晋纪三十六【登录】

《资治通鉴》 > 《晋纪》·四十卷 > 《晋纪三十六》 > 拼音版

起(qǐ )旃(zhān )蒙(méng )大(dà )荒(huāng )落(luò ),尽(jìn )著(zhe )雍(yōng )涒(yūn )滩(tān ),凡(fán )四(sì )年(nián )。

安(ān )皇(huáng )帝(dì )己(jǐ )义(yì )熙(xī )元(yuán )年(nián )(丙(bǐng )午(wǔ ),公(gōng )元(yuán )四(sì )零(líng )五(wǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),南(nán )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )扶(fú )风(fēng )鲁(lǔ )宗(zōng )之(zhī )起(qǐ )兵(bīng )袭(xí )襄(xiāng )阳(yáng ),桓(huán )蔚(wèi )走(zǒu )江(jiāng )陵(líng )。己(jǐ )丑(chǒu ),刘(liú )毅(yì )等(děng )诸(zhū )军(jūn )至(zhì )马(mǎ )头(tóu )。桓(huán )振(zhèn )挟(jiā )帝(dì )出(chū )屯(tún )江(jiāng )津(jīn ),遣(qiǎn )使(shǐ )求(qiú )割(gē )江(jiāng )、荆(jīng )二(èr )州(zhōu ),奉(fèng )送(sòng )天(tiān )子(zǐ );毅(yì )等(děng )不(bú )许(xǔ )。辛(xīn )卯(mǎo ),宗(zōng )之(zhī )击(jī )破(pò )振(zhèn )将(jiāng )温(wēn )楷(kǎi )于(yú )柞(zhà )溪(xī ),进(jìn )屯(tún )纪(jì )南(nán )。振(zhèn )留(liú )桓(huán )谦(qiān )、冯(féng )该(gāi )守(shǒu )江(jiāng )陵(líng ),引(yǐn )兵(bīng )与(yǔ )宗(zōng )之(zhī )战(zhàn ),大(dà )破(pò )之(zhī )。刘(liú )毅(yì )等(děng )击(jī )破(pò )冯(féng )该(gāi )于(yú )豫(yù )章(zhāng )口(kǒu ),桓(huán )谦(qiān )弃(qì )城(chéng )走(zǒu )。毅(yì )等(děng )入(rù )江(jiāng )陵(líng ),执(zhí )卞(biàn )范(fàn )之(zhī )等(děng ),斩(zhǎn )之(zhī )。桓(huán )振(zhèn )还(hái ),望(wàng )见(jiàn )火(huǒ )起(qǐ ),知(zhī )城(chéng )已(yǐ )陷(xiàn ),其(qí )众(zhòng )皆(jiē )溃(kuì ),振(zhèn )逃(táo )于(yú )涢(yún )川(chuān )。

乙(yǐ )未(wèi ),诏(zhào )大(dà )处(chù )分(fèn )悉(xī )委(wěi )冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )毅(yì )。

戊(wù )戌(xū ),大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán ),惟(wéi )桓(huán )氏(shì )不(bú )原(yuán );以(yǐ )桓(huán )冲(chōng )忠(zhōng )于(yú )王(wáng )室(shì ),特(tè )宥(yòu )其(qí )孙(sūn )胤(yìn )。以(yǐ )鲁(lǔ )宗(zōng )之(zhī )为(wéi )雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),毛(máo )璩(qú )为(wéi )征(zhēng )西(xī )将(jiāng )军(jūn )、都(dōu )督(dū )益(yì )、梁(liáng )、秦(qín )、凉(liáng )五(wǔ )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、璩(qú )弟(dì )瑾(jǐn )为(wéi )梁(liáng )、秦(qín )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),瑗(yuàn )为(wéi )宁(níng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。刘(liú )怀(huái )肃(sù )追(zhuī )斩(zhǎn )冯(féng )该(gāi )于(yú )石(shí )城(chéng ),桓(huán )谦(qiān )、桓(huán )怡(yí )、桓(huán )蔚(wèi )、桓(huán )谧(mì )、何(hé )澹(dàn )之(zhī )、温(wēn )楷(kǎi )皆(jiē )奔(bēn )秦(qín )。怡(yí ),弘(hóng )之(zhī )弟(dì )也(yě )。

燕(yàn )王(wáng )熙(xī )伐(fá )高(gāo )句(jù )丽(lì )。戊(wù )申(shēn ),攻(gōng )辽(liáo )东(dōng )。城(chéng )且(qiě )陷(xiàn ),熙(xī )命(mìng )将(jiāng )士(shì ):“毋(wú )得(dé )先(xiān )登(dēng ),俟(sì )铲(chǎn )平(píng )其(qí )城(chéng ),朕(zhèn )与(yǔ )皇(huáng )后(hòu )乘(chéng )辇(niǎn )而(ér )入(rù )。”,由(yóu )是(shì )城(chéng )中(zhōng )得(dé )严(yán )备(bèi ),卒(zú )不(bú )克(kè )而(ér )还(hái )。

秦(qín )王(wáng )兴(xìng )以(yǐ )鸠(jiū )摩(mó )罗(luó )什(shí )为(wéi )国(guó )师(shī ),奉(fèng )之(zhī )如(rú )神(shén ),亲(qīn )帅(shuài )群(qún )臣(chén )及(jí )沙(shā )门(mén )听(tīng )罗(luó )什(shí )讲(jiǎng )佛(fó )经(jīng ),又(yòu )命(mìng )罗(luó )什(shí )翻(fān )译(yì )西(xī )域(yù )《经(jīng )》、《论(lùn )》三(sān )百(bǎi )馀(yú )卷(juàn ),大(dà )营(yíng )塔(tǎ )寺(sì ),沙(shā )门(mén )坐(zuò )禅(chán )者(zhě )常(cháng )以(yǐ )千(qiān )数(shù )。公(gōng )卿(qīng )以(yǐ )下(xià )皆(jiē )奉(fèng )佛(fó ),由(yóu )是(shì )州(zhōu )郡(jùn )化(huà )之(zhī ),事(shì )佛(fó )者(zhě )十(shí )室(shì )而(ér )九(jiǔ )。

乞(qǐ )伏(fú )乾(qián )归(guī )击(jī )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )大(dà )孩(hái ),大(dà )破(pò )之(zhī ),俘(fú )万(wàn )馀(yú )口(kǒu )而(ér )还(hái ),大(dà )孩(hái )走(zǒu )死(sǐ )胡(hú )园(yuán )。视(shì )罴(pí )世(shì )子(zǐ )树(shù )洛(luò )干(gàn )帅(shuài )其(qí )馀(yú )众(zhòng )数(shù )千(qiān )家(jiā )奔(bēn )莫(mò )何(hé )川(chuān ),自(zì )称(chēng )车(chē )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、大(dà )单(dān )于(yú )、吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )王(wáng )。树(shù )洛(luò )干(gàn )轻(qīng )徭(yáo )薄(báo )赋(fù ),信(xìn )赏(shǎng )必(bì )罚(fá ),吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )复(fù )兴(xìng ),沙(shā )、漒(qiáng )诸(zhū )戎(róng )皆(jiē )附(fù )之(zhī )。

西(xī )凉(liáng )公(gōng )暠(gào )自(zì )称(chēng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、大(dà )都(dōu )督(dū )、领(lǐng )秦(qín )、凉(liáng )二(èr )州(zhōu )牧(mù ),大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )建(jiàn )初(chū ),遣(qiǎn )舍(shě )人(rén )黄(huáng )始(shǐ )梁(liáng )兴(xìng )间(jiān )行(háng )奉(fèng )表(biǎo )诣(yì )建(jiàn )康(kāng )。

二(èr )月(yuè ),丁(dīng )巳(sì ),留(liú )台(tái )备(bèi )法(fǎ )驾(jià )迎(yíng )帝(dì )于(yú )江(jiāng )陵(líng ),刘(liú )毅(yì )、刘(liú )道(dào )规(guī )留(liú )屯(tún )夏(xià )口(kǒu ),何(hé )无(wú )忌(jì )奉(fèng )帝(dì )东(dōng )还(hái )。

初(chū ),毛(máo )璩(qú )闻(wén )桓(huán )振(zhèn )陷(xiàn )江(jiāng )陵(líng ),帅(shuài )众(zhòng )三(sān )万(wàn )顺(shùn )流(liú )东(dōng )下(xià ),将(jiāng )讨(tǎo )之(zhī ),使(shǐ )其(qí )弟(dì )西(xī )夷(yí )校(xiào )尉(wèi )瑾(jǐn )、蜀(shǔ )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )瑗(yuàn )出(chū )外(wài )水(shuǐ ),参(cān )军(jūn )巴(bā )西(xī )谯(qiáo )纵(zòng )、侯(hóu )晖(huī )出(chū )涪(fú )水(shuǐ )。蜀(shǔ )人(rén )不(bú )乐(lè )远(yuǎn )征(zhēng ),晖(huī )至(zhì )五(wǔ )城(chéng )水(shuǐ )口(kǒu ),与(yǔ )巴(bā )西(xī )阳(yáng )昧(mèi )谋(móu )作(zuò )乱(luàn )。纵(zòng )为(wéi )人(rén )和(hé )谨(jǐn ),蜀(shǔ )人(rén )爱(ài )之(zhī ),晖(huī )、昧(mèi )共(gòng )逼(bī )纵(zòng )为(wéi )主(zhǔ ),纵(zòng )不(bú )可(kě ),走(zǒu )投(tóu )于(yú )水(shuǐ );引(yǐn )出(chū ),以(yǐ )兵(bīng )逼(bī )纵(zòng )登(dēng )舆(yú ),纵(zòng )又(yòu )投(tóu )地(dì ),叩(kòu )头(tóu )固(gù )辞(cí ),晖(huī )缚(fù )纵(zòng )于(yú )舆(yú )。还(hái ),袭(xí )毛(máo )瑾(jǐn )于(yú )涪(fú )城(chéng ),杀(shā )之(zhī ),推(tuī )纵(zòng )为(wéi )梁(liáng )、秦(qín )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。璩(qú )至(zhì )略(luè )城(chéng ),闻(wén )变(biàn ),奔(bēn )还(hái )成(chéng )都(dōu ),遣(qiǎn )参(cān )军(jūn )王(wáng )琼(qióng )将(jiāng )兵(bīng )讨(tǎo )之(zhī ),为(wéi )纵(zòng )弟(dì )明(míng )子(zǐ )所(suǒ )败(bài ),死(sǐ )者(zhě )什(shí )八(bā )九(jiǔ )。益(yì )州(zhōu )营(yíng )户(hù )李(lǐ )腾(téng )开(kāi )城(chéng )纳(nà )纵(zòng )兵(bīng ),杀(shā )璩(qú )及(jí )弟(dì )瑗(yuàn ),灭(miè )其(qí )家(jiā )。纵(zòng )称(chēng )成(chéng )都(dōu )王(wáng ),以(yǐ )从(cóng )弟(dì )洪(hóng )为(wéi )益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),以(yǐ )明(míng )子(zǐ )为(wéi )巴(bā )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )屯(tún )白(bái )帝(dì )。于(yú )是(shì )蜀(shǔ )大(dà )乱(luàn ),汉(hàn )中(zhōng )空(kōng )虚(xū ),氐(dī )王(wáng )杨(yáng )盛(shèng )遣(qiǎn )其(qí )兄(xiōng )子(zǐ )平(píng )南(nán )将(jiāng )军(jūn )抚(fǔ )据(jù )之(zhī )。

癸(guǐ )亥(hài ),魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )还(hái )自(zì )豺(chái )山(shān ),罢(bà )尚(shàng )书(shū )三(sān )十(shí )六(liù )曹(cáo )。

三(sān )月(yuè ),桓(huán )振(zhèn )自(zì )郧(yún )城(chéng )袭(xí )江(jiāng )陵(líng ),荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )司(sī )马(mǎ )休(xiū )之(zhī )战(zhàn )败(bài ),奔(bēn )襄(xiāng )阳(yáng ),振(zhèn )自(zì )称(chēng )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )怀(huái )肃(sù )自(zì )云(yún )杜(dù )引(yǐn )兵(bīng )驰(chí )赴(fù ),与(yǔ )振(zhèn )战(zhàn )于(yú )沙(shā )桥(qiáo );刘(liú )毅(yì )遣(qiǎn )广(guǎng )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )唐(táng )兴(xìng )助(zhù )之(zhī ),临(lín )隈(wēi )斩(zhǎn )振(zhèn ),复(fù )取(qǔ )江(jiāng )陵(líng )。

甲(jiǎ )午(wǔ ),帝(dì )至(zhì )建(jiàn )康(kāng )。乙(yǐ )未(wèi ),百(bǎi )官(guān )诣(yì )阙(què )请(qǐng )罪(zuì ),诏(zhào )令(lìng )复(fù )职(zhí )。

尚(shàng )书(shū )殷(yīn )仲(zhòng )文(wén )以(yǐ )朝(cháo )廷(tíng )音(yīn )乐(lè )未(wèi )备(bèi ),言(yán )于(yú )刘(liú )裕(yù ),请(qǐng )治(zhì )之(zhī )。裕(yù )曰(yuē ):“今(jīn )日(rì )不(bú )暇(xiá )给(gěi ),且(qiě )性(xìng )所(suǒ )不(bú )解(jiě )。”仲(zhòng )文(wén )曰(yuē ):“好(hǎo )之(zhī )自(zì )解(jiě )。”裕(yù )曰(yuē ):“正(zhèng )以(yǐ )解(jiě )则(zé )好(hǎo )之(zhī ),故(gù )不(bú )习(xí )耳(ěr )。”

庚(gēng )子(zǐ ),以(yǐ )琅(láng )邪(xié )王(wáng )德(dé )文(wén )为(wéi )大(dà )司(sī )马(mǎ ),武(wǔ )陵(líng )王(wáng )遵(zūn )为(wéi )太(tài )保(bǎo ),刘(liú )裕(yù )为(wéi )侍(shì )中(zhōng )、车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )、都(dōu )督(dū )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),徐(xú )、青(qīng )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )如(rú )故(gù ),刘(liú )毅(yì )为(wéi )左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn ),何(hé )无(wú )忌(jì )为(wéi )右(yòu )将(jiāng )军(jūn )、督(dū )豫(yù )州(zhōu )、扬(yáng )州(zhōu )五(wǔ )郡(jùn )军(jūn )事(shì )、豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),刘(liú )道(dào )规(guī )为(wéi )辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )、督(dū )淮(huái )北(běi )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),魏(wèi )咏(yǒng )之(zhī )为(wéi )征(zhēng )虏(lǔ )将(jiāng )军(jūn )、吴(wú )国(guó )内(nèi )史(shǐ )。裕(yù )固(gù )让(ràng )不(bú )受(shòu ),加(jiā )录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì ),又(yòu )不(bú )受(shòu ),屡(lǚ )请(qǐng )归(guī )籓(bān );诏(zhào )百(bǎi )官(guān )敦(dūn )劝(quàn ),帝(dì )亲(qīn )幸(xìng )其(qí )第(dì )。裕(yù )惶(huáng )惧(jù ),复(fù )诣(yì )阙(què )陈(chén )请(qǐng ),乃(nǎi )听(tīng )归(guī )籓(bān )。以(yǐ )魏(wèi )咏(yǒng )之(zhī )为(wéi )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),代(dài )司(sī )马(mǎ )休(xiū )之(zhī )。初(chū ),刘(liú )毅(yì )尝(cháng )为(wéi )刘(liú )敬(jìng )宣(xuān )宁(níng )朔(shuò )参(cān )军(jūn ),时(shí )人(rén )或(huò )以(yǐ )雄(xióng )杰(jié )许(xǔ )之(zhī )。敬(jìng )宣(xuān )曰(yuē ):“夫(fū )非(fēi )常(cháng )之(zhī )才(cái )自(zì )有(yǒu )调(diào )度(dù ),岂(qǐ )得(dé )便(biàn )谓(wèi )引(yǐn )君(jūn )为(wéi )人(rén )豪(háo )邪(xié )!此(cǐ )君(jūn )之(zhī )性(xìng ),外(wài )宽(kuān )而(ér )内(nèi )忌(jì ),自(zì )伐(fá )而(ér )尚(shàng )人(rén ),若(ruò )一(yī )旦(dàn )遭(zāo )遇(yù ),亦(yì )当(dāng )以(yǐ )陵(líng )上(shàng )取(qǔ )祸(huò )耳(ěr )。”毅(yì )闻(wén )而(ér )恨(hèn )之(zhī )。及(jí )敬(jìng )宣(xuān )为(wéi )江(jiāng )州(zhōu ),辞(cí )以(yǐ )无(wú )功(gōng ),不(bú )宜(yí )援(yuán )任(rèn )先(xiān )于(yú )毅(yì )等(děng ),裕(yù )不(bú )许(xǔ )。毅(yì )使(shǐ )人(rén )言(yán )于(yú )裕(yù )曰(yuē ):“刘(liú )敬(jìng )宣(xuān )不(bú )豫(yù )建(jiàn )议(yì )。猛(měng )将(jiāng )劳(láo )臣(chén ),方(fāng )须(xū )叙(xù )报(bào );如(rú )敬(jìng )宣(xuān )之(zhī )比(bǐ ),宜(yí )令(lìng )在(zài )后(hòu )。若(ruò )使(shǐ )君(jūn )不(bú )忘(wàng )平(píng )生(shēng ),正(zhèng )可(kě )为(wéi )员(yuán )外(wài )常(cháng )侍(shì )耳(ěr )。闻(wén )已(yǐ )授(shòu )郡(jùn ),实(shí )为(wéi )过(guò )优(yōu );寻(xún )复(fù )为(wéi )江(jiāng )州(zhōu ),尢(yóu )为(wéi )骇(hài )惋(wǎn )。”敬(jìng )宣(xuān )愈(yù )不(bú )自(zì )安(ān ),自(zì )表(biǎo )解(jiě )职(zhí );乃(nǎi )召(zhào )还(hái )为(wéi )宣(xuān )城(chéng )内(nèi )史(shǐ )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),刘(liú )裕(yù )旋(xuán )镇(zhèn )京(jīng )口(kǒu ),改(gǎi )授(shòu )都(dōu )督(dū )荆(jīng )、司(sī )等(děng )十(shí )六(liù )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),加(jiā )领(lǐng )兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

