难二【登录】

ok8.org > 《韩非子》 > 《难二》 > 拼音版

〔一(yī )〕

景(jǐng )公(gōng )过(guò )晏(yàn )子(zǐ ),曰(yuē ):“子(zǐ )宫(gōng )小(xiǎo ),近(jìn )市(shì ),请(qǐng )徙(xǐ )子(zǐ )家(jiā )豫(yù )章(zhāng )之(zhī )圃(pǔ )。”晏(yàn )子(zǐ )再(zài )拜(bài )而(ér )辞(cí )曰(yuē ):“且(qiě )婴(yīng )家(jiā )贫(pín ),待(dài )市(shì )食(shí ),而(ér )朝(cháo )暮(mù )趋(qū )之(zhī ),不(bú )可(kě )以(yǐ )远(yuǎn )。”景(jǐng )公(gōng )笑(xiào )曰(yuē ):“子(zǐ )家(jiā )习(xí )市(shì ),识(shí )贵(guì )贱(jiàn )乎(hū )?”是(shì )时(shí )景(jǐng )公(gōng )繁(fán )于(yú )刑(xíng )。晏(yàn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“踊(yǒng )贵(guì )而(ér )屦(jù )贱(jiàn )。”景(jǐng )公(gōng )曰(yuē ):“何(hé )故(gù )?”对(duì )曰(yuē ):“刑(xíng )多(duō )也(yě )。”景(jǐng )公(gōng )造(zào )然(rán )变(biàn )色(sè )曰(yuē ):“寡(guǎ )人(rén )其(qí )暴(bào )乎(hū )!”于(yú )是(shì )损(sǔn )刑(xíng )五(wǔ )。

或(huò )曰(yuē ):晏(yàn )子(zǐ )之(zhī )贵(guì )踊(yǒng ),非(fēi )其(qí )诚(chéng )也(yě ),欲(yù )便(biàn )辞(cí )以(yǐ )止(zhǐ )多(duō )刑(xíng )也(yě )。此(cǐ )不(bú )察(chá )治(zhì )之(zhī )患(huàn )也(yě )。夫(fū )刑(xíng )当(dāng )无(wú )多(duō ),不(bú )当(dāng )无(wú )少(shǎo )。无(wú )以(yǐ )不(bú )当(dāng )闻(wén ),而(ér )以(yǐ )太(tài )多(duō )说(shuō ),无(wú )术(shù )之(zhī )患(huàn )。败(bài )军(jūn )之(zhī )诛(zhū )以(yǐ )千(qiān )百(bǎi )数(shù ),犹(yóu )且(qiě )不(bú )止(zhǐ );即(jí )治(zhì )乱(luàn )之(zhī )刑(xíng )如(rú )恐(kǒng )不(bú )胜(shèng ),而(ér )奸(jiān )尚(shàng )不(bú )尽(jìn )。今(jīn )晏(yàn )子(zǐ )不(bú )察(chá )其(qí )当(dāng )否(fǒu ),而(ér )以(yǐ )太(tài )多(duō )为(wéi )说(shuō ),不(bú )亦(yì )妄(wàng )乎(hū )?夫(fū )惜(xī )草(cǎo )茅(máo )者(zhě )耗(hào )禾(hé )穗(suì ),惠(huì )盗(dào )贼(zéi )者(zhě )伤(shāng )良(liáng )民(mín )。今(jīn )缓(huǎn )刑(xíng )罚(fá ),行(háng )宽(kuān )惠(huì ),是(shì )利(lì )奸(jiān )邪(xié )而(ér )害(hài )善(shàn )人(rén )也(yě ),此(cǐ )非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )治(zhì )也(yě )。

〔二(èr )〕

齐(qí )桓(huán )公(gōng )饮(yǐn )酒(jiǔ )醉(zuì ),遗(yí )其(qí )冠(guàn ),耻(chǐ )之(zhī ),三(sān )日(rì )不(bú )朝(cháo )。管(guǎn )仲(zhòng )曰(yuē ):“此(cǐ )非(fēi )有(yǒu )国(guó )之(zhī )耻(chǐ )也(yě ),公(gōng )胡(hú )其(qí )不(bú )雪(xuě )之(zhī )以(yǐ )政(zhèng )?”公(gōng )曰(yuē ):“胡(hú )其(qí )善(shàn )!”因(yīn )发(fā )仓(cāng )囷(qūn )赐(cì )贫(pín )穷(qióng ),论(lùn )囹(líng )圄(yǔ )出(chū )薄(báo )罪(zuì )。外(wài )三(sān )日(rì )而(ér )民(mín )歌(gē )之(zhī )曰(yuē ):“公(gōng )胡(hú )不(bú )复(fù )遗(yí )冠(guàn )乎(hū )!”

