汉纪三十六【登录】

《资治通鉴》 > 《汉纪》·六十卷 > 《汉纪三十六》 > 拼音版

起(qǐ )强(qiáng )圉(yǔ )协(xié )洽(qià ),尽(jìn )上(shàng )章(zhāng )涒(yūn )滩(tān ),凡(fán )十(shí )四(sì )年(nián )。

世(shì )祖(zǔ )光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )建(jiàn )武(wǔ )二(èr )十(shí )三(sān )年(nián )(丁(dīng )未(wèi ),公(gōng )元(yuán )四(sì )七(qī )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),南(nán )郡(jùn )蛮(mán )叛(pàn );遣(qiǎn )武(wǔ )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )尚(shàng )讨(tǎo )破(pò )之(zhī )。

夏(xià ),五(wǔ )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo ),大(dà )司(sī )徒(tú )蔡(cài )茂(mào )薨(hōng )。

秋(qiū ),八(bā )月(yuè ),丙(bǐng )戌(xū ),大(dà )司(sī )空(kōng )杜(dù )林(lín )薨(hōng )。

九(jiǔ )月(yuè ),辛(xīn )未(wèi ),以(yǐ )陈(chén )留(liú )太(tài )守(shǒu )王(wáng )况(kuàng )为(wéi )大(dà )司(sī )徒(tú )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),丙(bǐng )申(shēn ),以(yǐ )太(tài )仆(pú )张(zhāng )纯(chún )为(wéi )大(dà )司(sī )空(kōng )。

武(wǔ )陵(líng )蛮(mán )精(jīng )夫(fū )相(xiàng )单(dān )程(chéng )等(děng )反(fǎn ),遣(qiǎn )刘(liú )尚(shàng )发(fā )兵(bīng )万(wàn )馀(yú )人(rén )溯(sù )沅(yuán )水(shuǐ )入(rù )武(wǔ )谿(jī )击(jī )之(zhī )。尚(shàng )轻(qīng )敌(dí )深(shēn )入(rù ),蛮(mán )乘(chéng )险(xiǎn )邀(yāo )之(zhī ),尚(shàng )一(yī )军(jūn )悉(xī )没(méi )。

初(chū ),匈(xiōng )奴(nú )单(dān )于(yú )舆(yú )弟(dì )右(yòu )谷(gǔ )蠡(lí )王(wáng )知(zhī )牙(yá )师(shī ),以(yǐ )次(cì )当(dāng )为(wéi )左(zuǒ )贤(xián )王(wáng ),左(zuǒ )贤(xián )王(wáng )次(cì )即(jí )当(dāng )为(wéi )单(dān )于(yú )。单(dān )于(yú )欲(yù )传(chuán )其(qí )子(zǐ ),遂(suí )杀(shā )知(zhī )牙(yá )师(shī )。乌(wū )珠(zhū )留(liú )单(dān )于(yú )有(yǒu )子(zǐ )曰(yuē )比(bǐ ),为(wéi )右(yòu )薁(yù )鞬(jiān )日(rì )逐(zhú )王(wáng ),领(lǐng )南(nán )边(biān )八(bā )部(bù )。比(bǐ )见(jiàn )知(zhī )牙(yá )师(shī )死(sǐ ),出(chū )怨(yuàn )言(yán )曰(yuē ):“以(yǐ )兄(xiōng )弟(dì )言(yán )之(zhī ),右(yòu )谷(gǔ )蠡(lí )王(wáng )次(cì )当(dāng )立(lì );以(yǐ )子(zǐ )言(yán )之(zhī ),我(wǒ )前(qián )单(dān )于(yú )长(zhǎng )子(zǐ ),我(wǒ )当(dāng )立(lì )。”遂(suí )内(nèi )怀(huái )猜(cāi )惧(jù ),庭(tíng )会(huì )稀(xī )阔(kuò )。单(dān )于(yú )疑(yí )之(zhī ),乃(nǎi )遣(qiǎn )两(liǎng )骨(gǔ )都(dōu )侯(hóu )监(jiān )领(lǐng )比(bǐ )所(suǒ )部(bù )兵(bīng )。及(jí )单(dān )于(yú )蒲(pú )奴(nú )立(lì ),比(bǐ )益(yì )恨(hèn )望(wàng ),密(mì )遣(qiǎn )汉(hàn )人(rén )郭(guō )衡(héng )奉(fèng )匈(xiōng )奴(nú )地(dì )图(tú ),诣(yì )西(xī )河(hé )太(tài )守(shǒu )求(qiú )内(nèi )附(fù )。两(liǎng )骨(gǔ )都(dōu )侯(hóu )颇(pō )觉(jiào )其(qí )意(yì ),会(huì )五(wǔ )月(yuè )龙(lóng )祠(cí ),劝(quàn )单(dān )于(yú )诛(zhū )比(bǐ )。比(bǐ )弟(dì )渐(jiàn )将(jiāng )王(wáng )在(zài )单(dān )于(yú )帐(zhàng )下(xià ),闻(wén )之(zhī ),驰(chí )以(yǐ )报(bào )比(bǐ )。比(bǐ )遂(suí )聚(jù )八(bā )部(bù )兵(bīng )四(sì )五(wǔ )万(wàn )人(rén ),待(dài )两(liǎng )骨(gǔ )都(dōu )侯(hóu )还(hái ),欲(yù )杀(shā )之(zhī )。骨(gǔ )都(dōu )侯(hóu )且(qiě )到(dào ),知(zhī )其(qí )谋(móu ),亡(wáng )去(qù )。单(dān )于(yú )遣(qiǎn )万(wàn )骑(qí )击(jī )之(zhī ),见(jiàn )比(bǐ )众(zhòng )盛(shèng ),不(bú )敢(gǎn )进(jìn )而(ér )还(hái )。

是(shì )岁(suì ),鬲(gé )侯(hóu )硃(zhū )祜(hù )薨(hōng )。祜(hù )为(wéi )人(rén )质(zhì )直(zhí ),尚(shàng )儒(rú )学(xué );为(wéi )将(jiāng )多(duō )受(shòu )降(jiàng ),以(yǐ )克(kè )定(dìng )城(chéng )邑(yì )为(wéi )本(běn ),不(bú )存(cún )首(shǒu )级(jí )之(zhī )功(gōng )。又(yòu )禁(jìn )制(zhì )士(shì )卒(zú )不(bú )得(dé )虏(lǔ )掠(luě )百(bǎi )姓(xìng )。军(jūn )人(rén )乐(lè )放(fàng )纵(zòng ),多(duō )以(yǐ )此(cǐ )怨(yuàn )之(zhī )。

世(shì )祖(zǔ )光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )建(jiàn )武(wǔ )二(èr )十(shí )四(sì )年(nián )(戊(wù )申(shēn ),公(gōng )元(yuán )四(sì )八(bā )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),乙(yǐ )亥(hài ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

匈(xiōng )奴(nú )八(bā )部(bù )大(dà )人(rén )共(gòng )议(yì )立(lì )日(rì )逐(zhú )王(wáng )比(bǐ )为(wéi )呼(hū )韩(hán )邪(xié )单(dān )于(yú ),款(kuǎn )五(wǔ )原(yuán )塞(sāi ),愿(yuàn )永(yǒng )为(wéi )籓(bān )蔽(bì ),扦(qiān )御(yù )北(běi )虏(lǔ )。事(shì )下(xià )公(gōng )卿(qīng ),议(yì )者(zhě )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi ):“天(tiān )下(xià )初(chū )定(dìng ),中(zhōng )国(guó )空(kōng )虚(xū ),夷(yí )狄(dí )情(qíng )伪(wěi )难(nán )知(zhī ),不(bú )可(kě )许(xǔ )。”五(wǔ )官(guān )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )耿(gěng )国(guó )独(dú )以(yǐ )为(wéi ):“宜(yí )如(rú )孝(xiào )宣(xuān )故(gù )事(shì ),受(shòu )之(zhī )。令(lìng )东(dōng )扦(qiān )鲜(xiān )卑(bēi ),北(běi )拒(jù )匈(xiōng )奴(nú ),率(lǜ )厉(lì )四(sì )夷(yí ),完(wán )复(fù )边(biān )郡(jùn )。”帝(dì )从(cóng )之(zhī )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),武(wǔ )陵(líng )蛮(mán )寇(kòu )临(lín )沅(yuán )。遣(qiǎn )谒(yè )者(zhě )李(lǐ )嵩(sōng )、中(zhōng )山(shān )太(tài )守(shǒu )马(mǎ )成(chéng )讨(tǎo )之(zhī ),不(bú )克(kè )。马(mǎ )援(yuán )请(qǐng )行(háng ),帝(dì )愍(mǐn )其(qí )老(lǎo ),未(wèi )许(xǔ ),援(yuán )曰(yuē ):“臣(chén )尚(shàng )能(néng )被(bèi )甲(jiǎ )上(shàng )马(mǎ )。”帝(dì )令(lìng )试(shì )之(zhī )。援(yuán )据(jù )鞍(ān )顾(gù )眄(miǎn ),以(yǐ )示(shì )可(kě )用(yòng ),帝(dì )笑(xiào )曰(yuē ):“矍(jué )铄(shuò )哉(zāi )是(shì )翁(wēng )!”遂(suí )遣(qiǎn )授(shòu )率(lǜ )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )马(mǎ )武(wǔ )、耿(gěng )舒(shū )等(děng )将(jiāng )四(sì )万(wàn )馀(yú )人(rén ),征(zhēng )五(wǔ )溪(xī )。援(yuán )谓(wèi )友(yǒu )人(rén )杜(dù )愔(yīn )曰(yuē ):“吾(wú )受(shòu )厚(hòu )恩(ēn ),年(nián )迫(pò )日(rì )索(suǒ ),常(cháng )恐(kǒng )不(bú )得(dé )死(sǐ )国(guó )事(shì )。今(jīn )获(huò )所(suǒ )愿(yuàn ),甘(gān )心(xīn )瞑(míng )目(mù ),但(dàn )畏(wèi )长(zhǎng )者(zhě )家(jiā )儿(ér )或(huò )在(zài )左(zuǒ )右(yòu ),或(huò )与(yǔ )从(cóng )事(shì ),殊(shū )难(nán )得(dé )调(diào ),介(jiè )介(jiè )独(dú )恶(è )是(shì )耳(ěr )!”

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),匈(xiōng )奴(nú )日(rì )逐(zhú )王(wáng )比(bǐ )自(zì )立(lì )为(wéi )南(nán )单(dān )于(yú ),遣(qiǎn )使(shǐ )诣(yì )阙(què )奉(fèng )籓(bān )称(chēng )臣(chén )。上(shàng )以(yǐ )问(wèn )朗(lǎng )陵(líng )侯(hóu )臧(zāng )宫(gōng )。宫(gōng )曰(yuē ):“匈(xiōng )奴(nú )饥(jī )疫(yì )分(fèn )争(zhēng ),臣(chén )愿(yuàn )得(dé )五(wǔ )千(qiān )骑(qí )以(yǐ )立(lì )功(gōng )。”帝(dì )笑(xiào )曰(yuē ):“常(cháng )胜(shèng )之(zhī )家(jiā ),难(nán )与(yǔ )虑(lǜ )敌(dí ),吾(wú )方(fāng )自(zì )思(sī )之(zhī )。”

世(shì )祖(zǔ )光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )建(jiàn )武(wǔ )二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián )(己(jǐ )酉(yǒu ),公(gōng )元(yuán )四(sì )九(jiǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),辽(liáo )东(dōng )徼(jiǎo )外(wài )貊(mò )人(rén )寇(kòu )边(biān ),太(tài )守(shǒu )祭(jì )肜(róng )招(zhāo )降(jiàng )之(zhī )。肜(róng )又(yòu )以(yǐ )财(cái )利(lì )抚(fǔ )纳(nà )鲜(xiān )卑(bēi )大(dà )都(dōu )护(hù )偏(piān )何(hé ),使(shǐ )招(zhāo )致(zhì )异(yì )种(zhǒng ),骆(luò )驿(yì )款(kuǎn )塞(sāi )。肜(róng )曰(yuē ):“审(shěn )欲(yù )立(lì )功(gōng ),当(dāng )归(guī )击(jī )匈(xiōng )奴(nú ),斩(zhǎn )送(sòng )头(tóu )首(shǒu ),乃(nǎi )信(xìn )耳(ěr )。”偏(piān )何(hé )等(děng )即(jí )击(jī )匈(xiōng )奴(nú ),斩(zhǎn )首(shǒu )二(èr )千(qiān )馀(yú )级(jí ),持(chí )头(tóu )诣(yì )郡(jùn )。其(qí )后(hòu )岁(suì )岁(suì )相(xiàng )攻(gōng ),辄(zhé )送(sòng )首(shǒu )级(jí ),受(shòu )赏(shǎng )赐(cì )。自(zì )是(shì )匈(xiōng )奴(nú )衰(shuāi )弱(ruò ),边(biān )无(wú )寇(kòu )警(jǐng ),鲜(xiān )卑(bēi )、乌(wū )桓(huán )并(bìng )入(rù )朝(cháo )贡(gòng )。肜(róng )为(wéi )人(rén )质(zhì )厚(hòu )重(zhòng )毅(yì ),抚(fǔ )夷(yí )狄(dí )以(yǐ )恩(ēn )信(xìn ),故(gù )皆(jiē )畏(wèi )而(ér )爱(ài )之(zhī ),得(dé )其(qí )死(sǐ )力(lì )。

南(nán )单(dān )于(yú )遣(qiǎn )其(qí )弟(dì )左(zuǒ )贤(xián )王(wáng )莫(mò )将(jiāng )兵(bīng )万(wàn )馀(yú )人(rén )击(jī )北(běi )单(dān )于(yú )弟(dì )薁(yù )鞬(jiān )左(zuǒ )贤(xián )王(wáng ),生(shēng )获(huò )之(zhī );北(běi )单(dān )于(yú )震(zhèn )怖(bù ),却(què )地(dì )千(qiān )馀(yú )里(lǐ )。北(běi )部(bù )薁(yù )鞬(jiān )骨(gǔ )都(dōu )候(hòu )与(yǔ )右(yòu )骨(gǔ )都(dōu )侯(hóu )率(lǜ )众(zhòng )三(sān )万(wàn )馀(yú )人(rén )归(guī )南(nán )单(dān )于(yú )。三(sān )月(yuè ),南(nán )单(dān )于(yú )复(fù )遣(qiǎn )使(shǐ )诣(yì )阙(què )贡(gòng )献(xiàn ),求(qiú )使(shǐ )者(zhě )监(jiān )护(hù ),遣(qiǎn )侍(shì )子(zǐ ),修(xiū )旧(jiù )约(yuē )。

戊(wù )申(shēn )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。马(mǎ )援(yuán )军(jūn )至(zhì )临(lín )乡(xiāng ),击(jī )破(pò )蛮(mán )兵(bīng ),斩(zhǎn )获(huò )二(èr )千(qiān )馀(yú )人(rén )。

