卷九·立命篇【登录】

ok8.org > 《中说》 > 《卷九·立命篇》 > 拼音版

文(wén )中(zhōng )子(zǐ )曰(yuē ):“命(mìng )之(zhī )立(lì )也(yě ),其(qí )称(chēng )人(rén )事(shì )乎(hū )?故(gù )君(jūn )子(zǐ )畏(wèi )之(zhī )。无(wú )远(yuǎn )近(jìn )高(gāo )深(shēn )而(ér )不(bú )应(yīng )也(yě ),无(wú )洪(hóng )纤(xiān )曲(qǔ )直(zhí )而(ér )不(bú )当(dāng )也(yě )。故(gù )归(guī )之(zhī )于(yú )天(tiān )。《易(yì )》曰(yuē ):乾(qián )道(dào )变(biàn )化(huà ),各(gè )正(zhèng )性(xìng )命(mìng )。”

魏(wèi )徵(zhēng )曰(yuē ):“《书(shū )》云(yún ):惠(huì )迪(dí )吉(jí ),从(cóng )逆(nì )凶(xiōng ),惟(wéi )影(yǐng )响(xiǎng )。《诗(shī )》云(yún ):不(bú )戢(jí )不(bú )难(nán ),受(shòu )福(fú )不(bú )那(nà )。彼(bǐ )交(jiāo )匪(fěi )傲(ào ),万(wàn )福(fú )来(lái )求(qiú )。其(qí )是(shì )之(zhī )谓(wèi )乎(hū )?”子(zǐ )曰(yuē ):“徵(zhēng )其(qí )能(néng )自(zì )取(qǔ )矣(yǐ )。”董(dǒng )常(cháng )曰(yuē ):“自(zì )取(qǔ )者(zhě )其(qí )称(chēng )人(rén )邪(xié )?”子(zǐ )曰(yuē ):“诚(chéng )哉(zāi )!惟(wéi )人(rén )所(suǒ )召(zhào )。”

贾(jiǎ )琼(qióng )进(jìn )曰(yuē ):“敢(gǎn )问(wèn )死(sǐ )生(shēng )有(yǒu )命(mìng ),富(fù )贵(guì )在(zài )天(tiān ),何(hé )谓(wèi )也(yě )?”子(zǐ )曰(yuē ):“召(zhào )之(zhī )在(zài )前(qián ),命(mìng )之(zhī )在(zài )后(hòu ),斯(sī )自(zì )取(qǔ )也(yě )。庸(yōng )非(fēi )命(mìng )乎(hū )?噫(yī )!吾(wú )未(wèi )如(rú )之(zhī )何(hé )也(yě )已(yǐ )矣(yǐ )。”琼(qióng )拜(bài )而(ér )出(chū ),谓(wèi )程(chéng )元(yuán )曰(yuē ):“吾(wú )今(jīn )而(ér )后(hòu )知(zhī )元(yuán )命(mìng )可(kě )作(zuò ),多(duō )福(fú )可(kě )求(qiú )矣(yǐ )。”程(chéng )元(yuán )曰(yuē ):“敬(jìng )佩(pèi )玉(yù )音(yīn ),服(fú )之(zhī )无(wú )斁(yì )。”

文(wén )中(zhōng )子(zǐ )曰(yuē ):“度(dù )德(dé )而(ér )师(shī ),易(yì )子(zǐ )而(ér )教(jiāo ),今(jīn )亡(wáng )矣(yǐ )。”

子(zǐ )曰(yuē ):“不(bú )以(yǐ )伊(yī )尹(yǐn )、周(zhōu )公(gōng )之(zhī )道(dào )康(kāng )其(qí )国(guó ),非(fēi )大(dà )臣(chén )也(yě )。不(bú )以(yǐ )霍(huò )光(guāng )、诸(zhū )葛(gě )亮(liàng )之(zhī )心(xīn )事(shì )其(qí )君(jūn )者(zhě ),皆(jiē )具(jù )臣(chén )也(yě )。”

董(dǒng )常(cháng )叹(tàn )曰(yuē ):“善(shàn )乎(hū ),颜(yán )子(zǐ )之(zhī )心(xīn )也(yě )!三(sān )月(yuè )不(bú )违(wéi )仁(rén )矣(yǐ )。”子(zǐ )闻(wén )之(zhī )曰(yuē ):“仁(rén )亦(yì )不(bú )远(yuǎn ),姑(gū )虑(lǜ )而(ér )行(háng )之(zhī ),尔(ěr )无(wú )苟(gǒu )羡(xiàn )焉(yān )。惟(wéi )精(jīng )惟(wéi )一(yī ),诞(dàn )先(xiān )登(dēng )于(yú )岸(àn )。”常(cháng )出(chū )曰(yuē ):“虑(lǜ )不(bú )及(jí )精(jīng ),思(sī )不(bú )及(jí )睿(ruì ),焉(yān )能(néng )无(wú )咎(jiù )?焉(yān )能(néng )不(bú )违(wéi )?”

