楚世家【登录】

《史记》 > 三十世家 > 《楚世家》 > 拼音版

楚(chǔ )之(zhī )先(xiān )祖(zǔ )出(chū )自(zì )帝(dì )颛(zhuān )顼(xū )高(gāo )阳(yáng )。高(gāo )阳(yáng )者(zhě ),黄(huáng )帝(dì )之(zhī )孙(sūn ),昌(chāng )意(yì )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。高(gāo )阳(yáng )生(shēng )称(chēng ),称(chēng )生(shēng )卷(juàn )章(zhāng ),卷(juàn )章(zhāng )生(shēng )重(zhòng )黎(lí )。重(zhòng )黎(lí )为(wéi )帝(dì )喾(kù )高(gāo )辛(xīn )居(jū )火(huǒ )正(zhèng ),甚(shèn )有(yǒu )功(gōng ),能(néng )光(guāng )融(róng )天(tiān )下(xià ),帝(dì )喾(kù )命(mìng )曰(yuē )祝(zhù )融(róng )。共(gòng )工(gōng )氏(shì )作(zuò )乱(luàn ),帝(dì )喾(kù )使(shǐ )重(zhòng )黎(lí )诛(zhū )之(zhī )而(ér )不(bú )尽(jìn )。帝(dì )乃(nǎi )以(yǐ )庚(gēng )寅(yín )日(rì )诛(zhū )重(zhòng )黎(lí ),而(ér )以(yǐ )其(qí )弟(dì )吴(wú )回(huí )为(wéi )重(zhòng )黎(lí )後(hòu ),复(fù )居(jū )火(huǒ )正(zhèng ),为(wéi )祝(zhù )融(róng )。

吴(wú )回(huí )生(shēng )陆(lù )终(zhōng )。陆(lù )终(zhōng )生(shēng )子(zǐ )六(liù )人(rén ),坼(chè )剖(pōu )而(ér )产(chǎn )焉(yān )。其(qí )长(zhǎng )一(yī )曰(yuē )昆(kūn )吾(wú );二(èr )曰(yuē )参(cān )胡(hú );三(sān )曰(yuē )彭(péng )祖(zǔ );四(sì )曰(yuē )会(huì )人(rén );五(wǔ )曰(yuē )曹(cáo )姓(xìng );六(liù )曰(yuē )季(jì )连(lián ),琇(xiù )姓(xìng ),楚(chǔ )其(qí )後(hòu )也(yě )。昆(kūn )吾(wú )氏(shì ),夏(xià )之(zhī )时(shí )尝(cháng )为(wéi )侯(hóu )伯(bó ),桀(jié )之(zhī )时(shí )汤(tāng )灭(miè )之(zhī )。彭(péng )祖(zǔ )氏(shì ),殷(yīn )之(zhī )时(shí )尝(cháng )为(wéi )侯(hóu )伯(bó ),殷(yīn )之(zhī )末(mò )世(shì )灭(miè )彭(péng )祖(zǔ )氏(shì )。季(jì )连(lián )生(shēng )附(fù )沮(jǔ ),附(fù )沮(jǔ )生(shēng )穴(xué )熊(xióng )。其(qí )後(hòu )中(zhōng )微(wēi ),或(huò )在(zài )中(zhōng )国(guó ),或(huò )在(zài )蛮(mán )夷(yí ),弗(fú )能(néng )纪(jì )其(qí )世(shì )。

周(zhōu )文(wén )王(wáng )之(zhī )时(shí ),季(jì )连(lián )之(zhī )苗(miáo )裔(yì )曰(yuē )鬻(yù )熊(xióng )。鬻(yù )熊(xióng )子(zǐ )事(shì )文(wén )王(wáng ),蚤(zǎo )卒(zú )。其(qí )子(zǐ )曰(yuē )熊(xióng )丽(lì )。熊(xióng )丽(lì )生(shēng )熊(xióng )狂(kuáng ),熊(xióng )狂(kuáng )生(shēng )熊(xióng )绎(yì )。

熊(xióng )绎(yì )当(dāng )周(zhōu )成(chéng )王(wáng )之(zhī )时(shí ),举(jǔ )文(wén )、武(wǔ )勤(qín )劳(láo )之(zhī )後(hòu )嗣(sì ),而(ér )封(fēng )熊(xióng )绎(yì )於(yú )楚(chǔ )蛮(mán ),封(fēng )以(yǐ )子(zǐ )男(nán )之(zhī )田(tián ),姓(xìng )琇(xiù )氏(shì ),居(jū )丹(dān )阳(yáng )。楚(chǔ )子(zǐ )熊(xióng )绎(yì )与(yǔ )鲁(lǔ )公(gōng )伯(bó )禽(qín )、卫(wèi )康(kāng )叔(shū )子(zǐ )牟(móu )、晋(jìn )侯(hóu )燮(xiè )、齐(qí )太(tài )公(gōng )子(zǐ )吕(lǚ )伋(fán )俱(jù )事(shì )成(chéng )王(wáng )。

熊(xióng )绎(yì )生(shēng )熊(xióng )艾(ài ),熊(xióng )艾(ài )生(shēng )熊(xióng ),熊(xióng )生(shēng )熊(xióng )胜(shèng )。熊(xióng )胜(shèng )以(yǐ )弟(dì )熊(xióng )杨(yáng )为(wéi )後(hòu )。熊(xióng )杨(yáng )生(shēng )熊(xióng )渠(qú )。

熊(xióng )渠(qú )生(shēng )子(zǐ )三(sān )年(nián )。当(dāng )周(zhōu )夷(yí )王(wáng )之(zhī )时(shí ),王(wáng )室(shì )微(wēi ),诸(zhū )侯(hóu )或(huò )不(bú )朝(cháo ),相(xiàng )伐(fá )。熊(xióng )渠(qú )甚(shèn )得(dé )江(jiāng )汉(hàn )间(jiān )民(mín )和(hé ),乃(nǎi )兴(xìng )兵(bīng )伐(fá )庸(yōng )、杨(yáng )粤(yuè ),至(zhì )于(yú )鄂(è )。熊(xióng )渠(qú )曰(yuē ):“我(wǒ )蛮(mán )夷(yí )也(yě ),不(bú )与(yǔ )中(zhōng )国(guó )之(zhī )号(hào )谥(shì )。”乃(nǎi )立(lì )其(qí )长(zhǎng )子(zǐ )康(kāng )为(wéi )句(jù )亶(dǎn )王(wáng ),中(zhōng )子(zǐ )红(hóng )为(wéi )鄂(è )王(wáng ),少(shǎo )子(zǐ )执(zhí )疵(cī )为(wéi )越(yuè )章(zhāng )王(wáng ),皆(jiē )在(zài )江(jiāng )上(shàng )楚(chǔ )蛮(mán )之(zhī )地(dì )。及(jí )周(zhōu )厉(lì )王(wáng )之(zhī )时(shí ),暴(bào )虐(nuè ),熊(xióng )渠(qú )畏(wèi )其(qí )伐(fá )楚(chǔ ),亦(yì )去(qù )其(qí )王(wáng )。

後(hòu )为(wéi )熊(xióng )毋(wú )康(kāng ),毋(wú )康(kāng )蚤(zǎo )死(sǐ )。熊(xióng )渠(qú )卒(zú ),子(zǐ )熊(xióng )挚(zhì )红(hóng )立(lì )。挚(zhì )红(hóng )卒(zú ),其(qí )弟(dì )弑(shì )而(ér )代(dài )立(lì ),曰(yuē )熊(xióng )延(yán )。熊(xióng )延(yán )生(shēng )熊(xióng )勇(yǒng )。

熊(xióng )勇(yǒng )六(liù )年(nián ),而(ér )周(zhōu )人(rén )作(zuò )乱(luàn ),攻(gōng )厉(lì )王(wáng ),厉(lì )王(wáng )出(chū )奔(bēn )彘(zhì )。熊(xióng )勇(yǒng )十(shí )年(nián ),卒(zú ),弟(dì )熊(xióng )严(yán )为(wéi )後(hòu )。

熊(xióng )严(yán )十(shí )年(nián ),卒(zú )。有(yǒu )子(zǐ )四(sì )人(rén ),长(zhǎng )子(zǐ )伯(bó )霜(shuāng ),中(zhōng )子(zǐ )仲(zhòng )雪(xuě ),次(cì )子(zǐ )叔(shū )堪(kān ),少(shǎo )子(zǐ )季(jì )徇(xùn )。熊(xióng )严(yán )卒(zú ),长(zhǎng )子(zǐ )伯(bó )霜(shuāng )代(dài )立(lì ),是(shì )为(wéi )熊(xióng )霜(shuāng )。

熊(xióng )霜(shuāng )元(yuán )年(nián ),周(zhōu )宣(xuān )王(wáng )初(chū )立(lì )。熊(xióng )霜(shuāng )六(liù )年(nián ),卒(zú ),三(sān )弟(dì )争(zhēng )立(lì )。仲(zhòng )雪(xuě )死(sǐ );叔(shū )堪(kān )亡(wáng ),避(bì )难(nán )於(yú )濮(pú );而(ér )少(shǎo )弟(dì )季(jì )徇(xùn )立(lì ),是(shì )为(wéi )熊(xióng )徇(xùn )。熊(xióng )徇(xùn )十(shí )六(liù )年(nián ),郑(zhèng )桓(huán )公(gōng )初(chū )封(fēng )於(yú )郑(zhèng )。二(èr )十(shí )二(èr )年(nián ),熊(xióng )徇(xùn )卒(zú ),子(zǐ )熊(xióng )咢(è )立(lì )。熊(xióng )咢(è )九(jiǔ )年(nián ),卒(zú ),子(zǐ )熊(xióng )仪(yí )立(lì ),是(shì )为(wéi )若(ruò )敖(áo )。

若(ruò )敖(áo )二(èr )十(shí )年(nián ),周(zhōu )幽(yōu )王(wáng )为(wéi )犬(quǎn )戎(róng )所(suǒ )弑(shì ),周(zhōu )东(dōng )徙(xǐ ),而(ér )秦(qín )襄(xiāng )公(gōng )始(shǐ )列(liè )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu )。

二(èr )十(shí )七(qī )年(nián ),若(ruò )敖(áo )卒(zú ),子(zǐ )熊(xióng )坎(kǎn )立(lì ),是(shì )为(wéi )霄(xiāo )敖(áo )。霄(xiāo )敖(áo )六(liù )年(nián ),卒(zú ),子(zǐ )熊(xióng )眴(xuàn )立(lì ),是(shì )为(wéi )蚡(fén )冒(mào )。蚡(fén )冒(mào )十(shí )三(sān )年(nián ),晋(jìn )始(shǐ )乱(luàn ),以(yǐ )曲(qǔ )沃(wò )之(zhī )故(gù )。蚡(fén )冒(mào )辏(còu )洹(huán )冒(mào )弟(dì )熊(xióng )通(tōng )弑(shì )蚡(fén )冒(mào )子(zǐ )而(ér )代(dài )立(lì ),是(shì )为(wéi )楚(chǔ )武(wǔ )王(wáng )。

武(wǔ )王(wáng )十(shí )七(qī )年(nián ),晋(jìn )之(zhī )曲(qǔ )沃(wò )庄(zhuāng )伯(bó )弑(shì )主(zhǔ )国(guó )晋(jìn )孝(xiào )侯(hóu )。十(shí )九(jiǔ )年(nián ),郑(zhèng )伯(bó )弟(dì )段(duàn )作(zuò )乱(luàn )。二(èr )十(shí )一(yī )年(nián ),郑(zhèng )侵(qīn )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )田(tián )。二(èr )十(shí )三(sān )年(nián ),卫(wèi )弑(shì )其(qí )君(jūn )桓(huán )公(gōng )。二(èr )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),鲁(lǔ )弑(shì )其(qí )君(jūn )隐(yǐn )公(gōng )。三(sān )十(shí )一(yī )年(nián ),宋(sòng )太(tài )宰(zǎi )华(huá )督(dū )弑(shì )其(qí )君(jūn )殇(shāng )公(gōng )。

三(sān )十(shí )五(wǔ )年(nián ),楚(chǔ )伐(fá )随(suí )。是(shì )也(yě )。随(suí )曰(yuē ):“我(wǒ )无(wú )罪(zuì )。”楚(chǔ )曰(yuē ):“我(wǒ )蛮(mán )夷(yí )也(yě )。今(jīn )诸(zhū )侯(hóu )皆(jiē )为(wéi )叛(pàn )相(xiàng )侵(qīn ),或(huò )相(xiàng )杀(shā )。我(wǒ )有(yǒu )敝(bì )甲(jiǎ ),欲(yù )以(yǐ )观(guān )中(zhōng )国(guó )之(zhī )政(zhèng ),请(qǐng )王(wáng )室(shì )尊(zūn )吾(wú )号(hào )。”随(suí )人(rén )为(wéi )之(zhī )周(zhōu ),请(qǐng )尊(zūn )楚(chǔ ),王(wáng )室(shì )不(bú )听(tīng ),还(hái )报(bào )楚(chǔ )。三(sān )十(shí )七(qī )年(nián ),楚(chǔ )熊(xióng )通(tōng )怒(nù )曰(yuē ):“吾(wú )先(xiān )鬻(yù )熊(xióng ),文(wén )王(wáng )之(zhī )师(shī )也(yě ),蚤(zǎo )终(zhōng )。成(chéng )王(wáng )举(jǔ )我(wǒ )先(xiān )公(gōng ),乃(nǎi )以(yǐ )子(zǐ )男(nán )田(tián )令(lìng )居(jū )楚(chǔ ),蛮(mán )夷(yí )皆(jiē )率(lǜ )服(fú ),而(ér )王(wáng )不(bú )加(jiā )位(wèi ),我(wǒ )自(zì )尊(zūn )耳(ěr )。”乃(nǎi )自(zì )立(lì )为(wéi )武(wǔ )王(wáng ),与(yǔ )随(suí )人(rén )盟(méng )而(ér )去(qù )。於(yú )是(shì )始(shǐ )开(kāi )濮(pú )地(dì )而(ér )有(yǒu )之(zhī )。

五(wǔ )十(shí )一(yī )年(nián ),周(zhōu )召(zhào )随(suí )侯(hóu ),数(shù )以(yǐ )立(lì )楚(chǔ )为(wéi )王(wáng )。楚(chǔ )怒(nù ),以(yǐ )随(suí )背(bèi )己(jǐ ),伐(fá )随(suí )。武(wǔ )王(wáng )卒(zú )师(shī )中(zhōng )而(ér )兵(bīng )罢(bà )。子(zǐ )文(wén )王(wáng )熊(xióng )赀(zī )立(lì ),始(shǐ )都(dōu )郢(yǐng )。

文(wén )王(wáng )二(èr )年(nián ),伐(fá )申(shēn )过(guò )邓(dèng ),邓(dèng )人(rén )曰(yuē )“楚(chǔ )王(wáng )易(yì )取(qǔ )”,邓(dèng )侯(hóu )不(bú )许(xǔ )也(yě )。六(liù )年(nián ),伐(fá )蔡(cài ),虏(lǔ )蔡(cài )哀(āi )侯(hóu )以(yǐ )归(guī ),已(yǐ )而(ér )释(shì )之(zhī )。楚(chǔ )彊(jiāng ),陵(líng )江(jiāng )汉(hàn )间(jiān )小(xiǎo )国(guó ),小(xiǎo )国(guó )皆(jiē )畏(wèi )之(zhī )。十(shí )一(yī )年(nián ),齐(qí )桓(huán )公(gōng )始(shǐ )霸(bà ),楚(chǔ )亦(yì )始(shǐ )大(dà )。

十(shí )二(èr )年(nián ),伐(fá )邓(dèng ),灭(miè )之(zhī )。十(shí )三(sān )年(nián ),卒(zú ),子(zǐ )熊(xióng )畑(tián )立(lì ),是(shì )为(wéi )庄(zhuāng )敖(áo )。庄(zhuāng )敖(áo )五(wǔ )年(nián ),欲(yù )杀(shā )其(qí )弟(dì )熊(xióng )恽(yùn ),恽(yùn )奔(bēn )随(suí ),与(yǔ )随(suí )袭(xí )弑(shì )庄(zhuāng )敖(áo )代(dài )立(lì ),是(shì )为(wéi )成(chéng )王(wáng )。

成(chéng )王(wáng )恽(yùn )元(yuán )年(nián ),初(chū )即(jí )位(wèi ),布(bù )德(dé )施(shī )惠(huì ),结(jié )旧(jiù )好(hǎo )於(yú )诸(zhū )侯(hóu )。使(shǐ )人(rén )献(xiàn )天(tiān )子(zǐ ),天(tiān )子(zǐ )赐(cì )胙(zuò ),曰(yuē ):“镇(zhèn )尔(ěr )南(nán )方(fāng )夷(yí )越(yuè )之(zhī )乱(luàn ),无(wú )侵(qīn )中(zhōng )国(guó )。”於(yú )是(shì )楚(chǔ )地(dì )千(qiān )里(lǐ )。

十(shí )六(liù )年(nián ),齐(qí )桓(huán )公(gōng )以(yǐ )兵(bīng )侵(qīn )楚(chǔ ),至(zhì )陉(xíng )山(shān )。”楚(chǔ )成(chéng )王(wáng )使(shǐ )将(jiāng )军(jūn )屈(qū )完(wán )以(yǐ )兵(bīng )御(yù )之(zhī ),与(yǔ )桓(huán )公(gōng )盟(méng )。桓(huán )公(gōng )数(shù )以(yǐ )周(zhōu )之(zhī )赋(fù )不(bú )入(rù )王(wáng )室(shì ),楚(chǔ )许(xǔ )之(zhī ),乃(nǎi )去(qù )。

十(shí )八(bā )年(nián ),成(chéng )王(wáng )以(yǐ )兵(bīng )北(běi )伐(fá )许(xǔ ),许(xǔ )君(jūn )肉(ròu )袒(tǎn )谢(xiè ),乃(nǎi )释(shì )之(zhī )。二(èr )十(shí )二(èr )年(nián ),伐(fá )黄(huáng )。二(èr )十(shí )六(liù )年(nián ),灭(miè )英(yīng )。

三(sān )十(shí )三(sān )年(nián ),宋(sòng )襄(xiāng )公(gōng )欲(yù )为(wéi )盟(méng )会(huì ),召(zhào )楚(chǔ )。楚(chǔ )王(wáng )怒(nù )曰(yuē ):“召(zhào )我(wǒ ),我(wǒ )将(jiāng )好(hǎo )往(wǎng )袭(xí )辱(rǔ )之(zhī )。”遂(suí )行(háng ),至(zhì )盂(yú ),遂(suí )执(zhí )辱(rǔ )宋(sòng )公(gōng ),已(yǐ )而(ér )归(guī )之(zhī )。三(sān )十(shí )四(sì )年(nián ),郑(zhèng )文(wén )公(gōng )南(nán )朝(cháo )楚(chǔ )。楚(chǔ )成(chéng )王(wáng )北(běi )伐(fá )宋(sòng ),败(bài )之(zhī )泓(hóng ),射(shè )伤(shāng )宋(sòng )襄(xiāng )公(gōng ),襄(xiāng )公(gōng )遂(suí )病(bìng )创(chuàng )死(sǐ )。

三(sān )十(shí )五(wǔ )年(nián ),晋(jìn )公(gōng )子(zǐ )重(zhòng )耳(ěr )过(guò )楚(chǔ ),成(chéng )王(wáng )以(yǐ )诸(zhū )侯(hóu )客(kè )礼(lǐ )飨(xiǎng ),而(ér )厚(hòu )送(sòng )之(zhī )於(yú )秦(qín )。

三(sān )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),鲁(lǔ )僖(xī )公(gōng )来(lái )请(qǐng )兵(bīng )以(yǐ )伐(fá )齐(qí ),楚(chǔ )使(shǐ )申(shēn )侯(hóu )将(jiāng )兵(bīng )伐(fá )齐(qí ),取(qǔ )穀(yù ),”置(zhì )齐(qí )桓(huán )公(gōng )子(zǐ )雍(yōng )焉(yān )。齐(qí )桓(huán )公(gōng )七(qī )子(zǐ )皆(jiē )奔(bēn )楚(chǔ ),楚(chǔ )尽(jìn )以(yǐ )为(wéi )上(shàng )大(dà )夫(fū )。灭(miè )夔(kuí ),夔(kuí )不(bú )祀(sì )祝(zhù )融(róng )、鬻(yù )熊(xióng )故(gù )也(yě )。

