汤问【登录】

ok8.org > 《列子》 > 《汤问》 > 拼音版

殷(yīn )汤(tāng )问(wèn )于(yú )夏(xià )革(gé ),曰(yuē ):“古(gǔ )初(chū )有(yǒu )物(wù )乎(hū )?”夏(xià )革(gé )曰(yuē ):“古(gǔ )初(chū )无(wú )物(wù ),今(jīn )恶(è )得(dé )物(wù )?后(hòu )之(zhī )人(rén )将(jiāng )谓(wèi )今(jīn )之(zhī )无(wú )物(wù ),可(kě )乎(hū )?”殷(yīn )汤(tāng )曰(yuē ):“然(rán )则(zé )物(wù )无(wú )先(xiān )后(hòu )乎(hū )?”夏(xià )革(gé )曰(yuē ):“物(wù )之(zhī )终(zhōng )始(shǐ ),初(chū )无(wú )极(jí )已(yǐ )。始(shǐ )或(huò )为(wéi )终(zhōng ),终(zhōng )或(huò )为(wéi )始(shǐ ),恶(è )知(zhī )其(qí )纪(jì )?然(rán )自(zì )物(wù )之(zhī )外(wài ),自(zì )事(shì )之(zhī )先(xiān ),朕(zhèn )所(suǒ )不(bú )知(zhī )也(yě )。”殷(yīn )汤(tāng )曰(yuē ):“然(rán )则(zé )上(shàng )下(xià )八(bā )方(fāng )有(yǒu )极(jí )尽(jìn )乎(hū )?”革(gé )曰(yuē ):“不(bú )知(zhī )也(yě )。”汤(tāng )固(gù )问(wèn )。革(gé )曰(yuē ):“无(wú )则(zé )无(wú )极(jí ),有(yǒu )则(zé )有(yǒu )尽(jìn );朕(zhèn )何(hé )以(yǐ )知(zhī )之(zhī )?然(rán )无(wú )极(jí )之(zhī )外(wài )复(fù )无(wú )无(wú )极(jí ),无(wú )尽(jìn )之(zhī )中(zhōng )复(fù )无(wú )无(wú )尽(jìn )。无(wú )极(jí )复(fù )无(wú )无(wú )极(jí ),无(wú )尽(jìn )复(fù )无(wú )无(wú )尽(jìn )。朕(zhèn )以(yǐ )是(shì )知(zhī )其(qí )无(wú )极(jí )无(wú )尽(jìn )也(yě ),而(ér )不(bú )知(zhī )其(qí )有(yǒu )极(jí )有(yǒu )尽(jìn )也(yě )。”汤(tāng )又(yòu )问(wèn )曰(yuē ):“四(sì )海(hǎi )之(zhī )外(wài )奚(xī )有(yǒu )?”革(gé )曰(yuē ):“犹(yóu )齐(qí )州(zhōu )也(yě )。”汤(tāng )曰(yuē ):“汝(rǔ )奚(xī )以(yǐ )实(shí )之(zhī )?”

革(gé )曰(yuē ):“朕(zhèn )东(dōng )行(háng )至(zhì )营(yíng ),人(rén )民(mín )犹(yóu )是(shì )也(yě )。问(wèn )营(yíng )之(zhī )东(dōng ),复(fù )犹(yóu )营(yíng )也(yě )。西(xī )行(háng )至(zhì )豳(bīn ),人(rén )民(mín )犹(yóu )是(shì )也(yě )。问(wèn )豳(bīn )之(zhī )西(xī ),复(fù )犹(yóu )豳(bīn )也(yě )。朕(zhèn )以(yǐ )是(shì )知(zhī )四(sì )海(hǎi )、四(sì )荒(huāng )、四(sì )极(jí )之(zhī )不(bú )异(yì )是(shì )也(yě )。故(gù )大(dà )小(xiǎo )相(xiàng )含(hán ),无(wú )穷(qióng )极(jí )也(yě )。含(hán )万(wàn )物(wù )者(zhě ),亦(yì )如(rú )含(hán )天(tiān )地(dì )。含(hán )万(wàn )物(wù )也(yě )故(gù )不(bú )穷(qióng ),含(hán )天(tiān )地(dì )也(yě )故(gù )无(wú )极(jí )。朕(zhèn )亦(yì )焉(yān )知(zhī )天(tiān )地(dì )之(zhī )表(biǎo )不(bú )有(yǒu )大(dà )天(tiān )地(dì )者(zhě )乎(hū )?亦(yì )吾(wú )所(suǒ )不(bú )知(zhī )也(yě )。然(rán )则(zé )天(tiān )地(dì )亦(yì )物(wù )也(yě )。物(wù )有(yǒu )不(bú )足(zú ),故(gù )昔(xī )者(zhě )女(nǚ )娲(wā )氏(shì )练(liàn )五(wǔ )色(sè )石(shí )以(yǐ )补(bǔ )其(qí )阙(què );断(duàn )鳌(áo )之(zhī )足(zú )以(yǐ )立(lì )四(sì )极(jí )。其(qí )后(hòu )共(gòng )工(gōng )氏(shì )与(yǔ )颛(zhuān )顼(xū )争(zhēng )为(wéi )帝(dì ),怒(nù )而(ér )触(chù )不(bú )周(zhōu )之(zhī )山(shān ),折(shé )天(tiān )柱(zhù ),绝(jué )地(dì )维(wéi );故(gù )天(tiān )倾(qīng )西(xī )北(běi ),日(rì )月(yuè )辰(chén )星(xīng )就(jiù )焉(yān );地(dì )不(bú )满(mǎn )东(dōng )南(nán ),故(gù )百(bǎi )川(chuān )水(shuǐ )潦(liáo )归(guī )焉(yān )。”

汤(tāng )又(yòu )问(wèn ):“物(wù )有(yǒu )巨(jù )细(xì )乎(hū )?有(yǒu )修(xiū )短(duǎn )乎(hū )?有(yǒu )同(tóng )异(yì )乎(hū )?”

