律历志上【登录】

《汉书》 > 志 > 《律历志上》 > 拼音版

《虞(yú )书(shū )》曰(yuē )“乃(nǎi )同(tóng )律(lǜ )度(dù )量(liàng )衡(héng )”,所(suǒ )以(yǐ )齐(qí )远(yuǎn )近(jìn ),立(lì )民(mín )信(xìn )也(yě )。自(zì )伏(fú )羲(xī )画(huà )八(bā )卦(guà ),由(yóu )数(shù )起(qǐ ),至(zhì )黄(huáng )帝(dì )、尧(yáo )、舜(shùn )而(ér )大(dà )备(bèi )。三(sān )代(dài )稽(jī )古(gǔ ),法(fǎ )度(dù )章(zhāng )焉(yān )。周(zhōu )衰(shuāi )官(guān )失(shī ),孔(kǒng )子(zǐ )陈(chén )后(hòu )王(wáng )之(zhī )法(fǎ ),曰(yuē ):“谨(jǐn )权(quán )量(liàng ),审(shěn )法(fǎ )度(dù ),修(xiū )废(fèi )官(guān ),举(jǔ )逸(yì )民(mín ),四(sì )方(fāng )之(zhī )政(zhèng )行(háng )矣(yǐ )。”汉(hàn )兴(xìng ),北(běi )平(píng )侯(hóu )张(zhāng )苍(cāng )首(shǒu )律(lǜ )历(lì )事(shì ),孝(xiào )武(wǔ )帝(dì )时(shí )乐(lè )官(guān )考(kǎo )正(zhèng )。至(zhì )元(yuán )始(shǐ )中(zhōng ),王(wáng )莽(mǎng )秉(bǐng )政(zhèng ),欲(yù )耀(yào )名(míng )誉(yù ),征(zhēng )天(tiān )下(xià )通(tōng )知(zhī )钟(zhōng )律(lǜ )者(zhě )百(bǎi )余(yú )人(rén ),使(shǐ )羲(xī )和(hé )刘(liú )歆(xīn )等(děng )典(diǎn )领(lǐng )条(tiáo )奏(zòu ),言(yán )之(zhī )最(zuì )详(xiáng )。故(gù )删(shān )其(qí )伪(wěi )辞(cí ),取(qǔ )正(zhèng )义(yì )著(zhe )于(yú )篇(piān )。

一(yī )曰(yuē )备(bèi )数(shù ),二(èr )曰(yuē )和(hé )声(shēng ),三(sān )曰(yuē )审(shěn )度(dù ),四(sì )曰(yuē )嘉(jiā )量(liàng ),五(wǔ )曰(yuē )权(quán )衡(héng )。参(cān )五(wǔ )以(yǐ )变(biàn ),错(cuò )综(zōng )其(qí )数(shù ),稽(jī )之(zhī )于(yú )古(gǔ )今(jīn ),效(xiào )之(zhī )于(yú )气(qì )物(wù ),和(hé )之(zhī )于(yú )心(xīn )耳(ěr ),考(kǎo )之(zhī )于(yú )经(jīng )传(chuán ),咸(xián )得(dé )其(qí )实(shí ),靡(mí )不(bú )协(xié )同(tóng )。

数(shù )者(zhě ),一(yī )、十(shí )、百(bǎi )、千(qiān )、万(wàn )也(yě ),所(suǒ )以(yǐ )算(suàn )数(shù )事(shì )物(wù ),顺(shùn )性(xìng )命(mìng )之(zhī )理(lǐ )也(yě )。《书(shū )》曰(yuē ):“先(xiān )其(qí )算(suàn )命(mìng )。”本(běn )起(qǐ )于(yú )黄(huáng )钟(zhōng )之(zhī )数(shù ),始(shǐ )于(yú )一(yī )而(ér )三(sān )之(zhī ),三(sān )三(sān )积(jī )之(zhī ),历(lì )十(shí )二(èr )辰(chén )之(zhī )数(shù ),十(shí )有(yǒu )七(qī )万(wàn )七(qī )千(qiān )一(yī )百(bǎi )四(sì )十(shí )七(qī ),而(ér )五(wǔ )数(shù )备(bèi )矣(yǐ )。其(qí )算(suàn )法(fǎ )用(yòng )竹(zhú ),径(jìng )一(yī )分(fèn ),长(zhǎng )六(liù )寸(cùn ),二(èr )百(bǎi )七(qī )十(shí )一(yī )枚(méi )而(ér )成(chéng )六(liù )觚(gū ),为(wéi )一(yī )握(wò )。径(jìng )象(xiàng )乾(qián )律(lǜ )黄(huáng )钟(zhōng )之(zhī )一(yī ),而(ér )长(zhǎng )象(xiàng )坤(kūn )吕(lǚ )林(lín )钟(zhōng )之(zhī )长(zhǎng )。其(qí )数(shù )以(yǐ )《易(yì )》大(dà )衍(yǎn )之(zhī )数(shù )五(wǔ )十(shí ),其(qí )用(yòng )四(sì )十(shí )九(jiǔ ),成(chéng )阳(yáng )六(liù )爻(yáo ),得(dé )周(zhōu )流(liú )六(liù )虚(xū )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。夫(fū )推(tuī )历(lì )生(shēng )律(lǜ )制(zhì )器(qì ),规(guī )圜(huán )矩(jǔ )方(fāng ),权(quán )重(zhòng )衡(héng )平(píng ),准(zhǔn )绳(shéng )嘉(jiā )量(liàng ),探(tàn )赜(zé )索(suǒ )隐(yǐn ),钩(gōu )深(shēn )至(zhì )远(yuǎn ),莫(mò )不(bú )用(yòng )焉(yān )。度(dù )长(zhǎng )短(duǎn )者(zhě )不(bú )失(shī )毫(háo )厘(lí ),量(liàng )多(duō )少(shǎo )者(zhě )不(bú )失(shī )圭(guī )撮(cuō ),权(quán )轻(qīng )重(zhòng )者(zhě )不(bú )失(shī )黍(shǔ )累(lèi )。纪(jì )于(yú )一(yī ),协(xié )于(yú )十(shí ),长(zhǎng )于(yú )百(bǎi ),大(dà )于(yú )千(qiān ),衍(yǎn )千(qiān )万(wàn ),其(qí )法(fǎ )在(zài )算(suàn )术(shù )。宣(xuān )于(yú )天(tiān )下(xià ),小(xiǎo )学(xué )是(shì )则(zé )。职(zhí )在(zài )太(tài )史(shǐ ),羲(xī )和(hé )掌(zhǎng )之(zhī )。

声(shēng )者(zhě ),宫(gōng )、商(shāng )、角(jiǎo )、徵(zhēng )、羽(yǔ )也(yě )。所(suǒ )以(yǐ )作(zuò )乐(lè )者(zhě ),谐(xié )八(bā )音(yīn ),荡(dàng )涤(dí )人(rén )之(zhī )邪(xié )意(yì ),全(quán )其(qí )正(zhèng )性(xìng ),移(yí )风(fēng )易(yì )俗(sú )也(yě )。八(bā )音(yīn ):土(tǔ )曰(yuē )埙(xūn ),匏(páo )曰(yuē )笙(shēng ),皮(pí )曰(yuē )鼓(gǔ ),竹(zhú )曰(yuē )管(guǎn ),丝(sī )曰(yuē )弦(xián ),石(shí )曰(yuē )磬(qìng ),金(jīn )曰(yuē )钟(zhōng ),木(mù )曰(yuē )祝(zhù )。五(wǔ )声(shēng )和(hé ),八(bā )音(yīn )谐(xié ),而(ér )乐(lè )成(chéng )。商(shāng )之(zhī )为(wéi )言(yán )章(zhāng )也(yě ),物(wù )成(chéng )孰(shú )可(kě )章(zhāng )度(dù )也(yě )。角(jiǎo ),触(chù )也(yě ),物(wù )触(chù )地(dì )而(ér )出(chū ),戴(dài )芒(máng )角(jiǎo )也(yě )。宫(gōng ),中(zhōng )也(yě ),居(jū )中(zhōng )央(yāng ),暢(chàng )四(sì )方(fāng ),唱(chàng )始(shǐ )施(shī )生(shēng ),为(wéi )四(sì )声(shēng )纲(gāng )也(yě )。徵(zhēng ),祉(zhǐ )也(yě ),物(wù )盛(shèng )大(dà )而(ér )繁(fán )祉(zhǐ )也(yě )。羽(yǔ ),宇(yǔ )也(yě ),物(wù )聚(jù )臧(zāng ),宇(yǔ )覆(fù )之(zhī )地(dì )。夫(fū )声(shēng )者(zhě ),中(zhōng )于(yú )宫(gōng ),触(chù )于(yú )角(jiǎo ),祉(zhǐ )于(yú )徵(zhēng ),章(zhāng )于(yú )商(shāng ),宇(yǔ )于(yú )羽(yǔ ),故(gù )四(sì )声(shēng )为(wéi )宫(gōng )纪(jì )也(yě )。协(xié )之(zhī )五(wǔ )行(háng ),则(zé )角(jiǎo )为(wéi )木(mù ),五(wǔ )常(cháng )为(wéi )仁(rén ),五(wǔ )事(shì )为(wéi )貌(mào )。商(shāng )为(wéi )金(jīn ),为(wéi )义(yì ),为(wéi )言(yán );徵(zhēng )为(wéi )火(huǒ ),为(wéi )礼(lǐ ),为(wéi )视(shì );羽(yǔ )为(wéi )水(shuǐ ),为(wéi )智(zhì ),为(wéi )听(tīng );宫(gōng )为(wéi )土(tǔ ),为(wéi )信(xìn ),为(wéi )思(sī )。以(yǐ )君(jūn )、臣(chén )、民(mín )、事(shì )、物(wù )言(yán )之(zhī ),则(zé )宫(gōng )为(wéi )君(jūn ),商(shāng )为(wéi )臣(chén ),角(jiǎo )为(wéi )民(mín ),徵(zhēng )为(wéi )事(shì ),羽(yǔ )为(wéi )物(wù )。唱(chàng )和(hé )有(yǒu )象(xiàng ),故(gù )言(yán )君(jūn )臣(chén )位(wèi )事(shì )之(zhī )体(tǐ )也(yě )。

五(wǔ )声(shēng )为(wéi )本(běn ),生(shēng )于(yú )黄(huáng )种(zhǒng )之(zhī )律(lǜ )。九(jiǔ )寸(cùn )为(wéi )宫(gōng ),或(huò )损(sǔn )或(huò )益(yì ),以(yǐ )定(dìng )商(shāng )、角(jiǎo )、徵(zhēng )、羽(yǔ )。九(jiǔ )六(liù )相(xiàng )生(shēng ),阴(yīn )阳(yáng )之(zhī )应(yīng )也(yě )。律(lǜ )十(shí )有(yǒu )二(èr ),阳(yáng )六(liù )为(wéi )律(lǜ ),阴(yīn )六(liù )为(wéi )吕(lǚ )。律(lǜ )以(yǐ )统(tǒng )气(qì )类(lèi )物(wù ),一(yī )曰(yuē )黄(huáng )钟(zhōng ),二(èr )曰(yuē )太(tài )族(zú ),三(sān )曰(yuē )姑(gū )洗(xǐ ),四(sì )曰(yuē )蕤(ruí )宾(bīn ),五(wǔ )曰(yuē )夷(yí )则(zé ),六(liù )曰(yuē )亡(wáng )射(shè )。吕(lǚ )以(yǐ )旅(lǚ )阳(yáng )宣(xuān )气(qì ),一(yī )曰(yuē )林(lín )钟(zhōng ),二(èr )曰(yuē )南(nán )吕(lǚ ),三(sān )曰(yuē )应(yīng )钟(zhōng ),四(sì )曰(yuē )大(dà )吕(lǚ ),五(wǔ )曰(yuē )夹(jiá )钟(zhōng ),六(liù )曰(yuē )中(zhōng )吕(lǚ )。有(yǒu )三(sān )统(tǒng )之(zhī )义(yì )焉(yān )。其(qí )传(chuán )曰(yuē ),黄(huáng )帝(dì )之(zhī )所(suǒ )作(zuò )也(yě )。黄(huáng )帝(dì )使(shǐ )泠(líng )纶(lún )自(zì )大(dà )夏(xià )之(zhī )西(xī ),昆(kūn )仑(lún )之(zhī )阴(yīn ),取(qǔ )竹(zhú )之(zhī )解(jiě )谷(gǔ ),生(shēng )其(qí )窍(qiào )厚(hòu )均(jūn )者(zhě ),断(duàn )两(liǎng )节(jiē )间(jiān )而(ér )吹(chuī )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )黄(huáng )钟(zhōng )之(zhī )宫(gōng )。制(zhì )十(shí )二(èr )筒(tǒng )以(yǐ )听(tīng )凤(fèng )之(zhī )鸣(míng ),其(qí )雄(xióng )鸣(míng )为(wéi )六(liù ),雌(cí )鸣(míng )亦(yì )六(liù ),比(bǐ )黄(huáng )钟(zhōng )之(zhī )宫(gōng ),而(ér )皆(jiē )可(kě )以(yǐ )生(shēng )之(zhī ),是(shì )为(wéi )律(lǜ )本(běn )。至(zhì )治(zhì )之(zhī )世(shì ),天(tiān )地(dì )之(zhī )气(qì )合(hé )以(yǐ )生(shēng )风(fēng );天(tiān )地(dì )之(zhī )风(fēng )气(qì )正(zhèng ),十(shí )二(èr )律(lǜ )定(dìng )。

