓(xìng )的(de )税(shuì )米(mǐ ),每(měi )人(rén )五(wǔ )石(shí )。从(cóng )前(qián )句(jù )町(dīng )王(wáng )翟(zhái )辽(liáo )背(bèi )叛(pàn )苻(fú )坚(jiān ),在(zài )河(hé )南(nán )举(jǔ )兵(bīng ),慕(mù )容(róng )垂(chuí )从(cóng )邺(yè )地(dì )与(yǔ )翟(zhái )辽(liáo )会(huì )合(hé ),于(yú )是(shì )在(zài )洛(luò )阳(yáng )进(jìn )攻(gōng )苻(fú )坚(jiān )的(de )儿(ér )子(zǐ )苻(fú )晖(huī )。仇(chóu )池(chí )公(gōng )杨(yáng )世(shì )逃(táo )回(huí )陇(lǒng )右(yòu ),派(pài )使(shǐ )称(chēng )臣(chén )。

太(tài )元(yuán )九(jiǔ )年(nián )正(zhèng )月(yuè )十(shí )六(liù )日(rì ),封(fēng )武(wǔ )陵(líng )王(wáng )的(de )孙(sūn )子(zǐ )司(sī )马(mǎ )宝(bǎo )为(wéi )临(lín )川(chuān )王(wáng )。二(èr )月(yuè )初(chū )四(sì ),立(lì )新(xīn )宁(níng )王(wáng )司(sī )马(mǎ )..的(de )儿(ér )子(zǐ )司(sī )马(mǎ )遵(zūn )为(wéi )新(xīn )宁(níng )王(wáng )。正(zhèng )月(yuè )二(èr )十(shí )七(qī )日(rì ),天(tiān )子(zǐ )谒(yè )拜(bài )建(jiàn )平(píng )等(děng )四(sì )陵(líng )。龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )牢(láo )之(zhī )攻(gōng )克(kè )谯(qiáo )城(chéng )。车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )、刺(cì )史(shǐ )桓(huán )冲(chōng )的(de )部(bù )将(jiāng )郭(guō )宝(bǎo )进(jìn )攻(gōng )新(xīn )城(chéng )、魏(wèi )兴(xìng )、上(shàng )庸(yōng )三(sān )郡(jùn ),招(zhāo )降(jiàng )了(le )他(tā )们(men )。二(èr )月(yuè )二(èr )十(shí )七(qī )日(rì ),使(shǐ )持(chí )节(jiē ),都(dōu )督(dū )荆(jīng )、江(jiāng )、梁(liáng )、宁(níng )、益(yì )、交(jiāo )、广(guǎng )七(qī )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn ),荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )桓(huán )冲(chōng )死(sǐ )。慕(mù )容(róng )垂(chuí )从(cóng )洛(luò )阳(yáng )与(yǔ )翟(zhái )辽(liáo )合(hé )攻(gōng )苻(fú )坚(jiān )邺(yè )地(dì )的(de )儿(ér )子(zǐ )苻(fú )丕(pī )。三(sān )月(yuè ),以(yǐ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )谢(xiè )安(ān )为(wéi )太(tài )保(bǎo )。苻(fú )坚(jiān )北(běi )地(dì )长(zhǎng )史(shǐ )慕(mù )容(róng )泓(hóng )、平(píng )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )慕(mù )容(róng )冲(chōng )都(dōu )起(qǐ )兵(bīng )背(bèi )叛(pàn )苻(fú )坚(jiān )。四(sì )月(yuè )二(èr )十(shí )六(liù ),增(zēng )置(zhì )一(yī )百(bǎi )名(míng )太(tài )学(xué )生(shēng )。封(fēng )张(zhāng )天(tiān )锡(xī )为(wéi )西(xī )平(píng )公(gōng )。派(pài )竟(jìng )陵(líng )太(tài )守(shǒu )赵(zhào )统(tǒng )进(jìn )攻(gōng )襄(xiāng )阳(yáng ),攻(gōng )克(kè )了(le )。苻(fú )坚(jiān )的(de )将(jiāng )领(lǐng )姚(yáo )苌(cháng )背(bèi )离(lí )苻(fú )坚(jiān ),在(zài )北(běi )边(biān )起(qǐ )兵(bīng ),自(zì )立(lì )为(wéi )王(wáng ),国(guó )号(hào )为(wéi )秦(qín )。六(liù )月(yuè )初(chū )一(yī ),崇(chóng )德(dé )皇(huáng )太(tài )后(hòu )褚(chǔ )氏(shì )病(bìng )死(sǐ )。慕(mù )容(róng )泓(hóng )被(bèi )他(tā )的(de )叔(shū )父(fù )慕(mù )容(róng )冲(chōng )杀(shā )死(sǐ ),慕(mù )容(róng )冲(chōng )自(zì )称(chēng )为(wéi )皇(huáng )太(tài )弟(dì )。七(qī )月(yuè )十(shí )七(qī )日(rì ),派(pài )兼(jiān )司(sī )空(kōng )、高(gāo )密(mì )王(wáng )司(sī )马(mǎ )纯(chún )之(zhī )修(xiū )缮(shàn )祭(jì )拜(bài )洛(luò )阳(yáng )等(děng )五(wǔ )陵(líng )。二(èr )十(shí )八(bā )日(rì ),将(jiāng )康(kāng )献(xiàn )皇(huáng )后(hòu )葬(zàng )在(zài )崇(chóng )平(píng )陵(líng )。百(bǎi )济(jì )派(pài )使(shǐ )者(zhě )前(qián )来(lái )进(jìn )贡(gòng )地(dì )方(fāng )物(wù )产(chǎn )。苻(fú )坚(jiān )与(yǔ )慕(mù )容(róng )冲(chōng )在(zài )郑(zhèng )西(xī )交(jiāo )战(zhàn ),苻(fú )坚(jiān )的(de )军(jūn )队(duì )失(shī )败(bài )。八(bā )月(yuè )二(èr )十(shí )七(qī )日(rì ),司(sī )空(kōng )郗(xī )忄(shù )音(yīn )死(sǐ )。九(jiǔ )月(yuè )十(shí )一(yī )日(rì ),前(qián )锋(fēng )都(dōu )督(dū )谢(xiè )玄(xuán )在(zài )鄄(juàn )城(chéng )进(jìn )攻(gōng )苻(fú )坚(jiān )的(de )将(jiāng )领(lǐng )兖(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )张(zhāng )崇(chóng ),战(zhàn )胜(shèng )了(le )他(tā )。十(shí )四(sì )日(rì ),加(jiā )封(fēng )太(tài )保(bǎo )谢(xiè )安(ān )大(dà )都(dōu )督(dū )扬(yáng )、江(jiāng )、荆(jīng )、司(sī )、豫(yù )、徐(xú )、兖(yǎn )、青(qīng )、冀(jì )、幽(yōu )、并(bìng )、梁(liáng )、益(yì )、雍(yōng )、凉(liáng )十(shí )五(wǔ )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )。十(shí )月(yuè )初(chū )一(yī ),有(yǒu )日(rì )蚀(shí )。初(chū )七(qī ),河(hé )间(jiān )王(wáng )司(sī )马(mǎ )昙(tán )之(zhī )死(sǐ )。十(shí )五(wǔ )日(rì ),因(yīn )天(tiān )象(xiàng )违(wéi )度(dù ),大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià )。二(èr )十(shí )日(rì ),立(lì )从(cóng )前(qián )新(xīn )蔡(cài )王(wáng )司(sī )马(mǎ )晃(huǎng )的(de )弟(dì )弟(dì )司(sī )马(mǎ )崇(chóng )为(wéi )新(xīn )蔡(cài )王(wáng )。苻(fú )坚(jiān )的(de )青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )苻(fú )朗(lǎng )率(lǜ )领(lǐng )徒(tú )众(zhòng )来(lái )降(jiàng )。十(shí )二(èr )月(yuè ),苻(fú )坚(jiān )的(de )将(jiāng )领(lǐng )吕(lǚ )光(guāng )在(zài )河(hé )右(yòu )代(dài )行(háng )皇(huáng )帝(dì )职(zhí )权(quán ),自(zì )号(hào )酒(jiǔ )泉(quán )公(gōng )。慕(mù )容(róng )冲(chōng )在(zài )阿(ā )房(fáng )僭(jiàn )位(wèi )当(dāng )皇(huáng )帝(dì )。