或(huò )曰(yuē ):管(guǎn )仲(zhòng )雪(xuě )桓(huán )公(gōng )之(zhī )耻(chǐ )于(yú )小(xiǎo )人(rén ),而(ér )生(shēng )桓(huán )公(gōng )之(zhī )耻(chǐ )于(yú )君(jūn )子(zǐ )矣(yǐ )。使(shǐ )桓(huán )公(gōng )发(fā )仓(cāng )囷(qūn )而(ér )赐(cì )贫(pín )穷(qióng ),讼(sòng )囹(líng )圄(yǔ )而(ér )出(chū )薄(báo )罪(zuì ),非(fēi )义(yì )也(yě ),不(bú )可(kě )以(yǐ )雪(xuě )耻(chǐ );使(shǐ )之(zhī )而(ér )义(yì )也(yě ),桓(huán )公(gōng )宿(xiǔ )义(yì ),须(xū )遗(yí )冠(guàn )而(ér )后(hòu )行(háng )之(zhī ),则(zé )是(shì )桓(huán )公(gōng )行(háng )义(yì )非(fēi )为(wéi )遗(yí )冠(guàn )也(yě )?是(shì )虽(suī )雪(xuě )遗(yí )冠(guàn )之(zhī )耻(chǐ )于(yú )小(xiǎo )人(rén ),而(ér )亦(yì )遗(yí )义(yì )之(zhī )耻(chǐ )于(yú )君(jūn )子(zǐ )矣(yǐ )。且(qiě )夫(fū )发(fā )囷(qūn )仓(cāng )而(ér )赐(cì )贫(pín )穷(qióng )者(zhě ),是(shì )赏(shǎng )无(wú )功(gōng )也(yě );论(lùn )囹(líng )圄(yǔ )而(ér )出(chū )薄(báo )罪(zuì )者(zhě ),是(shì )不(bú )诛(zhū )过(guò )也(yě )。夫(fū )赏(shǎng )无(wú )功(gōng ),则(zé )民(mín )偷(tōu )幸(xìng )而(ér )望(wàng )于(yú )上(shàng );不(bú )诛(zhū )过(guò ),则(zé )民(mín )不(bú )惩(chéng )而(ér )易(yì )为(wéi )非(fēi )。此(cǐ )乱(luàn )之(zhī )本(běn )也(yě ),安(ān )可(kě )以(yǐ )雪(xuě )耻(chǐ )哉(zāi )?

〔三(sān )〕

昔(xī )者(zhě )文(wén )王(wáng )侵(qīn )孟(mèng )、克(kè )莒(jǔ )、举(jǔ )酆(fēng ),三(sān )举(jǔ )事(shì )而(ér )纣(zhòu )恶(è )之(zhī )。文(wén )王(wáng )乃(nǎi )惧(jù ),请(qǐng )入(rù )洛(luò )西(xī )立(lì )地(dì )、赤(chì )壤(rǎng )之(zhī )国(guó )方(fāng )千(qiān )里(lǐ ),以(yǐ )请(qǐng )解(jiě )炮(pào )烙(lào )之(zhī )刑(xíng )。天(tiān )下(xià )皆(jiē )说(shuō )。仲(zhòng )尼(ní )闻(wén )之(zhī ),曰(yuē ):“仁(rén )哉(zāi ),文(wén )王(wáng )!轻(qīng )千(qiān )里(lǐ )之(zhī )国(guó )而(ér )请(qǐng )解(jiě )炮(pào )烙(lào )之(zhī )刑(xíng )。智(zhì )哉(zāi ),文(wén )王(wáng )!出(chū )千(qiān )里(lǐ )之(zhī )地(dì )而(ér )得(dé )天(tiān )下(xià )之(zhī )心(xīn )。”

或(huò )曰(yuē ):仲(zhòng )尼(ní )以(yǐ )文(wén )王(wáng )为(wéi )智(zhì )也(yě ),不(bú )亦(yì )过(guò )乎(hū )?夫(fū )智(zhì )者(zhě ),知(zhī )祸(huò )难(nán )之(zhī )地(dì )而(ér )辟(pì )之(zhī )者(zhě )也(yě ),是(shì )以(yǐ )身(shēn )不(bú )及(jí )于(yú )患(huàn )也(yě )。使(shǐ )文(wén )王(wáng )所(suǒ )以(yǐ )见(jiàn )恶(è )于(yú )纣(zhòu )者(zhě ),以(yǐ )其(qí )不(bú )得(dé )人(rén )心(xīn )耶(yē ),则(zé )虽(suī )索(suǒ )人(rén )心(xīn )以(yǐ )解(jiě )恶(è )可(kě )也(yě )。纣(zhòu )以(yǐ )其(qí )大(dà )得(dé )人(rén )心(xīn )而(ér )恶(è )之(zhī ),己(jǐ )又(yòu )轻(qīng )地(dì )以(yǐ )收(shōu )人(rén )心(xīn ),是(shì )重(zhòng )见(jiàn )疑(yí )也(yě ),固(gù )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )桎(zhì )梏(gù )、囚(qiú )于(yú )羑(yǒu )里(lǐ )也(yě )。郑(zhèng )长(zhǎng )者(zhě )有(yǒu )言(yán ):“体(tǐ )道(dào ),无(wú )为(wéi )无(wú )见(jiàn )也(yě )。”此(cǐ )最(zuì )宜(yí )于(yú )文(wén )王(wáng )矣(yǐ ),不(bú )使(shǐ )人(rén )疑(yí )之(zhī )也(yě )。仲(zhòng )尼(ní )以(yǐ )文(wén )王(wáng )为(wéi )智(zhì ),未(wèi )及(jí )此(cǐ )论(lùn )也(yě )。