卢(lú )循(xún )遣(qiǎn )使(shǐ )贡(gòng )献(xiàn )。时(shí )朝(cháo )廷(tíng )新(xīn )定(dìng ),未(wèi )暇(xiá )征(zhēng )讨(tǎo );壬(rén )申(shēn ),以(yǐ )循(xún )为(wéi )广(guǎng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),徐(xú )道(dào )覆(fù )为(wéi )始(shǐ )兴(xìng )相(xiàng )。循(xún )遗(yí )刘(liú )裕(yù )智(zhì )粽(zòng ),裕(yù )报(bào )以(yǐ )续(xù )命(mìng )汤(tāng )。循(xún )以(yǐ )前(qián )琅(láng )邪(xié )内(nèi )史(shǐ )王(wáng )诞(dàn )为(wéi )平(píng )南(nán )长(zhǎng )史(shǐ )。诞(dàn )说(shuō )循(xún )曰(yuē ):“诞(dàn )本(běn )非(fēi )戎(róng )旅(lǚ ),在(zài )此(cǐ )无(wú )用(yòng );素(sù )为(wéi )刘(liú )镇(zhèn )军(jūn )所(suǒ )厚(hòu ),若(ruò )得(dé )北(běi )归(guī ),必(bì )蒙(méng )寄(jì )任(rèn ),公(gōng )私(sī )际(jì )会(huì ),仰(yǎng )答(dá )厚(hòu )恩(ēn )。”循(xún )甚(shèn )然(rán )之(zhī )。刘(liú )裕(yù )与(yǔ )循(xún )书(shū ),令(lìng )遣(qiǎn )吴(wú )隐(yǐn )之(zhī )还(hái ),循(xún )不(bú )从(cóng )。诞(dàn )复(fù )说(shuō )循(xún )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )今(jīn )留(liú )吴(wú )公(gōng ),公(gōng )私(sī )非(fēi )计(jì )。孙(sūn )伯(bó )符(fú )岂(qǐ )不(bú )欲(yù )留(liú )华(huá )子(zǐ )鱼(yú )邪(xié )?但(dàn )以(yǐ )一(yī )境(jìng )不(bú )容(róng )二(èr )君(jūn )耳(ěr )。”于(yú )是(shì )循(xún )遣(qiǎn )隐(yǐn )之(zhī )与(yǔ )诞(dàn )俱(jù )还(hái )。

初(chū ),南(nán )燕(yàn )主(zhǔ )备(bèi )德(dé )仕(shì )秦(qín )为(wéi )张(zhāng )掖(yè )太(tài )守(shǒu ),其(qí )兄(xiōng )纳(nà )与(yǔ )母(mǔ )公(gōng )孙(sūn )氏(shì )居(jū )于(yú )张(zhāng )掖(yè ),备(bèi )德(dé )之(zhī )从(cóng )秦(qín )王(wáng )坚(jiān )寇(kòu )淮(huái )南(nán )也(yě ),留(liú )金(jīn )刀(dāo )与(yǔ )其(qí )母(mǔ )别(bié )。备(bèi )德(dé )与(yǔ )燕(yàn )王(wáng )垂(chuí )举(jǔ )兵(bīng )于(yú )山(shān )东(dōng ),张(zhāng )掖(yè )太(tài )守(shǒu )苻(fú )昌(chāng )收(shōu )纳(nà )及(jí )备(bèi )德(dé )诸(zhū )子(zǐ ),皆(jiē )诛(zhū )之(zhī ),公(gōng )孙(sūn )氏(shì )以(yǐ )老(lǎo )获(huò )免(miǎn ),纳(nà )妻(qī )段(duàn )氏(shì )方(fāng )娠(shēn ),未(wèi )决(jué )。狱(yù )掾(yuàn )呼(hū )延(yán )平(píng ),备(bèi )德(dé )之(zhī )故(gù )吏(lì )也(yě ),窃(qiè )以(yǐ )公(gōng )孙(sūn )氏(shì )及(jí )段(duàn )氏(shì )逃(táo )于(yú )羌(qiāng )中(zhōng )。段(duàn )氏(shì )生(shēng )子(zǐ )超(chāo ),十(shí )岁(suì )而(ér )公(gōng )孙(sūn )氏(shì )病(bìng ),临(lín )卒(zú ),以(yǐ )金(jīn )刀(dāo )授(shòu )超(chāo )曰(yuē ):“汝(rǔ )得(dé )东(dōng )归(guī ),当(dāng )经(jīng )此(cǐ )刀(dāo )还(hái )汝(rǔ )叔(shū )也(yě )。”呼(hū )延(yán )平(píng )又(yòu )以(yǐ )超(chāo )母(mǔ )子(zǐ )奔(bēn )凉(liáng )。及(jí )吕(lǚ )隆(lóng )降(jiàng )秦(qín ),超(chāo )随(suí )凉(liáng )州(zhōu )民(mín )徙(xǐ )长(zhǎng )安(ān )。平(píng )卒(zú ),段(duàn )氏(shì )为(wéi )超(chāo )娶(qǔ )女(nǚ )为(wéi )妇(fù )。

超(chāo )恐(kǒng )为(wéi )秦(qín )人(rén )所(suǒ )录(lù ),乃(nǎi )阳(yáng )狂(kuáng )行(háng )乞(qǐ );秦(qín )人(rén )贱(jiàn )之(zhī ),惟(wéi )东(dōng )平(píng )公(gōng )绍(shào )见(jiàn )而(ér )异(yì )之(zhī ),言(yán )于(yú )秦(qín )王(wáng )兴(xìng )曰(yuē ):“慕(mù )容(róng )超(chāo )姿(zī )干(gàn )瑰(guī )伟(wěi ),殆(dài )非(fēi )真(zhēn )狂(kuáng ),愿(yuàn )微(wēi )加(jiā )官(guān )爵(jué )以(yǐ )縻(mí )之(zhī )。”兴(xìng )召(zhào )见(jiàn ),与(yǔ )语(yǔ ),超(chāo )故(gù )为(wéi )谬(miù )对(duì ),或(huò )问(wèn )而(ér )不(bú )答(dá )。兴(xìng )谓(wèi )绍(shào )曰(yuē ):“谚(yàn )云(yún )‘妍(yán )皮(pí )不(bú )裹(guǒ )痴(chī )骨(gǔ ),’徒(tú )妄(wàng )语(yǔ )耳(ěr )。”乃(nǎi )罢(bà )遣(qiǎn )之(zhī )。

备(bèi )德(dé )闻(wén )纳(nà )有(yǒu )遣(qiǎn )腹(fù )子(zǐ )在(zài )秦(qín ),遣(qiǎn )济(jì )阴(yīn )人(rén )吴(wú )辩(biàn )往(wǎng )视(shì )之(zhī ),辩(biàn )因(yīn )乡(xiāng )人(rén )宗(zōng )正(zhèng )谦(qiān )卖(mài )卜(bo )在(zài )长(zhǎng )安(ān ),以(yǐ )告(gào )超(chāo )。超(chāo )不(bú )敢(gǎn )告(gào )其(qí )母(mǔ )妻(qī ),潜(qián )与(yǔ )谦(qiān )变(biàn )换(huàn )姓(xìng )名(míng )逃(táo )归(guī )南(nán )燕(yàn )。行(háng )至(zhì )梁(liáng )父(fù ),镇(zhèn )南(nán )长(zhǎng )史(shǐ )悦(yuè )寿(shòu )以(yǐ )告(gào )兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )慕(mù )容(róng )法(fǎ )。法(fǎ )曰(yuē ):“昔(xī )汉(hàn )有(yǒu )卜(bo )者(zhě )诈(zhà )称(chēng )卫(wèi )太(tài )子(zǐ ),今(jīn )安(ān )知(zhī )非(fēi )此(cǐ )类(lèi )也(yě )!”不(bú )礼(lǐ )之(zhī )。超(chāo )由(yóu )是(shì )与(yǔ )法(fǎ )有(yǒu )隙(xì )。

备(bèi )德(dé )闻(wén )超(chāo )至(zhì ),大(dà )喜(xǐ ),遣(qiǎn )骑(qí )三(sān )百(bǎi )迎(yíng )之(zhī )。超(chāo )至(zhì )广(guǎng )固(gù ),以(yǐ )金(jīn )刀(dāo )献(xiàn )于(yú )备(bèi )德(dé )。备(bèi )德(dé )恸(tòng )哭(kū ),悲(bēi )不(bú )自(zì )胜(shèng )。封(fēng )超(chāo )北(běi )海(hǎi )王(wáng ),拜(bài )侍(shì )中(zhōng )、骠(biāo )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )、开(kāi )府(fǔ ),妙(miào )选(xuǎn )时(shí )贤(xián ),为(wéi )之(zhī )僚(liáo )佐(zuǒ )。备(bèi )德(dé )无(wú )子(zǐ ),欲(yù )以(yǐ )超(chāo )为(wéi )嗣(sì )。超(chāo )入(rù )则(zé )侍(shì )奉(fèng )尽(jìn )欢(huān ),出(chū )则(zé )倾(qīng )身(shēn )下(xià )士(shì ),由(yóu )是(shì )内(nèi )外(wài )誉(yù )望(wàng )翕(xī )然(rán )归(guī )之(zhī )。

五(wǔ )月(yuè ),桂(guì )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )章(zhāng )武(wǔ )王(wáng )秀(xiù )及(jí )益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )司(sī )马(mǎ )轨(guǐ )之(zhī )谋(móu )反(fǎn ),伏(fú )诛(zhū )。秀(xiù )妻(qī ),桓(huán )振(zhèn )之(zhī )妹(mèi )也(yě ),故(gù )自(zì )疑(yí )而(ér )反(fǎn )。桓(huán )玄(xuán )馀(yú )党(dǎng )桓(huán )亮(liàng )、苻(fú )宏(hóng )等(děng )拥(yōng )众(zhòng )寇(kòu )乱(luàn )郡(jùn )县(xiàn )者(zhě )以(yǐ )十(shí )数(shù ),刘(liú )毅(yì )、刘(liú )道(dào )规(guī )、檀(tán )祗(zhī )等(děng )分(fèn )兵(bīng )讨(tǎo )灭(miè )之(zhī ),荆(jīng )、汀(tīng )、江(jiāng )、豫(yù )皆(jiē )平(píng )。诏(zhào )以(yǐ )毅(yì )为(wéi )都(dōu )督(dū )淮(huái )南(nán )等(děng )五(wǔ )郡(jùn )军(jūn )事(shì )、豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),何(hé )无(wú )忌(jì )为(wéi )都(dōu )督(dū )江(jiāng )东(dōng )五(wǔ )郡(jùn )军(jūn )事(shì )、会(huì )稽(jī )内(nèi )史(shǐ )。

北(běi )青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )该(gāi )反(fǎn ),引(yǐn )魏(wèi )为(wéi )援(yuán ),清(qīng )河(hé )、阳(yáng )平(píng )二(èr )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )孙(sūn )全(quán )聚(jù )众(zhòng )应(yīng )之(zhī )。六(liù )月(yuè ),魏(wèi )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )索(suǒ )度(dù )真(zhēn )、大(dà )将(jiāng )斛(hú )斯(sī )兰(lán )寇(kòu )徐(xú )州(zhōu ),围(wéi )彭(péng )城(chéng )。刘(liú )裕(yù )遣(qiǎn )其(qí )弟(dì )南(nán )彭(péng )城(chéng )内(nèi )史(shǐ )道(dào )怜(lián )、东(dōng )海(hǎi )太(tài )守(shǒu )孟(mèng )龙(lóng )符(fú )将(jiāng )兵(bīng )救(jiù )之(zhī ),斩(zhǎn )该(gāi )及(jí )全(quán ),魏(wèi )兵(bīng )败(bài )走(zǒu )。龙(lóng )符(fú ),怀(huái )玉(yù )之(zhī )弟(dì )也(yě )。

秦(qín )陇(lǒng )西(xī )公(gōng )硕(shuò )德(dé )伐(fá )仇(chóu )池(chí ),屡(lǚ )破(pò )杨(yáng )盛(shèng )兵(bīng );将(jiāng )军(jūn )敛(liǎn )俱(jù )攻(gōng )汉(hàn )中(zhōng ),拔(bá )成(chéng )固(gù ),徙(xǐ )流(liú )民(mín )三(sān )千(qiān )馀(yú )家(jiā )于(yú )关(guān )中(zhōng )。秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),杨(yáng )盛(shèng )请(qǐng )降(jiàng )于(yú )秦(qín )。秦(qín )以(yǐ )盛(shèng )为(wéi )都(dōu )督(dū )益(yì )、宁(níng )二(èr )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、征(zhēng )南(nán )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、益(yì )州(zhōu )牧(mù )。

刘(liú )裕(yù )遣(qiǎn )使(shǐ )求(qiú )和(hé )于(yú )秦(qín ),且(qiě )求(qiú )南(nán )乡(xiāng )等(děng )诸(zhū )郡(jùn ),秦(qín )王(wáng )兴(xìng )许(xǔ )之(zhī )。群(qún )臣(chén )咸(xián )以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě ),兴(xìng )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )之(zhī )善(shàn )一(yī )也(yě )。刘(liú )裕(yù )拔(bá )起(qǐ )细(xì )微(wēi ),能(néng )讨(tǎo )诛(zhū )桓(huán )玄(xuán ),兴(xìng )复(fù )晋(jìn )室(shì ),内(nèi )釐(lí )庶(shù )政(zhèng ),外(wài )修(xiū )封(fēng )疆(jiāng ),吾(wú )何(hé )惜(xī )数(shù )郡(jùn ),不(bú )以(yǐ )成(chéng )其(qí )美(měi )乎(hū )!”遂(suí )割(gē )南(nán )乡(xiāng )、顺(shùn )阳(yáng )、新(xīn )野(yě )、舞(wǔ )阴(yīn )等(děng )十(shí )二(èr )郡(jùn )归(guī )于(yú )晋(jìn )。

八(bā )月(yuè ),燕(yàn )辽(liáo )西(xī )太(tài )守(shǒu )邵(shào )颜(yán )有(yǒu )罪(zuì ),亡(wáng )命(mìng )为(wéi )盗(dào );九(jiǔ )月(yuè ),中(zhōng )常(cháng )侍(shì )郭(guō )仲(zhòng )讨(tǎo )斩(zhǎn )之(zhī )。

汝(rǔ )水(shuǐ )竭(jié ),南(nán )燕(yàn )主(zhǔ )备(bèi )德(dé )恶(è )之(zhī ),俄(é )而(ér )寝(qǐn )疾(jí )。北(běi )海(hǎi )王(wáng )超(chāo )请(qǐng )祷(dǎo )之(zhī ),备(bèi )德(dé )曰(yuē ):“人(rén )主(zhǔ )之(zhī )命(mìng ),短(duǎn )长(zhǎng )在(zài )天(tiān ),非(fēi )汝(rǔ )水(shuǐ )所(suǒ )能(néng )制(zhì )也(yě )。”固(gù )请(qǐng ),不(bú )许(xǔ )。

戊(wù )午(wǔ ),备(bèi )德(dé )引(yǐn )见(jiàn )群(qún )臣(chén )于(yú )东(dōng )阳(yáng )殿(diàn ),议(yì )立(lì )超(chāo )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。俄(é )而(ér )地(dì )震(zhèn ),百(bǎi )僚(liáo )惊(jīng )恐(kǒng ),备(bèi )德(dé )亦(yì )不(bú )自(zì )安(ān ),还(hái )宫(gōng )。是(shì )夜(yè ),疾(jí )笃(dǔ ),瞑(míng )不(bú )能(néng )言(yán )。段(duàn )后(hòu )大(dà )呼(hū ):“今(jīn )召(zhào )中(zhōng )书(shū )作(zuò )诏(zhào )立(lì )超(chāo ),可(kě )乎(hū )?”备(bèi )德(dé )开(kāi )目(mù )颔(hàn )之(zhī )。乃(nǎi )立(lì )超(chāo )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ ),大(dà )赦(shè ),备(bèi )德(dé )寻(xún )卒(zú )。为(wéi )十(shí )馀(yú )棺(guān ),夜(yè ),分(fèn )出(chū )四(sì )门(mén ),潜(qián )瘗(yì )山(shān )谷(gǔ )。

