效力篇【登录】

《论衡》 > 卷十三 > 《效力篇》 > 拼音版

《程(chéng )才(cái )》、《量(liàng )知(zhī )》之(zhī )篇(piān ),徒(tú )言(yán )知(zhī )学(xué ),未(wèi )言(yán )才(cái )力(lì )也(yě )。人(rén )有(yǒu )知(zhī )学(xué ),则(zé )有(yǒu )力(lì )矣(yǐ )。文(wén )吏(lì )以(yǐ )理(lǐ )事(shì )为(wéi )力(lì ),而(ér )儒(rú )生(shēng )以(yǐ )学(xué )问(wèn )为(wéi )力(lì )。或(huò )问(wèn )扬(yáng )子(zǐ )云(yún )曰(yuē ):“力(lì )能(néng )扛(káng )鸿(hóng )鼎(dǐng )、揭(jiē )华(huá )旗(qí ),知(zhī )德(dé )亦(yì )有(yǒu )之(zhī )乎(hū )?”答(dá )曰(yuē ):“百(bǎi )人(rén )矣(yǐ )。”夫(fū )知(zhī )德(dé )百(bǎi )人(rén )者(zhě ),与(yǔ )彼(bǐ )扛(káng )鸿(hóng )鼎(dǐng )、揭(jiē )华(huá )旗(qí )者(zhě )为(wéi )料(liào )敌(dí )也(yě )。夫(fū )壮(zhuàng )士(shì )力(lì )多(duō )者(zhě ),扛(káng )鼎(dǐng )揭(jiē )旗(qí );儒(rú )生(shēng )力(lì )多(duō )者(zhě ),博(bó )达(dá )疏(shū )通(tōng )。故(gù )博(bó )达(dá )疏(shū )通(tōng ),儒(rú )生(shēng )之(zhī )力(lì )也(yě );举(jǔ )重(zhòng )拔(bá )坚(jiān ),壮(zhuàng )士(shì )之(zhī )力(lì )也(yě )。《梓(zǐ )材(cái )》曰(yuē ):“强(qiáng )人(rén )有(yǒu )王(wáng )开(kāi )贤(xián ),厥(jué )率(lǜ )化(huà )民(mín )。”此(cǐ )言(yán )贤(xián )人(rén )亦(yì )壮(zhuàng )强(qiáng )於(yú )礼(lǐ )义(yì ),故(gù )能(néng )开(kāi )贤(xián ),其(qí )率(lǜ )化(huà )民(mín )。化(huà )民(mín )须(xū )礼(lǐ )义(yì ),礼(lǐ )义(yì )须(xū )文(wén )章(zhāng ),“行(háng )有(yǒu )余(yú )力(lì ),则(zé )以(yǐ )学(xué )文(wén )”。能(néng )学(xué )文(wén ),有(yǒu )力(lì )之(zhī )验(yàn )也(yě )。问(wèn )曰(yuē ):“说(shuō )一(yī )经(jīng )之(zhī )儒(rú ),可(kě )谓(wèi )有(yǒu )力(lì )者(zhě )?”曰(yuē ):非(fēi )有(yǒu )力(lì )者(zhě )也(yě )。陈(chén )留(liú )庞(páng )少(shǎo )都(dōu )每(měi )荐(jiàn )诸(zhū )生(shēng )之(zhī )吏(lì ),常(cháng )曰(yuē ):“王(wáng )甲(jiǎ )某(mǒu )子(zǐ ),才(cái )能(néng )百(bǎi )人(rén )。”太(tài )守(shǒu )非(fēi )其(qí )能(néng ),不(bú )答(dá )。少(shǎo )都(dōu )更(gèng )曰(yuē ):“言(yán )之(zhī )尚(shàng )少(shǎo ),王(wáng )甲(jiǎ )某(mǒu )子(zǐ ),才(cái )能(néng )百(bǎi )万(wàn )人(rén )。”太(tài )守(shǒu )怒(nù )曰(yuē ):“亲(qīn )吏(lì )妄(wàng )言(yán )!”少(shǎo )都(dōu )曰(yuē ):“文(wén )吏(lì )不(bú )通(tōng )一(yī )经(jīng )一(yī )文(wén ),不(bú )调(diào )师(shī )一(yī )言(yán );诸(zhū )生(shēng )能(néng )说(shuō )百(bǎi )万(wàn )章(zhāng )句(jù ),非(fēi )才(cái )知(zhī )百(bǎi )万(wàn )人(rén )乎(hū )?”太(tài )守(shǒu )无(wú )以(yǐ )应(yīng )。夫(fū )少(shǎo )都(dōu )之(zhī )言(yán ),实(shí )也(yě ),然(rán )犹(yóu )未(wèi )也(yě )。