〔四(sì )〕

晋(jìn )平(píng )公(gōng )问(wèn )叔(shū )向(xiàng )曰(yuē ):“者(zhě )齐(qí )桓(huán )公(gōng )九(jiǔ )合(hé )诸(zhū )侯(hóu ),一(yī )匡(kuāng )天(tiān )下(xià ),不(bú )识(shí )其(qí )臣(chén )之(zhī )力(lì )也(yě )?其(qí )君(jūn )之(zhī )力(lì )也(yě )?”叔(shū )向(xiàng )对(duì )曰(yuē ):“管(guǎn )仲(zhòng )善(shàn )制(zhì )割(gē ),宾(bīn )胥(xū )无(wú )善(shàn )削(xuē )缝(féng ),隰(xí )朋(péng )善(shàn )纯(chún )缘(yuán ),衣(yī )成(chéng ),君(jūn )举(jǔ )而(ér )服(fú )之(zhī )。亦(yì )臣(chén )之(zhī )力(lì )也(yě ),君(jūn )何(hé )力(lì )之(zhī )有(yǒu )?”师(shī )旷(kuàng )伏(fú )琴(qín )而(ér )笑(xiào )之(zhī )。公(gōng )曰(yuē ):“太(tài )师(shī )奚(xī )笑(xiào )也(yě )?”师(shī )旷(kuàng )对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )笑(xiào )叔(shū )向(xiàng )之(zhī )对(duì )君(jūn )也(yě )。凡(fán )为(wéi )人(rén )臣(chén )者(zhě ),犹(yóu )炮(pào )宰(zǎi )和(hé )五(wǔ )味(wèi )而(ér )进(jìn )之(zhī )君(jūn )。君(jūn )弗(fú )食(shí ),孰(shú )敢(gǎn )强(qiáng )之(zhī )也(yě )?臣(chén )请(qǐng )譬(pì )之(zhī ):君(jūn )者(zhě ),壤(rǎng )地(dì )也(yě );臣(chén )者(zhě ),草(cǎo )木(mù )也(yě )。必(bì )壤(rǎng )地(dì )美(měi ),然(rán )后(hòu )草(cǎo )木(mù )硕(shuò )大(dà )。亦(yì )君(jūn )之(zhī )力(lì ),臣(chén )何(hé )力(lì )之(zhī )有(yǒu )?”