夏(xià ),伐(fá )宋(sòng ),宋(sòng )告(gào )急(jí )於(yú )晋(jìn ),晋(jìn )救(jiù )宋(sòng ),成(chéng )王(wáng )罢(bà )归(guī )。将(jiāng )军(jūn )子(zǐ )玉(yù )请(qǐng )战(zhàn ),成(chéng )王(wáng )曰(yuē ):“重(zhòng )耳(ěr )亡(wáng )居(jū )外(wài )久(jiǔ ),卒(zú )得(dé )反(fǎn )国(guó ),天(tiān )之(zhī )所(suǒ )开(kāi ),不(bú )可(kě )当(dāng )。”子(zǐ )玉(yù )固(gù )请(qǐng ),乃(nǎi )与(yǔ )之(zhī )少(shǎo )师(shī )而(ér )去(qù )。晋(jìn )果(guǒ )败(bài )子(zǐ )玉(yù )於(yú )城(chéng )濮(pú )。成(chéng )王(wáng )怒(nù ),诛(zhū )子(zǐ )玉(yù )。

四(sì )十(shí )六(liù )年(nián ),初(chū ),成(chéng )王(wáng )将(jiāng )以(yǐ )商(shāng )臣(chén )为(wéi )太(tài )子(zǐ ),语(yǔ )令(lìng )尹(yǐn )子(zǐ )上(shàng )。子(zǐ )上(shàng )曰(yuē ):“君(jūn )之(zhī )齿(chǐ )未(wèi )也(yě ),而(ér )又(yòu )多(duō )内(nèi )宠(chǒng ),绌(chù )乃(nǎi )乱(luàn )也(yě )。楚(chǔ )国(guó )之(zhī )举(jǔ )常(cháng )在(zài )少(shǎo )者(zhě )。且(qiě )商(shāng )臣(chén )蜂(fēng )目(mù )而(ér )豺(chái )声(shēng ),忍(rěn )人(rén )也(yě ),不(bú )可(kě )立(lì )也(yě )。”王(wáng )不(bú )听(tīng ),立(lì )之(zhī )。後(hòu )又(yòu )欲(yù )立(lì )子(zǐ )职(zhí )而(ér )绌(chù )太(tài )子(zǐ )商(shāng )臣(chén )。商(shāng )臣(chén )闻(wén )而(ér )未(wèi )审(shěn )也(yě ),告(gào )其(qí )傅(fù )潘(pān )崇(chóng )曰(yuē ):“何(hé )以(yǐ )得(dé )其(qí )实(shí )?”崇(chóng )曰(yuē ):“飨(xiǎng )王(wáng )之(zhī )宠(chǒng )姬(jī )江(jiāng )羋(mǐ )而(ér )勿(wù )敬(jìng )也(yě )。”商(shāng )臣(chén )从(cóng )之(zhī )。江(jiāng )羋(mǐ )怒(nù )曰(yuē ):“宜(yí )乎(hū )王(wáng )之(zhī )欲(yù )杀(shā )若(ruò )而(ér )立(lì )职(zhí )也(yě )。”商(shāng )臣(chén )告(gào )潘(pān )崇(chóng )曰(yuē ):“信(xìn )矣(yǐ )。”崇(chóng )曰(yuē ):“能(néng )事(shì )之(zhī )乎(hū )?”曰(yuē ):“不(bú )能(néng )。”“能(néng )亡(wáng )去(qù )乎(hū )?”曰(yuē ):“不(bú )能(néng )。”“能(néng )行(háng )大(dà )事(shì )乎(hū )?”曰(yuē ):“能(néng )。”冬(dōng )十(shí )月(yuè ),商(shāng )臣(chén )以(yǐ )宫(gōng )

兵(bīng )围(wéi )成(chéng )王(wáng )。成(chéng )王(wáng )请(qǐng )食(shí )熊(xióng )蹯(fán )而(ér )死(sǐ ),不(bú )听(tīng )。丁(dīng )未(wèi ),成(chéng )王(wáng )自(zì )绞(jiǎo )杀(shā )。商(shāng )臣(chén )代(dài )立(lì ),是(shì )为(wéi )穆(mù )王(wáng )。

穆(mù )王(wáng )立(lì ),以(yǐ )其(qí )太(tài )子(zǐ )宫(gōng )予(yǔ )潘(pān )崇(chóng ),使(shǐ )为(wéi )太(tài )师(shī ),掌(zhǎng )国(guó )事(shì )。穆(mù )王(wáng )三(sān )年(nián ),灭(miè )江(jiāng )。四(sì )年(nián ),灭(miè )六(liù )、蓼(liǎo )。六(liù )、蓼(liǎo ),皋(gāo )陶(táo )之(zhī )後(hòu )。八(bā )年(nián ),伐(fá )陈(chén )。十(shí )二(èr )年(nián ),卒(zú )。子(zǐ )庄(zhuāng )王(wáng )侣(lǚ )立(lì )。

庄(zhuāng )王(wáng )即(jí )位(wèi )三(sān )年(nián ),不(bú )出(chū )号(hào )令(lìng ),日(rì )夜(yè )为(wéi )乐(lè ),令(lìng )国(guó )中(zhōng )曰(yuē ):“有(yǒu )敢(gǎn )谏(jiàn )者(zhě )死(sǐ )无(wú )赦(shè )!”伍(wǔ )举(jǔ )入(rù )谏(jiàn )。庄(zhuāng )王(wáng )左(zuǒ )抱(bào )郑(zhèng )姬(jī ),右(yòu )抱(bào )越(yuè )女(nǚ ),坐(zuò )锺(zhōng )鼓(gǔ )之(zhī )间(jiān )。伍(wǔ )举(jǔ )曰(yuē ):“原(yuán )有(yǒu )进(jìn )隐(yǐn )。”曰(yuē ):“有(yǒu )鸟(niǎo )在(zài )於(yú )阜(fù ),三(sān )年(nián )不(bú )蜚(fēi )不(bú )鸣(míng ),是(shì )何(hé )鸟(niǎo )也(yě )?”庄(zhuāng )王(wáng )曰(yuē ):“三(sān )年(nián )不(bú )蜚(fēi ),蜚(fēi )将(jiāng )冲(chōng )天(tiān );三(sān )年(nián )不(bú )鸣(míng ),鸣(míng )将(jiāng )惊(jīng )人(rén )。举(jǔ )退(tuì )矣(yǐ ),吾(wú )知(zhī )之(zhī )矣(yǐ )。”居(jū )数(shù )月(yuè ),淫(yín )益(yì )甚(shèn )。大(dà )夫(fū )苏(sū )从(cóng )乃(nǎi )入(rù )谏(jiàn )。王(wáng )曰(yuē ):“若(ruò )不(bú )闻(wén )令(lìng )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“杀(shā )身(shēn )以(yǐ )明(míng )君(jūn ),臣(chén )之(zhī )原(yuán )也(yě )。”於(yú )是(shì )乃(nǎi )罢(bà )淫(yín )乐(lè ),听(tīng )政(zhèng ),所(suǒ )诛(zhū )者(zhě )数(shù )百(bǎi )人(rén ),所(suǒ )进(jìn )者(zhě )数(shù )百(bǎi )人(rén ),任(rèn )伍(wǔ )举(jǔ )、苏(sū )从(cóng )以(yǐ )政(zhèng ),国(guó )人(rén )大(dà )说(shuō )。是(shì )岁(suì )灭(miè )庸(yōng )。六(liù )年(nián ),伐(fá )宋(sòng ),获(huò )五(wǔ )百(bǎi )乘(chéng )。

八(bā )年(nián ),伐(fá )陆(lù )浑(hún )戎(róng ),遂(suí )至(zhì )洛(luò ),观(guān )兵(bīng )於(yú )周(zhōu )郊(jiāo )。周(zhōu )定(dìng )王(wáng )使(shǐ )王(wáng )孙(sūn )满(mǎn )劳(láo )楚(chǔ )王(wáng )。楚(chǔ )王(wáng )问(wèn )鼎(dǐng )小(xiǎo )大(dà )轻(qīng )重(zhòng ),对(duì )曰(yuē ):“在(zài )德(dé )不(bú )在(zài )鼎(dǐng )。”庄(zhuāng )王(wáng )曰(yuē ):“子(zǐ )无(wú )阻(zǔ )九(jiǔ )鼎(dǐng )!楚(chǔ )国(guó )折(shé )钩(gōu )之(zhī )喙(huì ),足(zú )以(yǐ )为(wéi )九(jiǔ )鼎(dǐng )。”王(wáng )孙(sūn )满(mǎn )曰(yuē ):“呜(wū )呼(hū )!君(jūn )王(wáng )其(qí )忘(wàng )之(zhī )乎(hū )?昔(xī )虞(yú )夏(xià )之(zhī )盛(shèng ),远(yuǎn )方(fāng )皆(jiē )至(zhì ),贡(gòng )金(jīn )九(jiǔ )牧(mù ),铸(zhù )鼎(dǐng )象(xiàng )物(wù ),百(bǎi )物(wù )而(ér )为(wéi )之(zhī )备(bèi ),使(shǐ )民(mín )知(zhī )神(shén )奸(jiān )。桀(jié )有(yǒu )乱(luàn )德(dé ),鼎(dǐng )迁(qiān )於(yú )殷(yīn ),载(zǎi )祀(sì )六(liù )百(bǎi )。殷(yīn )纣(zhòu )暴(bào )虐(nuè ),鼎(dǐng )迁(qiān )於(yú )周(zhōu )。德(dé )之(zhī )休(xiū )明(míng ),虽(suī )小(xiǎo )必(bì )重(zhòng );其(qí )奸(jiān )回(huí )昏(hūn )乱(luàn ),虽(suī )大(dà )必(bì )轻(qīng )。昔(xī )成(chéng )王(wáng )定(dìng )鼎(dǐng )于(yú )郏(jiá )鄏(rǔ ),卜(bo )世(shì )三(sān )十(shí ),卜(bo )年(nián )七(qī )百(bǎi ),天(tiān )所(suǒ )命(mìng )也(yě )。周(zhōu )德(dé )虽(suī )衰(shuāi ),天(tiān )命(mìng )未(wèi )改(gǎi )。鼎(dǐng )之(zhī )轻(qīng )重(zhòng ),未(wèi )可(kě )问(wèn )也(yě )。”楚(chǔ )王(wáng )乃(nǎi )归(guī )。

九(jiǔ )年(nián ),相(xiàng )若(ruò )敖(áo )氏(shì )。人(rén )或(huò )谗(chán )之(zhī )王(wáng ),恐(kǒng )诛(zhū ),反(fǎn )攻(gōng )王(wáng ),王(wáng )击(jī )灭(miè )若(ruò )敖(áo )氏(shì )之(zhī )族(zú )。十(shí )三(sān )年(nián ),灭(miè )舒(shū )。

十(shí )六(liù )年(nián ),伐(fá )陈(chén ),杀(shā )夏(xià )徵(zhēng )舒(shū )。徵(zhēng )舒(shū )弑(shì )其(qí )君(jūn ),故(gù )诛(zhū )之(zhī )也(yě )。已(yǐ )破(pò )陈(chén ),即(jí )县(xiàn )之(zhī )。群(qún )臣(chén )皆(jiē )贺(hè ),申(shēn )叔(shū )时(shí )使(shǐ )齐(qí )来(lái ),不(bú )贺(hè )。王(wáng )问(wèn ),对(duì )曰(yuē ):“鄙(bǐ )语(yǔ )曰(yuē ),牵(qiān )牛(niú )径(jìng )人(rén )田(tián ),田(tián )主(zhǔ )取(qǔ )其(qí )牛(niú )。径(jìng )者(zhě )则(zé )不(bú )直(zhí )矣(yǐ ),取(qǔ )之(zhī )牛(niú )不(bú )亦(yì )甚(shèn )乎(hū )?且(qiě )王(wáng )以(yǐ )陈(chén )之(zhī )乱(luàn )而(ér )率(lǜ )诸(zhū )侯(hóu )伐(fá )之(zhī ),以(yǐ )义(yì )伐(fá )之(zhī )而(ér )贪(tān )其(qí )县(xiàn ),亦(yì )何(hé )以(yǐ )复(fù )令(lìng )於(yú )天(tiān )下(xià )!”庄(zhuāng )王(wáng )乃(nǎi )复(fù )国(guó )陈(chén )後(hòu )。

十(shí )七(qī )年(nián )春(chūn ),楚(chǔ )庄(zhuāng )王(wáng )围(wéi )郑(zhèng ),三(sān )月(yuè )克(kè )之(zhī )。入(rù )自(zì )皇(huáng )门(mén ),郑(zhèng )伯(bó )肉(ròu )袒(tǎn )牵(qiān )羊(yáng )以(yǐ )逆(nì ),曰(yuē ):“孤(gū )不(bú )天(tiān ),不(bú )能(néng )事(shì )君(jūn ),君(jūn )用(yòng )怀(huái )怒(nù ),以(yǐ )及(jí )敝(bì )邑(yì ),孤(gū )之(zhī )罪(zuì )也(yě )。敢(gǎn )不(bú )惟(wéi )命(mìng )是(shì )听(tīng )!宾(bīn )之(zhī )南(nán )海(hǎi ),若(ruò )以(yǐ )臣(chén )妾(qiè )赐(cì )诸(zhū )侯(hóu ),亦(yì )惟(wéi )命(mìng )是(shì )听(tīng )。若(ruò )君(jūn )不(bú )忘(wàng )厉(lì )、宣(xuān )、桓(huán )、武(wǔ ),不(bú )绝(jué )其(qí )社(shè )稷(jì ),使(shǐ )改(gǎi )事(shì )君(jūn ),孤(gū )之(zhī )原(yuán )也(yě ),非(fēi )所(suǒ )敢(gǎn )望(wàng )也(yě )。敢(gǎn )布(bù )腹(fù )心(xīn )。”楚(chǔ )群(qún )臣(chén )曰(yuē ):“王(wáng )勿(wù )许(xǔ )。”庄(zhuāng )王(wáng )曰(yuē ):“其(qí )君(jūn )能(néng )下(xià )人(rén ),必(bì )能(néng )信(xìn )用(yòng )其(qí )民(mín ),庸(yōng )可(kě )绝(jué )乎(hū )!”庄(zhuāng )王(wáng )自(zì )手(shǒu )旗(qí ),左(zuǒ )右(yòu )麾(huī )军(jūn ),引(yǐn )兵(bīng )去(qù )三(sān )十(shí )里(lǐ )而(ér )舍(shě ),遂(suí )许(xǔ )之(zhī )平(píng )。潘(pān )尪(wāng )入(rù )盟(méng ),子(zǐ )良(liáng )出(chū )质(zhì )。夏(xià )六(liù )月(yuè ),晋(jìn )救(jiù )郑(zhèng ),与(yǔ )楚(chǔ )战(zhàn ),大(dà )败(bài )晋(jìn )师(shī )河(hé )上(shàng ),遂(suí )至(zhì )衡(héng )雍(yōng )而(ér )归(guī )。

二(èr )十(shí )年(nián ),围(wéi )宋(sòng ),以(yǐ )杀(shā )楚(chǔ )使(shǐ )也(yě )。围(wéi )宋(sòng )五(wǔ )月(yuè ),城(chéng )中(zhōng )食(shí )尽(jìn ),易(yì )子(zǐ )而(ér )食(shí ),析(xī )骨(gǔ )而(ér )炊(chuī )。宋(sòng )华(huá )元(yuán )出(chū )告(gào )以(yǐ )情(qíng )。庄(zhuāng )王(wáng )曰(yuē ):“君(jūn )子(zǐ )哉(zāi )!”遂(suí )罢(bà )兵(bīng )去(qù )。

二(èr )十(shí )三(sān )年(nián ),庄(zhuāng )王(wáng )卒(zú ),子(zǐ )共(gòng )王(wáng )审(shěn )立(lì )。

共(gòng )王(wáng )十(shí )六(liù )年(nián ),晋(jìn )伐(fá )郑(zhèng )。郑(zhèng )告(gào )急(jí ),共(gòng )王(wáng )救(jiù )郑(zhèng )。与(yǔ )晋(jìn )兵(bīng )战(zhàn )鄢(yān )陵(líng ),晋(jìn )败(bài )楚(chǔ ),射(shè )中(zhōng )共(gòng )王(wáng )目(mù )。共(gòng )王(wáng )召(zhào )将(jiāng )军(jūn )子(zǐ )反(fǎn )。子(zǐ )反(fǎn )嗜(shì )酒(jiǔ ),从(cóng )者(zhě )竖(shù )阳(yáng )穀(yù )进(jìn )酒(jiǔ )醉(zuì )。王(wáng )怒(nù ),射(shè )杀(shā )子(zǐ )反(fǎn ),遂(suí )罢(bà )兵(bīng )归(guī )。

三(sān )十(shí )一(yī )年(nián ),共(gòng )王(wáng )卒(zú ),子(zǐ )康(kāng )王(wáng )招(zhāo )立(lì )。康(kāng )王(wáng )立(lì )十(shí )五(wǔ )年(nián )卒(zú ),子(zǐ )员(yuán )立(lì ),是(shì )为(wéi )郏(jiá )敖(áo )。

康(kāng )王(wáng )宠(chǒng )弟(dì )公(gōng )子(zǐ )围(wéi )、子(zǐ )比(bǐ )、子(zǐ )晳(xī )、弃(qì )疾(jí )。郏(jiá )敖(áo )三(sān )年(nián ),以(yǐ )其(qí )季(jì )父(fù )康(kāng )王(wáng )弟(dì )公(gōng )子(zǐ )围(wéi )为(wéi )令(lìng )尹(yǐn ),主(zhǔ )兵(bīng )事(shì )。四(sì )年(nián ),围(wéi )使(shǐ )郑(zhèng ),道(dào )闻(wén )王(wáng )疾(jí )而(ér )还(hái )。十(shí )二(èr )月(yuè )己(jǐ )酉(yǒu ),围(wéi )入(rù )问(wèn )王(wáng )疾(jí ),绞(jiǎo )而(ér )弑(shì )之(zhī ),遂(suí )杀(shā )其(qí )子(zǐ )莫(mò )及(jí )平(píng )夏(xià )。使(shǐ )使(shǐ )赴(fù )於(yú )郑(zhèng )。伍(wǔ )举(jǔ )问(wèn )曰(yuē ):“谁(shuí )为(wéi )後(hòu )?”对(duì )曰(yuē ):“寡(guǎ )大(dà )夫(fū )围(wéi )。”伍(wǔ )举(jǔ )更(gèng )曰(yuē ):“共(gòng )王(wáng )之(zhī )子(zǐ )围(wéi )为(wéi )长(zhǎng )。”子(zǐ )比(bǐ )奔(bēn )晋(jìn ),而(ér )围(wéi )立(lì ),是(shì )为(wéi )灵(líng )王(wáng )。

灵(líng )王(wáng )三(sān )年(nián )六(liù )月(yuè ),楚(chǔ )使(shǐ )使(shǐ )告(gào )晋(jìn ),欲(yù )会(huì )诸(zhū )侯(hóu )。诸(zhū )侯(hóu )皆(jiē )会(huì )楚(chǔ )于(yú )申(shēn )。伍(wǔ )举(jǔ )曰(yuē ):“昔(xī )夏(xià )启(qǐ )有(yǒu )钧(jūn )台(tái )之(zhī )飨(xiǎng ),商(shāng )汤(tāng )有(yǒu )景(jǐng )亳(bó )之(zhī )命(mìng ),周(zhōu )武(wǔ )王(wáng )有(yǒu )盟(méng )津(jīn )之(zhī )誓(shì ),成(chéng )王(wáng )有(yǒu )岐(qí )阳(yáng )之(zhī )蒐(sōu ),康(kāng )王(wáng )有(yǒu )丰(fēng )宫(gōng )之(zhī )朝(cháo ),穆(mù )王(wáng )有(yǒu )涂(tú )山(shān )之(zhī )会(huì ),齐(qí )桓(huán )有(yǒu )召(zhào )陵(líng )之(zhī )师(shī ),晋(jìn )文(wén )有(yǒu )践(jiàn )土(tǔ )之(zhī )盟(méng ),君(jūn )其(qí )何(hé )用(yòng )?”灵(líng )王(wáng )曰(yuē ):“用(yòng )桓(huán )公(gōng )。”时(shí )郑(zhèng )子(zǐ )产(chǎn )在(zài )焉(yān )。於(yú )是(shì )晋(jìn )、宋(sòng )、鲁(lǔ )、卫(wèi )不(bú )往(wǎng )。灵(líng )王(wáng )已(yǐ )盟(méng ),有(yǒu )骄(jiāo )色(sè )。伍(wǔ )举(jǔ )曰(yuē ):“桀(jié )为(wéi )有(yǒu )仍(réng )之(zhī )会(huì ),有(yǒu )缗(mín )叛(pàn )之(zhī )。纣(zhòu )为(wéi )黎(lí )山(shān )之(zhī )会(huì ),东(dōng )夷(yí )叛(pàn )之(zhī )。幽(yōu )王(wáng )为(wéi )太(tài )室(shì )之(zhī )盟(méng ),戎(róng )、翟(zhái )叛(pàn )之(zhī )。君(jūn )其(qí )慎(shèn )终(zhōng )!”