何(hé )则(zé )?诸(zhū )生(shēng )能(néng )传(chuán )百(bǎi )万(wàn )言(yán ),不(bú )能(néng )览(lǎn )古(gǔ )今(jīn ),守(shǒu )信(xìn )师(shī )法(fǎ ),虽(suī )辞(cí )说(shuō )多(duō ),终(zhōng )不(bú )为(wéi )博(bó )。殷(yīn )、周(zhōu )以(yǐ )前(qián ),颇(pō )载(zǎi )《六(liù )经(jīng )》,儒(rú )生(shēng )所(suǒ )不(bú )能(néng )说(shuō )也(yě )。秦(qín )、汉(hàn )之(zhī )事(shì ),儒(rú )生(shēng )不(bú )见(jiàn ),力(lì )劣(liè )不(bú )能(néng )览(lǎn )也(yě )。周(zhōu )监(jiān )二(èr )代(dài ),汉(hàn )监(jiān )周(zhōu )、秦(qín ),周(zhōu )、秦(qín )以(yǐ )来(lái ),儒(rú )生(shēng )不(bú )知(zhī );汉(hàn )欲(yù )观(guān )览(lǎn ),儒(rú )生(shēng )无(wú )力(lì )。使(shǐ )儒(rú )生(shēng )博(bó )观(guān )览(lǎn ),则(zé )为(wéi )文(wén )儒(rú )。文(wén )儒(rú )者(zhě ),力(lì )多(duō )於(yú )儒(rú )生(shēng ),如(rú )少(shǎo )都(dōu )之(zhī )言(yán ),文(wén )儒(rú )才(cái )能(néng )千(qiān )万(wàn )人(rén )矣(yǐ )。

曾(céng )子(zǐ )曰(yuē ):“士(shì )不(bú )可(kě )以(yǐ )不(bú )弘(hóng )毅(yì ),任(rèn )重(zhòng )而(ér )道(dào )远(yuǎn )。仁(rén )以(yǐ )为(wéi )己(jǐ )任(rèn ),不(bú )亦(yì )重(zhòng )乎(hū )!死(sǐ )而(ér )後(hòu )己(jǐ ),不(bú )亦(yì )远(yuǎn )乎(hū )!”由(yóu )此(cǐ )言(yán )之(zhī ),儒(rú )者(zhě )所(suǒ )怀(huái ),独(dú )己(jǐ )重(zhòng )矣(yǐ ),志(zhì )所(suǒ )欲(yù )至(zhì ),独(dú )己(jǐ )远(yuǎn )矣(yǐ )。身(shēn )载(zǎi )重(zhòng )任(rèn ),至(zhì )於(yú )终(zhōng )死(sǐ ),不(bú )倦(juàn )不(bú )衰(shuāi ),力(lì )独(dú )多(duō )矣(yǐ )。夫(fū )曾(céng )子(zǐ )载(zǎi )於(yú )仁(rén )而(ér )儒(rú )生(shēng )载(zǎi )於(yú )学(xué ),所(suǒ )载(zǎi )不(bú )同(tóng ),轻(qīng )重(zhòng )均(jūn )也(yě )。夫(fū )一(yī )石(shí )之(zhī )重(zhòng ),一(yī )人(rén )挈(qiè )之(zhī ),十(shí )石(shí )以(yǐ )上(shàng ),二(èr )人(rén )不(bú )能(néng )举(jǔ )也(yě )。世(shì )多(duō )挈(qiè )一(yī )石(shí )之(zhī )任(rèn ),寡(guǎ )有(yǒu )举(jǔ )十(shí )石(shí )之(zhī )力(lì )。儒(rú )生(shēng )所(suǒ )载(zǎi ),非(fēi )徒(tú )十(shí )石(shí )之(zhī )重(zhòng )也(yě )。地(dì )力(lì )盛(shèng )者(zhě ),草(cǎo )木(mù )暢(chàng )茂(mào )。一(yī )亩(mǔ )之(zhī )收(shōu ),当(dāng )中(zhōng )田(tián )五(wǔ )亩(mǔ )之(zhī )分(fèn )。苗(miáo )田(tián ),人(rén )知(zhī )出(chū )谷(gǔ )多(duō )者(zhě )地(dì )力(lì )盛(shèng )。不(bú )知(zhī )出(chū )文(wén )多(duō )者(zhě )才(cái )知(zhī )茂(mào ),失(shī )事(shì )理(lǐ )之(zhī )实(shí )矣(yǐ )。夫(fū )文(wén )儒(rú )之(zhī )力(lì )过(guò )於(yú )儒(rú )生(shēng ),况(kuàng )文(wén )吏(lì )乎(hū )?