或(huò )曰(yuē ):叔(shū )向(xiàng )、师(shī )旷(kuàng )之(zhī )对(duì ),皆(jiē )偏(piān )辞(cí )也(yě )。夫(fū )一(yī )匡(kuāng )天(tiān )下(xià ),九(jiǔ )合(hé )诸(zhū )侯(hóu ),美(měi )之(zhī )大(dà )者(zhě )也(yě ),非(fēi )专(zhuān )君(jūn )之(zhī )力(lì )也(yě ),又(yòu )非(fēi )专(zhuān )臣(chén )之(zhī )力(lì )也(yě )。昔(xī )者(zhě )宫(gōng )之(zhī )奇(qí )在(zài )虞(yú ),僖(xī )负(fù )羁(jī )在(zài )曹(cáo ),二(èr )臣(chén )之(zhī )智(zhì ),言(yán )中(zhōng )事(shì ),发(fā )中(zhōng )功(gōng ),虞(yú )、曹(cáo )俱(jù )亡(wáng )者(zhě ),何(hé )也(yě )?此(cǐ )有(yǒu )其(qí )臣(chén )而(ér )无(wú )其(qí )君(jūn )者(zhě )也(yě )。且(qiě )蹇(jiǎn )叔(shū )处(chù )干(gàn )而(ér )干(gàn )亡(wáng ),处(chù )秦(qín )而(ér )秦(qín )霸(bà ),非(fēi )蹇(jiǎn )叔(shū )愚(yú )于(yú )干(gàn )而(ér )智(zhì )于(yú )秦(qín )也(yě ),此(cǐ )有(yǒu )臣(chén )与(yǔ )无(wú )臣(chén )也(yě )。向(xiàng )曰(yuē )“臣(chén )之(zhī )力(lì )也(yě ),”不(bú )然(rán )矣(yǐ )。昔(xī )者(zhě )桓(huán )公(gōng )宫(gōng )中(zhōng )二(èr )市(shì ),妇(fù )闾(lǘ )二(èr )百(bǎi ),被(bèi )发(fā )而(ér )御(yù )妇(fù )人(rén )。得(dé )管(guǎn )仲(zhòng ),为(wéi )五(wǔ )伯(bó )长(zhǎng ),失(shī )管(guǎn )仲(zhòng )、得(dé )竖(shù )刁(diāo )而(ér )身(shēn )死(sǐ ),虫(chóng )流(liú )出(chū )尸(shī )不(bú )葬(zàng )。以(yǐ )为(wéi )非(fēi )臣(chén )之(zhī )力(lì )也(yě ),且(qiě )不(bú )以(yǐ )管(guǎn )仲(zhòng )为(wéi )霸(bà );以(yǐ )为(wéi )君(jūn )之(zhī )力(lì )也(yě ),且(qiě )不(bú )以(yǐ )竖(shù )刁(diāo )为(wéi )乱(luàn )。昔(xī )者(zhě )晋(jìn )文(wén )公(gōng )慕(mù )于(yú )齐(qí )女(nǚ )而(ér )亡(wáng )归(guī ),咎(jiù )犯(fàn )极(jí )谏(jiàn ),故(gù )使(shǐ )反(fǎn )晋(jìn )国(guó )。故(gù )桓(huán )公(gōng )以(yǐ )管(guǎn )仲(zhòng )合(hé ),文(wén )公(gōng )以(yǐ )舅(jiù )犯(fàn )霸(bà ),而(ér )师(shī )旷(kuàng )曰(yuē )“君(jūn )之(zhī )力(lì )也(yě ),”又(yòu )不(bú )然(rán )矣(yǐ )。凡(fán )五(wǔ )霸(bà )所(suǒ )以(yǐ )能(néng )成(chéng )功(gōng )名(míng )于(yú )天(tiān )下(xià )者(zhě ),必(bì )君(jūn )臣(chén )俱(jù )有(yǒu )力(lì )焉(yān )。故(gù )曰(yuē ):叔(shū )向(xiàng )、师(shī )旷(kuàng )之(zhī )对(duì ),皆(jiē )偏(piān )辞(cí )也(yě )。