太(tài )元(yuán )十(shí )年(nián )正(zhèng )月(yuè )十(shí )六(liù )日(rì ),天(tiān )子(zǐ )拜(bài )祭(jì )诸(zhū )陵(líng )。二(èr )月(yuè ),建(jiàn )立(lì )国(guó )家(jiā )学(xué )校(xiào )。蜀(shǔ )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )任(rèn )权(quán )把(bǎ )苻(fú )坚(jiān )的(de )益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )李(lǐ )平(píng )斩(zhǎn )首(shǒu ),益(yì )州(zhōu )平(píng )定(dìng )。三(sān )月(yuè ),荥(yíng )阳(yáng )人(rén )郑(zhèng )燮(xiè )率(lǜ )领(lǐng )该(gāi )郡(jùn )投(tóu )降(jiàng )。苻(fú )坚(jiān )国(guó )内(nèi )动(dòng )乱(luàn ),派(pài )使(shǐ )臣(chén )奉(fèng )表(biǎo )请(qǐng )求(qiú )接(jiē )应(yīng )。龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )牢(láo )之(zhī )与(yǔ )慕(mù )容(róng )垂(chuí )在(zài )黎(lí )阳(yáng )作(zuò )战(zhàn ),朝(cháo )廷(tíng )的(de )军(jūn )队(duì )大(dà )败(bài )。四(sì )月(yuè )初(chū )九(jiǔ ),刘(liú )牢(láo )之(zhī )与(yǔ )沛(pèi )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )周(zhōu )次(cì )跟(gēn )慕(mù )容(róng )垂(chuí )在(zài )五(wǔ )桥(qiáo )泽(zé )作(zuò )战(zhàn ),朝(cháo )廷(tíng )的(de )军(jūn )队(duì )又(yòu )大(dà )败(bài )。十(shí )五(wǔ )日(rì ),太(tài )保(bǎo )谢(xiè )安(ān )率(lǜ )领(lǐng )众(zhòng )兵(bīng )救(jiù )援(yuán )苻(fú )坚(jiān )。五(wǔ )月(yuè ),发(fā )大(dà )水(shuǐ )。苻(fú )坚(jiān )留(liú )太(tài )子(zǐ )苻(fú )宏(hóng )守(shǒu )卫(wèi )长(zhǎng )安(ān ),自(zì )己(jǐ )逃(táo )奔(bēn )到(dào )五(wǔ )将(jiāng )山(shān )。六(liù )月(yuè ),苻(fú )宏(hóng )来(lái )投(tóu )降(jiàng ),慕(mù )容(róng )冲(chōng )进(jìn )入(rù )长(zhǎng )安(ān )。七(qī )月(yuè ),苻(fú )丕(pī )从(cóng )枋(fāng )头(tóu )向(xiàng )西(xī )逃(táo )走(zǒu ),龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )檀(tán )玄(xuán )追(zhuī )赶(gǎn )他(tā ),被(bèi )苻(fú )丕(pī )打(dǎ )败(bài )。大(dà )旱(hàn ),闹(nào )饥(jī )荒(huāng )。十(shí )二(èr )日(rì ),老(lǎo )人(rén )星(xīng )出(chū )现(xiàn )。八(bā )月(yuè )十(shí )九(jiǔ )日(rì ),大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià )。二(èr )十(shí )二(èr )日(rì ),使(shǐ )持(chí )节(jiē )、侍(shì )中(zhōng )、中(zhōng )书(shū )监(jiān )、大(dà )都(dōu )督(dū )十(shí )五(wǔ )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )、太(tài )保(bǎo )谢(xiè )安(ān )死(sǐ )。二(èr )十(shí )五(wǔ )日(rì ),以(yǐ )琅(láng )王(wáng )牙(yá )王(wáng )司(sī )马(mǎ )道(dào )子(zǐ )为(wéi )都(dōu )督(dū )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )事(shì )。这(zhè )个(gè )月(yuè ),姚(yáo )苌(cháng )杀(shā )苻(fú )坚(jiān ),僭(jiàn )位(wèi )当(dāng )皇(huáng )帝(dì )。九(jiǔ )月(yuè ),吕(lǚ )光(guāng )占(zhàn )据(jù )姑(gū )臧(zāng ),自(zì )称(chēng )为(wéi )凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。苻(fú )丕(pī )在(zài )晋(jìn )阳(yáng )僭(jiàn )位(wèi )为(wéi )皇(huáng )帝(dì )。十(shí )月(yuè )十(shí )三(sān )日(rì ),论(lùn )定(dìng )淮(huái )河(hé )肥(féi )水(shuǐ )战(zhàn )役(yì )的(de )战(zhàn )功(gōng ),追(zhuī )封(fēng )谢(xiè )安(ān )为(wéi )庐(lú )陵(líng )郡(jùn )公(gōng ),封(fēng )谢(xiè )石(shí )为(wéi )南(nán )康(kāng )公(gōng ),谢(xiè )玄(xuán )为(wéi )康(kāng )乐(lè )公(gōng ),谢(xiè )琰(yǎn )为(wéi )望(wàng )蔡(cài )公(gōng ),桓(huán )伊(yī )为(wéi )永(yǒng )修(xiū )公(gōng ),其(qí )余(yú )的(de )人(rén )封(fēng )赏(shǎng )拜(bài )爵(jué )各(gè )有(yǒu )差(chà )等(děng )。这(zhè )一(yī )年(nián ),乞(qǐ )伏(fú )国(guó )仁(rén )自(zì )称(chēng )为(wéi )大(dà )单(dān )于(yú )、秦(qín )、河(hé )二(èr )州(zhōu )牧(mù )。