革(gé )曰(yuē ):“渤(bó )海(hǎi )之(zhī )东(dōng )不(bú )知(zhī )几(jǐ )亿(yì )万(wàn )里(lǐ ),有(yǒu )大(dà )壑(hè )焉(yān ),实(shí )惟(wéi )无(wú )底(dǐ )之(zhī )谷(gǔ ),其(qí )下(xià )无(wú )底(dǐ ),名(míng )曰(yuē )归(guī )墟(xū )。八(bā )纮(hóng )九(jiǔ )野(yě )之(zhī )水(shuǐ ),天(tiān )汉(hàn )之(zhī )流(liú ),莫(mò )不(bú )注(zhù )之(zhī ),而(ér )无(wú )增(zēng )无(wú )减(jiǎn )焉(yān )。其(qí )中(zhōng )有(yǒu )五(wǔ )山(shān )焉(yān ):一(yī )曰(yuē )岱(dài )舆(yú ),二(èr )曰(yuē )员(yuán )峤(qiáo ),三(sān )曰(yuē )方(fāng )壶(hú ),四(sì )曰(yuē )瀛(yíng )洲(zhōu ),五(wǔ )曰(yuē )蓬(péng )莱(lái )。其(qí )山(shān )高(gāo )下(xià )周(zhōu )旋(xuán )三(sān )万(wàn )里(lǐ ),其(qí )顶(dǐng )平(píng )处(chù )九(jiǔ )千(qiān )里(lǐ )。山(shān )之(zhī )中(zhōng )间(jiān )相(xiàng )去(qù )七(qī )万(wàn )里(lǐ ),以(yǐ )为(wéi )邻(lín )居(jū )焉(yān )。其(qí )上(shàng )台(tái )观(guān )皆(jiē )金(jīn )玉(yù ),其(qí )上(shàng )禽(qín )兽(shòu )皆(jiē )纯(chún )缟(gǎo )。珠(zhū )玕(gān )之(zhī )树(shù )皆(jiē )丛(cóng )生(shēng ),华(huá )实(shí )皆(jiē )有(yǒu )滋(zī )味(wèi ),食(shí )之(zhī )皆(jiē )不(bú )老(lǎo )不(bú )死(sǐ )。所(suǒ )居(jū )之(zhī )人(rén )皆(jiē )仙(xiān )圣(shèng )之(zhī )种(zhǒng );一(yī )日(rì )一(yī )夕(xī )飞(fēi )相(xiàng )往(wǎng )来(lái )者(zhě ),不(bú )可(kě )数(shù )焉(yān )。而(ér )五(wǔ )山(shān )之(zhī )根(gēn )无(wú )所(suǒ )连(lián )箸(zhù ),常(cháng )随(suí )潮(cháo )波(bō )上(shàng )下(xià )往(wǎng )还(hái ),不(bú )得(dé )暂(zàn )峙(zhì )焉(yān )。仙(xiān )圣(shèng )毒(dú )之(zhī ),诉(sù )之(zhī )于(yú )帝(dì )。帝(dì )恐(kǒng )流(liú )于(yú )西(xī )极(jí ),失(shī )群(qún )仙(xiān )圣(shèng )之(zhī )居(jū ),乃(nǎi )命(mìng )禺(yú )彊(jiāng )使(shǐ )巨(jù )鳌(áo )十(shí )五(wǔ )举(jǔ )首(shǒu )而(ér )戴(dài )之(zhī )。迭(dié )为(wéi )三(sān )番(fān ),六(liù )万(wàn )岁(suì )一(yī )交(jiāo )焉(yān )。五(wǔ )山(shān )始(shǐ )峙(zhì )而(ér )不(bú )动(dòng )。而(ér )龙(lóng )伯(bó )之(zhī )国(guó )有(yǒu )大(dà )人(rén ),举(jǔ )足(zú )不(bú )盈(yíng )数(shù )步(bù )而(ér )暨(jì )五(wǔ )山(shān )之(zhī )所(suǒ ),一(yī )钓(diào )而(ér )连(lián )六(liù )鳌(áo ),合(hé )负(fù )而(ér )趣(qù ),归(guī )其(qí )国(guó ),灼(zhuó )其(qí )骨(gǔ )以(yǐ )数(shù )焉(yān )。于(yú )是(shì )岱(dài )舆(yú )、员(yuán )峤(qiáo )二(èr )山(shān )流(liú )于(yú )北(běi )极(jí ),沉(chén )于(yú )大(dà )海(hǎi ),仙(xiān )圣(shèng )之(zhī )播(bō )迁(qiān )者(zhě )巨(jù )亿(yì )计(jì )。帝(dì )凭(píng )怒(nù ),侵(qīn )减(jiǎn )龙(lóng )伯(bó )之(zhī )国(guó )使(shǐ )阨(è ),侵(qīn )小(xiǎo )龙(lóng )伯(bó )之(zhī )民(mín )使(shǐ )短(duǎn )。至(zhì )伏(fú )羲(xī )神(shén )农(nóng )时(shí ),其(qí )国(guó )人(rén )犹(yóu )数(shù )十(shí )丈(zhàng )。从(cóng )中(zhōng )州(zhōu )以(yǐ )东(dōng )四(sì )十(shí )万(wàn )里(lǐ )得(dé )僬(jiāo )侥(yáo )国(guó ),人(rén )长(zhǎng )一(yī )尺(chǐ )五(wǔ )寸(cùn )。东(dōng )北(běi )极(jí )有(yǒu )人(rén )名(míng )曰(yuē )诤(zhèng )人(rén ),长(zhǎng )九(jiǔ )寸(cùn )。荆(jīng )之(zhī )南(nán )有(yǒu )冥(míng )灵(líng )者(zhě ),以(yǐ )五(wǔ )百(bǎi )岁(suì )为(wéi )春(chūn ),五(wǔ )百(bǎi )岁(suì )为(wéi )秋(qiū )。上(shàng )古(gǔ )有(yǒu )大(dà )椿(chūn )者(zhě ),以(yǐ )八(bā )千(qiān )岁(suì )为(wéi )春(chūn ),八(bā )千(qiān )岁(suì )为(wéi )秋(qiū )。朽(xiǔ )壤(rǎng )之(zhī )上(shàng )有(yǒu )菌(jūn )芝(zhī )者(zhě ),生(shēng )于(yú )朝(cháo ),死(sǐ )于(yú )晦(huì )。春(chūn )夏(xià )之(zhī )月(yuè )有(yǒu )蠓(měng )蚋(ruì )者(zhě ),因(yīn )雨(yǔ )而(ér )生(shēng ),见(jiàn )阳(yáng )而(ér )死(sǐ )。终(zhōng )北(běi )之(zhī )北(běi )有(yǒu )溟(míng )海(hǎi )者(zhě ),天(tiān )池(chí )也(yě )。有(yǒu )鱼(yú )焉(yān ),其(qí )广(guǎng )数(shù )千(qiān )里(lǐ ),其(qí )长(zhǎng )称(chēng )焉(yān ),其(qí )名(míng )为(wéi )鲲(kūn )。有(yǒu )鸟(niǎo )焉(yān ),其(qí )名(míng )为(wéi )鹏(péng ),翼(yì )若(ruò )垂(chuí )天(tiān )之(zhī )云(yún ),其(qí )体(tǐ )称(chēng )焉(yān )。世(shì )岂(qǐ )知(zhī )有(yǒu )此(cǐ )物(wù )哉(zāi )?大(dà )禹(yǔ )行(háng )而(ér )见(jiàn )之(zhī ),伯(bó )益(yì )知(zhī )而(ér )名(míng )之(zhī ),夷(yí )坚(jiān )闻(wén )而(ér )志(zhì )之(zhī )。江(jiāng )浦(pǔ )之(zhī )间(jiān )生(shēng )麽(me )虫(chóng ),其(qí )名(míng )曰(yuē )焦(jiāo )螟(míng ),群(qún )飞(fēi )而(ér )集(jí )于(yú )蚊(wén )睫(jié ),弗(fú )相(xiàng )触(chù )也(yě )。栖(qī )宿(xiǔ )去(qù )来(lái ),蚊(wén )弗(fú )觉(jiào )也(yě )。离(lí )朱(zhū )、子(zǐ )羽(yǔ )方(fāng )昼(zhòu )拭(shì )眦(zì )扬(yáng )眉(méi )而(ér )望(wàng )之(zhī ),弗(fú )见(jiàn )其(qí )形(xíng );鷈(tī )俞(yú )、师(shī )旷(kuàng )方(fāng )夜(yè )擿(tī )耳(ěr )俛(miǎn )首(shǒu )而(ér )听(tīng )之(zhī ),弗(fú )闻(wén )其(qí )声(shēng )。唯(wéi )黄(huáng )帝(dì )与(yǔ )容(róng )成(chéng )子(zǐ )居(jū )空(kōng )峒(dòng )之(zhī )上(shàng ),同(tóng )斋(zhāi )三(sān )月(yuè ),心(xīn )死(sǐ )形(xíng )废(fèi );徐(xú )以(yǐ )神(shén )视(shì ),块(kuài )然(rán )见(jiàn )之(zhī ),若(ruò )嵩(sōng )山(shān )之(zhī )阿(ā );徐(xú )以(yǐ )气(qì )听(tīng ),砰(pēng )然(rán )闻(wén )之(zhī ),若(ruò )雷(léi )霆(tíng )之(zhī )声(shēng )。吴(wú )楚(chǔ )之(zhī )国(guó )有(yǒu )大(dà )木(mù )焉(yān ),其(qí )名(míng )为(wéi )櫾(yóu ),碧(bì )树(shù )而(ér )冬(dōng )生(shēng ),实(shí )丹(dān )而(ér )味(wèi )酸(suān );食(shí )其(qí )皮(pí )汁(zhī ),已(yǐ )愤(fèn )厥(jué )之(zhī )疾(jí )。齐(qí )州(zhōu )珍(zhēn )之(zhī ),渡(dù )淮(huái )而(ér )北(běi )而(ér )化(huà )为(wéi )枳(zhǐ )焉(yān )。鸜(gōu )鹆(yù )不(bú )逾(yú )济(jì ),貉(mò )逾(yú )汶(wèn )则(zé )死(sǐ )矣(yǐ );地(dì )气(qì )然(rán )也(yě )。虽(suī )然(rán ),形(xíng )气(qì )异(yì )也(yě ),性(xìng )钧(jūn )已(yǐ ),无(wú )相(xiàng )易(yì )已(yǐ )。生(shēng )皆(jiē )全(quán )已(yǐ ),分(fèn )皆(jiē )足(zú )已(yǐ )。吾(wú )何(hé )以(yǐ )识(shí )其(qí )巨(jù )细(xì )?何(hé )以(yǐ )识(shí )其(qí )修(xiū )短(duǎn )?何(hé )以(yǐ )识(shí )其(qí )同(tóng )异(yì )哉(zāi )?”

太(tài )形(xíng )、王(wáng )屋(wū )二(èr )山(shān ),方(fāng )七(qī )百(bǎi )里(lǐ ),高(gāo )万(wàn )仞(rèn );本(běn )在(zài )冀(jì )州(zhōu )之(zhī )南(nán ),河(hé )阳(yáng )之(zhī )北(běi )。

北(běi )山(shān )愚(yú )公(gōng )者(zhě ),年(nián )且(qiě )九(jiǔ )十(shí ),面(miàn )山(shān )而(ér )居(jū )。惩(chéng )山(shān )北(běi )之(zhī )塞(sāi ),出(chū )入(rù )之(zhī )迂(yū )也(yě ),聚(jù )室(shì )而(ér )谋(móu ),曰(yuē ):“吾(wú )与(yǔ )汝(rǔ )毕(bì )力(lì )平(píng )险(xiǎn ),指(zhǐ )通(tōng )豫(yù )南(nán ),达(dá )于(yú )汉(hàn )阴(yīn ),可(kě )乎(hū )?”杂(zá )然(rán )相(xiàng )许(xǔ )。其(qí )妻(qī )献(xiàn )疑(yí )曰(yuē ):“以(yǐ )君(jūn )之(zhī )力(lì ),曾(céng )不(bú )能(néng )损(sǔn )魁(kuí )父(fù )之(zhī )丘(qiū ),如(rú )太(tài )形(xíng )、王(wáng )屋(wū )何(hé )?且(qiě )焉(yān )置(zhì )土(tǔ )石(shí )?”杂(zá )曰(yuē ):“投(tóu )诸(zhū )渤(bó )海(hǎi )之(zhī )尾(wěi ),隐(yǐn )土(tǔ )之(zhī )北(běi )。”遂(suí )率(lǜ )子(zǐ )孙(sūn )荷(hé )担(dān )者(zhě )三(sān )夫(fū ),叩(kòu )石(shí )垦(kěn )壤(rǎng ),箕(jī )畚(běn )运(yùn )于(yú )渤(bó )海(hǎi )之(zhī )尾(wěi )。邻(lín )人(rén )京(jīng )城(chéng )氏(shì )之(zhī )孀(shuāng )妻(qī )有(yǒu )遗(yí )男(nán ),始(shǐ )龀(chèn ),跳(tiào )往(wǎng )助(zhù )之(zhī )。寒(hán )暑(shǔ )易(yì )节(jiē ),始(shǐ )一(yī )反(fǎn )焉(yān )。