〔五(wǔ )〕

齐(qí )桓(huán )公(gōng )之(zhī )时(shí ),晋(jìn )客(kè )至(zhì ),有(yǒu )司(sī )请(qǐng )礼(lǐ )。桓(huán )公(gōng )曰(yuē ):“告(gào )仲(zhòng )父(fù )”者(zhě )三(sān )。而(ér )优(yōu )笑(xiào )曰(yuē ):“易(yì )哉(zāi ),为(wéi )君(jūn )!一(yī )曰(yuē )仲(zhòng )父(fù ),二(èr )曰(yuē )仲(zhòng )父(fù )。”桓(huán )公(gōng )曰(yuē ):“吾(wú )闻(wén )君(jūn )人(rén )者(zhě )劳(láo )于(yú )索(suǒ )人(rén ),佚(yì )于(yú )使(shǐ )从(cóng )。吾(wú )得(dé )仲(zhòng )父(fù )已(yǐ )难(nán )矣(yǐ ),得(dé )仲(zhòng )父(fù )之(zhī )后(hòu ),何(hé )为(wéi )不(bú )易(yì )乎(hū )哉(zāi )?”

或(huò )曰(yuē ):桓(huán )公(gōng )之(zhī )所(suǒ )应(yīng )优(yōu ),非(fēi )君(jūn )人(rén )者(zhě )之(zhī )言(yán )也(yě )。桓(huán )公(gōng )以(yǐ )君(jūn )人(rén )为(wéi )劳(láo )于(yú )索(suǒ )人(rén ),何(hé )索(suǒ )人(rén )为(wéi )劳(láo )哉(zāi )?伊(yī )尹(yǐn )自(zì )以(yǐ )为(wéi )宰(zǎi )干(gàn )汤(tāng ),百(bǎi )里(lǐ )奚(xī )自(zì )以(yǐ )为(wéi )虏(lǔ )干(gàn )穆(mù )公(gōng )。虏(lǔ ),所(suǒ )辱(rǔ )也(yě );宰(zǎi ),所(suǒ )羞(xiū )也(yě )。蒙(méng )羞(xiū )辱(rǔ )而(ér )接(jiē )君(jūn )上(shàng ),贤(xián )者(zhě )之(zhī )忧(yōu )世(shì )急(jí )也(yě )。然(rán )则(zé )君(jūn )人(rén )者(zhě )无(wú )逆(nì )贤(xián )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ ),索(suǒ )贤(xián )不(bú )为(wéi )人(rén )主(zhǔ )难(nán )。且(qiě )官(guān )职(zhí ),所(suǒ )以(yǐ )任(rèn )贤(xián )也(yě );爵(jué )禄(lù ),所(suǒ )以(yǐ )赏(shǎng )功(gōng )也(yě )。设(shè )官(guān )职(zhí ),陈(chén )爵(jué )禄(lù ),而(ér )士(shì )自(zì )至(zhì ),君(jūn )人(rén )者(zhě )奚(xī )其(qí )劳(láo )哉(zāi )?使(shǐ )人(rén )又(yòu )非(fēi )所(suǒ )佚(yì )也(yě )。人(rén )主(zhǔ )虽(suī )使(shǐ )人(rén ),必(bì )度(dù )量(liàng )准(zhǔn )之(zhī ),以(yǐ )刑(xíng )名(míng )参(cān )之(zhī );以(yǐ )事(shì )遇(yù )于(yú )法(fǎ )则(zé )行(háng ),不(bú )遇(yù )于(yú )法(fǎ )则(zé )止(zhǐ );功(gōng )当(dāng )其(qí )言(yán )则(zé )赏(shǎng ),不(bú )当(dāng )则(zé )诛(zhū )。以(yǐ )刑(xíng )名(míng )收(shōu )臣(chén ),以(yǐ )度(dù )量(liàng )准(zhǔn )下(xià ),此(cǐ )不(bú )可(kě )释(shì )也(yě ),君(jūn )人(rén )者(zhě )焉(yān )佚(yì )哉(zāi )?