初(chū ),援(yuán )尝(cháng )有(yǒu )疾(jí ),虎(hǔ )贲(bēn )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )梁(liáng )松(sōng )来(lái )候(hòu )之(zhī ),独(dú )拜(bài )床(chuáng )下(xià ),援(yuán )不(bú )答(dá )。松(sōng )去(qù )后(hòu ),诸(zhū )子(zǐ )问(wèn )曰(yuē ):“梁(liáng )伯(bó )孙(sūn ),帝(dì )婿(xù ),贵(guì )重(zhòng )朝(cháo )庭(tíng ),公(gōng )卿(qīng )已(yǐ )下(xià )莫(mò )不(bú )惮(dàn )之(zhī ),大(dà )人(rén )奈(nài )何(hé )独(dú )不(bú )为(wéi )礼(lǐ )?”援(yuán )曰(yuē ):“我(wǒ )乃(nǎi )松(sōng )父(fù )友(yǒu )也(yě ),虽(suī )贵(guì ),何(hé )得(dé )失(shī )其(qí )序(xù )乎(hū )!”援(yuán )兄(xiōng )子(zǐ )严(yán )、敦(dūn )并(bìng )喜(xǐ )讥(jī )议(yì ),通(tōng )轻(qīng )侠(xiá ),援(yuán )前(qián )在(zài )交(jiāo )趾(zhǐ ),还(hái )书(shū )诫(jiè )之(zhī )曰(yuē ):“吾(wú )欲(yù )汝(rǔ )曹(cáo )闻(wén )人(rén )过(guò )失(shī ),如(rú )闻(wén )父(fù )母(mǔ )之(zhī )名(míng ),耳(ěr )可(kě )得(dé )闻(wén ),口(kǒu )不(bú )可(kě )得(dé )言(yán )也(yě )。好(hǎo )论(lùn )议(yì )人(rén )长(zhǎng )短(duǎn ),妄(wàng )是(shì )非(fēi )政(zhèng )法(fǎ ),此(cǐ )吾(wú )所(suǒ )大(dà )恶(è )也(yě ),宁(níng )死(sǐ ),不(bú )愿(yuàn )闻(wén )子(zǐ )孙(sūn )有(yǒu )此(cǐ )行(háng )也(yě )。龙(lóng )伯(bó )高(gāo )敦(dūn )厚(hòu )周(zhōu )慎(shèn ),口(kǒu )无(wú )择(zé )言(yán ),谦(qiān )约(yuē )节(jiē )俭(jiǎn ),廉(lián )公(gōng )有(yǒu )威(wēi ),吾(wú )爱(ài )之(zhī )重(zhòng )之(zhī ),愿(yuàn )汝(rǔ )曹(cáo )效(xiào )之(zhī )。杜(dù )季(jì )良(liáng )豪(háo )侠(xiá )好(hǎo )义(yì ),忧(yōu )人(rén )之(zhī )忧(yōu ),乐(lè )人(rén )之(zhī )乐(lè ),父(fù )丧(sàng )致(zhì )客(kè ),数(shù )郡(jùn )毕(bì )至(zhì ),吾(wú )爱(ài )之(zhī )重(zhòng )之(zhī ),不(bú )愿(yuàn )汝(rǔ )曹(cáo )效(xiào )也(yě )。效(xiào )伯(bó )高(gāo )不(bú )得(dé ),犹(yóu )为(wéi )谨(jǐn )敕(chì )之(zhī )士(shì ),所(suǒ )谓(wèi )‘刻(kè )鹄(hú )不(bú )成(chéng )尚(shàng )类(lèi )鹜(wù )’者(zhě )也(yě );效(xiào )季(jì )良(liáng )不(bú )得(dé ),陷(xiàn )为(wéi )天(tiān )下(xià )轻(qīng )薄(báo )子(zǐ ),所(suǒ )谓(wèi )‘画(huà )虎(hǔ )不(bú )成(chéng )反(fǎn )类(lèi )狗(gǒu )’者(zhě )也(yě )。”伯(bó )高(gāo )者(zhě ),山(shān )都(dōu )长(zhǎng )龙(lóng )述(shù )也(yě ),季(jì )良(liáng )者(zhě ),越(yuè )骑(qí )司(sī )马(mǎ )杜(dù )保(bǎo )也(yě ),皆(jiē )京(jīng )兆(zhào )人(rén )。会(huì )保(bǎo )仇(chóu )人(rén )上(shàng )书(shū ),讼(sòng )“保(bǎo )为(wéi )行(háng )浮(fú )薄(báo ),乱(luàn )群(qún )惑(huò )众(zhòng ),伏(fú )波(bō )将(jiāng )军(jūn )万(wàn )望(wàng )还(hái )书(shū )以(yǐ )诫(jiè )兄(xiōng )子(zǐ ),而(ér )梁(liáng )松(sōng )、窦(dòu )固(gù )与(yǔ )之(zhī )交(jiāo )结(jié ),将(jiāng )扇(shàn )其(qí )轻(qīng )伪(wěi ),败(bài )乱(luàn )诸(zhū )夏(xià )。”

书(shū )奏(zòu ),帝(dì )召(zhào )责(zé )松(sōng )、固(gù ),以(yǐ )讼(sòng )书(shū )及(jí )援(yuán )诫(jiè )书(shū )示(shì )之(zhī ),松(sōng )、固(gù )叩(kòu )头(tóu )流(liú )血(xuè ),而(ér )得(dé )不(bú )罪(zuì )。诏(zhào )免(miǎn )保(bǎo )官(guān ),擢(zhuó )拜(bài )龙(lóng )述(shù )为(wéi )零(líng )陵(líng )太(tài )守(shǒu )。松(sōng )由(yóu )是(shì )恨(hèn )援(yuán )。

及(jí )援(yuán )讨(tǎo )武(wǔ )陵(líng )蛮(mán ),军(jūn )次(cì )下(xià )隽(jùn ),有(yǒu )两(liǎng )道(dào )可(kě )入(rù ):从(cóng )壶(hú )头(tóu )则(zé )路(lù )近(jìn )而(ér )水(shuǐ )险(xiǎn ),从(cóng )充(chōng )则(zé )涂(tú )夷(yí )而(ér )运(yùn )远(yuǎn )。耿(gěng )舒(shū )欲(yù )从(cóng )充(chōng )道(dào ),援(yuán )以(yǐ )为(wéi )弃(qì )日(rì )费(fèi )粮(liáng ),不(bú )如(rú )进(jìn )壶(hú )头(tóu ),扼(è )其(qí )喉(hóu )咽(yān ),充(chōng )贼(zéi )自(zì )破(pò )。以(yǐ )事(shì )上(shàng )之(zhī ),帝(dì )从(cóng )援(yuán )策(cè )。进(jìn )营(yíng )壶(hú )头(tóu ),贼(zéi )乘(chéng )高(gāo )守(shǒu )隘(ài ),水(shuǐ )疾(jí ),船(chuán )不(bú )得(dé )上(shàng )。会(huì )暑(shǔ )甚(shèn ),士(shì )卒(zú )多(duō )疫(yì )死(sǐ ),援(yuán )亦(yì )中(zhōng )病(bìng ),乃(nǎi )穿(chuān )岸(àn )为(wéi )室(shì )以(yǐ )避(bì )炎(yán )气(qì )。贼(zéi )每(měi )升(shēng )险(xiǎn )鼓(gǔ )噪(zào ),援(yuán )辄(zhé )曳(yè )足(zú )以(yǐ )观(guān )之(zhī ),左(zuǒ )右(yòu )哀(āi )其(qí )壮(zhuàng )意(yì ),莫(mò )不(bú )为(wéi )之(zhī )流(liú )涕(tì )。耿(gěng )舒(shū )与(yǔ )兄(xiōng )好(hǎo )畤(zhì )侯(hóu )弇(yān )书(shū )曰(yuē ):“前(qián )舒(shū )上(shàng )书(shū )当(dāng )先(xiān )击(jī )充(chōng ),粮(liáng )虽(suī )难(nán )运(yùn )而(ér )兵(bīng )马(mǎ )得(dé )用(yòng ),军(jūn )人(rén )数(shù )万(wàn ),争(zhēng )欲(yù )先(xiān )奋(fèn )。今(jīn )壶(hú )头(tóu )竟(jìng )不(bú )得(dé )进(jìn ),大(dà )众(zhòng )怫(fú )郁(yù )行(háng )死(sǐ ),诚(chéng )可(kě )痛(tòng )惜(xī )!前(qián )到(dào )临(lín )乡(xiāng ),贼(zéi )无(wú )故(gù )自(zì )致(zhì ),若(ruò )夜(yè )击(jī )之(zhī ),即(jí )可(kě )殄(tiǎn )灭(miè )。伏(fú )波(bō )类(lèi )西(xī )域(yù )贾(jiǎ )胡(hú ),到(dào )一(yī )处(chù )辄(zhé )止(zhǐ ),以(yǐ )是(shì )失(shī )利(lì )。今(jīn )果(guǒ )疾(jí )疫(yì ),皆(jiē )如(rú )舒(shū )言(yán )。”弇(yān )得(dé )书(shū )奏(zòu )之(zhī ),帝(dì )乃(nǎi )使(shǐ )梁(liáng )松(sōng )乘(chéng )驿(yì )责(zé )问(wèn )援(yuán ),因(yīn )代(dài )监(jiān )军(jūn )。会(huì )援(yuán )卒(zú ),松(sōng )因(yīn )是(shì )构(gòu )陷(xiàn )援(yuán )。帝(dì )大(dà )怒(nù ),追(zhuī )收(shōu )援(yuán )新(xīn )息(xī )侯(hóu )印(yìn )绶(shòu )。初(chū ),援(yuán )在(zài )交(jiāo )趾(zhǐ ),常(cháng )饵(ěr )薏(yì )苡(yǐ )实(shí ),能(néng )轻(qīng )身(shēn ),胜(shèng )障(zhàng )气(qì ),军(jūn )还(hái ),载(zǎi )之(zhī )一(yī )车(chē )。及(jí )卒(zú )后(hòu ),有(yǒu )上(shàng )书(shū )谮(zèn )之(zhī )者(zhě ),以(yǐ )为(wéi )前(qián )所(suǒ )载(zǎi )还(hái )皆(jiē )明(míng )珠(zhū )文(wén )犀(xī )。帝(dì )益(yì )怒(nù )。援(yuán )妻(qī )孥(nú )惶(huáng )惧(jù ),不(bú )敢(gǎn )以(yǐ )丧(sàng )还(hái )旧(jiù )茔(yíng ),稿(gǎo )葬(zàng )城(chéng )西(xī ),宾(bīn )客(kè )故(gù )人(rén ),莫(mò )敢(gǎn )吊(diào )会(huì )。严(yán )与(yǔ )援(yuán )妻(qī )子(zǐ )草(cǎo )索(suǒ )相(xiàng )连(lián ),诣(yì )阙(què )请(qǐng )罪(zuì )。帝(dì )乃(nǎi )出(chū )松(sōng )书(shū )以(yǐ )示(shì )之(zhī ),方(fāng )知(zhī )所(suǒ )坐(zuò ),上(shàng )书(shū )诉(sù )冤(yuān ),前(qián )后(hòu )六(liù )上(shàng ),辞(cí )甚(shèn )哀(āi )切(qiē )。

前(qián )云(yún )阳(yáng )令(lìng )扶(fú )风(fēng )硃(zhū )勃(bó )诣(yì )阙(què )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“窃(qiè )见(jiàn )故(gù )伏(fú )波(bō )将(jiāng )军(jūn )马(mǎ )援(yuán ),拔(bá )自(zì )西(xī )州(zhōu ),钦(qīn )慕(mù )圣(shèng )义(yì ),闻(wén )关(guān )险(xiǎn )难(nán ),触(chù )冒(mào )万(wàn )死(sǐ ),经(jīng )营(yíng )陇(lǒng )、冀(jì ),谋(móu )如(rú )涌(yǒng )泉(quán ),势(shì )如(rú )转(zhuǎn )规(guī ),兵(bīng )动(dòng )有(yǒu )功(gōng ),师(shī )进(jìn )辄(zhé )克(kè )。诛(zhū )锄(chú )先(xiān )零(líng ),飞(fēi )矢(shǐ )贯(guàn )胫(jìng ),出(chū )征(zhēng )交(jiāo )趾(zhǐ ),与(yǔ )妻(qī )子(zǐ )生(shēng )诀(jué )。间(jiān )复(fù )南(nán )讨(tǎo ),立(lì )陷(xiàn )临(lín )乡(xiāng ),师(shī )已(yǐ )有(yǒu )业(yè ),未(wèi )竟(jìng )而(ér )死(sǐ )。吏(lì )士(shì )虽(suī )疫(yì ),援(yuán )不(bú )独(dú )存(cún )。夫(fū )战(zhàn )或(huò )以(yǐ )久(jiǔ )而(ér )立(lì )功(gōng ),或(huò )以(yǐ )速(sù )而(ér )致(zhì )败(bài ),深(shēn )入(rù )未(wèi )必(bì )为(wéi )得(dé ),不(bú )进(jìn )未(wèi )必(bì )为(wéi )非(fēi ),人(rén )情(qíng )岂(qǐ )乐(lè )久(jiǔ )屯(tún )绝(jué )地(dì )不(bú )生(shēng )归(guī )哉(zāi )!惟(wéi )援(yuán )得(dé )事(shì )朝(cháo )廷(tíng )二(èr )十(shí )二(èr )年(nián ),北(běi )出(chū )塞(sāi )漠(mò ),南(nán )度(dù )江(jiāng )海(hǎi ),触(chù )冒(mào )害(hài )气(qì ),僵(jiāng )死(sǐ )军(jūn )事(shì ),名(míng )灭(miè )爵(jué )绝(jué ),国(guó )土(tǔ )不(bú )传(chuán ),海(hǎi )内(nèi )不(bú )知(zhī )其(qí )过(guò ),众(zhòng )遮(zhē )未(wèi )闻(wén )其(qí )毁(huǐ ),家(jiā )属(shǔ )杜(dù )门(mén ),葬(zàng )不(bú )归(guī )墓(mù ),怨(yuàn )隙(xì )并(bìng )兴(xìng ),宗(zōng )亲(qīn )怖(bù )慄(lì ),死(sǐ )者(zhě )不(bú )能(néng )自(zì )列(liè ),生(shēng )者(zhě )莫(mò )为(wéi )之(zhī )讼(sòng ),臣(chén )窃(qiè )伤(shāng )之(zhī )!夫(fū )明(míng )主(zhǔ )醲(nóng )于(yú )用(yòng )赏(shǎng ),约(yuē )于(yú )用(yòng )刑(xíng ),高(gāo )祖(zǔ )尝(cháng )与(yǔ )陈(chén )平(píng )金(jīn )四(sì )万(wàn )斤(jīn )以(yǐ )间(jiān )楚(chǔ )军(jūn ),不(bú )问(wèn )出(chū )入(rù )所(suǒ )为(wéi ),岂(qǐ )复(fù )疑(yí )以(yǐ )钱(qián )谷(gǔ )间(jiān )哉(zāi )!愿(yuàn )下(xià )公(gōng )卿(qīng ),平(píng )援(yuán )功(gōng )罪(zuì ),宜(yí )绝(jué )宜(yí )续(xù ),以(yǐ )厌(yàn )海(hǎi )内(nèi )之(zhī )望(wàng )。”帝(dì )意(yì )稍(shāo )解(jiě )。

初(chū ),勃(bó )年(nián )十(shí )二(èr ),能(néng )诵(sòng )《诗(shī )》、《书(shū )》,常(cháng )候(hòu )援(yuán )兄(xiōng )况(kuàng ),辞(cí )言(yán )娴(xián )雅(yǎ ),援(yuán )裁(cái )知(zhī )书(shū ),见(jiàn )之(zhī )自(zì )失(shī )。况(kuàng )知(zhī )其(qí )意(yì ),乃(nǎi )自(zì )酌(zhuó )酒(jiǔ )慰(wèi )援(yuán )曰(yuē ):“硃(zhū )勃(bó )小(xiǎo )器(qì )速(sù )成(chéng ),智(zhì )尽(jìn )此(cǐ )耳(ěr ),卒(zú )当(dāng )从(cóng )汝(rǔ )禀(bǐng )学(xué ),勿(wù )畏(wèi )也(yě )。”勃(bó )未(wèi )二(èr )十(shí ),右(yòu )扶(fú )风(fēng )清(qīng )试(shì )守(shǒu )渭(wèi )城(chéng )宰(zǎi )。及(jí )援(yuán )为(wéi )将(jiāng )军(jūn )封(fēng )侯(hóu ),而(ér )勃(bó )位(wèi )不(bú )过(guò )县(xiàn )令(lìng )。援(yuán )后(hòu )虽(suī )贵(guì ),常(cháng )待(dài )以(yǐ )旧(jiù )恩(ēn )而(ér )卑(bēi )侮(wǔ )之(zhī ),勃(bó )愈(yù )身(shēn )自(zì )亲(qīn )。及(jí )援(yuán )遇(yù )谗(chán ),唯(wéi )勃(bó )能(néng )终(zhōng )焉(yān )。

