白话译文【登录】

《古文观止》 > 潮州韩文公庙碑 > 《白话译文》 > 拼音版

一(yī )个(gè )普(pǔ )通(tōng )人(rén )却(què )成(chéng )为(wéi )千(qiān )百(bǎi )代(dài )的(de )榜(bǎng )样(yàng ),一(yī )句(jù )话(huà )却(què )成(chéng )为(wéi )天(tiān )下(xià )人(rén )效(xiào )法(fǎ )的(de )准(zhǔn )则(zé )。这(zhè )是(shì )因(yīn )为(wéi )他(tā )们(men )的(de )品(pǐn )格(gé )可(kě )以(yǐ )与(yǔ )天(tiān )地(dì )化(huà )育(yù )万(wàn )物(wù )相(xiàng )提(tí )并(bìng )论(lùn ),也(yě )关(guān )系(xì )到(dào )国(guó )家(jiā )气(qì )运(yùn )的(de )盛(shèng )衰(shuāi )。他(tā )们(men )的(de )降(jiàng )生(shēng )是(shì )有(yǒu )来(lái )历(lì )的(de ),他(tā )们(men )的(de )逝(shì )世(shì )也(yě )是(shì )有(yǒu )所(suǒ )作(zuò )为(wéi )的(de )。所(suǒ )以(yǐ ),申(shēn )伯(bó )、吕(lǚ )侯(hóu )由(yóu )高(gāo )山(shān )之(zhī )神(shén )降(jiàng )生(shēng ),傅(fù )说(shuō )死(sǐ )后(hòu )成(chéng )为(wéi )天(tiān )上(shàng )的(de )列(liè )星(xīng ),从(cóng )古(gǔ )到(dào )今(jīn )的(de )传(chuán )说(shuō ),是(shì )不(bú )可(kě )否(fǒu )认(rèn )的(de )。孟(mèng )子(zǐ )说(shuō ):“我(wǒ )善(shàn )于(yú )修(xiū )养(yǎng )我(wǒ )盛(shèng )大(dà )正(zhèng )直(zhí )的(de )气(qì )。”这(zhè )种(zhǒng )气(qì ),寄(jì )托(tuō )在(zài )平(píng )常(cháng )事(shì )物(wù )中(zhōng ),又(yòu )充(chōng )满(mǎn )于(yú )天(tiān )地(dì )之(zhī )间(jiān )。突(tū )然(rán )遇(yù )上(shàng )它(tā ),那(nà )么(me ),王(wáng )公(gōng )贵(guì )族(zú )就(jiù )会(huì )失(shī )去(qù )他(tā )们(men )的(de )尊(zūn )贵(guì ),晋(jìn )国(guó )、楚(chǔ )国(guó )就(jiù )会(huì )失(shī )去(qù )它(tā )们(men )的(de )富(fù )有(yǒu ),张(zhāng )良(liáng )、陈(chén )平(píng )就(jiù )会(huì )失(shī )去(qù )他(tā )们(men )的(de )智(zhì )慧(huì ),孟(mèng )贲(bēn )、夏(xià )育(yù )就(jiù )会(huì )失(shī )去(qù )他(tā )们(men )的(de )勇(yǒng )力(lì ),张(zhāng )仪(yí )、苏(sū )秦(qín )就(jiù )会(huì )失(shī )去(qù )他(tā )们(men )的(de )辩(biàn )才(cái )。是(shì )什(shí )么(me )东(dōng )西(xī )使(shǐ )它(tā )这(zhè )样(yàng )的(de )呢(ne )?那(nà )一(yī )定(dìng )有(yǒu )一(yī )种(zhǒng )不(bú )依(yī )附(fù )形(xíng )体(tǐ )而(ér )成(chéng )立(lì ),不(bú )依(yī )靠(kào )外(wài )力(lì )而(ér )行(háng )动(dòng ),不(bú )等(děng )待(dài )出(chū )生(shēng )就(jiù )存(cún )在(zài ),不(bú )随(suí )着(zhe )死(sǐ )亡(wáng )就(jiù )消(xiāo )逝(shì )的(de )东(dōng )西(xī )了(le )。