己(jǐ )未(wèi ),超(chāo )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi ),大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )太(tài )上(shàng )。尊(zūn )段(duàn )后(hòu )为(wéi )皇(huáng )太(tài )后(hòu )。以(yǐ )北(běi )地(dì )王(wáng )钟(zhōng )都(dōu )督(dū )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì ),慕(mù )容(róng )法(fǎ )为(wéi )征(zhēng )南(nán )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、都(dōu )督(dū )徐(xú )、兗(yǎn )、扬(yáng )、南(nán )兗(yǎn )四(sì )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),加(jiā )慕(mù )容(róng )镇(zhèn )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī ),以(yǐ )尚(shàng )书(shū )令(lìng )封(fēng )孚(fú )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),麹(qū )仲(zhòng )为(wéi )司(sī )空(kōng ),封(fēng )嵩(sōng )为(wéi )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )。癸(guǐ )亥(hài )。虚(xū )葬(zàng )备(bèi )德(dé )于(yú )东(dōng )阳(yáng )陵(líng ),谥(shì )曰(yuē )献(xiàn )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì ),庙(miào )号(hào )世(shì )宗(zōng )。

超(chāo )引(yǐn )所(suǒ )亲(qīn )公(gōng )孙(sūn )五(wǔ )楼(lóu )为(wéi )腹(fù )心(xīn )。备(bèi )德(dé )故(gù )大(dà )臣(chén )北(běi )地(dì )王(wáng )钟(zhōng )、段(duàn )宏(hóng )等(děng )皆(jiē )不(bú )自(zì )安(ān ),求(qiú )被(bèi )外(wài )职(zhí )。超(chāo )以(yǐ )钟(zhōng )为(wéi )青(qīng )州(zhōu )牧(mù ),宏(hóng )为(wéi )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。公(gōng )孙(sūn )五(wǔ )楼(lóu )为(wéi )武(wǔ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn ),领(lǐng )屯(tún )骑(qí )校(xiào )尉(wèi ),内(nèi )参(cān )政(zhèng )事(shì )。封(fēng )孚(fú )谏(jiàn )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )亲(qīn )不(bú )处(chù )外(wài ),羁(jī )不(bú )处(chù )内(nèi )。钟(zhōng ),国(guó )之(zhī )宗(zōng )臣(chén ),社(shè )稷(jì )所(suǒ )赖(lài );宏(hóng ),外(wài )戚(qī )懿(yì )望(wàng ),百(bǎi )姓(xìng )具(jù )瞻(zhān );正(zhèng )应(yīng )参(cān )翼(yì )百(bǎi )揆(kuí ),不(bú )宜(yí )远(yuǎn )镇(zhèn )外(wài )方(fāng )。今(jīn )钟(zhōng )等(děng )出(chū )籓(bān ),五(wǔ )楼(lóu )内(nèi )辅(fǔ ),臣(chén )窃(qiè )未(wèi )安(ān )。”超(chāo )不(bú )从(cóng )。钟(zhōng )、宏(hóng )心(xīn )皆(jiē )不(bú )平(píng ),相(xiàng )谓(wèi )曰(yuē ):“黄(huáng )犬(quǎn )之(zhī )皮(pí ),恐(kǒng )终(zhōng )补(bǔ )狐(hú )裘(qiú )也(yě )。”五(wǔ )楼(lóu )闻(wén )而(ér )恨(hèn )之(zhī )。

魏(wèi )咏(yǒng )之(zhī )卒(zú ),江(jiāng )陵(líng )令(lìng )罗(luó )修(xiū )谋(móu )举(jǔ )兵(bīng )袭(xí )江(jiāng )陵(líng ),奉(fèng )王(wáng )慧(huì )龙(lóng )为(wéi )主(zhǔ )。刘(liú )裕(yù )以(yǐ )并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )道(dào )规(guī )为(wéi )都(dōu )督(dū )荆(jīng )、宁(níng )等(děng )六(liù )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。修(xiū )不(bú )果(guǒ )发(fā ),奉(fèng )慧(huì )龙(lóng )奔(bēn )秦(qín )。

乞(qǐ )伏(fú )乾(qián )归(guī )伐(fá )仇(chóu )池(chí ),为(wéi )杨(yáng )盛(shèng )所(suǒ )败(bài )。西(xī )凉(liáng )公(gōng )暠(gào )与(yǔ )长(zhǎng )史(shǐ )张(zhāng )邈(miǎo )谋(móu )徙(xǐ )都(dōu )酒(jiǔ )泉(quán ),以(yǐ )逼(bī )沮(jǔ )渠(qú )蒙(méng )逊(xùn );以(yǐ )张(zhāng )体(tǐ )顶(dǐng )为(wéi )建(jiàn )康(kāng )太(tài )守(shǒu ),镇(zhèn )乐(lè )涫(guàn ),以(yǐ )宋(sòng )繇(yáo )为(wéi )敦(dūn )煌(huáng )护(hù )军(jūn ),与(yǔ )其(qí )子(zǐ )敦(dūn )煌(huáng )太(tài )守(shǒu )让(ràng )镇(zhèn )敦(dūn )煌(huáng ),遂(suí )迁(qiān )于(yú )酒(jiǔ )泉(quán )。

傉(nù )檀(tán )手(shǒu )令(lìng )戒(jiè )诸(zhū )子(zǐ ),以(yǐ )为(wéi ):“从(cóng )政(zhèng )者(zhě )当(dāng )审(shěn )慎(shèn )赏(shǎng )罚(fá ),勿(wù )任(rèn )爱(ài )憎(zēng ),近(jìn )忠(zhōng )正(zhèng ),远(yuǎn )佞(nìng )谀(yú ),勿(wù )使(shǐ )左(zuǒ )右(yòu )窃(qiè )弄(nòng )威(wēi )福(fú )。毁(huǐ )誉(yù )之(zhī )不(bú ),当(dāng )研(yán )核(hé )真(zhēn )伪(wěi );听(tīng )讼(sòng )折(shé )狱(yù ),必(bì )和(hé )颜(yán )任(rèn )理(lǐ ),谨(jǐn )勿(wù )逆(nì )诈(zhà )亿(yì )必(bì ),轻(qīng )加(jiā )声(shēng )色(sè )。务(wù )广(guǎng )咨(zī )询(xún ),勿(wù )自(zì )专(zhuān )用(yòng )。吾(wú )莅(lì )事(shì )五(wǔ )年(nián ),虽(suī )未(wèi )能(néng )息(xī )民(mín ),然(rán )含(hán )垢(gòu )匿(nì )瑕(xiá ),朝(cháo )为(wéi )寇(kòu )仇(chóu ),夕(xī )委(wěi )心(xīn )膂(lǚ ),粗(cū )无(wú )负(fù )于(yú )新(xīn )旧(jiù ),事(shì )任(rèn )公(gōng )平(píng ),坦(tǎn )然(rán )无(wú )类(lèi ),初(chū )不(bú )容(róng )怀(huái ),有(yǒu )所(suǒ )损(sǔn )益(yì )。计(jì )近(jìn )则(zé )如(rú )不(bú )足(zú ),经(jīng )远(yuǎn )乃(nǎi )为(wéi )有(yǒu )馀(yú ),庶(shù )亦(yì )无(wú )愧(kuì )前(qián )人(rén )也(yě )。”

十(shí )二(èr )月(yuè ),燕(yàn )王(wáng )熙(xī )袭(xí )契(qì )丹(dān )。

安(ān )皇(huáng )帝(dì )己(jǐ )义(yì )熙(xī )二(èr )年(nián )(丙(bǐng )午(wǔ ),公(gōng )元(yuán )四(sì )零(líng )六(liù )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),甲(jiǎ )申(shēn ),魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )如(rú )豺(chái )山(shān )宫(gōng )。诸(zhū )州(zhōu )置(zhì )三(sān )刺(cì )史(shǐ ),郡(jùn )置(zhì )三(sān )太(tài )守(shǒu ),县(xiàn )置(zhì )三(sān )令(lìng )长(zhǎng );刺(cì )史(shǐ )、令(lìng )长(zhǎng )各(gè )之(zhī )州(zhōu )县(xiàn ),太(tài )守(shǒu )虽(suī )置(zhì )而(ér )未(wèi )临(lín )民(mín ),功(gōng )臣(chén )为(wéi )州(zhōu )者(zhě )皆(jiē )征(zhēng )还(hái )京(jīng )师(shī ),以(yǐ )爵(jué )归(guī )第(dì )。

益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )司(sī )马(mǎ )荣(róng )期(qī )击(jī )谯(qiáo )明(míng )子(zǐ )于(yú )白(bái )帝(dì ),破(pò )之(zhī )。

燕(yàn )王(wáng )熙(xī )至(zhì )陉(xíng )北(běi ),畏(wèi )契(qì )丹(dān )之(zhī )众(zhòng ),欲(yù )还(hái ),苻(fú )后(hòu )不(bú )听(tīng ),戊(wù )申(shēn ),遂(suí )弃(qì )辎(zī )重(zhòng ),轻(qīng )兵(bīng )袭(xí )高(gāo )句(jù )丽(lì )。

南(nán )燕(yàn )主(zhǔ )超(chāo )猜(cāi )虐(nuè )日(rì )甚(shèn ),政(zhèng )出(chū )权(quán )幸(xìng ),盘(pán )于(yú )游(yóu )畋(tián ),封(fēng )畋(tián )、韩(hán )讠(yán )卓(zhuó )屡(lǚ )谏(jiàn )不(bú )听(tīng )。超(chāo )尝(cháng )临(lín )轩(xuān )问(wèn )孚(fú )曰(yuē ):“朕(zhèn )可(kě )方(fāng )前(qián )世(shì )何(hé )主(zhǔ )?”对(duì )曰(yuē ):“桀(jié )、纣(zhòu )。”超(chāo )惭(cán )怒(nù ),孚(fú )徐(xú )步(bù )而(ér )出(chū ),不(bú )为(wéi )改(gǎi )容(róng )。鞠(jū )仲(zhòng )谓(wèi )孚(fú )曰(yuē ):“与(yǔ )天(tiān )子(zǐ )言(yán ),何(hé )得(dé )如(rú )是(shì )!宜(yí )还(hái )谢(xiè )。”孚(fú )曰(yuē ):“行(háng )年(nián )七(qī )十(shí ),惟(wéi )求(qiú )死(sǐ )所(suǒ )耳(ěr )!”竟(jìng )不(bú )谢(xiè )。超(chāo )以(yǐ )其(qí )时(shí )望(wàng ),优(yōu )容(róng )之(zhī )。

桓(huán )玄(xuán )之(zhī )乱(luàn ),河(hé )间(jiān )王(wáng )昙(tán )之(zhī )子(zǐ )国(guó )璠(fán )、叔(shū )璠(fán )奔(bēn )南(nán )燕(yàn )。二(èr )月(yuè ),甲(jiǎ )戌(xū ),国(guó )璠(fán )等(děng )攻(gōng )隐(yǐn )弋(yì )阳(yáng )。

燕(yàn )军(jūn )行(háng )三(sān )千(qiān )馀(yú )里(lǐ ),士(shì )马(mǎ )疲(pí )冻(dòng ),死(sǐ )者(zhě )属(shǔ )路(lù ),攻(gōng )高(gāo )句(jù )丽(lì )木(mù )底(dǐ )城(chéng ),不(bú )克(kè )而(ér )还(hái )。夕(xī )阳(yáng )公(gōng )云(yún )伤(shāng )于(yú )矢(shǐ ),且(qiě )畏(wèi )燕(yàn )王(wáng )熙(xī )之(zhī )虐(nuè ),遂(suí )以(yǐ )疾(jí )去(qù )官(guān )。

三(sān )月(yuè ),庚(gēng )子(zǐ ),魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )还(hái )平(píng )城(chéng )。夏(xià ),四(sì )月(yuè ),庚(gēng )申(shēn ),复(fù )如(rú )豺(chái )山(shān )宫(gōng )。甲(jiǎ )午(wǔ ),还(hái )平(píng )城(chéng )。

柔(róu )然(rán )社(shè )仑(lún )侵(qīn )魏(wèi )边(biān )。

五(wǔ )月(yuè ),燕(yàn )主(zhǔ )宝(bǎo )之(zhī )子(zǐ )博(bó )陵(líng )公(gōng )虔(qián )、上(shàng )党(dǎng )公(gōng )昭(zhāo ),皆(jiē )以(yǐ )嫌(xián )疑(yí )赐(cì )死(sǐ )。

六(liù )月(yuè ),秦(qín )陇(lǒng )西(xī )公(gōng )硕(shuò )德(dé )自(zì )上(shàng )邽(guī )入(rù )朝(cháo ),秦(qín )王(wáng )兴(xìng )为(wéi )之(zhī )大(dà )赦(shè );及(jí )归(guī ),送(sòng )之(zhī )至(zhì )雍(yōng )乃(nǎi )还(hái )。兴(xìng )事(shì )晋(jìn )公(gōng )绪(xù )及(jí )硕(shuò )德(dé )皆(jiē )如(rú )家(jiā )人(rén )礼(lǐ ),车(chē )马(mǎ )、服(fú )玩(wán ),先(xiān )奉(fèng )二(èr )叔(shū ),而(ér )自(zì )服(fú )其(qí )次(cì ),国(guó )家(jiā )大(dà )政(zhèng ),皆(jiē )咨(zī )而(ér )后(hòu )行(háng )。

秃(tū )发(fā )傉(nù )檀(tán )伐(fá )沮(jǔ )渠(qú )蒙(méng )逊(xùn ),蒙(méng )逊(xùn )婴(yīng )城(chéng )固(gù )守(shǒu )。傉(nù )檀(tán )至(zhì )赤(chì )泉(quán )而(ér )还(hái ),献(xiàn )马(mǎ )三(sān )千(qiān )匹(pǐ )、羊(yáng )三(sān )万(wàn )口(kǒu )于(yú )秦(qín )。秦(qín )王(wáng )兴(xìng )以(yǐ )为(wéi )忠(zhōng ),以(yǐ )傉(nù )檀(tán )为(wéi )都(dōu )督(dū )河(hé )右(yòu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、车(chē )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )姑(gū )臧(zāng ),征(zhēng )王(wáng )尚(shàng )还(hái )长(zhǎng )安(ān )。凉(liáng )州(zhōu )人(rén )申(shēn )屠(tú )英(yīng )等(děng )遣(qiǎn )王(wáng )簿(bù )胡(hú )威(wēi )诣(yì )长(zhǎng )安(ān )请(qǐng )留(liú )尚(shàng ),兴(xìng )弗(fú )许(xǔ )。威(wēi )见(jiàn )兴(xìng ),流(liú )涕(tì )言(yán )曰(yuē ):“臣(chén )州(zhōu )奉(fèng )戴(dài )王(wáng )化(huà ),于(yú )兹(zī )五(wǔ )年(nián ),王(wáng )宇(yǔ )僻(pì )远(yuǎn ),威(wēi )灵(líng )不(bú )接(jiē ),士(shì )民(mín )尝(cháng )胆(dǎn )抆(wěn )血(xuè ),共(gòng )守(shǒu )孤(gū )城(chéng );仰(yǎng )恃(shì )陛(bì )下(xià )圣(shèng )德(dé ),俯(fǔ )杖(zhàng )良(liáng )牧(mù )仁(rén )政(zhèng ),克(kè )自(zì )保(bǎo )全(quán ),以(yǐ )至(zhì )今(jīn )日(rì )。陛(bì )下(xià )奈(nài )何(hé )乃(nǎi )以(yǐ )臣(chén )等(děng )贸(mào )马(mǎ )三(sān )千(qiān )匹(pǐ )、羊(yáng )三(sān )万(wàn )口(kǒu );贱(jiàn )人(rén )贵(guì )畜(chù ),无(wú )乃(nǎi )不(bú )可(kě )!若(ruò )军(jūn )国(guó )须(xū )马(mǎ ),直(zhí )烦(fán )尚(shàng )书(shū )一(yī )符(fú ),臣(chén )州(zhōu )三(sān )千(qiān )馀(yú )户(hù ),各(gè )输(shū )一(yī )马(mǎ ),朝(cháo )下(xià )夕(xī )办(bàn ),何(hé )难(nán )之(zhī )有(yǒu )!昔(xī )汉(hàn )武(wǔ )倾(qīng )天(tiān )下(xià )之(zhī )资(zī )力(lì ),开(kāi )拓(tuò )河(hé )西(xī ),以(yǐ )断(duàn )匈(xiōng )奴(nú )右(yòu )臂(bì )。今(jīn )陛(bì )下(xià )无(wú )故(gù )弃(qì )五(wǔ )郡(jùn )之(zhī )地(dì )忠(zhōng )良(liáng )华(huá )族(zú ),以(yǐ )资(zī )暴(bào )虏(lǔ ),岂(qǐ )惟(wéi )臣(chén )州(zhōu )士(shì )民(mín )坠(zhuì )于(yú )涂(tú )炭(tàn ),恐(kǒng )方(fāng )为(wéi )圣(shèng )朝(cháo )旰(gàn )食(shí )之(zhī )忧(yōu )。”兴(xìng )悔(huǐ )之(zhī ),使(shǐ )西(xī )平(píng )人(rén )车(chē )普(pǔ )驰(chí )止(zhǐ )王(wáng )尚(shàng ),又(yòu )遣(qiǎn )使(shǐ )谕(yù )傉(nù )檀(tán )。会(huì )傉(nù )檀(tán )已(yǐ )帅(shuài )步(bù )骑(qí )三(sān )万(wàn )军(jūn )于(yú )五(wǔ )涧(jiàn ),普(pǔ )先(xiān )以(yǐ )状(zhuàng )告(gào )之(zhī ),傉(nù )檀(tán )遽(jù )逼(bī )遣(qiǎn )王(wáng )尚(shàng );尚(shàng )出(chū )自(zì )清(qīng )阳(yáng )门(mén ),傉(nù )檀(tán )入(rù )自(zì )凉(liáng )风(fēng )门(mén )。