谒(yè )者(zhě )南(nán )阳(yáng )宗(zōng )均(jūn )监(jiān )援(yuán )军(jūn ),援(yuán )既(jì )卒(zú ),军(jūn )士(shì )疫(yì )死(sǐ )者(zhě )太(tài )半(bàn ),蛮(mán )亦(yì )饥(jī )困(kùn )。均(jūn )乃(nǎi )与(yǔ )诸(zhū )将(jiāng )议(yì )曰(yuē ):“今(jīn )道(dào )远(yuǎn )士(shì )病(bìng ),不(bú )可(kě )以(yǐ )战(zhàn ),欲(yù )权(quán )承(chéng )制(zhì )降(jiàng )之(zhī ),何(hé )如(rú )?”诸(zhū )将(jiāng )皆(jiē )伏(fú )地(dì )莫(mò )敢(gǎn )应(yīng )。均(jūn )曰(yuē ):“夫(fū )忠(zhōng )臣(chén )出(chū )竟(jìng ),有(yǒu )可(kě )以(yǐ )安(ān )国(guó )家(jiā ),专(zhuān )之(zhī )可(kě )也(yě )。”乃(nǎi )矫(jiǎo )制(zhì )调(diào )伏(fú )波(bō )司(sī )马(mǎ )吕(lǚ )种(zhǒng )守(shǒu )沅(yuán )陵(líng )长(zhǎng ),命(mìng )种(zhǒng )奉(fèng )诏(zhào )书(shū )入(rù )虏(lǔ )营(yíng ),告(gào )以(yǐ )恩(ēn )信(xìn ),因(yīn )勒(lè )兵(bīng )随(suí )其(qí )后(hòu )。蛮(mán )夷(yí )震(zhèn )怖(bù ),冬(dōng )十(shí )月(yuè ),共(gòng )斩(zhǎn )其(qí )大(dà )帅(shuài )而(ér )降(jiàng )。于(yú )是(shì )均(jūn )入(rù )贼(zéi )营(yíng ),散(sàn )其(qí )众(zhòng ),遣(qiǎn )归(guī )本(běn )郡(jùn ),为(wéi )置(zhì )长(zhǎng )吏(lì )而(ér )还(hái ),群(qún )蛮(mán )遂(suí )平(píng )。均(jūn )未(wèi )至(zhì ),先(xiān )自(zì )劾(hé )矫(jiǎo )制(zhì )之(zhī )罪(zuì )。上(shàng )嘉(jiā )其(qí )功(gōng ),迎(yíng ),赐(cì )以(yǐ )金(jīn )帛(bó ),令(lìng )过(guò )家(jiā )上(shàng )冢(zhǒng )。

是(shì )岁(suì ),辽(liáo )西(xī )乌(wū )桓(huán )大(dà )人(rén )郝(hǎo )旦(dàn )等(děng )率(lǜ )众(zhòng )内(nèi )属(shǔ ),诏(zhào )封(fēng )乌(wū )桓(huán )渠(qú )帅(shuài )为(wéi )侯(hóu )、王(wáng )、君(jūn )长(zhǎng )者(zhě )八(bā )十(shí )一(yī )人(rén ),使(shǐ )居(jū )塞(sāi )内(nèi ),布(bù )于(yú )缘(yuán )边(biān )诸(zhū )郡(jùn ),令(lìng )招(zhāo )来(lái )种(zhǒng )人(rén ),给(gěi )其(qí )衣(yī )食(shí ),遂(suí )为(wéi )汉(hàn )侦(zhēn )候(hòu ),助(zhù )击(jī )匈(xiōng )奴(nú )、鲜(xiān )卑(bēi )。时(shí )司(sī )徒(tú )掾(yuàn )班(bān )彪(biāo )上(shàng )言(yán ):“乌(wū )桓(huán )天(tiān )性(xìng )轻(qīng )黠(xiá ),好(hǎo )为(wéi )寇(kòu )贼(zéi ),若(ruò )久(jiǔ )放(fàng )纵(zòng )而(ér )无(wú )总(zǒng )领(lǐng )者(zhě ),必(bì )复(fù )掠(luě )居(jū )人(rén ),但(dàn )委(wěi )主(zhǔ )降(jiàng )掾(yuàn )吏(lì ),恐(kǒng )非(fēi )所(suǒ )能(néng )制(zhì )。臣(chén )愚(yú )以(yǐ )为(wéi )宜(yí )复(fù )置(zhì )乌(wū )桓(huán )校(xiào )尉(wèi ),诚(chéng )有(yǒu )益(yì )于(yú )附(fù )集(jí ),省(shěng )国(guó )家(jiā )之(zhī )边(biān )虑(lǜ )。”帝(dì )从(cóng )之(zhī ),于(yú )是(shì )始(shǐ )复(fù )置(zhì )校(xiào )尉(wèi )于(yú )上(shàng )谷(gǔ )宁(níng )城(chéng ),开(kāi )营(yíng )府(fǔ ),并(bìng )领(lǐng )鲜(xiān )卑(bēi )赏(shǎng )赐(cì )、质(zhì )子(zǐ ),岁(suì )时(shí )互(hù )市(shì )焉(yān )。

世(shì )祖(zǔ )光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )建(jiàn )武(wǔ )二(èr )十(shí )六(liù )年(nián )(庚(gēng )戌(xū ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )零(líng )年(nián ))

正(zhèng )月(yuè ),诏(zhào )增(zēng )百(bǎi )官(guān )奉(fèng ),其(qí )千(qiān )石(shí )已(yǐ )上(shàng ),减(jiǎn )于(yú )西(xī )京(jīng )旧(jiù )制(zhì ),六(liù )百(bǎi )石(shí )已(yǐ )下(xià ),增(zēng )于(yú )旧(jiù )秩(zhì )。

初(chū )作(zuò )寿(shòu )陵(líng )。帝(dì )曰(yuē ):“古(gǔ )者(zhě )帝(dì )王(wáng )之(zhī )葬(zàng ),皆(jiē )陶(táo )人(rén )、瓦(wǎ )器(qì )、木(mù )车(chē )、茅(máo )马(mǎ ),使(shǐ )后(hòu )世(shì )之(zhī )人(rén )不(bú )知(zhī )其(qí )处(chù )。太(tài )宗(zōng )识(shí )终(zhōng )始(shǐ )之(zhī )义(yì ),景(jǐng )帝(dì )能(néng )述(shù )遵(zūn )孝(xiào )道(dào ),遭(zāo )天(tiān )下(xià )反(fǎn )覆(fù ),而(ér )霸(bà )陵(líng )独(dú )完(wán )受(shòu )其(qí )福(fú ),岂(qǐ )不(bú )美(měi )哉(zāi )!今(jīn )所(suǒ )制(zhì )地(dì )不(bú )过(guò )二(èr )三(sān )顷(qǐng ),无(wú )为(wéi )山(shān )陵(líng )陂(bēi )池(chí ),裁(cái )令(lìng )流(liú )水(shuǐ )而(ér )已(yǐ )。使(shǐ )迭(dié )兴(xìng )之(zhī )后(hòu ),与(yǔ )丘(qiū )陇(lǒng )同(tóng )体(tǐ )。”

诏(zhào )遣(qiǎn )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )段(duàn )郴(chēn )、副(fù )校(xiào )尉(wèi )王(wáng )郁(yù )使(shǐ )南(nán )匈(xiōng )奴(nú ),立(lì )其(qí )庭(tíng ),去(qù )五(wǔ )原(yuán )西(xī )部(bù )塞(sāi )八(bā )十(shí )里(lǐ )。使(shǐ )者(zhě )令(lìng )单(dān )于(yú )伏(fú )拜(bài )受(shòu )诏(zhào ),单(dān )于(yú )顾(gù )望(wàng )有(yǒu )顷(qǐng ),乃(nǎi )伏(fú )称(chēng )臣(chén )。拜(bài )讫(qì ),令(lìng )译(yì )晓(xiǎo )使(shǐ )者(zhě )曰(yuē ):“单(dān )于(yú )新(xīn )立(lì ),诚(chéng )惭(cán )于(yú )左(zuǒ )右(yòu ),愿(yuàn )使(shǐ )者(zhě )众(zhòng )中(zhōng )无(wú )相(xiàng )屈(qū )折(shé )也(yě )。”诏(zhào )听(tīng )南(nán )单(dān )于(yú )入(rù )居(jū )云(yún )中(zhōng ),始(shǐ )置(zhì )使(shǐ )匈(xiōng )奴(nú )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng ),将(jiāng )兵(bīng )卫(wèi )护(hù )之(zhī )。

夏(xià ),南(nán )单(dān )于(yú )所(suǒ )获(huò )北(běi )虏(lǔ )薁(yù )建(jiàn )左(zuǒ )贤(xián )王(wáng ),将(jiāng )其(qí )众(zhòng )及(jí )南(nán )部(bù )五(wǔ )骨(gǔ )都(dōu )侯(hóu )合(hé )三(sān )万(wàn )馀(yú )人(rén )畔(pàn )归(guī ),去(qù )北(běi )庭(tíng )三(sān )百(bǎi )馀(yú )里(lǐ ),自(zì )立(lì )为(wéi )单(dān )于(yú )。月(yuè )馀(yú ),日(rì )更(gèng )相(xiàng )攻(gōng )击(jī ),五(wǔ )骨(gǔ )都(dōu )侯(hóu )皆(jiē )死(sǐ ),左(zuǒ )贤(xián )王(wáng )自(zì )杀(shā ),诸(zhū )骨(gǔ )都(dōu )侯(hóu )子(zǐ )各(gè )拥(yōng )兵(bīng )自(zì )守(shǒu )。秋(qiū ),南(nán )单(dān )于(yú )遣(qiǎn )子(zǐ )入(rù )侍(shì )。诏(zhào )赐(cì )单(dān )于(yú )冠(guàn )带(dài )、玺(xǐ )绶(shòu )、车(chē )马(mǎ )、金(jīn )帛(bó )、甲(jiǎ )兵(bīng )、什(shí )器(qì )。又(yòu )转(zhuǎn )河(hé )东(dōng )米(mǐ )Я二(èr )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )斛(hú ),牛(niú )羊(yáng )三(sān )万(wàn )六(liù )千(qiān )头(tóu )以(yǐ )赡(shàn )给(gěi )之(zhī )。令(lìng )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )将(jiāng )弛(chí )刑(xíng )五(wǔ )十(shí )人(rén ),随(suí )单(dān )于(yú )所(suǒ )处(chù ),参(cān )辞(cí )讼(sòng ),察(chá )动(dòng )静(jìng )。单(dān )于(yú )岁(suì )尽(jìn )辄(zhé )遣(qiǎn )奉(fèng )奏(zòu ),送(sòng )侍(shì )子(zǐ )入(rù )朝(cháo ),汉(hàn )遣(qiǎn )谒(yè )者(zhě )送(sòng )前(qián )侍(shì )子(zǐ )还(hái )单(dān )于(yú )庭(tíng ),赐(cì )单(dān )于(yú )及(jí )阏(è )氏(shì )、左(zuǒ )、右(yòu )贤(xián )王(wáng )以(yǐ )下(xià )缯(zēng )彩(cǎi )合(hé )万(wàn )匹(pǐ ),岁(suì )以(yǐ )为(wéi )常(cháng )。于(yú )是(shì )云(yún )中(zhōng )、五(wǔ )原(yuán )、朔(shuò )方(fāng )、北(běi )地(dì )、定(dìng )襄(xiāng )、雁(yàn )门(mén )、上(shàng )谷(gǔ )、代(dài )八(bā )郡(jùn )民(mín )归(guī )于(yú )本(běn )土(tǔ )。遣(qiǎn )谒(yè )者(zhě )分(fèn )将(jiāng )弛(chí )刑(xíng ),补(bǔ )治(zhì )城(chéng )郭(guō ),发(fā )遣(qiǎn )边(biān )民(mín )在(zài )中(zhōng )国(guó )者(zhě )布(bù )还(hái )诸(zhū )县(xiàn ),皆(jiē )赐(cì )以(yǐ )装(zhuāng )钱(qián ),转(zhuǎn )给(gěi )粮(liáng )食(shí )。时(shí )城(chéng )郭(guō )丘(qiū )墟(xū ),扫(sǎo )地(dì )更(gèng )为(wéi ),上(shàng )乃(nǎi )悔(huǐ )前(qián )徙(xǐ )之(zhī )。

冬(dōng ),南(nán )匈(xiōng )奴(nú )五(wǔ )骨(gǔ )都(dōu )侯(hóu )子(zǐ )复(fù )将(jiāng )其(qí )众(zhòng )三(sān )千(qiān )人(rén )归(guī )南(nán )部(bù ),北(běi )单(dān )于(yú )使(shǐ )骑(qí )追(zhuī )击(jī ),悉(xī )获(huò )其(qí )众(zhòng )。南(nán )单(dān )于(yú )遣(qiǎn )兵(bīng )拒(jù )之(zhī ),逆(nì )战(zhàn )不(bú )利(lì ),于(yú )是(shì )复(fù )诏(zhào )单(dān )于(yú )徙(xǐ )居(jū )西(xī )河(hé )美(měi )稷(jì ),因(yīn )使(shǐ )段(duàn )郴(chēn )、王(wáng )郁(yù )留(liú )西(xī )河(hé )拥(yōng )护(hù )之(zhī ),令(lìng )西(xī )河(hé )长(zhǎng )史(shǐ )岁(suì )将(jiāng )骑(qí )二(èr )千(qiān )、弛(chí )刑(xíng )五(wǔ )百(bǎi )人(rén )助(zhù )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )卫(wèi )护(hù )单(dān )于(yú ),冬(dōng )屯(tún )夏(xià )罢(bà ),自(zì )后(hòu )以(yǐ )为(wéi )常(cháng )。南(nán )单(dān )于(yú )既(jì )居(jū )西(xī )河(hé ),亦(yì )列(liè )置(zhì )诸(zhū )部(bù )王(wáng ),助(zhù )汉(hàn )扞(gǎn )戍(shù )北(běi )地(dì )、朔(shuò )方(fāng )、五(wǔ )原(yuán )、云(yún )中(zhōng )、定(dìng )襄(xiāng )、雁(yàn )门(mén )、代(dài )郡(jùn ),皆(jiē )领(lǐng )部(bù )众(zhòng ),为(wéi )郡(jùn )县(xiàn )侦(zhēn )逻(luó )耳(ěr )目(mù )。北(běi )单(dān )于(yú )惶(huáng )恐(kǒng ),颇(pō )还(hái )所(suǒ )略(luè )汉(hàn )民(mín )以(yǐ )示(shì )善(shàn )意(yì ),钞(chāo )兵(bīng )每(měi )到(dào )南(nán )部(bù )下(xià ),还(hái )过(guò )亭(tíng )候(hòu ),辄(zhé )谢(xiè )曰(yuē ):“自(zì )击(jī )亡(wáng )虏(lǔ )薁(yù )建(jiàn )日(rì )逐(zhú )耳(ěr ),非(fēi )敢(gǎn )犯(fàn )汉(hàn )民(mín )也(yě )。”

世(shì )祖(zǔ )光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )建(jiàn )武(wǔ )二(èr )十(shí )七(qī )年(nián )(辛(xīn )亥(hài ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )一(yī )年(nián ))

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),戊(wù )午(wǔ ),大(dà )司(sī )徒(tú )王(wáng )况(kuàng )薨(hōng )。