繁(fán )师(shī )玄(xuán )闻(wén )董(dǒng )常(cháng )贤(xián ),问(wèn )贾(jiǎ )琼(qióng )以(yǐ )齿(chǐ )。琼(qióng )曰(yuē ):“始(shǐ )冠(guàn )矣(yǐ )。”师(shī )玄(xuán )曰(yuē ):“吁(yù )!其(qí )幼(yòu )达(dá )也(yě )。”琼(qióng )曰(yuē ):“夫(fū )子(zǐ )十(shí )五(wǔ )为(wéi )人(rén )师(shī )焉(yān )。陈(chén )留(liú )王(wáng )孝(xiào )逸(yì ),先(xiān )达(dá )之(zhī )傲(ào )者(zhě )也(yě ),然(rán )白(bái )首(shǒu )北(běi )面(miàn ),岂(qǐ )以(yǐ )年(nián )乎(hū )?琼(qióng )闻(wén )之(zhī ):德(dé )不(bú )在(zài )年(nián ),道(dào )不(bú )在(zài )位(wèi )。”

门(mén )人(rén )有(yǒu )问(wèn )姚(yáo )义(yì ):“孔(kǒng )庭(tíng )之(zhī )法(fǎ ),曰(yuē )《诗(shī )》曰(yuē )《礼(lǐ )》,不(bú )及(jí )四(sì )经(jīng ),何(hé )也(yě )?”姚(yáo )义(yì )曰(yuē ):“尝(cháng )闻(wén )诸(zhū )夫(fū )子(zǐ )矣(yǐ ):《春(chūn )秋(qiū )》断(duàn )物(wù ),志(zhì )定(dìng )而(ér )后(hòu )及(jí )也(yě );《乐(lè )》以(yǐ )和(hé ),德(dé )全(quán )而(ér )后(hòu )及(jí )也(yě );《书(shū )》以(yǐ )制(zhì )法(fǎ ),从(cóng )事(shì )而(ér )后(hòu )及(jí )也(yě );《易(yì )》以(yǐ )穷(qióng )理(lǐ ),知(zhī )命(mìng )而(ér )后(hòu )及(jí )也(yě )。故(gù )不(bú )学(xué )《春(chūn )秋(qiū )》,无(wú )以(yǐ )主(zhǔ )断(duàn );不(bú )学(xué )《乐(lè )》,无(wú )以(yǐ )知(zhī )和(hé );不(bú )学(xué )《书(shū )》,无(wú )以(yǐ )议(yì )制(zhì );不(bú )学(xué )《易(yì )》,无(wú )以(yǐ )通(tōng )理(lǐ )。四(sì )者(zhě )非(fēi )具(jù )体(tǐ )不(bú )能(néng )及(jí ),故(gù )圣(shèng )人(rén )后(hòu )之(zhī ),岂(qǐ )养(yǎng )蒙(méng )之(zhī )具(jù )邪(xié )?”或(huò )曰(yuē ):“然(rán )则(zé )《诗(shī )》《礼(lǐ )》何(hé )为(wéi )而(ér )先(xiān )也(yě )?”义(yì )曰(yuē ):“夫(fū )教(jiāo )之(zhī )以(yǐ )《诗(shī )》,则(zé )出(chū )辞(cí )气(qì ),斯(sī )远(yuǎn )暴(bào )慢(màn )矣(yǐ );约(yuē )之(zhī )以(yǐ )《礼(lǐ )》,则(zé )动(dòng )容(róng )貌(mào ),斯(sī )立(lì )威(wēi )严(yán )矣(yǐ )。度(dù )其(qí )言(yán ),察(chá )其(qí )志(zhì ),考(kǎo )其(qí )行(háng ),辩(biàn )其(qí )德(dé )。志(zhì )定(dìng )则(zé )发(fā )之(zhī )以(yǐ )《春(chūn )秋(qiū )》,于(yú )是(shì )乎(hū )断(duàn )而(ér )能(néng )变(biàn );德(dé )全(quán )则(zé )导(dǎo )之(zhī )以(yǐ )乐(lè ),于(yú )是(shì )乎(hū )和(hé )而(ér )知(zhī )节(jiē );可(kě )从(cóng )事(shì ),则(zé )达(dá )之(zhī )以(yǐ )《书(shū )》,于(yú )是(shì )乎(hū )可(kě )以(yǐ )立(lì )制(zhì );知(zhī )命(mìng )则(zé )申(shēn )之(zhī )以(yǐ )《易(yì )》,于(yú )是(shì )乎(hū )可(kě )与(yǔ )尽(jìn )性(xìng )。若(ruò )骤(zhòu )而(ér )语(yǔ )《春(chūn )秋(qiū )》,则(zé )荡(dàng )志(zhì )轻(qīng )义(yì );骤(zhòu )而(ér )语(yǔ )《乐(lè )》,则(zé )喧(xuān )德(dé )败(bài )度(dù );骤(zhòu )而(ér )语(yǔ )《书(shū )》,则(zé )狎(xiá )法(fǎ );骤(zhòu )而(ér )语(yǔ )《易(yì )》,则(zé )玩(wán )神(shén )。是(shì )以(yǐ )圣(shèng )人(rén )知(zhī )其(qí )必(bì )然(rán ),故(gù )立(lì )之(zhī )以(yǐ )宗(zōng ),列(liè )之(zhī )以(yǐ )次(cì )。先(xiān )成(chéng )诸(zhū )己(jǐ ),然(rán )后(hòu )备(bèi )诸(zhū )物(wù );先(xiān )济(jì )乎(hū )近(jìn ),然(rán )后(hòu )形(xíng )乎(hū )远(yuǎn )。亶(dǎn )其(qí )深(shēn )乎(hū )!亶(dǎn )其(qí )深(shēn )乎(hū )!”子(zǐ )闻(wén )之(zhī )曰(yuē ):“姚(yáo )子(zǐ )得(dé )之(zhī )矣(yǐ )。”