黄(huáng )钟(zhōng ):黄(huáng )者(zhě ),中(zhōng )之(zhī )色(sè ),君(jūn )之(zhī )服(fú )也(yě );钟(zhōng )者(zhě ),种(zhǒng )也(yě )。天(tiān )之(zhī )中(zhōng )数(shù )五(wǔ ),五(wǔ )为(wéi )声(shēng ),声(shēng )上(shàng )宫(gōng ),五(wǔ )声(shēng )莫(mò )大(dà )焉(yān )。地(dì )之(zhī )中(zhōng )数(shù )六(liù ),六(liù )为(wéi )律(lǜ ),律(lǜ )有(yǒu )形(xíng )有(yǒu )色(sè ),色(sè )上(shàng )黄(huáng ),五(wǔ )色(sè )莫(mò )盛(shèng )焉(yān )。故(gù )阳(yáng )气(qì )施(shī )种(zhǒng )于(yú )黄(huáng )泉(quán ),孳(zī )萌(méng )万(wàn )物(wù ),为(wéi )六(liù )气(qì )元(yuán )也(yě )。以(yǐ )黄(huáng )色(sè )名(míng )元(yuán )气(qì )律(lǜ )者(zhě ),著(zhe )宫(gōng )声(shēng )也(yě )。宫(gōng )以(yǐ )九(jiǔ )唱(chàng )六(liù ),变(biàn )动(dòng )不(bú )居(jū ),周(zhōu )流(liú )六(liù )虚(xū )。始(shǐ )于(yú )子(zǐ ),在(zài )十(shí )一(yī )月(yuè )。大(dà )吕(lǚ ):吕(lǚ ),旅(lǚ )也(yě ),言(yán )阴(yīn )大(dà ),旅(lǚ )助(zhù )黄(huáng )钟(zhōng )宣(xuān )气(qì )而(ér )牙(yá )物(wù )也(yě )。位(wèi )于(yú )丑(chǒu ),在(zài )十(shí )二(èr )月(yuè )。太(tài )族(zú ):族(zú ),奏(zòu )也(yě ),言(yán )阳(yáng )气(qì )大(dà ),奏(zòu )地(dì )而(ér )达(dá )物(wù )也(yě )。位(wèi )于(yú )寅(yín ),在(zài )正(zhèng )月(yuè ),夹(jiá )钟(zhōng ):言(yán )阴(yīn )夹(jiá )助(zhù )太(tài )族(zú )宣(xuān )四(sì )方(fāng )之(zhī )气(qì )而(ér )出(chū )种(zhǒng )物(wù )也(yě )。位(wèi )于(yú )卯(mǎo ),在(zài )二(èr )月(yuè )。姑(gū )洗(xǐ ):洗(xǐ ),洁(jié )也(yě ),言(yán )阳(yáng )气(qì )洗(xǐ )物(wù )辜(gū )浩(hào )之(zhī )也(yě )。位(wèi )于(yú )辰(chén ),在(zài )三(sān )月(yuè )。中(zhōng )吕(lǚ ):言(yán )微(wēi )阴(yīn )始(shǐ )起(qǐ )未(wèi )成(chéng ),著(zhe )于(yú )其(qí )中(zhōng )旅(lǚ )助(zhù )姑(gū )洗(xǐ )宣(xuān )气(qì )齐(qí )物(wù )也(yě )。位(wèi )于(yú )巳(sì ),在(zài )四(sì )月(yuè )。蕤(ruí )宾(bīn ):蕤(ruí ),继(jì )也(yě );宾(bīn ),导(dǎo )也(yě ),言(yán )阳(yáng )始(shǐ )导(dǎo )阴(yīn )气(qì )使(shǐ )继(jì )养(yǎng )物(wù )也(yě )。位(wèi )于(yú )午(wǔ ),在(zài )五(wǔ )月(yuè )。林(lín )钟(zhōng ):林(lín ),君(jūn )也(yě ),言(yán )阴(yīn )气(qì )受(shòu )任(rèn ),助(zhù )蕤(ruí )宾(bīn )君(jūn )主(zhǔ )种(zhǒng )物(wù )使(shǐ )长(zhǎng )大(dà )茂(mào )盛(shèng )也(yě )。位(wèi )于(yú )未(wèi ),在(zài )六(liù )月(yuè )。夷(yí )则(zé ):则(zé ),法(fǎ )也(yě ),言(yán )阳(yáng )气(qì )正(zhèng )法(fǎ )度(dù ),而(ér )使(shǐ )阴(yīn )气(qì )夷(yí )当(dāng )伤(shāng )之(zhī )物(wù )也(yě )。位(wèi )于(yú )申(shēn ),在(zài )七(qī )月(yuè )。南(nán )吕(lǚ ):南(nán ),任(rèn )也(yě ),言(yán )阴(yīn )气(qì )旅(lǚ )助(zhù )夷(yí )则(zé )任(rèn )成(chéng )万(wàn )物(wù )也(yě )。位(wèi )于(yú )酉(yǒu ),在(zài )八(bā )月(yuè )。亡(wáng )射(shè ):射(shè ),厌(yàn )也(yě ),言(yán )阳(yáng )气(qì )究(jiū )物(wù ),而(ér )使(shǐ )阴(yīn )气(qì )毕(bì )剥(bāo )落(luò )之(zhī ),终(zhōng )而(ér )复(fù )始(shǐ ),亡(wáng )厌(yàn )已(yǐ )也(yě )。位(wèi )于(yú )戌(xū ),在(zài )九(jiǔ )月(yuè )。应(yīng )钟(zhōng ):言(yán )阴(yīn )气(qì )应(yīng )亡(wáng )谢(xiè ),该(gāi )臧(zāng )万(wàn )物(wù )而(ér )杂(zá )阳(yáng )阂(hé )种(zhǒng )也(yě )。位(wèi )于(yú )亥(hài ),在(zài )十(shí )月(yuè )。

三(sān )统(tǒng )者(zhě ),天(tiān )施(shī ),地(dì )化(huà ),人(rén )事(shì )之(zhī )纪(jì )也(yě )。十(shí )一(yī )月(yuè ),“乾(qián )”之(zhī )初(chū )九(jiǔ ),阳(yáng )气(qì )伏(fú )于(yú )地(dì )下(xià ),始(shǐ )著(zhe )为(wéi )一(yī ),万(wàn )物(wù )萌(méng )动(dòng ),钟(zhōng )于(yú )太(tài )阴(yīn ),故(gù )黄(huáng )钟(zhōng )为(wéi )天(tiān )统(tǒng ),律(lǜ )长(zhǎng )九(jiǔ )寸(cùn )。九(jiǔ )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )究(jiū )极(jí )中(zhōng )和(hé ),为(wéi )万(wàn )物(wù )元(yuán )也(yě )。《易(yì )》曰(yuē ):“立(lì )天(tiān )之(zhī )道(dào ),曰(yuē )阴(yīn )与(yǔ )阳(yáng )。”六(liù )月(yuè ),“坤(kūn )”之(zhī )初(chū )六(liù ),阴(yīn )气(qì )受(shòu )任(rèn )于(yú )太(tài )阳(yáng ),继(jì )养(yǎng )化(huà )柔(róu ),万(wàn )物(wù )生(shēng )长(zhǎng ),茂(mào )之(zhī )于(yú )未(wèi ),令(lìng )种(zhǒng )刚(gāng )强(qiáng )大(dà ),故(gù )林(lín )钟(zhōng )为(wéi )地(dì )统(tǒng ),律(lǜ )长(zhǎng )六(liù )寸(cùn )。六(liù )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )含(hán )阳(yáng )之(zhī )施(shī ),茂(mào )之(zhī )于(yú )六(liù )合(hé )之(zhī )内(nèi ),令(lìng )刚(gāng )柔(róu )有(yǒu )体(tǐ )也(yě )“立(lì )地(dì )之(zhī )道(dào ),曰(yuē )柔(róu )与(yǔ )刚(gāng )。”“‘乾(qián )’知(zhī )太(tài )始(shǐ ),‘坤(kūn )’作(zuò )成(chéng )物(wù )。”正(zhèng )月(yuè ),“乾(qián )”之(zhī )九(jiǔ )三(sān ),万(wàn )物(wù )棣(dì )通(tōng ),族(zú )出(chū )于(yú )寅(yín ),人(rén )奉(fèng )而(ér )成(chéng )之(zhī ),仁(rén )以(yǐ )养(yǎng )之(zhī ),义(yì )以(yǐ )行(háng )之(zhī ),令(lìng )事(shì )物(wù )各(gè )得(dé )其(qí )理(lǐ )。寅(yín ),木(mù )也(yě ),为(wéi )仁(rén );其(qí )声(shēng ),商(shāng )也(yě ),为(wéi )义(yì )。故(gù )太(tài )族(zú )为(wéi )人(rén )统(tǒng ),律(lǜ )长(zhǎng )八(bā )寸(cùn ),象(xiàng )八(bā )卦(guà ),宓(mì )戏(xì )氏(shì )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )顺(shùn )天(tiān )地(dì ),通(tōng )神(shén )明(míng ),类(lèi )万(wàn )物(wù )之(zhī )情(qíng )也(yě )。“立(lì )人(rén )之(zhī )道(dào ),日(rì )仁(rén )与(yǔ )义(yì )。”“在(zài )天(tiān )成(chéng )象(xiàng ),在(zài )地(dì )成(chéng )形(xíng )。”“后(hòu )以(yǐ )裁(cái )成(chéng )天(tiān )地(dì )之(zhī )道(dào ),辅(fǔ )相(xiàng )天(tiān )地(dì )之(zhī )宜(yí ),以(yǐ )左(zuǒ )右(yòu )民(mín )。”此(cǐ )三(sān )律(lǜ )之(zhī )谓(wèi )矣(yǐ ),是(shì )为(wéi )三(sān )统(tǒng )。

其(qí )于(yú )三(sān )正(zhèng )也(yě ),黄(huáng )钟(zhōng ),子(zǐ ),为(wéi )天(tiān )正(zhèng );林(lín )钟(zhōng ),未(wèi )之(zhī )冲(chōng )丑(chǒu ),为(wéi )地(dì )正(zhèng );太(tài )族(zú ),寅(yín ),为(wéi )人(rén )正(zhèng )。三(sān )正(zhèng )正(zhèng )始(shǐ ),是(shì )以(yǐ )地(dì )正(zhèng )适(shì )其(qí )始(shǐ )纽(niǔ )于(yú )阳(yáng )东(dōng )北(běi )丑(chǒu )位(wèi )。《易(yì )》曰(yuē )“东(dōng )北(běi )丧(sàng )朋(péng ),乃(nǎi )终(zhōng )有(yǒu )庆(qìng )”,答(dá )应(yīng )之(zhī )道(dào )也(yě )。及(jí )黄(huáng )钟(zhōng )为(wéi )宫(gōng ),则(zé )太(tài )族(zú )、姑(gū )洗(xǐ )、林(lín )钟(zhōng )、南(nán )吕(lǚ )皆(jiē )以(yǐ )正(zhèng )声(shēng )应(yīng ),无(wú )有(yǒu )忽(hū )微(wēi ),不(bú )复(fù )与(yǔ )它(tā )律(lǜ )为(wéi )役(yì )者(zhě ),同(tóng )心(xīn )一(yī )统(tǒng )之(zhī )义(yì )也(yě )。非(fēi )黄(huáng )钟(zhōng )而(ér )它(tā )律(lǜ ),虽(suī )当(dāng )其(qí )月(yuè )自(zì )宫(gōng )者(zhě ),则(zé )其(qí )和(hé )应(yīng )之(zhī )律(lǜ )有(yǒu )空(kōng )积(jī )忽(hū )微(wēi ),不(bú )得(dé )其(qí )正(zhèng )。此(cǐ )黄(huáng )钟(zhōng )至(zhì )尊(zūn ),亡(wáng )与(yǔ )并(bìng )也(yě )。

《易(yì )》曰(yuē ):“参(cān )天(tiān )两(liǎng )地(dì )而(ér )倚(yǐ )数(shù )。”天(tiān )之(zhī )数(shù )始(shǐ )于(yú )一(yī ),终(zhōng )于(yú )二(èr )十(shí )有(yǒu )五(wǔ )。其(qí )义(yì )纪(jì )之(zhī )以(yǐ )三(sān ),故(gù )置(zhì )一(yī )得(dé )三(sān )又(yòu )二(èr )十(shí )五(wǔ )分(fèn )之(zhī )六(liù ),凡(fán )二(èr )十(shí )五(wǔ )置(zhì ),终(zhōng )天(tiān )之(zhī )数(shù ),得(dé )八(bā )十(shí )一(yī ),以(yǐ )天(tiān )地(dì )五(wǔ )位(wèi )之(zhī )合(hé )终(zhōng )于(yú )十(shí )者(zhě )乘(chéng )之(zhī ),为(wéi )八(bā )百(bǎi )一(yī )十(shí )分(fèn ),应(yīng )历(lì )一(yī )统(tǒng )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )三(sān )十(shí )九(jiǔ )岁(suì )之(zhī )章(zhāng )数(shù ),黄(huáng )钟(zhōng )之(zhī )实(shí )也(yě )。繇(yáo )此(cǐ )之(zhī )义(yì ),起(qǐ )十(shí )二(èr )律(lǜ )之(zhī )周(zhōu )径(jìng )。地(dì )之(zhī )数(shù )始(shǐ )于(yú )二(èr ),终(zhōng )于(yú )三(sān )十(shí )。其(qí )义(yì )纪(jì )之(zhī )以(yǐ )两(liǎng ),故(gù )置(zhì )一(yī )得(dé )二(èr ),凡(fán )三(sān )十(shí )置(zhì ),终(zhōng )地(dì )之(zhī )数(shù ),得(dé )六(liù )十(shí ),以(yǐ )地(dì )中(zhōng )数(shù )六(liù )乘(chéng )之(zhī ),为(wéi )三(sān )百(bǎi )六(liù )十(shí )分(fèn ),当(dāng )期(qī )之(zhī )日(rì ),林(lín )钟(zhōng )之(zhī )实(shí )。人(rén )者(zhě ),继(jì )天(tiān )顺(shùn )地(dì ),序(xù )气(qì )成(chéng )物(wù ),统(tǒng )八(bā )卦(guà ),调(diào )八(bā )风(fēng ),理(lǐ )八(bā )政(zhèng ),正(zhèng )八(bā )节(jiē ),谐(xié )八(bā )音(yīn ),舞(wǔ )八(bā )佾(yì ),监(jiān )八(bā )方(fāng ),被(bèi )八(bā )荒(huāng ),以(yǐ )终(zhōng )天(tiān )地(dì )之(zhī )功(gōng ),故(gù )八(bā )八(bā )六(liù )十(shí )四(sì )。其(qí )义(yì )极(jí )天(tiān )地(dì )之(zhī )变(biàn ),以(yǐ )天(tiān )地(dì )五(wǔ )位(wèi )之(zhī )合(hé )终(zhōng )于(yú )十(shí )者(zhě )乘(chéng )之(zhī ),为(wéi )六(liù )百(bǎi )四(sì )十(shí )分(fèn ),以(yǐ )应(yīng )六(liù )十(shí )四(sì )卦(guà ),大(dà )族(zú )之(zhī )实(shí )也(yě )。《书(shū )》曰(yuē ):“天(tiān )功(gōng )人(rén )其(qí )代(dài )之(zhī )。”天(tiān )兼(jiān )地(dì ),人(rén )则(zé )天(tiān ),故(gù )以(yǐ )五(wǔ )位(wèi )之(zhī )合(hé )乘(chéng )焉(yān ),“唯(wéi )天(tiān )为(wéi )大(dà ),唯(wéi )尧(yáo )则(zé )之(zhī )”之(zhī )象(xiàng )也(yě )。地(dì )以(yǐ )中(zhōng )数(shù )乘(chéng )者(zhě ),阴(yīn )道(dào )理(lǐ )内(nèi ),在(zài )中(zhōng )馈(kuì )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。三(sān )统(tǒng )相(xiàng )通(tōng ),故(gù )黄(huáng )钟(zhōng )、林(lín )钟(zhōng )、太(tài )族(zú )律(lǜ )长(zhǎng )皆(jiē )全(quán )寸(cùn )而(ér )亡(wáng )余(yú )分(fèn )也(yě )。