太(tài )元(yuán )十(shí )一(yī )年(nián )正(zhèng )月(yuè )二(èr )十(shí )八(bā )日(rì ),慕(mù )容(róng )垂(chuí )在(zài )中(zhōng )山(shān )僭(jiàn )位(wèi )为(wéi )皇(huáng )帝(dì )。二(èr )月(yuè )十(shí )日(rì ),翟(zhái )辽(liáo )袭(xí )击(jī )黎(lí )阳(yáng ),捉(zhuō )住(zhù )了(le )太(tài )守(shǒu )滕(téng )恬(tián )之(zhī )。十(shí )三(sān )日(rì ),天(tiān )子(zǐ )拜(bài )谒(yè )诸(zhū )陵(líng )。慕(mù )容(róng )垂(chuí )的(de )将(jiāng )领(lǐng )许(xǔ )木(mù )末(mò )在(zài )长(zhǎng )安(ān )杀(shā )死(sǐ )慕(mù )容(róng )冲(chōng )。三(sān )月(yuè ),大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià )。太(tài )山(shān )太(tài )守(shǒu )张(zhāng )愿(yuàn )带(dài )该(gāi )郡(jùn )反(fǎn )叛(pàn ),向(xiàng )翟(zhái )辽(liáo )投(tóu )降(jiàng )。四(sì )月(yuè ),任(rèn )百(bǎi )济(jì )王(wáng )的(de )大(dà )儿(ér )子(zǐ )余(yú )辉(huī )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、都(dōu )督(dū )、镇(zhèn )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )、百(bǎi )济(jì )王(wáng )。代(dài )王(wáng )拓(tuò )拔(bá )王(wáng )圭(guī )开(kāi )始(shǐ )改(gǎi )称(chēng )魏(wèi )国(guó )。二(èr )十(shí )二(èr )日(rì ),以(yǐ )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )陆(lù )纳(nà )为(wéi )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè ),谯(qiáo )王(wáng )司(sī )马(mǎ )恬(tián )为(wéi )尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè )。六(liù )月(yuè )九(jiǔ )日(rì ),地(dì )震(zhèn )。二(èr )十(shí )日(rì ),任(rèn )命(mìng )前(qián )辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )杨(yáng )亮(liàng )为(wéi )西(xī )戎(róng )校(xiào )尉(wèi )、雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )守(shǒu )护(hù )卫(wèi )皇(huáng )帝(dì )陵(líng )。八(bā )月(yuè )初(chū )一(yī ),封(fēng )孔(kǒng )靖(jìng )之(zhī )为(wéi )奉(fèng )圣(shèng )亭(tíng )侯(hóu ),供(gòng )奉(fèng )宣(xuān )尼(ní )祀(sì )。十(shí )八(bā )日(rì ),安(ān )平(píng )王(wáng )司(sī )马(mǎ )邃(suì )之(zhī )死(sǐ )。翟(zhái )辽(liáo )侵(qīn )犯(fàn )谯(qiáo ),龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )朱(zhū )序(xù )赶(gǎn )跑(pǎo )了(le )他(tā )。十(shí )月(yuè ),慕(mù )容(róng )垂(chuí )在(zài )河(hé )东(dōng )攻(gōng )破(pò )苻(fú )丕(pī ),苻(fú )丕(pī )逃(táo )到(dào )东(dōng )垣(yuán ),扬(yáng )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )冯(féng )该(gāi )攻(gōng )击(jī )并(bìng )将(jiāng )他(tā )斩(zhǎn )首(shǒu ),把(bǎ )首(shǒu )级(jí )传(chuán )到(dào )京(jīng )都(dōu )。十(shí )六(liù )日(rì ),海(hǎi )西(xī )公(gōng )司(sī )马(mǎ )奕(yì )死(sǐ )。十(shí )一(yī )月(yuè ),苻(fú )丕(pī )的(de )将(jiāng )领(lǐng )苻(fú )登(dēng )在(zài )陇(lǒng )东(dōng )僭(jiàn )位(wèi )当(dāng )皇(huáng )帝(dì )。

太(tài )元(yuán )十(shí )二(èr )年(nián )正(zhèng )月(yuè )初(chū )八(bā ),以(yǐ )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )朱(zhū )序(xù )为(wéi )青(qīng )州(zhōu )、兖(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )守(shǒu )淮(huái )阴(yīn )。三(sān )月(yuè )十(shí )一(yī )日(rì ),大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià )。十(shí )六(liù )日(rì ),刮(guā )暴(bào )风(fēng ),毁(huǐ )坏(huài )房(fáng )屋(wū ),吹(chuī )折(shé )树(shù )木(mù )。二(èr )十(shí )二(èr )日(rì ),慕(mù )容(róng )垂(chuí )侵(qīn )犯(fàn )河(hé )东(dōng ),济(jì )北(běi )大(dà )守(shǒu )温(wēn )详(xiáng )逃(táo )到(dào )彭(péng )城(chéng )。翟(zhái )辽(liáo )派(pài )儿(ér )子(zǐ )翟(zhái )钊(zhāo )侵(qīn )犯(fàn )陈(chén )、颍(yǐng ),朱(zhū )序(xù )将(jiāng )他(tā )打(dǎ )跑(pǎo )了(le )。四(sì )月(yuè )三(sān )日(rì ),天(tiān )子(zǐ )把(bǎ )夫(fū )人(rén )李(lǐ )氏(shì )尊(zūn )为(wéi )皇(huáng )太(tài )妃(fēi )。二(èr )十(shí )四(sì )日(rì ),下(xià )冰(bīng )雹(báo )。高(gāo )平(píng )人(rén )翟(zhái )畅(chàng )捉(zhuō )住(zhù )太(tài )守(shǒu )徐(xú )含(hán )远(yuǎn ),率(lǜ )该(gāi )郡(jùn )向(xiàng )翟(zhái )辽(liáo )投(tóu )降(jiàng )。五(wǔ )月(yuè )初(chū )八(bā )日(rì ),以(yǐ )束(shù )帛(bó )礼(lǐ )往(wǎng )聘(pìn )处(chù )士(shì )戴(dài )逵(kuí )、龚(gōng )玄(xuán )之(zhī )。八(bā )月(yuè )十(shí )八(bā )日(rì ),立(lì )皇(huáng )子(zǐ )德(dé )宗(zōng )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ ),大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià ),文(wén )武(wǔ )臣(chén )增(zēng )位(wèi )一(yī )等(děng ),大(dà )宴(yàn )享(xiǎng )五(wǔ )日(rì ),赐(cì )给(gěi )百(bǎi )官(guān )多(duō )少(shǎo )不(bú )等(děng )的(de )布(bù )帛(bó )。九(jiǔ )月(yuè )二(èr )十(shí )五(wǔ )日(rì ),又(yòu )任(rèn )新(xīn )宁(níng )王(wáng )司(sī )马(mǎ )遵(zūn )为(wéi )武(wǔ )陵(líng )王(wáng ),立(lì )梁(liáng )王(wáng )司(sī )马(mǎ )王(wáng )逢(féng )的(de )儿(ér )子(zǐ )司(sī )马(mǎ )和(hé )为(wéi )梁(liáng )王(wáng )。十(shí )一(yī )月(yuè ),松(sōng )滋(zī )太(tài )守(shǒu )王(wáng )遐(xiá )之(zhī )在(zài )洛(luò )口(kǒu )讨(tǎo )伐(fá )翟(zhái )辽(liáo ),将(jiāng )翟(zhái )辽(liáo )击(jī )败(bài )。