子(zǐ )曰(yuē ):“识(shí )寡(guǎ )于(yú )亮(liàng ),德(dé )轻(qīng )于(yú )才(cái ),斯(sī )过(guò )也(yě )已(yǐ )。”

子(zǐ )曰(yuē ):“治(zhì )乱(luàn ),运(yùn )也(yě ),有(yǒu )乘(chéng )之(zhī )者(zhě ),有(yǒu )革(gé )之(zhī )者(zhě )。穷(qióng )达(dá ),时(shí )也(yě ),有(yǒu )行(háng )之(zhī )者(zhě ),有(yǒu )遇(yù )之(zhī )者(zhě )。吉(jí )凶(xiōng ),命(mìng )也(yě ),有(yǒu )作(zuò )之(zhī )者(zhě ),有(yǒu )偶(ǒu )之(zhī )者(zhě )。一(yī )来(lái )一(yī )往(wǎng ),各(gè )以(yǐ )数(shù )至(zhì ),岂(qǐ )徒(tú )云(yún )哉(zāi )?”

辽(liáo )东(dōng )之(zhī )役(yì ),天(tiān )下(xià )治(zhì )船(chuán )。子(zǐ )曰(yuē ):“林(lín )麓(lù )尽(jìn )矣(yǐ )。帝(dì )省(shěng )其(qí )山(shān ),其(qí )将(jiāng )何(hé )辞(cí )以(yǐ )对(duì )?”

或(huò )问(wèn )《续(xù )经(jīng )》。薛(xuē )收(shōu )、姚(yáo )义(yì )告(gào )于(yú )子(zǐ )。曰(yuē ):“使(shǐ )贤(xián )者(zhě )非(fēi )邪(xié ),吾(wú )将(jiāng )饰(shì )诚(chéng )以(yǐ )请(qǐng )对(duì );愚(yú )者(zhě )非(fēi )邪(xié ),吾(wú )独(dú )奈(nài )之(zhī )何(hé )?”因(yīn )赋(fù )《黍(shǔ )离(lí )》之(zhī )卒(zú )章(zhāng ),入(rù )谓(wèi )门(mén )人(rén )曰(yuē ):“五(wǔ )交(jiāo )三(sān )衅(xìn ),刘(liú )峻(jùn )亦(yì )知(zhī )言(yán )哉(zāi )!”