天(tiān )之(zhī )中(zhōng )数(shù )五(wǔ ),地(dì )之(zhī )中(zhōng )数(shù )六(liù ),而(ér )二(èr )者(zhě )为(wéi )合(hé )。六(liù )为(wéi )虚(xū ),五(wǔ )为(wéi )声(shēng ),周(zhōu )流(liú )于(yú )六(liù )虚(xū )。虚(xū )者(zhě ),爻(yáo )律(lǜ )夫(fū )阴(yīn )阳(yáng ),登(dēng )降(jiàng )运(yùn )行(háng ),列(liè )为(wéi )十(shí )二(èr ),而(ér )律(lǜ )吕(lǚ )和(hé )矣(yǐ )。太(tài )极(jí )元(yuán )气(qì ),函(hán )三(sān )为(wéi )一(yī )。极(jí ),中(zhōng )也(yě )。元(yuán ),始(shǐ )也(yě )。行(háng )于(yú )十(shí )二(èr )辰(chén ),始(shǐ )动(dòng )于(yú )子(zǐ )。参(cān )之(zhī )于(yú )丑(chǒu ),得(dé )三(sān )。又(yòu )参(cān )之(zhī )于(yú )寅(yín ),得(dé )九(jiǔ )。又(yòu )参(cān )之(zhī )于(yú )卯(mǎo ),得(dé )二(èr )十(shí )七(qī )。又(yòu )参(cān )之(zhī )于(yú )辰(chén ),得(dé )八(bā )十(shí )一(yī )。又(yòu )参(cān )之(zhī )于(yú )巳(sì ),得(dé )二(èr )百(bǎi )四(sì )十(shí )三(sān )。又(yòu )参(cān )之(zhī )于(yú )午(wǔ ),得(dé )七(qī )百(bǎi )二(èr )十(shí )九(jiǔ )。又(yòu )参(cān )之(zhī )于(yú )未(wèi ),得(dé )二(èr )千(qiān )一(yī )百(bǎi )八(bā )十(shí )七(qī )。又(yòu )参(cān )之(zhī )于(yú )申(shēn ),得(dé )六(liù )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )六(liù )十(shí )一(yī )。又(yòu )参(cān )之(zhī )于(yú )酉(yǒu ),得(dé )万(wàn )九(jiǔ )千(qiān )六(liù )百(bǎi )八(bā )十(shí )三(sān )。又(yòu )参(cān )之(zhī )于(yú )戌(xū ),得(dé )五(wǔ )万(wàn )九(jiǔ )千(qiān )四(sì )十(shí )九(jiǔ )。又(yòu )参(cān )之(zhī )于(yú )亥(hài ),得(dé )十(shí )七(qī )万(wàn )七(qī )千(qiān )一(yī )百(bǎi )四(sì )十(shí )七(qī )。此(cǐ )阴(yīn )阳(yáng )合(hé )德(dé ),气(qì )钟(zhōng )于(yú )子(zǐ ),化(huà )生(shēng )万(wàn )物(wù )者(zhě )也(yě )。故(gù )孳(zī )萌(méng )于(yú )子(zǐ ),纽(niǔ )牙(yá )于(yú )丑(chǒu ),引(yǐn )达(dá )于(yú )寅(yín ),冒(mào )茆(máo )于(yú )卯(mǎo ),振(zhèn )美(měi )于(yú )辰(chén ),已(yǐ )盛(shèng )于(yú )巳(sì ),咢(è )布(bù )于(yú )午(wǔ ),昧(mèi )暧(ài )于(yú )未(wèi ),申(shēn )坚(jiān )于(yú )申(shēn ),留(liú )孰(shú )于(yú )酉(yǒu ),毕(bì )入(rù )于(yú )戌(xū ),该(gāi )阂(hé )于(yú )亥(hài )。出(chū )甲(jiǎ )于(yú )甲(jiǎ ),奋(fèn )轧(zhá )于(yú )乙(yǐ ),明(míng )炳(bǐng )于(yú )丙(bǐng ),大(dà )盛(shèng )于(yú )丁(dīng ),丰(fēng )茂(mào )于(yú )戊(wù ),理(lǐ )纪(jì )于(yú )己(jǐ ),敛(liǎn )更(gèng )于(yú )庚(gēng ),悉(xī )新(xīn )于(yú )辛(xīn ),怀(huái )任(rèn )于(yú )壬(rén ),陈(chén )揆(kuí )于(yú )癸(guǐ )。故(gù )阴(yīn )阳(yáng )之(zhī )施(shī )化(huà ),万(wàn )物(wù )之(zhī )终(zhōng )始(shǐ ),既(jì )类(lèi )旅(lǚ )于(yú )律(lǜ )吕(lǚ ),又(yòu )经(jīng )历(lì )于(yú )日(rì )辰(chén ),而(ér )变(biàn )化(huà )之(zhī )情(qíng )可(kě )见(jiàn )矣(yǐ )。

玉(yù )衡(héng )杓(sháo )建(jiàn ),天(tiān )之(zhī )纲(gāng )也(yě );日(rì )月(yuè )初(chū )躔(chán ),星(xīng )之(zhī )纪(jì )也(yě )。纲(gāng )纪(jì )之(zhī )交(jiāo ),以(yǐ )原(yuán )始(shǐ )造(zào )设(shè ),合(hé )乐(lè )用(yòng )焉(yān )。律(lǜ )吕(lǚ )唱(chàng )和(hé ),以(yǐ )育(yù )生(shēng )成(chéng )化(huà ),歌(gē )奏(zòu )用(yòng )焉(yān )。指(zhǐ )顾(gù )取(qǔ )象(xiàng ),然(rán )后(hòu )阴(yīn )阳(yáng )万(wàn )物(wù )靡(mí )不(bú )条(tiáo )鬯(chàng )该(gāi )成(chéng )。故(gù )以(yǐ )成(chéng )之(zhī )数(shù )忖(cǔn )该(gāi )之(zhī )积(jī )如(rú )法(fǎ )为(wéi )一(yī )寸(cùn ),则(zé )黄(huáng )钟(zhōng )之(zhī )长(zhǎng )也(yě )。参(cān )分(fèn )损(sǔn )一(yī ),下(xià )生(shēng )林(lín )钟(zhōng )。参(cān )分(fèn )林(lín )钟(zhōng )益(yì )一(yī ),上(shàng )生(shēng )太(tài )族(zú )。参(cān )分(fèn )太(tài )族(zú )损(sǔn )一(yī ),下(xià )生(shēng )南(nán )吕(lǚ )。参(cān )分(fèn )南(nán )吕(lǚ )益(yì )一(yī ),上(shàng )生(shēng )姑(gū )洗(xǐ )。参(cān )分(fèn )姑(gū )洗(xǐ )损(sǔn )一(yī ),下(xià )生(shēng )应(yīng )钟(zhōng )。参(cān )分(fèn )应(yīng )钟(zhōng )益(yì )一(yī ),上(shàng )生(shēng )蕤(ruí )宾(bīn )。参(cān )分(fèn )蕤(ruí )宾(bīn )损(sǔn )一(yī ),下(xià )生(shēng )大(dà )吕(lǚ )。参(cān )分(fèn )大(dà )吕(lǚ )益(yì )一(yī ),上(shàng )生(shēng )夷(yí )则(zé )。参(cān )分(fèn )夷(yí )则(zé )损(sǔn )一(yī ),下(xià )生(shēng )夹(jiá )钟(zhōng )。参(cān )分(fèn )夹(jiá )钟(zhōng )益(yì )一(yī ),上(shàng )生(shēng )亡(wáng )射(shè )。参(cān )分(fèn )亡(wáng )射(shè )损(sǔn )一(yī ),下(xià )生(shēng )中(zhōng )吕(lǚ )。阴(yīn )阳(yáng )相(xiàng )生(shēng ),自(zì )黄(huáng )钟(zhōng )始(shǐ )而(ér )左(zuǒ )旋(xuán ),八(bā )八(bā )为(wéi )伍(wǔ )。其(qí )法(fǎ )皆(jiē )用(yòng )铜(tóng )。职(zhí )在(zài )大(dà )乐(lè ),太(tài )常(cháng )掌(zhǎng )之(zhī )。

度(dù )者(zhě ),分(fèn )、寸(cùn )、尺(chǐ )、丈(zhàng )、引(yǐn )也(yě ),所(suǒ )以(yǐ )度(dù )长(zhǎng )短(duǎn )也(yě )。本(běn )起(qǐ )黄(huáng )钟(zhōng )之(zhī )长(zhǎng )。以(yǐ )子(zǐ )谷(gǔ )秬(jù )黍(shǔ )中(zhōng )者(zhě ),一(yī )黍(shǔ )之(zhī )广(guǎng ),度(dù )之(zhī )九(jiǔ )十(shí )分(fèn ),黄(huáng )钟(zhōng )之(zhī )长(zhǎng )。一(yī )为(wéi )一(yī )分(fèn ),十(shí )分(fèn )为(wéi )寸(cùn ),十(shí )寸(cùn )为(wéi )尺(chǐ ),十(shí )尺(chǐ )为(wéi )丈(zhàng ),十(shí )丈(zhàng )为(wéi )引(yǐn ),而(ér )五(wǔ )度(dù )审(shěn )矣(yǐ )。其(qí )法(fǎ )用(yòng )铜(tóng ),高(gāo )一(yī )寸(cùn ),广(guǎng )二(èr )寸(cùn ),长(zhǎng )一(yī )丈(zhàng ),而(ér )分(fèn )、寸(cùn )、尺(chǐ )、丈(zhàng )存(cún )焉(yān )。用(yòng )竹(zhú )为(wéi )引(yǐn ),高(gāo )一(yī )分(fèn ),广(guǎng )六(liù )分(fèn ),长(zhǎng )十(shí )丈(zhàng ),其(qí )方(fāng )法(fǎ )矩(jǔ ),高(gāo )广(guǎng )之(zhī )数(shù ),阴(yīn )阳(yáng )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。分(fèn )者(zhě ),自(zì )三(sān )微(wēi )而(ér )成(chéng )著(zhe ),可(kě )分(fèn )别(bié )也(yě )。寸(cùn )者(zhě ),忖(cǔn )也(yě )。尺(chǐ )者(zhě ),蒦(wò )也(yě )。丈(zhàng )者(zhě ),张(zhāng )也(yě )。引(yǐn )者(zhě ),信(xìn )也(yě )。夫(fū )度(dù )者(zhě ),别(bié )于(yú )分(fèn ),忖(cǔn )于(yú )寸(cùn ),蒦(wò )尺(chǐ ),张(zhāng )于(yú )丈(zhàng ),信(xìn )于(yú )引(yǐn )。引(yǐn )者(zhě ),信(xìn )天(tiān )下(xià )也(yě )。职(zhí )在(zài )内(nèi )官(guān ),廷(tíng )尉(wèi )掌(zhǎng )之(zhī )。

量(liàng )者(zhě ),龠(yuè )、合(hé )、升(shēng )、斗(dòu )、斛(hú )也(yě ),所(suǒ )以(yǐ )量(liàng )多(duō )少(shǎo )也(yě )。本(běn )起(qǐ )于(yú )黄(huáng )钟(zhōng )之(zhī )龠(yuè ),用(yòng )度(dù )数(shù )审(shěn )其(qí )容(róng ),以(yǐ )子(zǐ )谷(gǔ )秬(jù )黍(shǔ )中(zhōng )者(zhě )千(qiān )有(yǒu )二(èr )百(bǎi )实(shí )其(qí )龠(yuè ),以(yǐ )井(jǐng )水(shuǐ )准(zhǔn )其(qí )概(gài )。合(hé )龠(yuè )为(wéi )合(hé ),十(shí )合(hé )为(wéi )升(shēng ),十(shí )升(shēng )为(wéi )斗(dòu ),十(shí )斗(dòu )为(wéi )斛(hú ),而(ér )五(wǔ )量(liàng )嘉(jiā )矣(yǐ )。其(qí )法(fǎ )用(yòng )铜(tóng ),方(fāng )尺(chǐ )而(ér )圜(huán )其(qí )外(wài ),旁(páng )有(yǒu )BB31焉(yān )。其(qí )上(shàng )为(wéi )斛(hú ),其(qí )下(xià )为(wéi )斗(dòu )。左(zuǒ )耳(ěr )为(wéi )升(shēng ),右(yòu )耳(ěr )为(wéi )合(hé )龠(yuè )。其(qí )状(zhuàng )似(sì )爵(jué ),以(yǐ )縻(mí )爵(jué )禄(lù )。上(shàng )三(sān )下(xià )二(èr ),参(cān )天(tiān )两(liǎng )地(dì ),圜(huán )而(ér )函(hán )方(fāng ),左(zuǒ )一(yī )右(yòu )二(èr ),阴(yīn )阳(yáng )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。其(qí )圜(huán )象(xiàng )规(guī ),其(qí )重(zhòng )二(èr )钧(jūn ),备(bèi )气(qì )物(wù )之(zhī )数(shù ),合(hé )万(wàn )有(yǒu )一(yī )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )二(èr )十(shí )。声(shēng )中(zhōng )黄(huáng )钟(zhōng ),始(shǐ )于(yú )黄(huáng )钟(zhōng )而(ér )反(fǎn )覆(fù )焉(yān ),君(jūn )制(zhì )器(qì )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。龠(yuè )者(zhě ),黄(huáng )钟(zhōng )律(lǜ )之(zhī )实(shí )也(yě ),跃(yuè )微(wēi )动(dòng )气(qì )而(ér )生(shēng )物(wù )也(yě )。合(hé )者(zhě ),合(hé )龠(yuè )之(zhī )量(liàng )也(yě )。升(shēng )者(zhě ),登(dēng )合(hé )之(zhī )量(liàng )也(yě )。斗(dòu )者(zhě ),聚(jù )升(shēng )之(zhī )量(liàng )也(yě )。斛(hú )者(zhě ),角(jiǎo )斗(dòu )平(píng )多(duō )少(shǎo )之(zhī )量(liàng )也(yě )。夫(fū )量(liàng )者(zhě ),跃(yuè )于(yú )龠(yuè ),合(hé )于(yú )合(hé ),登(dēng )于(yú )升(shēng ),聚(jù )于(yú )斗(dòu ),角(jiǎo )于(yú )斛(hú )也(yě )。职(zhí )在(zài )太(tài )仓(cāng ),大(dà )司(sī )农(nóng )掌(zhǎng )之(zhī )。