能(néng )举(jǔ )贤(xián )荐(jiàn )士(shì ),世(shì )谓(wèi )之(zhī )多(duō )力(lì )也(yě )。然(rán )能(néng )举(jǔ )贤(xián )荐(jiàn )士(shì ),上(shàng )书(shū )〔占(zhàn )〕记(jì )也(yě )。能(néng )上(shàng )书(shū )〔占(zhàn )〕记(jì )者(zhě ),文(wén )儒(rú )也(yě )。文(wén )儒(rú )非(fēi )必(bì )诸(zhū )生(shēng )也(yě ),贤(xián )达(dá )用(yòng )文(wén )则(zé )是(shì )矣(yǐ )。谷(gǔ )子(zǐ )云(yún )、唐(táng )子(zǐ )高(gāo )章(zhāng )奏(zòu )百(bǎi )上(shàng ),笔(bǐ )有(yǒu )余(yú )力(lì ),极(jí )言(yán )不(bú )讳(huì ),文(wén )不(bú )折(shé )乏(fá ),非(fēi )夫(fū )才(cái )知(zhī )之(zhī )人(rén )不(bú )能(néng )为(wéi )也(yě )。孔(kǒng )子(zǐ ),周(zhōu )世(shì )多(duō )力(lì )之(zhī )人(rén )也(yě )。作(zuò )《春(chūn )秋(qiū )》,删(shān )《五(wǔ )经(jīng )》,秘(mì )书(shū )微(wēi )文(wén ),无(wú )所(suǒ )不(bú )定(dìng )。山(shān )大(dà )者(zhě )云(yún )多(duō ),泰(tài )山(shān )不(bú )崇(chóng )朝(cháo )辩(biàn )雨(yǔ )天(tiān )下(xià )。夫(fū )然(rán )则(zé )贤(xián )者(zhě )有(yǒu )云(yún )雨(yǔ )之(zhī )知(zhī ),故(gù )其(qí )吐(tǔ )文(wén )万(wàn )牒(dié )以(yǐ )上(shàng ),可(kě )谓(wèi )多(duō )力(lì )矣(yǐ )。

世(shì )称(chēng )力(lì )者(zhě ),常(cháng )褒(bāo )乌(wū )获(huò ),然(rán )则(zé )董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )、扬(yáng )子(zǐ )云(yún ),文(wén )之(zhī )乌(wū )获(huò )也(yě )。秦(qín )武(wǔ )王(wáng )与(yǔ )孟(mèng )说(shuō )举(jǔ )鼎(dǐng )不(bú )任(rèn ),绝(jué )脉(mò )而(ér )死(sǐ )。少(shǎo )文(wén )之(zhī )人(rén ),与(yǔ )董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )等(děng )涌(yǒng )胸(xiōng )中(zhōng )之(zhī )思(sī ),必(bì )将(jiāng )不(bú )任(rèn ),有(yǒu )绝(jué )脉(mò )之(zhī )变(biàn )。王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )时(shí ),省(shěng )《五(wǔ )经(jīng )》章(zhāng )句(jù )皆(jiē )为(wéi )二(èr )十(shí )万(wàn ),博(bó )士(shì )弟(dì )子(zǐ )郭(guō )路(lù )夜(yè )定(dìng )旧(jiù )说(shuō ),死(sǐ )於(yú )烛(zhú )下(xià ),精(jīng )思(sī )不(bú )任(rèn ),绝(jué )脉(mò )气(qì )减(jiǎn )也(yě )。颜(yán )氏(shì )之(zhī )子(zǐ ),已(yǐ )曾(céng )驰(chí )过(guò )孔(kǒng )子(zǐ )於(yú )涂(tú )矣(yǐ ),劣(liè )倦(juàn )罢(bà )极(jí ),发(fā )白(bái )齿(chǐ )落(luò )。夫(fū )以(yǐ )庶(shù )几(jǐ )之(zhī )材(cái ),犹(yóu )有(yǒu )仆(pú )顿(dùn )之(zhī )祸(huò ),孔(kǒng )子(zǐ )力(lì )优(yōu ),颜(yán )渊(yuān )不(bú )任(rèn )也(yě )。才(cái )力(lì )不(bú )相(xiàng )如(rú ),则(zé )其(qí )知(zhī )〔惠(huì )〕不(bú )相(xiàng )及(jí )也(yě )。