所(suǒ )以(yǐ )在(zài )天(tiān )上(shàng )就(jiù )成(chéng )为(wéi )星(xīng )宿(xiǔ ),在(zài )地(dì )下(xià )就(jiù )化(huà )为(wéi )河(hé )川(chuān )山(shān )岳(yuè );在(zài )阴(yīn )间(jiān )就(jiù )成(chéng )为(wéi )鬼(guǐ )神(shén ),在(zài )阳(yáng )世(shì )便(biàn )又(yòu )成(chéng )为(wéi )人(rén )。这(zhè )个(gè )道(dào )理(lǐ )十(shí )分(fèn )平(píng )常(cháng ),不(bú )值(zhí )得(dé )奇(qí )怪(guài )的(de )。

自(zì )从(cóng )东(dōng )汉(hàn )以(yǐ )来(lái ),儒(rú )道(dào )沦(lún )丧(sàng ),文(wén )风(fēng )败(bài )坏(huài ),佛(fó )、道(dào )等(děng )邪(xié )说(shuō )一(yī )齐(qí )出(chū )现(xiàn )。经(jīng )历(lì )了(le )唐(táng )代(dài )贞(zhēn )观(guān )、开(kāi )元(yuán )的(de )兴(xìng )盛(shèng )时(shí )期(qī ),依(yī )靠(kào )房(fáng )玄(xuán )龄(líng )、杜(dù )如(rú )晦(huì )、姚(yáo )崇(chóng )、宋(sòng )璟(jǐng )等(děng )名(míng )臣(chén )辅(fǔ )佐(zuǒ ),还(hái )不(bú )能(néng )挽(wǎn )救(jiù )。只(zhī )有(yǒu )韩(hán )文(wén )公(gōng )从(cóng )普(pǔ )通(tōng )人(rén )里(lǐ )崛(jué )起(qǐ ),在(zài )谈(tán )笑(xiào )风(fēng )生(shēng )中(zhōng )指(zhǐ )挥(huī )古(gǔ )文(wén )运(yùn )动(dòng ),天(tiān )下(xià )人(rén )纷(fēn )纷(fēn )倾(qīng )倒(dǎo )追(zhuī )随(suí )他(tā ),使(shǐ )思(sī )想(xiǎng )和(hé )文(wén )风(fēng )又(yòu )回(huí )到(dào )正(zhèng )路(lù )上(shàng )来(lái ),到(dào )现(xiàn )在(zài )已(yǐ )经(jīng )有(yǒu )三(sān )百(bǎi )年(nián )左(zuǒ )右(yòu )了(le )。他(tā )的(de )文(wén )章(zhāng )使(shǐ )八(bā )代(dài )以(yǐ )来(lái )的(de )衰(shuāi )败(bài )文(wén )风(fēng ),得(dé )到(dào )振(zhèn )兴(xìng ),他(tā )对(duì )儒(rú )道(dào )的(de )宣(xuān )扬(yáng ),使(shǐ )天(tiān )下(xià )人(rén )在(zài )沉(chén )溺(nì )中(zhōng )得(dé )到(dào )拯(zhěng )救(jiù ),他(tā )的(de )忠(zhōng )诚(chéng )曾(céng )触(chù )犯(fàn )了(le )皇(huáng )帝(dì )的(de )恼(nǎo )怒(nù ),他(tā )的(de )勇(yǒng )气(qì )能(néng )折(shé )服(fú )三(sān )军(jūn )的(de )主(zhǔ )帅(shuài ):这(zhè )难(nán )道(dào )不(bú )是(shì )与(yǔ )天(tiān )地(dì )化(huà )育(yù )万(wàn )物(wù )相(xiàng )并(bìng )列(liè ),关(guān )系(xì )到(dào )国(guó )家(jiā )盛(shèng )衰(shuāi ),浩(hào )大(dà )刚(gāng )正(zhèng )而(ér )独(dú )立(lì )存(cún )在(zài )的(de )正(zhèng )气(qì )吗(ma )?