衡(héng )权(quán )者(zhě ):衡(héng ),平(píng )也(yě );权(quán ),重(zhòng )也(yě ),衡(héng )所(suǒ )以(yǐ )任(rèn )权(quán )而(ér )均(jūn )物(wù )平(píng )轻(qīng )重(zhòng )也(yě )。其(qí )道(dào )如(rú )底(dǐ ),以(yǐ )见(jiàn )准(zhǔn )之(zhī )正(zhèng ),绳(shéng )之(zhī )直(zhí ),左(zuǒ )旋(xuán )见(jiàn )规(guī )。右(yòu )折(shé )见(jiàn )矩(jǔ ),其(qí )在(zài )天(tiān )也(yě ),佐(zuǒ )助(zhù )旋(xuán )机(jī ),斟(zhēn )酌(zhuó )建(jiàn )指(zhǐ ),以(yǐ )齐(qí )七(qī )政(zhèng ),故(gù )曰(yuē )玉(yù )衡(héng )。《论(lùn )语(yǔ )》云(yún ):“立(lì )则(zé )见(jiàn )其(qí )参(cān )于(yú )前(qián )也(yě ),在(zài )车(chē )则(zé )见(jiàn )其(qí )倚(yǐ )于(yú )衡(héng )也(yě )。”又(yòu )曰(yuē ):“齐(qí )之(zhī )以(yǐ )礼(lǐ )。”此(cǐ )衡(héng )在(zài )前(qián )居(jū )南(nán )方(fāng )之(zhī )义(yì )也(yě )。

权(quán )者(zhě ),铢(zhū )、两(liǎng )、斤(jīn )、钧(jūn )、石(shí )也(yě ),所(suǒ )以(yǐ )称(chēng )物(wù )平(píng )施(shī ),知(zhī )轻(qīng )重(zhòng )也(yě )。本(běn )起(qǐ )于(yú )黄(huáng )钟(zhōng )之(zhī )重(zhòng ),一(yī )龠(yuè )容(róng )千(qiān )二(èr )百(bǎi )黍(shǔ ),重(zhòng )十(shí )二(èr )铢(zhū ),两(liǎng )之(zhī )为(wéi )两(liǎng )。二(èr )十(shí )四(sì )铢(zhū )为(wéi )两(liǎng )。十(shí )六(liù )两(liǎng )为(wéi )斤(jīn )。三(sān )十(shí )斤(jīn )为(wéi )钧(jūn )。四(sì )钧(jūn )为(wéi )石(shí )。忖(cǔn )为(wéi )十(shí )八(bā ),《易(yì )》十(shí )有(yǒu )八(bā )变(biàn )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。五(wǔ )权(quán )之(zhī )制(zhì ),以(yǐ )义(yì )立(lì )之(zhī ),以(yǐ )物(wù )钧(jūn )之(zhī ),其(qí )余(yú )小(xiǎo )大(dà )之(zhī )差(chà ),以(yǐ )轻(qīng )重(zhòng )为(wéi )宜(yí )。圜(huán )而(ér )环(huán )之(zhī ),令(lìng )之(zhī )肉(ròu )倍(bèi )好(hǎo )者(zhě ),周(zhōu )旋(xuán )无(wú )端(duān ),终(zhōng )而(ér )复(fù )始(shǐ ),无(wú )穷(qióng )已(yǐ )也(yě )。铢(zhū )者(zhě ),物(wù )繇(yáo )忽(hū )微(wēi )始(shǐ ),至(zhì )于(yú )成(chéng )著(zhe ),可(kě )殊(shū )异(yì )也(yě )。两(liǎng )者(zhě ),两(liǎng )黄(huáng )钟(zhōng )律(lǜ )之(zhī )重(zhòng )也(yě )。二(èr )十(shí )四(sì )铢(zhū )而(ér )成(chéng )两(liǎng )者(zhě ),二(èr )十(shí )四(sì )气(qì )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。斤(jīn )者(zhě ),明(míng )也(yě ),三(sān )百(bǎi )八(bā )十(shí )四(sì )铢(zhū ),《易(yì )》二(èr )篇(piān )之(zhī )爻(yáo ),阴(yīn )阳(yáng )变(biàn )动(dòng )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。十(shí )六(liù )两(liǎng )成(chéng )斤(jīn )者(zhě ),四(sì )时(shí )乘(chéng )四(sì )方(fāng )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。钧(jūn )者(zhě ),均(jūn )也(yě ),阳(yáng )施(shī )其(qí )气(qì ),阴(yīn )化(huà )其(qí )物(wù ),皆(jiē )得(dé )其(qí )成(chéng )就(jiù )平(píng )均(jūn )也(yě )。权(quán )与(yǔ )物(wù )均(jūn ),重(zhòng )万(wàn )一(yī )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )二(èr )十(shí )铢(zhū ),当(dāng )万(wàn )物(wù )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。四(sì )百(bǎi )八(bā )十(shí )两(liǎng )者(zhě ),六(liù )旬(xún )行(háng )八(bā )节(jiē )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。三(sān )十(shí )斤(jīn )成(chéng )钧(jūn )者(zhě ),一(yī )月(yuè )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。石(shí )者(zhě ),大(dà )也(yě ),权(quán )之(zhī )大(dà )者(zhě )也(yě )。始(shǐ )于(yú )铢(zhū ),两(liǎng )于(yú )两(liǎng ),明(míng )于(yú )斤(jīn ),均(jūn )于(yú )钧(jūn ),终(zhōng )于(yú )石(shí ),物(wù )终(zhōng )石(shí )大(dà )也(yě )。四(sì )钧(jūn )为(wéi )石(shí )者(zhě ),四(sì )时(shí )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。重(zhòng )百(bǎi )二(èr )十(shí )斤(jīn )者(zhě ),十(shí )二(èr )月(yuè )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。终(zhōng )于(yú )十(shí )二(èr )辰(chén )而(ér )复(fù )于(yú )子(zǐ ),黄(huáng )钟(zhōng )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。千(qiān )九(jiǔ )百(bǎi )二(èr )十(shí )两(liǎng )者(zhě ),阴(yīn )阳(yáng )之(zhī )数(shù )也(yě )。三(sān )百(bǎi )八(bā )十(shí )四(sì )爻(yáo ),五(wǔ )行(háng )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。四(sì )万(wàn )六(liù )千(qiān )八(bā )十(shí )铢(zhū )者(zhě ),万(wàn )一(yī )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )二(èr )十(shí )物(wù )历(lì )四(sì )时(shí )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。而(ér )岁(suì )功(gōng )成(chéng )就(jiù ),五(wǔ )权(quán )谨(jǐn )矣(yǐ )。

权(quán )与(yǔ )物(wù )钧(jūn )而(ér )生(shēng )衡(héng ),衡(héng )运(yùn )生(shēng )规(guī ),规(guī )圜(huán )生(shēng )矩(jǔ ),矩(jǔ )方(fāng )生(shēng )绳(shéng ),绳(shéng )直(zhí )生(shēng )准(zhǔn ),准(zhǔn )正(zhèng )则(zé )平(píng )衡(héng )而(ér )钧(jūn )权(quán )矣(yǐ )。是(shì )为(wéi )五(wǔ )则(zé )。规(guī )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )规(guī )圜(huán )器(qì )械(xiè ),令(lìng )得(dé )其(qí )类(lèi )也(yě )。矩(jǔ )者(zhě ),矩(jǔ )方(fāng )器(qì )械(xiè ),令(lìng )不(bú )失(shī )其(qí )形(xíng )也(yě )。规(guī )矩(jǔ )相(xiàng )须(xū ),阴(yīn )阳(yáng )位(wèi )序(xù ),圜(huán )方(fāng )乃(nǎi )成(chéng )。准(zhǔn )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )揆(kuí )平(píng )取(qǔ )正(zhèng )也(yě )。绳(shéng )者(zhě ),上(shàng )下(xià )端(duān )直(zhí ),经(jīng )纬(wěi )四(sì )通(tōng )也(yě )。准(zhǔn )绳(shéng )连(lián )体(tǐ ),衡(héng )权(quán )合(hé )德(dé ),百(bǎi )工(gōng )繇(yáo )焉(yān ),以(yǐ )定(dìng )法(fǎ )式(shì ),辅(fǔ )弼(bì )执(zhí )玉(yù ),以(yǐ )冀(jì )天(tiān )子(zǐ )。《诗(shī )》云(yún ):“尹(yǐn )氏(shì )大(dà )师(shī ),秉(bǐng )国(guó )之(zhī )钧(jūn ),四(sì )方(fāng )是(shì )维(wéi ),天(tiān )子(zǐ )是(shì )毘(pí ),俾(bǐ )民(mín )不(bú )迷(mí )。”咸(xián )有(yǒu )五(wǔ )象(xiàng ),其(qí )义(yì )一(yī )也(yě )。以(yǐ )阴(yīn )阳(yáng )言(yán )之(zhī ),大(dà )阴(yīn )者(zhě ),北(běi )方(fāng )。北(běi ),伏(fú )也(yě ),阳(yáng )气(qì )伏(fú )于(yú )下(xià ),于(yú )时(shí )为(wéi )冬(dōng )。冬(dōng ),终(zhōng )也(yě ),物(wù )终(zhōng )臧(zāng ),乃(nǎi )可(kě )称(chēng )。水(shuǐ )润(rùn )下(xià )。知(zhī )者(zhě )谋(móu ),谋(móu )者(zhě )重(zhòng ),故(gù )为(wéi )权(quán )也(yě )。大(dà )阳(yáng )者(zhě ),南(nán )方(fāng )。南(nán ),任(rèn )也(yě ),阳(yáng )气(qì )任(rèn )养(yǎng )物(wù ),于(yú )时(shí )为(wéi )夏(xià )。夏(xià ),假(jiǎ )也(yě ),物(wù )假(jiǎ )大(dà ),乃(nǎi )宣(xuān )平(píng )。火(huǒ )炎(yán )上(shàng )。礼(lǐ )者(zhě )齐(qí ),齐(qí )者(zhě )平(píng ),故(gù )为(wéi )衡(héng )也(yě )。少(shǎo )阴(yīn )者(zhě ),西(xī )方(fāng )。西(xī ),迁(qiān )也(yě ),阴(yīn )气(qì )迁(qiān )落(luò )物(wù ),于(yú )时(shí )为(wéi )秋(qiū )。秋(qiū )也(yě ),物(wù )敛(liǎn ),乃(nǎi )成(chéng )孰(shú )。金(jīn )从(cóng )革(gé ),改(gǎi )更(gèng )也(yě )。义(yì )者(zhě )成(chéng ),成(chéng )者(zhě )方(fāng ),故(gù )为(wéi )矩(jǔ )也(yě )。少(shǎo )阳(yáng )者(zhě ),东(dōng )方(fāng )。东(dōng ),动(dòng )也(yě ),阳(yáng )气(qì )动(dòng )物(wù ),于(yú )时(shí )为(wéi )春(chūn )。春(chūn ),蠢(chǔn )也(yě ),物(wù )蠢(chǔn )生(shēng ),乃(nǎi )动(dòng )运(yùn )。木(mù )曲(qǔ )直(zhí )。仁(rén )者(zhě )生(shēng ),生(shēng )者(zhě )圜(huán ),故(gù )为(wéi )规(guī )也(yě )。中(zhōng )央(yāng )者(zhě ),阴(yīn )阳(yáng )之(zhī )内(nèi ),四(sì )方(fāng )之(zhī )中(zhōng ),经(jīng )纬(wěi )通(tōng )达(dá ),乃(nǎi )能(néng )端(duān )直(zhí ),于(yú )时(shí )为(wéi )四(sì )季(jì )。土(tǔ )稼(jià )啬(sè )蕃(fān )息(xī )。信(xìn )者(zhě )诚(chéng ),诚(chéng )者(zhě )直(zhí ),故(gù )为(wéi )绳(shéng )也(yě )。五(wǔ )则(zé )揆(kuí )物(wù ),有(yǒu )轻(qīng )重(zhòng )、圜(huán )方(fāng )、平(píng )直(zhí )、阴(yīn )阳(yáng )之(zhī )义(yì ),四(sì )方(fāng )、四(sì )时(shí )之(zhī )体(tǐ ),五(wǔ )常(cháng )、五(wǔ )行(háng )之(zhī )象(xiàng )。厥(jué )法(fǎ )有(yǒu )品(pǐn ),各(gè )顺(shùn )其(qí )方(fāng )而(ér )应(yīng )其(qí )行(háng )。职(zhí )在(zài )大(dà )行(háng ),鸿(hóng )胪(lú )掌(zhǎng )之(zhī )。