房(fáng )玄(xuán )龄(líng )问(wèn ):“善(shàn )则(zé )称(chēng )君(jūn ),过(guò )则(zé )称(chēng )己(jǐ ),可(kě )谓(wèi )忠(zhōng )乎(hū )?”子(zǐ )曰(yuē ):“让(ràng )矣(yǐ )。”

杜(dù )如(rú )晦(huì )问(wèn )政(zhèng )。子(zǐ )曰(yuē ):“推(tuī )尔(ěr )诚(chéng ),举(jǔ )尔(ěr )类(lèi );赏(shǎng )一(yī )以(yǐ )劝(quàn )百(bǎi ),罚(fá )一(yī )以(yǐ )惩(chéng )众(zhòng )。夫(fū )为(wéi )政(zhèng )而(ér )何(hé )有(yǒu )?”如(rú )晦(huì )出(chū ),谓(wèi )窦(dòu )威(wēi )曰(yuē ):“谠(dǎng )人(rén )容(róng )其(qí )讦(jié ),佞(nìng )人(rén )杜(dù )其(qí )渐(jiàn ),赏(shǎng )罚(fá )在(zài )其(qí )中(zhōng )。吾(wú )知(zhī )乎(hū )为(wéi )政(zhèng )矣(yǐ )。”

文(wén )中(zhōng )子(zǐ )曰(yuē ):“制(zhì )命(mìng )不(bú )及(jí )黄(huáng )初(chū ),志(zhì )事(shì )不(bú )及(jí )太(tài )熙(xī ),褒(bāo )贬(biǎn )不(bú )及(jí )仁(rén )寿(shòu )。”叔(shū )恬(tián )曰(yuē ):“何(hé )谓(wèi )也(yě )?”子(zǐ )泫(xuàn )然(rán )曰(yuē ):“仁(rén )寿(shòu )、大(dà )业(yè )之(zhī )际(jì ),其(qí )事(shì )忍(rěn )容(róng )言(yán )邪(xié )?”

贾(jiǎ )琼(qióng )问(wèn ):“富(fù )而(ér )教(jiāo )之(zhī ),何(hé )谓(wèi )也(yě )?”子(zǐ )曰(yuē ):“仁(rén )生(shēng )于(yú )歉(qiàn ),义(yì )生(shēng )于(yú )丰(fēng )。故(gù )富(fù )而(ér )教(jiāo )之(zhī ),斯(sī )易(yì )也(yě )。古(gǔ )者(zhě )圣(shèng )王(wáng )在(zài )上(shàng ),田(tián )里(lǐ )相(xiàng )距(jù ),鸡(jī )犬(quǎn )相(xiàng )闻(wén ),人(rén )至(zhì )老(lǎo )死(sǐ )不(bú )相(xiàng )往(wǎng )来(lái ),盖(gài )自(zì )足(zú )也(yě )。是(shì )以(yǐ )至(zhì )治(zhì )之(zhī )代(dài ),五(wǔ )典(diǎn )潜(qián ),五(wǔ )礼(lǐ )措(cuò ),五(wǔ )服(fú )不(bú )章(zhāng )。人(rén )知(zhī )饮(yǐn )食(shí ),不(bú )知(zhī )盖(gài )藏(cáng );人(rén )知(zhī )群(qún )居(jū ),不(bú )知(zhī )爱(ài )敬(jìng )。上(shàng )如(rú )标(biāo )枝(zhī ),下(xià )如(rú )野(yě )鹿(lù )。何(hé )哉(zāi )?盖(gài )上(shàng )无(wú )为(wéi ),下(xià )自(zì )足(zú )故(gù )也(yě )。”贾(jiǎ )琼(qióng )曰(yuē ):“淳(chún )漓(lí )朴(pǔ )散(sàn ),其(qí )可(kě )归(guī )乎(hū )?”子(zǐ )曰(yuē ):“人(rén )能(néng )弘(hóng )道(dào ),苟(gǒu )得(dé )其(qí )行(háng ),如(rú )反(fǎn )掌(zhǎng )尔(ěr )。昔(xī )舜(shùn )、禹(yǔ )继(jì )轨(guǐ )而(ér )天(tiān )下(xià )朴(pǔ ),夏(xià )桀(jié )承(chéng )之(zhī )而(ér )天(tiān )下(xià )诈(zhà ),成(chéng )汤(tāng )放(fàng )桀(jié )而(ér )天(tiān )下(xià )平(píng ),殷(yīn )纣(zhòu )承(chéng )之(zhī )而(ér )天(tiān )下(xià )陂(bēi ),文(wén )、武(wǔ )治(zhì )而(ér )幽(yōu )、厉(lì )散(sàn ),文(wén )、景(jǐng )宁(níng )而(ér )桓(huán )、灵(líng )失(shī )。斯(sī )则(zé )治(zhì )乱(luàn )相(xiàng )易(yì ),浇(jiāo )淳(chún )有(yǒu )由(yóu )。兴(xìng )衰(shuāi )资(zī )乎(hū )人(rén ),得(dé )失(shī )在(zài )乎(hū )教(jiāo )。其(qí )曰(yuē )太(tài )古(gǔ )不(bú )可(kě )复(fù ),是(shì )未(wèi )知(zhī )先(xiān )王(wáng )之(zhī )有(yǒu )化(huà )也(yě )。《诗(shī )》《书(shū )》《礼(lǐ )》《乐(lè )》,复(fù )何(hé )为(wéi )哉(zāi )?”董(dǒng )常(cháng )闻(wén )之(zhī ),谓(wèi )贾(jiǎ )琼(qióng )曰(yuē ):“孔(kǒng )、孟(mèng )云(yún )亡(wáng ),夫(fū )子(zǐ )之(zhī )道(dào )行(háng ),则(zé )所(suǒ )谓(wèi )绥(suí )之(zhī )斯(sī )来(lái ),动(dòng )之(zhī )斯(sī )和(hé )乎(hū )?孰(shú )云(yún )淳(chún )朴(pǔ )不(bú )可(kě )归(guī )哉(zāi )?”