太(tài )元(yuán )十(shí )三(sān )年(nián )四(sì )月(yuè )二(èr )十(shí )九(jiǔ )日(rì ),任(rèn )青(qīng )州(zhōu )、兖(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )朱(zhū )序(xù )为(wéi )持(chí )节(jiē )、都(dōu )督(dū )雍(yōng )、梁(liáng )、沔(miǎn )中(zhōng )九(jiǔ )郡(jùn )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、谯(qiáo )王(wáng )司(sī )马(mǎ )恬(tián )之(zhī )为(wéi )镇(zhèn )北(běi )将(jiāng )军(jūn )、青(qīng )、兖(yǎn )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。六(liù )月(yuè ),大(dà )旱(hàn )。乞(qǐ )伏(fú )国(guó )仁(rén )死(sǐ ),其(qí )弟(dì )乾(qián )归(guī )继(jì )承(chéng )伪(wěi )位(wèi ),僭(jiàn )号(hào )为(wéi )河(hé )南(nán )王(wáng )。九(jiǔ )月(yuè ),翟(zhái )辽(liáo )的(de )将(jiāng )领(lǐng )翟(zhái )发(fā )侵(qīn )犯(fàn )襄(xiāng )阳(yáng ),河(hé )南(nán )太(tài )守(shǒu )郭(guō )给(gěi )拒(jù )敌(dí )并(bìng )大(dà )破(pò )敌(dí )军(jūn )。十(shí )二(èr )月(yuè )初(chū )三(sān ),波(bō )涛(tāo )进(jìn )入(rù )石(shí )头(tóu )城(chéng ),毁(huǐ )坏(huài )大(dà )浮(fú )桥(qiáo ),淹(yān )死(sǐ )人(rén )。初(chū )十(shí ),刮(guā )大(dà )风(fēng ),白(bái )天(tiān )昏(hūn )暗(àn ),延(yán )贤(xián )堂(táng )遭(zāo )受(shòu )火(huǒ )灾(zāi )。十(shí )一(yī )日(rì ),螽(zhōng )斯(sī )则(zé )百(bǎi )堂(táng )、客(kè )馆(guǎn )、骠(biāo )骑(qí )武(wǔ )库(kù )都(dōu )遭(zāo )火(huǒ )灾(zāi )。十(shí )四(sì )日(rì ),加(jiā )封(fēng )尚(shàng )书(shū )令(lìng )谢(xiè )石(shí )为(wéi )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )。十(shí )五(wǔ )日(rì ),尚(shàng )书(shū )令(lìng )、卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )谢(xiè )石(shí )死(sǐ )。

太(tài )元(yuán )十(shí )四(sì )年(nián )正(zhèng )月(yuè )初(chū )八(bā ),诏(zhào )令(lìng )淮(huái )南(nán )所(suǒ )获(huò )交(jiāo )付(fù )制(zhì )作(zuò )兵(bīng )器(qì )部(bù )门(mén )的(de )俘(fú )虏(lǔ )一(yī )律(lǜ )遣(qiǎn )散(sàn ),男(nán )女(nǚ )各(gè )自(zì )相(xiàng )配(pèi ),赐(cì )给(gěi )他(tā )们(men )百(bǎi )日(rì )的(de )粮(liáng )食(shí )。那(nà )些(xiē )沦(lún )为(wéi )军(jūn )人(rén )奖(jiǎng )赏(shǎng )的(de )人(rén )全(quán )部(bù )赎(shú )出(chū )来(lái ),在(zài )襄(xiāng )阳(yáng )、淮(huái )南(nán )的(de )肥(féi )沃(wò )土(tǔ )地(dì )各(gè )立(lì )一(yī )县(xiàn )让(ràng )他(tā )们(men )居(jū )住(zhù )。彭(péng )城(chéng )贼(zéi )将(jiāng )刘(liú )黎(lí )在(zài )皇(huáng )丘(qiū )僭(jiàn )位(wèi )称(chēng )皇(huáng )帝(dì ),龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )牢(láo )之(zhī )将(jiāng )他(tā )平(píng )定(dìng )。二(èr )月(yuè ),扶(fú )南(nán )献(xiàn )上(shàng )地(dì )方(fāng )物(wù )产(chǎn )。吕(lǚ )光(guāng )僭(jiàn )号(hào )为(wéi )三(sān )河(hé )王(wáng )。四(sì )月(yuè )二(èr )十(shí )日(rì ),彭(péng )城(chéng )王(wáng )司(sī )马(mǎ )弘(hóng )之(zhī )死(sǐ )。翟(zhái )辽(liáo )侵(qīn )犯(fàn )荥(yíng )阳(yáng ),捉(zhuō )住(zhù )了(le )太(tài )守(shǒu )张(zhāng )卓(zhuó )。六(liù )月(yuè )十(shí )九(jiǔ )日(rì ),使(shǐ )持(chí )节(jiē )、都(dōu )督(dū )荆(jīng )、益(yì )、宁(níng )三(sān )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )桓(huán )石(shí )虔(qián )死(sǐ )。七(qī )月(yuè )初(chū )三(sān ),宣(xuān )阳(yáng )门(mén )的(de )四(sì )根(gēn )大(dà )柱(zhù )失(shī )火(huǒ )。八(bā )月(yuè ),姚(yáo )苌(cháng )偷(tōu )袭(xí )击(jī )败(bài )苻(fú )登(dēng ),俘(fú )虏(lǔ )了(le )他(tā )的(de )伪(wěi )后(hòu )毛(máo )氏(shì )。初(chū )五(wǔ ),汝(rǔ )南(nán )王(wáng )司(sī )马(mǎ )义(yì )死(sǐ )。九(jiǔ )月(yuè )十(shí )九(jiǔ ),任(rèn )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )陆(lù )纳(nà )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng )。十(shí )二(èr )月(yuè )二(èr )十(shí )五(wǔ )日(rì ),下(xià )雨(yǔ ),树(shù )木(mù )结(jié )冰(bīng )。