《书(shū )》曰(yuē ):“予(yǔ )欲(yù )闻(wén )六(liù )律(lǜ )、五(wǔ )声(shēng )、八(bā )音(yīn )、七(qī )始(shǐ )咏(yǒng ),以(yǐ )出(chū )内(nèi )五(wǔ )言(yán ),女(nǚ )听(tīng )。”予(yǔ )者(zhě ),帝(dì )舜(shùn )也(yě )。言(yán )以(yǐ )律(lǜ )吕(lǚ )和(hé )五(wǔ )声(shēng ),施(shī )之(zhī )八(bā )音(yīn ),合(hé )之(zhī )成(chéng )乐(lè )。七(qī )者(zhě ),天(tiān )地(dì )四(sì )时(shí )人(rén )之(zhī )始(shǐ )也(yě )。顺(shùn )以(yǐ )歌(gē )咏(yǒng )五(wǔ )常(cháng )之(zhī )言(yán ),听(tīng )之(zhī )则(zé )顺(shùn )乎(hū )天(tiān )地(dì ),序(xù )乎(hū )四(sì )时(shí ),应(yīng )人(rén )伦(lún ),本(běn )阴(yīn )阳(yáng ),原(yuán )情(qíng )性(xìng ),风(fēng )之(zhī )以(yǐ )德(dé ),感(gǎn )之(zhī )以(yǐ )乐(lè ),莫(mò )不(bú )同(tóng )乎(hū )一(yī )。唯(wéi )圣(shèng )人(rén )为(wéi )能(néng )同(tóng )天(tiān )下(xià )之(zhī )意(yì ),故(gù )帝(dì )舜(shùn )欲(yù )闻(wén )之(zhī )也(yě )。今(jīn )广(guǎng )延(yán )群(qún )儒(rú ),博(bó )谋(móu )讲(jiǎng )道(dào ),修(xiū )明(míng )旧(jiù )典(diǎn ),同(tóng )律(lǜ ),审(shěn )度(dù ),嘉(jiā )量(liàng ),平(píng )衡(héng ),均(jūn )权(quán ),正(zhèng )准(zhǔn ),直(zhí )绳(shéng ),立(lì )于(yú )五(wǔ )则(zé ),备(bèi )数(shù )和(hé )声(shēng ),以(yǐ )利(lì )兆(zhào )民(mín ),贞(zhēn )天(tiān )下(xià )于(yú )一(yī ),同(tóng )海(hǎi )内(nèi )之(zhī )归(guī )。凡(fán )律(lǜ )、度(dù )、量(liàng )、衡(héng )用(yòng )铜(tóng )者(zhě ),各(gè )自(zì )名(míng )也(yě ),所(suǒ )以(yǐ )同(tóng )天(tiān )下(xià ),齐(qí )风(fēng )俗(sú )也(yě )。铜(tóng )为(wéi )物(wù )之(zhī )至(zhì )精(jīng ),不(bú )为(wéi )燥(zào )湿(shī )、寒(hán )暑(shǔ )变(biàn )其(qí )节(jiē ),不(bú )为(wéi )风(fēng )雨(yǔ )、暴(bào )露(lù )改(gǎi )其(qí )形(xíng ),介(jiè )然(rán )有(yǒu )常(cháng ),有(yǒu )似(sì )于(yú )士(shì )君(jūn )子(zǐ )之(zhī )行(háng ),是(shì )以(yǐ )用(yòng )铜(tóng )也(yě )。用(yòng )竹(zhú )为(wéi )引(yǐn )者(zhě ),事(shì )之(zhī )宜(yí )也(yě )。

历(lì )数(shù )之(zhī )起(qǐ )上(shàng )矣(yǐ )。传(chuán )述(shù )颛(zhuān )顼(xū )命(mìng )南(nán )正(zhèng )重(zhòng )司(sī )天(tiān ),火(huǒ )正(zhèng )黎(lí )司(sī )地(dì ),其(qí )后(hòu )三(sān )苗(miáo )乱(luàn )德(dé ),二(èr )官(guān )咸(xián )废(fèi ),而(ér )闰(rùn )余(yú )乖(guāi )次(cì ),孟(mèng )陬(zōu )殄(tiǎn )灭(miè ),摄(shè )提(tí )失(shī )方(fāng )。尧(yáo )复(fù )育(yù )重(zhòng )、黎(lí )之(zhī )后(hòu ),使(shǐ )纂(zuǎn )其(qí )业(yè ),故(gù )《书(shū )》曰(yuē ):“乃(nǎi )命(mìng )羲(xī )、和(hé ),钦(qīn )若(ruò )昊(hào )天(tiān ),历(lì )象(xiàng )日(rì )月(yuè )星(xīng )辰(chén ),敬(jìng )授(shòu )民(mín )时(shí )。”“岁(suì )三(sān )百(bǎi )有(yǒu )六(liù )旬(xún )有(yǒu )六(liù )日(rì ),以(yǐ )闰(rùn )月(yuè )定(dìng )四(sì )时(shí )成(chéng )岁(suì ),允(yǔn )厘(lí )百(bǎi )官(guān ),众(zhòng )功(gōng )皆(jiē )美(měi )。”其(qí )后(hòu )以(yǐ )授(shòu )舜(shùn )曰(yuē ):“咨(zī )尔(ěr )舜(shùn ),天(tiān )之(zhī )历(lì )数(shù )在(zài )尔(ěr )躬(gōng )。”“舜(shùn )亦(yì )以(yǐ )命(mìng )禹(yǔ )。”至(zhì )周(zhōu )武(wǔ )王(wáng )访(fǎng )箕(jī )子(zǐ ),箕(jī )子(zǐ )言(yán )大(dà )法(fǎ )九(jiǔ )章(zhāng ),而(ér )五(wǔ )纪(jì )明(míng )历(lì )法(fǎ )。故(gù )自(zì )殷(yīn )、周(zhōu ),皆(jiē )创(chuàng )业(yè )改(gǎi )制(zhì ),咸(xián )正(zhèng )历(lì )纪(jì ),服(fú )色(sè )从(cóng )之(zhī ),顺(shùn )其(qí )时(shí )气(qì ),以(yǐ )应(yīng )天(tiān )道(dào )。三(sān )代(dài )既(jì )没(méi ),五(wǔ )伯(bó )之(zhī )末(mò ),史(shǐ )官(guān )丧(sàng )纪(jì ),畴(chóu )人(rén )子(zǐ )弟(dì )分(fèn )散(sàn ),或(huò )在(zài )夷(yí )狄(dí ),故(gù )其(qí )所(suǒ )记(jì ),有(yǒu )《黄(huáng )帝(dì )》、《颛(zhuān )顼(xū )》、《夏(xià )》、《殷(yīn )》、《周(zhōu )》及(jí )《鲁(lǔ )历(lì )》。战(zhàn )国(guó )扰(rǎo )攘(rǎng ),秦(qín )兼(jiān )天(tiān )下(xià ),未(wèi )皇(huáng )暇(xiá )也(yě ),亦(yì )颇(pō )推(tuī )五(wǔ )胜(shèng ),而(ér )自(zì )以(yǐ )获(huò )水(shuǐ )德(dé ),乃(nǎi )以(yǐ )十(shí )月(yuè )为(wéi )正(zhèng ),色(sè )上(shàng )黑(hēi )。

汉(hàn )兴(xìng ),方(fāng )纲(gāng )纪(jì )大(dà )基(jī ),庶(shù )事(shì )草(cǎo )创(chuàng ),袭(xí )秦(qín )正(zhèng )朔(shuò )。以(yǐ )北(běi )平(píng )侯(hóu )张(zhāng )苍(cāng )言(yán ),用(yòng )《颛(zhuān )顼(xū )历(lì )》,比(bǐ )于(yú )六(liù )历(lì ),疏(shū )阔(kuò )中(zhōng )最(zuì )为(wéi )微(wēi )近(jìn )。然(rán )正(zhèng )朔(shuò )服(fú )色(sè ),未(wèi )睹(dǔ )其(qí )真(zhēn ),而(ér )朔(shuò )晦(huì )月(yuè )见(jiàn ),弦(xián )望(wàng )满(mǎn )亏(kuī ),多(duō )非(fēi )是(shì )。

至(zhì )武(wǔ )帝(dì )元(yuán )封(fēng )七(qī )年(nián ),汉(hàn )兴(xìng )百(bǎi )二(èr )岁(suì )矣(yǐ ),大(dà )中(zhōng )大(dà )夫(fū )公(gōng )孙(sūn )卿(qīng )、壶(hú )遂(suí )、太(tài )史(shǐ )令(lìng )司(sī )马(mǎ )迁(qiān )等(děng )言(yán )“历(lì )纪(jì )坏(huài )废(fèi ),宜(yí )改(gǎi )正(zhèng )朔(shuò )”。是(shì )时(shí )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )宽(kuān )明(míng )经(jīng )术(shù ),上(shàng )乃(nǎi )诏(zhào )宽(kuān )曰(yuē ):“与(yǔ )博(bó )士(shì )共(gòng )议(yì ),今(jīn )宜(yí )何(hé )以(yǐ )为(wéi )正(zhèng )朔(shuò )?服(fú )色(sè )何(hé )上(shàng )?”宽(kuān )与(yǔ )博(bó )士(shì )赐(cì )等(děng )议(yì ),皆(jiē )曰(yuē ):“帝(dì )王(wáng )必(bì )改(gǎi )正(zhèng )朔(shuò ),易(yì )服(fú )色(sè ),所(suǒ )以(yǐ )明(míng )受(shòu )命(mìng )于(yú )天(tiān )也(yě )。创(chuàng )业(yè )变(biàn )改(gǎi ),制(zhì )不(bú )相(xiàng )复(fù ),推(tuī )传(chuán )序(xù )文(wén ),则(zé )今(jīn )夏(xià )时(shí )也(yě )。臣(chén )等(děng )闻(wén )学(xué )褊(biǎn )陋(lòu ),不(bú )能(néng )明(míng )。陛(bì )下(xià )躬(gōng )圣(shèng )发(fā )愤(fèn ),昭(zhāo )配(pèi )天(tiān )地(dì ),臣(chén )愚(yú )以(yǐ )为(wéi )三(sān )统(tǒng )之(zhī )制(zhì ),后(hòu )圣(shèng )复(fù )前(qián )圣(shèng )者(zhě ),二(èr )代(dài )在(zài )前(qián )也(yě )。今(jīn )二(èr )代(dài )之(zhī )统(tǒng )绝(jué )而(ér )不(bú )序(xù )矣(yǐ ),唯(wéi )陛(bì )下(xià )发(fā )圣(shèng )德(dé ),宣(xuān )考(kǎo )天(tiān )地(dì )四(sì )时(shí )之(zhī )极(jí ),则(zé )顺(shùn )阴(yīn )阳(yáng )以(yǐ )定(dìng )大(dà )明(míng )之(zhī )制(zhì ),为(wéi )万(wàn )世(shì )则(zé )。”于(yú )是(shì )乃(nǎi )诏(zhào )御(yù )史(shǐ )曰(yuē ):“乃(nǎi )者(zhě )有(yǒu )司(sī )言(yán )历(lì )未(wèi )定(dìng ),广(guǎng )延(yán )宣(xuān )问(wèn ),以(yǐ )考(kǎo )星(xīng )度(dù ),未(wèi )能(néng )雠(chóu )也(yě )。盖(gài )闻(wén )古(gǔ )者(zhě )黄(huáng )帝(dì )合(hé )而(ér )不(bú )死(sǐ ),名(míng )察(chá )发(fā )敛(liǎn ),定(dìng )清(qīng )浊(zhuó ),起(qǐ )五(wǔ )部(bù ),建(jiàn )气(qì )物(wù )分(fèn )数(shù )。然(rán )则(zé )上(shàng )矣(yǐ )。书(shū )缺(quē )乐(lè )弛(chí ),朕(zhèn )甚(shèn )难(nán )之(zhī )。依(yī )违(wéi )以(yǐ )惟(wéi ),未(wèi )能(néng )修(xiū )明(míng )。其(qí )以(yǐ )七(qī )年(nián )为(wéi )元(yuán )年(nián )。”遂(suí )诏(zhào )卿(qīng )、遂(suí )、迁(qiān )与(yǔ )侍(shì )郎(láng )尊(zūn )、大(dà )典(diǎn )星(xīng )射(shè )姓(xìng )等(děng )议(yì )造(zào )《汉(hàn )历(lì )》。乃(nǎi )定(dìng )东(dōng )西(xī ),立(lì )晷(guǐ )仪(yí ),下(xià )漏(lòu )刻(kè ),以(yǐ )追(zhuī )二(èr )十(shí )八(bā )宿(xiǔ )相(xiàng )距(jù )于(yú )四(sì )方(fāng ),举(jǔ )终(zhōng )以(yǐ )定(dìng )朔(shuò )晦(huì )分(fèn )至(zhì ),躔(chán )离(lí )弦(xián )望(wàng )。乃(nǎi )以(yǐ )前(qián )历(lì )上(shàng )元(yuán )泰(tài )初(chū )四(sì )千(qiān )六(liù )百(bǎi )一(yī )十(shí )七(qī )岁(suì ),至(zhì )于(yú )元(yuán )封(fēng )七(qī )年(nián ),复(fù )得(dé )阏(è )逢(féng )摄(shè )提(tí )格(gé )之(zhī )岁(suì ),中(zhōng )冬(dōng )十(shí )一(yī )月(yuè )甲(jiǎ )子(zǐ )朔(shuò )旦(dàn )冬(dōng )至(zhì ),日(rì )月(yuè )在(zài )建(jiàn )星(xīng ),太(tài )岁(suì )在(zài )子(zǐ ),已(yǐ )得(dé )太(tài )初(chū )本(běn )星(xīng )度(dù )新(xīn )正(zhèng )。姓(xìng )等(děng )奏(zòu )不(bú )能(néng )为(wéi )算(suàn ),愿(yuàn )募(mù )治(zhì )历(lì )者(zhě ),更(gèng )造(zào )密(mì )度(dù ),各(gè )自(zì )增(zēng )减(jiǎn ),以(yǐ )造(zào )《汉(hàn )太(tài )初(chū )历(lì )》。乃(nǎi )选(xuǎn )治(zhì )历(lì )邓(dèng )平(píng )及(jí )长(zhǎng )乐(lè )司(sī )马(mǎ )可(kě )、酒(jiǔ )泉(quán )候(hòu )宜(yí )君(jūn )、侍(shì )郎(láng )尊(zūn )及(jí )与(yǔ )民(mín )间(jiān )治(zhì )历(lì )者(zhě ),凡(fán )二(èr )十(shí )余(yú )人(rén ),方(fāng )士(shì )唐(táng )都(dōu )、巴(bā )郡(jùn )落(luò )下(xià )闳(hóng )与(yǔ )焉(yān )。都(dōu )分(fèn )天(tiān )部(bù ),而(ér )闳(hóng )运(yùn )算(suàn )转(zhuǎn )历(lì )。其(qí )法(fǎ )以(yǐ )律(lǜ )起(qǐ )历(lì ),曰(yuē ):“律(lǜ )容(róng )一(yī )龠(yuè ),积(jī )八(bā )十(shí )一(yī )寸(cùn ),则(zé )一(yī )日(rì )之(zhī )分(fèn )也(yě )。与(yǔ )长(zhǎng )相(xiàng )终(zhōng )。律(lǜ )长(zhǎng )九(jiǔ )寸(cùn ),百(bǎi )七(qī )十(shí )一(yī )分(fèn )而(ér )终(zhōng )复(fù )。三(sān )复(fù )而(ér )得(dé )甲(jiǎ )子(zǐ )。夫(fū )律(lǜ )阴(yīn )阳(yáng )九(jiǔ )六(liù ),爻(yáo )象(xiàng )所(suǒ )从(cóng )出(chū )也(yě )。故(gù )黄(huáng )钟(zhōng )纪(jì )元(yuán )气(qì )之(zhī )谓(wèi )律(lǜ )。律(lǜ ),法(fǎ )也(yě ),莫(mò )不(bú )取(qǔ )法(fǎ )焉(yān )。”与(yǔ )邓(dèng )平(píng )所(suǒ )治(zhì )同(tóng )。于(yú )是(shì )皆(jiē )观(guān )新(xīn )星(xīng )度(dù )、日(rì )月(yuè )行(háng ),更(gèng )以(yǐ )算(suàn )推(tuī ),如(rú )闳(hóng )、平(píng )法(fǎ )。法(fǎ ),一(yī )月(yuè )之(zhī )日(rì )二(èr )十(shí )九(jiǔ )日(rì )八(bā )十(shí )一(yī )分(fèn )日(rì )之(zhī )四(sì )十(shí )三(sān )。先(xiān )藉(jiè )半(bàn )日(rì ),名(míng )曰(yuē )阳(yáng )历(lì );不(bú )藉(jiè ),名(míng )曰(yuē )阴(yīn )历(lì )。所(suǒ )谓(wèi )阳(yáng )历(lì )者(zhě ),先(xiān )朔(shuò )月(yuè )生(shēng );阴(yīn )历(lì )者(zhě ),朔(shuò )而(ér )后(hòu )月(yuè )乃(nǎi )生(shēng )。平(píng )曰(yuē ):“阳(yáng )历(lì )朔(shuò )皆(jiē )先(xiān )旦(dàn )月(yuè )生(shēng ),以(yǐ )朝(cháo )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )群(qún )臣(chén )便(biàn )。”乃(nǎi )诏(zhào )迁(qiān )用(yòng )邓(dèng )平(píng )所(suǒ )造(zào )八(bā )十(shí )一(yī )分(fèn )律(lǜ )历(lì ),罢(bà )废(fèi )尤(yóu )疏(shū )远(yuǎn )者(zhě )十(shí )七(qī )家(jiā ),复(fù )使(shǐ )校(xiào )历(lì )律(lǜ )昏(hūn )明(míng )。宦(huàn )者(zhě )淳(chún )于(yú )陵(líng )渠(qú )复(fù )覆(fù )《太(tài )初(chū )历(lì )》晦(huì )、朔(shuò )、弦(xián )、望(wàng ),皆(jiē )最(zuì )密(mì ),日(rì )月(yuè )如(rú )合(hé )璧(bì ),五(wǔ )星(xīng )如(rú )连(lián )珠(zhū )。陵(líng )渠(qú )奏(zòu )状(zhuàng ),遂(suí )用(yòng )邓(dèng )平(píng )历(lì ),以(yǐ )平(píng )为(wéi )太(tài )史(shǐ )丞(chéng )。