我(wǒ )曾(céng )谈(tán )论(lùn )过(guò )天(tiān )道(dào )和(hé )人(rén )事(shì )的(de )区(qū )别(bié ):认(rèn )为(wéi )人(rén )没(méi )有(yǒu )什(shí )么(me )事(shì )不(bú )能(néng )做(zuò )出(chū )来(lái ),只(zhī )是(shì )天(tiān )不(bú )容(róng )许(xǔ )人(rén )作(zuò )伪(wěi )。人(rén )的(de )智(zhì )谋(móu )可(kě )以(yǐ )欺(qī )骗(piàn )王(wáng )公(gōng ),却(què )不(bú )能(néng )欺(qī )骗(piàn )小(xiǎo )猪(zhū )和(hé )鱼(yú );人(rén )的(de )力(lì )量(liàng )可(kě )以(yǐ )取(qǔ )得(dé )天(tiān )下(xià ),却(què )不(bú )能(néng )取(qǔ )得(dé )普(pǔ )通(tōng )老(lǎo )百(bǎi )姓(xìng )的(de )民(mín )心(xīn )。所(suǒ )以(yǐ )韩(hán )公(gōng )的(de )专(zhuān )心(xīn )诚(chéng )意(yì ),能(néng )够(gòu )驱(qū )散(sàn )衡(héng )山(shān )的(de )阴(yīn )云(yún ),却(què )不(bú )能(néng )够(gòu )挽(wǎn )回(huí )宪(xiàn )宗(zōng )佞(nìng )佛(fó )的(de )执(zhí )迷(mí )不(bú )悟(wù );能(néng )够(gòu )驯(xùn )服(fú )鳄(è )鱼(yú )的(de )凶(xiōng )暴(bào ),却(què )不(bú )能(néng )够(gòu )制(zhì )止(zhǐ )皇(huáng )甫(fǔ )镈(bó )、李(lǐ )逢(féng )吉(jí )的(de )诽(fěi )谤(bàng );能(néng )够(gòu )在(zài )潮(cháo )州(zhōu )老(lǎo )百(bǎi )姓(xìng )中(zhōng )取(qǔ )得(dé )信(xìn )任(rèn ),百(bǎi )代(dài )都(dōu )享(xiǎng )受(shòu )庙(miào )堂(táng )祭(jì )祀(sì ),却(què )不(bú )能(néng )使(shǐ )自(zì )身(shēn )在(zài )朝(cháo )廷(tíng )上(shàng )有(yǒu )一(yī )天(tiān )的(de )平(píng )安(ān )。原(yuán )来(lái ),韩(hán )公(gōng )能(néng )够(gòu )遵(zūn )从(cóng )的(de ),是(shì )天(tiān )道(dào );他(tā )不(bú )能(néng )屈(qū )从(cóng )的(de ),是(shì )人(rén )事(shì )。

从(cóng )前(qián ),潮(cháo )州(zhōu )人(rén )不(bú )知(zhī )道(dào )学(xué )习(xí )儒(rú )道(dào ),韩(hán )公(gōng )指(zhǐ )定(dìng )进(jìn )士(shì )赵(zhào )德(dé )做(zuò )他(tā )们(men )的(de )老(lǎo )师(shī )。从(cóng )此(cǐ )潮(cháo )州(zhōu )的(de )读(dú )书(shū )人(rén ),都(dōu )专(zhuān )心(xīn )于(yú )学(xué )问(wèn )的(de )研(yán )究(jiū )和(hé )品(pǐn )行(háng )的(de )修(xiū )养(yǎng ),并(bìng )影(yǐng )响(xiǎng )到(dào )普(pǔ )通(tōng )百(bǎi )姓(xìng )。直(zhí )到(dào )现(xiàn )在(zài ),潮(cháo )州(zhōu )被(bèi )称(chēng )为(wéi )容(róng )易(yì )治(zhì )理(lǐ )的(de )地(dì )方(fāng )。