太(tài )元(yuán )十(shí )五(wǔ )年(nián )正(zhèng )月(yuè )二(èr )十(shí )六(liù )日(rì ),镇(zhèn )北(běi )将(jiāng )军(jūn )、谯(qiáo )王(wáng )司(sī )马(mǎ )恬(tián )之(zhī )死(sǐ )。龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )牢(láo )之(zhī )与(yǔ )翟(zhái )辽(liáo )、张(zhāng )愿(yuàn )在(zài )太(tài )山(shān )交(jiāo )战(zhàn ),朝(cháo )廷(tíng )的(de )军(jūn )队(duì )失(shī )败(bài )。征(zhēng )虏(lǔ )将(jiāng )军(jūn )朱(zhū )序(xù )在(zài )太(tài )行(háng )攻(gōng )破(pò )慕(mù )容(róng )永(yǒng )。二(èr )月(yuè )初(chū )二(èr ),以(yǐ )中(zhōng )书(shū )令(lìng )王(wáng )恭(gōng )为(wéi )都(dōu )督(dū )青(qīng )、兖(yǎn )、幽(yōu )、并(bìng )、冀(jì )五(wǔ )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、前(qián )将(jiāng )军(jūn )、青(qīng )兖(yǎn )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。三(sān )月(yuè )初(chū )一(yī ),地(dì )震(zhèn )。二(èr )十(shí )日(rì ),大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià )。七(qī )月(yuè )十(shí )一(yī )日(rì ),有(yǒu )彗(huì )星(xīng )在(zài )北(běi )河(hé )星(xīng )旁(páng )出(chū )现(xiàn )。八(bā )月(yuè ),永(yǒng )嘉(jiā )人(rén )李(lǐ )耽(dān )率(lǜ )兵(bīng )反(fǎn )叛(pàn ),太(tài )守(shǒu )刘(liú )怀(huái )之(zhī )将(jiāng )他(tā )平(píng )定(dìng )。十(shí )三(sān )日(rì ),京(jīng )城(chéng )地(dì )震(zhèn )。有(yǒu )彗(huì )星(xīng )在(zài )北(běi )斗(dòu )星(xīng )上(shàng )出(chū )现(xiàn ),冲(chōng )犯(fàn )紫(zǐ )微(wēi )星(xīng )座(zuò )。沔(miǎn )中(zhōng )各(gè )郡(jùn )以(yǐ )及(jí )兖(yǎn )州(zhōu )发(fā )大(dà )水(shuǐ )。龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )朱(zhū )序(xù )在(zài )滑(huá )台(tái )进(jìn )攻(gōng )翟(zhái )辽(liáo ),翟(zhái )辽(liáo )大(dà )败(bài ),张(zhāng )愿(yuàn )前(qián )来(lái )投(tóu )降(jiàng )。九(jiǔ )月(yuè )初(chū )一(yī ),以(yǐ )吴(wú )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )王(wáng )王(wáng )旬(xún )为(wéi )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )。十(shí )二(èr )月(yuè )十(shí )五(wǔ )日(rì ),地(dì )震(zhèn )。

太(tài )元(yuán )十(shí )六(liù )年(nián )某(mǒu )月(yuè ),改(gǎi )建(jiàn )太(tài )庙(miào )。六(liù )月(yuè ),慕(mù )容(róng )永(yǒng )侵(qīn )犯(fàn )河(hé )南(nán ),太(tài )守(shǒu )杨(yáng )亻(dān )全(quán )期(qī )打(dǎ )败(bài )敌(dí )军(jūn ),十(shí )八(bā )日(rì ),章(zhāng )武(wǔ )王(wáng )司(sī )马(mǎ )范(fàn )之(zhī )死(sǐ )。九(jiǔ )月(yuè )十(shí )四(sì )日(rì ),以(yǐ )尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè )王(wáng )王(wáng )旬(xún )为(wéi )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè ),以(yǐ )太(tài )子(zǐ )詹(zhān )事(shì )谢(xiè )琰(yǎn )为(wéi )尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè )。新(xīn )太(tài )庙(miào )建(jiàn )成(chéng )。十(shí )一(yī )月(yuè ),姚(yáo )苌(cháng )在(zài )安(ān )定(dìng )击(jī )败(bài )苻(fú )登(dēng )。

太(tài )元(yuán )十(shí )七(qī )年(nián )正(zhèng )月(yuè )初(chū )一(yī ),大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià ),免(miǎn )除(chú )往(wǎng )年(nián )的(de )陈(chén )租(zū )旧(jiù )债(zhài )。四(sì )月(yuè ),齐(qí )国(guó )内(nèi )史(shǐ )蒋(jiǎng )哲(zhé )杀(shā )死(sǐ )乐(lè )安(ān )太(tài )守(shǒu )辟(pì )闾(lǘ )氵(sān )睿(ruì ),占(zhàn )据(jù )青(qīng )州(zhōu )造(zào )**,北(běi )平(píng )原(yuán )太(tài )守(shǒu )辟(pì )闾(lǘ )浑(hún )讨(tǎo )伐(fá )平(píng )定(dìng )叛(pàn )乱(luàn )。五(wǔ )月(yuè )初(chū )一(yī ),有(yǒu )日(rì )蚀(shí )。六(liù )月(yuè )初(chū )八(bā ),京(jīng )城(chéng )发(fā )生(shēng )地(dì )震(zhèn )。十(shí )九(jiǔ )日(rì ),洪(hóng )水(shuǐ )进(jìn )入(rù )石(shí )头(tóu )城(chéng ),毁(huǐ )坏(huài )浮(fú )桥(qiáo )。永(yǒng )嘉(jiā )郡(jùn )的(de )潮(cháo )水(shuǐ )涌(yǒng )起(qǐ ),靠(kào )近(jìn )海(hǎi )边(biān )的(de )四(sì )县(xiàn )死(sǐ )了(le )很(hěn )多(duō )人(rén )。二(èr )十(shí )日(rì ),刮(guā )大(dà )风(fēng ),吹(chuī )折(shé )树(shù )木(mù )。二(èr )十(shí )三(sān )日(rì ),梁(liáng )王(wáng )司(sī )马(mǎ )和(hé )死(sǐ )。慕(mù )容(róng )垂(chuí )在(zài )黎(lí )阳(yáng )袭(xí )击(jī )翟(zhái )钊(zhāo ),将(jiāng )翟(zhái )钊(zhāo )打(dǎ )败(bài ),翟(zhái )钊(zhāo )逃(táo )奔(bēn )慕(mù )容(róng )永(yǒng )。七(qī )月(yuè )十(shí )二(èr )日(rì ),太(tài )白(bái )星(xīng )白(bái )天(tiān )出(chū )现(xiàn )。八(bā )月(yuè ),新(xīn )建(jiàn )东(dōng )宫(gōng )。十(shí )月(yuè )初(chū )四(sì ),太(tài )白(bái )星(xīng )白(bái )天(tiān )出(chū )现(xiàn )。十(shí )八(bā )日(rì ),都(dōu )督(dū )荆(jīng )、益(yì )、宁(níng )三(sān )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )忱(chén )死(sǐ )。十(shí )一(yī )月(yuè )初(chū )十(shí ),任(rèn )黄(huáng )门(mén )郎(láng )殷(yīn )仲(zhòng )堪(kān )为(wéi )都(dōu )督(dū )荆(jīng )、益(yì )、梁(liáng )三(sān )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。二(èr )十(shí )七(qī )日(rì ),改(gǎi )封(fēng )琅(láng )王(wáng )牙(yá )王(wáng )司(sī )马(mǎ )道(dào )子(zǐ )为(wéi )会(huì )稽(jī )王(wáng ),封(fēng )皇(huáng )子(zǐ )司(sī )马(mǎ )德(dé )文(wén )为(wéi )琅(láng )王(wáng )牙(yá )王(wáng )。十(shí )二(èr )月(yuè )二(èr )十(shí )七(qī )日(rì ),发(fā )生(shēng )地(dì )震(zhèn )。这(zhè )一(yī )年(nián ),从(cóng )秋(qiū )天(tiān )起(qǐ )不(bú )下(xià )雨(yǔ ),一(yī )直(zhí )到(dào )冬(dōng )天(tiān )。