后(hòu )二(èr )十(shí )七(qī )年(nián ),元(yuán )凤(fèng )三(sān )年(nián ),太(tài )史(shǐ )令(lìng )张(zhāng )寿(shòu )王(wáng )上(shàng )书(shū )言(yán ):“历(lì )者(zhě )天(tiān )地(dì )之(zhī )大(dà )纪(jì ),上(shàng )帝(dì )所(suǒ )为(wéi )。传(chuán )黄(huáng )帝(dì )《调(diào )律(lǜ )历(lì )》,汉(hàn )元(yuán )年(nián )以(yǐ )来(lái )用(yòng )之(zhī )。今(jīn )阴(yīn )阳(yáng )不(bú )调(diào ),宜(yí )更(gèng )历(lì )之(zhī )过(guò )也(yě )。”诏(zhào )下(xià )主(zhǔ )历(lì )使(shǐ )者(zhě )鲜(xiān )于(yú )妄(wàng )人(rén )诘(jié )问(wèn ),寿(shòu )王(wáng )不(bú )服(fú )。妄(wàng )人(rén )请(qǐng )与(yǔ )治(zhì )历(lì )大(dà )司(sī )农(nóng )中(zhōng )丞(chéng )麻(má )光(guāng )等(děng )二(èr )十(shí )余(yú )人(rén )杂(zá )候(hòu )日(rì )、月(yuè )、晦(huì )、朔(shuò )、弦(xián )、望(wàng )、八(bā )节(jiē )、二(èr )十(shí )四(sì )气(qì ),钧(jūn )校(xiào )诸(zhū )历(lì )用(yòng )状(zhuàng )。奏(zòu )可(kě )。诏(zhào )与(yǔ )丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ )、大(dà )将(jiāng )军(jūn )、右(yòu )将(jiāng )军(jūn )史(shǐ )各(gè )一(yī )人(rén )杂(zá )候(hòu )上(shàng )林(lín )清(qīng )台(tái ),课(kè )诸(zhū )历(lì )疏(shū )密(mì ),凡(fán )十(shí )一(yī )家(jiā )。以(yǐ )元(yuán )凤(fèng )三(sān )年(nián )十(shí )一(yī )月(yuè )朔(shuò )旦(dàn )冬(dōng )至(zhì ),尽(jìn )五(wǔ )年(nián )十(shí )二(èr )月(yuè ),各(gè )有(yǒu )第(dì )。寿(shòu )王(wáng )课(kè )疏(shū )远(yuǎn )。案(àn )汉(hàn )元(yuán )年(nián )不(bú )用(yòng )黄(huáng )帝(dì )《调(diào )历(lì )》,寿(shòu )王(wáng )非(fēi )汉(hàn )历(lì ),朔(shuò )天(tiān )道(dào ),非(fēi )所(suǒ )宜(yí )言(yán ),大(dà )不(bú )敬(jìng )。有(yǒu )诏(zhào )勿(wù )劾(hé )。复(fù )候(hòu ),尽(jìn )六(liù )年(nián )。《太(tài )初(chū )历(lì )》第(dì )一(yī )。即(jí )墨(mò )徐(xú )万(wàn )且(qiě )、长(zhǎng )安(ān )徐(xú )禹(yǔ )治(zhì )《太(tài )初(chū )历(lì )》亦(yì )第(dì )一(yī )。寿(shòu )王(wáng )及(jí )待(dài )诏(zhào )李(lǐ )信(xìn )治(zhì )黄(huáng )帝(dì )《调(diào )历(lì )》,课(kè )皆(jiē )疏(shū )阔(kuò ),又(yòu )言(yán )黄(huáng )帝(dì )至(zhì )元(yuán )凤(fèng )三(sān )年(nián )六(liù )千(qiān )余(yú )岁(suì )。丞(chéng )相(xiàng )属(shǔ )宝(bǎo )、长(zhǎng )安(ān )单(dān )安(ān )国(guó )、安(ān )陵(líng )杯(bēi )育(yù )治(zhì )《终(zhōng )始(shǐ )》,言(yán )黄(huáng )帝(dì )以(yǐ )来(lái )三(sān )千(qiān )六(liù )百(bǎi )二(èr )十(shí )九(jiǔ )岁(suì ),不(bú )与(yǔ )寿(shòu )王(wáng )合(hé )。寿(shòu )王(wáng )又(yòu )移(yí )《帝(dì )王(wáng )录(lù )》,舜(shùn )、禹(yǔ )年(nián )岁(suì )不(bú )合(hé )人(rén )年(nián )。寿(shòu )王(wáng )言(yán )化(huà )益(yì )为(wéi )天(tiān )子(zǐ )代(dài )禹(yǔ ),骊(lí )山(shān )女(nǚ )亦(yì )为(wéi )天(tiān )子(zǐ ),在(zài )殷(yīn )、周(zhōu )间(jiān ),皆(jiē )不(bú )合(hé )经(jīng )术(shù )。寿(shòu )王(wáng )历(lì )乃(nǎi )太(tài )史(shǐ )官(guān )《殷(yīn )历(lì )》也(yě )。寿(shòu )王(wáng )猥(wěi )曰(yuē )安(ān )得(dé )五(wǔ )家(jiā )历(lì ),又(yòu )妄(wàng )盲(máng )《太(tài )初(chū )历(lì )》亏(kuī )四(sì )分(fèn )日(rì )之(zhī )三(sān ),去(qù )小(xiǎo )余(yú )七(qī )百(bǎi )五(wǔ )分(fèn ),以(yǐ )故(gù )阴(yīn )阳(yáng )不(bú )调(diào ),谓(wèi )之(zhī )乱(luàn )世(shì )。劾(hé )寿(shòu )王(wáng )吏(lì )八(bā )百(bǎi )石(shí ),古(gǔ )之(zhī )大(dà )夫(fū ),服(fú )儒(rú )衣(yī ),诵(sòng )不(bú )详(xiáng )之(zhī )辞(cí ),作(zuò )袄(ǎo )言(yán )欲(yù )乱(luàn )制(zhì )度(dù ),不(bú )道(dào )。奏(zòu )可(kě )。寿(shòu )王(wáng )候(hòu )课(kè ),比(bǐ )三(sān )年(nián )下(xià ),终(zhōng )不(bú )服(fú )。再(zài )劾(hé )死(sǐ ),更(gèng )赦(shè )勿(wù )劾(hé ),遂(suí )不(bú )更(gèng )言(yán ),诽(fěi )谤(bàng )益(yì )甚(shèn ),竟(jìng )以(yǐ )下(xià )吏(lì )。故(gù )历(lì )本(běn )之(zhī )验(yàn )在(zài )于(yú )天(tiān ),自(zì )汉(hàn )历(lì )初(chū )起(qǐ ),尽(jìn )元(yuán )凤(fèng )六(liù )年(nián ),三(sān )十(shí )六(liù )岁(suì ),而(ér )是(shì )非(fēi )坚(jiān )定(dìng )。

至(zhì )孝(xiào )成(chéng )世(shì ),刘(liú )向(xiàng )总(zǒng )六(liù )历(lì ),列(liè )是(shì )非(fēi ),作(zuò )《五(wǔ )纪(jì )论(lùn )》。向(xiàng )子(zǐ )歆(xīn )究(jiū )其(qí )微(wēi )眇(miǎo ),作(zuò )《三(sān )统(tǒng )历(lì )》及(jí )《谱(pǔ )》以(yǐ )说(shuō )《春(chūn )秋(qiū )》,推(tuī )法(fǎ )密(mì )要(yào ),故(gù )述(shù )焉(yān )。

夫(fū )历(lì )《春(chūn )秋(qiū )》者(zhě ),天(tiān )时(shí )也(yě ),列(liè )人(rén )事(shì )而(ér )因(yīn )以(yǐ )天(tiān )时(shí )。传(chuán )曰(yuē ):“民(mín )受(shòu )天(tiān )地(dì )之(zhī )中(zhōng )以(yǐ )生(shēng ),所(suǒ )谓(wèi )命(mìng )也(yě )。是(shì )故(gù )有(yǒu )礼(lǐ )谊(yì )动(dòng )作(zuò )威(wēi )仪(yí )之(zhī )则(zé )以(yǐ )定(dìng )命(mìng )也(yě ),能(néng )者(zhě )养(yǎng )以(yǐ )之(zhī )福(fú ),不(bú )能(néng )者(zhě )败(bài )以(yǐ )取(qǔ )祸(huò )。”故(gù )列(liè )十(shí )二(èr )公(gōng )二(èr )百(bǎi )四(sì )十(shí )二(èr )年(nián )之(zhī )事(shì ),以(yǐ )阴(yīn )阳(yáng )之(zhī )中(zhōng )制(zhì )其(qí )礼(lǐ )。故(gù )春(chūn )为(wéi )阳(yáng )中(zhōng ),万(wàn )物(wù )以(yǐ )生(shēng );秋(qiū )为(wéi )阴(yīn )中(zhōng ),万(wàn )物(wù )以(yǐ )成(chéng )。是(shì )以(yǐ )事(shì )举(jǔ )其(qí )中(zhōng ),礼(lǐ )取(qǔ )其(qí )和(hé ),历(lì )数(shù )以(yǐ )闰(rùn )正(zhèng )天(tiān )地(dì )之(zhī )中(zhōng ),以(yǐ )作(zuò )事(shì )厚(hòu )生(shēng ),皆(jiē )所(suǒ )以(yǐ )定(dìng )命(mìng )也(yě )。《易(yì )》金(jīn )、火(huǒ )相(xiàng )革(gé )之(zhī )卦(guà )曰(yuē )“汤(tāng )、武(wǔ )革(gé )命(mìng ),顺(shùn )乎(hū )天(tiān )而(ér )应(yīng )乎(hū )人(rén )”,又(yòu )曰(yuē )“治(zhì )历(lì )明(míng )时(shí )”,所(suǒ )以(yǐ )和(hé )人(rén )道(dào )也(yě )。