勉(miǎn )自(zì )什(shí )伯(bó ),鬲(gé )中(zhōng )呕(ǒu )血(xuè ),失(shī )魂(hún )狂(kuáng )乱(luàn ),遂(suí )至(zhì )气(qì )绝(jué )。书(shū )五(wǔ )行(háng )之(zhī )牍(dú ),〔奏(zòu )〕十(shí )〔言(yán )〕之(zhī )记(jì ),其(qí )才(cái )劣(liè )者(zhě ),笔(bǐ )墨(mò )之(zhī )力(lì )尤(yóu )难(nán ),况(kuàng )乃(nǎi )连(lián )句(jù )结(jié )章(zhāng ),篇(piān )至(zhì )十(shí )百(bǎi )哉(zāi )!力(lì )独(dú )多(duō )矣(yǐ )!江(jiāng )河(hé )之(zhī )水(shuǐ ),驰(chí )涌(yǒng )滑(huá )漏(lòu ),席(xí )地(dì )长(zhǎng )远(yuǎn ),无(wú )枯(kū )竭(jié )之(zhī )流(liú ),本(běn )源(yuán )盛(shèng )矣(yǐ )。知(zhī )江(jiāng )河(hé )之(zhī )流(liú )远(yuǎn ),地(dì )中(zhōng )之(zhī )源(yuán )盛(shèng ),不(bú )知(zhī )万(wàn )牒(dié )之(zhī )人(rén ),胸(xiōng )中(zhōng )之(zhī )才(cái )茂(mào ),迷(mí )惑(huò )者(zhě )也(yě )。故(gù )望(wàng )见(jiàn )骥(jì )足(zú ),不(bú )异(yì )於(yú )众(zhòng )马(mǎ )之(zhī )蹄(tí ),蹑(niè )平(píng )陆(lù )而(ér )驰(chí )骋(chěng ),千(qiān )里(lǐ )之(zhī )迹(jì ),斯(sī )须(xū )可(kě )见(jiàn )。夫(fū )马(mǎ )足(zú )人(rén )手(shǒu ),同(tóng )一(yī )实(shí )也(yě ),称(chēng )骥(jì )之(zhī )足(zú ),不(bú )荐(jiàn )文(wén )人(rén )之(zhī )手(shǒu ),不(bú )知(zhī )类(lèi )也(yě )。夫(fū )能(néng )论(lùn )筋(jīn )力(lì )以(yǐ )见(jiàn )比(bǐ )类(lèi )者(zhě ),则(zé )能(néng )取(qǔ )文(wén )力(lì )之(zhī )人(rén )立(lì )之(zhī )朝(cháo )庭(tíng )。故(gù )夫(fū )文(wén )力(lì )之(zhī )人(rén ),助(zhù )有(yǒu )力(lì )之(zhī )将(jiāng ),乃(nǎi )能(néng )以(yǐ )力(lì )为(wéi )功(gōng )。有(yǒu )力(lì )无(wú )助(zhù ),以(yǐ )力(lì )为(wéi )祸(huò )。何(hé )以(yǐ )验(yàn )之(zhī )?长(zhǎng )巨(jù )之(zhī )物(wù ),强(qiáng )力(lì )之(zhī )人(rén )乃(nǎi )能(néng )举(jǔ )之(zhī )。重(zhòng )任(rèn )之(zhī )车(chē ),强(qiáng )力(lì )之(zhī )牛(niú )乃(nǎi )能(néng )挽(wǎn )之(zhī )。是(shì )任(rèn )车(chē )上(shàng )阪(bǎn ),强(qiáng )牛(niú )引(yǐn )前(qián ),力(lì )人(rén )推(tuī )後(hòu ),乃(nǎi )能(néng )升(shēng )逾(yú )。如(rú )牛(niú )羸(léi )人(rén )罢(bà ),任(rèn )车(chē )退(tuì )却(què ),还(hái )堕(duò )坑(kēng )谷(gǔ ),有(yǒu )破(pò )覆(fù )之(zhī )败(bài )矣(yǐ )。文(wén )儒(rú )怀(huái )先(xiān )王(wáng )之(zhī )道(dào ),含(hán )百(bǎi )家(jiā )之(zhī )言(yán ),其(qí )难(nán )推(tuī )引(yǐn ),非(fēi )徒(tú )任(rèn )车(chē )之(zhī )重(zhòng )也(yě )。荐(jiàn )致(zhì )之(zhī )者(zhě ),罢(bà )羸(léi )无(wú )力(lì ),遂(suí )却(què )退(tuì )窜(cuàn )於(yú )岩(yán )穴(xué )矣(yǐ )。