五(wǔ )月(yuè ),丁(dīng )丑(chǒu ),诏(zhào )司(sī )徒(tú )、司(sī )空(kōng )并(bìng )去(qù )“大(dà )”名(míng ),改(gǎi )大(dà )司(sī )马(mǎ )为(wéi )太(tài )尉(wèi )。骠(biāo )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )行(háng )大(dà )司(sī )马(mǎ )刘(liú )隆(lóng )即(jí )日(rì )罢(bà ),以(yǐ )太(tài )仆(pú )赵(zhào )熹(xī )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),大(dà )司(sī )农(nóng )冯(féng )勤(qín )为(wéi )司(sī )徒(tú )。

北(běi )匈(xiōng )奴(nú )遣(qiǎn )使(shǐ )诣(yì )武(wǔ )威(wēi )求(qiú )和(hé )亲(qīn ),帝(dì )召(zhào )公(gōng )卿(qīng )廷(tíng )议(yì ),不(bú )决(jué )。皇(huáng )太(tài )子(zǐ )言(yán )曰(yuē ):“南(nán )单(dān )于(yú )新(xīn )附(fù ),北(běi )虏(lǔ )惧(jù )于(yú )见(jiàn )伐(fá ),故(gù )倾(qīng )耳(ěr )而(ér )听(tīng ),争(zhēng )欲(yù )归(guī )义(yì )耳(ěr )。今(jīn )未(wèi )能(néng )出(chū )兵(bīng )而(ér )反(fǎn )交(jiāo )通(tōng )北(běi )虏(lǔ ),臣(chén )恐(kǒng )南(nán )单(dān )于(yú )将(jiāng )有(yǒu )二(èr )心(xīn ),北(běi )虏(lǔ )降(jiàng )者(zhě )且(qiě )不(bú )复(fù )来(lái )矣(yǐ )。”帝(dì )然(rán )之(zhī ),告(gào )武(wǔ )威(wēi )太(tài )守(shǒu )勿(wù )受(shòu )其(qí )使(shǐ )。

朗(lǎng )陵(líng )侯(hóu )臧(zāng )宫(gōng )、扬(yáng )虚(xū )侯(hóu )马(mǎ )武(wǔ )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“匈(xiōng )奴(nú )贪(tān )利(lì ),无(wú )有(yǒu )礼(lǐ )信(xìn ),穷(qióng )则(zé )稽(jī )首(shǒu ),安(ān )则(zé )侵(qīn )盗(dào )。虏(lǔ )今(jīn )人(rén )畜(chù )疫(yì )死(sǐ ),旱(hàn )蝗(huáng )赤(chì )地(dì ),疲(pí )困(kùn )乏(fá )力(lì ),不(bú )当(dāng )中(zhōng )国(guó )一(yī )郡(jùn ),万(wàn )里(lǐ )死(sǐ )命(mìng ),县(xiàn )在(zài )陛(bì )下(xià )。福(fú )不(bú )再(zài )来(lái ),时(shí )或(huò )易(yì )失(shī ),岂(qǐ )宜(yí )固(gù )守(shǒu )文(wén )德(dé )而(ér )堕(duò )武(wǔ )事(shì )乎(hū )!今(jīn )命(mìng )将(jiāng )临(lín )塞(sāi ),厚(hòu )县(xiàn )购(gòu )赏(shǎng ),喻(yù )告(gào )高(gāo )句(jù )骊(lí )、乌(wū )桓(huán )、鲜(xiān )卑(bēi )攻(gōng )其(qí )左(zuǒ ),发(fā )河(hé )西(xī )四(sì )郡(jùn )、天(tiān )水(shuǐ )、陇(lǒng )西(xī )羌(qiāng )、胡(hú )击(jī )其(qí )右(yòu ),如(rú )此(cǐ ),北(běi )虏(lǔ )之(zhī )灭(miè ),不(bú )过(guò )数(shù )年(nián )。臣(chén )恐(kǒng )陛(bì )下(xià )仁(rén )恩(ēn )不(bú )忍(rěn ),谋(móu )臣(chén )狐(hú )疑(yí ),令(lìng )万(wàn )世(shì )刻(kè )石(shí )之(zhī )功(gōng )不(bú )立(lì )于(yú )圣(shèng )世(shì )!”诏(zhào )报(bào )曰(yuē ):“《黄(huáng )石(shí )公(gōng )记(jì )》曰(yuē ):‘柔(róu )能(néng )制(zhì )刚(gāng ),弱(ruò )能(néng )制(zhì )强(qiáng )。舍(shě )近(jìn )谋(móu )远(yuǎn )者(zhě ),劳(láo )而(ér )无(wú )功(gōng );舍(shě )远(yuǎn )谋(móu )近(jìn )者(zhě ),逸(yì )而(ér )有(yǒu )终(zhōng )。故(gù )曰(yuē ):务(wù )广(guǎng )地(dì )者(zhě )荒(huāng ),务(wù )广(guǎng )德(dé )者(zhě )强(qiáng ),有(yǒu )其(qí )有(yǒu )者(zhě )安(ān ),贪(tān )人(rén )有(yǒu )者(zhě )残(cán )。残(cán )灭(miè )之(zhī )政(zhèng ),虽(suī )成(chéng )必(bì )败(bài )。’今(jīn )国(guó )无(wú )善(shàn )政(zhèng ),灾(zāi )变(biàn )不(bú )息(xī ),百(bǎi )姓(xìng )惊(jīng )惶(huáng ),人(rén )不(bú )自(zì )保(bǎo ),而(ér )复(fù )欲(yù )远(yuǎn )事(shì )边(biān )外(wài )乎(hū )!孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):‘吾(wú )恐(kǒng )季(jì )孙(sūn )之(zhī )忧(yōu )不(bú )在(zài )颛(zhuān )臾(yú )。’且(qiě )北(běi )狄(dí )尚(shàng )强(qiáng ),而(ér )屯(tún )田(tián )警(jǐng )备(bèi ),传(chuán )闻(wén )之(zhī )事(shì ),恒(héng )多(duō )失(shī )实(shí )。诚(chéng )能(néng )举(jǔ )下(xià )下(xià )之(zhī )半(bàn )以(yǐ )灭(miè )大(dà )寇(kòu ),岂(qǐ )非(fēi )至(zhì )愿(yuàn )!苟(gǒu )非(fēi )其(qí )时(shí ),不(bú )如(rú )息(xī )民(mín )。”自(zì )是(shì )诸(zhū )将(jiāng )莫(mò )敢(gǎn )复(fù )言(yán )兵(bīng )事(shì )者(zhě )。

上(shàng )问(wèn )赵(zhào )熹(xī )以(yǐ )久(jiǔ )长(zhǎng )之(zhī )计(jì ),熹(xī )请(qǐng )遣(qiǎn )诸(zhū )王(wáng )就(jiù )国(guó )。冬(dōng ),上(shàng )始(shǐ )遣(qiǎn )鲁(lǔ )王(wáng )兴(xìng )、齐(qí )王(wáng )石(shí )就(jiù )国(guó )。是(shì )岁(suì ),帝(dì )舅(jiù )寿(shòu )张(zhāng )恭(gōng )侯(hóu )樊(fán )宏(hóng )薨(hōng )。宏(hóng )为(wéi )人(rén )谦(qiān )柔(róu )畏(wèi )慎(shèn ),每(měi )当(dāng )朝(cháo )会(huì ),辄(zhé )迎(yíng )期(qī )先(xiān )到(dào ),俯(fǔ )伏(fú )待(dài )事(shì );所(suǒ )上(shàng )便(biàn )宜(yí ),手(shǒu )自(zì )书(shū )写(xiě ),毁(huǐ )削(xuē )草(cǎo )本(běn );公(gōng )朝(cháo )访(fǎng )逮(dǎi ),不(bú )敢(gǎn )众(zhòng )对(duì )。宗(zōng )族(zú )染(rǎn )其(qí )化(huà ),未(wèi )尝(cháng )犯(fàn )法(fǎ )。帝(dì )甚(shèn )重(zhòng )之(zhī )。及(jí )病(bìng )困(kùn ),遗(yí )令(lìng )薄(báo )葬(zàng ),一(yī )无(wú )所(suǒ )用(yòng )。以(yǐ )为(wéi )棺(guān )柩(jiù )一(yī )藏(cáng ),不(bú )宜(yí )复(fù )见(jiàn ),如(rú )有(yǒu )腐(fǔ )败(bài ),伤(shāng )孝(xiào )子(zǐ )之(zhī )心(xīn ),使(shǐ )与(yǔ )夫(fū )人(rén )同(tóng )坟(fén )异(yì )藏(cáng )。帝(dì )善(shàn )其(qí )令(lìng ),以(yǐ )书(shū )示(shì )百(bǎi )官(guān ),因(yīn )曰(yuē ):“今(jīn )不(bú )顺(shùn )寿(shòu )张(zhāng )侯(hóu )意(yì ),无(wú )以(yǐ )彰(zhāng )其(qí )德(dé );且(qiě )吾(wú )万(wàn )岁(suì )之(zhī )后(hòu ),欲(yù )以(yǐ )为(wéi )式(shì )。”

世(shì )祖(zǔ )光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )建(jiàn )武(wǔ )二(èr )十(shí )八(bā )年(nián )(壬(rén )子(zǐ ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )二(èr )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),己(jǐ )巳(sì ),徙(xǐ )鲁(lǔ )王(wáng )兴(xìng )为(wéi )北(běi )海(hǎi )王(wáng );以(yǐ )鲁(lǔ )益(yì )东(dōng )海(hǎi )。帝(dì )以(yǐ )东(dōng )海(hǎi )王(wáng )强(qiáng )去(qù )就(jiù )有(yǒu )礼(lǐ ),故(gù )优(yōu )以(yǐ )大(dà )封(fēng ),食(shí )二(èr )十(shí )九(jiǔ )县(xiàn ),赐(cì )虎(hǔ )贲(bēn )、旄(máo )头(tóu ),设(shè )钟(zhōng )虡(jù )之(zhī )乐(lè ),拟(nǐ )于(yú )乘(chéng )舆(yú )。

夏(xià ),六(liù )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo ),沛(pèi )太(tài )后(hòu )郭(guō )后(hòu )薨(hōng )。

初(chū ),马(mǎ )援(yuán )兄(xiōng )子(zǐ )婿(xù )王(wáng )磐(pán ),平(píng )阿(ā )侯(hóu )仁(rén )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。王(wáng )莽(mǎng )败(bài ),磐(pán )拥(yōng )富(fù )赀(zī )为(wéi )游(yóu )侠(xiá ),有(yǒu )名(míng )江(jiāng )、淮(huái )间(jiān )。后(hòu )游(yóu )京(jīng )师(shī ),与(yǔ )诸(zhū )贵(guì )戚(qī )友(yǒu )善(shàn ),援(yuán )谓(wèi )姊(zǐ )子(zǐ )曹(cáo )训(xùn )曰(yuē ):“王(wáng )氏(shì ),废(fèi )姓(xìng )也(yě ),子(zǐ )石(shí )当(dāng )屏(píng )居(jū )自(zì )守(shǒu ),而(ér )反(fǎn )游(yóu )京(jīng )师(shī )长(zhǎng )者(zhě ),用(yòng )气(qì )自(zì )行(háng ),多(duō )所(suǒ )陵(líng )折(shé ),其(qí )败(bài )必(bì )也(yě )。”后(hòu )岁(suì )馀(yú ),磐(pán )坐(zuò )事(shì )死(sǐ );磐(pán )子(zǐ )肃(sù )复(fù )出(chū )入(rù )王(wáng )侯(hóu )邸(dǐ )第(dì )。时(shí )禁(jìn )罔(wǎng )尚(shàng )疏(shū ),诸(zhū )王(wáng )皆(jiē )在(zài )京(jīng )师(shī ),竞(jìng )修(xiū )名(míng )誉(yù ),招(zhāo )游(yóu )士(shì )。马(mǎ )援(yuán )谓(wèi )司(sī )马(mǎ )吕(lǚ )种(zhǒng )曰(yuē ):“建(jiàn )武(wǔ )之(zhī )元(yuán ),名(míng )为(wéi )天(tiān )下(xià )重(zhòng )开(kāi ),自(zì )今(jīn )以(yǐ )往(wǎng ),海(hǎi )内(nèi )日(rì )当(dāng )安(ān )耳(ěr )。但(dàn )忧(yōu )国(guó )家(jiā )诸(zhū )子(zǐ )并(bìng )壮(zhuàng )而(ér )旧(jiù )防(fáng )未(wèi )立(lì ),若(ruò )多(duō )通(tōng )宾(bīn )客(kè ),则(zé )大(dà )狱(yù )起(qǐ )矣(yǐ )。卿(qīng )曹(cáo )戒(jiè )慎(shèn )之(zhī )!”至(zhì )是(shì ),有(yǒu )上(shàng )书(shū )告(gào )肃(sù )等(děng )受(shòu )诛(zhū )之(zhī )家(jiā ),为(wéi )诸(zhū )王(wáng )宾(bīn )客(kè ),虑(lǜ )因(yīn )事(shì )生(shēng )乱(luàn )。会(huì )更(gèng )始(shǐ )之(zhī )子(zǐ )寿(shòu )光(guāng )侯(hóu )鲤(lǐ )得(dé )幸(xìng )于(yú )沛(pèi )王(wáng ),怨(yuàn )刘(liú )盆(pén )子(zǐ ),结(jié )客(kè )杀(shā )故(gù )式(shì )侯(hóu )恭(gōng )。帝(dì )怒(nù ),沛(pèi )王(wáng )坐(zuò )系(xì )诏(zhào )狱(yù ),三(sān )日(rì )乃(nǎi )得(dé )出(chū )。因(yīn )诏(zhào )郡(jùn )县(xiàn )收(shōu )捕(bǔ )诸(zhū )王(wáng )宾(bīn )客(kè ),更(gèng )相(xiàng )牵(qiān )引(yǐn ),死(sǐ )者(zhě )以(yǐ )千(qiān )数(shù );吕(lǚ )种(zhǒng )亦(yì )与(yǔ )其(qí )祸(huò ),临(lín )命(mìng )叹(tàn )曰(yuē ):“马(mǎ )将(jiāng )军(jūn )诚(chéng )神(shén )人(rén )也(yě )!”

秋(qiū ),八(bā )月(yuè ),戊(wù )寅(yín ),东(dōng )海(hǎi )王(wáng )强(qiáng )、沛(pèi )王(wáng )辅(fǔ )、楚(chǔ )王(wáng )英(yīng )、济(jì )南(nán )王(wáng )康(kāng )、淮(huái )阳(yáng )王(wáng )延(yán )始(shǐ )就(jiù )国(guó )。

上(shàng )大(dà )会(huì )群(qún )臣(chén ),问(wèn ):“谁(shuí )可(kě )傅(fù )太(tài )子(zǐ )者(zhě )?”群(qún )臣(chén )承(chéng )望(wàng )上(shàng )意(yì ),皆(jiē )言(yán )太(tài )子(zǐ )舅(jiù )执(zhí )金(jīn )吾(wú )原(yuán )鹿(lù )侯(hóu )阴(yīn )识(shí )可(kě )。博(bó )士(shì )张(zhāng )佚(yì )正(zhèng )色(sè )曰(yuē ):“今(jīn )陛(bì )下(xià )立(lì )太(tài )子(zǐ ),为(wéi )阴(yīn )氏(shì )乎(hū ),为(wéi )天(tiān )下(xià )乎(hū )?即(jí )为(wéi )阴(yīn )氏(shì ),则(zé )阴(yīn )侯(hóu )可(kě );为(wéi )天(tiān )下(xià ),则(zé )固(gù )宜(yí )用(yòng )天(tiān )下(xià )之(zhī )贤(xián )才(cái )!”帝(dì )称(chēng )善(shàn ),曰(yuē ):“欲(yù )置(zhì )傅(fù )者(zhě ),以(yǐ )辅(fǔ )太(tài )子(zǐ )也(yě );今(jīn )博(bó )士(shì )不(bú )难(nán )正(zhèng )朕(zhèn ),况(kuàng )太(tài )子(zǐ )乎(hū )!”即(jí )拜(bài )佚(yì )为(wéi )太(tài )子(zǐ )太(tài )傅(fù ),以(yǐ )博(bó )士(shì )桓(huán )荣(róng )为(wéi )少(shǎo )傅(fù ),赐(cì )以(yǐ )辎(zī )车(chē )、乘(chéng )马(mǎ )。荣(róng )大(dà )会(huì )诸(zhū )生(shēng ),陈(chén )其(qí )车(chē )马(mǎ )、印(yìn )绶(shòu ),曰(yuē ):“今(jīn )日(rì )所(suǒ )蒙(méng ),稽(jī )古(gǔ )之(zhī )力(lì )也(yě ),可(kě )不(bú )勉(miǎn )哉(zāi )!”