索(suǒ )人(rén )不(bú )劳(láo ),使(shǐ )人(rén )不(bú )佚(yì ),而(ér )桓(huán )公(gōng )曰(yuē ):“劳(láo )于(yú )索(suǒ )人(rén ),佚(yì )于(yú )使(shǐ )人(rén )”者(zhě ),不(bú )然(rán )。且(qiě )桓(huán )公(gōng )得(dé )管(guǎn )仲(zhòng )又(yòu )不(bú )难(nán )。管(guǎn )仲(zhòng )不(bú )死(sǐ )其(qí )君(jūn )而(ér )归(guī )桓(huán )公(gōng ),鲍(bào )叔(shū )轻(qīng )官(guān )让(ràng )能(néng )而(ér )任(rèn )之(zhī ),桓(huán )公(gōng )得(dé )管(guǎn )仲(zhòng )又(yòu )不(bú )难(nán ),明(míng )矣(yǐ )。已(yǐ )得(dé )管(guǎn )仲(zhòng )之(zhī )后(hòu ),奚(xī )遽(jù )易(yì )哉(zāi )?管(guǎn )仲(zhòng )非(fēi )周(zhōu )公(gōng )旦(dàn )。周(zhōu )公(gōng )旦(dàn )假(jiǎ )为(wéi )天(tiān )子(zǐ )七(qī )年(nián ),成(chéng )王(wáng )壮(zhuàng ),授(shòu )之(zhī )以(yǐ )政(zhèng ),非(fēi )为(wéi )天(tiān )下(xià )计(jì )也(yě ),为(wéi )其(qí )职(zhí )也(yě )。夫(fū )不(bú )夺(duó )子(zǐ )而(ér )行(háng )天(tiān )下(xià )者(zhě ),必(bì )不(bú )背(bèi )死(sǐ )君(jūn )而(ér )事(shì )其(qí )仇(chóu );背(bèi )死(sǐ )君(jūn )而(ér )事(shì )其(qí )仇(chóu )者(zhě ),必(bì )不(bú )难(nán )夺(duó )子(zǐ )而(ér )行(háng )天(tiān )下(xià );不(bú )难(nán )夺(duó )子(zǐ )而(ér )行(háng )天(tiān )下(xià )者(zhě ),必(bì )不(bú )难(nán )夺(duó )其(qí )君(jūn )国(guó )矣(yǐ )。管(guǎn )仲(zhòng ),公(gōng )子(zǐ )纠(jiū )之(zhī )臣(chén )也(yě ),谋(móu )杀(shā )桓(huán )公(gōng )而(ér )不(bú )能(néng ),其(qí )君(jūn )死(sǐ )而(ér )臣(chén )桓(huán )公(gōng ),管(guǎn )仲(zhòng )之(zhī )取(qǔ )舍(shě )非(fēi )周(zhōu )公(gōng )旦(dàn ),未(wèi )可(kě )知(zhī )也(yě )。若(ruò )使(shǐ )管(guǎn )仲(zhòng )大(dà )贤(xián )也(yě ),且(qiě )为(wéi )汤(tāng )武(wǔ ),桀(jié )、纣(zhòu )之(zhī )臣(chén )也(yě );桀(jié )、纣(zhòu )作(zuò )乱(luàn ),汤(tāng )、武(wǔ )夺(duó )之(zhī )。今(jīn )桓(huán )公(gōng )以(yǐ )易(yì )居(jū )其(qí )上(shàng ),是(shì )以(yǐ )桀(jié )、纣(zhòu )之(zhī )行(háng )居(jū )汤(tāng )、武(wǔ )之(zhī )上(shàng ),桓(huán )公(gōng )危(wēi )矣(yǐ )。若(ruò )使(shǐ )管(guǎn )仲(zhòng )不(bú )肖(xiāo )人(rén )也(yě ),且(qiě )为(wéi )田(tián )常(cháng )。田(tián )常(cháng ),简(jiǎn )公(gōng )之(zhī )臣(chén )也(yě ),而(ér )弑(shì )其(qí )君(jūn )。今(jīn )桓(huán )公(gōng )以(yǐ )易(yì )居(jū )其(qí )上(shàng ),是(shì )以(yǐ )简(jiǎn )公(gōng )之(zhī )易(yì )居(jū )田(tián )常(cháng )之(zhī )上(shàng )也(yě ),桓(huán )公(gōng )又(yòu )危(wēi )矣(yǐ )。管(guǎn )仲(zhòng )非(fēi )周(zhōu )公(gōng )旦(dàn )以(yǐ )明(míng )矣(yǐ ),然(rán )为(wéi )汤(tāng )、武(wǔ )与(yǔ )田(tián )常(cháng ),未(wèi )可(kě )知(zhī )也(yě )。为(wéi )汤(tāng )、武(wǔ ),有(yǒu )桀(jié )、纣(zhòu )之(zhī )危(wēi );为(wéi )田(tián )常(cháng ),有(yǒu )简(jiǎn )公(gōng )之(zhī )乱(luàn )也(yě )。已(yǐ )得(dé )仲(zhòng )父(fù )之(zhī )后(hòu ),桓(huán )公(gōng )奚(xī )遽(jù )易(yì )哉(zāi )?若(ruò )使(shǐ )桓(huán )公(gōng )之(zhī )任(rèn )管(guǎn )仲(zhòng ),必(bì )知(zhī )不(bú )欺(qī )己(jǐ )也(yě ),是(shì )知(zhī )不(bú )欺(qī )主(zhǔ )之(zhī )臣(chén )也(yě )。然(rán )虽(suī )知(zhī )不(bú )欺(qī )主(zhǔ )之(zhī )臣(chén ),今(jīn )桓(huán )公(gōng )以(yǐ )任(rèn )管(guǎn )仲(zhòng )之(zhī )专(zhuān )借(jiè )竖(shù )刁(diāo )、易(yì )牙(yá ),虫(chóng )流(liú )出(chū )尸(shī )而(ér )不(bú )葬(zàng ),桓(huán )公(gōng )不(bú )知(zhī )臣(chén )欺(qī )主(zhǔ )与(yǔ )不(bú )欺(qī )主(zhǔ )已(yǐ )明(míng )矣(yǐ ),而(ér )任(rèn )臣(chén )如(rú )彼(bǐ )其(qí )专(zhuān )也(yě ),故(gù )曰(yuē ):桓(huán )公(gōng )暗(àn )主(zhǔ )。