河(hé )发(fā )昆(kūn )仑(lún ),江(jiāng )起(qǐ )岷(mín )山(shān ),水(shuǐ )力(lì )盛(shèng )多(duō ),滂(pāng )沛(pèi )之(zhī )流(liú ),浸(jìn )下(xià )益(yì )盛(shèng ),不(bú )得(dé )广(guǎng )岸(àn )低(dī )地(dì ),不(bú )能(néng )通(tōng )流(liú )入(rù )乎(hū )东(dōng )海(hǎi )。如(rú )岸(àn )狭(xiá )地(dì )仰(yǎng ),沟(gōu )洫(xù )决(jué )泆(yì ),散(sàn )在(zài )丘(qiū )墟(xū )矣(yǐ )。文(wén )儒(rú )之(zhī )知(zhī ),有(yǒu )似(sì )於(yú )此(cǐ )。文(wén )章(zhāng )滂(pāng )沛(pèi ),不(bú )遭(zāo )有(yǒu )力(lì )之(zhī )将(jiāng )援(yuán )引(yǐn )荐(jiàn )举(jǔ ),亦(yì )将(jiāng )弃(qì )遗(yí )於(yú )衡(héng )门(mén )之(zhī )下(xià ),固(gù )安(ān )得(dé )升(shēng )陟(zhì )圣(shèng )主(zhǔ )之(zhī )庭(tíng ),论(lùn )说(shuō )政(zhèng )事(shì )之(zhī )务(wù )乎(hū )?火(huǒ )之(zhī )光(guāng )也(yě ),不(bú )举(jǔ )不(bú )明(míng )。有(yǒu )人(rén )於(yú )斯(sī ),其(qí )知(zhī )如(rú )京(jīng ),其(qí )德(dé )如(rú )山(shān ),力(lì )重(zhòng )不(bú )能(néng )自(zì )称(chēng ),须(xū )人(rén )乃(nǎi )举(jǔ ),而(ér )莫(mò )之(zhī )助(zhù ),抱(bào )其(qí )盛(shèng )高(gāo )之(zhī )力(lì ),窜(cuàn )於(yú )闾(lǘ )巷(xiàng )之(zhī )深(shēn ),何(hé )时(shí )得(dé )达(dá )?奡(ào )、育(yù ),古(gǔ )之(zhī )多(duō )力(lì )者(zhě ),身(shēn )能(néng )负(fù )荷(hé )千(qiān )钧(jūn ),手(shǒu )能(néng )决(jué )角(jiǎo )伸(shēn )钩(gōu ),使(shǐ )之(zhī )自(zì )举(jǔ ),不(bú )能(néng )离(lí )地(dì )。智(zhì )能(néng )满(mǎn )胸(xiōng )之(zhī )人(rén ),宜(yí )在(zài )王(wáng )阙(què ),须(xū )三(sān )寸(cùn )之(zhī )舌(shé ),一(yī )尺(chǐ )之(zhī )笔(bǐ ),然(rán )後(hòu )自(zì )动(dòng ),不(bú )能(néng )自(zì )进(jìn ),进(jìn )之(zhī )又(yòu )不(bú )能(néng )自(zì )安(ān ),须(xū )人(rén )能(néng )动(dòng ),待(dài )人(rén )能(néng )安(ān )。道(dào )重(zhòng )知(zhī )大(dà ),位(wèi )地(dì )难(nán )适(shì )也(yě )。小(xiǎo )石(shí )附(fù )於(yú )山(shān ),山(shān )力(lì )能(néng )得(dé )持(chí )之(zhī );在(zài )沙(shā )丘(qiū )之(zhī )间(jiān ),小(xiǎo )石(shí )轻(qīng )微(wēi ),亦(yì )能(néng )自(zì )安(ān )。至(zhì )於(yú )大(dà )石(shí ),沙(shā )土(tǔ )不(bú )覆(fù ),山(shān )不(bú )能(néng )持(chí ),处(chù )危(wēi )峭(qiào )之(zhī )际(jì ),则(zé )必(bì )崩(bēng )坠(zhuì )於(yú )坑(kēng )谷(gǔ )之(zhī )间(jiān )矣(yǐ )。大(dà )智(zhì )之(zhī )重(zhòng ),遭(zāo )信(xìn )之(zhī )将(jiāng ),无(wú )左(zuǒ )右(yòu )沙(shā )土(tǔ )之(zhī )助(zhù ),虽(suī )在(zài )显(xiǎn )位(wèi ),将(jiāng )不(bú )能(néng )持(chí ),则(zé )有(yǒu )大(dà )石(shí )崩(bēng )坠(zhuì )之(zhī )难(nán )也(yě )。