北(běi )匈(xiōng )奴(nú )遣(qiǎn )使(shǐ )贡(gòng )马(mǎ )及(jí )裘(qiú ),更(gèng )乞(qǐ )和(hé )亲(qīn ),并(bìng )请(qǐng )音(yīn )乐(lè ),又(yòu )求(qiú )率(lǜ )西(xī )域(yù )诸(zhū )国(guó )胡(hú )客(kè )俱(jù )献(xiàn )见(jiàn )。帝(dì )下(xià )三(sān )府(fǔ )议(yì )酬(chóu )答(dá )之(zhī )宜(yí ),司(sī )徒(tú )掾(yuàn )班(bān )彪(biāo )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )孝(xiào )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )敕(chì )边(biān )守(shǒu )尉(wèi )曰(yuē ):‘匈(xiōng )奴(nú )大(dà )国(guó ),多(duō )变(biàn )诈(zhà ),交(jiāo )接(jiē )得(dé )其(qí )情(qíng ),则(zé )却(què )敌(dí )折(shé )冲(chōng );应(yīng )对(duì )入(rù )其(qí )数(shù ),则(zé )反(fǎn )为(wéi )轻(qīng )欺(qī )。’今(jīn )北(běi )匈(xiōng )奴(nú )见(jiàn )南(nán )单(dān )于(yú )来(lái )附(fù ),惧(jù )谋(móu )其(qí )国(guó ),故(gù )数(shù )乞(qǐ )和(hé )亲(qīn ),又(yòu )远(yuǎn )驱(qū )牛(niú )马(mǎ )与(yǔ )汉(hàn )合(hé )市(shì ),重(zhòng )遣(qiǎn )名(míng )王(wáng ),多(duō )所(suǒ )贡(gòng )献(xiàn ),斯(sī )皆(jiē )外(wài )示(shì )富(fù )强(qiáng )以(yǐ )相(xiàng )欺(qī )诞(dàn )也(yě )。臣(chén )见(jiàn )其(qí )献(xiàn )益(yì )重(zhòng ),知(zhī )其(qí )国(guó )益(yì )虚(xū );归(guī )亲(qīn )愈(yù )数(shù ),为(wéi )惧(jù )愈(yù )多(duō )。然(rán )今(jīn )既(jì )未(wèi )获(huò )助(zhù )南(nán ),则(zé )亦(yì )不(bú )宜(yí )绝(jué )北(běi ),羁(jī )縻(mí )之(zhī )义(yì ),礼(lǐ )无(wú )不(bú )答(dá )。谓(wèi )可(kě )颇(pō )加(jiā )赏(shǎng )赐(cì ),略(luè )与(yǔ )所(suǒ )献(xiàn )相(xiàng )当(dāng ),报(bào )答(dá )之(zhī )辞(cí ),令(lìng )必(bì )有(yǒu )适(shì )。今(jīn )立(lì )稿(gǎo )草(cǎo )并(bìng )上(shàng ),曰(yuē ):‘单(dān )于(yú )不(bú )忘(wàng )汉(hàn )恩(ēn ),追(zhuī )念(niàn )先(xiān )祖(zǔ )旧(jiù )约(yuē ),欲(yù )修(xiū )和(hé )亲(qīn )以(yǐ )辅(fǔ )身(shēn )安(ān )国(guó ),计(jì )议(yì )甚(shèn )高(gāo ),为(wéi )单(dān )于(yú )嘉(jiā )之(zhī )!往(wǎng )者(zhě )匈(xiōng )奴(nú )数(shù )有(yǒu )乖(guāi )乱(luàn ),呼(hū )韩(hán )邪(xié )、郅(zhì )支(zhī )自(zì )相(xiàng )仇(chóu )隙(xì ),并(bìng )蒙(méng )孝(xiào )宣(xuān )帝(dì )垂(chuí )恩(ēn )救(jiù )护(hù ),故(gù )各(gè )遣(qiǎn )侍(shì )子(zǐ )称(chēng )藩(fān )保(bǎo )塞(sāi )。后(hòu )郅(zhì )支(zhī )忿(fèn )戾(lì ),自(zì )绝(jué )皇(huáng )泽(zé ),而(ér )呼(hū )韩(hán )附(fù )亲(qīn ),忠(zhōng )孝(xiào )弥(mí )著(zhe )。及(jí )汉(hàn )灭(miè )郅(zhì )支(zhī ),遂(suí )保(bǎo )国(guó )传(chuán )嗣(sì ),子(zǐ )孙(sūn )相(xiàng )继(jì )。今(jīn )南(nán )单(dān )于(yú )携(xié )众(zhòng )向(xiàng )南(nán ),款(kuǎn )塞(sāi )归(guī )命(mìng ),自(zì )以(yǐ )呼(hū )韩(hán )嫡(dí )长(zhǎng ),次(cì )第(dì )当(dāng )立(lì ),而(ér )侵(qīn )夺(duó )失(shī )职(zhí ),猜(cāi )疑(yí )相(xiàng )背(bèi ),数(shù )请(qǐng )兵(bīng )将(jiāng ),归(guī )扫(sǎo )北(běi )庭(tíng ),策(cè )谋(móu )纷(fēn )纭(yún ),无(wú )所(suǒ )不(bú )至(zhì )。惟(wéi )念(niàn )斯(sī )言(yán )不(bú )可(kě )独(dú )听(tīng ),又(yòu )以(yǐ )北(běi )单(dān )于(yú )比(bǐ )年(nián )贡(gòng )献(xiàn ),欲(yù )修(xiū )和(hé )亲(qīn ),故(gù )拒(jù )而(ér )未(wèi )许(xǔ ),将(jiāng )以(yǐ )成(chéng )单(dān )于(yú )忠(zhōng )孝(xiào )之(zhī )义(yì )。汉(hàn )秉(bǐng )威(wēi )信(xìn ),总(zǒng )率(lǜ )万(wàn )国(guó ),日(rì )月(yuè )所(suǒ )照(zhào ),皆(jiē )为(wéi )臣(chén )妾(qiè ),殊(shū )俗(sú )百(bǎi )蛮(mán ),义(yì )无(wú )亲(qīn )疏(shū ),服(fú )顺(shùn )者(zhě )褒(bāo )赏(shǎng ),畔(pàn )逆(nì )者(zhě )诛(zhū )罚(fá ),善(shàn )恶(è )之(zhī )效(xiào ),呼(hū )韩(hán )、郅(zhì )支(zhī )是(shì )也(yě )。今(jīn )单(dān )于(yú )欲(yù )修(xiū )和(hé )亲(qīn ),款(kuǎn )诚(chéng )已(yǐ )达(dá ),何(hé )嫌(xián )而(ér )欲(yù )率(lǜ )西(xī )域(yù )诸(zhū )国(guó )俱(jù )来(lái )献(xiàn )见(jiàn )!西(xī )域(yù )国(guó )属(shǔ )匈(xiōng )奴(nú )与(yǔ )属(shǔ )汉(hàn )何(hé )异(yì )!单(dān )于(yú )数(shù )连(lián )兵(bīng )乱(luàn ),国(guó )内(nèi )虚(xū )耗(hào ),贡(gòng )物(wù )裁(cái )以(yǐ )通(tōng )礼(lǐ ),何(hé )必(bì )献(xiàn )马(mǎ )裘(qiú )!今(jīn )赍(jī )杂(zá )缯(zēng )五(wǔ )百(bǎi )匹(pǐ ),弓(gōng )鞬(jiān )韣(dú )丸(wán )一(yī ),矢(shǐ )四(sì )发(fā ),遗(yí )单(dān )于(yú );又(yòu )赐(cì )献(xiàn )马(mǎ )左(zuǒ )骨(gǔ )都(dōu )侯(hóu )、右(yòu )谷(gǔ )蠡(lí )王(wáng )杂(zá )缯(zēng )各(gè )四(sì )百(bǎi )匹(pǐ ),斩(zhǎn )马(mǎ )剑(jiàn )各(gè )一(yī )。单(dān )于(yú )前(qián )言(yán )“先(xiān )帝(dì )时(shí )所(suǒ )赐(cì )呼(hū )韩(hán )邪(xié )竽(yú )、瑟(sè )、空(kōng )侯(hóu )皆(jiē )败(bài ),愿(yuàn )复(fù )裁(cái )赐(cì )。”念(niàn )单(dān )于(yú )国(guó )尚(shàng )未(wèi )安(ān ),方(fāng )厉(lì )武(wǔ )节(jiē ),以(yǐ )战(zhàn )攻(gōng )为(wéi )务(wù ),竽(yú )瑟(sè )之(zhī )用(yòng ),不(bú )如(rú )良(liáng )弓(gōng )利(lì )剑(jiàn ),故(gù )未(wèi )以(yǐ )赍(jī )。朕(zhèn )不(bú )爱(ài )小(xiǎo )物(wù ),於(yú )单(dān )于(yú )便(biàn )宜(yí )所(suǒ )欲(yù ),遣(qiǎn )驿(yì )以(yǐ )闻(wén )。’”闻(wén )悉(xī )纳(nà )从(cóng )之(zhī )。

世(shì )祖(zǔ )光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )建(jiàn )武(wǔ )二(èr )十(shí )九(jiǔ )年(nián )(癸(guǐ )丑(chǒu ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )三(sān )年(nián ))

春(chūn ),二(èr )月(yuè ),丁(dīng )巳(sì )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

世(shì )祖(zǔ )光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )建(jiàn )武(wǔ )三(sān )十(shí )年(nián )(甲(jiǎ )寅(yín ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )四(sì )年(nián ))

春(chūn ),二(èr )月(yuè ),车(chē )驾(jià )东(dōng )巡(xún )。群(qún )臣(chén )上(shàng )言(yán ):“即(jí )位(wèi )三(sān )十(shí )年(nián ),宜(yí )封(fēng )禅(chán )泰(tài )山(shān )。”诏(zhào )曰(yuē ):“即(jí )位(wèi )三(sān )十(shí )年(nián ),百(bǎi )姓(xìng )怨(yuàn )气(qì )满(mǎn )腹(fù ),‘吾(wú )谁(shuí )欺(qī ),欺(qī )天(tiān )乎(hū )!’‘曾(céng )谓(wèi )泰(tài )山(shān )不(bú )如(rú )林(lín )放(fàng )乎(hū )!’何(hé )事(shì )污(wū )七(qī )十(shí )二(èr )代(dài )之(zhī )编(biān )录(lù )!若(ruò )郡(jùn )县(xiàn )远(yuǎn )遣(qiǎn )吏(lì )上(shàng )寿(shòu ),盛(shèng )称(chēng )虚(xū )美(měi ),必(bì )髡(kūn ),令(lìng )屯(tún )田(tián )。”于(yú )是(shì )群(qún )臣(chén )不(bú )敢(gǎn )复(fù )言(yán )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),上(shàng )幸(xìng )鲁(lǔ )济(jì )南(nán );闰(rùn )月(yuè ),癸(guǐ )丑(chǒu ),还(hái )宫(gōng )。

有(yǒu )星(xīng )孛(bó )于(yú )紫(zǐ )宫(gōng )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),戊(wù )子(zǐ ),徙(xǐ )左(zuǒ )翊(yì )王(wáng )焉(yān )为(wéi )中(zhōng )山(shān )王(wáng )。

五(wǔ )月(yuè ),大(dà )水(shuǐ )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),丁(dīng )酉(yǒu ),上(shàng )行(háng )幸(xìng )鲁(lǔ );冬(dōng ),十(shí )一(yī )月(yuè ),丁(dīng )酉(yǒu ),还(hái )宫(gōng )。

胶(jiāo )东(dōng )刚(gāng )侯(hóu )贾(jiǎ )复(fù )薨(hōng )。复(fù )从(cóng )征(zhēng )伐(fá ),未(wèi )尝(cháng )丧(sàng )败(bài ),数(shù )与(yǔ )诸(zhū )将(jiāng )溃(kuì )围(wéi )解(jiě )急(jí ),身(shēn )被(bèi )十(shí )二(èr )创(chuàng )。帝(dì )以(yǐ )复(fù )敢(gǎn )深(shēn )入(rù ),希(xī )令(lìng )远(yuǎn )征(zhēng ),而(ér )壮(zhuàng )其(qí )勇(yǒng )节(jiē ),常(cháng )自(zì )从(cóng )之(zhī ),故(gù )复(fù )少(shǎo )方(fāng )面(miàn )之(zhī )勋(xūn )。诸(zhū )将(jiāng )每(měi )论(lùn )功(gōng )伐(fá ),复(fù )未(wèi )尝(cháng )有(yǒu )言(yán ),帝(dì )辄(zhé )曰(yuē ):“贾(jiǎ )君(jūn )之(zhī )功(gōng ),我(wǒ )自(zì )知(zhī )之(zhī )。”

世(shì )祖(zǔ )光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )建(jiàn )武(wǔ )三(sān )十(shí )一(yī )年(nián )(乙(yǐ )卯(mǎo ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )五(wǔ )年(nián ))

夏(xià ),五(wǔ )月(yuè ),大(dà )水(shuǐ )。

癸(guǐ )酉(yǒu )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

蝗(huáng )。京(jīng )兆(zhào )掾(yuàn )第(dì )五(wǔ )伦(lún )领(lǐng )长(zhǎng )安(ān )市(shì ),公(gōng )平(píng )廉(lián )介(jiè ),市(shì )无(wú )奸(jiān )枉(wǎng )。每(měi )读(dú )诏(zhào )书(shū ),常(cháng )叹(tàn )息(xī )曰(yuē ):“此(cǐ )圣(shèng )主(zhǔ )也(yě ),一(yī )见(jiàn )决(jué )矣(yǐ )。”等(děng )辈(bèi )笑(xiào )之(zhī )曰(yuē ):“尔(ěr )说(shuō )将(jiāng )尚(shàng )不(bú )能(néng )下(xià ),安(ān )能(néng )动(dòng )万(wàn )乘(chéng )乎(hū )!”伦(lún )曰(yuē ):“未(wèi )遇(yù )知(zhī )己(jǐ ),道(dào )不(bú )同(tóng )故(gù )耳(ěr )。”后(hòu )举(jǔ )孝(xiào )廉(lián ),补(bǔ )淮(huái )阳(yáng )王(wáng )医(yī )工(gōng )长(zhǎng )。