确(què )实(shí )不(bú )错(cuò )啊(ā ),孔(kǒng )子(zǐ )曾(céng )说(shuō )过(guò )这(zhè )样(yàng )的(de )话(huà ):“有(yǒu )地(dì )位(wèi )的(de )人(rén )学(xué )了(le )道(dào )理(lǐ ),就(jiù )会(huì )爱(ài )护(hù )人(rén )民(mín );地(dì )位(wèi )低(dī )的(de )人(rén )学(xué )了(le )道(dào )理(lǐ ),就(jiù )容(róng )易(yì )治(zhì )理(lǐ )。”潮(cháo )州(zhōu )人(rén )敬(jìng )奉(fèng )韩(hán )公(gōng ),吃(chī )喝(hē )的(de )时(shí )候(hòu )必(bì )定(dìng )要(yào )祭(jì )祀(sì )他(tā ),水(shuǐ )灾(zāi )旱(hàn )荒(huāng )、疾(jí )病(bìng )瘟(wēn )疫(yì ),凡(fán )是(shì )有(yǒu )求(qiú )助(zhù )于(yú )神(shén )灵(líng )的(de )事(shì ),必(bì )定(dìng )到(dào )祠(cí )庙(miào )里(lǐ )去(qù )祈(qí )祷(dǎo )。可(kě )是(shì )祠(cí )庙(miào )在(zài )州(zhōu )官(guān )衙(yá )门(mén )大(dà )堂(táng )的(de )后(hòu )面(miàn ),百(bǎi )姓(xìng )以(yǐ )为(wéi )进(jìn )出(chū )不(bú )方(fāng )便(biàn )。前(qián )任(rèn )州(zhōu )官(guān )想(xiǎng )申(shēn )请(qǐng )朝(cháo )廷(tíng )建(jiàn )造(zào )新(xīn )的(de )祠(cí )庙(miào ),没(méi )有(yǒu )成(chéng )功(gōng )。元(yuán )佑(yòu )五(wǔ )年(nián ),朝(cháo )散(sàn )郎(láng )王(wáng )涤(dí )先(xiān )生(shēng )来(lái )担(dān )任(rèn )这(zhè )个(gè )州(zhōu )的(de )知(zhī )州(zhōu ),凡(fán )是(shì )用(yòng )来(lái )培(péi )养(yǎng )士(shì )子(zǐ ),治(zhì )理(lǐ )百(bǎi )姓(xìng )的(de )措(cuò )施(shī ),完(wán )全(quán )以(yǐ )韩(hán )公(gōng )为(wéi )榜(bǎng )样(yàng )。老(lǎo )百(bǎi )姓(xìng )心(xīn )悦(yuè )诚(chéng )服(fú )以(yǐ )后(hòu ),便(biàn )下(xià )命(mìng )令(lìng )说(shuō ):“愿(yuàn )意(yì )重(zhòng )新(xīn )修(xiū )建(jiàn )韩(hán )公(gōng )祠(cí )庙(miào )的(de )人(rén ),就(jiù )来(lái )听(tīng )从(cóng )命(mìng )令(lìng )。”老(lǎo )百(bǎi )姓(xìng )高(gāo )高(gāo )兴(xìng )兴(xìng )地(dì )赶(gǎn )来(lái )参(cān )加(jiā )这(zhè )项(xiàng )工(gōng )程(chéng )。在(zài )州(zhōu )城(chéng )南(nán )面(miàn )七(qī )里(lǐ )选(xuǎn )了(le )一(yī )块(kuài )好(hǎo )地(dì )方(fāng ),一(yī )年(nián )后(hòu )新(xīn )庙(miào )就(jiù )建(jiàn )成(chéng )了(le )。