或(huò )伐(fá )薪(xīn )於(yú )山(shān ),轻(qīng )小(xiǎo )之(zhī )木(mù ),合(hé )能(néng )束(shù )之(zhī )。至(zhì )於(yú )大(dà )木(mù )十(shí )围(wéi )以(yǐ )上(shàng ),引(yǐn )之(zhī )不(bú )能(néng )动(dòng ),推(tuī )之(zhī )不(bú )能(néng )移(yí ),则(zé )委(wěi )之(zhī )於(yú )山(shān )林(lín ),收(shōu )所(suǒ )束(shù )之(zhī )小(xiǎo )木(mù )而(ér )归(guī )。由(yóu )斯(sī )以(yǐ )论(lùn ),知(zhī )能(néng )之(zhī )大(dà )者(zhě ),其(qí )犹(yóu )十(shí )围(wéi )以(yǐ )上(shàng )木(mù )也(yě ),人(rén )力(lì )不(bú )能(néng )举(jǔ )荐(jiàn ),其(qí )犹(yóu )薪(xīn )者(zhě )不(bú )能(néng )推(tuī )引(yǐn )大(dà )木(mù )也(yě )。孔(kǒng )子(zǐ )周(zhōu )流(liú ),无(wú )所(suǒ )留(liú )止(zhǐ ),非(fēi )圣(shèng )才(cái )不(bú )明(míng ),道(dào )大(dà )难(nán )行(háng ),人(rén )不(bú )能(néng )用(yòng )也(yě )。故(gù )夫(fū )孔(kǒng )子(zǐ ),山(shān )中(zhōng )巨(jù )木(mù )之(zhī )类(lèi )也(yě )。

桓(huán )公(gōng )九(jiǔ )合(hé )诸(zhū )侯(hóu ),一(yī )匡(kuāng )天(tiān )下(xià ),管(guǎn )仲(zhòng )之(zhī )力(lì )。管(guǎn )仲(zhòng )有(yǒu )力(lì ),桓(huán )公(gōng )能(néng )举(jǔ )之(zhī ),可(kě )谓(wèi )壮(zhuàng )强(qiáng )矣(yǐ )。吴(wú )不(bú )能(néng )用(yòng )子(zǐ )胥(xū ),楚(chǔ )不(bú )能(néng )用(yòng )屈(qū )原(yuán ),二(èr )子(zǐ )力(lì )重(zhòng ),两(liǎng )主(zhǔ )不(bú )能(néng )举(jǔ )也(yě )。举(jǔ )物(wù )不(bú )胜(shèng ),委(wěi )地(dì )而(ér )去(qù )可(kě )也(yě ),时(shí )或(huò )恚(huì )怒(nù ),斧(fǔ )斫(zhuó )破(pò )败(bài ),此(cǐ )则(zé )子(zǐ )胥(xū )、屈(qū )原(yuán )所(suǒ )取(qǔ )害(hài )也(yě )。渊(yuān )中(zhōng )之(zhī )鱼(yú ),递(dì )相(xiàng )吞(tūn )食(shí ),度(dù )口(kǒu )所(suǒ )能(néng )容(róng ),然(rán )後(hòu )咽(yān )之(zhī );口(kǒu )不(bú )能(néng )受(shòu ),哽(gěng )咽(yān )不(bú )能(néng )下(xià )。故(gù )夫(fū )商(shāng )鞅(yāng )三(sān )说(shuō )孝(xiào )公(gōng ),後(hòu )说(shuō )者(zhě )用(yòng ),前(qián )二(èr )难(nán )用(yòng ),後(hòu )一(yī )易(yì )行(háng )也(yě )。观(guān )管(guǎn )仲(zhòng )之(zhī )《明(míng )法(fǎ )》,察(chá )商(shāng )鞅(yāng )之(zhī )《耕(gēng )战(zhàn )》,固(gù )非(fēi )弱(ruò )劣(liè )之(zhī )主(zhǔ )所(suǒ )能(néng )用(yòng )也(yě )。六(liù )国(guó )之(zhī )时(shí ),贤(xián )才(cái )之(zhī )臣(chén ),入(rù )楚(chǔ )楚(chǔ )重(zhòng ),出(chū )齐(qí )齐(qí )轻(qīng ),为(wéi )赵(zhào )赵(zhào )完(wán ),畔(pàn )魏(wèi )魏(wèi )伤(shāng )。