世(shì )祖(zǔ )光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )中(zhōng )元(yuán )元(yuán )年(nián )(丙(bǐng )辰(chén ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )六(liù )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),淮(huái )阳(yáng )王(wáng )入(rù )朝(cháo ),伦(lún )随(suí )官(guān )属(shǔ )得(dé )会(huì )见(jiàn )。帝(dì )问(wèn )以(yǐ )政(zhèng )事(shì ),伦(lún )因(yīn )此(cǐ )酬(chóu )对(duì ),帝(dì )大(dà )悦(yuè );明(míng )日(rì ),复(fù )特(tè )召(zhào )入(rù ),与(yǔ )语(yǔ )至(zhì )夕(xī )。帝(dì )谓(wèi )伦(lún )曰(yuē ):“闻(wén )卿(qīng )为(wéi )吏(lì ),篣(páng )妇(fù )公(gōng ),不(bú )过(guò )从(cóng )兄(xiōng )饭(fàn ),宁(níng )有(yǒu )之(zhī )邪(xié )?”对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )三(sān )娶(qǔ )妻(qī ),皆(jiē )无(wú )父(fù )。少(shǎo )遭(zāo )饥(jī )乱(luàn ),实(shí )不(bú )敢(gǎn )妄(wàng )过(guò )人(rén )食(shí )。众(zhòng )人(rén )以(yǐ )臣(chén )愚(yú )蔽(bì ),故(gù )生(shēng )是(shì )语(yǔ )耳(ěr )。”帝(dì )大(dà )笑(xiào )。以(yǐ )伦(lún )为(wéi )扶(fú )夷(yí )长(zhǎng ),未(wèi )到(dào )官(guān ),追(zhuī )拜(bài )会(huì )稽(jī )太(tài )守(shǒu );为(wéi )政(zhèng )清(qīng )而(ér )有(yǒu )惠(huì ),百(bǎi )姓(xìng )爱(ài )之(zhī )。

上(shàng )读(dú )《河(hé )图(tú )会(huì )昌(chāng )符(fú )》曰(yuē );“赤(chì )刘(liú )之(zhī )九(jiǔ ),会(huì )命(mìng )岱(dài )宗(zōng )。”上(shàng )感(gǎn )此(cǐ )文(wén ),乃(nǎi )诏(zhào )虎(hǔ )贲(bēn )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )梁(liáng )松(sōng )等(děng )按(àn )索(suǒ )《河(hé )》、《雒(luò )》谶(chèn )文(wén ),言(yán )九(jiǔ )世(shì )当(dāng )封(fēng )禅(chán )者(zhě )凡(fán )三(sān )十(shí )六(liù )事(shì )。于(yú )是(shì )张(zhāng )纯(chún )等(děng )复(fù )奏(zòu )请(qǐng )封(fēng )禅(chán ),上(shàng )乃(nǎi )许(xǔ )焉(yān )。诏(zhào )有(yǒu )司(sī )求(qiú )元(yuán )封(fēng )故(gù )事(shì ),当(dāng )用(yòng )方(fāng )石(shí )再(zài )累(lèi ),玉(yù )检(jiǎn )、金(jīn )泥(ní )。上(shàng )以(yǐ )石(shí )功(gōng )难(nán )就(jiù ),欲(yù )因(yīn )孝(xiào )武(wǔ )故(gù )封(fēng )石(shí ),置(zhì )玉(yù )牒(dié )其(qí )中(zhōng )。梁(liáng )松(sōng )争(zhēng )以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě ),乃(nǎi )命(mìng )石(shí )工(gōng )取(qǔ )完(wán )青(qīng )石(shí ),无(wú )必(bì )五(wǔ )色(sè )。丁(dīng )卯(mǎo ),车(chē )驾(jià )东(dōng )巡(xún )。二(èr )月(yuè ),己(jǐ )卯(mǎo ),幸(xìng )鲁(lǔ ),进(jìn )幸(xìng )泰(tài )山(shān )。辛(xīn )卯(mǎo ),晨(chén ),燎(liáo ),祭(jì )天(tiān )于(yú )泰(tài )山(shān )下(xià )南(nán )方(fāng ),群(qún )神(shén )皆(jiē )从(cóng ),用(yòng )乐(lè )如(rú )南(nán )郊(jiāo )。事(shì )毕(bì ),至(zhì )食(shí )时(shí ),天(tiān )子(zǐ )御(yù )辇(niǎn )登(dēng )山(shān ),日(rì )中(zhōng )后(hòu ),到(dào )山(shān )上(shàng ),更(gèng )衣(yī )。晡(bū )时(shí ),升(shēng )坛(tán )北(běi )面(miàn ),尚(shàng )书(shū )令(lìng )奉(fèng )玉(yù )牒(dié )检(jiǎn ),天(tiān )子(zǐ )以(yǐ )寸(cùn )二(èr )分(fèn )玺(xǐ )亲(qīn )封(fēng )之(zhī ),讫(qì ),太(tài )常(cháng )命(mìng )驺(zōu )骑(qí )二(èr )千(qiān )馀(yú )人(rén )发(fā )坛(tán )上(shàng )方(fāng )石(shí ),尚(shàng )书(shū )令(lìng )藏(cáng )玉(yù )牒(dié )已(yǐ ),复(fù )石(shí )覆(fù )讫(qì ),尚(shàng )书(shū )令(lìng )以(yǐ )五(wǔ )寸(cùn )印(yìn )封(fēng )石(shí )检(jiǎn )。事(shì )毕(bì ),天(tiān )子(zǐ )再(zài )拜(bài )。群(qún )臣(chén )称(chēng )万(wàn )岁(suì ),乃(nǎi )复(fù )道(dào )下(xià )。夜(yè )半(bàn )后(hòu ),上(shàng )乃(nǎi )到(dào )山(shān )下(xià ),百(bǎi )官(guān )明(míng )旦(dàn )乃(nǎi )讫(qì )。甲(jiǎ )午(wǔ ),禅(chán )祭(jì )地(dì )于(yú )梁(liáng )阴(yīn ),以(yǐ )高(gāo )后(hòu )配(pèi ),山(shān )川(chuān )群(qún )神(shén )从(cóng ),如(rú )元(yuán )始(shǐ )中(zhōng )北(běi )郊(jiāo )故(gù )事(shì )。

三(sān )月(yuè ),戊(wù )辰(chén ),司(sī )空(kōng )张(zhāng )纯(chún )薨(hōng )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),癸(guǐ )酉(yǒu ),车(chē )驾(jià )还(hái )宫(gōng );己(jǐ )卯(mǎo ),赦(shè )天(tiān )下(xià ),改(gǎi )元(yuán )。

上(shàng )行(háng )幸(xìng )长(zhǎng )安(ān );五(wǔ )月(yuè ),乙(yǐ )丑(chǒu ),还(hái )宫(gōng )。

六(liù )月(yuè ),辛(xīn )卯(mǎo ),以(yǐ )太(tài )仆(pú )冯(féng )鲂(fáng )为(wéi )司(sī )空(kōng )。

乙(yǐ )未(wèi ),司(sī )徒(tú )冯(féng )勤(qín )薨(hōng )。

京(jīng )师(shī )醴(lǐ )泉(quán )涌(yǒng )出(chū ),又(yòu )有(yǒu )赤(chì )草(cǎo )生(shēng )于(yú )水(shuǐ )崖(yá ),郡(jùn )国(guó )频(pín )上(shàng )甘(gān )露(lù )。群(qún )臣(chén )奏(zòu )言(yán ):“灵(líng )物(wù )仍(réng )降(jiàng ),宜(yí )令(lìng )太(tài )史(shǐ )撰(zhuàn )集(jí ),以(yǐ )传(chuán )来(lái )世(shì )。”帝(dì )不(bú )纳(nà )。常(cháng )自(zì )谦(qiān )无(wú )德(dé ),每(měi )郡(jùn )国(guó )所(suǒ )上(shàng ),辄(zhé )抑(yì )而(ér )不(bú )当(dāng ),故(gù )史(shǐ )官(guān )罕(hǎn )得(dé )记(jì )焉(yān )。

秋(qiū ),郡(jùn )国(guó )三(sān )蝗(huáng )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),辛(xīn )未(wèi ),以(yǐ )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )东(dōng )莱(lái )李(lǐ )訢(xī )为(wéi )司(sī )徒(tú )。

甲(jiǎ )申(shēn ),使(shǐ )司(sī )空(kōng )告(gào )祠(cí )高(gāo )庙(miào ),上(shàng )薄(báo )太(tài )后(hòu )尊(zūn )号(hào )曰(yuē )高(gāo )皇(huáng )后(hòu ),配(pèi )食(shí )地(dì )祇(qí )。迁(qiān )吕(lǚ )太(tài )后(hòu )庙(miào )主(zhǔ )于(yú )园(yuán ),四(sì )时(shí )上(shàng )祭(jì )。十(shí )一(yī )月(yuè ),甲(jiǎ )子(zǐ )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

是(shì )岁(suì ),起(qǐ )明(míng )堂(táng )、灵(líng )台(tái )、辟(pì )雍(yōng ),宣(xuān )布(bù )图(tú )谶(chèn )于(yú )天(tiān )下(xià )。初(chū ),上(shàng )以(yǐ )《赤(chì )伏(fú )符(fú )》即(jí )帝(dì )位(wèi ),由(yóu )是(shì )信(xìn )用(yòng )谶(chèn )文(wén ),多(duō )以(yǐ )决(jué )定(dìng )嫌(xián )疑(yí )。给(gěi )事(shì )中(zhōng )桓(huán )谭(tán )上(shàng )疏(shū )谏(jiàn )曰(yuē ):“凡(fán )人(rén )情(qíng )忽(hū )于(yú )见(jiàn )事(shì )而(ér )贵(guì )于(yú )异(yì )闻(wén )。观(guān )先(xiān )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )记(jì )述(shù ),咸(xián )以(yǐ )仁(rén )义(yì )正(zhèng )道(dào )为(wéi )本(běn ),非(fēi )有(yǒu )奇(qí )怪(guài )虚(xū )诞(dàn )之(zhī )事(shì )。盖(gài )天(tiān )道(dào )性(xìng )命(mìng ),圣(shèng )人(rén )所(suǒ )难(nán )言(yán )也(yě ),自(zì )子(zǐ )贡(gòng )以(yǐ )下(xià ),不(bú )得(dé )而(ér )闻(wén ),况(kuàng )后(hòu )世(shì )浅(qiǎn )儒(rú ),能(néng )通(tōng )之(zhī )乎(hū )!今(jīn )诸(zhū )巧(qiǎo )慧(huì )小(xiǎo )才(cái )、伎(jì )数(shù )之(zhī )人(rén ),增(zēng )益(yì )图(tú )书(shū ),矫(jiǎo )称(chēng )谶(chèn )记(jì ),以(yǐ )欺(qī )惑(huò )贪(tān )邪(xié ),诖(guà )误(wù )人(rén )主(zhǔ ),焉(yān )可(kě )不(bú )抑(yì )远(yuǎn )之(zhī )哉(zāi )!臣(chén )谭(tán )伏(fú )闻(wén )陛(bì )下(xià )穷(qióng )折(shé )方(fāng )士(shì )黄(huáng )白(bái )之(zhī )术(shù ),甚(shèn )为(wéi )明(míng )矣(yǐ );而(ér )乃(nǎi )欲(yù )听(tīng )纳(nà )谶(chèn )记(jì ),又(yòu )何(hé )误(wù )也(yě )!其(qí )事(shì )虽(suī )有(yǒu )时(shí )合(hé ),譬(pì )犹(yóu )卜(bo )数(shù )只(zhī )偶(ǒu )之(zhī )类(lèi )。陛(bì )下(xià )宜(yí )垂(chuí )明(míng )听(tīng ),发(fā )圣(shèng )意(yì ),屏(píng )君(jūn )小(xiǎo )之(zhī )曲(qǔ )说(shuō ),述(shù )《五(wǔ )经(jīng )》之(zhī )正(zhèng )义(yì )。”疏(shū )奏(zòu ),帝(dì )不(bú )悦(yuè )。会(huì )议(yì )灵(líng )台(tái )所(suǒ )处(chù ),帝(dì )谓(wèi )谭(tán )曰(yuē ):“吾(wú )以(yǐ )谶(chèn )决(jué )之(zhī ),何(hé )如(rú )?”谭(tán )默(mò )然(rán ),良(liáng )久(jiǔ )曰(yuē ):“臣(chén )不(bú )读(dú )谶(chèn )。”帝(dì )问(wèn )其(qí )故(gù ),谭(tán )复(fù )极(jí )言(yán )谶(chèn )之(zhī )非(fēi )经(jīng )。帝(dì )大(dà )怒(nù )曰(yuē ):“桓(huán )谭(tán )非(fēi )圣(shèng )无(wú )法(fǎ ),将(jiāng )下(xià ),斩(zhǎn )之(zhī )!”谭(tán )叩(kòu )头(tóu )流(liú )血(xuè ),良(liáng )久(jiǔ ),乃(nǎi )得(dé )解(jiě )。出(chū )为(wéi )六(liù )安(ān )郡(jùn )丞(chéng ),道(dào )病(bìng )卒(zú )。

范(fàn )晔(yè )论(lùn )曰(yuē ):桓(huán )谭(tán )以(yǐ )不(bú )善(shàn )谶(chèn )流(liú )亡(wáng ),郑(zhèng )兴(xìng )以(yǐ )逊(xùn )辞(cí )仅(jǐn )免(miǎn );贾(jiǎ )逵(kuí )能(néng )附(fù )会(huì )文(wén )致(zhì ),最(zuì )差(chà )贵(guì )显(xiǎn );世(shì )主(zhǔ )以(yǐ )此(cǐ )论(lùn )学(xué ),悲(bēi )哉(zāi )!

逵(kuí ),扶(fú )风(fēng )人(rén )也(yě )。

南(nán )单(dān )于(yú )比(bǐ )死(sǐ ),弟(dì )左(zuǒ )贤(xián )王(wáng )莫(mò )立(lì ),为(wéi )丘(qiū )浮(fú )尤(yóu )鞮(dī )单(dān )于(yú )。帝(dì )遣(qiǎn )使(shǐ )赍(jī )玺(xǐ )书(shū )拜(bài )授(shòu )玺(xǐ )绶(shòu ),赐(cì )以(yǐ )衣(yī )冠(guàn )及(jí )缯(zēng )彩(cǎi ),是(shì )后(hòu )遂(suí )以(yǐ )为(wéi )常(cháng )。

世(shì )祖(zǔ )光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )中(zhōng )元(yuán )二(èr )年(nián )(丁(dīng )巳(sì ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )七(qī )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),辛(xīn )未(wèi ),初(chū )立(lì )北(běi )郊(jiāo ),祀(sì )后(hòu )土(tǔ )。

二(èr )月(yuè ),戊(wù )戌(xū ),帝(dì )崩(bēng )于(yú )南(nán )宫(gōng )前(qián )殿(diàn ),年(nián )六(liù )十(shí )二(èr )。帝(dì )每(měi )旦(dàn )视(shì )朝(cháo ),日(rì )昃(zè )乃(nǎi )罢(bà ),数(shù )引(yǐn )公(gōng )卿(qīng )、郎(láng )将(jiāng )讲(jiǎng )论(lùn )经(jīng )理(lǐ ),夜(yè )分(fèn )乃(nǎi )寐(mèi )。皇(huáng )太(tài )子(zǐ )见(jiàn )帝(dì )勤(qín )劳(láo )不(bú )怠(dài ),承(chéng )间(jiān )谏(jiàn )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )有(yǒu )禹(yǔ )、汤(tāng )之(zhī )明(míng ),而(ér )失(shī )黄(huáng )、老(lǎo )养(yǎng )性(xìng )之(zhī )福(fú ),愿(yuàn )颐(yí )爱(ài )精(jīng )神(shén ),优(yōu )游(yóu )自(zì )宁(níng )。”帝(dì )曰(yuē ):“我(wǒ )自(zì )乐(lè )此(cǐ ),不(bú )为(wéi )疲(pí )也(yě )!”虽(suī )以(yǐ )征(zhēng )伐(fá )济(jì )大(dà )业(yè ),及(jí )天(tiān )下(xià )既(jì )定(dìng ),乃(nǎi )退(tuì )功(gōng )臣(chén )而(ér )进(jìn )文(wén )吏(lì ),明(míng )慎(shèn )政(zhèng )体(tǐ ),总(zǒng )揽(lǎn )权(quán )纲(gāng ),量(liàng )时(shí )度(dù )力(lì ),举(jǔ )无(wú )过(guò )事(shì ),故(gù )能(néng )恢(huī )复(fù )前(qián )烈(liè ),身(shēn )致(zhì )太(tài )平(píng )。