太(tài )元(yuán )十(shí )八(bā )年(nián )正(zhèng )月(yuè )初(chū )一(yī ),发(fā )生(shēng )地(dì )震(zhèn )。二(èr )月(yuè )初(chū )四(sì ),又(yòu )发(fā )生(shēng )地(dì )震(zhèn )。三(sān )月(yuè ),翟(zhái )钊(zhāo )侵(qīn )犯(fàn )河(hé )南(nán )。六(liù )月(yuè )初(chū )九(jiǔ ),始(shǐ )兴(xìng )、南(nán )康(kāng )、庐(lú )陵(líng )发(fā )大(dà )水(shuǐ ),水(shuǐ )深(shēn )五(wǔ )丈(zhàng )。七(qī )月(yuè ),大(dà )旱(hàn )。闰(rùn )七(qī )月(yuè ),贼(zéi )人(rén )司(sī )马(mǎ )徽(huī )在(zài )马(mǎ )头(tóu )山(shān )聚(jù )集(jí )党(dǎng )羽(yǔ )徒(tú )众(zhòng ),刘(liú )牢(láo )之(zhī )派(pài )部(bù )将(jiāng )把(bǎ )他(tā )平(píng )定(dìng )。八(bā )月(yuè )二(èr )十(shí )八(bā )日(rì ),龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )杨(yáng )佺(quán )期(qī )在(zài )潼(tóng )谷(gǔ )进(jìn )攻(gōng )氐(dī )帅(shuài )杨(yáng )佛(fó )嵩(sōng ),将(jiāng )他(tā )打(dǎ )败(bài )。十(shí )二(èr )月(yuè ),姚(yáo )苌(cháng )死(sǐ ),其(qí )子(zǐ )姚(yáo )兴(xìng )继(jì )承(chéng )伪(wěi )位(wèi )。

太(tài )元(yuán )十(shí )九(jiǔ )年(nián )六(liù )月(yuè ),追(zhuī )尊(zūn )会(huì )稽(jī )王(wáng )太(tài )妃(fēi )郑(zhèng )氏(shì )为(wéi )简(jiǎn )文(wén )宣(xuān )太(tài )后(hòu )。七(qī )月(yuè ),荆(jīng )、徐(xú )二(èr )州(zhōu )发(fā )大(dà )水(shuǐ ),毁(huǐ )坏(huài )秋(qiū )天(tiān )的(de )庄(zhuāng )稼(jià ),朝(cháo )廷(tíng )派(pài )使(shǐ )臣(chén )赈(zhèn )济(jì )抚(fǔ )恤(xù )。八(bā )月(yuè )十(shí )六(liù )日(rì ),尊(zūn )皇(huáng )太(tài )妃(fēi )李(lǐ )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )太(tài )后(hòu ),把(bǎ )她(tā )住(zhù )的(de )宫(gōng )叫(jiào )崇(chóng )训(xùn )宫(gōng )。慕(mù )容(róng )垂(chuí )在(zài )长(zhǎng )子(zǐ )进(jìn )攻(gōng )慕(mù )容(róng )永(yǒng ),将(jiāng )他(tā )斩(zhǎn )首(shǒu )。十(shí )月(yuè ),慕(mù )容(róng )垂(chuí )派(pài )他(tā )的(de )儿(ér )子(zǐ )恶(è )奴(nú )侵(qīn )犯(fàn )廪(lǐn )丘(qiū ),东(dōng )平(píng )太(tài )守(shǒu )韦(wéi )简(jiǎn )与(yǔ )慕(mù )容(róng )垂(chuí )的(de )将(jiāng )领(lǐng )尹(yǐn )国(guó )在(zài )平(píng )陆(lù )交(jiāo )战(zhàn ),韦(wéi )简(jiǎn )战(zhàn )死(sǐ )。这(zhè )一(yī )年(nián ),苻(fú )登(dēng )为(wéi )姚(yáo )兴(xìng )所(suǒ )杀(shā ),苻(fú )登(dēng )的(de )太(tài )子(zǐ )苻(fú )崇(chóng )逃(táo )到(dào )湟(huáng )中(zhōng ),僭(jiàn )位(wèi )称(chēng )皇(huáng )帝(dì )。

太(tài )元(yuán )二(èr )十(shí )年(nián )二(èr )月(yuè ),建(jiàn )造(zào )宣(xuān )太(tài )后(hòu )庙(miào )。初(chū )四(sì ),散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )、光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )、尚(shàng )书(shū )令(lìng )陆(lù )纳(nà )死(sǐ )。三(sān )月(yuè )初(chū )一(yī ),有(yǒu )日(rì )蚀(shí )。六(liù )月(yuè ),荆(jīng )、徐(xú )二(èr )州(zhōu )发(fā )大(dà )水(shuǐ )。十(shí )一(yī )月(yuè ),魏(wèi )王(wáng )拓(tuò )拔(bá )王(wáng )圭(guī )在(zài )黍(shǔ )谷(gǔ )进(jìn )攻(gōng )慕(mù )容(róng )垂(chuí )的(de )儿(ér )子(zǐ )慕(mù )容(róng )宝(bǎo ),将(jiāng )他(tā )打(dǎ )败(bài )。