七(qī )月(yuè ),楚(chǔ )以(yǐ )诸(zhū )候(hòu )兵(bīng )伐(fá )吴(wú ),围(wéi )硃(zhū )方(fāng )。八(bā )月(yuè ),克(kè )之(zhī ),囚(qiú )庆(qìng )封(fēng ),灭(miè )其(qí )族(zú )。以(yǐ )封(fēng )徇(xùn ),曰(yuē ):“无(wú )效(xiào )齐(qí )庆(qìng )封(fēng )弑(shì )其(qí )君(jūn )而(ér )弱(ruò )其(qí )孤(gū ),以(yǐ )盟(méng )诸(zhū )大(dà )夫(fū )!”封(fēng )反(fǎn )曰(yuē ):“莫(mò )如(rú )楚(chǔ )共(gòng )王(wáng )庶(shù )子(zǐ )围(wéi )弑(shì )其(qí )君(jūn )兄(xiōng )之(zhī )子(zǐ )员(yuán )而(ér )代(dài )之(zhī )立(lì )!”於(yú )是(shì )灵(líng )王(wáng )使(shǐ )疾(jí )杀(shā )之(zhī )。

七(qī )年(nián ),就(jiù )章(zhāng )华(huá )台(tái ),下(xià )令(lìng )内(nèi )亡(wáng )人(rén )实(shí )之(zhī )。

八(bā )年(nián ),使(shǐ )公(gōng )子(zǐ )弃(qì )疾(jí )将(jiāng )兵(bīng )灭(miè )陈(chén )。十(shí )年(nián ),召(zhào )蔡(cài )侯(hóu ),醉(zuì )而(ér )杀(shā )之(zhī )。使(shǐ )弃(qì )疾(jí )定(dìng )蔡(cài ),因(yīn )为(wéi )陈(chén )蔡(cài )公(gōng )。

十(shí )一(yī )年(nián ),伐(fá )徐(xú )以(yǐ )恐(kǒng )吴(wú )。灵(líng )王(wáng )次(cì )於(yú )乾(qián )谿(jī )以(yǐ )待(dài )之(zhī )。王(wáng )曰(yuē ):“齐(qí )、晋(jìn )、鲁(lǔ )、卫(wèi ),其(qí )封(fēng )皆(jiē )受(shòu )宝(bǎo )器(qì ),我(wǒ )独(dú )不(bú )。今(jīn )吾(wú )使(shǐ )使(shǐ )周(zhōu )求(qiú )鼎(dǐng )以(yǐ )为(wéi )分(fèn ),其(qí )予(yǔ )我(wǒ )乎(hū )?”析(xī )父(fù )对(duì )曰(yuē ):“其(qí )予(yǔ )君(jūn )王(wáng )哉(zāi )!昔(xī )我(wǒ )先(xiān )王(wáng )熊(xióng )绎(yì )辟(pì )在(zài )荆(jīng )山(shān ),荜(bì )露(lù )蓝(lán )蒌(lóu )。以(yǐ )处(chù )草(cǎo )莽(mǎng ),跋(bá )涉(shè )山(shān )林(lín )以(yǐ )事(shì )天(tiān )子(zǐ ),唯(wéi )是(shì )桃(táo )弧(hú )棘(jí )矢(shǐ )以(yǐ )共(gòng )王(wáng )事(shì )。齐(qí ),王(wáng )舅(jiù )也(yě );晋(jìn )及(jí )鲁(lǔ )、卫(wèi ),王(wáng )母(mǔ )弟(dì )也(yě ):楚(chǔ )是(shì )以(yǐ )无(wú )分(fèn )而(ér )彼(bǐ )皆(jiē )有(yǒu )。周(zhōu )今(jīn )与(yǔ )四(sì )国(guó )服(fú )事(shì )君(jūn )王(wáng ),将(jiāng )惟(wéi )命(mìng )是(shì )从(cóng ),岂(qǐ )敢(gǎn )爱(ài )鼎(dǐng )?”灵(líng )王(wáng )曰(yuē ):“昔(xī )我(wǒ )皇(huáng )祖(zǔ )伯(bó )父(fù )昆(kūn )吾(wú )旧(jiù )许(xǔ )是(shì )宅(zhái ),今(jīn )郑(zhèng )人(rén )贪(tān )其(qí )田(tián ),不(bú )我(wǒ )予(yǔ ),今(jīn )我(wǒ )求(qiú )之(zhī ),其(qí )予(yǔ )我(wǒ )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“周(zhōu )不(bú )爱(ài )鼎(dǐng ),郑(zhèng )安(ān )敢(gǎn )爱(ài )田(tián )?”灵(líng )王(wáng )曰(yuē ):“昔(xī )诸(zhū )侯(hóu )远(yuǎn )我(wǒ )而(ér )畏(wèi )晋(jìn ),今(jīn )吾(wú )大(dà )城(chéng )陈(chén )、蔡(cài )、不(bú )羹(gēng ),赋(fù )皆(jiē )千(qiān )乘(chéng ),诸(zhū )侯(hóu )畏(wèi )我(wǒ )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“畏(wèi )哉(zāi )!”灵(líng )王(wáng )喜(xǐ )曰(yuē ):“析(xī )父(fù )善(shàn )言(yán )古(gǔ )事(shì )焉(yān )。”

十(shí )二(èr )年(nián )春(chūn ),楚(chǔ )灵(líng )王(wáng )乐(lè )乾(qián )谿(jī ),不(bú )能(néng )去(qù )也(yě )。国(guó )人(rén )苦(kǔ )役(yì )。初(chū ),灵(líng )王(wáng )会(huì )兵(bīng )於(yú )申(shēn ),僇(liáo )越(yuè )大(dà )夫(fū )常(cháng )寿(shòu )过(guò ),杀(shā )蔡(cài )大(dà )夫(fū )观(guān )起(qǐ )。起(qǐ )子(zǐ )从(cóng )亡(wáng )在(zài )吴(wú ),乃(nǎi )劝(quàn )吴(wú )王(wáng )伐(fá )楚(chǔ ),为(wéi )间(jiān )越(yuè )大(dà )夫(fū )常(cháng )寿(shòu )过(guò )而(ér )作(zuò )乱(luàn ),为(wéi )吴(wú )间(jiān )。使(shǐ )矫(jiǎo )公(gōng )子(zǐ )弃(qì )疾(jí )命(mìng )召(zhào )公(gōng )子(zǐ )比(bǐ )於(yú )晋(jìn ),至(zhì )蔡(cài ),与(yǔ )吴(wú )、越(yuè )兵(bīng )欲(yù )袭(xí )蔡(cài )。令(lìng )公(gōng )子(zǐ )比(bǐ )见(jiàn )弃(qì )疾(jí ),与(yǔ )盟(méng )於(yú )邓(dèng )。遂(suí )入(rù )杀(shā )灵(líng )王(wáng )太(tài )子(zǐ )禄(lù ),立(lì )子(zǐ )比(bǐ )为(wéi )王(wáng ),公(gōng )子(zǐ )子(zǐ )晳(xī )为(wéi )令(lìng )尹(yǐn ),弃(qì )疾(jí )为(wéi )司(sī )马(mǎ )。先(xiān )除(chú )王(wáng )宫(gōng ),观(guān )从(cóng )从(cóng )师(shī )于(yú )乾(qián )谿(jī ),令(lìng )楚(chǔ )众(zhòng )曰(yuē ):“国(guó )有(yǒu )王(wáng )矣(yǐ )。先(xiān )归(guī ),复(fù )爵(jué )邑(yì )田(tián )室(shì )。後(hòu )者(zhě )迁(qiān )之(zhī )。”楚(chǔ )众(zhòng )皆(jiē )溃(kuì ),去(qù )灵(líng )王(wáng )而(ér )归(guī )。

灵(líng )王(wáng )闻(wén )太(tài )子(zǐ )禄(lù )之(zhī )死(sǐ )也(yě ),自(zì )投(tóu )车(chē )下(xià ),而(ér )曰(yuē ):“人(rén )之(zhī )爱(ài )子(zǐ )亦(yì )如(rú )是(shì )乎(hū )?”侍(shì )者(zhě )曰(yuē ):“甚(shèn )是(shì )。”王(wáng )曰(yuē ):“余(yú )杀(shā )人(rén )之(zhī )子(zǐ )多(duō )矣(yǐ ),能(néng )无(wú )及(jí )此(cǐ )乎(hū )?”右(yòu )尹(yǐn )曰(yuē ):“请(qǐng )待(dài )於(yú )郊(jiāo )以(yǐ )听(tīng )国(guó )人(rén )。”王(wáng )曰(yuē ):“众(zhòng )怒(nù )不(bú )可(kě )犯(fàn )。”曰(yuē ):“且(qiě )入(rù )大(dà )县(xiàn )而(ér )乞(qǐ )师(shī )於(yú )诸(zhū )侯(hóu )。”王(wáng )曰(yuē ):“皆(jiē )叛(pàn )矣(yǐ )。”又(yòu )曰(yuē ):“且(qiě )奔(bēn )诸(zhū )侯(hóu )以(yǐ )听(tīng )大(dà )国(guó )之(zhī )虑(lǜ )。”王(wáng )曰(yuē ):“大(dà )福(fú )不(bú )再(zài ),祗(zhī )取(qǔ )辱(rǔ )耳(ěr )。”於(yú )是(shì )王(wáng )乘(chéng )舟(zhōu )将(jiāng )欲(yù )入(rù )鄢(yān )。右(yòu )尹(yǐn )度(dù )王(wáng )不(bú )用(yòng )其(qí )计(jì ),惧(jù )俱(jù )死(sǐ ),亦(yì )去(qù )王(wáng )亡(wáng )。

灵(líng )王(wáng )於(yú )是(shì )独(dú )傍(bàng )徨(huáng )山(shān )中(zhōng ),野(yě )人(rén )莫(mò )敢(gǎn )入(rù )王(wáng )。王(wáng )行(háng )遇(yù )其(qí )故(gù )鋗(juān )人(rén ),谓(wèi )曰(yuē ):“为(wéi )我(wǒ )求(qiú )食(shí ),我(wǒ )已(yǐ )不(bú )食(shí )三(sān )日(rì )矣(yǐ )。”鋗(juān )人(rén )曰(yuē ):“新(xīn )王(wáng )下(xià )法(fǎ ),有(yǒu )敢(gǎn )饟(xiǎng )王(wáng )从(cóng )王(wáng )者(zhě ),罪(zuì )及(jí )三(sān )族(zú ),且(qiě )又(yòu )无(wú )所(suǒ )得(dé )食(shí )。”王(wáng )因(yīn )枕(zhěn )其(qí )股(gǔ )而(ér )卧(wò )。鋗(juān )人(rén )又(yòu )以(yǐ )土(tǔ )自(zì )代(dài ),逃(táo )去(qù )。王(wáng )觉(jiào )而(ér )弗(fú )见(jiàn ),遂(suí )饥(jī )弗(fú )能(néng )起(qǐ )。芋(yù )尹(yǐn )申(shēn )无(wú )宇(yǔ )之(zhī )子(zǐ )申(shēn )亥(hài )曰(yuē ):“吾(wú )父(fù )再(zài )犯(fàn )王(wáng )命(mìng ),王(wáng )弗(fú )诛(zhū ),恩(ēn )孰(shú )大(dà )焉(yān )!”乃(nǎi )求(qiú )王(wáng ),遇(yù )王(wáng )饥(jī )於(yú )釐(lí )泽(zé ),奉(fèng )之(zhī )以(yǐ )归(guī )。夏(xià )五(wǔ )月(yuè )癸(guǐ )丑(chǒu ),王(wáng )死(sǐ )申(shēn )亥(hài )家(jiā ),申(shēn )亥(hài )以(yǐ )二(èr )女(nǚ )从(cóng )死(sǐ ),并(bìng )葬(zàng )之(zhī )。

是(shì )时(shí )楚(chǔ )国(guó )虽(suī )已(yǐ )立(lì )比(bǐ )为(wéi )王(wáng ),畏(wèi )灵(líng )王(wáng )复(fù )来(lái ),又(yòu )不(bú )闻(wén )灵(líng )王(wáng )死(sǐ ),故(gù )观(guān )从(cóng )谓(wèi )初(chū )王(wáng )比(bǐ )曰(yuē ):“不(bú )杀(shā )弃(qì )疾(jí ),虽(suī )得(dé )国(guó )犹(yóu )受(shòu )祸(huò )。”王(wáng )曰(yuē ):“余(yú )不(bú )忍(rěn )。”从(cóng )曰(yuē ):“人(rén )将(jiāng )忍(rěn )王(wáng )。”王(wáng )不(bú )听(tīng ),乃(nǎi )去(qù )。弃(qì )疾(jí )归(guī )。国(guó )人(rén )每(měi )夜(yè )惊(jīng ),曰(yuē ):“灵(líng )王(wáng )入(rù )矣(yǐ )!”乙(yǐ )卯(mǎo )夜(yè ),弃(qì )疾(jí )使(shǐ )船(chuán )人(rén )从(cóng )江(jiāng )上(shàng )走(zǒu )呼(hū )曰(yuē ):“灵(líng )王(wáng )至(zhì )矣(yǐ )!”国(guó )人(rén )愈(yù )惊(jīng )。又(yòu )使(shǐ )曼(màn )成(chéng )然(rán )告(gào )初(chū )王(wáng )比(bǐ )及(jí )令(lìng )尹(yǐn )子(zǐ )晳(xī )曰(yuē ):“王(wáng )至(zhì )矣(yǐ )!国(guó )人(rén )将(jiāng )杀(shā )君(jūn ),司(sī )马(mǎ )将(jiāng )至(zhì )矣(yǐ )!君(jūn )蚤(zǎo )自(zì )图(tú ),无(wú )取(qǔ )辱(rǔ )焉(yān )。众(zhòng )怒(nù )如(rú )水(shuǐ )火(huǒ ),不(bú )可(kě )救(jiù )也(yě )。”初(chū )王(wáng )及(jí )子(zǐ )晳(xī )遂(suí )自(zì )杀(shā )。丙(bǐng )辰(chén ),弃(qì )疾(jí )即(jí )位(wèi )为(wéi )王(wáng ),改(gǎi )名(míng )熊(xióng )居(jū ),是(shì )为(wéi )平(píng )王(wáng )。

平(píng )王(wáng )以(yǐ )诈(zhà )弑(shì )两(liǎng )王(wáng )而(ér )自(zì )立(lì ),恐(kǒng )国(guó )人(rén )及(jí )诸(zhū )侯(hóu )叛(pàn )之(zhī ),乃(nǎi )施(shī )惠(huì )百(bǎi )姓(xìng )。复(fù )陈(chén )蔡(cài )之(zhī )地(dì )而(ér )立(lì )其(qí )後(hòu )如(rú )故(gù ),归(guī )郑(zhèng )之(zhī )侵(qīn )地(dì )。存(cún )恤(xù )国(guó )中(zhōng ),修(xiū )政(zhèng )教(jiāo )。吴(wú )以(yǐ )楚(chǔ )乱(luàn )故(gù ),获(huò )五(wǔ )率(lǜ )以(yǐ )归(guī )。平(píng )王(wáng )谓(wèi )观(guān )从(cóng ):“恣(zì )尔(ěr )所(suǒ )欲(yù )。”欲(yù )为(wéi )卜(bo )尹(yǐn ),王(wáng )许(xǔ )之(zhī )。

初(chū ),共(gòng )王(wáng )有(yǒu )宠(chǒng )子(zǐ )五(wǔ )人(rén ),无(wú )適(shì )立(lì ),乃(nǎi )望(wàng )祭(jì )群(qún )神(shén ),请(qǐng )神(shén )决(jué )之(zhī ),使(shǐ )主(zhǔ )社(shè )稷(jì ),而(ér )阴(yīn )与(yǔ )巴(bā )姬(jī )埋(mái )璧(bì )於(yú )室(shì )内(nèi ),召(zhào )五(wǔ )公(gōng )子(zǐ )斋(zhāi )而(ér )入(rù )。康(kāng )王(wáng )跨(kuà )之(zhī ),灵(líng )王(wáng )肘(zhǒu )加(jiā )之(zhī ),子(zǐ )比(bǐ )、子(zǐ )晳(xī )皆(jiē )远(yuǎn )之(zhī )。平(píng )王(wáng )幼(yòu ),抱(bào )其(qí )上(shàng )而(ér )拜(bài ),压(yā )纽(niǔ )。故(gù )康(kāng )王(wáng )以(yǐ )长(zhǎng )立(lì ),至(zhì )其(qí )子(zǐ )失(shī )之(zhī );围(wéi )为(wéi )灵(líng )王(wáng ),及(jí )身(shēn )而(ér )弑(shì );子(zǐ )比(bǐ )为(wéi )王(wáng )十(shí )馀(yú )日(rì ),子(zǐ )晳(xī )不(bú )得(dé )立(lì ),又(yòu )俱(jù )诛(zhū )。四(sì )子(zǐ )皆(jiē )绝(jué )无(wú )後(hòu )。唯(wéi )独(dú )弃(qì )疾(jí )後(hòu )立(lì ),为(wéi )平(píng )王(wáng ),竟(jìng )续(xù )楚(chǔ )祀(sì ),如(rú )其(qí )神(shén )符(fú )。