太(tài )尉(wèi )赵(zhào )熹(xī )典(diǎn )丧(sàng )事(shì )。时(shí )经(jīng )王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )乱(luàn ),旧(jiù )典(diǎn )不(bú )存(cún ),皇(huáng )太(tài )子(zǐ )与(yǔ )诸(zhū )王(wáng )杂(zá )止(zhǐ )同(tóng )席(xí ),籓(bān )国(guó )官(guān )属(shǔ )出(chū )入(rù )宫(gōng )省(shěng ),与(yǔ )百(bǎi )僚(liáo )无(wú )别(bié )。熹(xī )正(zhèng )色(sè ),横(héng )剑(jiàn )殿(diàn )阶(jiē ),扶(fú )下(xià )诸(zhū )王(wáng )以(yǐ )明(míng )尊(zūn )卑(bēi );奏(zòu )遣(qiǎn )谒(yè )者(zhě )将(jiāng )护(hù )官(guān )属(shǔ )分(fèn )止(zhǐ )它(tā )县(xiàn ),诸(zhū )王(wáng )并(bìng )令(lìng )就(jiù )邸(dǐ ),唯(wéi )得(dé )朝(cháo )晡(bū )入(rù )临(lín );整(zhěng )礼(lǐ )仪(yí ),严(yán )门(mén )卫(wèi ),内(nèi )外(wài )肃(sù )然(rán )。

太(tài )子(zǐ )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi ),尊(zūn )皇(huáng )后(hòu )曰(yuē )皇(huáng )太(tài )后(hòu )。

山(shān )阳(yáng )王(wáng )荆(jīng )哭(kū )临(lín )不(bú )哀(āi ),而(ér )作(zuò )飞(fēi )书(shū ),令(lìng )苍(cāng )头(tóu )诈(zhà )称(chēng )大(dà )鸿(hóng )胪(lú )郭(guō )况(kuàng )书(shū )与(yǔ )东(dōng )海(hǎi )王(wáng )强(qiáng ),言(yán )其(qí )无(wú )罪(zuì )被(bèi )废(fèi ),及(jí )郭(guō )后(hòu )黜(chù )辱(rǔ ),劝(quàn )令(lìng )东(dōng )归(guī )举(jǔ )兵(bīng )以(yǐ )取(qǔ )天(tiān )下(xià ),且(qiě )曰(yuē ):“高(gāo )祖(zǔ )起(qǐ )亭(tíng )长(zhǎng ),陛(bì )下(xià )兴(xìng )白(bái )水(shuǐ ),何(hé )况(kuàng )于(yú )王(wáng ),陛(bì )下(xià )长(zhǎng )子(zǐ )、故(gù )副(fù )主(zhǔ )哉(zāi )!当(dāng )为(wéi )秋(qiū )霜(shuāng ),无(wú )为(wéi )槛(kǎn )羊(yáng )。人(rén )主(zhǔ )崩(bēng )亡(wáng ),闾(lǘ )阎(yán )之(zhī )伍(wǔ )尚(shàng )为(wéi )盗(dào )贼(zéi ),欲(yù )有(yǒu )所(suǒ )望(wàng ),何(hé )况(kuàng )王(wáng )邪(xié )!”强(qiáng )得(dé )书(shū )惶(huáng )怖(bù ),即(jí )执(zhí )其(qí )使(shǐ ),封(fēng )书(shū )上(shàng )之(zhī )。明(míng )帝(dì )以(yǐ )荆(jīng )母(mǔ )弟(dì ),秘(mì )其(qí )事(shì ),遣(qiǎn )荆(jīng )出(chū )止(zhǐ )河(hé )南(nán )宫(gōng )。

三(sān )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo ),葬(zàng )光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )于(yú )原(yuán )陵(líng )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),丙(bǐng )辰(chén ),诏(zhào )曰(yuē ):“方(fāng )今(jīn )上(shàng )无(wú )天(tiān )子(zǐ ),下(xià )无(wú )方(fāng )伯(bó ),若(ruò )涉(shè )渊(yuān )水(shuǐ )而(ér )无(wú )舟(zhōu )楫(jí )。夫(fū )万(wàn )乘(chéng )至(zhì )重(zhòng )而(ér )壮(zhuàng )者(zhě )虑(lǜ )轻(qīng ),实(shí )赖(lài )有(yǒu )德(dé )左(zuǒ )右(yòu )小(xiǎo )子(zǐ )。高(gāo )密(mì )侯(hóu )禹(yǔ ),元(yuán )功(gōng )之(zhī )首(shǒu );东(dōng )平(píng )王(wáng )苍(cāng ),宽(kuān )博(bó )有(yǒu )谋(móu )。有(yǒu )以(yǐ )禹(yǔ )为(wéi )太(tài )傅(fù ),苍(cāng )为(wéi )骠(biāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )。”苍(cāng )恳(kěn )辞(cí ),帝(dì )不(bú )许(xǔ )。又(yòu )诏(zhào )骠(biāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )置(zhì )长(zhǎng )史(shǐ )、掾(yuàn )史(shǐ )员(yuán )四(sì )十(shí )人(rén ),位(wèi )在(zài )三(sān )公(gōng )上(shàng )。苍(cāng )尝(cháng )荐(jiàn )西(xī )曹(cáo )掾(yuàn )齐(qí )国(guó )吴(wú )良(liáng ),帝(dì )曰(yuē ):“荐(jiàn )贤(xián )助(zhù )国(guó ),宰(zǎi )相(xiàng )之(zhī )职(zhí )也(yě )。萧(xiāo )何(hé )举(jǔ )韩(hán )信(xìn ),设(shè )坛(tán )而(ér )拜(bài ),不(bú )复(fù )考(kǎo )试(shì ),今(jīn )以(yǐ )良(liáng )为(wéi )议(yì )郎(láng )。”

初(chū ),烧(shāo )当(dāng )羌(qiāng )豪(háo )滇(diān )良(liáng )击(jī )破(pò )先(xiān )零(líng ),夺(duó )居(jū )其(qí )地(dì );滇(diān )良(liáng )卒(zú ),子(zǐ )滇(diān )吾(wú )立(lì ),附(fù )落(luò )转(zhuǎn )盛(shèng )。秋(qiū ),滇(diān )吾(wú )与(yǔ )弟(dì )滇(diān )岸(àn )率(lǜ )众(zhòng )寇(kòu )陇(lǒng )西(xī ),败(bài )太(tài )守(shǒu )刘(liú )盱(xū )于(yú )允(yǔn )街(jiē ),于(yú )是(shì )守(shǒu )寨(zhài )诸(zhū )羌(qiāng )皆(jiē )叛(pàn )。诏(zhào )谒(yè )者(zhě )张(zhāng )鸿(hóng )领(lǐng )诸(zhū )郡(jùn )兵(bīng )击(jī )之(zhī ),战(zhàn )于(yú )允(yǔn )吾(wú ),鸿(hóng )军(jūn )败(bài )没(méi )。冬(dōng ),十(shí )一(yī )月(yuè ),复(fù )遣(qiǎn )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )窦(dòu )固(gù )监(jiān )捕(bǔ )虏(lǔ )将(jiāng )军(jūn )马(mǎ )武(wǔ )第(dì )二(èr )将(jiāng )军(jūn )、四(sì )万(wàn )人(rén )讨(tǎo )之(zhī )。

是(shì )岁(suì ),南(nán )单(dān )于(yú )莫(mò )死(sǐ ),弟(dì )汗(hàn )立(lì ),为(wéi )伊(yī )伐(fá )于(yú )虑(lǜ )鞮(dī )单(dān )于(yú )。

显(xiǎn )宗(zōng )孝(xiào )明(míng )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )

世(shì )祖(zǔ )光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )永(yǒng )平(píng )元(yuán )年(nián )(戊(wù )午(wǔ ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )八(bā )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),帝(dì )率(lǜ )公(gōng )卿(qīng )已(yǐ )下(xià )朝(cháo )于(yú )原(yuán )陵(líng ),如(rú )元(yuán )会(huì )仪(yí )。乘(chéng )舆(yú )拜(bài )神(shén )坐(zuò ),退(tuì ),坐(zuò )东(dōng )厢(xiāng );侍(shì )卫(wèi )官(guān )皆(jiē )在(zài )神(shén )坐(zuò )后(hòu ),太(tài )官(guān )上(shàng )食(shí ),太(tài )常(cháng )奏(zòu )乐(lè );郡(jùn )国(guó )上(shàng )计(jì )吏(lì )以(yǐ )次(cì )前(qián ),当(dāng )神(shén )轩(xuān )占(zhàn )其(qí )郡(jùn )谷(gǔ )价(jià )及(jí )民(mín )所(suǒ )疾(jí )苦(kǔ )。是(shì )后(hòu )遂(suí )以(yǐ )为(wéi )常(cháng )。

夏(xià ),五(wǔ )月(yuè ),高(gāo )密(mì )元(yuán )侯(hóu )邓(dèng )禹(yǔ )薨(hōng )。

东(dōng )海(hǎi )恭(gōng )王(wáng )强(qiáng )病(bìng ),上(shàng )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )太(tài )医(yī )乘(chéng )驿(yì )视(shì )疾(jí ),骆(luò )驿(yì )不(bú )绝(jué )。诏(zhào )沛(pèi )王(wáng )辅(fǔ )、济(jì )南(nán )王(wáng )康(kāng )、淮(huái )阳(yáng )王(wáng )延(yán )诣(yì )鲁(lǔ )省(shěng )疾(jí )。戊(wù )寅(yín ),强(qiáng )薨(hōng ),临(lín )终(zhōng ),上(shàng )疏(shū )谢(xiè )恩(ēn ),言(yán ):“身(shēn )既(jì )夭(yāo )命(mìng ),孤(gū )弱(ruò )复(fù )为(wéi )皇(huáng )太(tài )后(hòu )、陛(bì )下(xià )忧(yōu )虑(lǜ ),诚(chéng )悲(bēi )诚(chéng )惭(cán )!息(xī )政(zhèng ),小(xiǎo )人(rén )也(yě ),猥(wěi )当(dāng )袭(xí )臣(chén )后(hòu ),必(bì )非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )全(quán )利(lì )之(zhī )也(yě ),愿(yuàn )还(hái )东(dōng )海(hǎi )郡(jùn )。今(jīn )天(tiān )下(xià )新(xīn )罹(lí )大(dà )忧(yōu ),惟(wéi )陛(bì )下(xià )加(jiā )供(gòng )养(yǎng )皇(huáng )太(tài )后(hòu ),数(shù )进(jìn )御(yù )餐(cān )。臣(chén )强(qiáng )困(kùn )劣(liè ),言(yán )不(bú )能(néng )尽(jìn )意(yì ),愿(yuàn )并(bìng )谢(xiè )诸(zhū )王(wáng ),不(bú )意(yì )永(yǒng )不(bú )复(fù )相(xiàng )见(jiàn )也(yě )!”帝(dì )览(lǎn )书(shū )悲(bēi )恸(tòng ),从(cóng )太(tài )后(hòu )出(chū )幸(xìng )津(jīn )门(mén )亭(tíng )发(fā )哀(āi ),使(shǐ )大(dà )司(sī )空(kōng )持(chí )节(jiē )护(hù )丧(sàng )事(shì ),赠(zèng )送(sòng )以(yǐ )殊(shū )礼(lǐ ),诏(zhào )楚(chǔ )王(wáng )英(yīng )、赵(zhào )王(wáng )栩(xǔ )、北(běi )海(hǎi )王(wáng )兴(xìng )及(jí )京(jīng )师(shī )亲(qīn )戚(qī )皆(jiē )会(huì )葬(zàng )。帝(dì )追(zhuī )惟(wéi )强(qiáng )深(shēn )执(zhí )谦(qiān )俭(jiǎn ),不(bú )欲(yù )厚(hòu )葬(zàng )以(yǐ )违(wéi )其(qí )意(yì ),于(yú )是(shì )特(tè )诏(zhào ):“遗(yí )送(sòng )之(zhī )物(wù ),务(wù )从(cóng )约(yuē )省(shěng ),衣(yī )足(zú )敛(liǎn )形(xíng ),茅(máo )车(chē )瓦(wǎ )器(qì ),物(wù )减(jiǎn )于(yú )制(zhì ),以(yǐ )彰(zhāng )王(wáng )卓(zhuó )尔(ěr )独(dú )行(háng )之(zhī )志(zhì )。”将(jiāng )作(zuò )大(dà )匠(jiàng )留(liú )起(qǐ )陵(líng )庙(miào )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),马(mǎ )武(wǔ )等(děng )击(jī )烧(shāo )当(dāng )羌(qiāng ),大(dà )破(pò )之(zhī ),馀(yú )皆(jiē )降(jiàng )散(sàn )。

山(shān )阳(yáng )王(wáng )荆(jīng )私(sī )迎(yíng )能(néng )为(wéi )星(xīng )者(zhě ),与(yǔ )谋(móu )议(yì ),冀(jì )天(tiān )下(xià )有(yǒu )变(biàn )。帝(dì )闻(wén )之(zhī ),徙(xǐ )封(fēng )荆(jīng )广(guǎng )陵(líng )王(wáng ),遣(qiǎn )之(zhī )国(guó )。辽(liáo )东(dōng )太(tài )守(shǒu )祭(jì )肜(róng )使(shǐ )偏(piān )何(hé )讨(tǎo )赤(chì )山(shān )乌(wū )桓(huán ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )其(qí )魁(kuí )帅(shuài )。塞(sāi )外(wài )震(zhèn )詟(zhé ),西(xī )自(zì )武(wǔ )威(wēi ),东(dōng )尽(jìn )玄(xuán )菟(tú ),皆(jiē )来(lái )内(nèi )附(fù ),野(yě )无(wú )风(fēng )尘(chén ),乃(nǎi )悉(xī )罢(bà )缘(yuán )边(biān )屯(tún )兵(bīng )。

东(dōng )平(píng )王(wáng )苍(cāng )以(yǐ )为(wéi )中(zhōng )兴(xìng )三(sān )十(shí )馀(yú )年(nián ),四(sì )方(fāng )无(wú )虞(yú ),宜(yí )修(xiū )礼(lǐ )乐(lè ),乃(nǎi )与(yǔ )公(gōng )卿(qīng )共(gòng )议(yì )定(dìng )南(nán )北(běi )郊(jiāo )冠(guàn )冕(miǎn )、车(chē )服(fú )制(zhì )度(dù )及(jí )光(guāng )武(wǔ )庙(miào )登(dēng )歌(gē )、八(bā )佾(yì )舞(wǔ )数(shù ),上(shàng )之(zhī )。

好(hǎo )畦(qí )愍(mǐn )侯(hóu )耿(gěng )弇(yān )薨(hōng )。

世(shì )祖(zǔ )光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )永(yǒng )平(píng )二(èr )年(nián )(己(jǐ )未(wèi ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )九(jiǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),辛(xīn )未(wèi ),宗(zōng )祀(sì )光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )于(yú )明(míng )堂(táng ),帝(dì )及(jí )公(gōng )卿(qīng )列(liè )侯(hóu ),始(shǐ )服(fú )冠(guàn )冕(miǎn )、玉(yù )佩(pèi )以(yǐ )行(háng )事(shì )。礼(lǐ )毕(bì ),登(dēng )灵(líng )台(tái ),望(wàng )云(yún )物(wù )。赦(shè )天(tiān )下(xià )。