河(hé )曲(qǔ )智(zhì )叟(sǒu )笑(xiào )而(ér )止(zhǐ )之(zhī ),曰(yuē ):“甚(shèn )矣(yǐ )汝(rǔ )之(zhī )不(bú )惠(huì )!以(yǐ )残(cán )年(nián )馀(yú )力(lì ),曾(céng )不(bú )能(néng )毁(huǐ )山(shān )之(zhī )一(yī )毛(máo );其(qí )如(rú )土(tǔ )石(shí )何(hé )?”北(běi )山(shān )愚(yú )公(gōng )长(zhǎng )息(xī )曰(yuē ):“汝(rǔ )心(xīn )之(zhī )固(gù ),固(gù )不(bú )可(kě )彻(chè ),曾(céng )不(bú )若(ruò )孀(shuāng )妻(qī )弱(ruò )子(zǐ )。虽(suī )我(wǒ )之(zhī )死(sǐ ),有(yǒu )子(zǐ )存(cún )焉(yān );子(zǐ )又(yòu )生(shēng )孙(sūn ),孙(sūn )又(yòu )生(shēng )子(zǐ );子(zǐ )又(yòu )有(yǒu )子(zǐ ),子(zǐ )又(yòu )有(yǒu )孙(sūn ):子(zǐ )子(zǐ )孙(sūn )孙(sūn ),无(wú )穷(qióng )匮(kuì )也(yě ),而(ér )山(shān )不(bú )加(jiā )增(zēng ),何(hé )苦(kǔ )而(ér )不(bú )平(píng )?”河(hé )曲(qǔ )智(zhì )叟(sǒu )亡(wáng )以(yǐ )应(yīng )。

操(cāo )蛇(shé )之(zhī )神(shén )闻(wén )之(zhī ),惧(jù )其(qí )不(bú )已(yǐ )也(yě ),告(gào )之(zhī )于(yú )帝(dì )。帝(dì )感(gǎn )其(qí )诚(chéng ),命(mìng )夸(kuā )蛾(é )氏(shì )二(èr )子(zǐ )负(fù )二(èr )山(shān ),一(yī )厝(cuò )朔(shuò )东(dōng ),一(yī )厝(cuò )雍(yōng )南(nán )。自(zì )此(cǐ ),冀(jì )之(zhī )南(nán )、汉(hàn )之(zhī )阴(yīn )无(wú )陇(lǒng )断(duàn )焉(yān )。

夸(kuā )父(fù )不(bú )量(liàng )力(lì ),欲(yù )追(zhuī )日(rì )影(yǐng ),逐(zhú )之(zhī )于(yú )隅(yú )谷(gǔ )之(zhī )际(jì )。渴(kě )欲(yù )得(dé )饮(yǐn ),赴(fù )饮(yǐn )河(hé )、渭(wèi )。河(hé )渭(wèi )不(bú )足(zú ),将(jiāng )走(zǒu )北(běi )饮(yǐn )大(dà )泽(zé )。未(wèi )至(zhì ),道(dào )渴(kě )而(ér )死(sǐ )。弃(qì )其(qí )杖(zhàng ),尸(shī )膏(gāo )肉(ròu )所(suǒ )浸(jìn ),生(shēng )邓(dèng )林(lín )。邓(dèng )林(lín )弥(mí )广(guǎng )数(shù )千(qiān )里(lǐ )焉(yān )。

大(dà )禹(yǔ )曰(yuē ):“六(liù )合(hé )之(zhī )间(jiān ),四(sì )海(hǎi )之(zhī )内(nèi ),照(zhào )之(zhī )以(yǐ )日(rì )月(yuè ),经(jīng )之(zhī )以(yǐ )星(xīng )辰(chén ),纪(jì )之(zhī )以(yǐ )四(sì )时(shí ),要(yào )之(zhī )以(yǐ )太(tài )岁(suì )。神(shén )灵(líng )所(suǒ )生(shēng ),其(qí )物(wù )异(yì )形(xíng );或(huò )夭(yāo )或(huò )寿(shòu ),唯(wéi )圣(shèng )人(rén )能(néng )通(tōng )其(qí )道(dào )。”夏(xià )革(gé )曰(yuē ):“然(rán )则(zé )亦(yì )有(yǒu )不(bú )待(dài )神(shén )灵(líng )而(ér )生(shēng ),不(bú )待(dài )阴(yīn )阳(yáng )而(ér )形(xíng ),不(bú )待(dài )日(rì )月(yuè )而(ér )明(míng ),不(bú )待(dài )杀(shā )戮(lù )而(ér )夭(yāo ),不(bú )待(dài )将(jiāng )迎(yíng )而(ér )寿(shòu ),不(bú )待(dài )五(wǔ )谷(gǔ )而(ér )食(shí ),不(bú )待(dài )缯(zēng )纩(kuàng )而(ér )衣(yī ),不(bú )待(dài )舟(zhōu )车(chē )而(ér )行(háng )。其(qí )道(dào )自(zì )然(rán ),非(fēi )圣(shèng )人(rén )之(zhī )所(suǒ )通(tōng )也(yě )。”

禹(yǔ )之(zhī )治(zhì )水(shuǐ )土(tǔ )也(yě ),迷(mí )而(ér )失(shī )涂(tú ),谬(miù )之(zhī )一(yī )国(guó )。滨(bīn )北(běi )海(hǎi )之(zhī )北(běi ),不(bú )知(zhī )距(jù )齐(qí )州(zhōu )几(jǐ )千(qiān )万(wàn )里(lǐ ),其(qí )国(guó )名(míng )曰(yuē )终(zhōng )北(běi ),不(bú )知(zhī )际(jì )畔(pàn )之(zhī )所(suǒ )齐(qí )限(xiàn )。无(wú )风(fēng )雨(yǔ )霜(shuāng )露(lù ),不(bú )生(shēng )鸟(niǎo )兽(shòu )、虫(chóng )鱼(yú )、草(cǎo )木(mù )之(zhī )类(lèi )。四(sì )方(fāng )悉(xī )平(píng ),周(zhōu )以(yǐ )乔(qiáo )陟(zhì )。当(dāng )国(guó )之(zhī )中(zhōng )有(yǒu )山(shān ),山(shān )名(míng )壶(hú )领(lǐng ),状(zhuàng )若(ruò )甔(dàn )甀(zhuì )。顶(dǐng )有(yǒu )口(kǒu ),状(zhuàng )若(ruò )员(yuán )环(huán ),名(míng )曰(yuē )滋(zī )穴(xué )。有(yǒu )水(shuǐ )涌(yǒng )出(chū ),名(míng )曰(yuē )神(shén )瀵(fèn ),臭(chòu )过(guò )兰(lán )椒(jiāo ),味(wèi )过(guò )醪(láo )醴(lǐ )。一(yī )源(yuán )分(fèn )为(wéi )四(sì )埒(liè ),注(zhù )于(yú )山(shān )下(xià )。经(jīng )营(yíng )一(yī )国(guó ),亡(wáng )不(bú )悉(xī )遍(biàn )。土(tǔ )气(qì )和(hé ),亡(wáng )札(zhá )厉(lì )。人(rén )性(xìng )婉(wǎn )而(ér )从(cóng )物(wù ),不(bú )竞(jìng )不(bú )争(zhēng );柔(róu )心(xīn )而(ér )弱(ruò )骨(gǔ ),不(bú )骄(jiāo )不(bú )忌(jì );长(zhǎng )幼(yòu )侪(chái )居(jū ),不(bú )君(jūn )不(bú )臣(chén );男(nán )女(nǚ )杂(zá )游(yóu ),不(bú )媒(méi )不(bú )聘(pìn );缘(yuán )水(shuǐ )而(ér )居(jū ),不(bú )耕(gēng )不(bú )稼(jià );土(tǔ )气(qì )温(wēn )适(shì ),不(bú )织(zhī )不(bú )衣(yī );百(bǎi )年(nián )而(ér )死(sǐ ),不(bú )夭(yāo )不(bú )病(bìng )。其(qí )民(mín )孳(zī )阜(fù )亡(wáng )数(shù ),有(yǒu )喜(xǐ )乐(lè ),亡(wáng )衰(shuāi )老(lǎo )哀(āi )苦(kǔ )。其(qí )俗(sú )好(hǎo )声(shēng ),相(xiàng )携(xié )而(ér )迭(dié )谣(yáo ),终(zhōng )日(rì )不(bú )辍(chuò )音(yīn )。饥(jī )惓(juàn )则(zé )饮(yǐn )神(shén )瀵(fèn ),力(lì )志(zhì )和(hé )平(píng )。过(guò )则(zé )醉(zuì ),经(jīng )旬(xún )乃(nǎi )醒(xǐng )。沐(mù )浴(yù )神(shén )瀵(fèn ),肤(fū )色(sè )脂(zhī )泽(zé ),香(xiāng )气(qì )经(jīng )旬(xún )乃(nǎi )歇(xiē )。