别(bié )驾(jià )宗(zōng )敞(chǎng )送(sòng )尚(shàng )还(hái )长(zhǎng )安(ān ),傉(nù )檀(tán )谓(wèi )敞(chǎng )曰(yuē ):“吾(wú )得(dé )凉(liáng )州(zhōu )三(sān )千(qiān )馀(yú )家(jiā ),情(qíng )之(zhī )所(suǒ )寄(jì ),唯(wéi )卿(qīng )一(yī )人(rén ),奈(nài )何(hé )舍(shě )我(wǒ )去(qù )乎(hū )!”敞(chǎng )曰(yuē ):“今(jīn )送(sòng )旧(jiù )君(jūn ),所(suǒ )以(yǐ )忠(zhōng )于(yú )殿(diàn )下(xià )也(yě )。”傉(nù )檀(tán )曰(yuē ):“吾(wú )新(xīn )牧(mù )贵(guì )州(zhōu ),怀(huái )远(yuǎn )安(ān )迩(ěr )之(zhī )略(luè )如(rú )何(hé )?”敞(chǎng )曰(yuē ):“凉(liáng )土(tǔ )虽(suī )弊(bì ),形(xíng )胜(shèng )之(zhī )地(dì )。殿(diàn )下(xià )惠(huì )抚(fǔ )其(qí )民(mín ),收(shōu )其(qí )贤(xián )俊(jùn )以(yǐ )建(jiàn )功(gōng )名(míng ),其(qí )何(hé )求(qiú )不(bú )获(huò )!”因(yīn )荐(jiàn )本(běn )州(zhōu )文(wén )武(wǔ )名(míng )士(shì )十(shí )馀(yú )人(rén ),傉(nù )檀(tán )嘉(jiā )纳(nà )之(zhī )。王(wáng )尚(shàng )至(zhì )长(zhǎng )安(ān ),兴(xìng )以(yǐ )为(wéi )尚(shàng )书(shū )。

傉(nù )檀(tán )燕(yàn )群(qún )僚(liáo )于(yú )宣(xuān )德(dé )堂(táng ),仰(yǎng )视(shì )叹(tàn )曰(yuē ):“古(gǔ )人(rén )有(yǒu )言(yán ):‘作(zuò )者(zhě )不(bú )居(jū ),居(jū )者(zhě )不(bú )作(zuò )’。信(xìn )矣(yǐ )。”武(wǔ )威(wēi )孟(mèng )祎(yī )曰(yuē ):“昔(xī )张(zhāng )文(wén )王(wáng )始(shǐ )为(wéi )此(cǐ )堂(táng ),于(yú )今(jīn )百(bǎi )年(nián ),十(shí )有(yǒu )二(èr )主(zhǔ )矣(yǐ ),惟(wéi )履(lǚ )信(xìn )思(sī )顺(shùn )者(zhě )可(kě )以(yǐ )久(jiǔ )处(chù )。”傉(nù )檀(tán )善(shàn )之(zhī )。

魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )规(guī )度(dù )平(píng )城(chéng ),欲(yù )拟(nǐ )鄴(yè )、洛(luò )、长(zhǎng )安(ān ),修(xiū )广(guǎng )宫(gōng )室(shì )。以(yǐ )济(jì )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )莫(mò )题(tí )有(yǒu )巧(qiǎo )思(sī ),召(zhào )见(jiàn ),与(yǔ )之(zhī )商(shāng )功(gōng )。题(tí )久(jiǔ )侍(shì )稍(shāo )怠(dài ),珪(guī )怒(nù ),赐(cì )死(sǐ )。题(tí ),含(hán )之(zhī )孙(sūn )也(yě )。于(yú )是(shì )发(fā )八(bā )部(bù )五(wǔ )百(bǎi )里(lǐ )内(nèi )男(nán )丁(dīng )筑(zhù )A212南(nán )宫(gōng ),阙(què )门(mén )高(gāo )十(shí )馀(yú )丈(zhàng ),穿(chuān )沟(gōu )池(chí ),广(guǎng )苑(yuàn )囿(yòu ),规(guī )立(lì )外(wài )城(chéng ),方(fāng )二(èr )十(shí )里(lǐ ),分(fèn )置(zhì )市(shì )里(lǐ ),三(sān )十(shí )日(rì )罢(bà )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),魏(wèi )太(tài )尉(wèi )宜(yí )都(dōu )丁(dīng )公(gōng )穆(mù )崇(chóng )薨(hōng )。

八(bā )月(yuè ),秃(tū )发(fā )傉(nù )檀(tán )以(yǐ )兴(xìng )城(chéng )侯(hóu )文(wén )支(zhī )镇(zhèn )姑(gū )臧(zāng ),自(zì )还(hái )乐(lè )都(dōu );虽(suī )受(shòu )秦(qín )爵(jué )命(mìng ),然(rán )其(qí )车(chē )服(fú )礼(lǐ )仪(yí ),皆(jiē )如(rú )王(wáng )者(zhě )。

甲(jiǎ )辰(chén ),魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )如(rú )豺(chái )山(shān )宫(gōng ),遂(suí )之(zhī )石(shí )漠(mò )。九(jiǔ )月(yuè ),度(dù )漠(mò )北(běi );癸(guǐ )巳(sì ),南(nán )还(hái )长(zhǎng )川(chuān )。

刘(liú )裕(yù )闻(wén )谯(qiáo )纵(zòng )反(fǎn ),遣(qiǎn )龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )毛(máo )修(xiū )之(zhī )将(jiāng )兵(bīng )与(yǔ )司(sī )马(mǎ )荣(róng )期(qī )、文(wén )处(chù )茂(mào )、时(shí )延(yán )祖(zǔ )共(gòng )讨(tǎo )之(zhī )。修(xiū )之(zhī )至(zhì )宕(dàng )渠(qú ),荣(róng )期(qī )为(wéi )其(qí )参(cān )军(jūn )杨(yáng )承(chéng )祖(zǔ )所(suǒ )杀(shā )。承(chéng )祖(zǔ )自(zì )称(chēng )巴(bā )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),修(xiū )之(zhī )退(tuì )还(hái )白(bái )帝(dì )。

秃(tū )发(fā )傉(nù )檀(tán )求(qiú )好(hǎo )于(yú )西(xī )凉(liáng ),西(xī )凉(liáng )公(gōng )暠(gào )许(xǔ )之(zhī )。沮(jǔ )渠(qú )蒙(méng )逊(xùn )袭(xí )酒(jiǔ )泉(quán ),至(zhì )安(ān )珍(zhēn )。暠(gào )战(zhàn )败(bài ),城(chéng )守(shǒu ),蒙(méng )逊(xùn )引(yǐn )还(hái )。

南(nán )燕(yàn )公(gōng )孙(sūn )五(wǔ )楼(lóu )欲(yù )擅(shàn )朝(cháo )权(quán ),谮(zèn )北(běi )地(dì )王(wáng )钟(zhōng )于(yú )南(nán )燕(yàn )主(zhǔ )超(chāo ),请(qǐng )诛(zhū )之(zhī )。南(nán )燕(yàn )主(zhǔ )备(bèi )德(dé )之(zhī )卒(zú )也(yě ),慕(mù )容(róng )法(fǎ )不(bú )奔(bēn )丧(sàng ),超(chāo )遣(qiǎn )使(shǐ )让(ràng )之(zhī );法(fǎ )惧(jù ),遂(suí )与(yǔ )钟(zhōng )及(jí )段(duàn )宏(hóng )谋(móu )反(fǎn )。超(chāo )闻(wén )之(zhī ),征(zhēng )钟(zhōng ),钟(zhōng )称(chēng )疾(jí )不(bú )至(zhì )。超(chāo )收(shōu )其(qí )党(dǎng )侍(shì )中(zhōng )慕(mù )容(róng )统(tǒng )等(děng ),杀(shā )之(zhī )。征(zhēng )南(nán )司(sī )马(mǎ )卜(bo )珍(zhēn )告(gào )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )封(fēng )嵩(sōng )数(shù )与(yǔ )法(fǎ )往(wǎng )来(lái ),疑(yí )有(yǒu )奸(jiān ),超(chāo )收(shōu )嵩(sōng )下(xià )廷(tíng )尉(wèi )。太(tài )后(hòu )惧(jù ),泣(qì )告(gào )超(chāo )曰(yuē ):“嵩(sōng )数(shù )遣(qiǎn )黄(huáng )门(mén )令(lìng )牟(móu )常(cháng )说(shuō )吾(wú )云(yún ):“帝(dì )非(fēi )太(tài )后(hòu )所(suǒ )生(shēng ),恐(kǒng )依(yī )永(yǒng )康(kāng )故(gù )事(shì )。我(wǒ )妇(fù )人(rén )识(shí )浅(qiǎn ),恐(kǒng )帝(dì )见(jiàn )杀(shā ),即(jí )以(yǐ )语(yǔ )法(fǎ )。法(fǎ )为(wéi )谋(móu )见(jiàn )误(wù ),知(zhī )复(fù )何(hé )言(yán )。”超(chāo )乃(nǎi )车(chē )裂(liè )嵩(sōng )。西(xī )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )封(fēng )融(róng )奔(bēn )魏(wèi )。

超(chāo )遣(qiǎn )慕(mù )容(róng )镇(zhèn )攻(gōng )青(qīng )州(zhōu ),慕(mù )容(róng )昱(yù )攻(gōng )徐(xú )州(zhōu ),右(yòu )仆(pú )射(shè )济(jì )阳(yáng )五(wǔ )及(jí )韩(hán )范(fàn )攻(gōng )兗(yǎn )州(zhōu )。昱(yù )拔(bá )莒(jǔ )城(chéng ),段(duàn )宏(hóng )奔(bēn )魏(wèi )。封(fēng )融(róng )与(yǔ )群(qún )盗(dào )袭(xí )石(shí )塞(sāi )城(chéng ),杀(shā )镇(zhèn )西(xī )大(dà )将(jiāng )军(jūn )馀(yú )郁(yù ),国(guó )中(zhōng )振(zhèn )恐(kǒng )。济(jì )阳(yáng )王(wáng )凝(níng )谋(móu )杀(shā )韩(hán )范(fàn ),袭(xí )广(guǎng )固(gù ),范(fàn )知(zhī )之(zhī ),勒(lè )兵(bīng )攻(gōng )凝(níng ),凝(níng )奔(bēn )梁(liáng )父(fù );范(fàn )并(bìng )将(jiāng )其(qí )众(zhòng ),攻(gōng )梁(liáng )父(fù ),克(kè )之(zhī )。法(fǎ )出(chū )奔(bēn )魏(wèi ),凝(níng )出(chū )奔(bēn )秦(qín )。慕(mù )容(róng )镇(zhèn )克(kè )青(qīng )州(zhōu ),钟(zhōng )杀(shā )其(qí )妻(qī )子(zǐ )。地(dì )道(dào )以(yǐ )出(chū ),与(yǔ )高(gāo )都(dōu )公(gōng )始(shǐ )皆(jiē )奔(bēn )秦(qín )。秦(qín )以(yǐ )钟(zhōng )为(wéi )始(shǐ )平(píng )太(tài )守(shǒu ),凝(níng )为(wéi )侍(shì )中(zhōng )。

南(nán )燕(yàn )主(zhǔ )超(chāo )好(hǎo )变(biàn )更(gèng )旧(jiù )制(zhì ),朝(cháo )野(yě )多(duō )不(bú )悦(yuè );又(yòu )欲(yù )复(fù )肉(ròu )刑(xíng ),增(zēng )置(zhì )烹(pēng )轘(huán )之(zhī )法(fǎ ),众(zhòng )议(yì )不(bú )合(hé )而(ér )止(zhǐ )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),封(fēng )孚(fú )卒(zú )。

尚(shàng )书(shū )论(lùn )建(jiàn )义(yì )功(gōng ),奏(zòu )封(fēng )刘(liú )裕(yù )豫(yù )章(zhāng )郡(jùn )公(gōng ),刘(liú )毅(yì )南(nán )平(píng )郡(jùn )公(gōng ),何(hé )无(wú )忌(jì )安(ān )城(chéng )郡(jùn )公(gōng ),自(zì )馀(yú )封(fēng )赏(shǎng )有(yǒu )差(chà )。

梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )稚(zhì )反(fǎn ),刘(liú )毅(yì )遣(qiǎn )将(jiāng )讨(tǎo )禽(qín )之(zhī )。

庚(gēng )申(shēn ),魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )还(hái )平(píng )城(chéng )。

乙(yǐ )亥(hài ),以(yǐ )左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )孔(kǒng )安(ān )国(guó )为(wéi )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),秃(tū )发(fā )傉(nù )檀(tán )迁(qiān )于(yú )姑(gū )臧(zāng )。

乞(qǐ )伏(fú )乾(qián )归(guī )入(rù )朝(cháo )于(yú )秦(qín )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),以(yǐ )何(hé )无(wú )忌(jì )为(wéi )都(dōu )督(dū )荆(jīng )、江(jiāng )、豫(yù )三(sān )州(zhōu )八(bā )郡(jùn )军(jūn )事(shì )、江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

是(shì )岁(suì ),桓(huán )石(shí )绥(suí )与(yǔ )司(sī )马(mǎ )国(guó )璠(fán )、陈(chén )袭(xí )聚(jù )众(zhòng )胡(hú )桃(táo )山(shān )为(wéi )寇(kòu ),刘(liú )毅(yì )遣(qiǎn )司(sī )马(mǎ )刘(liú )怀(huái )肃(sù )讨(tǎo )破(pò )之(zhī )。石(shí )绥(suí ),石(shí )生(shēng )之(zhī )弟(dì )也(yě )。

安(ān )皇(huáng )帝(dì )己(jǐ )义(yì )熙(xī )三(sān )年(nián )(丁(dīng )未(wèi ),公(gōng )元(yuán )四(sì )零(líng )七(qī )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),辛(xīn )丑(chǒu )朔(shuò ),燕(yàn )大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )建(jiàn )始(shǐ )。

秦(qín )王(wáng )兴(xìng )以(yǐ )乞(qǐ )伏(fú )乾(qián )归(guī )浸(jìn )强(qiáng )难(nán )制(zhì ),留(liú )为(wéi )主(zhǔ )客(kè )尚(shàng )书(shū ),以(yǐ )其(qí )世(shì )子(zǐ )炽(chì )磐(pán )行(háng )西(xī )夷(yí )校(xiào )尉(wèi ),监(jiān )其(qí )部(bù )众(zhòng )。

二(èr )月(yuè ),己(jǐ )酉(yǒu ),刘(liú )裕(yù )诣(yì )建(jiàn )康(kāng ),固(gù )辞(cí )新(xīn )所(suǒ )除(chú )官(guān ),欲(yù )诣(yì )廷(tíng )尉(wèi );诏(zhào )从(cóng )其(qí )所(suǒ )守(shǒu ),裕(yù )乃(nǎi )还(hái )丹(dān )徒(tú )。

魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )立(lì )其(qí )子(zǐ )修(xiū )为(wéi )河(hé )间(jiān )王(wáng ),处(chù )文(wén )为(wéi )长(zhǎng )乐(lè )王(wáng ),连(lián )为(wéi )广(guǎng )平(píng )王(wáng ),黎(lí )为(wéi )京(jīng )兆(zhào )王(wáng )。

殷(yīn )仲(zhòng )文(wén )素(sù )有(yǒu )才(cái )望(wàng ),自(zì )谓(wèi )宜(yí )当(dāng )朝(cháo )政(zhèng ),悒(yì )悒(yì )不(bú )得(dé )志(zhì );出(chū )为(wéi )东(dōng )阳(yáng )太(tài )守(shǒu ),尤(yóu )不(bú )乐(lè )。何(hé )无(wú )忌(jì )素(sù )慕(mù )其(qí )名(míng ),东(dōng )阳(yáng ),无(wú )忌(jì )所(suǒ )统(tǒng ),仲(zhòng )文(wén )许(xǔ )便(biàn )道(dào )修(xiū )谒(yè ),无(wú )忌(jì )喜(xǐ ),钦(qīn )迟(chí )之(zhī )。而(ér )仲(zhòng )文(wén )失(shī )志(zhì )恍(huǎng )惚(hū ),遂(suí )不(bú )过(guò )府(fǔ );无(wú )忌(jì )以(yǐ )为(wéi )薄(báo )己(jǐ ),大(dà )怒(nù )。会(huì )南(nán )燕(yàn )入(rù )寇(kòu ),无(wú )忌(jì )言(yán )于(yú )刘(liú )裕(yù )曰(yuē ):“桓(huán )胤(yìn )、殷(yīn )仲(zhòng )文(wén )乃(nǎi )腹(fù )心(xīn )之(zhī )疾(jí ),北(běi )虏(lǔ )不(bú )足(zú )忧(yōu )也(yě )。”闰(rùn )月(yuè ),刘(liú )裕(yù )府(fǔ )将(jiāng )骆(luò )冰(bīng )谋(móu )作(zuò )乱(luàn ),事(shì )觉(jiào ),裕(yù )斩(zhǎn )之(zhī )。因(yīn )言(yán )冰(bīng )与(yǔ )仲(zhòng )文(wén )、桓(huán )石(shí )松(sōng )、曹(cáo )靖(jìng )之(zhī )、卞(biàn )承(chéng )之(zhī )、刘(liú )延(yán )祖(zǔ )潜(qián )相(xiàng )连(lián )结(jié ),谋(móu )立(lì )桓(huán )胤(yìn )为(wéi )主(zhǔ ),皆(jiē )族(zú )诛(zhū )之(zhī )。