太(tài )元(yuán )二(èr )十(shí )一(yī )年(nián )正(zhèng )月(yuè ),建(jiàn )清(qīng )暑(shǔ )殿(diàn )。三(sān )月(yuè ),慕(mù )容(róng )垂(chuí )攻(gōng )下(xià )平(píng )城(chéng )。四(sì )月(yuè ),新(xīn )建(jiàn )永(yǒng )安(ān )宫(gōng )。十(shí )四(sì )日(rì ),下(xià )冰(bīng )雹(báo )。慕(mù )容(róng )垂(chuí )死(sǐ ),他(tā )的(de )儿(ér )子(zǐ )慕(mù )容(róng )宝(bǎo )继(jì )嗣(sì )伪(wěi )位(wèi )。五(wǔ )月(yuè )十(shí )五(wǔ )日(rì ),任(rèn )望(wàng )蔡(cài )公(gōng )谢(xiè )琰(yǎn )为(wéi )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )。发(fā )大(dà )水(shuǐ )。六(liù )月(yuè ),吕(lǚ )光(guāng )僭(jiàn )位(wèi )当(dāng )天(tiān )子(zǐ )。九(jiǔ )月(yuè )二(èr )十(shí )日(rì ),天(tiān )子(zǐ )死(sǐ )于(yú )清(qīng )暑(shǔ )殿(diàn ),享(xiǎng )年(nián )三(sān )十(shí )五(wǔ )岁(suì )。安(ān )葬(zàng )在(zài )隆(lóng )平(píng )陵(líng )。孝(xiào )武(wǔ )帝(dì )年(nián )幼(yòu )时(shí )以(yǐ )聪(cōng )明(míng )颖(yǐng )悟(wù )著(zhe )称(chēng )。简(jiǎn )文(wén )帝(dì )死(sǐ )时(shí ),他(tā )才(cái )十(shí )岁(suì ),到(dào )傍(bàng )晚(wǎn )不(bú )临(lín )丧(sàng ),左(zuǒ )右(yòu )进(jìn )谏(jiàn ),他(tā )回(huí )答(dá )说(shuō ):“到(dào )悲(bēi )伤(shāng )时(shí )就(jiù )哭(kū ),有(yǒu )什(shí )么(me )常(cháng )规(guī )?”谢(xiè )安(ān )曾(céng )经(jīng )感(gǎn )叹(tàn )孝(xiào )武(wǔ )帝(dì )的(de )精(jīng )于(yú )事(shì )理(lǐ )不(bú )减(jiǎn )于(yú )先(xiān )帝(dì )。权(quán )威(wēi )建(jiàn )立(lì )以(yǐ )后(hòu ),有(yǒu )人(rén )君(jūn )的(de )雅(yǎ )量(liàng ),不(bú )久(jiǔ )沉(chén )溺(nì )于(yú )酒(jiǔ )色(sè ),几(jǐ )乎(hū )是(shì )长(zhǎng )夜(yè )饮(yǐn )酒(jiǔ )。到(dào )末(mò )年(nián )彗(huì )星(xīng )出(chū )现(xiàn ),天(tiān )子(zǐ )内(nèi )心(xīn )十(shí )分(fèn )厌(yàn )恶(è ),在(zài )华(huá )林(lín )园(yuán )举(jǔ )酒(jiǔ )祷(dǎo )告(gào )说(shuō ):“彗(huì )星(xīng ),劝(quàn )你(nǐ )一(yī )杯(bēi )酒(jiǔ ),自(zì )古(gǔ )以(yǐ )来(lái )哪(nǎ )里(lǐ )有(yǒu )活(huó )一(yī )万(wàn )岁(suì )的(de )天(tiān )子(zǐ )呢(ne )?”太(tài )白(bái )星(xīng )连(lián )年(nián )白(bái )日(rì )出(chū )现(xiàn ),地(dì )震(zhèn )和(hé )水(shuǐ )旱(hàn )之(zhī )灾(zāi )接(jiē )连(lián )不(bú )断(duàn )。酒(jiǔ )醒(xǐng )之(zhī )日(rì )甚(shèn )少(shǎo )。而(ér )身(shēn )旁(páng )又(yòu )没(méi )有(yǒu )正(zhèng )直(zhí )之(zhī )人(rén ),最(zuì )终(zhōng )不(bú )能(néng )改(gǎi )变(biàn )。当(dāng )时(shí )张(zhāng )贵(guì )人(rén )得(dé )宠(chǒng ),年(nián )近(jìn )三(sān )十(shí ),天(tiān )子(zǐ )戏(xì )弄(nòng )她(tā )说(shuō ):“你(nǐ )按(àn )年(nián )龄(líng )应(yīng )该(gāi )废(fèi )弃(qì )了(le )。”张(zhāng )贵(guì )人(rén )暗(àn )地(dì )里(lǐ )发(fā )怒(nù ),到(dào )了(le )晚(wǎn )上(shàng ),天(tiān )子(zǐ )喝(hē )醉(zuì ),于(yú )是(shì )暴(bào )死(sǐ )。当(dāng )时(shí )司(sī )马(mǎ )道(dào )子(zǐ )昏(hūn )庸(yōng )糊(hú )涂(tú ),司(sī )马(mǎ )元(yuán )显(xiǎn )专(zhuān )权(quán ),竟(jìng )然(rán )不(bú )追(zhuī )究(jiū )罪(zuì )人(rén )。当(dāng )初(chū ),简(jiǎn )文(wén )帝(dì )见(jiàn )到(dào )预(yù )言(yán )吉(jí )凶(xiōng )的(de )文(wén )字(zì )上(shàng )说(shuō ):“晋(jìn )朝(cháo )的(de )国(guó )运(yùn )在(zài )昌(chāng )明(míng )手(shǒu )中(zhōng )衰(shuāi )竭(jié )。”等(děng )到(dào )孝(xiào )武(wǔ )帝(dì )还(hái )是(shì )胎(tāi )儿(ér )时(shí ),李(lǐ )太(tài )后(hòu )梦(mèng )见(jiàn )神(shén )人(rén )对(duì )她(tā )说(shuō ):“你(nǐ )生(shēng )男(nán )孩(hái ),以(yǐ )‘昌(chāng )明(míng )’为(wéi )字(zì )。”等(děng )到(dào )他(tā )出(chū )生(shēng ),东(dōng )方(fāng )刚(gāng )亮(liàng ),于(yú )是(shì )取(qǔ )“昌(chāng )明(míng )”为(wéi )字(zì )。简(jiǎn )文(wén )帝(dì )后(hòu )来(lái )明(míng )白(bái )了(le ),便(biàn )痛(tòng )哭(kū )流(liú )泪(lèi )。等(děng )到(dào )建(jiàn )清(qīng )暑(shǔ )殿(diàn ),有(yǒu )见(jiàn )识(shí )的(de )人(rén )认(rèn )为(wéi )“清(qīng )暑(shǔ )”的(de )反(fǎn )切(qiē )是(shì )“楚(chǔ )”字(zì )之(zhī )音(yīn ),意(yì )思(sī )是(shì )凄(qī )楚(chǔ )悲(bēi )哀(āi )的(de )征(zhēng )兆(zhào )。不(bú )久(jiǔ )天(tiān )子(zǐ )死(sǐ ),晋(jìn )朝(cháo )的(de )福(fú )祚(zuò )国(guó )运(yùn )从(cóng )此(cǐ )倾(qīng )颓(tuí )了(le )。