周(zhōu )穆(mù )王(wáng )北(běi )游(yóu )过(guò )其(qí )国(guó ),三(sān )年(nián )忘(wàng )归(guī )。既(jì )反(fǎn )周(zhōu )室(shì ),慕(mù )其(qí )国(guó ),惝(chǎng )然(rán )自(zì )失(shī )。不(bú )进(jìn )酒(jiǔ )肉(ròu ),不(bú )召(zhào )嫔(pín )御(yù )者(zhě ),数(shù )月(yuè )乃(nǎi )复(fù )。

管(guǎn )仲(zhòng )勉(miǎn )齐(qí )桓(huán )公(gōng )因(yīn )游(yóu )辽(liáo )口(kǒu ),俱(jù )之(zhī )其(qí )国(guó ),几(jǐ )克(kè )举(jǔ )。隰(xí )朋(péng )谏(jiàn )曰(yuē ):“君(jūn )舍(shě )齐(qí )国(guó )之(zhī )广(guǎng ),人(rén )民(mín )之(zhī )众(zhòng ),山(shān )川(chuān )之(zhī )观(guān ),殖(zhí )物(wù )之(zhī )阜(fù ),礼(lǐ )义(yì )之(zhī )盛(shèng ),章(zhāng )服(fú )之(zhī )美(měi ),妖(yāo )靡(mí )盈(yíng )庭(tíng ),忠(zhōng )良(liáng )满(mǎn )朝(cháo )。肆(sì )咤(zhà )则(zé )徒(tú )卒(zú )百(bǎi )万(wàn ),视(shì )撝(wéi )则(zé )诸(zhū )侯(hóu )从(cóng )命(mìng ),亦(yì )奚(xī )羡(xiàn )于(yú )彼(bǐ )而(ér )弃(qì )齐(qí )国(guó )之(zhī )社(shè )稷(jì ),从(cóng )戎(róng )夷(yí )之(zhī )国(guó )乎(hū )?此(cǐ )仲(zhòng )父(fù )之(zhī )耄(mào ),奈(nài )何(hé )从(cóng )之(zhī )?”桓(huán )公(gōng )乃(nǎi )止(zhǐ ),以(yǐ )隰(xí )朋(péng )之(zhī )言(yán )告(gào )管(guǎn )仲(zhòng )。仲(zhòng )曰(yuē ):“此(cǐ )固(gù )非(fēi )朋(péng )之(zhī )所(suǒ )及(jí )也(yě )。臣(chén )恐(kǒng )彼(bǐ )国(guó )之(zhī )不(bú )可(kě )知(zhī )之(zhī )也(yě )。齐(qí )国(guó )之(zhī )富(fù )奚(xī )恋(liàn )?隰(xí )朋(péng )之(zhī )言(yán )奚(xī )顾(gù )?”

南(nán )国(guó )之(zhī )人(rén )祝(zhù )发(fā )而(ér )裸(luǒ ),北(běi )国(guó )之(zhī )人(rén )鞨(hé )巾(jīn )而(ér )裘(qiú ),中(zhōng )国(guó )之(zhī )人(rén )冠(guàn )冕(miǎn )而(ér )裳(shang )。九(jiǔ )土(tǔ )所(suǒ )资(zī ),或(huò )农(nóng )或(huò )商(shāng ),或(huò )田(tián )或(huò )渔(yú );如(rú )冬(dōng )裘(qiú )夏(xià )葛(gě ),水(shuǐ )舟(zhōu )陆(lù )车(chē ),默(mò )而(ér )得(dé )之(zhī ),性(xìng )而(ér )成(chéng )之(zhī )。越(yuè )之(zhī )东(dōng )有(yǒu )辄(zhé )沐(mù )之(zhī )国(guó ),其(qí )长(zhǎng )子(zǐ )生(shēng ),则(zé )鲜(xiān )而(ér )食(shí )之(zhī ),谓(wèi )之(zhī )宜(yí )弟(dì )。其(qí )大(dà )父(fù )死(sǐ ),负(fù )其(qí )大(dà )母(mǔ )而(ér )弃(qì )之(zhī ),曰(yuē ):鬼(guǐ )妻(qī )不(bú )可(kě )以(yǐ )同(tóng )居(jū )处(chù )。楚(chǔ )之(zhī )南(nán )有(yǒu )炎(yán )人(rén )之(zhī )国(guó ),其(qí )亲(qīn )戚(qī )死(sǐ ),朽(xiǔ )其(qí )肉(ròu )而(ér )弃(qì )之(zhī ),然(rán )后(hòu )埋(mái )其(qí )骨(gǔ ),乃(nǎi )成(chéng )为(wéi )孝(xiào )子(zǐ )。秦(qín )之(zhī )西(xī )有(yǒu )仪(yí )渠(qú )之(zhī )国(guó )者(zhě ),其(qí )亲(qīn )戚(qī )死(sǐ ),聚(jù )祡(chái )积(jī )而(ér )焚(fén )之(zhī )。燻(xūn )则(zé )烟(yān )上(shàng ),谓(wèi )之(zhī )登(dēng )遐(xiá ),然(rán )后(hòu )成(chéng )为(wéi )孝(xiào )子(zǐ )。此(cǐ )上(shàng )以(yǐ )为(wéi )政(zhèng ),下(xià )以(yǐ )为(wéi )俗(sú ),而(ér )未(wèi )足(zú )为(wéi )异(yì )也(yě )。

均(jūn ),天(tiān )下(xià )之(zhī )至(zhì )理(lǐ )也(yě ),连(lián )于(yú )形(xíng )物(wù )亦(yì )然(rán )。均(jūn )发(fā )均(jūn )县(xiàn ),轻(qīng )重(zhòng )而(ér )发(fā )绝(jué ),发(fā )不(bú )均(jūn )也(yě )。均(jūn )也(yě ),其(qí )绝(jué )也(yě )莫(mò )绝(jué )。人(rén )以(yǐ )为(wéi )不(bú )然(rán ),自(zì )有(yǒu )知(zhī )其(qí )然(rán )者(zhě )也(yě )。詹(zhān )何(hé )以(yǐ )独(dú )茧(jiǎn )丝(sī )为(wéi )纶(lún ),芒(máng )针(zhēn )为(wéi )钩(gōu ),荆(jīng )筱(xiǎo )为(wéi )竿(gān ),剖(pōu )粒(lì )为(wéi )饵(ěr ),引(yǐn )盈(yíng )车(chē )之(zhī )鱼(yú )于(yú )百(bǎi )仞(rèn )之(zhī )渊(yuān )、汩(gǔ )流(liú )之(zhī )中(zhōng );纶(lún )不(bú )绝(jué ),钩(gōu )不(bú )伸(shēn ),竿(gān )不(bú )挠(náo )。楚(chǔ )王(wáng )闻(wén )而(ér )异(yì )之(zhī ),召(zhào )问(wèn )其(qí )故(gù )。

詹(zhān )何(hé )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )先(xiān )大(dà )夫(fū )之(zhī )言(yán ),蒲(pú )且(qiě )子(zǐ )之(zhī )弋(yì )也(yě ),弱(ruò )弓(gōng )纤(xiān )缴(jiǎo ),乘(chéng )风(fēng )振(zhèn )之(zhī ),连(lián )双(shuāng )鸧(qiāng )于(yú )青(qīng )云(yún )之(zhī )际(jì )。用(yòng )心(xīn )专(zhuān ),动(dòng )手(shǒu )均(jūn )也(yě )。臣(chén )因(yīn )其(qí )事(shì ),放(fàng )而(ér )学(xué )钓(diào )。五(wǔ )年(nián )始(shǐ )尽(jìn )其(qí )道(dào )。当(dāng )臣(chén )之(zhī )临(lín )河(hé )持(chí )竿(gān ),心(xīn )无(wú )杂(zá )虑(lǜ ),唯(wéi )鱼(yú )之(zhī )念(niàn );投(tóu )纶(lún )沉(chén )钩(gōu ),手(shǒu )无(wú )轻(qīng )重(zhòng ),物(wù )莫(mò )能(néng )乱(luàn )。鱼(yú )见(jiàn )臣(chén )之(zhī )钩(gōu )饵(ěr ),犹(yóu )沉(chén )埃(āi )聚(jù )沫(mò ),吞(tūn )之(zhī )不(bú )疑(yí )。所(suǒ )以(yǐ )能(néng )以(yǐ )弱(ruò )制(zhì )强(qiáng ),以(yǐ )轻(qīng )致(zhì )重(zhòng )也(yě )。大(dà )王(wáng )治(zhì )国(guó )诚(chéng )能(néng )若(ruò )此(cǐ ),则(zé )天(tiān )下(xià )可(kě )运(yùn )于(yú )一(yī )握(wò ),将(jiāng )亦(yì )奚(xī )事(shì )哉(zāi )?”楚(chǔ )王(wáng )曰(yuē ):“善(shàn )。”