燕(yàn )王(wáng )熙(xī )为(wéi )其(qí )后(hòu )苻(fú )氏(shì )起(qǐ )承(chéng )华(huá )殿(diàn ),负(fù )土(tǔ )于(yú )北(běi )门(mén ),土(tǔ )与(yǔ )谷(gǔ )同(tóng )价(jià )。宿(xiǔ )军(jūn )典(diǎn )军(jūn )杜(dù )静(jìng )载(zǎi )棺(guān )诣(yì )阙(què )极(jí )谏(jiàn ),熙(xī )斩(zhǎn )之(zhī )。

苻(fú )氏(shì )尝(cháng )季(jì )夏(xià )思(sī )冻(dòng )鱼(yú ),仲(zhòng )冬(dōng )须(xū )生(shēng )地(dì )黄(huáng ),熙(xī )下(xià )有(yǒu )司(sī )切(qiē )责(zé )不(bú )得(dé )而(ér )斩(zhǎn )之(zhī )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),癸(guǐ )丑(chǒu ),苻(fú )氏(shì )卒(zú ),熙(xī )哭(kū )之(zhī )懑(mèn )绝(jué ),久(jiǔ )而(ér )复(fù )苏(sū );丧(sàng )之(zhī )如(rú )父(fù )母(mǔ ),服(fú )斩(zhǎn )衰(shuāi ),食(shí )粥(zhōu ),命(mìng )百(bǎi )官(guān )于(yú )宫(gōng )内(nèi )设(shè )位(wèi )而(ér )哭(kū ),使(shǐ )人(rén )按(àn )检(jiǎn )哭(kū )者(zhě ),无(wú )泪(lèi )则(zé )罪(zuì )之(zhī ),群(qún )臣(chén )皆(jiē )含(hán )辛(xīn )以(yǐ )为(wéi )泪(lèi )。高(gāo )阳(yáng )王(wáng )妃(fēi )张(zhāng )氏(shì ),熙(xī )之(zhī )嫂(sǎo )也(yě ),美(měi )而(ér )有(yǒu )巧(qiǎo )思(sī ),熙(xī )欲(yù )以(yǐ )为(wéi )殉(xùn ),乃(nǎi )毁(huǐ )其(qí )禭(suì )靴(xuē )中(zhōng )得(dé )弊(bì )氈(zhān ),遂(suí )赐(cì )死(sǐ )。右(yòu )仆(pú )射(shè )韦(wéi )璆(qiú )等(děng )皆(jiē )恐(kǒng )为(wéi )殉(xùn ),沐(mù )浴(yù )俟(sì )命(mìng )。公(gōng )卿(qīng )以(yǐ )下(xià )至(zhì )兵(bīng )民(mín ),户(hù )率(lǜ )营(yíng )陵(líng ),费(fèi )殚(dān )府(fǔ )藏(cáng )。陵(líng )周(zhōu )围(wéi )数(shù )里(lǐ ),熙(xī )谓(wèi )监(jiān )作(zuò )者(zhě )曰(yuē ):“善(shàn )为(wéi )之(zhī ),朕(zhèn )将(jiāng )继(jì )往(wǎng )。”

丁(dīng )酉(yǒu ),燕(yàn )太(tài )后(hòu )段(duàn )氏(shì )去(qù )尊(zūn )号(hào ),同(tóng )居(jū )外(wài )宫(gōng )。

氐(dī )王(wáng )杨(yáng )盛(shèng )以(yǐ )平(píng )北(běi )将(jiāng )军(jūn )苻(fú )宣(xuān )为(wéi )梁(liáng )州(zhōu )督(dū )护(hù ),将(jiāng )兵(bīng )入(rù )汉(hàn )中(zhōng ),秦(qín )梁(liáng )州(zhōu )别(bié )驾(jià )吕(lǚ )莹(yíng )等(děng )起(qǐ )兵(bīng )应(yīng )之(zhī )。刺(cì )史(shǐ )王(wáng )敏(mǐn )攻(gōng )之(zhī ),莹(yíng )等(děng )求(qiú )援(yuán )于(yú )盛(shèng ),盛(shèng )遣(qiǎn )军(jūn )临(lín )浕(jìn )口(kǒu ),敏(mǐn )退(tuì )屯(tún )武(wǔ )兴(xìng )。盛(shèng )复(fù )通(tōng )于(yú )晋(jìn ),晋(jìn )以(yǐ )盛(shèng )为(wéi )都(dōu )督(dū )陇(lǒng )右(yòu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、征(zhēng )西(xī )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī ),盛(shèng )因(yīn )以(yǐ )宣(xuān )行(háng )梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

五(wǔ )月(yuè ),壬(rén )戌(xū ),燕(yàn )尚(shàng )书(shū )郎(láng )苻(fú )进(jìn )谋(móu )反(fǎn ),诛(zhū )。进(jìn ),定(dìng )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )北(běi )巡(xún ),至(zhì )濡(rú )源(yuán )。

魏(wèi )常(cháng )山(shān )王(wáng )遵(zūn )以(yǐ )罪(zuì )赐(cì )死(sǐ )。

初(chū ),魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )灭(miè )刘(liú )卫(wèi )辰(chén ),其(qí )子(zǐ )勃(bó )勃(bó )奔(bēn )秦(qín ),秦(qín )高(gāo )平(píng )公(gōng )没(méi )弈(yì )干(gàn )以(yǐ )女(nǚ )妻(qī )之(zhī )。勃(bó )勃(bó )魁(kuí )岸(àn ),美(měi )风(fēng )仪(yí ),性(xìng )辩(biàn )慧(huì ),秦(qín )王(wáng )兴(xìng )见(jiàn )而(ér )奇(qí )之(zhī ),与(yǔ )论(lùn )军(jūn )国(guó )大(dà )事(shì ),宠(chǒng )遇(yù )逾(yú )于(yú )勋(xūn )旧(jiù )。兴(xìng )弟(dì )邕(yōng )谏(jiàn )曰(yuē ):“勃(bó )勃(bó )不(bú )可(kě )近(jìn )也(yě )。”兴(xìng )曰(yuē ):“勃(bó )勃(bó )有(yǒu )济(jì )世(shì )之(zhī )才(cái ),吾(wú )方(fāng )与(yǔ )之(zhī )平(píng )天(tiān )下(xià ),奈(nài )何(hé )逆(nì )忌(jì )之(zhī )!”乃(nǎi )以(yǐ )为(wéi )安(ān )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )、使(shǐ )助(zhù )没(méi )弈(yì )干(gàn )镇(zhèn )遍(biàn )平(píng ),以(yǐ )三(sān )城(chéng )、朔(shuò )方(fāng )杂(zá )夷(yí )及(jí )卫(wèi )辰(chén )部(bù )众(zhòng )三(sān )万(wàn )配(pèi )之(zhī ),使(shǐ )伺(sì )魏(wèi )间(jiān )隙(xì )。邕(yōng )固(gù )争(zhēng )以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě ),兴(xìng )曰(yuē ):“卿(qīng )何(hé )以(yǐ )知(zhī )其(qí )为(wéi )人(rén )?邕(yōng )曰(yuē ):“勃(bó )勃(bó )奉(fèng )上(shàng )慢(màn ),御(yù )众(zhòng )残(cán ),贪(tān )猾(huá )不(bú )仁(rén ),轻(qīng )为(wéi )去(qù )就(jiù )。宠(chǒng )之(zhī )逾(yú )分(fèn ),恐(kǒng )终(zhōng )为(wéi )边(biān )患(huàn )。”兴(xìng )乃(nǎi )止(zhǐ )。久(jiǔ )之(zhī ),竟(jìng )以(yǐ )勃(bó )勃(bó )为(wéi )安(ān )北(běi )将(jiāng )军(jūn )、五(wǔ )原(yuán )公(gōng ),配(pèi )以(yǐ )三(sān )交(jiāo )五(wǔ )部(bù )鲜(xiān )卑(bēi )及(jí )杂(zá )虏(lǔ )二(èr )万(wàn )馀(yú )落(luò ),镇(zhèn )朔(shuò )方(fāng )。

魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )归(guī )所(suǒ )虏(lǔ )秦(qín )将(jiāng )唐(táng )小(xiǎo )方(fāng )于(yú )秦(qín )。秦(qín )王(wáng )兴(xìng )请(qǐng )归(guī )贺(hè )狄(dí )干(gàn ),仍(réng )送(sòng )良(liáng )马(mǎ )千(qiān )匹(pǐ )以(yǐ )赎(shú )狄(dí )伯(bó )支(zhī );珪(guī )许(xǔ )之(zhī )。

勃(bó )勃(bó )闻(wén )秦(qín )复(fù )与(yǔ )魏(wèi )通(tōng )而(ér )怒(nù ),乃(nǎi )谋(móu )叛(pàn )秦(qín )。柔(róu )然(rán )可(kě )汗(hàn )社(shè )仑(lún )献(xiàn )马(mǎ )八(bā )千(qiān )匹(pǐ )于(yú )秦(qín ),至(zhì )大(dà )城(chéng ),勃(bó )勃(bó )掠(luě )取(qǔ )之(zhī ),悉(xī )集(jí )其(qí )众(zhòng )三(sān )万(wàn )馀(yú )人(rén ),伪(wěi )畋(tián )于(yú )高(gāo )平(píng )川(chuān ),因(yīn )袭(xí )杀(shā )没(méi )弈(yì )干(gàn )而(ér )并(bìng )其(qí )众(zhòng )。

勃(bó )勃(bó )自(zì )谓(wèi )夏(xià )后(hòu )氏(shì )之(zhī )苗(miáo )裔(yì ),六(liù )月(yuè ),自(zì )称(chēng )大(dà )夏(xià )天(tiān )王(wáng )、大(dà )单(dān )于(yú ),大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )龙(lóng )升(shēng ),置(zhì )百(bǎi )官(guān )。以(yǐ )其(qí )兄(xiōng )右(yòu )地(dì )代(dài )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),封(fēng )代(dài )公(gōng );力(lì )俟(sì )提(tí )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、封(fēng )魏(wèi )公(gōng );叱(chì )干(gàn )阿(ā )利(lì )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū ),封(fēng )梁(liáng )公(gōng );弟(dì )阿(ā )利(lì )罗(luó )引(yǐn )为(wéi )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi ),若(ruò )门(mén )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng ),叱(chì )以(yǐ )鞬(jiān )为(wéi )左(zuǒ )仆(pú )谢(xiè ),乙(yǐ )斗(dòu )为(wéi )右(yòu )仆(pú )射(shè )。

贺(hè )狄(dí )干(gàn )久(jiǔ )在(zài )长(zhǎng )安(ān ),常(cháng )幽(yōu )闭(bì ),因(yīn )习(xí )读(dú )经(jīng )史(shǐ ),举(jǔ )止(zhǐ )如(rú )儒(rú )者(zhě )。及(jí )还(hái ),魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )见(jiàn )其(qí )言(yán )语(yǔ )衣(yī )服(fú )皆(jiē )类(lèi )秦(qín )人(rén ),以(yǐ )为(wéi )慕(mù )而(ér )效(xiào )之(zhī ),怒(nù ),并(bìng )其(qí )弟(dì )归(guī )杀(shā )之(zhī )。秦(qín )王(wáng )兴(xìng )以(yǐ )太(tài )子(zǐ )泓(hóng )录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),戊(wù )戌(xū )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

汝(rǔ )南(nán )王(wáng )遵(zūn )守(shǒu )之(zhī )坐(zuò )事(shì )死(sǐ )。遵(zūn )之(zhī ),亮(liàng )之(zhī )五(wǔ )世(shì )孙(sūn )也(yě )。

癸(guǐ )亥(hài ),燕(yàn )王(wáng )熙(xī )葬(zàng )其(qí )后(hòu )苻(fú )氏(shì )于(yú )徽(huī )平(píng )陵(líng ),丧(sàng )车(chē )高(gāo )大(dà ),毁(huǐ )北(běi )门(mén )而(ér )出(chū ),熙(xī )被(bèi )发(fā )徒(tú )跣(xiǎn ),步(bù )从(cóng )二(èr )十(shí )馀(yú )里(lǐ )。甲(jiǎ )子(zǐ ),大(dà )赦(shè )。

初(chū ),中(zhōng )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )冯(féng )跋(bá )及(jí )弟(dì )侍(shì )御(yù )郎(láng )素(sù )弗(fú )皆(jiē )得(dé )罪(zuì )於(yú )熙(xī ),熙(xī )欲(yù )杀(shā )之(zhī ),跋(bá )兄(xiōng )弟(dì )亡(wáng )命(mìng )山(shān )泽(zé )。熙(xī )赋(fù )役(yì )繁(fán )数(shù ),民(mín )不(bú )堪(kān )命(mìng );跋(bá )、素(sù )弗(fú )与(yǔ )其(qí )从(cóng )弟(dì )万(wàn )泥(ní )谋(móu )曰(yuē ):“吾(wú )辈(bèi )还(hái )首(shǒu )无(wú )路(lù ),不(bú )若(ruò )因(yīn )民(mín )之(zhī )怨(yuàn ),共(gòng )举(jǔ )大(dà )事(shì ),可(kě )以(yǐ )建(jiàn )公(gōng )侯(hóu )之(zhī )业(yè )。事(shì )之(zhī )不(bú )捷(jié ),死(sǐ )未(wèi )晚(wǎn )也(yě )。”遂(suí )相(xiàng )与(yǔ )乘(chéng )车(chē ),使(shǐ )妇(fù )人(rén )御(yù ),潜(qián )入(rù )龙(lóng )城(chéng ),匿(nì )于(yú )北(běi )部(bù )司(sī )马(mǎ )孙(sūn )护(hù )之(zhī )家(jiā )。及(jí )熙(xī )出(chū )送(sòng )葬(zàng ),跋(bá )等(děng )与(yǔ )左(zuǒ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )张(zhāng )兴(xìng )及(jí )苻(fú )进(jìn )馀(yú )党(dǎng )作(zuò )乱(luàn )。跋(bá )素(sù )与(yǔ )慕(mù )容(róng )云(yún )善(shàn ),乃(nǎi )推(tuī )云(yún )为(wéi )主(zhǔ )。云(yún )以(yǐ )疾(jí )辞(cí ),跋(bá )曰(yuē ):“河(hé )间(jiān )淫(yín )虐(nuè ),人(rén )神(shén )共(gòng )怒(nù ),此(cǐ )天(tiān )亡(wáng )之(zhī )时(shí )也(yě )。公(gōng ),高(gāo )氏(shì )名(míng )家(jiā ),何(hé )能(néng )为(wéi )人(rén )养(yǎng )子(zǐ ),而(ér )弃(qì )难(nán )得(dé )之(zhī )运(yùn )乎(hū )?”扶(fú )之(zhī )而(ér )出(chū )。跋(bá )弟(dì )乳(rǔ )陈(chén )等(děng )帅(shuài )众(zhòng )攻(gōng )弘(hóng )光(guāng )门(mén ),鼓(gǔ )噪(zào )而(ér )进(jìn ),禁(jìn )卫(wèi )皆(jiē )散(sàn )走(zǒu );遂(suí )入(rù )宫(gōng )授(shòu )甲(jiǎ ),闭(bì )门(mén )拒(jù )守(shǒu )。中(zhōng )黄(huáng )门(mén )赵(zhào )洛(luò )生(shēng )走(zǒu )告(gào )于(yú )熙(xī ),熙(xī )曰(yuē ):“鼠(shǔ )盗(dào )何(hé )能(néng )为(wéi )!朕(zhèn )当(dāng )还(hái )诛(zhū )之(zhī )。”乃(nǎi )置(zhì )后(hòu )枢(shū )于(yú )南(nán )苑(yuàn ),收(shōu )发(fā )贯(guàn )甲(jiǎ )。驰(chí )还(hái )赴(fù )难(nán )。夜(yè ),至(zhì )龙(lóng )城(chéng ),攻(gōng )北(běi )门(mén ),不(bú )克(kè ),宿(xiǔ )于(yú )门(mén )外(wài )。乙(yǐ )丑(chǒu ),云(yún )即(jí )天(tiān )王(wáng )位(wèi ),大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )正(zhèng )始(shǐ )。