初(chū ),子(zǐ )比(bǐ )自(zì )晋(jìn )归(guī ),韩(hán )宣(xuān )子(zǐ )问(wèn )叔(shū )向(xiàng )曰(yuē ):“子(zǐ )比(bǐ )其(qí )济(jì )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“不(bú )就(jiù )。”宣(xuān )子(zǐ )曰(yuē ):“同(tóng )恶(è )相(xiàng )求(qiú ),如(rú )市(shì )贾(jiǎ )焉(yān ),何(hé )为(wéi )不(bú )就(jiù )?”对(duì )曰(yuē ):“无(wú )与(yǔ )同(tóng )好(hǎo ),谁(shuí )与(yǔ )同(tóng )恶(è )?取(qǔ )国(guó )有(yǒu )五(wǔ )难(nán ):有(yǒu )宠(chǒng )无(wú )人(rén ),一(yī )也(yě );有(yǒu )人(rén )无(wú )主(zhǔ ),二(èr )也(yě );有(yǒu )主(zhǔ )无(wú )谋(móu ),三(sān )也(yě );有(yǒu )谋(móu )而(ér )无(wú )民(mín ),四(sì )也(yě );有(yǒu )民(mín )而(ér )无(wú )德(dé ),五(wǔ )也(yě )。”子(zǐ )比(bǐ )在(zài )晋(jìn )十(shí )三(sān )年(nián )矣(yǐ ),晋(jìn )、楚(chǔ )之(zhī )从(cóng )不(bú )闻(wén )通(tōng )者(zhě ),可(kě )谓(wèi )无(wú )人(rén )矣(yǐ );族(zú )尽(jìn )亲(qīn )叛(pàn ),可(kě )谓(wèi )无(wú )主(zhǔ )矣(yǐ );无(wú )衅(xìn )而(ér )动(dòng ),可(kě )谓(wèi )无(wú )谋(móu )矣(yǐ );为(wéi )羁(jī )终(zhōng )世(shì ),可(kě )谓(wèi )无(wú )民(mín )矣(yǐ );亡(wáng )无(wú )爱(ài )徵(zhēng ),可(kě )谓(wèi )无(wú )德(dé )矣(yǐ )。王(wáng )虐(nuè )而(ér )不(bú )忌(jì ),子(zǐ )比(bǐ )涉(shè )五(wǔ )难(nán )以(yǐ )弑(shì )君(jūn ),谁(shuí )能(néng )济(jì )之(zhī )!有(yǒu )楚(chǔ )国(guó )者(zhě ),其(qí )弃(qì )疾(jí )乎(hū )?君(jūn )陈(chén )、蔡(cài ),方(fāng )城(chéng )外(wài )属(shǔ )焉(yān )。苛(kē )慝(tè )不(bú )作(zuò ),盗(dào )贼(zéi )伏(fú )隐(yǐn ),私(sī )欲(yù )不(bú )违(wéi ),民(mín )无(wú )怨(yuàn )心(xīn )。先(xiān )神(shén )命(mìng )之(zhī ),国(guó )民(mín )信(xìn )之(zhī )。琇(xiù )姓(xìng )有(yǒu )乱(luàn ),必(bì )季(jì )实(shí )立(lì ),楚(chǔ )之(zhī )常(cháng )也(yě )。子(zǐ )比(bǐ )之(zhī )官(guān ),则(zé )右(yòu )尹(yǐn )也(yě );数(shù )其(qí )贵(guì )宠(chǒng ),则(zé )庶(shù )子(zǐ )也(yě );以(yǐ )神(shén )所(suǒ )命(mìng ),则(zé )又(yòu )远(yuǎn )之(zhī );民(mín )无(wú )怀(huái )焉(yān ),将(jiāng )何(hé )以(yǐ )立(lì )?”宣(xuān )子(zǐ )曰(yuē ):“齐(qí )桓(huán )、晋(jìn )文(wén )不(bú )亦(yì )是(shì )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“齐(qí )桓(huán ),卫(wèi )姬(jī )之(zhī )子(zǐ )也(yě ),有(yǒu )宠(chǒng )於(yú )釐(lí )公(gōng )。有(yǒu )鲍(bào )叔(shū )牙(yá )、宾(bīn )须(xū )无(wú )、隰(xí )朋(péng )以(yǐ )为(wéi )辅(fǔ ),有(yǒu )莒(jǔ )、卫(wèi )以(yǐ )为(wéi )外(wài )主(zhǔ ),有(yǒu )高(gāo )、国(guó )以(yǐ )为(wéi )内(nèi )主(zhǔ )。从(cóng )善(shàn )如(rú )流(liú ),施(shī )惠(huì )不(bú )倦(juàn )。有(yǒu )国(guó ),不(bú )亦(yì )宜(yí )乎(hū )?昔(xī )我(wǒ )文(wén )公(gōng ),狐(hú )季(jì )姬(jī )之(zhī )子(zǐ )也(yě ),有(yǒu )宠(chǒng )於(yú )献(xiàn )公(gōng )。好(hǎo )学(xué )不(bú )倦(juàn )。生(shēng )十(shí )七(qī )年(nián ),有(yǒu )士(shì )五(wǔ )人(rén ),有(yǒu )先(xiān )大(dà )夫(fū )子(zǐ )馀(yú )、子(zǐ )犯(fàn )以(yǐ )为(wéi )腹(fù )心(xīn ),有(yǒu )魏(wèi )焠(cuì )、贾(jiǎ )佗(tuó )以(yǐ )为(wéi )股(gǔ )肱(gōng ),有(yǒu )齐(qí )、宋(sòng )、秦(qín )、楚(chǔ )以(yǐ )为(wéi )外(wài )主(zhǔ ),有(yǒu )栾(luán )、郤(qiè )、狐(hú )、先(xiān )以(yǐ )为(wéi )内(nèi )主(zhǔ )。亡(wáng )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),守(shǒu )志(zhì )弥(mí )笃(dǔ )。惠(huì )、怀(huái )弃(qì )民(mín ),民(mín )从(cóng )而(ér )与(yǔ )之(zhī )。故(gù )文(wén )公(gōng )有(yǒu )国(guó ),不(bú )亦(yì )宜(yí )乎(hū )?子(zǐ )比(bǐ )无(wú )施(shī )於(yú )民(mín ),无(wú )援(yuán )於(yú )外(wài ),去(qù )晋(jìn ),晋(jìn )不(bú )送(sòng );归(guī )楚(chǔ ),楚(chǔ )不(bú )迎(yíng )。何(hé )以(yǐ )有(yǒu )国(guó )!”子(zǐ )比(bǐ )果(guǒ )不(bú )终(zhōng )焉(yān ),卒(zú )立(lì )者(zhě )弃(qì )疾(jí ),如(rú )叔(shū )向(xiàng )言(yán )也(yě )。

平(píng )王(wáng )二(èr )年(nián ),使(shǐ )费(fèi )无(wú )忌(jì )如(rú )秦(qín )为(wéi )太(tài )子(zǐ )建(jiàn )取(qǔ )妇(fù )。妇(fù )好(hǎo ),来(lái ),未(wèi )至(zhì ),无(wú )忌(jì )先(xiān )归(guī ),说(shuō )平(píng )王(wáng )曰(yuē ):“秦(qín )女(nǚ )好(hǎo ),可(kě )自(zì )娶(qǔ ),为(wéi )太(tài )子(zǐ )更(gèng )求(qiú )。”平(píng )王(wáng )听(tīng )之(zhī ),卒(zú )自(zì )娶(qǔ )秦(qín )女(nǚ ),生(shēng )熊(xióng )珍(zhēn )。更(gèng )为(wéi )太(tài )子(zǐ )娶(qǔ )。是(shì )时(shí )伍(wǔ )奢(shē )为(wéi )太(tài )子(zǐ )太(tài )傅(fù ),无(wú )忌(jì )为(wéi )少(shǎo )傅(fù )。无(wú )忌(jì )无(wú )宠(chǒng )於(yú )太(tài )子(zǐ ),常(cháng )谗(chán )恶(è )太(tài )子(zǐ )建(jiàn )。建(jiàn )时(shí )年(nián )十(shí )五(wǔ )矣(yǐ ),其(qí )母(mǔ )蔡(cài )女(nǚ )也(yě ),无(wú )宠(chǒng )於(yú )王(wáng ),王(wáng )稍(shāo )益(yì )疏(shū )外(wài )建(jiàn )也(yě )。

六(liù )年(nián ),使(shǐ )太(tài )子(zǐ )建(jiàn )居(jū )城(chéng )父(fù ),守(shǒu )边(biān )。无(wú )忌(jì )又(yòu )日(rì )夜(yè )谗(chán )太(tài )子(zǐ )建(jiàn )於(yú )王(wáng )曰(yuē ):“自(zì )无(wú )忌(jì )入(rù )秦(qín )女(nǚ ),太(tài )子(zǐ )怨(yuàn ),亦(yì )不(bú )能(néng )无(wú )望(wàng )於(yú )王(wáng ),王(wáng )少(shǎo )自(zì )备(bèi )焉(yān )。且(qiě )太(tài )子(zǐ )居(jū )城(chéng )父(fù ),擅(shàn )兵(bīng ),外(wài )交(jiāo )诸(zhū )侯(hóu ),且(qiě )欲(yù )入(rù )矣(yǐ )。”平(píng )王(wáng )召(zhào )其(qí )傅(fù )伍(wǔ )奢(shē )责(zé )之(zhī )。伍(wǔ )奢(shē )知(zhī )无(wú )忌(jì )谗(chán ),乃(nǎi )曰(yuē ):“王(wáng )柰(nài )何(hé )以(yǐ )小(xiǎo )臣(chén )疏(shū )骨(gǔ )肉(ròu )?”无(wú )忌(jì )曰(yuē ):;“今(jīn )不(bú )制(zhì ),後(hòu )悔(huǐ )也(yě )。”於(yú )是(shì )王(wáng )遂(suí )囚(qiú )伍(wǔ )奢(shē )。乃(nǎi )令(lìng )司(sī )马(mǎ )奋(fèn )扬(yáng )召(zhào )太(tài )子(zǐ )建(jiàn ),欲(yù )诛(zhū )之(zhī )。太(tài )子(zǐ )闻(wén )之(zhī ),亡(wáng )奔(bēn )宋(sòng )。

无(wú )忌(jì )曰(yuē ):“伍(wǔ )奢(shē )有(yǒu )二(èr )子(zǐ ),不(bú )杀(shā )者(zhě )为(wéi )楚(chǔ )国(guó )患(huàn )。盍(hé )以(yǐ )免(miǎn )其(qí )父(fù )召(zhào )之(zhī ),必(bì )至(zhì )。”於(yú )是(shì )王(wáng )使(shǐ )使(shǐ )谓(wèi )奢(shē ):“能(néng )致(zhì )二(èr )子(zǐ )则(zé )生(shēng ),不(bú )能(néng )将(jiāng )死(sǐ )。”奢(shē )曰(yuē ):“尚(shàng )至(zhì ),胥(xū )不(bú )至(zhì )。”王(wáng )曰(yuē ):“何(hé )也(yě )?”奢(shē )曰(yuē ):“尚(shàng )之(zhī )为(wéi )人(rén ),廉(lián ),死(sǐ )节(jiē ),慈(cí )孝(xiào )而(ér )仁(rén ),闻(wén )召(zhào )而(ér )免(miǎn )父(fù ),必(bì )至(zhì ),不(bú )顾(gù )其(qí )死(sǐ )。胥(xū )之(zhī )为(wéi )人(rén ),智(zhì )而(ér )好(hǎo )谋(móu ),勇(yǒng )而(ér )矜(jīn )功(gōng ),知(zhī )来(lái )必(bì )死(sǐ ),必(bì )不(bú )来(lái )。然(rán )为(wéi )楚(chǔ )国(guó )忧(yōu )者(zhě )必(bì )此(cǐ )子(zǐ )。”於(yú )是(shì )王(wáng )使(shǐ )人(rén )召(zhào )之(zhī ),曰(yuē ):“来(lái ),吾(wú )免(miǎn )尔(ěr )父(fù )。”伍(wǔ )尚(shàng )谓(wèi )伍(wǔ )胥(xū )曰(yuē ):“闻(wén )父(fù )免(miǎn )而(ér )莫(mò )奔(bēn ),不(bú )孝(xiào )也(yě );父(fù )戮(lù )莫(mò )报(bào ),无(wú )谋(móu )也(yě );度(dù )能(néng )任(rèn )事(shì ),知(zhī )也(yě )。子(zǐ )其(qí )行(háng )矣(yǐ ),我(wǒ )其(qí )归(guī )死(sǐ )。”伍(wǔ )尚(shàng )遂(suí )归(guī )。伍(wǔ )胥(xū )弯(wān )弓(gōng )属(shǔ )矢(shǐ ),出(chū )见(jiàn )使(shǐ )者(zhě ),曰(yuē ):“父(fù )有(yǒu )罪(zuì ),何(hé )以(yǐ )召(zhào )其(qí )子(zǐ )为(wéi )?”将(jiāng )射(shè ),使(shǐ )者(zhě )还(hái )走(zǒu ),遂(suí )出(chū )奔(bēn )吴(wú )。伍(wǔ )奢(shē )闻(wén )之(zhī ),曰(yuē ):“胥(xū )亡(wáng ),楚(chǔ )国(guó )危(wēi )哉(zāi )。”楚(chǔ )人(rén )遂(suí )杀(shā )伍(wǔ )奢(shē )及(jí )尚(shàng )。

十(shí )年(nián ),楚(chǔ )太(tài )子(zǐ )建(jiàn )母(mǔ )在(zài )居(jū )巢(cháo ),开(kāi )吴(wú )。吴(wú )使(shǐ )公(gōng )子(zǐ )光(guāng )伐(fá )楚(chǔ ),遂(suí )败(bài )陈(chén )、蔡(cài ),取(qǔ )太(tài )子(zǐ )建(jiàn )母(mǔ )而(ér )去(qù )。楚(chǔ )恐(kǒng ),城(chéng )郢(yǐng )。初(chū ),吴(wú )之(zhī )边(biān )邑(yì )卑(bēi )梁(liáng )与(yǔ )楚(chǔ )边(biān )邑(yì )锺(zhōng )离(lí )小(xiǎo )童(tóng )争(zhēng )桑(sāng ),两(liǎng )家(jiā )交(jiāo )怒(nù )相(xiàng )攻(gōng ),灭(miè )卑(bēi )梁(liáng )人(rén )。卑(bēi )梁(liáng )大(dà )夫(fū )怒(nù ),发(fā )邑(yì )兵(bīng )攻(gōng )锺(zhōng )离(lí )。楚(chǔ )王(wáng )闻(wén )之(zhī )怒(nù ),发(fā )国(guó )兵(bīng )灭(miè )卑(bēi )梁(liáng )。吴(wú )王(wáng )闻(wén )之(zhī )大(dà )怒(nù ),亦(yì )发(fā )兵(bīng ),使(shǐ )公(gōng )子(zǐ )光(guāng )因(yīn )建(jiàn )母(mǔ )家(jiā )攻(gōng )楚(chǔ ),遂(suí )灭(miè )锺(zhōng )离(lí )、居(jū )巢(cháo )。楚(chǔ )乃(nǎi )恐(kǒng )而(ér )城(chéng )郢(yǐng )。

十(shí )三(sān )年(nián ),平(píng )王(wáng )卒(zú )。将(jiāng )军(jūn )子(zǐ )常(cháng )曰(yuē ):“太(tài )子(zǐ )珍(zhēn )少(shǎo ),且(qiě )其(qí )母(mǔ )乃(nǎi )前(qián )太(tài )子(zǐ )建(jiàn )所(suǒ )当(dāng )娶(qǔ )也(yě )。”欲(yù )立(lì )令(lìng )尹(yǐn )子(zǐ )西(xī )。子(zǐ )西(xī ),平(píng )王(wáng )之(zhī )庶(shù )弟(dì )也(yě ),有(yǒu )义(yì )。子(zǐ )西(xī )曰(yuē ):“国(guó )有(yǒu )常(cháng )法(fǎ ),更(gèng )立(lì )则(zé )乱(luàn ),言(yán )之(zhī )则(zé )致(zhì )诛(zhū )。”乃(nǎi )立(lì )太(tài )子(zǐ )珍(zhēn ),是(shì )为(wéi )昭(zhāo )王(wáng )。

昭(zhāo )王(wáng )元(yuán )年(nián ),楚(chǔ )众(zhòng )不(bú )说(shuō )费(fèi )无(wú )忌(jì ),以(yǐ )其(qí )谗(chán )亡(wáng )太(tài )子(zǐ )建(jiàn ),杀(shā )伍(wǔ )奢(shē )子(zǐ )父(fù )与(yǔ )郤(qiè )宛(wǎn )。宛(wǎn )之(zhī )宗(zōng )姓(xìng )伯(bó )氏(shì )子(zǐ )嚭(pǐ )及(jí )子(zǐ )胥(xū )皆(jiē )奔(bēn )吴(wú ),吴(wú )兵(bīng )数(shù )侵(qīn )楚(chǔ ),楚(chǔ )人(rén )怨(yuàn )无(wú )忌(jì )甚(shèn )。楚(chǔ )令(lìng )尹(yǐn )子(zǐ )常(cháng )诛(zhū )无(wú )忌(jì )以(yǐ )说(shuō )众(zhòng ),众(zhòng )乃(nǎi )喜(xǐ )。

四(sì )年(nián ),吴(wú )三(sān )公(gōng )子(zǐ )奔(bēn )楚(chǔ ),楚(chǔ )封(fēng )之(zhī )以(yǐ )扞(gǎn )吴(wú )。五(wǔ )年(nián ),吴(wú )伐(fá )取(qǔ )楚(chǔ )之(zhī )六(liù )、潜(qián )。七(qī )年(nián ),楚(chǔ )使(shǐ )子(zǐ )常(cháng )伐(fá )吴(wú ),吴(wú )大(dà )败(bài )楚(chǔ )於(yú )豫(yù )章(zhāng )。

十(shí )年(nián )冬(dōng ),吴(wú )王(wáng )阖(hé )闾(lǘ )、伍(wǔ )子(zǐ )胥(xū )、伯(bó )嚭(pǐ )与(yǔ )唐(táng )、蔡(cài )俱(jù )伐(fá )楚(chǔ ),楚(chǔ )大(dà )败(bài ),吴(wú )兵(bīng )遂(suí )入(rù )郢(yǐng ),辱(rǔ )平(píng )王(wáng )之(zhī )墓(mù ),以(yǐ )伍(wǔ )子(zǐ )胥(xū )故(gù )也(yě )。吴(wú )兵(bīng )之(zhī )来(lái ),楚(chǔ )使(shǐ )子(zǐ )常(cháng )以(yǐ )兵(bīng )迎(yíng )之(zhī ),夹(jiá )汉(hàn )水(shuǐ )阵(zhèn )。吴(wú )伐(fá )败(bài )子(zǐ )常(cháng ),子(zǐ )常(cháng )亡(wáng )奔(bēn )郑(zhèng )。楚(chǔ )兵(bīng )走(zǒu ),吴(wú )乘(chéng )胜(shèng )逐(zhú )之(zhī ),五(wǔ )战(zhàn )及(jí )郢(yǐng )。己(jǐ )卯(mǎo ),昭(zhāo )王(wáng )出(chū )奔(bēn )。庚(gēng )辰(chén ),吴(wú )人(rén )入(rù )郢(yǐng )。

昭(zhāo )王(wáng )亡(wáng )也(yě )至(zhì )云(yún )梦(mèng )。云(yún )梦(mèng )不(bú )知(zhī )其(qí )王(wáng )也(yě ),射(shè )伤(shāng )王(wáng )。王(wáng )走(zǒu )郧(yún )。郧(yún )公(gōng )之(zhī )弟(dì )怀(huái )曰(yuē ):“平(píng )王(wáng )杀(shā )吾(wú )父(fù ),今(jīn )我(wǒ )杀(shā )其(qí )子(zǐ ),不(bú )亦(yì )可(kě )乎(hū )?”郧(yún )公(gōng )止(zhǐ )之(zhī ),然(rán )恐(kǒng )其(qí )弑(shì )昭(zhāo )王(wáng ),乃(nǎi )与(yǔ )王(wáng )出(chū )奔(bēn )随(suí )。吴(wú )王(wáng )闻(wén )昭(zhāo )王(wáng )往(wǎng ),即(jí )进(jìn )击(jī )随(suí ),谓(wèi )随(suí )人(rén )曰(yuē ):“周(zhōu )之(zhī )子(zǐ )孙(sūn )封(fēng )於(yú )江(jiāng )汉(hàn )之(zhī )间(jiān )者(zhě ),楚(chǔ )尽(jìn )灭(miè )之(zhī )。”欲(yù )杀(shā )昭(zhāo )王(wáng )。王(wáng )从(cóng )臣(chén )子(zǐ )綦(qí )乃(nǎi )深(shēn )匿(nì )王(wáng ),自(zì )以(yǐ )为(wéi )王(wáng ),谓(wèi )随(suí )人(rén )曰(yuē ):“以(yǐ )我(wǒ )予(yǔ )吴(wú )。”随(suí )人(rén )卜(bo )予(yǔ )吴(wú ),不(bú )吉(jí ),乃(nǎi )谢(xiè )吴(wú )王(wáng )曰(yuē ):“昭(zhāo )王(wáng )亡(wáng ),不(bú )在(zài )随(suí )。”吴(wú )请(qǐng )入(rù )自(zì )索(suǒ )之(zhī ),随(suí )不(bú )听(tīng ),吴(wú )亦(yì )罢(bà )去(qù )。

昭(zhāo )王(wáng )之(zhī )出(chū )郢(yǐng )也(yě ),使(shǐ )申(shēn )鲍(bào )胥(xū )请(qǐng )救(jiù )於(yú )秦(qín )。秦(qín )以(yǐ )车(chē )五(wǔ )百(bǎi )乘(chéng )救(jiù )楚(chǔ ),楚(chǔ )亦(yì )收(shōu )馀(yú )散(sàn )兵(bīng ),与(yǔ )秦(qín )击(jī )吴(wú )。十(shí )一(yī )年(nián )六(liù )月(yuè ),败(bài )吴(wú )於(yú )稷(jì )。会(huì )吴(wú )王(wáng )弟(dì )夫(fū )概(gài )见(jiàn )吴(wú )王(wáng )兵(bīng )伤(shāng )败(bài ),乃(nǎi )亡(wáng )归(guī ),自(zì )立(lì )为(wéi )王(wáng )。阖(hé )闾(lǘ )闻(wén )之(zhī ),引(yǐn )兵(bīng )去(qù )楚(chǔ ),归(guī )击(jī )夫(fū )概(gài )。夫(fū )概(gài )败(bài ),奔(bēn )楚(chǔ ),楚(chǔ )封(fēng )之(zhī )堂(táng )谿(jī ),号(hào )为(wéi )堂(táng )谿(jī )氏(shì )。

楚(chǔ )昭(zhāo )王(wáng )灭(miè )唐(táng )九(jiǔ )月(yuè ),归(guī )入(rù )郢(yǐng )。十(shí )二(èr )年(nián ),吴(wú )复(fù )伐(fá )楚(chǔ ),取(qǔ )番(fān )。楚(chǔ )恐(kǒng ),去(qù )郢(yǐng ),北(běi )徙(xǐ )都(dōu )鄀(ruò )。

十(shí )六(liù )年(nián ),孔(kǒng )子(zǐ )相(xiàng )鲁(lǔ )。二(èr )十(shí )年(nián ),楚(chǔ )灭(miè )顿(dùn ),灭(miè )胡(hú )。二(èr )十(shí )一(yī )年(nián ),吴(wú )王(wáng )阖(hé )闾(lǘ )伐(fá )越(yuè )。越(yuè )王(wáng )句(jù )践(jiàn )射(shè )伤(shāng )吴(wú )王(wáng ),遂(suí )死(sǐ )。吴(wú )由(yóu )此(cǐ )怨(yuàn )越(yuè )而(ér )不(bú )西(xī )伐(fá )楚(chǔ )。

二(èr )十(shí )七(qī )年(nián )春(chūn ),吴(wú )伐(fá )陈(chén ),楚(chǔ )昭(zhāo )王(wáng )救(jiù )之(zhī ),军(jūn )城(chéng )父(fù )。十(shí )月(yuè ),昭(zhāo )王(wáng )病(bìng )於(yú )军(jūn )中(zhōng ),有(yǒu )赤(chì )云(yún )如(rú )鸟(niǎo ),夹(jiá )日(rì )而(ér )蜚(fēi )。昭(zhāo )王(wáng )问(wèn )周(zhōu )太(tài )史(shǐ ),太(tài )史(shǐ )曰(yuē ):“是(shì )害(hài )於(yú )楚(chǔ )王(wáng ),然(rán )可(kě )移(yí )於(yú )将(jiāng )相(xiàng )。”将(jiāng )相(xiàng )闻(wén )是(shì )言(yán ),乃(nǎi )请(qǐng )自(zì )以(yǐ )身(shēn )祷(dǎo )於(yú )神(shén )。昭(zhāo )王(wáng )曰(yuē ):“将(jiāng )相(xiàng ),孤(gū )之(zhī )股(gǔ )肱(gōng )也(yě ),今(jīn )移(yí )祸(huò ),庸(yōng )去(qù )是(shì )身(shēn )乎(hū )!”弗(fú )听(tīng )。卜(bo )而(ér )河(hé )为(wéi )祟(suì ),大(dà )夫(fū )请(qǐng )祷(dǎo )河(hé )。昭(zhāo )王(wáng )曰(yuē ):“自(zì )吾(wú )先(xiān )王(wáng )受(shòu )封(fēng ),望(wàng )不(bú )过(guò )江(jiāng )、汉(hàn ),而(ér )河(hé )非(fēi )所(suǒ )获(huò )罪(zuì )也(yě )。”止(zhǐ )不(bú )许(xǔ )。孔(kǒng )子(zǐ )在(zài )陈(chén ),闻(wén )是(shì )言(yán ),曰(yuē ):“楚(chǔ )昭(zhāo )王(wáng )通(tōng )大(dà )道(dào )矣(yǐ )。其(qí )不(bú )失(shī )国(guó ),宜(yí )哉(zāi )!”