鲁(lǔ )公(gōng )扈(hù )、赵(zhào )齐(qí )婴(yīng )二(èr )人(rén )有(yǒu )疾(jí ),同(tóng )请(qǐng )扁(biǎn )鹊(què )求(qiú )治(zhì ),扁(biǎn )鹊(què )治(zhì )之(zhī )。既(jì )同(tóng )愈(yù )。谓(wèi )公(gōng )扈(hù )、齐(qí )婴(yīng )曰(yuē ):“汝(rǔ )曩(nǎng )之(zhī )所(suǒ )疾(jí ),自(zì )外(wài )而(ér )干(gàn )府(fǔ )藏(cáng )者(zhě ),固(gù )药(yào )石(shí )之(zhī )所(suǒ )已(yǐ )。今(jīn )有(yǒu )偕(xié )生(shēng )之(zhī )疾(jí ),与(yǔ )体(tǐ )偕(xié )长(zhǎng );今(jīn )为(wéi )汝(rǔ )攻(gōng )之(zhī ),何(hé )如(rú )?”二(èr )人(rén )曰(yuē ):“愿(yuàn )先(xiān )闻(wén )其(qí )验(yàn )。”扁(biǎn )鹊(què )谓(wèi )公(gōng )扈(hù )曰(yuē ):“汝(rǔ )志(zhì )强(qiáng )而(ér )气(qì )弱(ruò ),故(gù )足(zú )于(yú )谋(móu )而(ér )寡(guǎ )于(yú )断(duàn )。齐(qí )婴(yīng )志(zhì )弱(ruò )而(ér )气(qì )强(qiáng ),故(gù )少(shǎo )于(yú )虑(lǜ )而(ér )伤(shāng )于(yú )专(zhuān )。若(ruò )换(huàn )汝(rǔ )之(zhī )心(xīn ),则(zé )均(jūn )于(yú )善(shàn )矣(yǐ )。”

扁(biǎn )鹊(què )遂(suí )饮(yǐn )二(èr )人(rén )毒(dú )酒(jiǔ ),迷(mí )死(sǐ )三(sān )日(rì ),剖(pōu )胸(xiōng )探(tàn )心(xīn ),易(yì )而(ér )置(zhì )之(zhī );投(tóu )以(yǐ )神(shén )药(yào ),既(jì )悟(wù )如(rú )初(chū )。二(èr )人(rén )辞(cí )归(guī )。于(yú )是(shì )公(gōng )扈(hù )反(fǎn )齐(qí )婴(yīng )之(zhī )室(shì ),而(ér )有(yǒu )其(qí )妻(qī )子(zǐ );妻(qī )子(zǐ )弗(fú )识(shí )。齐(qí )婴(yīng )亦(yì )反(fǎn )公(gōng )扈(hù )之(zhī )室(shì ),有(yǒu )其(qí )妻(qī )子(zǐ );妻(qī )子(zǐ )亦(yì )弗(fú )识(shí )。二(èr )室(shì )因(yīn )相(xiàng )与(yǔ )讼(sòng ),求(qiú )辨(biàn )于(yú )扁(biǎn )鹊(què )。扁(biǎn )鹊(què )辨(biàn )其(qí )所(suǒ )由(yóu ),讼(sòng )乃(nǎi )已(yǐ )。

匏(páo )巴(bā )鼓(gǔ )琴(qín )而(ér )鸟(niǎo )舞(wǔ )鱼(yú )跃(yuè ),郑(zhèng )师(shī )文(wén )闻(wén )之(zhī ),弃(qì )家(jiā )从(cóng )师(shī )襄(xiāng )游(yóu )。柱(zhù )指(zhǐ )钧(jūn )弦(xián ),三(sān )年(nián )不(bú )成(chéng )章(zhāng )。师(shī )襄(xiāng )曰(yuē ):“子(zǐ )可(kě )以(yǐ )归(guī )矣(yǐ )。”师(shī )文(wén )舍(shě )其(qí )琴(qín ),叹(tàn )曰(yuē ):“文(wén )非(fēi )弦(xián )之(zhī )不(bú )能(néng )钧(jūn ),非(fēi )章(zhāng )之(zhī )不(bú )能(néng )成(chéng )。文(wén )所(suǒ )存(cún )者(zhě )不(bú )在(zài )弦(xián ),所(suǒ )志(zhì )者(zhě )不(bú )在(zài )声(shēng )。内(nèi )不(bú )得(dé )于(yú )心(xīn ),外(wài )不(bú )应(yīng )于(yú )器(qì ),故(gù )不(bú )敢(gǎn )发(fā )手(shǒu )而(ér )动(dòng )弦(xián )。且(qiě )小(xiǎo )假(jiǎ )之(zhī ),以(yǐ )观(guān )其(qí )后(hòu )。”

无(wú )几(jǐ )何(hé ),复(fù )见(jiàn )师(shī )襄(xiāng )。师(shī )襄(xiāng )曰(yuē ):“子(zǐ )之(zhī )琴(qín )何(hé )如(rú )?”师(shī )文(wén )曰(yuē ):“得(dé )之(zhī )矣(yǐ )。请(qǐng )尝(cháng )试(shì )之(zhī )。”

于(yú )是(shì )当(dāng )春(chūn )而(ér )叩(kòu )商(shāng )弦(xián )以(yǐ )召(zhào )南(nán )吕(lǚ ),凉(liáng )风(fēng )忽(hū )至(zhì ),草(cǎo )木(mù )成(chéng )实(shí )。及(jí )秋(qiū )而(ér )叩(kòu )角(jiǎo )弦(xián )以(yǐ )激(jī )夹(jiá )钟(zhōng ),温(wēn )风(fēng )徐(xú )回(huí ),草(cǎo )木(mù )发(fā )荣(róng )。当(dāng )夏(xià )而(ér )叩(kòu )羽(yǔ )弦(xián )以(yǐ )召(zhào )黄(huáng )钟(zhōng ),霜(shuāng )雪(xuě )交(jiāo )下(xià ),川(chuān )池(chí )暴(bào )冱(hù )。及(jí )冬(dōng )而(ér )叩(kòu )徵(zhēng )弦(xián )以(yǐ )激(jī )蕤(ruí )宾(bīn ),阳(yáng )光(guāng )炽(chì )烈(liè ),坚(jiān )冰(bīng )立(lì )散(sàn )。将(jiāng )终(zhōng ),命(mìng )宫(gōng )而(ér )总(zǒng )四(sì )弦(xián ),则(zé )景(jǐng )风(fēng )翔(xiáng ),庆(qìng )云(yún )浮(fú ),甘(gān )露(lù )降(jiàng ),澧(lǐ )泉(quán )涌(yǒng )。师(shī )襄(xiāng )乃(nǎi )抚(fǔ )心(xīn )高(gāo )蹈(dǎo )曰(yuē ):“微(wēi )矣(yǐ )子(zǐ )之(zhī )弹(dàn )也(yě )!虽(suī )师(shī )旷(kuàng )之(zhī )清(qīng )角(jiǎo ),邹(zōu )衍(yǎn )之(zhī )吹(chuī )律(lǜ ),亡(wáng )以(yǐ )加(jiā )之(zhī )。彼(bǐ )将(jiāng )挟(jiā )琴(qín )执(zhí )管(guǎn )而(ér )从(cóng )子(zǐ )之(zhī )后(hòu )耳(ěr )。”

薛(xuē )谭(tán )学(xué )讴(ōu )于(yú )秦(qín )青(qīng ),未(wèi )穷(qióng )青(qīng )之(zhī )技(jì ),自(zì )谓(wèi )尽(jìn )之(zhī ),遂(suí )辞(cí )归(guī )。秦(qín )青(qīng )弗(fú )止(zhǐ ),饯(jiàn )于(yú )郊(jiāo )衢(qú )。抚(fǔ )节(jiē )悲(bēi )歌(gē ),声(shēng )振(zhèn )林(lín )木(mù ),响(xiǎng )遏(è )行(háng )云(yún )。薛(xuē )谭(tán )乃(nǎi )谢(xiè )求(qiú )反(fǎn ),终(zhōng )身(shēn )不(bú )敢(gǎn )言(yán )归(guī )。秦(qín )青(qīng )顾(gù )谓(wèi )其(qí )友(yǒu )曰(yuē ):“昔(xī )韩(hán )娥(é )东(dōng )之(zhī )齐(qí ),匮(kuì )粮(liáng ),过(guò )雍(yōng )门(mén ),鬻(yù )歌(gē )假(jiǎ )食(shí )。既(jì )去(qù )而(ér )馀(yú )音(yīn )绕(rào )梁(liáng )[插(chā )图(tú )],三(sān )日(rì )不(bú )绝(jué ),左(zuǒ )右(yòu )以(yǐ )其(qí )人(rén )弗(fú )去(qù )。过(guò )逆(nì )旅(lǚ ),逆(nì )旅(lǚ )人(rén )辱(rǔ )之(zhī )。韩(hán )娥(é )因(yīn )曼(màn )声(shēng )哀(āi )哭(kū ),一(yī )里(lǐ )老(lǎo )幼(yòu )悲(bēi )愁(chóu ),垂(chuí )涕(tì )相(xiàng )对(duì ),三(sān )日(rì )不(bú )食(shí )。遽(jù )而(ér )追(zhuī )之(zhī )。娥(é )还(hái ),复(fù )为(wéi )曼(màn )声(shēng )长(zhǎng )歌(gē ),一(yī )里(lǐ )老(lǎo )幼(yòu )喜(xǐ )跃(yuè )抃(biàn )舞(wǔ ),弗(fú )能(néng )自(zì )禁(jìn ),忘(wàng )向(xiàng )之(zhī )悲(bēi )也(yě )。乃(nǎi )厚(hòu )赂(lù )发(fā )之(zhī )。故(gù )雍(yōng )门(mén )之(zhī )人(rén )至(zhì )今(jīn )善(shàn )歌(gē )哭(kū ),放(fàng )娥(é )之(zhī )遗(yí )声(shēng )。”