熙(xī )退(tuì )入(rù )龙(lóng )腾(téng )苑(yuàn ),尚(shàng )方(fāng )兵(bīng )褚(chǔ )头(tóu )逾(yú )城(chéng )从(cóng )熙(xī ),称(chēng )营(yíng )兵(bīng )同(tóng )心(xīn )效(xiào )顺(shùn ),唯(wéi )俟(sì )军(jūn )至(zhì )。熙(xī )闻(wén )之(zhī ),惊(jīng )走(zǒu )而(ér )出(chū ),左(zuǒ )右(yòu )莫(mò )敢(gǎn )迫(pò )。熙(xī )从(cóng )沟(gōu )下(xià )潜(qián )遁(dùn ),良(liáng )久(jiǔ ),左(zuǒ )右(yòu )怪(guài )其(qí )不(bú )还(hái ),相(xiàng )与(yǔ )寻(xún )之(zhī ),唯(wéi )得(dé )衣(yī )冠(guàn ),不(bú )知(zhī )所(suǒ )适(shì )。中(zhōng )领(lǐng )军(jūn )慕(mù )容(róng )拔(bá )谓(wèi )中(zhōng )常(cháng )侍(shì )郭(guō )仲(zhòng )曰(yuē ):“大(dà )事(shì )垂(chuí )捷(jié ),而(ér )帝(dì )无(wú )故(gù )自(zì )惊(jīng ),深(shēn )可(kě )怪(guài )也(yě )。然(rán )城(chéng )内(nèi )企(qǐ )迟(chí ),至(zhì )必(bì )成(chéng )功(gōng ),不(bú )可(kě )稽(jī )留(liú )。吾(wú )当(dāng )先(xiān )往(wǎng )趣(qù )城(chéng ),卿(qīng )留(liú )待(dài )帝(dì ),得(dé )帝(dì ),速(sù )来(lái );若(ruò )帝(dì )未(wèi )还(hái ),吾(wú )得(dé )如(rú )意(yì )安(ān )抚(fǔ )城(chéng )中(zhōng ),徐(xú )迎(yíng )未(wèi )晚(wǎn )。”乃(nǎi )分(fèn )将(jiāng )壮(zhuàng )士(shì )二(èr )千(qiān )馀(yú )人(rén )登(dēng )北(běi )城(chéng )。将(jiāng )士(shì )谓(wèi )熙(xī )至(zhì ),皆(jiē )投(tóu )仗(zhàng )请(qǐng )降(jiàng )。既(jì )而(ér )熙(xī )久(jiǔ )不(bú )至(zhì ),拔(bá )兵(bīng )无(wú )后(hòu )继(jì ),众(zhòng )心(xīn )疑(yí )惧(jù ),复(fù )下(xià )城(chéng )赴(fù )苑(yuàn ),遂(suí )皆(jiē )溃(kuì )去(qù )。拔(bá )为(wéi )城(chéng )中(zhōng )人(rén )所(suǒ )杀(shā )。丙(bǐng )寅(yín ),熙(xī )微(wēi )服(fú )匿(nì )于(yú )林(lín )中(zhōng ),为(wéi )人(rén )所(suǒ )执(zhí ),送(sòng )于(yú )云(yún ),云(yún )数(shù )而(ér )杀(shā )之(zhī ),并(bìng )其(qí )诸(zhū )子(zǐ )。云(yún )复(fù )姓(xìng )高(gāo )氏(shì )。

幽(yōu )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )上(shàng )庸(yōng )公(gōng )懿(yì )以(yǐ )支(zhī )降(jiàng )魏(wèi ),魏(wèi )以(yǐ )懿(yì )为(wéi )平(píng )州(zhōu )牧(mù )、昌(chāng )黎(lí )王(wáng )。懿(yì ),评(píng )之(zhī )孙(sūn )也(yě )。

魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )自(zì )濡(rú )源(yuán )西(xī )如(rú )参(cān )合(hé )陂(bēi ),乃(nǎi )还(hái )平(píng )城(chéng )。

秃(tū )发(fā )珪(guī )檀(tán )复(fù )贰(èr )于(yú )秦(qín ),遣(qiǎn )使(shǐ )邀(yāo )乞(qǐ )伏(fú )炽(chì )磐(pán ),炽(chì )磐(pán )斩(zhǎn )其(qí )使(shǐ ),送(sòng )长(zhǎng )安(ān )。

南(nán )燕(yàn )王(wáng )超(chāo )母(mǔ )妻(qī )犹(yóu )在(zài )秦(qín ),超(chāo )遣(qiǎn )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )封(fēng )恺(kǎi )使(shǐ )于(yú )秦(qín )以(yǐ )请(qǐng )之(zhī )。秦(qín )王(wáng )兴(xìng )曰(yuē ):“昔(xī )苻(fú )氏(shì )之(zhī )败(bài ),太(tài )乐(lè )诸(zhū )伎(jì )悉(xī )入(rù )于(yú )燕(yàn )。燕(yàn )今(jīn )称(chēng )籓(bān ),送(sòng )伎(jì )或(huò )送(sòng )吴(wú )口(kǒu )千(qiān )人(rén ),所(suǒ )请(qǐng )乃(nǎi )可(kě )得(dé )也(yě )。”超(chāo )与(yǔ )群(qún )臣(chén )议(yì )之(zhī ),左(zuǒ )仆(pú )射(shè )段(duàn )晖(huī )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )嗣(sì )守(shǒu )社(shè )稷(jì ),不(bú )宜(yí )以(yǐ )私(sī )亲(qīn )之(zhī )故(gù )遂(suí )降(jiàng )尊(zūn )号(hào );且(qiě )太(tài )乐(lè )先(xiān )代(dài )遗(yí )音(yīn ),不(bú )可(kě )与(yǔ )也(yě ),不(bú )如(rú )掠(luě )吴(wú )口(kǒu )与(yǔ )之(zhī )。”尚(shàng )书(shū )张(zhāng )华(huá )曰(yuē ):“侵(qīn )掠(luě )邻(lín )国(guó ),兵(bīng )连(lián )祸(huò )结(jié ),引(yǐn )既(jì )能(néng )往(wǎng ),彼(bǐ )亦(yì )能(néng )来(lái ),非(fēi )国(guó )家(jiā )之(zhī )福(fú )也(yě )。陛(bì )下(xià )慈(cí )亲(qīn )在(zài )人(rén )掌(zhǎng )握(wò ),岂(qǐ )可(kě )靳(jìn )惜(xī )虚(xū )名(míng ),不(bú )为(wéi )之(zhī )降(jiàng )屈(qū )乎(hū )!中(zhōng )书(shū )令(lìng )韩(hán )范(fàn )尝(cháng )与(yǔ )秦(qín )王(wáng )俱(jù )为(wéi )苻(fú )氏(shì )太(tài )子(zǐ )舍(shě )人(rén ),若(ruò )使(shǐ )之(zhī )往(wǎng ),必(bì )得(dé )如(rú )志(zhì )。”超(chāo )从(cóng )之(zhī ),乃(nǎi )使(shǐ )韩(hán )范(fàn )聘(pìn )于(yú )秦(qín ),称(chēng )籓(bān )奉(fèng )表(biǎo )。

慕(mù )容(róng )凝(níng )言(yán )于(yú )兴(xìng )曰(yuē ):“燕(yàn )王(wáng )得(dé )其(qí )母(mǔ )妻(qī ),不(bú )复(fù )可(kě )臣(chén ),宜(yí )先(xiān )使(shǐ )送(sòng )伎(jì )。”兴(xìng )乃(nǎi )谓(wèi )范(fàn )曰(yuē ):“朕(zhèn )归(guī )燕(yàn )王(wáng )家(jiā )属(shǔ )必(bì )矣(yǐ ),然(rán )今(jīn )天(tiān )时(shí )尚(shàng )热(rè ),当(dāng )俟(sì )秋(qiū )凉(liáng )。”八(bā )月(yuè ),秦(qín )使(shǐ )员(yuán )外(wài )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )韦(wéi )宗(zōng )聘(pìn )于(yú )燕(yàn )。超(chāo )与(yǔ )群(qún )臣(chén )议(yì )见(jiàn )宗(zōng )之(zhī )礼(lǐ ),张(zhāng )华(huá )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )前(qián )既(jì )奉(fèng )表(biǎo ),今(jīn )宜(yí )北(běi )面(miàn )受(shòu )诏(zhào )。”封(fēng )逞(chěng )曰(yuē ):“大(dà )燕(yàn )七(qī )圣(shèng )重(zhòng )光(guāng ),奈(nài )何(hé )一(yī )旦(dàn )为(wéi )竖(shù )子(zǐ )屈(qū )节(jiē )!”超(chāo )曰(yuē )::“吾(wú )为(wéi )太(tài )后(hòu )屈(qū ),愿(yuàn )诸(zhū )君(jūn )勿(wù )复(fù )言(yán )!”遂(suí )北(běi )面(miàn )受(shòu )诏(zhào )。

毛(máo )修(xiū )之(zhī )与(yǔ )汉(hàn )嘉(jiā )太(tài )守(shǒu )冯(féng )迁(qiān )合(hé )兵(bīng )击(jī )杨(yáng )承(chéng )祖(zǔ ),斩(zhǎn )之(zhī )。修(xiū )之(zhī )欲(yù )进(jìn )讨(tǎo )谯(qiáo )纵(zòng ),益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )鲍(bào )陋(lòu )不(bú )可(kě )。修(xiū )之(zhī )上(shàng )表(biǎo )言(yán ):“人(rén )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )重(zhòng )生(shēng ),实(shí )有(yǒu )生(shēng )理(lǐ )可(kě )保(bǎo )。臣(chén )之(zhī )情(qíng )也(yě ),生(shēng )涂(tú )已(yǐ )竭(jié ),所(suǒ )以(yǐ )借(jiè )命(mìng )朝(cháo )露(lù )者(zhě ),庶(shù )凭(píng )天(tiān )威(wēi )诛(zhū )夷(yí )仇(chóu )逆(nì )。今(jīn )屡(lǚ )有(yǒu )可(kě )乘(chéng )之(zhī )机(jī ),而(ér )陋(lòu )每(měi )违(wéi )期(qī )不(bú )赴(fù ),臣(chén )虽(suī )效(xiào )死(sǐ )寇(kòu )庭(tíng ),而(ér )救(jiù )援(yuán )理(lǐ )绝(jué ),将(jiāng )何(hé )以(yǐ )济(jì )!”刘(liú )裕(yù )乃(nǎi )表(biǎo )襄(xiāng )城(chéng )太(tài )守(shǒu )刘(liú )敬(jìng )宣(xuān )帅(shuài )众(zhòng )五(wǔ )千(qiān )伐(fá )蜀(shǔ ),以(yǐ )刘(liú )道(dào )规(guī )为(wéi )征(zhēng )蜀(shǔ )都(dōu )督(dū )。

魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )如(rú )豺(chái )山(shān )宫(gōng )。候(hòu )官(guān )告(gào ):“司(sī )空(kōng )庾(yǔ )岳(yuè )服(fú )饰(shì )鲜(xiān )丽(lì ),行(háng )止(zhǐ )风(fēng )采(cǎi ),拟(nǐ )则(zé )人(rén )君(jūn )。”珪(guī )收(shōu )岳(yuè ),杀(shā )之(zhī )。

北(běi )燕(yàn )王(wáng )云(yún )以(yǐ )冯(féng )跋(bá )为(wéi )都(dōu )督(dū )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì ),冯(féng )万(wàn )泥(ní )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng ),冯(féng )素(sù )弗(fú )为(wéi )昌(chāng )黎(lí )尹(yǐn ),冯(féng )弘(hóng )为(wéi )征(zhēng )东(dōng )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),孙(sūn )护(hù )为(wéi )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè ),张(zhāng )兴(xìng )为(wéi )辅(fǔ )国(guó )大(dà )将(jiāng )军(jūn )。弘(hóng ),跋(bá )之(zhī )弟(dì )也(yě )。

九(jiǔ )月(yuè ),谯(qiáo )纵(zòng )称(chēng )籓(bān )于(yú )秦(qín )。

秃(tū )发(fā )檀(tán )将(jiāng )五(wǔ )万(wàn )馀(yú )人(rén )伐(fá )沮(jǔ )渠(qú )蒙(méng )逊(xùn ),蒙(méng )逊(xùn )与(yǔ )战(zhàn )于(yú )均(jūn )石(shí ),大(dà )破(pò )之(zhī )。

蒙(méng )逊(xùn )进(jìn )攻(gōng )西(xī )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )杨(yáng )统(tǒng )于(yú )日(rì )勒(lè ),降(jiàng )之(zhī )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),秦(qín )河(hé )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )彭(péng )奚(xī )念(niàn )叛(pàn ),降(jiàng )于(yú )秃(tū )发(fā )傉(nù )檀(tán ),秦(qín )以(yǐ )乞(qǐ )伏(fú )炽(chì )磐(pán )行(háng )河(hé )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

南(nán )燕(yàn )主(zhǔ )超(chāo )使(shǐ )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )张(zhāng )华(huá )、给(gěi )事(shì )中(zhōng )守(shǒu )正(zhèng )元(yuán )献(xiàn )太(tài )乐(lè )伎(jì )一(yī )百(bǎi )二(èr )十(shí )人(rén )于(yú )秦(qín ),秦(qín )王(wáng )乃(nǎi )还(hái )超(chāo )母(mǔ )妻(qī ),厚(hòu )其(qí )资(zī )礼(lǐ )而(ér )遣(qiǎn )之(zhī ),超(chāo )亲(qīn )帅(shuài )六(liù )宫(gōng )迎(yíng )于(yú )马(mǎ )耳(ěr )关(guān )。

夏(xià )王(wáng )勃(bó )勃(bó )破(pò )鲜(xiān )卑(bēi )薛(xuē )千(qiān )等(děng )三(sān )部(bù ),降(jiàng )其(qí )众(zhòng )以(yǐ )万(wàn )数(shù ),进(jìn )攻(gōng )秦(qín )三(sān )城(chéng )已(yǐ )北(běi )诸(zhū )戍(shù ),斩(zhǎn )秦(qín )将(jiāng )杨(yáng )丕(pī )、姚(yáo )石(shí )生(shēng )等(děng )。诸(zhū )将(jiāng )皆(jiē )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )欲(yù )经(jīng )营(yíng )关(guān )中(zhōng ),宜(yí )先(xiān )固(gù )根(gēn )本(běn ),使(shǐ )人(rén )心(xīn )有(yǒu )所(suǒ )凭(píng )系(xì )。高(gāo )平(píng )山(shān )川(chuān )险(xiǎn )固(gù ),土(tǔ )田(tián )肥(féi )沃(wò ),可(kě )以(yǐ )定(dìng )都(dōu )。”勃(bó )勃(bó )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )欲(yù )经(jīng )营(yíng )关(guān )中(zhōng ),宜(yí )先(xiān )因(yīn )根(gēn )本(běn ),使(shǐ )人(rén )心(xīn )有(yǒu )所(suǒ )凭(píng )系(xì )。高(gāo )平(píng )山(shān )川(chuān )险(xiǎn )固(gù ),土(tǔ )田(tián )饶(ráo )沃(wò ),可(kě )以(yǐ )定(dìng )都(dōu )。”勃(bó )勃(bó )曰(yuē ):“卿(qīng )知(zhī )其(qí )一(yī ),未(wèi )知(zhī )其(qí )二(èr )。吾(wú )大(dà )业(yè )草(cǎo )创(chuàng ),士(shì )众(zhòng )未(wèi )多(duō )。姚(yáo )兴(xìng )亦(yì )一(yī )时(shí )之(zhī )雄(xióng ),诸(zhū )将(jiāng )用(yòng )命(mìng ),关(guān )中(zhōng )未(wèi )可(kě )图(tú )也(yě )。我(wǒ )今(jīn )专(zhuān )固(gù )一(yī )城(chéng )彼(bǐ )必(bì )并(bìng )力(lì )于(yú )我(wǒ ),众(zhòng )非(fēi )其(qí )敌(dí ),亡(wáng )可(kě )立(lì )待(dài )。不(bú )如(rú )以(yǐ )骁(xiāo )骑(qí )风(fēng )驰(chí ),出(chū )其(qí )不(bú )意(yì ),救(jiù )前(qián )则(zé )击(jī )后(hòu ),救(jiù )后(hòu )则(zé )击(jī )前(qián )。使(shǐ )彼(bǐ )疲(pí )于(yú )奔(bēn )命(mìng ),我(wǒ )则(zé )游(yóu )食(shí )自(zì )若(ruò )。不(bú )及(jí )十(shí )年(nián ),岭(lǐng )北(běi )、河(hé )东(dōng )尽(jìn )为(wéi )我(wǒ )有(yǒu )。待(dài )兴(xìng )既(jì )死(sǐ ),嗣(sì )子(zǐ )暗(àn )弱(ruò ),徐(xú )取(qǔ )长(zhǎng )安(ān ),在(zài )吾(wú )计(jì )中(zhōng )矣(yǐ )。”于(yú )是(shì )侵(qīn )掠(luě )岭(lǐng )北(běi ),岭(lǐng )北(běi )诸(zhū )城(chéng )门(mén )不(bú )昼(zhòu )启(qǐ )。兴(xìng )乃(nǎi )叹(tàn )曰(yuē ):“吾(wú )不(bú )用(yòng )黄(huáng )儿(ér )之(zhī )言(yán ),以(yǐ )至(zhì )于(yú )此(cǐ )!”勃(bó )勃(bó )求(qiú )婚(hūn )于(yú )秃(tū )发(fā )傉(nù )檀(tán ),傉(nù )檀(tán )不(bú )许(xǔ )。十(shí )一(yī )月(yuè ),勃(bó )勃(bó )帅(shuài )骑(qí )二(èr )万(wàn )击(jī )傉(nù )檀(tán ),至(zhì )于(yú )支(zhī )阳(yáng ),杀(shā )伤(shāng )万(wàn )馀(yú )人(rén ),驱(qū )掠(luě )二(èr )万(wàn )七(qī )千(qiān )馀(yú )口(kǒu )、牛(niú )羊(yáng )数(shù )十(shí )万(wàn )而(ér )还(hái )。傉(nù )檀(tán )帅(shuài )众(zhòng )追(zhuī )之(zhī ),焦(jiāo )朗(lǎng )曰(yuē ):“勃(bó )勃(bó )天(tiān )资(zī )雄(xióng )健(jiàn ),御(yù )军(jūn )严(yán )整(zhěng ),未(wèi )可(kě )轻(qīng )也(yě )。不(bú )如(rú )从(cóng )温(wēn )围(wéi )北(běi )渡(dù ),趣(qù )万(wàn )斛(hú )堆(duī ),阻(zǔ )水(shuǐ )结(jié )营(yíng ),扼(è )其(qí )咽(yān )喉(hóu ),百(bǎi )战(zhàn )百(bǎi )胜(shèng )之(zhī )术(shù )也(yě )。”傉(nù )檀(tán )将(jiāng )贺(hè )连(lián )怒(nù )曰(yuē ):“勃(bó )勃(bó )败(bài )亡(wáng )之(zhī )馀(yú ),乌(wū )合(hé )之(zhī )众(zhòng ),奈(nài )何(hé )避(bì )之(zhī ),示(shì )之(zhī )以(yǐ )弱(ruò )!宜(yí )急(jí )追(zhuī )之(zhī )!’傉(nù )檀(tán )从(cóng )之(zhī )。勃(bó )勃(bó )于(yú )阳(yáng )武(wǔ )下(xià )峡(xiá )凿(záo )凌(líng )埋(mái )车(chē )以(yǐ )塞(sāi )路(lù ),勒(lè )兵(bīng )逆(nì )击(jī )傉(nù )檀(tán ),大(dà )破(pò )之(zhī ),追(zhuī )奔(bēn )八(bā )十(shí )馀(yú )里(lǐ ),杀(shā )伤(shāng )万(wàn )计(jì ),名(míng )臣(chén )勇(yǒng )将(jiāng )死(sǐ )者(zhě )什(shí )六(liù )七(qī )。傉(nù )檀(tán )与(yǔ )数(shù )骑(qí )奔(bēn )南(nán )山(shān ),几(jǐ )为(wéi )追(zhuī )骑(qí )所(suǒ )得(dé )。勃(bó )勃(bó )积(jī )尸(shī )而(ér )封(fēng )之(zhī ),号(hào )曰(yuē )髑(dú )髅(lóu )台(tái )。勃(bó )勃(bó )又(yòu )败(bài )秦(qín )将(jiāng )张(zhāng )佛(fó )生(shēng )于(yú )青(qīng )石(shí )原(yuán ),俘(fú )斩(zhǎn )五(wǔ )千(qiān )馀(yú )人(rén )。