有(yǒu )人(rén )说(shuō ):“韩(hán )公(gōng )远(yuǎn )离(lí )京(jīng )城(chéng )约(yuē )万(wàn )里(lǐ ),而(ér )贬(biǎn )官(guān )到(dào )潮(cháo )州(zhōu ),不(bú )到(dào )一(yī )年(nián )便(biàn )回(huí )去(qù )了(le ),他(tā )死(sǐ )后(hòu )有(yǒu )知(zhī )的(de )话(huà ),是(shì )不(bú )会(huì )深(shēn )切(qiē )怀(huái )念(niàn )潮(cháo )州(zhōu )的(de ),这(zhè )是(shì )明(míng )摆(bǎi )着(zhe )的(de )。”我(wǒ )说(shuō ):“不(bú )是(shì )这(zhè )样(yàng )的(de ),韩(hán )公(gōng )的(de )神(shén )灵(líng )在(zài )人(rén )间(jiān ),好(hǎo )比(bǐ )水(shuǐ )在(zài )地(dì )上(shàng ),没(méi )有(yǒu )什(shí )么(me )地(dì )方(fāng )不(bú )存(cún )在(zài )。而(ér )且(qiě )潮(cháo )州(zhōu )人(rén )信(xìn )仰(yǎng )得(dé )特(tè )别(bié )深(shēn )厚(hòu ),思(sī )念(niàn )得(dé )十(shí )分(fèn )恳(kěn )切(qiē ),每(měi )当(dāng )祭(jì )祀(sì )时(shí ),香(xiāng )雾(wù )缭(liáo )绕(rào ),不(bú )由(yóu )涌(yǒng )起(qǐ )悲(bēi )伤(shāng )凄(qī )怆(chuàng )的(de )感(gǎn )觉(jiào ),就(jiù )象(xiàng )见(jiàn )到(dào )了(le )他(tā ),好(hǎo )比(bǐ )挖(wā )一(yī )口(kǒu )井(jǐng )得(dé )到(dào )了(le )水(shuǐ ),就(jiù )说(shuō )水(shuǐ )只(zhī )在(zài )这(zhè )个(gè )地(dì )方(fāng ),难(nán )道(dào )有(yǒu )这(zhè )个(gè )道(dào )理(lǐ )的(de )吗(ma )?”元(yuán )丰(fēng )七(qī )年(nián ),皇(huáng )帝(dì )下(xià )诏(zhào )书(shū )封(fēng )韩(hán )公(gōng )为(wéi )昌(chāng )黎(lí )伯(bó ),所(suǒ )以(yǐ )祠(cí )庙(miào )的(de )匾(biǎn )额(é )上(shàng )题(tí )为(wéi )“昌(chāng )黎(lí )伯(bó )韩(hán )文(wén )公(gōng )之(zhī )庙(miào )。”潮(cháo )州(zhōu )人(rén )请(qǐng )我(wǒ )书(shū )写(xiě )他(tā )的(de )事(shì )迹(jì )刻(kè )在(zài )石(shí )碑(bēi )上(shàng ),因(yīn )此(cǐ )作(zuò )首(shǒu )诗(shī )送(sòng )给(gěi )他(tā )们(men ),让(ràng )他(tā )们(men )歌(gē )唱(chàng )着(zhe )祭(jì )祀(sì )韩(hán )公(gōng ),歌(gē )词(cí )说(shuō ):

您(nín )从(cóng )前(qián )骑(qí )龙(lóng )邀(yāo )游(yóu )在(zài )白(bái )云(yún )乡(xiāng ),双(shuāng )手(shǒu )拨(bō )动(dòng )银(yín )河(hé ),挑(tiāo )开(kāi )天(tiān )上(shàng )的(de )云(yún )彩(cǎi ),织(zhī )女(nǚ )替(tì )您(nín )织(zhī )成(chéng )云(yún )锦(jǐn )衣(yī )裳(shang )。您(nín )轻(qīng )快(kuài )地(dì )乘(chéng )着(zhe )风(fēng )来(lái )到(dào )皇(huáng )帝(dì )的(de )身(shēn )旁(páng ),下(xià )降(jiàng )到(dào )人(rén )间(jiān ),为(wéi )混(hún )乱(luàn )的(de )俗(sú )世(shì )扫(sǎo )除(chú )异(yì )端(duān )。