伯(bó )牙(yá )善(shàn )鼓(gǔ )琴(qín ),锺(zhōng )子(zǐ )期(qī )善(shàn )听(tīng )。伯(bó )牙(yá )鼓(gǔ )琴(qín ),志(zhì )在(zài )登(dēng )高(gāo )山(shān )。锺(zhōng )子(zǐ )期(qī )曰(yuē ):“善(shàn )哉(zāi )!峨(é )峨(é )兮(xī )若(ruò )泰(tài )山(shān )!”志(zhì )在(zài )流(liú )水(shuǐ )。锺(zhōng )子(zǐ )期(qī )曰(yuē ):“善(shàn )哉(zāi )!洋(yáng )洋(yáng )兮(xī )若(ruò )江(jiāng )河(hé )!”伯(bó )牙(yá )所(suǒ )念(niàn ),锺(zhōng )子(zǐ )期(qī )必(bì )得(dé )之(zhī )。伯(bó )牙(yá )游(yóu )于(yú )泰(tài )山(shān )之(zhī )阴(yīn ),卒(zú )逢(féng )暴(bào )雨(yǔ ),止(zhǐ )于(yú )岩(yán )下(xià );心(xīn )悲(bēi ),乃(nǎi )援(yuán )琴(qín )而(ér )鼓(gǔ )之(zhī )。初(chū )为(wéi )霖(lín )雨(yǔ )之(zhī )操(cāo ),更(gèng )造(zào )崩(bēng )山(shān )之(zhī )音(yīn )。曲(qǔ )每(měi )奏(zòu ),锺(zhōng )子(zǐ )期(qī )辄(zhé )穷(qióng )其(qí )趣(qù )。伯(bó )牙(yá )乃(nǎi )舍(shě )琴(qín )而(ér )叹(tàn )曰(yuē ):“善(shàn )哉(zāi ),善(shàn )哉(zāi ),子(zǐ )之(zhī )听(tīng )夫(fū )!志(zhì )想(xiǎng )象(xiàng )犹(yóu )吾(wú )心(xīn )也(yě )。吾(wú )于(yú )何(hé )逃(táo )声(shēng )哉(zāi )?”

周(zhōu )穆(mù )王(wáng )西(xī )巡(xún )狩(shòu ),越(yuè )昆(kūn )仑(lún ),不(bú )至(zhì )弇(yān )山(shān )。反(fǎn )还(hái ),未(wèi )及(jí )中(zhōng )国(guó ),道(dào )有(yǒu )献(xiàn )工(gōng )人(rén )名(míng )偃(yǎn )师(shī ),穆(mù )王(wáng )荐(jiàn )之(zhī ),问(wèn )曰(yuē ):“若(ruò )有(yǒu )何(hé )能(néng )?”偃(yǎn )师(shī )曰(yuē ):“臣(chén )唯(wéi )命(mìng )所(suǒ )试(shì )。然(rán )臣(chén )已(yǐ )有(yǒu )所(suǒ )造(zào ),愿(yuàn )王(wáng )先(xiān )观(guān )之(zhī )。”穆(mù )王(wáng )曰(yuē ):“日(rì )以(yǐ )俱(jù )来(lái ),吾(wú )与(yǔ )若(ruò )俱(jù )观(guān )之(zhī )。”越(yuè )日(rì )偃(yǎn )师(shī )谒(yè )见(jiàn )王(wáng )。王(wáng )荐(jiàn )之(zhī ),曰(yuē ):“若(ruò )与(yǔ )偕(xié )来(lái )者(zhě )何(hé )人(rén )耶(yē )?”对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )之(zhī )所(suǒ )造(zào )能(néng )倡(chàng )者(zhě )。”

穆(mù )王(wáng )惊(jīng )视(shì )之(zhī ),趣(qù )步(bù )俯(fǔ )仰(yǎng ),信(xìn )人(rén )也(yě )。巧(qiǎo )夫(fū )顉(qīn )其(qí )颐(yí ),则(zé )歌(gē )合(hé )律(lǜ );捧(pěng )其(qí )手(shǒu ),则(zé )舞(wǔ )应(yīng )节(jiē )。千(qiān )变(biàn )万(wàn )化(huà ),惟(wéi )意(yì )所(suǒ )适(shì )。王(wáng )以(yǐ )为(wéi )实(shí )人(rén )也(yě ),与(yǔ )盛(shèng )姬(jī )内(nèi )御(yù )并(bìng )观(guān )之(zhī )。技(jì )将(jiāng )终(zhōng ),倡(chàng )者(zhě )瞬(shùn )其(qí )目(mù )而(ér )招(zhāo )王(wáng )之(zhī )左(zuǒ )右(yòu )侍(shì )妾(qiè )。王(wáng )大(dà )怒(nù ),立(lì )欲(yù )诛(zhū )偃(yǎn )师(shī )。偃(yǎn )师(shī )大(dà )慑(shè ),立(lì )剖(pōu )散(sàn )倡(chàng )者(zhě )以(yǐ )示(shì )王(wáng ),皆(jiē )傅(fù )会(huì )革(gé )、木(mù )、胶(jiāo )、漆(qī )、白(bái )、黑(hēi )、丹(dān )、青(qīng )之(zhī )所(suǒ )为(wéi )。王(wáng )谛(dì )料(liào )之(zhī ),内(nèi )则(zé )肝(gān )、胆(dǎn )、心(xīn )、肺(fèi )、脾(pí )、肾(shèn )、肠(cháng )、胃(wèi ),外(wài )则(zé )筋(jīn )骨(gǔ )、支(zhī )节(jiē )、皮(pí )毛(máo )、齿(chǐ )发(fā ),皆(jiē )假(jiǎ )物(wù )也(yě ),而(ér )无(wú )不(bú )毕(bì )具(jù )者(zhě )。合(hé )会(huì )复(fù )如(rú )初(chū )见(jiàn )。王(wáng )试(shì )废(fèi )其(qí )心(xīn ),则(zé )口(kǒu )不(bú )能(néng )言(yán );废(fèi )其(qí )肝(gān ),则(zé )目(mù )不(bú )能(néng )视(shì );废(fèi )其(qí )肾(shèn ),则(zé )足(zú )不(bú )能(néng )步(bù )。

穆(mù )王(wáng )始(shǐ )悦(yuè )而(ér )叹(tàn )曰(yuē ):“人(rén )之(zhī )巧(qiǎo )乃(nǎi )可(kě )与(yǔ )造(zào )化(huà )者(zhě )同(tóng )功(gōng )乎(hū )?”诏(zhào )贰(èr )车(chē )载(zǎi )之(zhī )以(yǐ )归(guī )。夫(fū )班(bān )输(shū )之(zhī )云(yún )梯(tī ),墨(mò )翟(zhái )之(zhī )飞(fēi )鸢(yuān ),自(zì )谓(wèi )能(néng )之(zhī )极(jí )也(yě )。弟(dì )子(zǐ )东(dōng )门(mén )贾(jiǎ )、禽(qín )滑(huá )釐(lí )闻(wén )偃(yǎn )师(shī )之(zhī )巧(qiǎo )以(yǐ )告(gào )二(èr )子(zǐ ),二(èr )子(zǐ )终(zhōng )身(shēn )不(bú )敢(gǎn )语(yǔ )艺(yì ),而(ér )时(shí )执(zhí )规(guī )矩(jǔ )。