傉(nù )檀(tán )惧(jù )外(wài )寇(kòu )之(zhī )逼(bī ),徙(xǐ )三(sān )百(bǎi )里(lǐ )内(nèi )民(mín )皆(jiē )入(rù )姑(gū )臧(zāng );国(guó )人(rén )骇(hài )怨(yuàn ),屠(tú )各(gè )成(chéng )七(qī )儿(ér )因(yīn )之(zhī )作(zuò )乱(luàn ),一(yī )夕(xī )聚(jù )众(zhòng )至(zhì )数(shù )千(qiān )人(rén )。殿(diàn )中(zhōng )都(dōu )尉(wèi )张(zhāng )猛(měng )大(dà )言(yán )于(yú )众(zhòng )曰(yuē ):“主(zhǔ )上(shàng )阳(yáng )武(wǔ )之(zhī )败(bài ),盖(gài )恃(shì )众(zhòng )故(gù )也(yě )。责(zé )躬(gōng )悔(huǐ )过(guò ),何(hé )损(sǔn )于(yú )明(míng ),而(ér )诸(zhū )君(jūn )遽(jù )从(cóng )此(cǐ )小(xiǎo )人(rén )为(wéi )不(bú )义(yì )之(zhī )事(shì )!殿(diàn )中(zhōng )兵(bīng )今(jīn )至(zhì ),祸(huò )在(zài )目(mù )前(qián )矣(yǐ )!”众(zhòng )闻(wén )之(zhī ),皆(jiē )散(sàn );七(qī )儿(ér )奔(bēn )晏(yàn )然(rán ),追(zhuī )斩(zhǎn )之(zhī )。军(jūn )咨(zī )祭(jì )酒(jiǔ )染(rǎn )裒(póu )、辅(fǔ )国(guó )司(sī )马(mǎ )边(biān )宪(xiàn )等(děng )谋(móu )反(fǎn ),傉(nù )檀(tán )皆(jiē )杀(shā )之(zhī )。

魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )还(hái )平(píng )城(chéng )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),戊(wù )子(zǐ ),武(wǔ )冈(gāng )文(wén )恭(gōng )侯(hóu )王(wáng )谧(mì )薨(hōng )。

是(shì )岁(suì ),西(xī )凉(liáng )公(gōng )暠(gào )以(yǐ )前(qián )表(biǎo )未(wèi )报(bào ),复(fù )遣(qiǎn )沙(shā )门(mén )法(fǎ )泉(quán )间(jiān )行(háng )奉(fèng )表(biǎo )诣(yì )建(jiàn )康(kāng )。

安(ān )皇(huáng )帝(dì )己(jǐ )义(yì )熙(xī )四(sì )年(nián )(戊(wù )申(shēn ),公(gōng )元(yuán )四(sì )零(líng )八(bā )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),甲(jiǎ )辰(chén ),以(yǐ )琅(láng )邪(xié )王(wáng )德(dé )文(wén )领(lǐng )司(sī )徒(tú )。

刘(liú )毅(yì )等(děng )不(bú )欲(yù )刘(liú )裕(yù )入(rù )辅(fǔ )政(zhèng ),议(yì )以(yǐ )中(zhōng )领(lǐng )军(jūn )谢(xiè )混(hún )为(wéi )扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),或(huò )欲(yù )令(lìng )裕(yù )于(yú )丹(dān )徒(tú )领(lǐng )扬(yáng )州(zhōu ),以(yǐ )内(nèi )事(shì )付(fù )孟(mèng )昶(chǎng )。遣(qiǎn )尚(shàng )书(shū )右(yòu )丞(chéng )皮(pí )沈(shěn )以(yǐ )二(èr )议(yì )咨(zī )裕(yù ),沈(shěn )先(xiān )见(jiàn )裕(yù )记(jì )室(shì )录(lù )事(shì )参(cān )军(jūn )刘(liú )穆(mù )之(zhī ),具(jù )道(dào )朝(cháo )议(yì )。穆(mù )之(zhī )伪(wěi )起(qǐ )如(rú )厕(cè ),密(mì )疏(shū )白(bái )裕(yù )曰(yuē ):“皮(pí )沈(shěn )之(zhī )言(yán )不(bú )可(kě )从(cóng )。”裕(yù )既(jì )见(jiàn )沈(shěn ),且(qiě )令(lìng )出(chū )外(wài ),呼(hū )穆(mù )之(zhī )问(wèn )之(zhī )。穆(mù )之(zhī )曰(yuē ):“晋(jìn )朝(cháo )失(shī )政(zhèng )日(rì )久(jiǔ ),天(tiān )命(mìng )已(yǐ )移(yí )。公(gōng )兴(xìng )复(fù )皇(huáng )祚(zuò ),勋(xūn )高(gāo )位(wèi )重(zhòng ),今(jīn )日(rì )形(xíng )势(shì ),岂(qǐ )得(dé )居(jū )谦(qiān ),遂(suí )为(wéi )守(shǒu )籓(bān )之(zhī )将(jiāng )耶(yē )!刘(liú )、孟(mèng )诸(zhū )公(gōng ),与(yǔ )公(gōng )俱(jù )起(qǐ )布(bù )衣(yī ),共(gòng )立(lì )大(dà )义(yì )以(yǐ )取(qǔ )富(fù )贵(guì ),事(shì )有(yǒu )前(qián )后(hòu ),故(gù )一(yī )时(shí )相(xiàng )推(tuī ),非(fēi )为(wéi )委(wěi )体(tǐ )心(xīn )服(fú ),宿(xiǔ )定(dìng )臣(chén )主(zhǔ )之(zhī )分(fèn )也(yě )。势(shì )均(jūn )力(lì )敌(dí ),终(zhōng )相(xiàng )吞(tūn )噬(shì )。扬(yáng )州(zhōu )根(gēn )本(běn )所(suǒ )系(xì ),不(bú )可(kě )假(jiǎ )人(rén )。前(qián )者(zhě )以(yǐ )授(shòu )王(wáng )谧(mì ),事(shì )出(chū )权(quán )道(dào );今(jīn )若(ruò )复(fù )以(yǐ )佗(tuó )授(shòu ),便(biàn )应(yīng )受(shòu )制(zhì )于(yú )人(rén )。一(yī )失(shī )权(quán )柄(bǐng ),无(wú )由(yóu )可(kě )得(dé ),将(jiāng )来(lái )之(zhī )危(wēi ),难(nán )可(kě )熟(shú )念(niàn )。今(jīn )朝(cháo )议(yì )如(rú )此(cǐ ),宜(yí )相(xiàng )酬(chóu )答(dá ),必(bì )云(yún )在(zài )我(wǒ ),措(cuò )辞(cí )又(yòu )难(nán ),唯(wéi )应(yīng )云(yún ):‘神(shén )州(zhōu )治(zhì )本(běn ),宰(zǎi )辅(fǔ )崇(chóng )要(yào ),此(cǐ )事(shì )既(jì )大(dà ),非(fēi )可(kě )悬(xuán )论(lùn ),便(biàn )暂(zàn )入(rù )朝(cháo ),共(gòng )尽(jìn )同(tóng )异(yì )。’公(gōng )至(zhì )京(jīng )邑(yì ),彼(bǐ )必(bì )不(bú )敢(gǎn )越(yuè )公(gōng )更(gèng )授(shòu )馀(yú )人(rén )明(míng )矣(yǐ )。”裕(yù )从(cóng )之(zhī )。朝(cháo )廷(tíng )乃(nǎi )征(zhēng )裕(yù )为(wéi )侍(shì )中(zhōng )、车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )、扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì ),徐(xú )、兗(yǎn )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )如(rú )故(gù )。裕(yù )表(biǎo )解(jiě )兗(yǎn )州(zhōu ),以(yǐ )诸(zhū )葛(gě )长(zhǎng )民(mín )为(wéi )青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )丹(dān )徒(tú ),刘(liú )道(dào )怜(lián )为(wéi )并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),戍(shù )石(shí )头(tóu )。

庚(gēng )申(shēn ),武(wǔ )陵(líng )忠(zhōng )敬(jìng )王(wáng )遵(zūn )薨(hōng )。

魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )如(rú )豺(chái )山(shān )宫(gōng ),遂(suí )至(zhì )宁(níng )川(chuān )。南(nán )燕(yàn )主(zhǔ )超(chāo )尊(zūn )其(qí )母(mǔ )段(duàn )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )太(tài )后(hòu ),妻(qī )呼(hū )延(yán )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu )。超(chāo )祀(sì )南(nán )郊(jiāo ),有(yǒu )兽(shòu )如(rú )鼠(shǔ )而(ér )赤(chì ),大(dà )如(rú )马(mǎ ),来(lái )至(zhì )坛(tán )侧(cè )。须(xū )臾(yú ),大(dà )风(fēng ),昼(zhòu )晦(huì ),羽(yǔ )仪(yí )帷(wéi )幄(wò )皆(jiē )毁(huǐ )裂(liè )。超(chāo )惧(jù ),以(yǐ )问(wèn )太(tài )史(shǐ )令(lìng )成(chéng )公(gōng )绥(suí ),对(duì )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )信(xìn )用(yòng )奸(jiān )佞(nìng )、诛(zhū )戮(lù )贤(xián )良(liáng )、赋(fù )敛(liǎn )繁(fán )多(duō )、事(shì )役(yì )殷(yīn )重(zhòng )之(zhī )所(suǒ )致(zhì )也(yě )。”超(chāo )乃(nǎi )大(dà )赦(shè ),黜(chù )公(gōng )孙(sūn )五(wǔ )楼(lóu )等(děng )。俄(é )而(ér )复(fù )用(yòng )之(zhī )。

北(běi )燕(yàn )王(wáng )云(yún )立(lì )妻(qī )李(lǐ )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu ),子(zǐ )彭(péng )城(chéng )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。

三(sān )月(yuè ),庚(gēng )申(shēn ),葬(zàng )燕(yàn )王(wáng )熙(xī )及(jí )苻(fú )后(hòu )于(yú )徽(huī )平(píng )陵(líng ),谥(shì )熙(xī )曰(yuē )昭(zhāo )文(wén )皇(huáng )帝(dì )。

高(gāo )句(jù )丽(lì )遣(qiǎn )使(shǐ )聘(pìn )北(běi )燕(yàn ),且(qiě )叙(xù )宗(zōng )族(zú ),北(běi )燕(yàn )王(wáng )云(yún )遣(qiǎn )侍(shì )御(yù )史(shǐ )李(lǐ )拔(bá )报(bào )之(zhī )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )孔(kǒng )安(ān )国(guó )卒(zú );甲(jiǎ )午(wǔ ),以(yǐ )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )孟(mèng )昶(chǎng )代(dài )之(zhī )。

北(běi )燕(yàn )大(dà )赦(shè )。

五(wǔ )月(yuè ),北(běi )燕(yàn )以(yǐ )尚(shàng )书(shū )令(lìng )冯(féng )万(wàn )泥(ní )为(wéi )幽(yōu )、冀(jì )二(èr )州(zhōu )牧(mù ),镇(zhèn )肥(féi )如(rú );中(zhōng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )冯(féng )乳(rǔ )陈(chén )为(wéi )并(bìng )州(zhōu )牧(mù ),镇(zhèn )白(bái )狼(láng );抚(fǔ )军(jūn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )冯(féng )素(sù )弗(fú )为(wéi )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi );司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )务(wù )银(yín )提(tí )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng )。

谯(qiáo )纵(zòng )遣(qiǎn )使(shǐ )称(chēng )籓(bān )于(yú )秦(qín ),又(yòu )与(yǔ )卢(lú )循(xún )潜(qián )通(tōng )。纵(zòng )上(shàng )表(biǎo )请(qǐng )桓(huán )谦(qiān )于(yú )秦(qín ),欲(yù )与(yǔ )之(zhī )共(gòng )击(jī )刘(liú )裕(yù )。秦(qín )王(wáng )兴(xìng )以(yǐ )问(wèn )谦(qiān ),谦(qiān )曰(yuē ):“臣(chén )之(zhī )累(lèi )世(shì ),著(zhe )恩(ēn )荆(jīng )、楚(chǔ ),若(ruò )得(dé )因(yīn )巴(bā )、蜀(shǔ )之(zhī )资(zī ),顺(shùn )流(liú )东(dōng )下(xià ),士(shì )民(mín )必(bì )翕(xī )然(rán )响(xiǎng )应(yīng )。”兴(xìng )曰(yuē ):“小(xiǎo )水(shuǐ )不(bú )容(róng )巨(jù )鱼(yú ),若(ruò )纵(zòng )之(zhī )才(cái )力(lì )自(zì )足(zú )办(bàn )事(shì ),亦(yì )不(bú )假(jiǎ )君(jūn )以(yǐ )为(wéi )鳞(lín )翼(yì )。宜(yí )自(zì )求(qiú )多(duō )福(fú )。”遂(suí )遣(qiǎn )之(zhī )。谦(qiān )至(zhì )成(chéng )都(dōu ),虚(xū )怀(huái )引(yǐn )士(shì );纵(zòng )疑(yí )之(zhī ),置(zhì )于(yú )龙(lóng )格(gé ),使(shǐ )人(rén )守(shǒu )之(zhī )。谦(qiān )泣(qì )谓(wèi )诸(zhū )弟(dì )曰(yuē ):“姚(yáo )主(zhǔ )之(zhī )言(yán )神(shén )矣(yǐ )!”