韩(hán )用(yòng )申(shēn )不(bú )害(hài ),行(háng )其(qí )《三(sān )符(fú )》,兵(bīng )不(bú )侵(qīn )境(jìng ),盖(gài )十(shí )五(wǔ )年(nián )。不(bú )能(néng )用(yòng )之(zhī ),又(yòu )不(bú )察(chá )其(qí )书(shū ),兵(bīng )挫(cuò )军(jūn )破(pò ),国(guó )并(bìng )於(yú )秦(qín )。殷(yīn )、周(zhōu )之(zhī )世(shì ),乱(luàn )迹(jì )相(xiàng )属(shǔ ),亡(wáng )祸(huò )比(bǐ )肩(jiān ),岂(qǐ )其(qí )心(xīn )不(bú )欲(yù )为(wéi )治(zhì )乎(hū )?力(lì )弱(ruò )智(zhì )劣(liè ),不(bú )能(néng )纳(nà )至(zhì )言(yán )也(yě )。是(shì )故(gù )碓(duì )重(zhòng ),一(yī )人(rén )之(zhī )迹(jì )不(bú )能(néng )蹈(dǎo )也(yě );大(dà ),一(yī )人(rén )之(zhī )掌(zhǎng )不(bú )能(néng )推(tuī )也(yě )。贤(xián )臣(chén )有(yǒu )劲(jìn )强(qiáng )之(zhī )优(yōu ),愚(yú )主(zhǔ )有(yǒu )不(bú )堪(kān )之(zhī )劣(liè ),以(yǐ )此(cǐ )相(xiàng )求(qiú ),禽(qín )鱼(yú )相(xiàng )与(yǔ )游(yóu )也(yě )。干(gàn )将(jiāng )之(zhī )刃(rèn ),人(rén )不(bú )推(tuī )顿(dùn ),菰(gū )瓠(hù )不(bú )能(néng )伤(shāng );

筱(xiǎo ){辂(lù )}之(zhī )箭(jiàn ),机(jī )不(bú )动(dòng )发(fā ),鲁(lǔ )缟(gǎo )不(bú )能(néng )穿(chuān )。非(fēi )无(wú )干(gàn )将(jiāng )、筱(xiǎo ){辂(lù )}之(zhī )才(cái )也(yě ),无(wú )推(tuī )顿(dùn )发(fā )动(dòng )之(zhī )主(zhǔ )。菰(gū )瓠(hù )、鲁(lǔ )缟(gǎo )不(bú )穿(chuān )伤(shāng ),焉(yān )望(wàng )斩(zhǎn )旗(qí )穿(chuān )革(gé )之(zhī )功(gōng )乎(hū )?故(gù )引(yǐn )弓(gōng )之(zhī )力(lì )不(bú )能(néng )引(yǐn )强(qiáng )弩(nǔ )。弩(nǔ )力(lì )五(wǔ )石(shí ),引(yǐn )以(yǐ )三(sān )石(shí ),筋(jīn )绝(jué )骨(gǔ )折(shé ),不(bú )能(néng )举(jǔ )也(yě )。故(gù )力(lì )不(bú )任(rèn )强(qiáng )引(yǐn ),则(zé )有(yǒu )变(biàn )恶(è )折(shé )脊(jǐ )之(zhī )祸(huò );知(zhī )不(bú )能(néng )用(yòng )贤(xián ),则(zé )有(yǒu )伤(shāng )德(dé )毁(huǐ )名(míng )之(zhī )败(bài )。

论(lùn )事(shì )者(zhě )不(bú )曰(yuē )才(cái )大(dà )道(dào )重(zhòng ),上(shàng )不(bú )能(néng )用(yòng ),而(ér )曰(yuē )不(bú )肖(xiāo )不(bú )能(néng )自(zì )达(dá )。自(zì )达(dá )者(zhě )带(dài )绝(jué )不(bú )抗(kàng ),自(zì )衒(xuàn )者(zhě )贾(jiǎ )贱(jiàn )不(bú )仇(chóu )。案(àn )诸(zhū )为(wéi )人(rén )用(yòng )之(zhī )物(wù ),须(xū )人(rén )用(yòng )之(zhī ),功(gōng )力(lì )乃(nǎi )立(lì )。凿(záo )所(suǒ )以(yǐ )入(rù )木(mù )者(zhě ),槌(chuí )叩(kòu )之(zhī )也(yě ),锸(chā )所(suǒ )以(yǐ )能(néng )撅(juē )地(dì )者(zhě ),跖(zhí )蹈(dǎo )之(zhī )也(yě )。