昭(zhāo )王(wáng )病(bìng )甚(shèn ),乃(nǎi )召(zhào )诸(zhū )公(gōng )子(zǐ )大(dà )夫(fū )曰(yuē ):“孤(gū )不(bú )佞(nìng ),再(zài )辱(rǔ )楚(chǔ )国(guó )之(zhī )师(shī ),今(jīn )乃(nǎi )得(dé )以(yǐ )天(tiān )寿(shòu )终(zhōng ),孤(gū )之(zhī )幸(xìng )也(yě )。”让(ràng )其(qí )弟(dì )公(gōng )子(zǐ )申(shēn )为(wéi )王(wáng ),不(bú )可(kě )。又(yòu )让(ràng )次(cì )弟(dì )公(gōng )子(zǐ )结(jié ),亦(yì )不(bú )可(kě )。乃(nǎi )又(yòu )让(ràng )次(cì )弟(dì )公(gōng )子(zǐ )闾(lǘ ),五(wǔ )让(ràng ),乃(nǎi )後(hòu )许(xǔ )为(wéi )王(wáng )。将(jiāng )战(zhàn ),庚(gēng )寅(yín ),昭(zhāo )王(wáng )卒(zú )於(yú )军(jūn )中(zhōng )。子(zǐ )闾(lǘ )曰(yuē ):“王(wáng )病(bìng )甚(shèn ),舍(shě )其(qí )子(zǐ )让(ràng )群(qún )臣(chén ),臣(chén )所(suǒ )以(yǐ )许(xǔ )王(wáng ),以(yǐ )广(guǎng )王(wáng )意(yì )也(yě )。今(jīn )君(jūn )王(wáng )卒(zú ),臣(chén )岂(qǐ )敢(gǎn )忘(wàng )君(jūn )王(wáng )之(zhī )意(yì )乎(hū )!”乃(nǎi )与(yǔ )子(zǐ )西(xī )、子(zǐ )綦(qí )谋(móu ),伏(fú )师(shī )闭(bì )涂(tú ),迎(yíng )越(yuè )女(nǚ )之(zhī )子(zǐ )章(zhāng )立(lì )之(zhī ),是(shì )为(wéi )惠(huì )王(wáng )。然(rán )後(hòu )罢(bà )兵(bīng )归(guī ),葬(zàng )昭(zhāo )王(wáng )。

惠(huì )王(wáng )二(èr )年(nián ),子(zǐ )西(xī )召(zhào )故(gù )平(píng )王(wáng )太(tài )子(zǐ )建(jiàn )之(zhī )子(zǐ )胜(shèng )於(yú )吴(wú ),以(yǐ )为(wéi )巢(cháo )大(dà )夫(fū ),号(hào )曰(yuē )白(bái )公(gōng )。白(bái )公(gōng )好(hǎo )兵(bīng )而(ér )下(xià )士(shì ),欲(yù )报(bào )仇(chóu )。六(liù )年(nián ),白(bái )公(gōng )请(qǐng )兵(bīng )令(lìng )尹(yǐn )子(zǐ )西(xī )伐(fá )郑(zhèng )。初(chū ),白(bái )公(gōng )父(fù )建(jiàn )亡(wáng )在(zài )郑(zhèng ),郑(zhèng )杀(shā )之(zhī ),白(bái )公(gōng )亡(wáng )走(zǒu )吴(wú ),子(zǐ )西(xī )复(fù )召(zhào )之(zhī ),故(gù )以(yǐ )此(cǐ )怨(yuàn )郑(zhèng ),欲(yù )伐(fá )之(zhī )。子(zǐ )西(xī )许(xǔ )而(ér )未(wèi )为(wéi )发(fā )兵(bīng )。八(bā )年(nián ),晋(jìn )伐(fá )郑(zhèng ),郑(zhèng )告(gào )急(jí )楚(chǔ ),楚(chǔ )使(shǐ )子(zǐ )西(xī )救(jiù )郑(zhèng ),受(shòu )赂(lù )而(ér )去(qù )。白(bái )公(gōng )胜(shèng )怒(nù ),乃(nǎi )遂(suí )与(yǔ )勇(yǒng )力(lì )死(sǐ )士(shì )石(shí )乞(qǐ )等(děng )袭(xí )杀(shā )令(lìng )尹(yǐn )子(zǐ )西(xī )、子(zǐ )綦(qí )於(yú )朝(cháo ),因(yīn )劫(jié )惠(huì )王(wáng ),置(zhì )之(zhī )高(gāo )府(fǔ ),欲(yù )弑(shì )之(zhī )。惠(huì )王(wáng )从(cóng )者(zhě )屈(qū )固(gù )负(fù )王(wáng )亡(wáng )走(zǒu )昭(zhāo )王(wáng )夫(fū )人(rén )宫(gōng )。白(bái )公(gōng )自(zì )立(lì )为(wéi )王(wáng )。月(yuè )馀(yú ),会(huì )叶(yè )公(gōng )来(lái )救(jiù )楚(chǔ ),楚(chǔ )惠(huì )王(wáng )之(zhī )徒(tú )与(yǔ )共(gòng )攻(gōng )白(bái )公(gōng ),杀(shā )之(zhī )。惠(huì )王(wáng )乃(nǎi )复(fù )位(wèi )。是(shì )岁(suì )也(yě ),灭(miè )陈(chén )而(ér )县(xiàn )之(zhī )。

十(shí )三(sān )年(nián ),吴(wú )王(wáng )夫(fū )差(chà )彊(jiāng ),陵(líng )齐(qí )、晋(jìn ),来(lái )伐(fá )楚(chǔ )。十(shí )六(liù )年(nián ),越(yuè )灭(miè )吴(wú )。四(sì )十(shí )二(èr )年(nián ),楚(chǔ )灭(miè )蔡(cài )。四(sì )十(shí )四(sì )年(nián ),楚(chǔ )灭(miè )杞(qǐ )。与(yǔ )秦(qín )平(píng )。是(shì )时(shí )越(yuè )已(yǐ )灭(miè )吴(wú )而(ér )不(bú )能(néng )正(zhèng )江(jiāng )、淮(huái )北(běi );楚(chǔ )东(dōng )侵(qīn ),广(guǎng )地(dì )至(zhì )泗(sì )上(shàng )。

五(wǔ )十(shí )七(qī )年(nián ),惠(huì )王(wáng )卒(zú ),子(zǐ )简(jiǎn )王(wáng )中(zhōng )立(lì )。

简(jiǎn )王(wáng )元(yuán )年(nián ),北(běi )伐(fá )灭(miè )莒(jǔ )。八(bā )年(nián ),魏(wèi )文(wén )侯(hóu )、韩(hán )武(wǔ )子(zǐ )、赵(zhào )桓(huán )子(zǐ )始(shǐ )列(liè )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu )。

二(èr )十(shí )四(sì )年(nián ),简(jiǎn )王(wáng )卒(zú ),子(zǐ )声(shēng )王(wáng )当(dāng )立(lì )。声(shēng )王(wáng )六(liù )年(nián ),,盗(dào )杀(shā )声(shēng )王(wáng ),子(zǐ )悼(dào )王(wáng )熊(xióng )疑(yí )立(lì )。悼(dào )王(wáng )二(èr )年(nián ),三(sān )晋(jìn )来(lái )伐(fá )楚(chǔ ),至(zhì )乘(chéng )丘(qiū )而(ér )还(hái )。四(sì )年(nián ),楚(chǔ )伐(fá )周(zhōu )。郑(zhèng )杀(shā )子(zǐ )阳(yáng )。九(jiǔ )年(nián ),伐(fá )韩(hán ),取(qǔ )负(fù )黍(shǔ )。十(shí )一(yī )年(nián ),三(sān )晋(jìn )伐(fá )楚(chǔ ),败(bài )我(wǒ )大(dà )梁(liáng )、榆(yú )关(guān )。楚(chǔ )厚(hòu )赂(lù )秦(qín ),与(yǔ )之(zhī )平(píng )。二(èr )十(shí )一(yī )年(nián ),悼(dào )王(wáng )卒(zú ),子(zǐ )肃(sù )王(wáng )臧(zāng )立(lì )。

肃(sù )王(wáng )四(sì )年(nián ),蜀(shǔ )伐(fá )楚(chǔ ),取(qǔ )兹(zī )方(fāng )。於(yú )是(shì )楚(chǔ )为(wéi )扞(gǎn )关(guān )以(yǐ )距(jù )之(zhī )。十(shí )年(nián ),魏(wèi )取(qǔ )我(wǒ )鲁(lǔ )阳(yáng )。十(shí )一(yī )年(nián ),肃(sù )王(wáng )卒(zú ),无(wú )子(zǐ ),立(lì )其(qí )弟(dì )熊(xióng )良(liáng )夫(fū ),是(shì )为(wéi )宣(xuān )王(wáng )。

宣(xuān )王(wáng )六(liù )年(nián ),周(zhōu )天(tiān )子(zǐ )贺(hè )秦(qín )献(xiàn )公(gōng )。秦(qín )始(shǐ )复(fù )彊(jiāng ),而(ér )三(sān )晋(jìn )益(yì )大(dà ),魏(wèi )惠(huì )王(wáng )、齐(qí )威(wēi )王(wáng )尤(yóu )彊(jiāng )。三(sān )十(shí )年(nián ),秦(qín )封(fēng )卫(wèi )鞅(yāng )於(yú )商(shāng ),南(nán )侵(qīn )楚(chǔ )。是(shì )年(nián ),宣(xuān )王(wáng )卒(zú ),子(zǐ )威(wēi )王(wáng )熊(xióng )商(shāng )立(lì )。

威(wēi )王(wáng )六(liù )年(nián ),周(zhōu )显(xiǎn )王(wáng )致(zhì )文(wén )武(wǔ )胙(zuò )於(yú )秦(qín )惠(huì )王(wáng )。

七(qī )年(nián ),齐(qí )孟(mèng )尝(cháng )君(jūn )父(fù )田(tián )婴(yīng )欺(qī )楚(chǔ ),楚(chǔ )威(wēi )王(wáng )伐(fá )齐(qí ),败(bài )之(zhī )於(yú )徐(xú )州(zhōu ),而(ér )令(lìng )齐(qí )必(bì )逐(zhú )田(tián )婴(yīng )。田(tián )婴(yīng )恐(kǒng ),张(zhāng )丑(chǒu )伪(wěi )谓(wèi )楚(chǔ )王(wáng )曰(yuē ):“王(wáng )所(suǒ )以(yǐ )战(zhàn )胜(shèng )於(yú )徐(xú )州(zhōu )者(zhě ),田(tián )盼(pàn )子(zǐ )不(bú )用(yòng )也(yě )。盼(pàn )子(zǐ )者(zhě ),有(yǒu )功(gōng )於(yú )国(guó ),而(ér )百(bǎi )姓(xìng )为(wéi )之(zhī )用(yòng )。婴(yīng )子(zǐ )弗(fú )善(shàn )而(ér )用(yòng )申(shēn )纪(jì )。申(shēn )纪(jì )者(zhě ),大(dà )臣(chén )不(bú )附(fù ),百(bǎi )姓(xìng )不(bú )为(wéi )用(yòng ),故(gù )王(wáng )胜(shèng )之(zhī )也(yě )。今(jīn )王(wáng )逐(zhú )婴(yīng )子(zǐ ),婴(yīng )子(zǐ )逐(zhú ),盼(pàn )子(zǐ )必(bì )用(yòng )矣(yǐ )。复(fù )搏(bó )其(qí )士(shì )卒(zú )以(yǐ )与(yǔ )王(wáng )遇(yù ),必(bì )不(bú )便(biàn )於(yú )王(wáng )矣(yǐ )。”楚(chǔ )王(wáng )因(yīn )弗(fú )逐(zhú )也(yě )。

十(shí )一(yī )年(nián ),威(wēi )王(wáng )卒(zú ),子(zǐ )怀(huái )王(wáng )熊(xióng )槐(huái )立(lì )。魏(wèi )闻(wén )楚(chǔ )丧(sàng ),伐(fá )楚(chǔ ),取(qǔ )我(wǒ )陉(xíng )山(shān )。

怀(huái )王(wáng )元(yuán )年(nián ),张(zhāng )仪(yí )始(shǐ )相(xiàng )秦(qín )惠(huì )王(wáng )。四(sì )年(nián ),秦(qín )惠(huì )王(wáng )初(chū )称(chēng )王(wáng )。

六(liù )年(nián ),楚(chǔ )使(shǐ )柱(zhù )国(guó )昭(zhāo )阳(yáng )将(jiāng )兵(bīng )而(ér )攻(gōng )魏(wèi ),破(pò )之(zhī )於(yú )襄(xiāng )陵(líng ),得(dé )八(bā )邑(yì )。又(yòu )移(yí )兵(bīng )而(ér )攻(gōng )齐(qí ),齐(qí )王(wáng )患(huàn )之(zhī )。陈(chén )轸(zhěn )適(shì )为(wéi )秦(qín )使(shǐ )齐(qí ),齐(qí )王(wáng )曰(yuē ):“为(wéi )之(zhī )柰(nài )何(hé )?”陈(chén )轸(zhěn )曰(yuē ):“王(wáng )勿(wù )忧(yōu ),请(qǐng )令(lìng )罢(bà )之(zhī )。”即(jí )往(wǎng )见(jiàn )昭(zhāo )阳(yáng )军(jūn )中(zhōng ),曰(yuē ):“原(yuán )闻(wén )楚(chǔ )国(guó )之(zhī )法(fǎ ),破(pò )军(jūn )杀(shā )将(jiāng )者(zhě )何(hé )以(yǐ )贵(guì )之(zhī )?”昭(zhāo )阳(yáng )曰(yuē ):“其(qí )官(guān )为(wéi )上(shàng )柱(zhù )国(guó ),封(fēng )上(shàng )爵(jué )执(zhí )珪(guī )。”陈(chén )轸(zhěn )曰(yuē ):“其(qí )有(yǒu )贵(guì )於(yú )此(cǐ )者(zhě )乎(hū )?”昭(zhāo )阳(yáng )曰(yuē ):“令(lìng )尹(yǐn )。”陈(chén )轸(zhěn )曰(yuē ):“今(jīn )君(jūn )已(yǐ )为(wéi )令(lìng )尹(yǐn )矣(yǐ ),此(cǐ )国(guó )冠(guàn )之(zhī )上(shàng )。臣(chén )请(qǐng )得(dé )譬(pì )之(zhī )。人(rén )有(yǒu )遗(yí )其(qí )舍(shě )人(rén )一(yī )卮(zhī )酒(jiǔ )者(zhě ),舍(shě )人(rén )相(xiàng )谓(wèi )曰(yuē ):‘数(shù )人(rén )饮(yǐn )此(cǐ ),不(bú )足(zú )以(yǐ )遍(biàn ),请(qǐng )遂(suí )画(huà )地(dì )为(wéi )蛇(shé ),蛇(shé )先(xiān )成(chéng )者(zhě )独(dú )饮(yǐn )之(zhī )。’一(yī )人(rén )曰(yuē ):‘吾(wú )蛇(shé )先(xiān )成(chéng )。’举(jǔ )酒(jiǔ )而(ér )起(qǐ ),曰(yuē ):‘吾(wú )能(néng )为(wéi )之(zhī )足(zú )。’及(jí )其(qí )为(wéi )之(zhī )足(zú ),而(ér )後(hòu )成(chéng )人(rén )夺(duó )之(zhī )酒(jiǔ )而(ér )饮(yǐn )之(zhī ),曰(yuē ):‘蛇(shé )固(gù )无(wú )足(zú ),今(jīn )为(wéi )之(zhī )足(zú ),是(shì )非(fēi )蛇(shé )也(yě )。’今(jīn )君(jūn )相(xiàng )楚(chǔ )而(ér )攻(gōng )魏(wèi ),破(pò )军(jūn )杀(shā )将(jiāng ),功(gōng )莫(mò )大(dà )焉(yān ),冠(guàn )之(zhī )上(shàng )不(bú )可(kě )以(yǐ )加(jiā )矣(yǐ )。今(jīn )又(yòu )移(yí )兵(bīng )而(ér )攻(gōng )齐(qí ),攻(gōng )齐(qí )胜(shèng )之(zhī ),官(guān )爵(jué )不(bú )加(jiā )於(yú )此(cǐ );攻(gōng )之(zhī )不(bú )胜(shèng ),身(shēn )死(sǐ )爵(jué )夺(duó ),有(yǒu )毁(huǐ )於(yú )楚(chǔ ):此(cǐ )为(wéi )蛇(shé )为(wéi )足(zú )之(zhī )说(shuō )也(yě )。不(bú )若(ruò )引(yǐn )兵(bīng )而(ér )去(qù )以(yǐ )德(dé )齐(qí ),此(cǐ )持(chí )满(mǎn )之(zhī )术(shù )也(yě )。”昭(zhāo )阳(yáng )曰(yuē ):“善(shàn )。”引(yǐn )兵(bīng )而(ér )去(qù )。

燕(yàn )、韩(hán )君(jūn )初(chū )称(chēng )王(wáng )。秦(qín )使(shǐ )张(zhāng )仪(yí )与(yǔ )楚(chǔ )、齐(qí )、魏(wèi )相(xiàng )会(huì ),盟(méng )齧(niè )桑(sāng )。