秦(qín )王(wáng )兴(xìng )以(yǐ )秃(tū )发(fā )傉(nù )檀(tán )外(wài )内(nèi )多(duō )难(nán ),欲(yù )因(yīn )而(ér )取(qǔ )之(zhī ),使(shǐ )尚(shàng )书(shū )郎(láng )韦(wéi )宗(zōng )往(wǎng )觇(chān )之(zhī )。傉(nù )檀(tán )与(yǔ )宗(zōng )论(lùn )当(dāng )世(shì )大(dà )略(luè ),纵(zòng )横(héng )无(wú )穷(qióng )。宗(zōng )退(tuì ),叹(tàn )曰(yuē ):“奇(qí )才(cái )英(yīng )器(qì ),不(bú )必(bì )华(huá )夏(xià ),明(míng )智(zhì )敏(mǐn )识(shí ),不(bú )必(bì )读(dú )书(shū ),吾(wú )乃(nǎi )今(jīn )知(zhī )九(jiǔ )州(zhōu )之(zhī )外(wài ),《五(wǔ )经(jīng )》之(zhī )表(biǎo ),复(fù )自(zì )有(yǒu )人(rén )也(yě )。”归(guī ),言(yán )于(yú )兴(xìng )曰(yuē ):“凉(liáng )州(zhōu )虽(suī )弊(bì ),傉(nù )檀(tán )权(quán )谲(jué )过(guò )人(rén ),未(wèi )可(kě )图(tú )也(yě )。”兴(xìng )曰(yuē ):“刘(liú )勃(bó )勃(bó )以(yǐ )乌(wū )合(hé )之(zhī )众(zhòng )犹(yóu )能(néng )破(pò )之(zhī ),况(kuàng )我(wǒ )举(jǔ )天(tiān )下(xià )之(zhī )兵(bīng )以(yǐ )加(jiā )之(zhī )乎(hū )!”宗(zōng )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。形(xíng )移(yí )势(shì )变(biàn ),返(fǎn )覆(fù )万(wàn )端(duān ),陵(líng )人(rén )者(zhě )易(yì )败(bài ),戒(jiè )惧(jù )者(zhě )难(nán )攻(gōng )。傉(nù )檀(tán )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )败(bài )于(yú )勃(bó )勃(bó )者(zhě ),轻(qīng )之(zhī )也(yě )。今(jīn )我(wǒ )以(yǐ )大(dà )军(jūn )临(lín )之(zhī ),彼(bǐ )必(bì )惧(jù )而(ér )求(qiú )全(quán )。臣(chén )窃(qiè )观(guān )群(qún )臣(chén )才(cái )略(luè ),无(wú )傉(nù )檀(tán )之(zhī )比(bǐ )者(zhě ),虽(suī )以(yǐ )天(tiān )威(wēi )临(lín )之(zhī ),亦(yì )未(wèi )敢(gǎn )保(bǎo )其(qí )必(bì )胜(shèng )也(yě )。”兴(xìng )不(bú )听(tīng ),使(shǐ )其(qí )子(zǐ )中(zhōng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )广(guǎng )平(píng )公(gōng )弼(bì )、后(hòu )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )敛(liǎn )成(chéng )、镇(zhèn )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )乞(qǐ )伏(fú )乾(qián )归(guī )帅(shuài )步(bù )骑(qí )三(sān )万(wàn )袭(xí )傉(nù )檀(tán ),左(zuǒ )仆(pú )射(shè )齐(qí )难(nán )帅(shuài )骑(qí )二(èr )万(wàn )讨(tǎo )勃(bó )勃(bó )。吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )尹(yǐn )昭(zhāo )谏(jiàn )曰(yuē ):“傉(nù )檀(tán )恃(shì )其(qí )险(xiǎn )远(yuǎn ),故(gù )敢(gǎn )违(wéi )慢(màn );不(bú )若(ruò )诏(zhào )沮(jǔ )渠(qú )蒙(méng )逊(xùn )及(jí )李(lǐ )暠(gào )讨(tǎo )之(zhī ),使(shǐ )自(zì )相(xiàng )困(kùn )毙(bì ),不(bú )必(bì )烦(fán )中(zhōng )国(guó )之(zhī )兵(bīng )也(yě )。”亦(yì )不(bú )听(tīng )。

兴(xìng )遗(yí )傉(nù )檀(tán )书(shū )曰(yuē ):“今(jīn )遣(qiǎn )齐(qí )难(nán )讨(tǎo )勃(bó )勃(bó ),恐(kǒng )其(qí )西(xī )逸(yì ),故(gù )令(lìng )弼(bì )等(děng )于(yú )河(hé )西(xī )邀(yāo )之(zhī )。”傉(nù )檀(tán )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),遂(suí )不(bú )设(shè )备(bèi )。弼(bì )济(jì )自(zì )金(jīn )城(chéng ),姜(jiāng )纪(jì )言(yán )于(yú )弼(bì )曰(yuē ):“今(jīn )王(wáng )师(shī )声(shēng )言(yán )讨(tǎo )勃(bó )勃(bó ),傉(nù )檀(tán )犹(yóu )豫(yù ),守(shǒu )备(bèi )未(wèi )严(yán ),愿(yuàn )给(gěi )轻(qīng )骑(qí )五(wǔ )千(qiān ),掩(yǎn )其(qí )城(chéng )门(mén ),则(zé )山(shān )泽(zé )之(zhī )民(mín )皆(jiē )为(wéi )吾(wú )有(yǒu ),孤(gū )城(chéng )无(wú )援(yuán ),可(kě )坐(zuò )克(kè )也(yě )。”弼(bì )不(bú )从(cóng )。进(jìn )至(zhì )漠(mò )口(kǒu ),昌(chāng )松(sōng )太(tài )守(shǒu )苏(sū )霸(bà )闭(bì )城(chéng )拒(jù )之(zhī ),弼(bì )遣(qiǎn )人(rén )谕(yù )之(zhī )使(shǐ )降(jiàng ),霸(bà )曰(yuē ):“汝(rǔ )弃(qì )信(xìn )誓(shì )而(ér )代(dài )与(yǔ )国(guó ),吾(wú )有(yǒu )死(sǐ )而(ér )已(yǐ ),何(hé )降(jiàng )之(zhī )有(yǒu )!”弼(bì )进(jìn )攻(gōng ),斩(zhǎn )之(zhī ),长(zhǎng )驱(qū )至(zhì )姑(gū )臧(zāng )。傉(nù )檀(tán )婴(yīng )城(chéng )固(gù )守(shǒu ),出(chū )奇(qí )兵(bīng )击(jī )弼(bì ),破(pò )之(zhī ),弼(bì )退(tuì )据(jù )西(xī )苑(yuàn )。城(chéng )中(zhōng )人(rén )王(wáng )钟(zhōng )等(děng )谋(móu )为(wéi )内(nèi )应(yīng ),事(shì )泄(xiè ),傉(nù )檀(tán )欲(yù )诛(zhū )首(shǒu )谋(móu )者(zhě )而(ér )赦(shè )其(qí )馀(yú ),前(qián )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )伊(yī )力(lì )延(yán )侯(hóu )曰(yuē ):“今(jīn )强(qiáng )寇(kòu )在(zài )外(wài ),而(ér )奸(jiān )人(rén )窃(qiè )发(fā )于(yú )内(nèi ),危(wēi )孰(shú )甚(shèn )焉(yān )!不(bú )悉(xī )坑(kēng )之(zhī ),何(hé )以(yǐ )惩(chéng )后(hòu )!”傉(nù )檀(tán )从(cóng )之(zhī ),杀(shā )五(wǔ )千(qiān )馀(yú )人(rén )。命(mìng )郡(jùn )县(xiàn )悉(xī )散(sàn )牛(niú )羊(yáng )于(yú )野(yě ),敛(liǎn )成(chéng )纵(zòng )兵(bīng )钞(chāo )掠(luě );傉(nù )檀(tán )遣(qiǎn )镇(zhèn )北(běi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )俱(jù )延(yán )、镇(zhèn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )敬(jìng )归(guī )等(děng )击(jī )之(zhī ),秦(qín )兵(bīng )大(dà )败(bài ),斩(zhǎn )首(shǒu )七(qī )千(qiān )馀(yú )级(jí )。姚(yáo )弼(bì )固(gù )垒(lěi )不(bú )出(chū ),傉(nù )檀(tán )攻(gōng )之(zhī ),未(wèi )克(kè )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),兴(xìng )遣(qiǎn )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )常(cháng )山(shān )公(gōng )显(xiǎn )帅(shuài )骑(qí )二(èr )万(wàn ),为(wéi )诸(zhū )军(jūn )后(hòu )继(jì ),至(zhì )高(gāo )平(píng ),闻(wén )弼(bì )败(bài ),倍(bèi )道(dào )赴(fù )之(zhī )。显(xiǎn )遣(qiǎn )善(shàn )射(shè )者(zhě )孟(mèng )钦(qīn )等(děng )五(wǔ )人(rén )挑(tiāo )战(zhàn )于(yú )凉(liáng )风(fēng )门(mén ),弦(xián )未(wèi )及(jí )发(fā ),傉(nù )檀(tán )材(cái )官(guān )将(jiāng )军(jūn )宋(sòng )益(yì )等(děng )迎(yíng )击(jī ),斩(zhǎn )之(zhī )。显(xiǎn )乃(nǎi )委(wěi )罪(zuì )敛(liǎn )成(chéng ),遣(qiǎn )使(shǐ )谢(xiè )傉(nù )檀(tán ),慰(wèi )抚(fǔ )河(hé )外(wài ),引(yǐn )兵(bīng )还(hái )。傉(nù )檀(tán )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )徐(xú )宿(xiǔ )诣(yì )秦(qín )谢(xiè )罪(zuì )。

夏(xià )王(wáng )勃(bó )勃(bó )闻(wén )秦(qín )兵(bīng )且(qiě )至(zhì ),退(tuì )保(bǎo )河(hé )曲(qǔ )。齐(qí )难(nán )以(yǐ )勃(bó )勃(bó )既(jì )远(yuǎn ),纵(zòng )兵(bīng )野(yě )掠(luě )。勃(bó )勃(bó )潜(qián )师(shī )袭(xí )之(zhī ),俘(fú )斩(zhǎn )七(qī )千(qiān )馀(yú )人(rén )。难(nán )引(yǐn )兵(bīng )退(tuì )走(zǒu ),勃(bó )勃(bó )追(zhuī )至(zhì )木(mù )城(chéng ),禽(qín )之(zhī ),虏(lǔ )其(qí )将(jiāng )士(shì )万(wàn )三(sān )千(qiān )人(rén )。于(yú )是(shì )岭(lǐng )北(běi )夷(yí )、夏(xià )附(fù )于(yú )勃(bó )勃(bó )者(zhě )以(yǐ )万(wàn )数(shù ),勃(bó )勃(bó )皆(jiē )置(zhì )守(shǒu )宰(zǎi )以(yǐ )抚(fǔ )之(zhī )。

司(sī )马(mǎ )叔(shū )璠(fán )自(zì )蕃(fān )城(chéng )寇(kòu )邹(zōu )山(shān ),鲁(lǔ )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )徐(xú )邵(shào )弃(qì )城(chéng )走(zǒu ),车(chē )骑(qí )长(zhǎng )史(shǐ )刘(liú )钟(zhōng )击(jī )却(què )之(zhī )。

北(běi )燕(yàn )王(wáng )云(yún )封(fēng )慕(mù )容(róng )归(guī )为(wéi )辽(liáo )东(dōng )公(gōng ),使(shǐ )主(zhǔ )燕(yàn )祀(sì )。

刘(liú )敬(jìng )宣(xuān )既(jì )入(rù )峡(xiá ),遣(qiǎn )巴(bā )东(dōng )太(tài )守(shǒu )温(wēn )祚(zuò )以(yǐ )二(èr )千(qiān )人(rén )出(chū )外(wài )水(shuǐ ),自(zì )帅(shuài )益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )鲍(bào )陋(lòu )、辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )文(wén )处(chù )茂(mào )、龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )时(shí )延(yán )祖(zǔ )由(yóu )垫(diàn )江(jiāng )转(zhuǎn )战(zhàn )而(ér )前(qián )。谯(qiáo )纵(zòng )求(qiú )救(jiù )于(yú )秦(qín ),秦(qín )王(wáng )兴(xìng )遣(qiǎn )平(píng )西(xī )将(jiāng )军(jūn )姚(yáo )赏(shǎng )、南(nán )梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )敏(mǐn )将(jiāng )兵(bīng )二(èr )万(wàn )赴(fù )之(zhī )。敬(jìng )宣(xuān )军(jūn )至(zhì )黄(huáng )虎(hǔ ),去(qù )成(chéng )都(dōu )五(wǔ )百(bǎi )里(lǐ )。纵(zòng )辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )谯(qiáo )道(dào )福(fú )悉(xī )众(zhòng )拒(jù )嶮(yǎn ),相(xiàng )持(chí )六(liù )十(shí )馀(yú )日(rì ),敬(jìng )宣(xuān )不(bú )得(dé )进(jìn );食(shí )尽(jìn ),军(jūn )中(zhōng )疾(jí )疫(yì ),死(sǐ )者(zhě )太(tài )半(bàn ),乃(nǎi )引(yǐn )军(jūn )还(hái ),敬(jìng )宣(xuān )坐(zuò )免(miǎn )官(guān ),削(xuē )封(fēng )三(sān )分(fèn )之(zhī )一(yī ),荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )道(dào )规(guī )以(yǐ )督(dū )统(tǒng )降(jiàng )号(hào )建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )。九(jiǔ )月(yuè ),刘(liú )裕(yù )以(yǐ )敬(jìng )宣(xuān )失(shī )利(lì ),请(qǐng )逊(xùn )位(wèi ),诏(zhào )降(jiàng )为(wéi )中(zhōng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn ),开(kāi )府(fǔ )如(rú )故(gù )。刘(liú )毅(yì )欲(yù )以(yǐ )重(zhòng )法(fǎ )绳(shéng )宣(xuān ),裕(yù )保(bǎo )护(hù )之(zhī ),何(hé )无(wú )忌(jì )谓(wèi )毅(yì )曰(yuē ):“奈(nài )何(hé )以(yǐ )私(sī )憾(hàn )伤(shāng )至(zhì )公(gōng )!”毅(yì )乃(nǎi )止(zhǐ )。

乞(qǐ )伏(fú )炽(chì )磐(pán )以(yǐ )秦(qín )政(zhèng )浸(jìn )衰(shuāi ),且(qiě )畏(wèi )秦(qín )之(zhī )攻(gōng )袭(xí ),冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),招(zhāo )结(jié )诸(zhū )部(bù )二(èr )万(wàn )馀(yú )人(rén )筑(zhù )城(chéng )于(yú )嵻(kāng )良(liáng )山(shān )而(ér )据(jù )之(zhī )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),秃(tū )发(fā )傉(nù )檀(tán )复(fù )称(chēng )凉(liáng )王(wáng ),大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )嘉(jiā )平(píng ),置(zhì )百(bǎi )官(guān )。立(lì )夫(fū )人(rén )折(shé )掘(jué )氏(shì )为(wéi )王(wáng )后(hòu ),世(shì )子(zǐ )武(wǔ )台(tái )为(wéi )太(tài )子(zǐ ),录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì )。左(zuǒ )长(zhǎng )史(shǐ )赵(zhào )晁(cháo )、右(yòu )长(zhǎng )史(shǐ )郭(guō )幸(xìng )为(wéi )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )、右(yòu )仆(pú )射(shè ),昌(chāng )松(sōng )侯(hóu )俱(jù )延(yán )为(wéi )太(tài )尉(wèi )。

南(nán )燕(yàn )汝(rǔ )水(shuǐ )竭(jié )。河(hé )冻(dòng )皆(jiē )合(hé ),而(ér )渑(miǎn )水(shuǐ )不(bú )冰(bīng )。南(nán )燕(yàn )王(wáng )超(chāo )恶(è )之(zhī ),问(wèn )于(yú )李(lǐ )宣(xuān ),对(duì )曰(yuē ):“渑(miǎn )水(shuǐ )无(wú )冰(bīng ),良(liáng )由(yóu )逼(bī )带(dài )京(jīng )城(chéng ),近(jìn )日(rì )月(yuè )也(yě )。”超(chāo )大(dà )悦(yuè ),赐(cì )朝(cháo )服(fú )一(yī )具(jù )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),乞(qǐ )伏(fú )炽(chì )磐(pán )攻(gōng )彭(péng )奚(xī )念(niàn )于(yú )枹(bāo )罕(hǎn ),为(wéi )奚(xī )念(niàn )所(suǒ )败(bài )而(ér )还(hái )。

是(shì )岁(suì ),魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )杀(shā )高(gāo )邑(yì )公(gōng )莫(mò )题(tí )。初(chū ),拓(tuò )跋(bá )窟(kū )咄(duō )之(zhī )伐(fá )珪(guī )也(yě ),题(tí )以(yǐ )珪(guī )年(nián )少(shǎo ),潜(qián )以(yǐ )箭(jiàn )遗(yí )窟(kū )咄(duō )曰(yuē ):“三(sān )岁(suì )犊(dú )岂(qǐ )能(néng )胜(shèng )重(zhòng )载(zǎi )邪(xié )!”珪(guī )心(xīn )衔(xián )之(zhī )。至(zhì )是(shì ),或(huò )告(gào )题(tí )居(jū )处(chù )倨(jù )傲(ào )、拟(nǐ )则(zé )人(rén )主(zhǔ )者(zhě ),珪(guī )使(shǐ )人(rén )以(yǐ )箭(jiàn )示(shì )题(tí )而(ér )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“三(sān )岁(suì )犊(dú )果(guǒ )何(hé )如(rú )?”题(tí )父(fù )子(zǐ )对(duì )泣(qì )。诘(jié )朝(cháo ),收(shōu )斩(zhǎn )之(zhī )。

阅读:25225

打赏捐助〔Donate〕>>>

《晋纪三十六》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库