周(zhōu )道(dào )既(jì )衰(shuāi ),幽(yōu )王(wáng )既(jì )丧(sàng ),天(tiān )子(zǐ )不(bú )能(néng )班(bān )朔(shuò ),鲁(lǔ )历(lì )不(bú )正(zhèng ),以(yǐ )闰(rùn )余(yú )一(yī )之(zhī )岁(suì )为(wéi )蔀(bù )首(shǒu )。故(gù )《春(chūn )秋(qiū )》刺(cì )“十(shí )一(yī )月(yuè )乙(yǐ )亥(hài )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )”。于(yú )是(shì )辰(chén )在(zài )申(shēn ),而(ér )司(sī )历(lì )以(yǐ )为(wéi )在(zài )建(jiàn )戌(xū ),史(shǐ )书(shū )建(jiàn )亥(hài )。哀(āi )十(shí )二(èr )年(nián ),亦(yì )以(yǐ )建(jiàn )申(shēn )流(liú )火(huǒ )之(zhī )月(yuè )为(wéi )建(jiàn )亥(hài ),而(ér )怪(guài )蛰(zhé )虫(chóng )之(zhī )不(bú )伏(fú )也(yě )。自(zì )文(wén )公(gōng )闰(rùn )月(yuè )不(bú )告(gào )朔(shuò ),至(zhì )此(cǐ )百(bǎi )有(yǒu )余(yú )年(nián ),莫(mò )能(néng )正(zhèng )历(lì )数(shù )。故(gù )子(zǐ )贡(gòng )欲(yù )去(qù )其(qí )饩(xì )羊(yáng ),孔(kǒng )子(zǐ )爱(ài )其(qí )礼(lǐ ),而(ér )著(zhe )其(qí )法(fǎ )于(yú )《春(chūn )秋(qiū )》。《经(jīng )》曰(yuē ):“冬(dōng )十(shí )月(yuè )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。”《传(chuán )》曰(yuē ):“不(bú )书(shū )日(rì ),官(guān )失(shī )之(zhī )也(yě )。天(tiān )子(zǐ )有(yǒu )日(rì )官(guān ),诸(zhū )侯(hóu )有(yǒu )日(rì )御(yù ),日(rì )官(guān )居(jū )卿(qīng )以(yǐ )底(dǐ )日(rì ),礼(lǐ )也(yě )。日(rì )御(yù )不(bú )失(shī )日(rì )以(yǐ )授(shòu )百(bǎi )官(guān )于(yú )朝(cháo )。”言(yán )告(gào )朔(shuò )也(yě )。元(yuán )典(diǎn )历(lì )始(shǐ )曰(yuē )元(yuán )。《传(chuán )》曰(yuē ):“元(yuán ),善(shàn )之(zhī )长(zhǎng )也(yě )。”共(gòng )养(yǎng )三(sān )德(dé )为(wéi )善(shàn )。又(yòu )曰(yuē ):“元(yuán ),体(tǐ )之(zhī )长(zhǎng )也(yě )。”合(hé )三(sān )体(tǐ )而(ér )为(wéi )之(zhī )原(yuán ),故(gù )曰(yuē )元(yuán )。于(yú )春(chūn )三(sān )月(yuè ),每(měi )月(yuè )书(shū )王(wáng ),元(yuán )之(zhī )三(sān )统(tǒng )也(yě )。三(sān )统(tǒng )合(hé )于(yú )一(yī )元(yuán ),故(gù )因(yīn )元(yuán )一(yī )而(ér )九(jiǔ )三(sān )之(zhī )以(yǐ )为(wéi )法(fǎ ),十(shí )一(yī )三(sān )之(zhī )以(yǐ )为(wéi )实(shí )。实(shí )如(rú )法(fǎ )得(dé )一(yī )。黄(huáng )钟(zhōng )初(chū )九(jiǔ ),律(lǜ )之(zhī )首(shǒu ),阳(yáng )之(zhī )变(biàn )也(yě )。因(yīn )而(ér )六(liù )之(zhī ),以(yǐ )九(jiǔ )为(wéi )法(fǎ ),得(dé )林(lín )钟(zhōng )初(chū )六(liù ),吕(lǚ )之(zhī )首(shǒu ),阴(yīn )之(zhī )变(biàn )也(yě )。皆(jiē )参(cān )天(tiān )两(liǎng )地(dì )之(zhī )法(fǎ )也(yě )。上(shàng )生(shēng )六(liù )而(ér )倍(bèi )之(zhī ),下(xià )生(shēng )六(liù )而(ér )损(sǔn )之(zhī ),皆(jiē )以(yǐ )九(jiǔ )为(wéi )法(fǎ )。九(jiǔ )六(liù ),阴(yīn )阳(yáng )、夫(fū )妇(fù )、子(zǐ )母(mǔ )之(zhī )道(dào )也(yě )。律(lǜ )娶(qǔ )妻(qī )而(ér )吕(lǚ )生(shēng )子(zǐ ),天(tiān )地(dì )之(zhī )情(qíng )也(yě )。六(liù )律(lǜ )六(liù )吕(lǚ ),而(ér )十(shí )二(èr )辰(chén )立(lì )矣(yǐ )。五(wǔ )声(shēng )清(qīng )浊(zhuó ),而(ér )十(shí )日(rì )行(háng )矣(yǐ )。《传(chuán )》曰(yuē )“天(tiān )六(liù )地(dì )五(wǔ )”,数(shù )之(zhī )常(cháng )也(yě )。天(tiān )有(yǒu )六(liù )气(qì ),降(jiàng )生(shēng )五(wǔ )味(wèi )。夫(fū )五(wǔ )六(liù )者(zhě ),天(tiān )地(dì )之(zhī )中(zhōng )合(hé ),而(ér )民(mín )所(suǒ )受(shòu )以(yǐ )生(shēng )也(yě )。故(gù )日(rì )有(yǒu )六(liù )甲(jiǎ ),辰(chén )有(yǒu )五(wǔ )子(zǐ ),十(shí )一(yī )而(ér )天(tiān )地(dì )之(zhī )道(dào )毕(bì ),言(yán )终(zhōng )而(ér )复(fù )始(shǐ )。太(tài )极(jí )中(zhōng )央(yāng )元(yuán )气(qì ),故(gù )为(wéi )黄(huáng )钟(zhōng ),其(qí )实(shí )一(yī )龠(yuè ),以(yǐ )其(qí )长(zhǎng )自(zì )乘(chéng ),故(gù )八(bā )十(shí )一(yī )为(wéi )日(rì )法(fǎ ),所(suǒ )以(yǐ )生(shēng )权(quán )衡(héng )、度(dù )量(liàng ),礼(lǐ )乐(lè )之(zhī )所(suǒ )繇(yáo )出(chū )也(yě )。《经(jīng )》元(yuán ),一(yī )以(yǐ )统(tǒng )始(shǐ ),《易(yì )》太(tài )极(jí )之(zhī )首(shǒu )也(yě )。春(chūn )秋(qiū )二(èr )以(yǐ )目(mù )岁(suì ),《易(yì )》两(liǎng )仪(yí )之(zhī )中(zhōng )也(yě )。于(yú )春(chūn )每(měi )月(yuè )书(shū )王(wáng ),《易(yì )》三(sān )极(jí )之(zhī )统(tǒng )也(yě )。于(yú )四(sì )时(shí )虽(suī )亡(wáng )事(shì )必(bì )书(shū )时(shí )月(yuè ),《易(yì )》四(sì )象(xiàng )之(zhī )节(jiē )也(yě )。时(shí )月(yuè )以(yǐ )建(jiàn )分(fèn )、至(zhì )、启(qǐ )、闭(bì )之(zhī )分(fèn ),《易(yì )》八(bā )卦(guà )之(zhī )位(wèi )也(yě )。象(xiàng )事(shì )成(chéng )败(bài ),《易(yì )》吉(jí )凶(xiōng )之(zhī )效(xiào )也(yě )。朝(cháo )聘(pìn )会(huì )盟(méng ),《易(yì )》大(dà )业(yè )之(zhī )本(běn )也(yě )。故(gù )《易(yì )》与(yǔ )《春(chūn )秋(qiū )》,天(tiān )人(rén )之(zhī )道(dào )也(yě )。《传(chuán )》曰(yuē ):“龟(guī ),象(xiàng )也(yě )。筮(shì ),数(shù )也(yě ),物(wù )生(shēng )而(ér )后(hòu )有(yǒu )象(xiàng ),象(xiàng )而(ér )后(hòu )有(yǒu )滋(zī ),滋(zī )而(ér )后(hòu )有(yǒu )数(shù )。”