子(zǐ )曰(yuē ):“以(yǐ )性(xìng )制(zhì )情(qíng )者(zhě )鲜(xiān )矣(yǐ )。我(wǒ )未(wèi )见(jiàn )处(chù )歧(qí )路(lù )而(ér )不(bú )迟(chí )回(huí )者(zhě )。《易(yì )》曰(yuē ):直(zhí )方(fāng )大(dà ),不(bú )习(xí ),无(wú )不(bú )利(lì )。则(zé )不(bú )疑(yí )其(qí )所(suǒ )行(háng )也(yě )。”

窦(dòu )威(wēi )曰(yuē ):“大(dà )哉(zāi ),《易(yì )》之(zhī )尽(jìn )性(xìng )也(yě )!门(mén )人(rén )孰(shú )至(zhì )焉(yān )?”子(zǐ )曰(yuē ):“董(dǒng )常(cháng )近(jìn )之(zhī )。”或(huò )问(wèn ):“威(wēi )与(yǔ )常(cháng )也(yě ),何(hé )如(rú )?”子(zǐ )曰(yuē ):“不(bú )知(zhī )。”

子(zǐ )曰(yuē ):“《大(dà )雅(yǎ )》或(huò )几(jǐ )于(yú )道(dào ),盖(gài )隐(yǐn )者(zhě )也(yě )。默(mò )而(ér )成(chéng )之(zhī ),不(bú )言(yán )而(ér )信(xìn )。”

或(huò )问(wèn )陶(táo )元(yuán )亮(liàng )。子(zǐ )曰(yuē ):“放(fàng )人(rén )也(yě )。《归(guī )去(qù )来(lái )》有(yǒu )避(bì )地(dì )之(zhī )心(xīn )焉(yān )。《五(wǔ )柳(liǔ )先(xiān )生(shēng )传(chuán )》,则(zé )几(jǐ )于(yú )闭(bì )关(guān )矣(yǐ )。”

子(zǐ )曰(yuē ):“和(hé )大(dà )怨(yuàn )者(zhě )必(bì )有(yǒu )余(yú )怨(yuàn ),忘(wàng )大(dà )乐(lè )者(zhě )必(bì )有(yǒu )余(yú )乐(lè ),天(tiān )之(zhī )道(dào )也(yě )。”