十(shí )一(yī )年(nián ),苏(sū )秦(qín )约(yuē )从(cóng )山(shān )东(dōng )六(liù )国(guó )共(gòng )攻(gōng )秦(qín ),楚(chǔ )怀(huái )王(wáng )为(wéi )从(cóng )长(zhǎng )。至(zhì )函(hán )谷(gǔ )关(guān ),秦(qín )出(chū )兵(bīng )击(jī )六(liù )国(guó ),六(liù )国(guó )兵(bīng )皆(jiē )引(yǐn )而(ér )归(guī ),齐(qí )独(dú )後(hòu )。十(shí )二(èr )年(nián ),齐(qí )湣(mǐn )王(wáng )伐(fá )败(bài )赵(zhào )、魏(wèi )军(jūn ),秦(qín )亦(yì )伐(fá )败(bài )韩(hán ),与(yǔ )齐(qí )争(zhēng )长(zhǎng )。

十(shí )六(liù )年(nián ),秦(qín )欲(yù )伐(fá )齐(qí ),而(ér )楚(chǔ )与(yǔ )齐(qí )从(cóng )亲(qīn ),秦(qín )惠(huì )王(wáng )患(huàn )之(zhī ),乃(nǎi )宣(xuān )言(yán )张(zhāng )仪(yí )免(miǎn )相(xiàng ),使(shǐ )张(zhāng )仪(yí )南(nán )见(jiàn )楚(chǔ )王(wáng ),谓(wèi )楚(chǔ )王(wáng )曰(yuē ):“敝(bì )邑(yì )之(zhī )王(wáng )所(suǒ )甚(shèn )说(shuō )者(zhě )无(wú )先(xiān )大(dà )王(wáng ),虽(suī )仪(yí )之(zhī )所(suǒ )甚(shèn )原(yuán )为(wéi )门(mén )阑(lán )之(zhī )厮(sī )者(zhě )亦(yì )无(wú )先(xiān )大(dà )王(wáng )。敝(bì )邑(yì )之(zhī )王(wáng )所(suǒ )甚(shèn )憎(zēng )者(zhě )无(wú )先(xiān )齐(qí )王(wáng ),虽(suī )仪(yí )之(zhī )所(suǒ )甚(shèn )憎(zēng )者(zhě )亦(yì )无(wú )先(xiān )齐(qí )王(wáng )。而(ér )大(dà )王(wáng )和(hé )之(zhī ),是(shì )以(yǐ )敝(bì )邑(yì )之(zhī )王(wáng )不(bú )得(dé )事(shì )王(wáng ),而(ér )令(lìng )仪(yí )亦(yì )不(bú )得(dé )为(wéi )门(mén )阑(lán )之(zhī )厮(sī )也(yě )。王(wáng )为(wéi )仪(yí )闭(bì )关(guān )而(ér )绝(jué )齐(qí ),今(jīn )使(shǐ )使(shǐ )者(zhě )从(cóng )仪(yí )西(xī )取(qǔ )故(gù )秦(qín )所(suǒ )分(fèn )楚(chǔ )商(shāng )於(yú )之(zhī )地(dì )方(fāng )六(liù )百(bǎi )里(lǐ ),如(rú )是(shì )则(zé )齐(qí )弱(ruò )矣(yǐ )。是(shì )北(běi )弱(ruò )齐(qí ),西(xī )德(dé )於(yú )秦(qín ),私(sī )商(shāng )於(yú )以(yǐ )为(wéi )富(fù ),此(cǐ )一(yī )计(jì )而(ér )三(sān )利(lì )俱(jù )至(zhì )也(yě )。”怀(huái )王(wáng )大(dà )悦(yuè ),乃(nǎi )置(zhì )相(xiàng )玺(xǐ )於(yú )张(zhāng )仪(yí ),日(rì )与(yǔ )置(zhì )酒(jiǔ ),宣(xuān )言(yán )“吾(wú )复(fù )得(dé )吾(wú )商(shāng )於(yú )之(zhī )地(dì )”。群(qún )臣(chén )皆(jiē )贺(hè ),而(ér )陈(chén )轸(zhěn )独(dú )吊(diào )。怀(huái )王(wáng )曰(yuē ):“何(hé )故(gù )?”陈(chén )轸(zhěn )对(duì )曰(yuē ):“秦(qín )之(zhī )所(suǒ )为(wéi )重(zhòng )王(wáng )者(zhě ),以(yǐ )王(wáng )之(zhī )有(yǒu )齐(qí )也(yě )。今(jīn )地(dì )未(wèi )可(kě )得(dé )而(ér )齐(qí )交(jiāo )先(xiān )绝(jué ),是(shì )楚(chǔ )孤(gū )也(yě )。夫(fū )秦(qín )又(yòu )何(hé )重(zhòng )孤(gū )国(guó )哉(zāi ),必(bì )轻(qīng )楚(chǔ )矣(yǐ )。且(qiě )先(xiān )出(chū )地(dì )而(ér )後(hòu )绝(jué )齐(qí ),则(zé )秦(qín )计(jì )不(bú )为(wéi )。先(xiān )绝(jué )齐(qí )而(ér )後(hòu )责(zé )地(dì ),则(zé )必(bì )见(jiàn )欺(qī )於(yú )张(zhāng )仪(yí )。见(jiàn )欺(qī )於(yú )张(zhāng )仪(yí ),则(zé )王(wáng )必(bì )怨(yuàn )之(zhī )。怨(yuàn )之(zhī ),是(shì )西(xī )起(qǐ )秦(qín )患(huàn ),北(běi )绝(jué )齐(qí )交(jiāo )。西(xī )起(qǐ )秦(qín )患(huàn ),北(běi )绝(jué )齐(qí )交(jiāo ),则(zé )两(liǎng )国(guó )之(zhī )兵(bīng )必(bì )至(zhì )。臣(chén )故(gù )吊(diào )。”楚(chǔ )王(wáng )弗(fú )听(tīng ),因(yīn )使(shǐ )一(yī )将(jiāng )军(jūn )西(xī )受(shòu )封(fēng )地(dì )。

张(zhāng )仪(yí )至(zhì )秦(qín ),详(xiáng )醉(zuì )坠(zhuì )车(chē ),称(chēng )病(bìng )不(bú )出(chū )三(sān )月(yuè ),地(dì )不(bú )可(kě )得(dé )。楚(chǔ )王(wáng )曰(yuē ):“仪(yí )以(yǐ )吾(wú )绝(jué )齐(qí )为(wéi )尚(shàng )薄(báo )邪(xié )?”乃(nǎi )使(shǐ )勇(yǒng )士(shì )宋(sòng )遗(yí )北(běi )辱(rǔ )齐(qí )王(wáng )。齐(qí )王(wáng )大(dà )怒(nù ),折(shé )楚(chǔ )符(fú )而(ér )合(hé )於(yú )秦(qín )。秦(qín )齐(qí )交(jiāo )合(hé ),张(zhāng )仪(yí )乃(nǎi )起(qǐ )朝(cháo ),谓(wèi )楚(chǔ )将(jiāng )军(jūn )曰(yuē ):“子(zǐ )何(hé )不(bú )受(shòu )地(dì )?从(cóng )某(mǒu )至(zhì )某(mǒu ),广(guǎng )袤(mào )六(liù )里(lǐ )。”楚(chǔ )将(jiāng )军(jūn )曰(yuē ):“臣(chén )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )见(jiàn )命(mìng )者(zhě )六(liù )百(bǎi )里(lǐ ),不(bú )闻(wén )六(liù )里(lǐ )。”即(jí )以(yǐ )归(guī )报(bào )怀(huái )王(wáng )。怀(huái )王(wáng )大(dà )怒(nù ),兴(xìng )师(shī )将(jiāng )伐(fá )秦(qín )。陈(chén )轸(zhěn )又(yòu )曰(yuē ):“伐(fá )秦(qín )非(fēi )计(jì )也(yě )。不(bú )如(rú )因(yīn )赂(lù )之(zhī )一(yī )名(míng )都(dōu ),与(yǔ )之(zhī )伐(fá )齐(qí ),是(shì )我(wǒ )亡(wáng )於(yú )秦(qín ),取(qǔ )偿(cháng )於(yú )齐(qí )也(yě ),吾(wú )国(guó )尚(shàng )可(kě )全(quán )。今(jīn )王(wáng )已(yǐ )绝(jué )於(yú )齐(qí )而(ér )责(zé )欺(qī )於(yú )秦(qín ),是(shì )吾(wú )合(hé )秦(qín )齐(qí )之(zhī )交(jiāo )而(ér )来(lái )天(tiān )下(xià )之(zhī )兵(bīng )也(yě ),国(guó )必(bì )大(dà )伤(shāng )矣(yǐ )。”楚(chǔ )王(wáng )不(bú )听(tīng ),遂(suí )绝(jué )和(hé )於(yú )秦(qín ),发(fā )兵(bīng )西(xī )攻(gōng )秦(qín )。秦(qín )亦(yì )发(fā )兵(bīng )击(jī )之(zhī )。

十(shí )七(qī )年(nián )春(chūn ),与(yǔ )秦(qín )战(zhàn )丹(dān )阳(yáng ),秦(qín )大(dà )败(bài )我(wǒ )军(jūn ),斩(zhǎn )甲(jiǎ )士(shì )八(bā )万(wàn ),虏(lǔ )我(wǒ )大(dà )将(jiāng )军(jūn )屈(qū )匄(gài )、裨(bì )将(jiāng )军(jūn )逢(féng )侯(hóu )丑(chǒu )等(děng )七(qī )十(shí )馀(yú )人(rén ),遂(suí )取(qǔ )汉(hàn )中(zhōng )之(zhī )郡(jùn )。楚(chǔ )怀(huái )王(wáng )大(dà )怒(nù ),乃(nǎi )悉(xī )国(guó )兵(bīng )复(fù )袭(xí )秦(qín ),战(zhàn )於(yú )蓝(lán )田(tián ),大(dà )败(bài )楚(chǔ )军(jūn )。韩(hán )、魏(wèi )闻(wén )楚(chǔ )之(zhī )困(kùn ),乃(nǎi )南(nán )袭(xí )楚(chǔ ),至(zhì )於(yú )邓(dèng )。楚(chǔ )闻(wén ),乃(nǎi )引(yǐn )兵(bīng )归(guī )。

十(shí )八(bā )年(nián ),秦(qín )使(shǐ )使(shǐ )约(yuē )复(fù )与(yǔ )楚(chǔ )亲(qīn ),分(fèn )汉(hàn )中(zhōng )之(zhī )半(bàn )以(yǐ )和(hé )楚(chǔ )。楚(chǔ )王(wáng )曰(yuē ):“原(yuán )得(dé )张(zhāng )仪(yí ),不(bú )原(yuán )得(dé )地(dì )。”张(zhāng )仪(yí )闻(wén )之(zhī ),请(qǐng )之(zhī )楚(chǔ )。秦(qín )王(wáng )曰(yuē ):“楚(chǔ )且(qiě )甘(gān )心(xīn )於(yú )子(zǐ ),柰(nài )何(hé )?”张(zhāng )仪(yí )曰(yuē ):“臣(chén )善(shàn )其(qí )左(zuǒ )右(yòu )靳(jìn )尚(shàng ),靳(jìn )尚(shàng )又(yòu )能(néng )得(dé )事(shì )於(yú )楚(chǔ )王(wáng )幸(xìng )姬(jī )郑(zhèng )袖(xiù ),袖(xiù )所(suǒ )言(yán )无(wú )不(bú )从(cóng )者(zhě )。且(qiě )仪(yí )以(yǐ )前(qián )使(shǐ )负(fù )楚(chǔ )以(yǐ )商(shāng )於(yú )之(zhī )约(yuē ),今(jīn )秦(qín )楚(chǔ )大(dà )战(zhàn ),有(yǒu )恶(è ),臣(chén )非(fēi )面(miàn )自(zì )谢(xiè )楚(chǔ )不(bú )解(jiě )。且(qiě )大(dà )王(wáng )在(zài ),楚(chǔ )不(bú )宜(yí )敢(gǎn )取(qǔ )仪(yí )。诚(chéng )杀(shā )仪(yí )以(yǐ )便(biàn )国(guó ),臣(chén )之(zhī )原(yuán )也(yě )。”仪(yí )遂(suí )使(shǐ )楚(chǔ )。

至(zhì ),怀(huái )王(wáng )不(bú )见(jiàn ),因(yīn )而(ér )囚(qiú )张(zhāng )仪(yí ),欲(yù )杀(shā )之(zhī )。仪(yí )私(sī )於(yú )靳(jìn )尚(shàng ),靳(jìn )尚(shàng )为(wéi )请(qǐng )怀(huái )王(wáng )曰(yuē ):“拘(jū )张(zhāng )仪(yí ),秦(qín )王(wáng )必(bì )怒(nù )。天(tiān )下(xià )见(jiàn )楚(chǔ )无(wú )秦(qín ),必(bì )轻(qīng )王(wáng )矣(yǐ )。”又(yòu )谓(wèi )夫(fū )人(rén )郑(zhèng )袖(xiù )曰(yuē ):“秦(qín )王(wáng )甚(shèn )爱(ài )张(zhāng )仪(yí ),而(ér )王(wáng )欲(yù )杀(shā )之(zhī ),今(jīn )将(jiāng )以(yǐ )上(shàng )庸(yōng )之(zhī )地(dì )六(liù )县(xiàn )赂(lù )楚(chǔ ),以(yǐ )美(měi )人(rén )聘(pìn )楚(chǔ )王(wáng ),以(yǐ )宫(gōng )中(zhōng )善(shàn )歌(gē )者(zhě )为(wéi )之(zhī )媵(yìng )。楚(chǔ )王(wáng )重(zhòng )地(dì ),秦(qín )女(nǚ )必(bì )贵(guì ),而(ér )夫(fū )人(rén )必(bì )斥(chì )矣(yǐ )。夫(fū )人(rén )不(bú )若(ruò )言(yán )而(ér )出(chū )之(zhī )。”郑(zhèng )袖(xiù )卒(zú )言(yán )张(zhāng )仪(yí )於(yú )王(wáng )而(ér )出(chū )之(zhī )。仪(yí )出(chū ),怀(huái )王(wáng )因(yīn )善(shàn )遇(yù )仪(yí ),仪(yí )因(yīn )说(shuō )楚(chǔ )王(wáng )以(yǐ )叛(pàn )从(cóng )约(yuē )而(ér )与(yǔ )秦(qín )合(hé )亲(qīn ),约(yuē )婚(hūn )姻(yīn )。张(zhāng )仪(yí )已(yǐ )去(qù ),屈(qū )原(yuán )使(shǐ )从(cóng )齐(qí )来(lái ),谏(jiàn )王(wáng )曰(yuē ):“何(hé )不(bú )诛(zhū )张(zhāng )仪(yí )?”怀(huái )王(wáng )悔(huǐ ),使(shǐ )人(rén )追(zhuī )仪(yí ),弗(fú )及(jí )。是(shì )岁(suì ),秦(qín )惠(huì )王(wáng )卒(zú )。

二(èr )十(shí )年(nián ),齐(qí )湣(mǐn )王(wáng )欲(yù )为(wéi )从(cóng )长(zhǎng ),恶(è )楚(chǔ )之(zhī )与(yǔ )秦(qín )合(hé ),乃(nǎi )使(shǐ )使(shǐ )遗(yí )楚(chǔ )王(wáng )书(shū )曰(yuē ):“寡(guǎ )人(rén )患(huàn )楚(chǔ )之(zhī )不(bú )察(chá )於(yú )尊(zūn )名(míng )也(yě )。今(jīn )秦(qín )惠(huì )王(wáng )死(sǐ ),武(wǔ )王(wáng )立(lì ),张(zhāng )仪(yí )走(zǒu )魏(wèi ),樗(chū )里(lǐ )疾(jí )、公(gōng )孙(sūn )衍(yǎn )用(yòng ),而(ér )楚(chǔ )事(shì )秦(qín )。夫(fū )樗(chū )里(lǐ )疾(jí )善(shàn )乎(hū )韩(hán ),而(ér )公(gōng )孙(sūn )衍(yǎn )善(shàn )乎(hū )魏(wèi );楚(chǔ )必(bì )事(shì )秦(qín ),韩(hán )、魏(wèi )恐(kǒng ),必(bì )因(yīn )二(èr )人(rén )求(qiú )合(hé )於(yú )秦(qín ),则(zé )燕(yàn )、赵(zhào )亦(yì )宜(yí )事(shì )秦(qín )。四(sì )国(guó )争(zhēng )事(shì )秦(qín ),则(zé )楚(chǔ )为(wéi )郡(jùn )县(xiàn )矣(yǐ )。王(wáng )何(hé )不(bú )与(yǔ )寡(guǎ )人(rén )并(bìng )力(lì )收(shōu )韩(hán )、魏(wèi )、燕(yàn )、赵(zhào ),与(yǔ )为(wéi )从(cóng )而(ér )尊(zūn )周(zhōu )室(shì ),以(yǐ )案(àn )兵(bīng )息(xī )民(mín ),令(lìng )於(yú )天(tiān )下(xià )?莫(mò )敢(gǎn )不(bú )乐(lè )听(tīng ),则(zé )王(wáng )名(míng )成(chéng )矣(yǐ )。王(wáng )率(lǜ )诸(zhū )侯(hóu )并(bìng )伐(fá ),破(pò )秦(qín )必(bì )矣(yǐ )。王(wáng )取(qǔ )武(wǔ )关(guān )、蜀(shǔ )、汉(hàn )之(zhī )地(dì ),私(sī )吴(wú )、越(yuè )之(zhī )富(fù )而(ér )擅(shàn )江(jiāng )海(hǎi )之(zhī )利(lì ),韩(hán )、魏(wèi )割(gē )上(shàng )党(dǎng ),西(xī )薄(báo )函(hán )谷(gǔ ),则(zé )楚(chǔ )之(zhī )彊(jiāng )百(bǎi )万(wàn )也(yě )。且(qiě )王(wáng )欺(qī )於(yú )张(zhāng )仪(yí ),亡(wáng )地(dì )汉(hàn )中(zhōng ),兵(bīng )锉(cuò )蓝(lán )田(tián ),天(tiān )下(xià )莫(mò )不(bú )代(dài )王(wáng )怀(huái )怒(nù )。今(jīn )乃(nǎi )欲(yù )先(xiān )事(shì )秦(qín )!原(yuán )大(dà )王(wáng )孰(shú )计(jì )之(zhī )。”

楚(chǔ )王(wáng )业(yè )已(yǐ )欲(yù )和(hé )於(yú )秦(qín ),见(jiàn )齐(qí )王(wáng )书(shū ),犹(yóu )豫(yù )不(bú )决(jué ),下(xià )其(qí )议(yì )群(qún )臣(chén )。群(qún )臣(chén )或(huò )言(yán )和(hé )秦(qín ),或(huò )曰(yuē )听(tīng )齐(qí )。昭(zhāo )雎(jū )曰(yuē ):“王(wáng )虽(suī )东(dōng )取(qǔ )地(dì )於(yú )越(yuè ),不(bú )足(zú )以(yǐ )刷(shuā )耻(chǐ );必(bì )且(qiě )取(qǔ )地(dì )於(yú )秦(qín ),而(ér )後(hòu )足(zú )以(yǐ )刷(shuā )耻(chǐ )於(yú )诸(zhū )侯(hóu )。王(wáng )不(bú )如(rú )深(shēn )善(shàn )齐(qí )、韩(hán )以(yǐ )重(zhòng )樗(chū )里(lǐ )疾(jí ),如(rú )是(shì )则(zé )王(wáng )得(dé )韩(hán )、齐(qí )之(zhī )重(zhòng )以(yǐ )求(qiú )地(dì )矣(yǐ )。秦(qín )破(pò )韩(hán )宜(yí )阳(yáng ),而(ér )韩(hán )犹(yóu )复(fù )事(shì )秦(qín )者(zhě ),以(yǐ )先(xiān )王(wáng )墓(mù )在(zài )平(píng )阳(yáng ),而(ér )秦(qín )之(zhī )武(wǔ )遂(suí )去(qù )之(zhī )七(qī )十(shí )里(lǐ ),以(yǐ )故(gù )尤(yóu )畏(wèi )秦(qín )。不(bú )然(rán ),秦(qín )攻(gōng )三(sān )川(chuān ),赵(zhào )攻(gōng )上(shàng )党(dǎng ),楚(chǔ )攻(gōng )河(hé )外(wài ),韩(hán )必(bì )亡(wáng )。楚(chǔ )之(zhī )救(jiù )韩(hán ),不(bú )能(néng )使(shǐ )韩(hán )不(bú )亡(wáng ),然(rán )存(cún )韩(hán )者(zhě )楚(chǔ )也(yě )。韩(hán )已(yǐ )得(dé )武(wǔ )遂(suí )於(yú )秦(qín ),以(yǐ )河(hé )山(shān )为(wéi )塞(sāi ),所(suǒ )报(bào )德(dé )莫(mò )如(rú )楚(chǔ )厚(hòu ),臣(chén )以(yǐ )为(wéi )其(qí )事(shì )王(wáng )必(bì )疾(jí )。齐(qí )之(zhī )所(suǒ )信(xìn )於(yú )韩(hán )者(zhě ),以(yǐ )韩(hán )公(gōng )子(zǐ )眛(mèi )为(wéi )齐(qí )相(xiàng )也(yě )。韩(hán )已(yǐ )得(dé )武(wǔ )遂(suí )於(yú )秦(qín ),王(wáng )甚(shèn )善(shàn )之(zhī ),使(shǐ )之(zhī )以(yǐ )齐(qí )、韩(hán )重(zhòng )樗(chū )里(lǐ )疾(jí ),疾(jí )得(dé )齐(qí )、韩(hán )之(zhī )重(zhòng ),其(qí )主(zhǔ )弗(fú )敢(gǎn )弃(qì )疾(jí )也(yě )。今(jīn )又(yòu )益(yì )之(zhī )以(yǐ )楚(chǔ )之(zhī )重(zhòng ),樗(chū )里(lǐ )子(zǐ )必(bì )言(yán )秦(qín ),复(fù )与(yǔ )楚(chǔ )之(zhī )侵(qīn )地(dì )矣(yǐ )。”於(yú )是(shì )怀(huái )王(wáng )许(xǔ )之(zhī ),竟(jìng )不(bú )合(hé )秦(qín ),而(ér )合(hé )齐(qí )以(yǐ )善(shàn )韩(hán )。