〔六(liù )〕

李(lǐ )兑(duì )治(zhì )中(zhōng )山(shān ),苦(kǔ )陉(xíng )令(lìng )上(shàng )计(jì )而(ér )入(rù )多(duō )。李(lǐ )兑(duì )曰(yuē ):“语(yǔ )言(yán )辨(biàn ),听(tīng )之(zhī )说(shuō ),不(bú )度(dù )于(yú )义(yì ),谓(wèi )之(zhī )窕(tiǎo )言(yán )。无(wú )山(shān )林(lín )泽(zé )谷(gǔ )之(zhī )利(lì )而(ér )入(rù )多(duō )者(zhě ),谓(wèi )之(zhī )窕(tiǎo )货(huò )。君(jūn )子(zǐ )不(bú )听(tīng )窕(tiǎo )言(yán ),不(bú )受(shòu )窕(tiǎo )货(huò )。之(zhī )姑(gū )免(miǎn )矣(yǐ )。”

或(huò )曰(yuē ):李(lǐ )子(zǐ )设(shè )辞(cí )曰(yuē ):“夫(fū )言(yán )语(yǔ )辩(biàn ),听(tīng )之(zhī )说(shuō ),不(bú )度(dù )于(yú )义(yì )者(zhě ),谓(wèi )之(zhī )窕(tiǎo )言(yán )。”辩(biàn ),在(zài )言(yán )者(zhě );说(shuō ),在(zài )听(tīng )者(zhě ):言(yán )非(fēi )听(tīng )者(zhě )也(yě )。所(suǒ )谓(wèi )不(bú )度(dù )于(yú )义(yì ),非(fēi )谓(wèi )听(tīng )者(zhě ),必(bì )谓(wèi )所(suǒ )听(tīng )也(yě )。听(tīng )者(zhě ),非(fēi )小(xiǎo )人(rén ),则(zé )君(jūn )子(zǐ )也(yě )。小(xiǎo )人(rén )无(wú )义(yì ),必(bì )不(bú )能(néng )度(dù )之(zhī )义(yì )也(yě );君(jūn )子(zǐ )度(dù )之(zhī )义(yì ),必(bì )不(bú )肯(kěn )说(shuō )也(yě )。夫(fū )曰(yuē ):“言(yán )语(yǔ )辩(biàn ),听(tīng )之(zhī )说(shuō ),不(bú )度(dù )于(yú )义(yì )”者(zhě ),必(bì )不(bú )诚(chéng )之(zhī )言(yán )也(yě )。入(rù )多(duō )之(zhī )为(wéi )窕(tiǎo )货(huò )也(yě ),未(wèi )可(kě )远(yuǎn )行(háng )也(yě )。李(lǐ )子(zǐ )之(zhī )奸(jiān )弗(fú )蚤(zǎo )禁(jìn ),使(shǐ )至(zhì )于(yú )计(jì ),则(zé )遂(suí )过(guò )也(yě )。无(wú )术(shù )以(yǐ )知(zhī )而(ér )入(rù )多(duō ),入(rù )多(duō )者(zhě ),穰(ráng )也(yě ),虽(suī )倍(bèi )入(rù ),将(jiāng )奈(nài )何(hé )?举(jǔ )事(shì )慎(shèn )阴(yīn )阳(yáng )之(zhī )和(hé ),种(zhǒng )树(shù )节(jiē )四(sì )时(shí )之(zhī )适(shì ),无(wú )早(zǎo )晚(wǎn )之(zhī )失(shī )、寒(hán )温(wēn )之(zhī )灾(zāi ),则(zé )入(rù )多(duō )。不(bú )以(yǐ )小(xiǎo )功(gōng )妨(fáng )大(dà )务(wù ),不(bú )以(yǐ )私(sī )欲(yù )害(hài )人(rén )事(shì ),丈(zhàng )夫(fū )尽(jìn )于(yú )耕(gēng )农(nóng ),妇(fù )人(rén )力(lì )于(yú )织(zhī )纴(rèn ),则(zé )入(rù )多(duō )。务(wù )于(yú )畜(chù )养(yǎng )之(zhī )理(lǐ ),察(chá )于(yú )土(tǔ )地(dì )之(zhī )宜(yí ),六(liù )畜(chù )遂(suí ),五(wǔ )谷(gǔ )殖(zhí ),则(zé )入(rù )多(duō )。明(míng )于(yú )权(quán )计(jì ),审(shěn )于(yú )地(dì )形(xíng )、舟(zhōu )车(chē )、机(jī )械(xiè )之(zhī )利(lì ),用(yòng )力(lì )少(shǎo ),致(zhì )功(gōng )大(dà ),则(zé )入(rù )多(duō )。利(lì )商(shāng )市(shì )关(guān )梁(liáng )之(zhī )行(háng ),能(néng )以(yǐ )所(suǒ )有(yǒu )致(zhì )所(suǒ )无(wú ),客(kè )商(shāng )归(guī )之(zhī ),外(wài )货(huò )留(liú )之(zhī ),俭(jiǎn )于(yú )财(cái )用(yòng ),节(jiē )于(yú )衣(yī )食(shí ),宫(gōng )室(shì )器(qì )械(xiè )周(zhōu )于(yú )资(zī )用(yòng ),不(bú )事(shì )玩(wán )好(hǎo ),则(zé )入(rù )多(duō )。入(rù )多(duō ),皆(jiē )人(rén )为(wéi )也(yě )。若(ruò )天(tiān )事(shì ),风(fēng )雨(yǔ )时(shí ),寒(hán )温(wēn )适(shì ),土(tǔ )地(dì )不(bú )加(jiā )大(dà ),而(ér )有(yǒu )丰(fēng )年(nián )之(zhī )功(gōng ),则(zé )入(rù )多(duō )。人(rén )事(shì )、天(tiān )功(gōng )二(èr )物(wù )者(zhě )皆(jiē )入(rù )多(duō ),非(fēi )山(shān )林(lín )泽(zé )谷(gǔ )之(zhī )利(lì )也(yě )。夫(fū )无(wú )山(shān )林(lín )泽(zé )谷(gǔ )之(zhī )利(lì )入(rù )多(duō ),因(yīn )谓(wèi )之(zhī )窕(tiǎo )货(huò )者(zhě ),无(wú )术(shù )之(zhī )害(hài )也(yě )。