史(shǐ )臣(chén )曰(yuē ):从(cóng )前(qián )的(de )史(shǐ )书(shū )称(chēng )“没(méi )有(yǒu )废(fèi )黜(chù ),君(jūn )王(wáng )怎(zěn )么(me )会(huì )兴(xìng )起(qǐ )”,至(zhì )若(ruò )像(xiàng )神(shén )一(yī )样(yàng )天(tiān )姿(zī )卓(zhuó )越(yuè ),光(guāng )耀(yào )地(dì )继(jì )承(chéng )帝(dì )位(wèi ),跨(kuà )越(yuè )浓(nóng )云(yún )而(ér )昂(áng )首(shǒu )阔(kuò )步(bù ),渡(dù )过(guò )大(dà )河(hé )而(ér )能(néng )腾(téng )跃(yuè )。少(shǎo )康(kāng )仅(jǐn )有(yǒu )一(yī )旅(lǚ )军(jūn )队(duì ),以(yǐ )此(cǐ )得(dé )了(le )夏(xià )国(guó )王(wáng )之(zhī )位(wèi );成(chéng )汤(tāng )祇(qí )有(yǒu )七(qī )十(shí )之(zhī )地(dì ),却(què )振(zhèn )兴(xìng )了(le )帝(dì )王(wáng )的(de )大(dà )业(yè );在(zài )河(hé )海(hǎi )溃(kuì )泄(xiè )以(yǐ )后(hòu )能(néng )够(gòu )治(zhì )理(lǐ )好(hǎo ),在(zài )天(tiān )象(xiàng )混(hún )乱(luàn )以(yǐ )后(hòu )能(néng )够(gòu )补(bǔ )救(jiù );事(shì )情(qíng )与(yǔ )此(cǐ )不(bú )同(tóng ),那(nà )么(me )原(yuán )由(yóu )也(yě )不(bú )同(tóng )。简(jiǎn )文(wén )帝(dì )以(yǐ )他(tā )清(qīng )虚(xū )无(wú )为(wéi )的(de )资(zī )质(zhì ),处(chù )在(zài )艰(jiān )难(nán )的(de )时(shí )世(shì ),政(zhèng )令(lìng )由(yóu )桓(huán )氏(shì )发(fā )出(chū ),本(běn )族(zú )之(zhī )人(rén )无(wú )权(quán )势(shì )。太(tài )宗(zōng )去(qù )世(shì )以(yǐ )后(hòu ),宁(níng )康(kāng )继(jì )承(chéng )大(dà )业(yè ),上(shàng )天(tiān )感(gǎn )动(dòng )其(qí )忠(zhōng )情(qíng ),奸(jiān )臣(chén )自(zì )行(háng )灭(miè )亡(wáng )。于(yú )是(shì )西(xī )边(biān )超(chāo )越(yuè )剑(jiàn )岫(xiù )而(ér )跨(kuà )过(guò )灵(líng )山(shān ),北(běi )边(biān )渡(dù )过(guò )黄(huáng )河(hé )而(ér )到(dào )达(dá )清(qīng )澈(chè )的(de )洛(luò )水(shuǐ );荆(jīng )吴(wú )的(de )战(zhàn )士(shì ),叱(chì )咤(zhà )成(chéng )云(yún );有(yǒu )名(míng )的(de )贤(xián )臣(chén )迭(dié )出(chū ),有(yǒu )德(dé )望(wàng )的(de )故(gù )老(lǎo )还(hái )在(zài )。谢(xiè )安(ān )可(kě )以(yǐ )领(lǐng )导(dǎo )风(fēng )雅(yǎ )之(zhī )士(shì )与(yǔ )流(liú )俗(sú )之(zhī )人(rén ),王(wáng )彪(biāo )之(zhī )可(kě )以(yǐ )整(zhěng )治(zhì )纲(gāng )纪(jì ),桓(huán )冲(chōng )的(de )整(zhěng )日(rì )辛(xīn )劳(láo ),谢(xiè )玄(xuán )的(de )善(shàn )于(yú )处(chù )理(lǐ )军(jūn )事(shì )。当(dāng )时(shí )上(shàng )天(tiān )眷(juàn )顾(gù ),强(qiáng )悍(hàn )的(de )氐(dī )人(rén )泯(mǐn )减(jiǎn )。五(wǔ )尺(chǐ )童(tóng )子(zǐ ),挥(huī )袖(xiù )到(dào )了(le )长(zhǎng )江(jiāng ),想(xiǎng )要(yào )以(yǐ )此(cǐ )让(ràng )旗(qí )帜(zhì )飘(piāo )扬(yáng )到(dào )天(tiān )山(shān ),在(zài )函(hán )谷(gǔ )据(jù )守(shǒu )雄(xióng )关(guān );但(dàn )是(shì )法(fǎ )度(dù )纲(gāng )纪(jì )没(méi )有(yǒu )流(liú )传(chuán ),威(wēi )严(yán )恩(ēn )德(dé )少(shǎo )有(yǒu )建(jiàn )树(shù ),司(sī )马(mǎ )道(dào )子(zǐ )荒(huāng )于(yú )朝(cháo )政(zhèng ),国(guó )宝(bǎo )会(huì )集(jí )小(xiǎo )人(rén ),拜(bài )授(shòu )官(guān )爵(jué )的(de )荣(róng )耀(yào )原(yuán )本(běn )并(bìng )不(bú )是(shì )天(tiān )意(yì ),以(yǐ )刑(xíng )狱(yù )腐(fǔ )败(bài )而(ér )得(dé )到(dào )的(de )货(huò )财(cái ),进(jìn )入(rù )权(quán )贵(guì )的(de )家(jiā )门(mén ),苛(kē )捐(juān )杂(zá )税(shuì )一(yī )年(nián )年(nián )增(zēng )加(jiā ),困(kùn )苦(kǔ )的(de )百(bǎi )姓(xìng )一(yī )年(nián )比(bǐ )一(yī )年(nián )多(duō )。所(suǒ )以(yǐ )闻(wén )人(rén )、许(xǔ )荣(róng )上(shàng )书(shū )皇(huáng )帝(dì ),烈(liè )宗(zōng )知(zhī )道(dào )他(tā )们(men )坦(tǎn )率(lǜ )耿(gěng )直(zhí ),但(dàn )是(shì )厌(yàn )恶(è )听(tīng )到(dào )逆(nì )耳(ěr )忠(zhōng )言(yán ),在(zài )上(shàng )午(wǔ )尽(jìn )情(qíng )地(dì )喝(hē )得(dé )大(dà )醉(zuì ),在(zài )夜(yè )晚(wǎn )频(pín )频(pín )举(jǔ )杯(bēi )。虽(suī )然(rán )有(yǒu )“昌(chāng )明(míng )”显(xiǎn )梦(mèng ),哪(nǎ )裹(guǒ )能(néng )听(tīng )到(dào )神(shén )明(míng )的(de )话(huà )语(yǔ )?可(kě )见(jiàn )晋(jìn )王(wáng )朝(cháo )的(de )衰(shuāi )败(bài ),也(yě )是(shì )人(rén )为(wéi ),常(cháng )言(yán )道(dào )“大(dà )国(guó )的(de )政(zhèng )事(shì )还(hái )没(méi )有(yǒu )衰(shuāi )落(luò ),小(xiǎo )国(guó )的(de )祸(huò )乱(luàn )已(yǐ )把(bǎ )国(guó )家(jiā )搞(gǎo )垮(kuǎ )”。适(shì )逢(féng )苻(fú )坚(jiān )正(zhèng )处(chù )在(zài )厄(è )运(yùn )降(jiàng )临(lín )的(de )时(shí )刻(kè ),抛(pāo )弃(qì )肥(féi )水(shuǐ )战(zhàn )败(bài )的(de )人(rén )马(mǎ ),帝(dì )号(hào )谧(mì )为(wéi )“武(wǔ )”,不(bú )也(yě )是(shì )很(hěn )滑(huá )稽(jī )的(de )吗(ma )!

赞(zàn )曰(yuē ):国(guó )君(jūn )就(jiù )像(xiàng )冠(guàn )冕(miǎn )之(zhī )旒(liú ),时(shí )运(yùn )并(bìng )不(bú )总(zǒng )是(shì )亨(hēng )通(tōng )。简(jiǎn )皇(huáng )帝(dì )清(qīng )静(jìng )无(wú )为(wéi ),没(méi )有(yǒu )留(liú )下(xià )什(shí )么(me )灾(zāi )祸(huò )。孝(xiào )武(wǔ )帝(dì )登(dēng )上(shàng )皇(huáng )位(wèi ),奸(jiān )雄(xióng )自(zì )然(rán )消(xiāo )失(shī )。燕(yàn )之(zhī )路(lù )途(tú )争(zhēng )道(dào ),郑(zhèng )叔(shū )分(fèn )道(dào )扬(yáng )镳(biāo )。倡(chàng )人(rén )来(lái )到(dào )了(le )皇(huáng )帝(dì )的(de )筵(yàn )席(xí )上(shàng ),美(měi )酒(jiǔ )由(yóu )那(nà )些(xiē )美(měi )女(nǚ )劝(quàn )进(jìn )。秋(qiū )风(fēng )不(bú )振(zhèn ),人(rén )事(shì )首(shǒu )先(xiān )衰(shuāi )败(bài )。

阅读:24548

打赏捐助〔Donate〕>>>

《白话译文》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库