二(èr )十(shí )四(sì )年(nián ),倍(bèi )齐(qí )而(ér )合(hé )秦(qín )。秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )初(chū )立(lì ),乃(nǎi )厚(hòu )赂(lù )於(yú )楚(chǔ )。楚(chǔ )往(wǎng )迎(yíng )妇(fù )。二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián ),怀(huái )王(wáng )入(rù )与(yǔ )秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )盟(méng ),约(yuē )於(yú )黄(huáng )棘(jí )。秦(qín )复(fù )与(yǔ )楚(chǔ )上(shàng )庸(yōng )。二(èr )十(shí )六(liù )年(nián ),齐(qí )、韩(hán )、魏(wèi )为(wéi )楚(chǔ )负(fù )其(qí )从(cóng )亲(qīn )而(ér )合(hé )於(yú )秦(qín ),三(sān )国(guó )共(gòng )伐(fá )楚(chǔ )。楚(chǔ )使(shǐ )太(tài )子(zǐ )入(rù )质(zhì )於(yú )秦(qín )而(ér )请(qǐng )救(jiù )。秦(qín )乃(nǎi )遣(qiǎn )客(kè )卿(qīng )通(tōng )将(jiāng )兵(bīng )救(jiù )楚(chǔ ),三(sān )国(guó )引(yǐn )兵(bīng )去(qù )。

二(èr )十(shí )七(qī )年(nián ),秦(qín )大(dà )夫(fū )有(yǒu )私(sī )与(yǔ )楚(chǔ )太(tài )子(zǐ )斗(dòu ),楚(chǔ )太(tài )子(zǐ )杀(shā )之(zhī )而(ér )亡(wáng )归(guī )。二(èr )十(shí )八(bā )年(nián ),秦(qín )乃(nǎi )与(yǔ )齐(qí )、韩(hán )、魏(wèi )共(gòng )攻(gōng )楚(chǔ ),杀(shā )楚(chǔ )将(jiāng )唐(táng )眛(mèi ),取(qǔ )我(wǒ )重(zhòng )丘(qiū )而(ér )去(qù )。二(èr )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),秦(qín )复(fù )攻(gōng )楚(chǔ ),大(dà )破(pò )楚(chǔ ),楚(chǔ )军(jūn )死(sǐ )者(zhě )二(èr )万(wàn ),杀(shā )我(wǒ )将(jiāng )军(jūn )景(jǐng )缺(quē )。怀(huái )王(wáng )恐(kǒng ),乃(nǎi )使(shǐ )太(tài )子(zǐ )为(wéi )质(zhì )於(yú )齐(qí )以(yǐ )求(qiú )平(píng )。三(sān )十(shí )年(nián ),秦(qín )复(fù )伐(fá )楚(chǔ ),取(qǔ )八(bā )城(chéng )。秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )遗(yí )楚(chǔ )王(wáng )书(shū )曰(yuē ):“始(shǐ )寡(guǎ )人(rén )与(yǔ )王(wáng )约(yuē )为(wéi )弟(dì )兄(xiōng ),盟(méng )于(yú )黄(huáng )棘(jí ),太(tài )子(zǐ )为(wéi )质(zhì ),至(zhì )驩(huān )也(yě )。太(tài )子(zǐ )陵(líng )杀(shā )寡(guǎ )人(rén )之(zhī )重(zhòng )臣(chén ),不(bú )谢(xiè )而(ér )亡(wáng )去(qù ),寡(guǎ )人(rén )诚(chéng )不(bú )胜(shèng )怒(nù ),使(shǐ )兵(bīng )侵(qīn )君(jūn )王(wáng )之(zhī )边(biān )。今(jīn )闻(wén )君(jūn )王(wáng )乃(nǎi )令(lìng )太(tài )子(zǐ )质(zhì )於(yú )齐(qí )以(yǐ )求(qiú )平(píng )。寡(guǎ )人(rén )与(yǔ )楚(chǔ )接(jiē )境(jìng )壤(rǎng )界(jiè ),故(gù )为(wéi )婚(hūn )姻(yīn ),所(suǒ )从(cóng )相(xiàng )亲(qīn )久(jiǔ )矣(yǐ )。而(ér )今(jīn )秦(qín )楚(chǔ )不(bú )驩(huān ),则(zé )无(wú )以(yǐ )令(lìng )诸(zhū )侯(hóu )。寡(guǎ )人(rén )原(yuán )与(yǔ )君(jūn )王(wáng )会(huì )武(wǔ )关(guān ),面(miàn )相(xiàng )约(yuē ),结(jié )盟(méng )而(ér )去(qù ),寡(guǎ )人(rén )之(zhī )原(yuán )也(yě )。敢(gǎn )以(yǐ )闻(wén )下(xià )执(zhí )事(shì )。”楚(chǔ )怀(huái )王(wáng )见(jiàn )秦(qín )王(wáng )书(shū ),患(huàn )之(zhī )。欲(yù )往(wǎng ),恐(kǒng )见(jiàn )欺(qī );无(wú )往(wǎng ),恐(kǒng )秦(qín )怒(nù )。昭(zhāo )雎(jū )曰(yuē ):“王(wáng )毋(wú )行(háng ),而(ér )发(fā )兵(bīng )自(zì )守(shǒu )耳(ěr )。秦(qín )虎(hǔ )狼(láng ),不(bú )可(kě )信(xìn ),有(yǒu )并(bìng )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )心(xīn )。”怀(huái )王(wáng )子(zǐ )子(zǐ )兰(lán )劝(quàn )王(wáng )行(háng ),曰(yuē ):“柰(nài )何(hé )绝(jué )秦(qín )之(zhī )驩(huān )心(xīn )!”於(yú )是(shì )往(wǎng )会(huì )秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )。昭(zhāo )王(wáng )诈(zhà )令(lìng )一(yī )将(jiāng )军(jūn )伏(fú )兵(bīng )武(wǔ )关(guān ),号(hào )为(wéi )秦(qín )王(wáng )。楚(chǔ )王(wáng )至(zhì ),则(zé )闭(bì )武(wǔ )关(guān ),遂(suí )与(yǔ )西(xī )至(zhì )咸(xián )阳(yáng ),朝(cháo )章(zhāng )台(tái ),如(rú )蕃(fān )臣(chén ),不(bú )与(yǔ )亢(kàng )礼(lǐ )。楚(chǔ )怀(huái )王(wáng )大(dà )怒(nù ),悔(huǐ )不(bú )用(yòng )昭(zhāo )子(zǐ )言(yán )。秦(qín )因(yīn )留(liú )楚(chǔ )王(wáng ),要(yào )以(yǐ )割(gē )巫(wū )、黔(qián )中(zhōng )之(zhī )郡(jùn )。楚(chǔ )王(wáng )欲(yù )盟(méng ),秦(qín )欲(yù )先(xiān )得(dé )地(dì )。楚(chǔ )王(wáng )怒(nù )曰(yuē ):“秦(qín )诈(zhà )我(wǒ )而(ér )又(yòu )彊(jiāng )要(yào )我(wǒ )以(yǐ )地(dì )!”不(bú )复(fù )许(xǔ )秦(qín )。秦(qín )因(yīn )留(liú )之(zhī )。

楚(chǔ )大(dà )臣(chén )患(huàn )之(zhī ),乃(nǎi )相(xiàng )与(yǔ )谋(móu )曰(yuē ):“吾(wú )王(wáng )在(zài )秦(qín )不(bú )得(dé )还(hái ),要(yào )以(yǐ )割(gē )地(dì ),而(ér )太(tài )子(zǐ )为(wéi )质(zhì )於(yú )齐(qí ),齐(qí )、秦(qín )合(hé )谋(móu ),则(zé )楚(chǔ )无(wú )国(guó )矣(yǐ )。”乃(nǎi )欲(yù )立(lì )怀(huái )王(wáng )子(zǐ )在(zài )国(guó )者(zhě )。昭(zhāo )雎(jū )曰(yuē ):“王(wáng )与(yǔ )太(tài )子(zǐ )俱(jù )困(kùn )於(yú )诸(zhū )侯(hóu ),而(ér )今(jīn )又(yòu )倍(bèi )王(wáng )命(mìng )而(ér )立(lì )其(qí )庶(shù )子(zǐ ),不(bú )宜(yí )。”乃(nǎi )诈(zhà )赴(fù )於(yú )齐(qí ),齐(qí )湣(mǐn )王(wáng )谓(wèi )其(qí )相(xiàng )曰(yuē ):“不(bú )若(ruò )留(liú )太(tài )子(zǐ )以(yǐ )求(qiú )楚(chǔ )之(zhī )淮(huái )北(běi )。”相(xiàng )曰(yuē ):“不(bú )可(kě ),郢(yǐng )中(zhōng )立(lì )王(wáng ),是(shì )吾(wú )抱(bào )空(kōng )质(zhì )而(ér )行(háng )不(bú )义(yì )於(yú )天(tiān )下(xià )也(yě )。”或(huò )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。郢(yǐng )中(zhōng )立(lì )王(wáng ),因(yīn )与(yǔ )其(qí )新(xīn )王(wáng )市(shì )曰(yuē )‘予(yǔ )我(wǒ )下(xià )东(dōng )国(guó ),吾(wú )为(wéi )王(wáng )杀(shā )太(tài )子(zǐ ),不(bú )然(rán ),将(jiāng )与(yǔ )三(sān )国(guó )共(gòng )立(lì )之(zhī )’,然(rán )则(zé )东(dōng )国(guó )必(bì )可(kě )得(dé )矣(yǐ )。”齐(qí )王(wáng )卒(zú )用(yòng )其(qí )相(xiàng )计(jì )而(ér )归(guī )楚(chǔ )太(tài )子(zǐ )。太(tài )子(zǐ )横(héng )至(zhì ),立(lì )为(wéi )王(wáng ),是(shì )为(wéi )顷(qǐng )襄(xiāng )王(wáng )。乃(nǎi )告(gào )于(yú )秦(qín )曰(yuē ):“赖(lài )社(shè )稷(jì )神(shén )灵(líng ),国(guó )有(yǒu )王(wáng )矣(yǐ )。”

顷(qǐng )襄(xiāng )王(wáng )横(héng )元(yuán )年(nián ),秦(qín )要(yào )怀(huái )王(wáng )不(bú )可(kě )得(dé )地(dì ),楚(chǔ )立(lì )王(wáng )以(yǐ )应(yīng )秦(qín ),秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )怒(nù ),发(fā )兵(bīng )出(chū )武(wǔ )关(guān )攻(gōng )楚(chǔ ),大(dà )败(bài )楚(chǔ )军(jūn ),斩(zhǎn )首(shǒu )五(wǔ )万(wàn ),取(qǔ )析(xī )十(shí )五(wǔ )城(chéng )而(ér )去(qù )。二(èr )年(nián ),楚(chǔ )怀(huái )王(wáng )亡(wáng )逃(táo )归(guī ),秦(qín )觉(jiào )之(zhī ),遮(zhē )楚(chǔ )道(dào ),怀(huái )王(wáng )恐(kǒng ),乃(nǎi )从(cóng )间(jiān )道(dào )走(zǒu )赵(zhào )以(yǐ )求(qiú )归(guī )。赵(zhào )主(zhǔ )父(fù )在(zài )代(dài ),其(qí )子(zǐ )惠(huì )王(wáng )初(chū )立(lì ),行(háng )王(wáng )事(shì ),恐(kǒng ),不(bú )敢(gǎn )入(rù )楚(chǔ )王(wáng )。楚(chǔ )王(wáng )欲(yù )走(zǒu )魏(wèi ),秦(qín )追(zhuī )至(zhì ),遂(suí )与(yǔ )秦(qín )使(shǐ )复(fù )之(zhī )秦(qín )。怀(huái )王(wáng )遂(suí )发(fā )病(bìng )。顷(qǐng )襄(xiāng )王(wáng )三(sān )年(nián ),怀(huái )王(wáng )卒(zú )于(yú )秦(qín ),秦(qín )归(guī )其(qí )丧(sàng )于(yú )楚(chǔ )。楚(chǔ )人(rén )皆(jiē )怜(lián )之(zhī ),如(rú )悲(bēi )亲(qīn )戚(qī )。诸(zhū )侯(hóu )由(yóu )是(shì )不(bú )直(zhí )秦(qín )。秦(qín )楚(chǔ )绝(jué )。

六(liù )年(nián ),秦(qín )使(shǐ )白(bái )起(qǐ )伐(fá )韩(hán )於(yú )伊(yī )阙(què ),大(dà )胜(shèng ),斩(zhǎn )首(shǒu )二(èr )十(shí )四(sì )万(wàn )。秦(qín )乃(nǎi )遗(yí )楚(chǔ )王(wáng )书(shū )曰(yuē ):“楚(chǔ )倍(bèi )秦(qín ),秦(qín )且(qiě )率(lǜ )诸(zhū )侯(hóu )伐(fá )楚(chǔ ),争(zhēng )一(yī )旦(dàn )之(zhī )命(mìng )。原(yuán )王(wáng )之(zhī )饬(chì )士(shì )卒(zú ),得(dé )一(yī )乐(lè )战(zhàn )。”楚(chǔ )顷(qǐng )襄(xiāng )王(wáng )患(huàn )之(zhī ),乃(nǎi )谋(móu )复(fù )与(yǔ )秦(qín )平(píng )。七(qī )年(nián ),楚(chǔ )迎(yíng )妇(fù )於(yú )秦(qín ),秦(qín )楚(chǔ )复(fù )平(píng )。

十(shí )一(yī )年(nián ),齐(qí )秦(qín )各(gè )自(zì )称(chēng )为(wéi )帝(dì );月(yuè )馀(yú ),复(fù )归(guī )帝(dì )为(wéi )王(wáng )。

十(shí )四(sì )年(nián ),楚(chǔ )顷(qǐng )襄(xiāng )王(wáng )与(yǔ )秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )好(hǎo )会(huì )于(yú )宛(wǎn ),结(jié )和(hé )亲(qīn )。十(shí )五(wǔ )年(nián ),楚(chǔ )王(wáng )与(yǔ )秦(qín )、三(sān )晋(jìn )、燕(yàn )共(gòng )伐(fá )齐(qí ),取(qǔ )淮(huái )北(běi )。十(shí )六(liù )年(nián ),与(yǔ )秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )好(hǎo )会(huì )於(yú )鄢(yān )。其(qí )秋(qiū ),复(fù )与(yǔ )秦(qín )王(wáng )会(huì )穰(ráng )。