甘(gān )蝇(yíng ),古(gǔ )之(zhī )善(shàn )射(shè )者(zhě ),彀(gòu )弓(gōng )而(ér )兽(shòu )伏(fú )鸟(niǎo )下(xià )。弟(dì )子(zǐ )名(míng )飞(fēi )卫(wèi ),学(xué )射(shè )于(yú )甘(gān )蝇(yíng ),而(ér )巧(qiǎo )过(guò )其(qí )师(shī )。纪(jì )昌(chāng )者(zhě ),又(yòu )学(xué )射(shè )于(yú )飞(fēi )卫(wèi )。飞(fēi )卫(wèi )曰(yuē ):“尔(ěr )先(xiān )学(xué )不(bú )瞬(shùn ),而(ér )后(hòu )可(kě )言(yán )射(shè )矣(yǐ )。”纪(jì )昌(chāng )归(guī ),偃(yǎn )卧(wò )其(qí )妻(qī )之(zhī )机(jī )下(xià ),以(yǐ )目(mù )承(chéng )牵(qiān )挺(tǐng )。二(èr )年(nián )之(zhī )后(hòu ),虽(suī )锥(zhuī )末(mò )倒(dǎo )眦(zì ),而(ér )不(bú )瞬(shùn )也(yě )。以(yǐ )告(gào )飞(fēi )卫(wèi )。飞(fēi )卫(wèi )曰(yuē ):“未(wèi )也(yě ),必(bì )学(xué )视(shì )而(ér )后(hòu )可(kě )。视(shì )小(xiǎo )如(rú )大(dà ),视(shì )微(wēi )如(rú )著(zhe ),而(ér )后(hòu )告(gào )我(wǒ )。”

昌(chāng )以(yǐ )氂(lí )悬(xuán )虱(shī )于(yú )牖(yǒu ),南(nán )面(miàn )而(ér )望(wàng )之(zhī )。旬(xún )日(rì )之(zhī )间(jiān ),寖(jìn )大(dà )也(yě );三(sān )年(nián )之(zhī )后(hòu ),如(rú )车(chē )轮(lún )焉(yān )。以(yǐ )睹(dǔ )馀(yú )物(wù ),皆(jiē )丘(qiū )山(shān )也(yě )。乃(nǎi )以(yǐ )燕(yàn )角(jiǎo )之(zhī )弧(hú ),朔(shuò )蓬(péng )之(zhī )簳(gǎn )射(shè )之(zhī ),贯(guàn )虱(shī )之(zhī )心(xīn ),而(ér )悬(xuán )不(bú )绝(jué )。以(yǐ )告(gào )飞(fēi )卫(wèi )。飞(fēi )卫(wèi )高(gāo )蹈(dǎo )拊(fǔ )膺(yīng )曰(yuē ):“汝(rǔ )得(dé )之(zhī )矣(yǐ )!”

纪(jì )昌(chāng )既(jì )尽(jìn )卫(wèi )之(zhī )术(shù ),计(jì )天(tiān )下(xià )之(zhī )敌(dí )己(jǐ )者(zhě ),一(yī )人(rén )而(ér )已(yǐ );乃(nǎi )谋(móu )杀(shā )飞(fēi )卫(wèi )。相(xiàng )遇(yù )于(yú )野(yě ),二(èr )人(rén )交(jiāo )射(shè );中(zhōng )路(lù )矢(shǐ )锋(fēng )相(xiàng )触(chù ),而(ér )坠(zhuì )于(yú )地(dì ),而(ér )尘(chén )不(bú )扬(yáng )。飞(fēi )卫(wèi )之(zhī )矢(shǐ )先(xiān )穷(qióng )。纪(jì )昌(chāng )遗(yí )一(yī )矢(shǐ );既(jì )发(fā ),飞(fēi )卫(wèi )以(yǐ )棘(jí )刺(cì )之(zhī )端(duān )扞(gǎn )之(zhī ),而(ér )无(wú )差(chà )焉(yān )。于(yú )是(shì )二(èr )子(zǐ )泣(qì )而(ér )投(tóu )弓(gōng ),相(xiàng )拜(bài )于(yú )涂(tú ),请(qǐng )为(wéi )父(fù )子(zǐ )。尅(kè )臂(bì )以(yǐ )誓(shì ),不(bú )得(dé )告(gào )术(shù )于(yú )人(rén )。

造(zào )父(fù )之(zhī )师(shī )曰(yuē )泰(tài )豆(dòu )氏(shì )。造(zào )父(fù )之(zhī )始(shǐ )从(cóng )习(xí )御(yù )也(yě ),执(zhí )礼(lǐ )甚(shèn )卑(bēi ),泰(tài )豆(dòu )三(sān )年(nián )不(bú )告(gào )。造(zào )父(fù )执(zhí )礼(lǐ )愈(yù )谨(jǐn ),乃(nǎi )告(gào )之(zhī )曰(yuē ):“古(gǔ )诗(shī )言(yán ):‘良(liáng )弓(gōng )之(zhī )子(zǐ ),必(bì )先(xiān )为(wéi )箕(jī );良(liáng )冶(yě )之(zhī )子(zǐ ),必(bì )先(xiān )为(wéi )裘(qiú )。’汝(rǔ )先(xiān )观(guān )吾(wú )趣(qù )。趣(qù )如(rú )吾(wú ),然(rán )后(hòu )六(liù )辔(pèi )可(kě )持(chí ),六(liù )马(mǎ )可(kě )御(yù )。”造(zào )父(fù )曰(yuē ):“唯(wéi )命(mìng )所(suǒ )从(cóng )。”泰(tài )豆(dòu )乃(nǎi )立(lì )木(mù )为(wéi )涂(tú ),仅(jǐn )可(kě )容(róng )足(zú );计(jì )步(bù )而(ér )置(zhì ),履(lǚ )之(zhī )而(ér )行(háng )。趣(qù )走(zǒu )往(wǎng )还(hái ),无(wú )跌(diē )失(shī )也(yě )。

造(zào )父(fù )学(xué )之(zhī ),三(sān )日(rì )尽(jìn )其(qí )巧(qiǎo )。泰(tài )豆(dòu )叹(tàn )曰(yuē ):“子(zǐ )何(hé )其(qí )敏(mǐn )也(yě )?得(dé )之(zhī )捷(jié )乎(hū )!凡(fán )所(suǒ )御(yù )者(zhě ),亦(yì )如(rú )此(cǐ )也(yě )。曩(nǎng )汝(rǔ )之(zhī )行(háng ),得(dé )之(zhī )于(yú )足(zú ),应(yīng )之(zhī )于(yú )心(xīn )。推(tuī )于(yú )御(yù )也(yě ),齐(qí )辑(jí )乎(hū )辔(pèi )衔(xián )之(zhī )际(jì ),而(ér )急(jí )缓(huǎn )乎(hū )唇(chún )吻(wěn )之(zhī )和(hé ),正(zhèng )度(dù )乎(hū )胸(xiōng )臆(yì )之(zhī )中(zhōng ),而(ér )执(zhí )节(jiē )乎(hū )掌(zhǎng )握(wò )之(zhī )间(jiān )。内(nèi )得(dé )于(yú )中(zhōng )心(xīn ),而(ér )外(wài )合(hé )于(yú )马(mǎ )志(zhì ),是(shì )故(gù )能(néng )进(jìn )退(tuì )履(lǚ )绳(shéng )而(ér )旋(xuán )曲(qǔ )中(zhōng )规(guī )矩(jǔ ),取(qǔ )道(dào )致(zhì )远(yuǎn )而(ér )气(qì )力(lì )有(yǒu )馀(yú ),诚(chéng )得(dé )其(qí )术(shù )也(yě )。得(dé )之(zhī )于(yú )衔(xián ),应(yīng )之(zhī )于(yú )辔(pèi );得(dé )之(zhī )于(yú )辔(pèi ),应(yīng )之(zhī )于(yú )手(shǒu );得(dé )之(zhī )于(yú )手(shǒu ),应(yīng )之(zhī )于(yú )心(xīn )。则(zé )不(bú )以(yǐ )目(mù )视(shì ),不(bú )以(yǐ )策(cè )驱(qū );心(xīn )闲(xián )体(tǐ )正(zhèng ),六(liù )辔(pèi )不(bú )乱(luàn ),而(ér )二(èr )十(shí )四(sì )蹄(tí )所(suǒ )投(tóu )无(wú )差(chà );回(huí )旋(xuán )进(jìn )退(tuì ),莫(mò )不(bú )中(zhōng )节(jiē )。然(rán )后(hòu )舆(yú )轮(lún )之(zhī )外(wài )可(kě )使(shǐ )无(wú )馀(yú )辙(zhé ),马(mǎ )蹄(tí )之(zhī )外(wài )可(kě )使(shǐ )无(wú )馀(yú )地(dì )。未(wèi )尝(cháng )觉(jiào )山(shān )谷(gǔ )之(zhī )崄(yǎn ),原(yuán )隰(xí )之(zhī )夷(yí ),视(shì )之(zhī )一(yī )也(yě )。吾(wú )术(shù )穷(qióng )矣(yǐ )。汝(rǔ )其(qí )识(shí )之(zhī )!”