子(zǐ )曰(yuē ):“气(qì )为(wéi )上(shàng ),形(xíng )为(wéi )下(xià ),识(shí )都(dōu )其(qí )中(zhōng ),而(ér )三(sān )才(cái )备(bèi )矣(yǐ )。气(qì )为(wéi )鬼(guǐ ),其(qí )天(tiān )乎(hū )?识(shí )为(wéi )神(shén ),其(qí )人(rén )乎(hū )?吾(wú )得(dé )之(zhī )理(lǐ )性(xìng )焉(yān )。”

薛(xuē )收(shōu )曰(yuē ):“敢(gǎn )问(wèn )天(tiān )神(shén )人(rén )鬼(guǐ ),何(hé )谓(wèi )也(yě )?周(zhōu )公(gōng )其(qí )达(dá )乎(hū )?”子(zǐ )曰(yuē ):“大(dà )哉(zāi ),周(zhōu )公(gōng )!远(yuǎn )则(zé )冥(míng )诸(zhū )心(xīn )也(yě )。心(xīn )者(zhě )非(fēi )他(tā )也(yě ),穷(qióng )理(lǐ )者(zhě )也(yě )。故(gù )悉(xī )本(běn )于(yú )天(tiān )。推(tuī )神(shén )于(yú )天(tiān ),盖(gài )尊(zūn )而(ér )远(yuǎn )之(zhī )也(yě )。故(gù )以(yǐ )祀(sì )礼(lǐ )接(jiē )焉(yān )。近(jìn )则(zé )求(qiú )诸(zhū )己(jǐ )也(yě )。己(jǐ )者(zhě )非(fēi )他(tā )也(yě ),尽(jìn )性(xìng )者(zhě )也(yě )。卒(zú )归(guī )之(zhī )人(rén )。推(tuī )鬼(guǐ )于(yú )人(rén ),盖(gài )引(yǐn )而(ér )敬(jìng )之(zhī )也(yě )。故(gù )以(yǐ )飨(xiǎng )礼(lǐ )接(jiē )焉(yān )。古(gǔ )者(zhě )观(guān )盥(guàn )而(ér )不(bú )荐(jiàn ),思(sī )过(guò )半(bàn )矣(yǐ )。”薛(xuē )收(shōu )曰(yuē ):“敢(gǎn )问(wèn )地(dì )祇(qí )。”子(zǐ )曰(yuē ):“至(zhì )哉(zāi )!百(bǎi )物(wù )生(shēng )焉(yān ),万(wàn )类(lèi )形(xíng )焉(yān )。示(shì )之(zhī )以(yǐ )民(mín ),斯(sī )其(qí )义(yì )也(yě )。形(xíng )也(yě )者(zhě ),非(fēi )他(tā )也(yě ),骨(gǔ )肉(ròu )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。故(gù )以(yǐ )祭(jì )礼(lǐ )接(jiē )焉(yān )。”收(shōu )曰(yuē ):“三(sān )者(zhě )何(hé )先(xiān )?”子(zǐ )曰(yuē ):“三(sān )才(cái )不(bú )相(xiàng )离(lí )也(yě )。措(cuò )之(zhī )事(shì )业(yè ),则(zé )有(yǒu )主(zhǔ )焉(yān )。圜(huán )丘(qiū )尚(shàng )祀(sì ),观(guān )神(shén )道(dào )也(yě );方(fāng )泽(zé )贵(guì )祭(jì ),察(chá )物(wù )类(lèi )也(yě );宗(zōng )庙(miào )用(yòng )飨(xiǎng ),怀(huái )精(jīng )气(qì )也(yě )。”收(shōu )曰(yuē ):“敢(gǎn )问(wèn )三(sān )才(cái )之(zhī )蕴(yùn )。”子(zǐ )曰(yuē ):“至(zhì )哉(zāi )乎(hū )问(wèn )!夫(fū )天(tiān )者(zhě ),统(tǒng )元(yuán )气(qì )焉(yān ),非(fēi )止(zhǐ )荡(dàng )荡(dàng )苍(cāng )苍(cāng )之(zhī )谓(wèi )也(yě );地(dì )者(zhě ),统(tǒng )元(yuán )形(xíng )焉(yān ),非(fēi )止(zhǐ )山(shān )川(chuān )丘(qiū )陵(líng )之(zhī )谓(wèi )也(yě );人(rén )者(zhě ),统(tǒng )元(yuán )识(shí )焉(yān ),非(fēi )止(zhǐ )圆(yuán )首(shǒu )方(fāng )足(zú )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。乾(qián )坤(kūn )之(zhī )蕴(yùn ),汝(rǔ )思(sī )之(zhī )乎(hū )?”于(yú )是(shì )收(shōu )退(tuì )而(ér )学(xué )《易(yì )》。