十(shí )八(bā )年(nián ),楚(chǔ )人(rén )有(yǒu )好(hǎo )以(yǐ )弱(ruò )弓(gōng )微(wēi )缴(jiǎo )加(jiā )归(guī )雁(yàn )之(zhī )上(shàng )者(zhě ),顷(qǐng )襄(xiāng )王(wáng )闻(wén ),召(zhào )而(ér )问(wèn )之(zhī )。对(duì )曰(yuē ):“小(xiǎo )臣(chén )之(zhī )好(hǎo )射(shè )鶀(qí )雁(yàn ),罗(luó )鸗(lóng ),小(xiǎo )矢(shǐ )之(zhī )发(fā )也(yě ),何(hé )足(zú )为(wéi )大(dà )王(wáng )道(dào )也(yě )。且(qiě )称(chēng )楚(chǔ )之(zhī )大(dà ),因(yīn )大(dà )王(wáng )之(zhī )贤(xián ),所(suǒ )弋(yì )非(fēi )直(zhí )此(cǐ )也(yě )。昔(xī )者(zhě )三(sān )王(wáng )以(yǐ )弋(yì )道(dào )德(dé ),五(wǔ )霸(bà )以(yǐ )弋(yì )战(zhàn )国(guó )。故(gù )秦(qín )、魏(wèi )、燕(yàn )、赵(zhào )者(zhě ),鶀(qí )雁(yàn )也(yě );齐(qí )、鲁(lǔ )、韩(hán )、卫(wèi )者(zhě ),青(qīng )首(shǒu )也(yě );驺(zōu )、费(fèi )、郯(tán )、邳(pī )者(zhě ),罗(luó )鸗(lóng )也(yě )。外(wài )其(qí )馀(yú )则(zé )不(bú )足(zú )射(shè )者(zhě )。见(jiàn )鸟(niǎo )六(liù )双(shuāng ),以(yǐ )王(wáng )何(hé )取(qǔ )?王(wáng )何(hé )不(bú )以(yǐ )圣(shèng )人(rén )为(wéi )弓(gōng ),以(yǐ )勇(yǒng )士(shì )为(wéi )缴(jiǎo ),时(shí )张(zhāng )而(ér )射(shè )之(zhī )?此(cǐ )六(liù )双(shuāng )者(zhě ),可(kě )得(dé )而(ér )囊(náng )载(zǎi )也(yě )。其(qí )乐(lè )非(fēi )特(tè )朝(cháo )昔(xī )之(zhī )乐(lè )也(yě ),其(qí )获(huò )非(fēi )特(tè )凫(fú )雁(yàn )之(zhī )实(shí )也(yě )。王(wáng )朝(cháo )张(zhāng )弓(gōng )而(ér )射(shè )魏(wèi )之(zhī )大(dà )梁(liáng )之(zhī )南(nán ),加(jiā )其(qí )右(yòu )臂(bì )而(ér )径(jìng )属(shǔ )之(zhī )於(yú )韩(hán ),则(zé )中(zhōng )国(guó )之(zhī )路(lù )绝(jué )而(ér )上(shàng )蔡(cài )之(zhī )郡(jùn )坏(huài )矣(yǐ )。还(hái )射(shè )圉(yǔ )之(zhī )东(dōng ),解(jiě )魏(wèi )左(zuǒ )肘(zhǒu )而(ér )外(wài )击(jī )定(dìng )陶(táo ),则(zé )魏(wèi )之(zhī )东(dōng )外(wài )弃(qì )而(ér )大(dà )宋(sòng )、方(fāng )与(yǔ )二(èr )郡(jùn )者(zhě )举(jǔ )矣(yǐ )。且(qiě )魏(wèi )断(duàn )二(èr )臂(bì ),颠(diān )越(yuè )矣(yǐ );膺(yīng )击(jī )郯(tán )国(guó ),大(dà )梁(liáng )可(kě )得(dé )而(ér )有(yǒu )也(yě )。王(wáng )綪(qiàn )缴(jiǎo )兰(lán )台(tái ),饮(yǐn )马(mǎ )西(xī )河(hé ),定(dìng )魏(wèi )大(dà )梁(liáng ),此(cǐ )一(yī )发(fā )之(zhī )乐(lè )也(yě )。若(ruò )王(wáng )之(zhī )於(yú )弋(yì )诚(chéng )好(hǎo )而(ér )不(bú )厌(yàn ),则(zé )出(chū )宝(bǎo )弓(gōng ),碆(bō )新(xīn )缴(jiǎo ),射(shè )噣(zhòu )鸟(niǎo )於(yú )东(dōng )海(hǎi ),还(hái )盖(gài )长(zhǎng )城(chéng )以(yǐ )为(wéi )防(fáng ),朝(cháo )射(shè )东(dōng )莒(jǔ ),夕(xī )发(fā )浿(pèi )丘(qiū ),夜(yè )加(jiā )即(jí )墨(mò ),顾(gù )据(jù )午(wǔ )道(dào ),则(zé )长(zhǎng )城(chéng )之(zhī )东(dōng )收(shōu )而(ér )太(tài )山(shān )之(zhī )北(běi )举(jǔ )矣(yǐ )。西(xī )结(jié )境(jìng )於(yú )赵(zhào )而(ér )北(běi )达(dá )於(yú )燕(yàn ),三(sān )国(guó )布(bù )嬛(qióng ),则(zé )从(cóng )不(bú )待(dài )约(yuē )而(ér )可(kě )成(chéng )也(yě )。北(běi )游(yóu )目(mù )於(yú )燕(yàn )之(zhī )辽(liáo )东(dōng )而(ér )南(nán )登(dēng )望(wàng )於(yú )越(yuè )之(zhī )会(huì )稽(jī ),此(cǐ )再(zài )发(fā )之(zhī )乐(lè )也(yě )。若(ruò )夫(fū )泗(sì )上(shàng )十(shí )二(èr )诸(zhū )侯(hóu ),左(zuǒ )萦(yíng )而(ér )右(yòu )拂(fú )之(zhī ),可(kě )一(yī )旦(dàn )而(ér )尽(jìn )也(yě )。今(jīn )秦(qín )破(pò )韩(hán )以(yǐ )为(wéi )长(zhǎng )忧(yōu ),得(dé )列(liè )城(chéng )而(ér )不(bú )敢(gǎn )守(shǒu )也(yě );伐(fá )魏(wèi )而(ér )无(wú )功(gōng ),击(jī )赵(zhào )而(ér )顾(gù )病(bìng ),则(zé )秦(qín )魏(wèi )之(zhī )勇(yǒng )力(lì )屈(qū )矣(yǐ ),楚(chǔ )之(zhī )故(gù )地(dì )汉(hàn )中(zhōng )、析(xī )、郦(lì )可(kě )得(dé )而(ér )复(fù )有(yǒu )也(yě )。王(wáng )出(chū )宝(bǎo )弓(gōng ),碆(bō )新(xīn )缴(jiǎo ),涉(shè )鄳(méng )塞(sāi ),而(ér )待(dài )秦(qín )之(zhī )倦(juàn )也(yě ),山(shān )东(dōng )、河(hé )内(nèi )可(kě )得(dé )而(ér )一(yī )也(yě )。劳(láo )民(mín )休(xiū )众(zhòng ),南(nán )面(miàn )称(chēng )王(wáng )矣(yǐ )。故(gù )曰(yuē )秦(qín )为(wéi )大(dà )鸟(niǎo ),负(fù )海(hǎi )内(nèi )而(ér )处(chù ),东(dōng )面(miàn )而(ér )立(lì ),左(zuǒ )臂(bì )据(jù )赵(zhào )之(zhī )西(xī )南(nán ),右(yòu )臂(bì )傅(fù )楚(chǔ )鄢(yān )郢(yǐng ),膺(yīng )击(jī )韩(hán )魏(wèi ),垂(chuí )头(tóu )中(zhōng )国(guó ),处(chù )既(jì )形(xíng )便(biàn ),势(shì )有(yǒu )地(dì )利(lì ),奋(fèn )翼(yì )鼓(gǔ )嬛(qióng ),方(fāng )三(sān )千(qiān )里(lǐ ),则(zé )秦(qín )未(wèi )可(kě )得(dé )独(dú )招(zhāo )而(ér )夜(yè )射(shè )也(yě )。”欲(yù )以(yǐ )激(jī )怒(nù )襄(xiāng )王(wáng ),故(gù )对(duì )以(yǐ )此(cǐ )言(yán )。襄(xiāng )王(wáng )因(yīn )召(zhào )与(yǔ )语(yǔ ),遂(suí )言(yán )曰(yuē ):“夫(fū )先(xiān )王(wáng )为(wéi )秦(qín )所(suǒ )欺(qī )而(ér )客(kè )死(sǐ )於(yú )外(wài ),怨(yuàn )莫(mò )大(dà )焉(yān )。今(jīn )以(yǐ )匹(pǐ )夫(fū )有(yǒu )怨(yuàn ),尚(shàng )有(yǒu )报(bào )万(wàn )乘(chéng ),白(bái )公(gōng )、子(zǐ )胥(xū )是(shì )也(yě )。今(jīn )楚(chǔ )之(zhī )地(dì )方(fāng )五(wǔ )千(qiān )里(lǐ ),带(dài )甲(jiǎ )百(bǎi )万(wàn ),犹(yóu )足(zú )以(yǐ )踊(yǒng )跃(yuè )中(zhōng )野(yě )也(yě ),而(ér )坐(zuò )受(shòu )困(kùn ),臣(chén )窃(qiè )为(wéi )大(dà )王(wáng )弗(fú )取(qǔ )也(yě )。”於(yú )是(shì )顷(qǐng )襄(xiāng )王(wáng )遣(qiǎn )使(shǐ )於(yú )诸(zhū )侯(hóu ),复(fù )为(wéi )从(cóng ),欲(yù )以(yǐ )伐(fá )秦(qín )。秦(qín )闻(wén )之(zhī ),发(fā )兵(bīng )来(lái )伐(fá )楚(chǔ )。

楚(chǔ )欲(yù )与(yǔ )齐(qí )韩(hán )连(lián )和(hé )伐(fá )秦(qín ),因(yīn )欲(yù )图(tú )周(zhōu )。周(zhōu )王(wáng )赧(nǎn )使(shǐ )武(wǔ )公(gōng )谓(wèi )楚(chǔ )相(xiàng )昭(zhāo )子(zǐ )曰(yuē ):“三(sān )国(guó )以(yǐ )兵(bīng )割(gē )周(zhōu )郊(jiāo )地(dì )以(yǐ )便(biàn )输(shū ),而(ér )南(nán )器(qì )以(yǐ )尊(zūn )楚(chǔ ),臣(chén )以(yǐ )为(wéi )不(bú )然(rán )。夫(fū )弑(shì )共(gòng )主(zhǔ ),臣(chén )世(shì )君(jūn ),大(dà )国(guó )不(bú )亲(qīn );以(yǐ )众(zhòng )胁(xié )寡(guǎ ),小(xiǎo )国(guó )不(bú )附(fù )。大(dà )国(guó )不(bú )亲(qīn ),小(xiǎo )国(guó )不(bú )附(fù ),不(bú )可(kě )以(yǐ )致(zhì )名(míng )实(shí )。名(míng )实(shí )不(bú )得(dé ),不(bú )足(zú )以(yǐ )伤(shāng )民(mín )。夫(fū )有(yǒu )图(tú )周(zhōu )之(zhī )声(shēng ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )号(hào )也(yě )。”昭(zhāo )子(zǐ )曰(yuē ):“乃(nǎi )图(tú )周(zhōu )则(zé )无(wú )之(zhī )。虽(suī )然(rán ),周(zhōu )何(hé )故(gù )不(bú )可(kě )图(tú )也(yě )?”对(duì )曰(yuē ):“军(jūn )不(bú )五(wǔ )不(bú )攻(gōng ),城(chéng )不(bú )十(shí )不(bú )围(wéi )。夫(fū )一(yī )周(zhōu )为(wéi )二(èr )十(shí )晋(jìn ),公(gōng )之(zhī )所(suǒ )知(zhī )也(yě )。韩(hán )尝(cháng )以(yǐ )二(èr )十(shí )万(wàn )之(zhī )众(zhòng )辱(rǔ )於(yú )晋(jìn )之(zhī )城(chéng )下(xià ),锐(ruì )士(shì )死(sǐ ),中(zhōng )士(shì )伤(shāng ),而(ér )晋(jìn )不(bú )拔(bá )。公(gōng )之(zhī )无(wú )百(bǎi )韩(hán )以(yǐ )图(tú )周(zhōu ),此(cǐ )天(tiān )下(xià )之(zhī )所(suǒ )知(zhī )也(yě )。夫(fū )怨(yuàn )结(jié )两(liǎng )周(zhōu )以(yǐ )塞(sāi )驺(zōu )鲁(lǔ )之(zhī )心(xīn ),交(jiāo )绝(jué )於(yú )齐(qí ),声(shēng )失(shī )天(tiān )下(xià ),其(qí )为(wéi )事(shì )危(wēi )矣(yǐ )。夫(fū )危(wēi )两(liǎng )周(zhōu )以(yǐ )厚(hòu )三(sān )川(chuān ),方(fāng )城(chéng )之(zhī )外(wài )必(bì )为(wéi )韩(hán )弱(ruò )矣(yǐ )。何(hé )以(yǐ )知(zhī )其(qí )然(rán )也(yě )?西(xī )周(zhōu )之(zhī )地(dì ),绝(jué )长(zhǎng )补(bǔ )短(duǎn ),不(bú )过(guò )百(bǎi )里(lǐ )。名(míng )为(wéi )天(tiān )下(xià )共(gòng )主(zhǔ ),裂(liè )其(qí )地(dì )不(bú )足(zú )以(yǐ )肥(féi )国(guó ),得(dé )其(qí )众(zhòng )不(bú )足(zú )以(yǐ )劲(jìn )兵(bīng )。虽(suī )无(wú )攻(gōng )之(zhī ),名(míng )为(wéi )弑(shì )君(jūn )。然(rán )而(ér )好(hǎo )事(shì )之(zhī )君(jūn ),喜(xǐ )攻(gōng )之(zhī )臣(chén ),发(fā )号(hào )用(yòng )兵(bīng ),未(wèi )尝(cháng )不(bú )以(yǐ )周(zhōu )为(wéi )终(zhōng )始(shǐ )。是(shì )何(hé )也(yě )?见(jiàn )祭(jì )器(qì )在(zài )焉(yān ),欲(yù )器(qì )之(zhī )至(zhì )而(ér )忘(wàng )弑(shì )君(jūn )之(zhī )乱(luàn )。今(jīn )韩(hán )以(yǐ )器(qì )之(zhī )在(zài )楚(chǔ ),臣(chén )恐(kǒng )天(tiān )下(xià )以(yǐ )器(qì )雠(chóu )楚(chǔ )也(yě )。臣(chén )请(qǐng )譬(pì )之(zhī )。夫(fū )虎(hǔ )肉(ròu )臊(sào ),其(qí )兵(bīng )利(lì )身(shēn ),人(rén )犹(yóu )攻(gōng )之(zhī )也(yě )。若(ruò )使(shǐ )泽(zé )中(zhōng )之(zhī )麋(mí )蒙(méng )虎(hǔ )之(zhī )皮(pí ),人(rén )之(zhī )攻(gōng )之(zhī )必(bì )万(wàn )於(yú )虎(hǔ )矣(yǐ )。裂(liè )楚(chǔ )之(zhī )地(dì ),足(zú )以(yǐ )肥(féi )国(guó );诎(qū )楚(chǔ )之(zhī )名(míng ),足(zú )以(yǐ )尊(zūn )主(zhǔ )。今(jīn )子(zǐ )将(jiāng )以(yǐ )欲(yù )诛(zhū )残(cán )天(tiān )下(xià )之(zhī )共(gòng )主(zhǔ ),居(jū )三(sān )代(dài )之(zhī )传(chuán )器(qì ),吞(tūn )三(sān )翮(hé )六(liù )翼(yì ),以(yǐ )高(gāo )世(shì )主(zhǔ ),非(fēi )贪(tān )而(ér )何(hé )?周(zhōu )书(shū )曰(yuē )‘欲(yù )起(qǐ )无(wú )先(xiān )’,故(gù )器(qì )南(nán )则(zé )兵(bīng )至(zhì )矣(yǐ )。”於(yú )是(shì )楚(chǔ )计(jì )辍(chuò )不(bú )行(háng )。

十(shí )九(jiǔ )年(nián ),秦(qín )伐(fá )楚(chǔ ),楚(chǔ )军(jūn )败(bài ),割(gē )上(shàng )庸(yōng )、汉(hàn )北(běi )地(dì )予(yǔ )秦(qín )。二(èr )十(shí )一(yī )年(nián ),秦(qín )将(jiāng )白(bái )起(qǐ )遂(suí )拔(bá )我(wǒ )郢(yǐng ),烧(shāo )先(xiān )王(wáng )墓(mù )夷(yí )陵(líng )。楚(chǔ )襄(xiāng )王(wáng )兵(bīng )散(sàn ),遂(suí )不(bú )复(fù )战(zhàn ),东(dōng )北(běi )保(bǎo )於(yú )陈(chén )城(chéng )。二(èr )十(shí )二(èr )年(nián ),秦(qín )复(fù )拔(bá )我(wǒ )巫(wū )、黔(qián )中(zhōng )郡(jùn )。

二(èr )十(shí )三(sān )年(nián ),襄(xiāng )王(wáng )乃(nǎi )收(shōu )东(dōng )地(dì )兵(bīng ),得(dé )十(shí )馀(yú )万(wàn ),复(fù )西(xī )取(qǔ )秦(qín )所(suǒ )拔(bá )我(wǒ )江(jiāng )旁(páng )十(shí )五(wǔ )邑(yì )以(yǐ )为(wéi )郡(jùn ),距(jù )秦(qín )。二(èr )十(shí )七(qī )年(nián ),使(shǐ )三(sān )万(wàn )人(rén )助(zhù )三(sān )晋(jìn )伐(fá )燕(yàn )。复(fù )与(yǔ )秦(qín )平(píng ),而(ér )入(rù )太(tài )子(zǐ )为(wéi )质(zhì )於(yú )秦(qín )。楚(chǔ )使(shǐ )左(zuǒ )徒(tú )侍(shì )太(tài )子(zǐ )於(yú )秦(qín )。

三(sān )十(shí )六(liù )年(nián ),顷(qǐng )襄(xiāng )王(wáng )病(bìng ),太(tài )子(zǐ )亡(wáng )归(guī )。秋(qiū ),顷(qǐng )襄(xiāng )王(wáng )卒(zú ),太(tài )子(zǐ )熊(xióng )元(yuán )代(dài )立(lì ),是(shì )为(wéi )考(kǎo )烈(liè )王(wáng )。考(kǎo )烈(liè )王(wáng )以(yǐ )左(zuǒ )徒(tú )为(wéi )令(lìng )尹(yǐn ),封(fēng )以(yǐ )吴(wú ),号(hào )春(chūn )申(shēn )君(jūn )。

考(kǎo )烈(liè )王(wáng )元(yuán )年(nián ),纳(nà )州(zhōu )于(yú )秦(qín )以(yǐ )平(píng )。是(shì )时(shí )楚(chǔ )益(yì )弱(ruò )。

六(liù )年(nián ),秦(qín )围(wéi )邯(hán )郸(dān ),赵(zhào )告(gào )急(jí )楚(chǔ ),楚(chǔ )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )景(jǐng )阳(yáng )救(jiù )赵(zhào )。七(qī )年(nián ),至(zhì )新(xīn )中(zhōng )。秦(qín )兵(bīng )去(qù )。十(shí )二(èr )年(nián ),秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )卒(zú ),楚(chǔ )王(wáng )使(shǐ )春(chūn )申(shēn )君(jūn )吊(diào )祠(cí )于(yú )秦(qín )。十(shí )六(liù )年(nián ),秦(qín )庄(zhuāng )襄(xiāng )王(wáng )卒(zú ),秦(qín )王(wáng )赵(zhào )政(zhèng )立(lì )。二(èr )十(shí )二(èr )年(nián ),与(yǔ )诸(zhū )侯(hóu )共(gòng )伐(fá )秦(qín ),不(bú )利(lì )而(ér )去(qù )。楚(chǔ )东(dōng )徙(xǐ )都(dōu )寿(shòu )春(chūn ),命(mìng )曰(yuē )郢(yǐng )。

二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián ),考(kǎo )烈(liè )王(wáng )卒(zú ),子(zǐ )幽(yōu )王(wáng )悍(hàn )立(lì )。李(lǐ )园(yuán )杀(shā )春(chūn )申(shēn )君(jūn )。幽(yōu )王(wáng )三(sān )年(nián ),秦(qín )、魏(wèi )伐(fá )楚(chǔ )。秦(qín )相(xiàng )吕(lǚ )不(bú )韦(wéi )卒(zú )。九(jiǔ )年(nián ),秦(qín )灭(miè )韩(hán )。十(shí )年(nián ),幽(yōu )王(wáng )卒(zú ),同(tóng )母(mǔ )弟(dì )犹(yóu )代(dài )立(lì ),是(shì )为(wéi )哀(āi )王(wáng )。哀(āi )王(wáng )立(lì )二(èr )月(yuè )馀(yú ),哀(āi )王(wáng )庶(shù )兄(xiōng )负(fù )刍(chú )之(zhī )徒(tú )袭(xí )杀(shā )哀(āi )王(wáng )而(ér )立(lì )负(fù )刍(chú )为(wéi )王(wáng )。是(shì )岁(suì ),秦(qín )虏(lǔ )赵(zhào )王(wáng )迁(qiān )。

王(wáng )负(fù )刍(chú )元(yuán )年(nián ),燕(yàn )太(tài )子(zǐ )丹(dān )使(shǐ )荆(jīng )轲(kē )刺(cì )秦(qín )王(wáng )。二(èr )年(nián ),秦(qín )使(shǐ )将(jiāng )军(jūn )伐(fá )楚(chǔ ),大(dà )破(pò )楚(chǔ )军(jūn ),亡(wáng )十(shí )馀(yú )城(chéng )。三(sān )年(nián ),秦(qín )灭(miè )魏(wèi )。四(sì )年(nián ),秦(qín )将(jiāng )王(wáng )翦(jiǎn )破(pò )我(wǒ )军(jūn )於(yú )蕲(qí ),而(ér )杀(shā )将(jiāng )军(jūn )项(xiàng )燕(yàn )。

五(wǔ )年(nián ),秦(qín )将(jiāng )王(wáng )翦(jiǎn )、蒙(méng )武(wǔ )遂(suí )破(pò )楚(chǔ )国(guó ),虏(lǔ )楚(chǔ )王(wáng )负(fù )刍(chú ),灭(miè )楚(chǔ )名(míng )为(wéi )郡(jùn )云(yún )。

太(tài )史(shǐ )公(gōng )曰(yuē ):楚(chǔ )灵(líng )王(wáng )方(fāng )会(huì )诸(zhū )侯(hóu )於(yú )申(shēn ),诛(zhū )齐(qí )庆(qìng )封(fēng ),作(zuò )章(zhāng )华(huá )台(tái ),求(qiú )周(zhōu )九(jiǔ )鼎(dǐng )之(zhī )时(shí ),志(zhì )小(xiǎo )天(tiān )下(xià );及(jí )饿(è )死(sǐ )于(yú )申(shēn )亥(hài )之(zhī )家(jiā ),为(wéi )天(tiān )下(xià )笑(xiào )。操(cāo )行(háng )之(zhī )不(bú )得(dé ),悲(bēi )夫(fū )!势(shì )之(zhī )於(yú )人(rén )也(yě ),可(kě )不(bú )慎(shèn )与(yǔ )?弃(qì )疾(jí )以(yǐ )乱(luàn )立(lì ),嬖(bì )淫(yín )秦(qín )女(nǚ ),甚(shèn )乎(hū )哉(zāi ),几(jǐ )再(zài )亡(wáng )国(guó )!

鬻(yù )熊(xióng )之(zhī )嗣(sì ),周(zhōu )封(fēng )於(yú )楚(chǔ )。僻(pì )在(zài )荆(jīng )蛮(mán ),荜(bì )路(lù )蓝(lán )缕(lǚ )。及(jí )通(tōng )而(ér )霸(bà ),僭(jiàn )号(hào )曰(yuē )武(wǔ )。文(wén )既(jì )伐(fá )申(shēn ),成(chéng )亦(yì )赦(shè )许(xǔ )。子(zǐ )圉(yǔ )篡(cuàn )嫡(dí ),商(shāng )臣(chén )杀(shā )父(fù )。天(tiān )祸(huò )未(wèi )悔(huǐ ),凭(píng )奸(jiān )自(zì )怙(hù )。昭(zhāo )困(kùn )奔(bēn )亡(wáng ),怀(huái )迫(pò )囚(qiú )虏(lǔ )。顷(qǐng )襄(xiāng )、考(kǎo )烈(liè ),祚(zuò )衰(shuāi )南(nán )土(tǔ )。

阅读:26176

打赏捐助〔Donate〕>>>

《楚世家》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库