您(nín )在(zài )西(xī )边(biān )游(yóu )览(lǎn )了(le )咸(xián )池(chí ),巡(xún )视(shì )了(le )扶(fú )桑(sāng ),草(cǎo )木(mù )都(dōu )披(pī )上(shàng )了(le )您(nín )的(de )恩(ēn )泽(zé ),承(chéng )受(shòu )着(zhe )您(nín )的(de )光(guāng )辉(huī )普(pǔ )照(zhào )。您(nín )追(zhuī )随(suí )李(lǐ )白(bái )、杜(dù )甫(fǔ ),与(yǔ )他(tā )们(men )一(yī )起(qǐ )比(bǐ )翼(yì )翱(áo )翔(xiáng ),使(shǐ )张(zhāng )籍(jí )、皇(huáng )甫(fǔ )湜(shí )奔(bēn )跑(pǎo )流(liú )汗(hàn )、两(liǎng )腿(tuǐ )都(dōu )跑(pǎo )僵(jiāng )了(le ),也(yě )不(bú )能(néng )仰(yǎng )见(jiàn )您(nín )那(nà )能(néng )使(shǐ )倒(dǎo )影(yǐng )消(xiāo )失(shī )的(de )耀(yào )眼(yǎn )光(guāng )辉(huī )。您(nín )上(shàng )书(shū )痛(tòng )斥(chì )佛(fó )教(jiāo ),讽(fěng )谏(jiàn )君(jūn )王(wáng ),被(bèi )邀(yāo )请(qǐng )到(dào )潮(cháo )州(zhōu )来(lái )观(guān )看(kàn ),中(zhōng )途(tú )又(yòu )游(yóu )览(lǎn )了(le )衡(héng )山(shān )和(hé )湘(xiāng )水(shuǐ ),经(jīng )过(guò )了(le )埋(mái )葬(zàng )帝(dì )舜(shùn )的(de )九(jiǔ )嶷(yí )山(shān ),凭(píng )吊(diào )了(le )娥(é )皇(huáng )和(hé )女(nǚ )英(yīng )。到(dào )了(le )潮(cháo )州(zhōu ),祝(zhù )融(róng )为(wéi )您(nín )在(zài )前(qián )面(miàn )开(kāi )路(lù ),海(hǎi )若(ruò )躲(duǒ )藏(cáng )起(qǐ )来(lái )了(le ),您(nín )管(guǎn )束(shù )蛟(jiāo )龙(lóng )、鳄(è )鱼(yú ),好(hǎo )像(xiàng )驱(qū )赶(gǎn )羊(yáng )群(qún )一(yī )样(yàng )。天(tiān )上(shàng )缺(quē )少(shǎo )人(rén )材(cái ),天(tiān )帝(dì )感(gǎn )到(dào )悲(bēi )伤(shāng ),派(pài )巫(wū )阳(yáng )唱(chàng )着(zhe )歌(gē )到(dào )下(xià )界(jiè )招(zhāo )您(nín )的(de )英(yīng )魂(hún )上(shàng )天(tiān )。用(yòng )牦(máo )牛(niú )作(zuò )祭(jì )品(pǐn ),用(yòng )鸡(jī )骨(gǔ )来(lái )占(zhàn )卜(bo ),敬(jìng )献(xiàn )上(shàng )我(wǒ )们(men )的(de )美(měi )酒(jiǔ );还(hái )有(yǒu )殷(yīn )红(hóng )的(de )荔(lì )枝(zhī ),金(jīn )黄(huáng )的(de )香(xiāng )蕉(jiāo )。您(nín )不(bú )肯(kěn )稍(shāo )作(zuò )停(tíng )留(liú ),使(shǐ )我(wǒ )们(men )泪(lèi )下(xià )如(rú )雨(yǔ ),只(zhī )得(dé )送(sòng )您(nín )的(de )英(yīng )灵(líng ),披(pī )着(zhe )头(tóu )发(fā ),轻(qīng )快(kuài )地(dì )返(fǎn )回(huí )仙(xiān )乡(xiāng )。

阅读:25997

打赏捐助〔Donate〕>>>

《白话译文》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库