是(shì )故(gù )元(yuán )始(shǐ )有(yǒu )象(xiàng )一(yī )也(yě ),春(chūn )秋(qiū )二(èr )也(yě ),三(sān )统(tǒng )三(sān )也(yě ),四(sì )时(shí )四(sì )也(yě ),合(hé )而(ér )为(wéi )十(shí ),成(chéng )五(wǔ )体(tǐ )。以(yǐ )五(wǔ )乘(chéng )十(shí ),大(dà )衍(yǎn )之(zhī )数(shù )也(yě ),而(ér )道(dào )据(jù )其(qí )一(yī ),其(qí )余(yú )四(sì )十(shí )九(jiǔ ),所(suǒ )当(dāng )用(yòng )也(yě ),故(gù )蓍(shī )以(yǐ )为(wéi )数(shù )。以(yǐ )象(xiàng )两(liǎng )两(liǎng )之(zhī ),又(yòu )以(yǐ )象(xiàng )三(sān )三(sān )之(zhī ),又(yòu )以(yǐ )象(xiàng )四(sì )四(sì )之(zhī ),又(yòu )归(guī )奇(qí )象(xiàng )闰(rùn )十(shí )九(jiǔ ),及(jí )所(suǒ )据(jù )一(yī )加(jiā )之(zhī ),因(yīn )以(yǐ )再(zài )B43D两(liǎng )之(zhī ),是(shì )为(wéi )月(yuè )法(fǎ )之(zhī )实(shí )。如(rú )日(rì )法(fǎ )得(dé )一(yī ),则(zé )一(yī )月(yuè )之(zhī )日(rì )数(shù )也(yě ),而(ér )三(sān )辰(chén )之(zhī )会(huì )交(jiāo )矣(yǐ ),是(shì )以(yǐ )能(néng )生(shēng )吉(jí )凶(xiōng )。故(gù )《易(yì )》曰(yuē ):“天(tiān )一(yī )地(dì )二(èr ),天(tiān )三(sān )地(dì )四(sì ),天(tiān )五(wǔ )地(dì )六(liù ),天(tiān )七(qī )地(dì )八(bā ),天(tiān )九(jiǔ )地(dì )十(shí )。天(tiān )数(shù )五(wǔ ),地(dì )数(shù )五(wǔ ),五(wǔ )位(wèi )相(xiàng )得(dé )而(ér )各(gè )有(yǒu )合(hé )。天(tiān )数(shù )二(èr )十(shí )有(yǒu )五(wǔ ),地(dì )数(shù )三(sān )十(shí ),凡(fán )天(tiān )地(dì )之(zhī )数(shù )五(wǔ )十(shí )有(yǒu )五(wǔ ),此(cǐ )所(suǒ )以(yǐ )成(chéng )变(biàn )化(huà )而(ér )行(háng )鬼(guǐ )神(shén )也(yě )。”并(bìng )终(zhōng )数(shù )为(wéi )十(shí )九(jiǔ ),《易(yì )》穷(qióng )则(zé )变(biàn ),故(gù )为(wéi )闰(rùn )法(fǎ )。参(cān )天(tiān )九(jiǔ ),两(liǎng )地(dì )十(shí ),是(shì )为(wéi )会(huì )数(shù )。参(cān )天(tiān )数(shù )二(èr )十(shí )五(wǔ ),两(liǎng )地(dì )数(shù )三(sān )十(shí ),是(shì )为(wéi )朔(shuò )、望(wàng )之(zhī )会(huì )。以(yǐ )会(huì )数(shù )乘(chéng )之(zhī ),则(zé )周(zhōu )天(tiān )朔(shuò )旦(dàn )冬(dōng )至(zhì ),是(shì )为(wéi )会(huì )月(yuè )。九(jiǔ )会(huì )而(ér )复(fù )元(yuán ),黄(huáng )钟(zhōng )初(chū )九(jiǔ )之(zhī )数(shù )也(yě )。经(jīng )于(yú )四(sì )时(shí ),虽(suī )亡(wáng )事(shì )必(bì )书(shū )时(shí )月(yuè )。时(shí )所(suǒ )以(yǐ )记(jì )启(qǐ )、闭(bì )也(yě ),月(yuè )所(suǒ )以(yǐ )纪(jì )分(fèn )、至(zhì )也(yě )。启(qǐ )、闭(bì )者(zhě ),节(jiē )也(yě )。分(fèn )、至(zhì )者(zhě ),中(zhōng )也(yě )。节(jiē )不(bú )必(bì )在(zài )其(qí )月(yuè ),故(gù )时(shí )中(zhōng )必(bì )在(zài )正(zhèng )数(shù )之(zhī )月(yuè )。故(gù )《传(chuán )》曰(yuē ):“先(xiān )王(wáng )之(zhī )正(zhèng )时(shí )也(yě ),履(lǚ )端(duān )于(yú )始(shǐ ),举(jǔ )正(zhèng )于(yú )中(zhōng ),归(guī )余(yú )于(yú )终(zhōng )。履(lǚ )端(duān )于(yú )始(shǐ ),序(xù )则(zé )不(bú )愆(qiān );举(jǔ )正(zhèng )于(yú )中(zhōng ),民(mín )则(zé )不(bú )惑(huò );归(guī )余(yú )于(yú )终(zhōng ),事(shì )则(zé )不(bú )誖(bèi )。”此(cǐ )圣(shèng )王(wáng )之(zhī )重(zhòng )闰(rùn )也(yě )。以(yǐ )五(wǔ )位(wèi )乘(chéng )会(huì )数(shù ),而(ér )朔(shuò )旦(dàn )冬(dōng )至(zhì ),是(shì )为(wéi )章(zhāng )月(yuè )。四(sì )分(fèn )月(yuè )法(fǎ ),以(yǐ )其(qí )一(yī )乘(chéng )章(zhāng )月(yuè ),是(shì )为(wéi )中(zhōng )法(fǎ )。参(cān )闰(rùn )法(fǎ )为(wéi )周(zhōu )至(zhì ),以(yǐ )乘(chéng )月(yuè )法(fǎ ),以(yǐ )减(jiǎn )中(zhōng )法(fǎ )而(ér )约(yuē )之(zhī ),则(zé )七(qī )B43D之(zhī )数(shù ),为(wéi )一(yī )月(yuè )之(zhī )闰(rùn )法(fǎ ),其(qí )余(yú )七(qī )分(fèn )。此(cǐ )中(zhōng )朔(shuò )相(xiàng )求(qiú )之(zhī )术(shù )也(yě )。朔(shuò )不(bú )得(dé )中(zhōng ),是(shì )谓(wèi )闰(rùn )月(yuè ),言(yán )阴(yīn )阳(yáng )虽(suī )交(jiāo ),不(bú )得(dé )中(zhōng )不(bú )生(shēng )。故(gù )日(rì )法(fǎ )乘(chéng )闰(rùn )法(fǎ ),是(shì )为(wéi )统(tǒng )岁(suì )。三(sān )统(tǒng ),是(shì )为(wéi )元(yuán )岁(suì )。元(yuán )岁(suì )之(zhī )闰(rùn ),阴(yīn )阳(yáng )灾(zāi ),三(sān )弦(xián )闰(rùn )法(fǎ )。《易(yì )》九(jiǔ )厄(è )曰(yuē ):初(chū )入(rù )元(yuán ),百(bǎi )六(liù ),阳(yáng )九(jiǔ );次(cì )三(sān )百(bǎi )七(qī )十(shí )四(sì ),阳(yáng )九(jiǔ );次(cì )四(sì )百(bǎi )八(bā )十(shí ),阳(yáng )九(jiǔ );次(cì )七(qī )百(bǎi )二(èr )十(shí ),阴(yīn )七(qī );次(cì )七(qī )百(bǎi )二(èr )十(shí ),阳(yáng )七(qī );次(cì )六(liù )百(bǎi ),阴(yīn )五(wǔ );次(cì )六(liù )百(bǎi ),阳(yáng )五(wǔ );次(cì )四(sì )百(bǎi )八(bā )十(shí ),阴(yīn )三(sān );次(cì )四(sì )百(bǎi )八(bā )十(shí ),阳(yáng )三(sān )。凡(fán )四(sì )千(qiān )六(liù )百(bǎi )一(yī )十(shí )七(qī )岁(suì ),与(yǔ )一(yī )元(yuán )终(zhōng )。经(jīng )岁(suì )四(sì )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )六(liù )十(shí ),灾(zāi )岁(suì )五(wǔ )十(shí )七(qī )。是(shì )以(yǐ )《春(chūn )秋(qiū )》曰(yuē ):“举(jǔ )正(zhèng )于(yú )中(zhōng )。”又(yòu )曰(yuē ):“闰(rùn )月(yuè )不(bú )告(gào )朔(shuò ),非(fēi )礼(lǐ )也(yě )。闰(rùn )以(yǐ )正(zhèng )时(shí ),时(shí )以(yǐ )作(zuò )事(shì ),事(shì )以(yǐ )厚(hòu )生(shēng ),生(shēng )民(mín )之(zhī )道(dào )于(yú )是(shì )乎(hū )在(zài )矣(yǐ )。不(bú )告(gào )闰(rùn )朔(shuò ),弃(qì )时(shí )正(zhèng )也(yě ),何(hé )以(yǐ )为(wéi )民(mín )?”故(gù )善(shàn )僖(xī )“五(wǔ )年(nián )春(chūn )王(wáng )正(zhèng )月(yuè )辛(xīn )亥(hài )朔(shuò ),日(rì )南(nán )至(zhì ),公(gōng )既(jì )视(shì )朔(shuò ),遂(suí )登(dēng )观(guān )台(tái )以(yǐ )望(wàng ),而(ér )书(shū ),礼(lǐ )也(yě )。凡(fán )分(fèn )、至(zhì )、启(qǐ )、闭(bì ),必(bì )书(shū )云(yún )物(wù ),为(wéi )备(bèi )故(gù )也(yě )。”至(zhì )昭(zhāo )二(èr )十(shí )年(nián )二(èr )月(yuè )己(jǐ )丑(chǒu ),日(rì )南(nán )至(zhì ),失(shī )闰(rùn ),至(zhì )在(zài )非(fēi )其(qí )月(yuè )。梓(zǐ )慎(shèn )望(wàng )氛(fēn )气(qì )而(ér )弗(fú )正(zhèng ),不(bú )履(lǚ )端(duān )于(yú )始(shǐ )也(yě )。故(gù )传(chuán )不(bú )曰(yuē )冬(dōng )至(zhì ),而(ér )曰(yuē )日(rì )南(nán )至(zhì )。极(jí )于(yú )牵(qiān )牛(niú )之(zhī )初(chū ),日(rì )中(zhōng )之(zhī )时(shí )景(jǐng )最(zuì )长(zhǎng ),以(yǐ )此(cǐ )知(zhī )其(qí )南(nán )至(zhì )也(yě )。斗(dòu )纲(gāng )之(zhī )端(duān )连(lián )贯(guàn )营(yíng )室(shì ),织(zhī )女(nǚ )之(zhī )纪(jì )指(zhǐ )牵(qiān )牛(niú )之(zhī )初(chū ),以(yǐ )纪(jì )日(rì )月(yuè ),故(gù )曰(yuē )星(xīng )纪(jì )。五(wǔ )星(xīng )起(qǐ )其(qí )初(chū ),日(rì )月(yuè )起(qǐ )其(qí )中(zhōng ),凡(fán )十(shí )二(èr )次(cì )。日(rì )至(zhì )其(qí )初(chū )为(wéi )节(jiē ),至(zhì )其(qí )中(zhōng )斗(dòu )建(jiàn )下(xià )为(wéi )十(shí )二(èr )辰(chén )。视(shì )其(qí )建(jiàn )而(ér )知(zhī )其(qí )次(cì )。故(gù )曰(yuē ):“制(zhì )礼(lǐ )上(shàng )物(wù ),不(bú )过(guò )十(shí )二(èr ),天(tiān )之(zhī )大(dà )数(shù )也(yě )”。《经(jīng )》曰(yuē )“春(chūn ),王(wáng )正(zhèng )月(yuè )”,《传(chuán )》曰(yuē ):周(zhōu )正(zhèng )月(yuè )“火(huǒ )出(chū ),于(yú )夏(xià )为(wéi )三(sān )月(yuè ),商(shāng )为(wéi )四(sì )月(yuè ),周(zhōu )为(wéi )五(wǔ )月(yuè )。夏(xià )数(shù )得(dé )天(tiān )”,得(dé )四(sì )时(shí )之(zhī )正(zhèng )也(yě )。三(sān )代(dài )各(gè )据(jù )一(yī )统(tǒng ),明(míng )三(sān )统(tǒng )常(cháng )合(hé ),而(ér )迭(dié )为(wéi )首(shǒu ),登(dēng )降(jiàng )三(sān )统(tǒng )之(zhī )首(shǒu ),周(zhōu )还(hái )五(wǔ )行(háng )之(zhī )道(dào )也(yě )。故(gù )三(sān )五(wǔ )相(xiàng )包(bāo )而(ér )生(shēng )。天(tiān )统(tǒng )之(zhī )正(zhèng ),始(shǐ )施(shī )于(yú )子(zǐ )半(bàn ),日(rì )萌(méng )色(sè )赤(chì )。地(dì )统(tǒng )受(shòu )之(zhī )于(yú )丑(chǒu )初(chū ),日(rì )肇(zhào )化(huà )而(ér )黄(huáng ),至(zhì )丑(chǒu )半(bàn ),日(rì )牙(yá )化(huà )而(ér )白(bái )。人(rén )统(tǒng )受(shòu )之(zhī )于(yú )寅(yín )初(chū ),日(rì )孽(niè )成(chéng )而(ér )黑(hēi ),至(zhì )寅(yín )半(bàn ),日(rì )生(shēng )成(chéng )而(ér )青(qīng )。天(tiān )施(shī )复(fù )于(yú )子(zǐ ),地(dì )化(huà )自(zì )丑(chǒu )毕(bì )于(yú )辰(chén ),人(rén )生(shēng )自(zì )寅(yín )成(chéng )于(yú )申(shēn )。故(gù )历(lì )数(shù )三(sān )统(tǒng ),天(tiān )以(yǐ )甲(jiǎ )子(zǐ ),地(dì )以(yǐ )甲(jiǎ )辰(chén ),人(rén )以(yǐ )甲(jiǎ )申(shēn )。孟(mèng )、仲(zhòng )、季(jì )迭(dié )用(yòng )事(shì )为(wéi )统(tǒng )首(shǒu )。三(sān )微(wēi )之(zhī )统(tǒng )既(jì )著(zhe ),而(ér )五(wǔ )行(háng )自(zì )青(qīng )始(shǐ ),其(qí )序(xù )亦(yì )如(rú )之(zhī )。五(wǔ )行(háng )与(yǔ )三(sān )统(tǒng )相(xiàng )错(cuò )。传(chuán )曰(yuē )“天(tiān )有(yǒu )三(sān )辰(chén ),地(dì )有(yǒu )五(wǔ )行(háng )”,然(rán )则(zé )三(sān )统(tǒng )五(wǔ )星(xīng )可(kě )知(zhī )也(yě )。《易(yì )》曰(yuē ):“参(cān )五(wǔ )以(yǐ )变(biàn ),错(cuò )综(zōng )其(qí )数(shù )。通(tōng )其(qí )变(biàn ),遂(suí )成(chéng )天(tiān )下(xià )之(zhī )文(wén );极(jí )其(qí )数(shù ),遂(suí )定(dìng )天(tiān )下(xià )之(zhī )象(xiàng )。”太(tài )极(jí )运(yùn )三(sān )辰(chén )五(wǔ )星(xīng )于(yú )上(shàng ),而(ér )元(yuán )气(qì )转(zhuǎn )三(sān )统(tǒng )五(wǔ )行(háng )于(yú )下(xià )。其(qí )于(yú )人(rén ),皇(huáng )极(jí )统(tǒng )三(sān )德(dé )五(wǔ )事(shì )。故(gù )三(sān )辰(chén )之(zhī )合(hé )于(yú )三(sān )统(tǒng )也(yě ),日(rì )合(hé )于(yú )天(tiān )统(tǒng ),月(yuè )合(hé )于(yú )地(dì )统(tǒng ),斗(dòu )合(hé )于(yú )人(rén )统(tǒng )。五(wǔ )星(xīng )之(zhī )合(hé )于(yú )五(wǔ )行(háng ),水(shuǐ )合(hé )于(yú )辰(chén )星(xīng ),火(huǒ )合(hé )于(yú )荧(yíng )惑(huò ),金(jīn )合(hé )于(yú )太(tài )白(bái ),木(mù )合(hé )于(yú )岁(suì )星(xīng ),土(tǔ )合(hé )于(yú )镇(zhèn )星(xīng )。三(sān )辰(chén )五(wǔ )星(xīng )而(ér )相(xiàng )经(jīng )纬(wěi )也(yě )。天(tiān )以(yǐ )一(yī )生(shēng )水(shuǐ ),地(dì )以(yǐ )二(èr )生(shēng )火(huǒ ),天(tiān )以(yǐ )三(sān )生(shēng )木(mù ),地(dì )以(yǐ )四(sì )生(shēng )金(jīn ),天(tiān )以(yǐ )五(wǔ )生(shēng )土(tǔ )。五(wǔ )胜(shèng )相(xiàng )乘(chéng ),以(yǐ )生(shēng )小(xiǎo )周(zhōu ),以(yǐ )乘(chéng )“乾(qián )”、“坤(kūn )”之(zhī )策(cè ),而(ér )成(chéng )大(dà )周(zhōu )。阴(yīn )阳(yáng )比(bǐ )类(lèi ),交(jiāo )错(cuò )相(xiàng )成(chéng ),故(gù )九(jiǔ )六(liù )之(zhī )变(biàn )登(dēng )隆(lóng )于(yú )六(liù )体(tǐ )。三(sān )微(wēi )而(ér )成(chéng )著(zhe ),三(sān )著(zhe )而(ér )成(chéng )象(xiàng ),二(èr )象(xiàng )十(shí )有(yǒu )八(bā )变(biàn )而(ér )成(chéng )卦(guà ),四(sì )营(yíng )而(ér )成(chéng )易(yì ),为(wéi )七(qī )十(shí )二(èr ),参(cān )三(sān )统(tǒng )两(liǎng )四(sì )时(shí )相(xiàng )乘(chéng )之(zhī )数(shù )也(yě )。参(cān )之(zhī )则(zé )得(dé )“乾(qián )”之(zhī )策(cè ),两(liǎng )之(zhī )则(zé )得(dé )“坤(kūn )”之(zhī )策(cè )。以(yǐ )阳(yáng )九(jiǔ )九(jiǔ )之(zhī ),为(wéi )六(liù )百(bǎi )四(sì )十(shí )八(bā );以(yǐ )阴(yīn )六(liù )六(liù )之(zhī ),为(wéi )四(sì )百(bǎi )三(sān )十(shí )二(èr ),凡(fán )一(yī )千(qiān )八(bā )十(shí ),阴(yīn )阳(yáng )各(gè )一(yī )卦(guà )之(zhī )微(wēi )算(suàn )策(cè )也(yě )。八(bā )之(zhī ),为(wéi )八(bā )千(qiān )六(liù )百(bǎi )四(sì )十(shí ),而(ér )八(bā )卦(guà )小(xiǎo )成(chéng )。引(yǐn )而(ér )信(xìn )之(zhī ),又(yòu )八(bā )之(zhī ),为(wéi )六(liù )万(wàn )九(jiǔ )千(qiān )一(yī )百(bǎi )二(èr )十(shí ),天(tiān )地(dì )再(zài )之(zhī ),为(wéi )十(shí )三(sān )万(wàn )八(bā )千(qiān )二(èr )百(bǎi )四(sì )十(shí ),然(rán )后(hòu )大(dà )成(chéng )。五(wǔ )星(xīng )会(huì )终(zhōng ),触(chù )类(lèi )而(ér )长(zhǎng )之(zhī ),以(yǐ )乘(chéng )章(zhāng )岁(suì ),为(wéi )二(èr )百(bǎi )六(liù )十(shí )二(èr )万(wàn )六(liù )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )六(liù )十(shí ),而(ér )与(yǔ )日(rì )月(yuè )会(huì )。三(sān )会(huì )为(wéi )七(qī )百(bǎi )八(bā )十(shí )七(qī )万(wàn )九(jiǔ )千(qiān )六(liù )百(bǎi )八(bā )十(shí ),而(ér )与(yǔ )三(sān )统(tǒng )会(huì )。三(sān )统(tǒng )二(èr )千(qiān )三(sān )百(bǎi )六(liù )十(shí )三(sān )万(wàn )九(jiǔ )千(qiān )四(sì )十(shí ),而(ér )复(fù )于(yú )太(tài )极(jí )上(shàng )元(yuán )。九(jiǔ )章(zhāng )岁(suì )而(ér )六(liù )之(zhī )为(wéi )法(fǎ ),太(tài )极(jí )上(shàng )元(yuán )为(wéi )实(shí ),实(shí )如(rú )法(fǎ )得(dé )一(yī ),阴(yīn )阴(yīn )各(gè )万(wàn )一(yī )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )二(èr )十(shí ),当(dāng )万(wàn )物(wù )气(qì )体(tǐ )之(zhī )数(shù ),天(tiān )下(xià )之(zhī )能(néng )事(shì )毕(bì )矣(yǐ )。

阅读:25196

打赏捐助〔Donate〕>>>

《律历志上》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库