〔七(qī )〕

赵(zhào )简(jiǎn )子(zǐ )围(wéi )卫(wèi )之(zhī )郛(fú )郭(guō ),犀(xī )盾(dùn )、犀(xī )橹(lǔ ),立(lì )于(yú )矢(shǐ )石(shí )之(zhī )所(suǒ )不(bú )及(jí ),鼓(gǔ )之(zhī )而(ér )士(shì )不(bú )起(qǐ )。简(jiǎn )子(zǐ )投(tóu )枹(bāo )曰(yuē ):“乌(wū )乎(hū )!吾(wú )之(zhī )士(shì )数(shù )弊(bì )也(yě )。”行(háng )人(rén )烛(zhú )过(guò )免(miǎn )胄(zhòu )而(ér )对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )之(zhī ):亦(yì )有(yǒu )君(jūn )之(zhī )不(bú )能(néng )士(shì )耳(ěr ),士(shì )无(wú )弊(bì )者(zhě )。昔(xī )者(zhě )吾(wú )先(xiān )君(jūn )献(xiàn )公(gōng )并(bìng )国(guó )十(shí )七(qī ),服(fú )国(guó )三(sān )十(shí )八(bā ),战(zhàn )十(shí )有(yǒu )二(èr )胜(shèng ),是(shì )民(mín )之(zhī )用(yòng )也(yě )。献(xiàn )公(gōng )没(méi ),惠(huì )公(gōng )即(jí )位(wèi ),淫(yín )衍(yǎn )暴(bào )乱(luàn ),身(shēn )好(hǎo )玉(yù )女(nǚ ),秦(qín )人(rén )恣(zì )侵(qīn ),去(qù )绛(jiàng )十(shí )七(qī )里(lǐ ),亦(yì )是(shì )人(rén )之(zhī )用(yòng )也(yě )。惠(huì )公(gōng )没(méi ),文(wén )公(gōng )授(shòu )之(zhī ),围(wéi )卫(wèi ),取(qǔ )邺(yè ),城(chéng )濮(pú )之(zhī )战(zhàn ),五(wǔ )败(bài )荆(jīng )人(rén ),取(qǔ )尊(zūn )名(míng )于(yú )天(tiān )下(xià ),亦(yì )此(cǐ )人(rén )之(zhī )用(yòng )也(yě )。亦(yì )有(yǒu )君(jūn )不(bú )能(néng )士(shì )耳(ěr ),士(shì )无(wú )弊(bì )也(yě )。”简(jiǎn )子(zǐ )乃(nǎi )去(qù )盾(dùn )、橹(lǔ ),立(lì )矢(shǐ )石(shí )之(zhī )所(suǒ )及(jí ),鼓(gǔ )之(zhī )而(ér )士(shì )乘(chéng )之(zhī ),战(zhàn )大(dà )胜(shèng )。简(jiǎn )子(zǐ )曰(yuē ):“与(yǔ )吾(wú )得(dé )革(gé )车(chē )千(qiān )乘(chéng ),不(bú )如(rú )闻(wén )行(háng )人(rén )烛(zhú )过(guò )之(zhī )一(yī )言(yán )也(yě )。”

或(huò )曰(yuē ):行(háng )人(rén )未(wèi )有(yǒu )以(yǐ )说(shuō )也(yě ),乃(nǎi )道(dào )惠(huì )公(gōng )以(yǐ )此(cǐ )人(rén )是(shì )败(bài ),文(wén )公(gōng )以(yǐ )此(cǐ )人(rén )是(shì )霸(bà ),未(wèi )见(jiàn )所(suǒ )以(yǐ )用(yòng )人(rén )也(yě )。简(jiǎn )子(zǐ )未(wèi )可(kě )以(yǐ )速(sù )去(qù )盾(dùn )、橹(lǔ )也(yě )。严(yán )亲(qīn )在(zài )围(wéi ),轻(qīng )犯(fàn )矢(shǐ )石(shí ),孝(xiào )子(zǐ )之(zhī )所(suǒ )爱(ài )亲(qīn )也(yě )。孝(xiào )子(zǐ )爱(ài )亲(qīn ),百(bǎi )数(shù )之(zhī )一(yī )也(yě )。今(jīn )以(yǐ )为(wéi )身(shēn )处(chù )危(wēi )而(ér )人(rén )尚(shàng )可(kě )战(zhàn ),是(shì )以(yǐ )百(bǎi )族(zú )之(zhī )子(zǐ )于(yú )上(shàng )皆(jiē )若(ruò )孝(xiào )子(zǐ )之(zhī )爱(ài )亲(qīn )也(yě ),是(shì )行(háng )人(rén )之(zhī )诬(wū )也(yě )。好(hǎo )利(lì )恶(è )害(hài ),夫(fū )人(rén )之(zhī )所(suǒ )有(yǒu )也(yě )。赏(shǎng )厚(hòu )而(ér )信(xìn ),人(rén )轻(qīng )敌(dí )矣(yǐ );刑(xíng )重(zhòng )而(ér )必(bì ),失(shī )人(rén )不(bú )比(bǐ )矣(yǐ )。长(zhǎng )行(háng )徇(xùn )上(shàng ),数(shù )百(bǎi )不(bú )一(yī )失(shī );喜(xǐ )利(lì )畏(wèi )罪(zuì ),人(rén )莫(mò )不(bú )然(rán )。将(jiāng )众(zhòng )者(zhě )不(bú )出(chū )乎(hū )莫(mò )不(bú )然(rán )之(zhī )数(shù ),而(ér )道(dào )乎(hū )百(bǎi )无(wú )失(shī )人(rén )之(zhī )行(háng ),人(rén )未(wèi )知(zhī )众(zhòng )之(zhī )道(dào )也(yě )。

阅读:26339

打赏捐助〔Donate〕>>>

《难二》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库