诸(zhū )有(yǒu )锋(fēng )刃(rèn )之(zhī )器(qì ),所(suǒ )以(yǐ )能(néng )断(duàn )斩(zhǎn )割(gē )削(xuē )者(zhě ),手(shǒu )能(néng )把(bǎ )持(chí )之(zhī )也(yě ),力(lì )能(néng )推(tuī )引(yǐn )之(zhī )也(yě )。韩(hán )信(xìn )去(qù )楚(chǔ )入(rù )汉(hàn ),项(xiàng )羽(yǔ )不(bú )能(néng )安(ān ),高(gāo )祖(zǔ )能(néng )持(chí )之(zhī )也(yě )。能(néng )用(yòng )其(qí )善(shàn ),能(néng )安(ān )其(qí )身(shēn ),则(zé )能(néng )量(liàng )其(qí )力(lì )、能(néng )别(bié )其(qí )功(gōng )矣(yǐ )。樊(fán )、郦(lì )有(yǒu )攻(gōng )城(chéng )野(yě )战(zhàn )之(zhī )功(gōng ),高(gāo )祖(zǔ )行(háng )封(fēng ),先(xiān )及(jí )萧(xiāo )何(hé ),则(zé )比(bǐ )萧(xiāo )何(hé )於(yú )猎(liè )人(rén ),同(tóng )樊(fán )、郦(lì )於(yú )猎(liè )犬(quǎn )也(yě )。夫(fū )萧(xiāo )何(hé )安(ān )坐(zuò ),樊(fán )、郦(lì )驰(chí )走(zǒu ),封(fēng )不(bú )及(jí )驰(chí )走(zǒu )而(ér )先(xiān )安(ān )坐(zuò )者(zhě ),萧(xiāo )何(hé )以(yǐ )知(zhī )为(wéi )力(lì ),而(ér )樊(fán )、郦(lì )以(yǐ )力(lì )为(wéi )功(gōng )也(yě )。萧(xiāo )何(hé )所(suǒ )以(yǐ )能(néng )使(shǐ )樊(fán )、郦(lì )者(zhě ),以(yǐ )入(rù )秦(qín )收(shōu )敛(liǎn )文(wén )书(shū )也(yě )。众(zhòng )将(jiāng )拾(shí )金(jīn ),何(hé )独(dú )掇(duō )书(shū ),坐(zuò )知(zhī )秦(qín )之(zhī )形(xíng )势(shì ),是(shì )以(yǐ )能(néng )图(tú )其(qí )利(lì )害(hài )。众(zhòng )将(jiāng )驰(chí )走(zǒu )者(zhě ),何(hé )驱(qū )之(zhī )也(yě )。故(gù )叔(shū )孙(sūn )通(tōng )定(dìng )仪(yí ),而(ér )高(gāo )祖(zǔ )以(yǐ )尊(zūn );萧(xiāo )何(hé )造(zào )律(lǜ ),而(ér )汉(hàn )室(shì )以(yǐ )宁(níng )。案(àn )仪(yí )律(lǜ )之(zhī )功(gōng ),重(zhòng )於(yú )野(yě )战(zhàn ),斩(zhǎn )首(shǒu )之(zhī )力(lì ),不(bú )及(jí )尊(zūn )主(zhǔ )。故(gù )夫(fū )垦(kěn )草(cǎo )殖(zhí )谷(gǔ ),农(nóng )夫(fū )之(zhī )力(lì )也(yě );勇(yǒng )猛(měng )攻(gōng )战(zhàn ),士(shì )卒(zú )之(zhī )力(lì )也(yě );构(gòu )架(jià )斫(zhuó )削(xuē ),工(gōng )匠(jiàng )之(zhī )力(lì )也(yě );治(zhì )书(shū )定(dìng )簿(bù ),佐(zuǒ )史(shǐ )之(zhī )力(lì )也(yě );论(lùn )道(dào )议(yì )政(zhèng ),贤(xián )儒(rú )之(zhī )力(lì )也(yě )。人(rén )生(shēng )莫(mò )不(bú )有(yǒu )力(lì ),所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )力(lì )者(zhě ),或(huò )尊(zūn )或(huò )卑(bēi )。孔(kǒng )子(zǐ )能(néng )举(jǔ )北(běi )门(mén )之(zhī )关(guān ),不(bú )以(yǐ )力(lì )自(zì )章(zhāng ),知(zhī )夫(fū )筋(jīn )骨(gǔ )之(zhī )力(lì ),不(bú )如(rú )仁(rén )义(yì )之(zhī )力(lì )荣(róng )也(yě )。

阅读:26199

打赏捐助〔Donate〕>>>

《效力篇》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库