子(zǐ )曰(yuē ):“射(shè )以(yǐ )观(guān )德(dé ),今(jīn )亡(wáng )矣(yǐ )。古(gǔ )人(rén )贵(guì )仁(rén )义(yì ),贱(jiàn )勇(yǒng )力(lì )。”

子(zǐ )曰(yuē ):“弃(qì )德(dé )背(bèi )义(yì ),而(ér )患(huàn )人(rén )之(zhī )不(bú )已(yǐ )亲(qīn );好(hǎo )疑(yí )尚(shàng )诈(zhà ),而(ér )患(huàn )人(rén )之(zhī )不(bú )已(yǐ )信(xìn );则(zé )有(yǒu )之(zhī )矣(yǐ )。”

子(zǐ )曰(yuē ):“君(jūn )子(zǐ )服(fú )人(rén )之(zhī )心(xīn ),不(bú )服(fú )人(rén )之(zhī )言(yán );服(fú )人(rén )之(zhī )言(yán ),不(bú )服(fú )人(rén )之(zhī )身(shēn )。服(fú )人(rén )之(zhī )身(shēn ),力(lì )加(jiā )之(zhī )也(yě )。君(jūn )子(zǐ )以(yǐ )义(yì ),小(xiǎo )人(rén )以(yǐ )力(lì )。难(nán )矣(yǐ )夫(fū )!”

子(zǐ )曰(yuē ):“太(tài )熙(xī )之(zhī )后(hòu ),天(tiān )子(zǐ )所(suǒ )存(cún )者(zhě )号(hào )尔(ěr )。乌(wū )乎(hū )!索(suǒ )化(huà )列(liè )之(zhī )以(yǐ )政(zhèng ),则(zé )蕃(fān )君(jūn )比(bǐ )之(zhī )矣(yǐ )。《元(yuán )经(jīng )》何(hé )以(yǐ )不(bú )兴(xìng )乎(hū )?”

房(fáng )玄(xuán )龄(líng )谓(wèi )薛(xuē )收(shōu )曰(yuē ):“道(dào )之(zhī )不(bú )行(háng )也(yě )必(bì )矣(yǐ ),夫(fū )子(zǐ )何(hé )营(yíng )营(yíng )乎(hū )?”薛(xuē )收(shōu )曰(yuē ):“子(zǐ )非(fēi )夫(fū )子(zǐ )之(zhī )徒(tú )欤(yú )?天(tiān )子(zǐ )失(shī )道(dào ),则(zé )诸(zhū )侯(hóu )修(xiū )之(zhī );诸(zhū )侯(hóu )失(shī )道(dào ),则(zé )大(dà )夫(fū )修(xiū )之(zhī );大(dà )夫(fū )失(shī )道(dào ),则(zé )士(shì )修(xiū )之(zhī );士(shì )失(shī )道(dào ),则(zé )庶(shù )人(rén )修(xiū )之(zhī )。修(xiū )之(zhī )之(zhī )道(dào ),从(cóng )师(shī )无(wú )常(cháng ),诲(huì )而(ér )不(bú )倦(juàn ),穷(qióng )而(ér )不(bú )滥(làn ),死(sǐ )而(ér )后(hòu )已(yǐ )。得(dé )时(shí )则(zé )行(háng ),失(shī )时(shí )则(zé )蟠(pán )。此(cǐ )先(xiān )王(wáng )之(zhī )道(dào )所(suǒ )以(yǐ )续(xù )而(ér )不(bú )坠(zhuì )也(yě ),古(gǔ )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )继(jì )时(shí )。《诗(shī )》不(bú )云(yún )乎(hū ):纵(zòng )我(wǒ )不(bú )往(wǎng ),子(zǐ )宁(níng )不(bú )嗣(sì )音(yīn )。如(rú )之(zhī )何(hé )以(yǐ )不(bú )行(háng )而(ér )废(fèi )也(yě )?”玄(xuán )龄(líng )惕(tì )然(rán )谢(xiè )曰(yuē ):“其(qí )行(háng )也(yě )如(rú )是(shì )之(zhī )远(yuǎn )乎(hū )?”

阅读:25971

打赏捐助〔Donate〕>>>

《卷九·立命篇》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库