魏(wèi )黑(hēi )卵(luǎn )以(yǐ )昵(nì )嫌(xián )杀(shā )丘(qiū )邴(bǐng )章(zhāng ),丘(qiū )邴(bǐng )章(zhāng )之(zhī )子(zǐ )来(lái )丹(dān )谋(móu )报(bào )父(fù )之(zhī )仇(chóu )。丹(dān )气(qì )甚(shèn )猛(měng ),形(xíng )甚(shèn )露(lù ),计(jì )粒(lì )而(ér )食(shí ),顺(shùn )风(fēng )而(ér )趋(qū )。虽(suī )怒(nù ),不(bú )能(néng )称(chēng )兵(bīng )以(yǐ )报(bào )之(zhī )。耻(chǐ )假(jiǎ )力(lì )于(yú )人(rén ),誓(shì )手(shǒu )剑(jiàn )以(yǐ )屠(tú )黑(hēi )卵(luǎn )。黑(hēi )卵(luǎn )悍(hàn )志(zhì )绝(jué )众(zhòng ),力(lì )抗(kàng )百(bǎi )夫(fū )。筋(jīn )骨(gǔ )皮(pí )肉(ròu ),非(fēi )人(rén )类(lèi )也(yě )。延(yán )颈(jǐng )承(chéng )刀(dāo ),披(pī )胸(xiōng )受(shòu )矢(shǐ ),铓(máng )锷(è )摧(cuī )屈(qū ),而(ér )体(tǐ )无(wú )痕(hén )挞(tà )。负(fù )其(qí )材(cái )力(lì ),视(shì )来(lái )丹(dān )犹(yóu )雏(chú )鷇(kòu )也(yě )。

来(lái )丹(dān )之(zhī )友(yǒu )申(shēn )他(tā )曰(yuē ):“子(zǐ )怨(yuàn )黑(hēi )卵(luǎn )至(zhì )矣(yǐ ),黑(hēi )卵(luǎn )之(zhī )易(yì )子(zǐ )过(guò )矣(yǐ ),将(jiāng )奚(xī )谋(móu )焉(yān )?”来(lái )丹(dān )垂(chuí )涕(tì )曰(yuē ):“愿(yuàn )子(zǐ )为(wéi )我(wǒ )谋(móu )。”申(shēn )他(tā )曰(yuē ):“吾(wú )闻(wén )卫(wèi )孔(kǒng )周(zhōu )其(qí )祖(zǔ )得(dé )殷(yīn )帝(dì )之(zhī )宝(bǎo )剑(jiàn ),一(yī )童(tóng )子(zǐ )服(fú )之(zhī ),却(què )三(sān )军(jūn )之(zhī )众(zhòng ),奚(xī )不(bú )请(qǐng )焉(yān )?”来(lái )丹(dān )遂(suí )适(shì )卫(wèi ),见(jiàn )孔(kǒng )周(zhōu ),执(zhí )仆(pú )御(yù )之(zhī )礼(lǐ ),请(qǐng )先(xiān )纳(nà )妻(qī )子(zǐ ),后(hòu )言(yán )所(suǒ )欲(yù )。

孔(kǒng )周(zhōu )曰(yuē ):“吾(wú )有(yǒu )三(sān )剑(jiàn ),唯(wéi )子(zǐ )所(suǒ )择(zé );皆(jiē )不(bú )能(néng )杀(shā )人(rén ),且(qiě )先(xiān )言(yán )其(qí )状(zhuàng )。一(yī )曰(yuē )含(hán )光(guāng ),视(shì )之(zhī )不(bú )可(kě )见(jiàn ),运(yùn )之(zhī )不(bú )知(zhī )有(yǒu )。其(qí )所(suǒ )触(chù )也(yě ),泯(mǐn )然(rán )无(wú )际(jì ),经(jīng )物(wù )而(ér )物(wù )不(bú )觉(jiào )。二(èr )曰(yuē )承(chéng )影(yǐng ),将(jiāng )旦(dàn )昧(mèi )爽(shuǎng )之(zhī )交(jiāo ),日(rì )夕(xī )昏(hūn )明(míng )之(zhī )际(jì ),北(běi )面(miàn )而(ér )察(chá )之(zhī ),淡(dàn )淡(dàn )焉(yān )若(ruò )有(yǒu )物(wù )存(cún ),莫(mò )识(shí )其(qí )状(zhuàng )。其(qí )所(suǒ )触(chù )也(yě ),窃(qiè )窃(qiè )然(rán )有(yǒu )声(shēng ),经(jīng )物(wù )而(ér )物(wù )不(bú )疾(jí )也(yě )。三(sān )曰(yuē )宵(xiāo )练(liàn ),方(fāng )昼(zhòu )则(zé )见(jiàn )影(yǐng )而(ér )不(bú )见(jiàn )光(guāng ),方(fāng )夜(yè )见(jiàn )光(guāng )而(ér )不(bú )见(jiàn )形(xíng )。其(qí )触(chù )物(wù )也(yě ),骜(ào )然(rán )而(ér )过(guò ),随(suí )过(guò )随(suí )合(hé ),觉(jiào )疾(jí )而(ér )不(bú )血(xuè )刃(rèn )焉(yān )。此(cǐ )三(sān )宝(bǎo )者(zhě ),传(chuán )之(zhī )十(shí )三(sān )世(shì )矣(yǐ ),而(ér )无(wú )施(shī )于(yú )事(shì )。匣(xiá )而(ér )藏(cáng )之(zhī ),未(wèi )尝(cháng )启(qǐ )封(fēng )。”

来(lái )丹(dān )曰(yuē ):“虽(suī )然(rán ),吾(wú )必(bì )请(qǐng )其(qí )下(xià )者(zhě )。”孔(kǒng )周(zhōu )乃(nǎi )归(guī )其(qí )妻(qī )子(zǐ ),与(yǔ )斋(zhāi )七(qī )日(rì )。晏(yàn )阴(yīn )之(zhī )间(jiān ),跪(guì )而(ér )授(shòu )其(qí )下(xià )剑(jiàn ),来(lái )丹(dān )再(zài )拜(bài )受(shòu )之(zhī )以(yǐ )归(guī )。来(lái )丹(dān )遂(suí )执(zhí )剑(jiàn )从(cóng )黑(hēi )卵(luǎn )。时(shí )黑(hēi )卵(luǎn )之(zhī )醉(zuì )偃(yǎn )于(yú )牖(yǒu )下(xià ),自(zì )颈(jǐng )至(zhì )腰(yāo )三(sān )斩(zhǎn )之(zhī )。黑(hēi )卵(luǎn )不(bú )觉(jiào )。来(lái )丹(dān )以(yǐ )黑(hēi )卵(luǎn )之(zhī )死(sǐ ),趣(qù )而(ér )退(tuì )。遇(yù )黑(hēi )卵(luǎn )之(zhī )子(zǐ )于(yú )门(mén ),击(jī )之(zhī )三(sān )下(xià ),如(rú )投(tóu )虚(xū )。黑(hēi )卵(luǎn )之(zhī )子(zǐ )方(fāng )笑(xiào )曰(yuē ):“汝(rǔ )何(hé )蚩(chī )而(ér )三(sān )招(zhāo )予(yǔ )?”来(lái )丹(dān )知(zhī )剑(jiàn )之(zhī )不(bú )能(néng )杀(shā )人(rén )也(yě ),叹(tàn )而(ér )归(guī )。黑(hēi )卵(luǎn )既(jì )醒(xǐng ),怒(nù )其(qí )妻(qī )曰(yuē ):“醉(zuì )而(ér )露(lù )我(wǒ ),使(shǐ )我(wǒ )嗌(ài )疾(jí )而(ér )腰(yāo )急(jí )。”其(qí )子(zǐ )曰(yuē ):“畴(chóu )昔(xī )来(lái )丹(dān )之(zhī )来(lái ),遇(yù )我(wǒ )于(yú )门(mén ),三(sān )招(zhāo )我(wǒ ),亦(yì )使(shǐ )我(wǒ )体(tǐ )疾(jí )而(ér )支(zhī )强(qiáng ),彼(bǐ )其(qí )厌(yàn )我(wǒ )哉(zāi )!”

周(zhōu )穆(mù )王(wáng )大(dà )征(zhēng )西(xī )戎(róng ),西(xī )戎(róng )献(xiàn )锟(kūn )铻(wú )之(zhī )剑(jiàn )、火(huǒ )浣(huàn )之(zhī )布(bù )。其(qí )剑(jiàn )长(zhǎng )尺(chǐ )有(yǒu )咫(zhǐ ),练(liàn )钢(gāng )赤(chì )刃(rèn ),用(yòng )之(zhī )切(qiē )玉(yù )如(rú )切(qiē )泥(ní )焉(yān )。火(huǒ )浣(huàn )之(zhī )布(bù ),浣(huàn )之(zhī )必(bì )投(tóu )于(yú )火(huǒ );布(bù )则(zé )火(huǒ )色(sè ),垢(gòu )则(zé )布(bù )色(sè );出(chū )火(huǒ )而(ér )振(zhèn )之(zhī ),皓(hào )然(rán )疑(yí )乎(hū )雪(xuě )。皇(huáng )子(zǐ )以(yǐ )为(wéi )无(wú )此(cǐ )物(wù ),传(chuán )之(zhī )者(zhě )妄(wàng )。萧(xiāo )叔(shū )曰(yuē ):“皇(huáng )子(zǐ )果(guǒ )于(yú )自(zì )信(xìn ),果(guǒ )于(yú )诬(wū )理(lǐ )哉(zāi )!”

阅读:28881

打赏捐助〔Donate〕>>>

《汤问》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库