三(sān )月(yuè ),临(lín )辟(pì )雍(yōng ),初(chū )行(háng )大(dà )射(shè )礼(lǐ )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),壬(rén )子(zǐ ),上(shàng )幸(xìng )辟(pì )雍(yōng ),初(chū )行(háng )养(yǎng )老(lǎo )礼(lǐ );以(yǐ )李(lǐ )躬(gōng )为(wéi )三(sān )老(lǎo ),桓(huán )荣(róng )为(wéi )五(wǔ )更(gèng )。三(sān )老(lǎo )服(fú )都(dōu )纻(zhù )大(dà )袍(páo ),冠(guàn )进(jìn )贤(xián ),扶(fú )玉(yù )杖(zhàng );五(wǔ )更(gèng )亦(yì )如(rú )之(zhī ),不(bú )杖(zhàng )。乘(chéng )舆(yú )到(dào )壁(bì )雍(yōng )礼(lǐ )殿(diàn ),御(yù )坐(zuò )东(dōng )厢(xiāng ),遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )安(ān )车(chē )迎(yíng )三(sān )老(lǎo )、五(wǔ )更(gèng )于(yú )太(tài )学(xué )讲(jiǎng )堂(táng ),天(tiān )子(zǐ )迎(yíng )于(yú )门(mén )屏(píng ),交(jiāo )礼(lǐ );道(dào )自(zì )阼(zuò )阶(jiē ),三(sān )老(lǎo )升(shēng )自(zì )宾(bīn )阶(jiē );至(zhì )阶(jiē ),天(tiān )子(zǐ )揖(yī )如(rú )礼(lǐ )。三(sān )老(lǎo )升(shēng ),东(dōng )面(miàn ),三(sān )公(gōng )设(shè )几(jǐ ),九(jiǔ )卿(qīng )正(zhèng )履(lǚ ),天(tiān )子(zǐ )亲(qīn )袒(tǎn )割(gē )牲(shēng ),执(zhí )酱(jiàng )而(ér )馈(kuì ),执(zhí )爵(jué )而(ér )酳(yìn ),祝(zhù )鲠(gěng )在(zài )前(qián ),祝(zhù )饐(yì )在(zài )后(hòu )。五(wǔ )更(gèng )南(nán )面(miàn ),三(sān )公(gōng )进(jìn )供(gòng ),礼(lǐ )亦(yì )如(rú )之(zhī )。礼(lǐ )毕(bì ),引(yǐn )桓(huán )荣(róng )及(jí )弟(dì )子(zǐ )升(shēng )堂(táng ),上(shàng )自(zì )为(wéi )下(xià )说(shuō ),诸(zhū )儒(rú )执(zhí )经(jīng )问(wèn )难(nán )于(yú )前(qián ),冠(guàn )带(dài )搢(jìn )绅(shēn )之(zhī )人(rén )圜(huán )桥(qiáo )门(mén )而(ér )观(guān )听(tīng )者(zhě ),盖(gài )亿(yì )万(wàn )计(jì )。于(yú )是(shì )下(xià )诏(zhào )赐(cì )荣(róng )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu );三(sān )老(lǎo )、五(wǔ )更(gèng )皆(jiē )以(yǐ )二(èr )千(qiān )石(shí )禄(lù )养(yǎng )终(zhōng )厥(jué )身(shēn )。赐(cì )天(tiān )下(xià )三(sān )老(lǎo )酒(jiǔ ),人(rén )一(yī )石(shí ),肉(ròu )四(sì )十(shí )斤(jīn )。上(shàng )自(zì )为(wéi )太(tài )子(zǐ ),受(shòu )《尚(shàng )书(shū )》于(yú )桓(huán )荣(róng ),及(jí )即(jí )帝(dì )位(wèi ),犹(yóu )尊(zūn )荣(róng )以(yǐ )师(shī )礼(lǐ )。尝(cháng )幸(xìng )太(tài )常(cháng )府(fǔ ),令(lìng )荣(róng )坐(zuò )东(dōng )面(miàn ),设(shè )几(jǐ )杖(zhàng ),会(huì )百(bǎi )官(guān )及(jí )荣(róng )门(mén )生(shēng )数(shù )百(bǎi )人(rén ),上(shàng )亲(qīn )自(zì )执(zhí )业(yè );诸(zhū )生(shēng )或(huò )避(bì )位(wèi )发(fā )难(nán ),上(shàng )谦(qiān )曰(yuē ):“太(tài )师(shī )在(zài )是(shì )。”既(jì )罢(bà ),悉(xī )以(yǐ )太(tài )官(guān )供(gòng )具(jù )赐(cì )太(tài )常(cháng )家(jiā )。荣(róng )每(měi )疾(jí )病(bìng ),帝(dì )辄(zhé )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )存(cún )问(wèn ),太(tài )官(guān )、太(tài )医(yī )相(xiàng )望(wàng )于(yú )道(dào )。及(jí )笃(dǔ ),上(shàng )疏(shū )谢(xiè )恩(ēn ),让(ràng )还(hái )爵(jué )士(shì )。帝(dì )幸(xìng )其(qí )家(jiā )问(wèn )起(qǐ )居(jū ),入(rù )街(jiē ),下(xià )车(chē ),拥(yōng )经(jīng )而(ér )前(qián ),抚(fǔ )荣(róng )垂(chuí )涕(tì ),赐(cì )以(yǐ )床(chuáng )茵(yīn )、帷(wéi )帐(zhàng )、刀(dāo )剑(jiàn )、衣(yī )被(bèi ),良(liáng )久(jiǔ )乃(nǎi )去(qù )。自(zì )是(shì )诸(zhū )侯(hóu )、将(jiāng )军(jūn )、大(dà )夫(fū )问(wèn )疾(jí )者(zhě ),不(bú )敢(gǎn )复(fù )乘(chéng )车(chē )到(dào )门(mén ),皆(jiē )拜(bài )床(chuáng )下(xià )。荣(róng )卒(zú ),帝(dì )亲(qīn )自(zì )变(biàn )服(fú )临(lín )丧(sàng )送(sòng )葬(zàng ),赐(cì )冢(zhǒng )茔(yíng )于(yú )首(shǒu )山(shān )之(zhī )阳(yáng )。子(zǐ )郁(yù )当(dāng )嗣(sì ),让(ràng )其(qí )兄(xiōng )子(zǐ )泛(fàn );帝(dì )不(bú )许(xǔ ),郁(yù )乃(nǎi )受(shòu )封(fēng ),而(ér )悉(xī )以(yǐ )租(zū )入(rù )与(yǔ )之(zhī )。帝(dì )以(yǐ )郁(yù )为(wéi )侍(shì )中(zhōng )。

上(shàng )以(yǐ )中(zhōng )山(shān )王(wáng )焉(yān ),郭(guō )太(tài )后(hòu )少(shǎo )子(zǐ ),太(tài )后(hòu )尤(yóu )爱(ài )之(zhī ),故(gù )独(dú )留(liú )京(jīng )师(shī ),至(zhì )是(shì )始(shǐ )与(yǔ )诸(zhū )王(wáng )俱(jù )就(jiù )国(guó ),赐(cì )以(yǐ )虎(hǔ )贲(bēn )、官(guān )骑(qí ),恩(ēn )宠(chǒng )尤(yóu )厚(hòu ),独(dú )得(dé )往(wǎng )来(lái )京(jīng )师(shī )。帝(dì )礼(lǐ )待(dài )阴(yīn )、郭(guō ),每(měi )事(shì )必(bì )均(jūn ),数(shù )受(shòu )赏(shǎng )赐(cì ),恩(ēn )宠(chǒng )俱(jù )渥(wò )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),上(shàng )行(háng )幸(xìng )长(zhǎng )安(ān )。十(shí )一(yī )月(yuè ),甲(jiǎ )申(shēn ),遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )以(yǐ )中(zhōng )牢(láo )祠(cí )萧(xiāo )何(hé )、霍(huò )光(guāng )。帝(dì )过(guò ),式(shì )其(qí )墓(mù )。进(jìn )幸(xìng )河(hé )东(dōng );癸(guǐ )卯(mǎo ),还(hái )宫(gōng )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),护(hù )羌(qiāng )校(xiào )尉(wèi )窦(dòu )林(lín )坐(zuò )欺(qī )罔(wǎng )及(jí )臧(zāng )罪(zuì ),下(xià )狱(yù )死(sǐ )。林(lín )者(zhě ),融(róng )之(zhī )从(cóng )兄(xiōng )子(zǐ )也(yě )。于(yú )是(shì )窦(dòu )氏(shì )一(yī )公(gōng )、两(liǎng )侯(hóu )、三(sān )公(gōng )主(zhǔ )、四(sì )二(èr )千(qiān )石(shí )相(xiàng )与(yǔ )并(bìng )时(shí ),自(zì )祖(zǔ )及(jí )孙(sūn ),官(guān )府(fǔ )邸(dǐ )第(dì )相(xiàng )望(wàng )京(jīng )邑(yì ),于(yú )亲(qīn )戚(qī )功(gōng )臣(chén )中(zhōng )莫(mò )与(yǔ )为(wéi )比(bǐ )。及(jí )林(lín )诛(zhū ),帝(dì )数(shù )干(gàn )诏(zhào )切(qiē )责(zé )融(róng ),融(róng )惶(huáng )恐(kǒng )乞(qǐ )骸(hái )骨(gǔ ),诏(zhào )令(lìng )归(guī )第(dì )养(yǎng )病(bìng )。

是(shì )岁(suì ),初(chū )迎(yíng )气(qì )于(yú )五(wǔ )郊(jiāo )。

新(xīn )阳(yáng )侯(hóu )阴(yīn )就(jiù )子(zǐ )丰(fēng )尚(shàng )郦(lì )邑(yì )公(gōng )主(zhǔ )。公(gōng )主(zhǔ )骄(jiāo )妒(dù ),丰(fēng )杀(shā )之(zhī ),被(bèi )诛(zhū ),父(fù )母(mǔ )皆(jiē )自(zì )杀(shā )。

南(nán )单(dān )于(yú )汗(hàn )死(sǐ ),单(dān )于(yú )比(bǐ )之(zhī )子(zǐ )適(shì )立(lì ),为(wéi )盆(pén )僮(tóng )尸(shī )逐(zhú )侯(hóu )鞮(dī )单(dān )于(yú )。

世(shì )祖(zǔ )光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )下(xià )永(yǒng )平(píng )三(sān )年(nián )(庚(gēng )申(shēn ),公(gōng )元(yuán )六(liù )零(líng )年(nián ))

春(chūn ),二(èr )月(yuè ),甲(jiǎ )寅(yín ),太(tài )尉(wèi )赵(zhào )、司(sī )徒(tú )李(lǐ )訢(xī )免(miǎn )。

丙(bǐng )辰(chén ),以(yǐ )左(zuǒ )冯(féng )翊(yì )郭(guō )丹(dān )为(wéi )司(sī )徒(tú )。

己(jǐ )未(wèi ),以(yǐ )南(nán )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )虞(yú )延(yán )为(wéi )太(tài )尉(wèi )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),立(lì )贵(guì )人(rén )马(mǎ )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu ),皇(huáng )子(zǐ )炟(dá )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。后(hòu ),援(yuán )之(zhī )女(nǚ )也(yě ),光(guāng )武(wǔ )时(shí ),以(yǐ )选(xuǎn )入(rù )太(tài )子(zǐ )宫(gōng ),能(néng )奉(fèng )承(chéng )阴(yīn )后(hòu ),傍(bàng )接(jiē )同(tóng )列(liè ),礼(lǐ )则(zé )修(xiū )备(bèi ),上(shàng )下(xià )安(ān )之(zhī ),遂(suí )见(jiàn )宠(chǒng )异(yì );及(jí )帝(dì )即(jí )位(wèi ),为(wéi )贵(guì )人(rén )。时(shí )后(hòu )前(qián )母(mǔ )姊(zǐ )女(nǚ )贾(jiǎ )氏(shì )亦(yì )以(yǐ )选(xuǎn )入(rù ),生(shēng )皇(huáng )子(zǐ )炟(dá )。帝(dì )以(yǐ )后(hòu )无(wú )子(zǐ ),命(mìng )养(yǎng )之(zhī ),谓(wèi )曰(yuē ):“人(rén )未(wèi )必(bì )当(dāng )自(zì )生(shēng )子(zǐ ),但(dàn )患(huàn )爱(ài )养(yǎng )不(bú )至(zhì )耳(ěr )!”后(hòu )于(yú )是(shì )尽(jìn )心(xīn )抚(fǔ )育(yù ),劳(láo )悴(cuì )过(guò )于(yú )所(suǒ )生(shēng )。太(tài )子(zǐ )亦(yì )孝(xiào )性(xìng )淳(chún )笃(dǔ ),母(mǔ )子(zǐ )慈(cí )爱(ài ),始(shǐ )终(zhōng )无(wú )纤(xiān )介(jiè )之(zhī )间(jiān )。后(hòu )常(cháng )以(yǐ )皇(huáng )嗣(sì )未(wèi )广(guǎng ),荐(jiàn )达(dá )左(zuǒ )右(yòu ),若(ruò )恐(kǒng )不(bú )及(jí )。后(hòu )宫(gōng )有(yǒu )进(jìn )见(jiàn )者(zhě ),每(měi )加(jiā )慰(wèi )纳(nà );若(ruò )数(shù )所(suǒ )宠(chǒng )引(yǐn ),辄(zhé )加(jiā )隆(lóng )遇(yù )。及(jí )有(yǒu )司(sī )奏(zòu )立(lì )长(zhǎng )秋(qiū )宫(gōng ),帝(dì )未(wèi )有(yǒu )所(suǒ )言(yán ),皇(huáng )太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“马(mǎ )贵(guì )人(rén )德(dé )冠(guàn )后(hòu )宫(gōng ),即(jí )其(qí )人(rén )也(yě )。”后(hòu )既(jì )正(zhèng )位(wèi )宫(gōng )闱(wéi ),愈(yù )自(zì )谦(qiān )肃(sù ),好(hǎo )读(dú )书(shū )。常(cháng )衣(yī )大(dà )练(liàn ),裙(qún )不(bú )加(jiā )缘(yuán );朔(shuò )望(wàng )诸(zhū )姬(jī )主(zhǔ )朝(cháo )请(qǐng ),望(wàng )见(jiàn )后(hòu )袍(páo )衣(yī )疏(shū )粗(cū ),以(yǐ )为(wéi )绮(qǐ )縠(hú ),就(jiù )视(shì ),乃(nǎi )笑(xiào )。后(hòu )曰(yuē ):“此(cǐ )缯(zēng )特(tè )宜(yí )染(rǎn )色(sè ),故(gù )用(yòng )之(zhī )耳(ěr )。”群(qún )臣(chén )奏(zòu )事(shì )有(yǒu )难(nán )平(píng )者(zhě ),帝(dì )数(shù )以(yǐ )试(shì )后(hòu ),后(hòu )辄(zhé )分(fèn )解(jiě )趣(qù )理(lǐ ),各(gè )得(dé )其(qí )情(qíng ),然(rán )未(wèi )尝(cháng )以(yǐ )家(jiā )私(sī )干(gàn )政(zhèng )事(shì )。帝(dì )由(yóu )是(shì )宠(chǒng )敬(jìng ),始(shǐ )终(zhōng )无(wú )衰(shuāi )焉(yān )。

帝(dì )思(sī )中(zhōng )兴(xìng )功(gōng )臣(chén ),乃(nǎi )图(tú )画(huà )二(èr )十(shí )八(bā )将(jiāng )于(yú )南(nán )宫(gōng )云(yún )台(tái ),以(yǐ )邓(dèng )禹(yǔ )为(wéi )首(shǒu ),次(cì )马(mǎ )成(chéng )、吴(wú )汉(hàn )、王(wáng )梁(liáng )、贾(jiǎ )复(fù )、陈(chén )俊(jùn )、耿(gěng )弇(yān )、杜(dù )茂(mào )、寇(kòu )恂(xún )、傅(fù )俊(jùn )、岑(cén )彭(péng )、坚(jiān )镡(tán )、冯(féng )异(yì )、王(wáng )霸(bà )、硃(zhū )祜(hù )、任(rèn )光(guāng )、祭(jì )遵(zūn )、李(lǐ )忠(zhōng )、景(jǐng )丹(dān )、万(wàn )修(xiū )、盖(gài )延(yán )、邳(pī )肜(róng )、銚(tiáo )期(qī )、刘(liú )植(zhí )、耿(gěng )纯(chún )、臧(zāng )宫(gōng )、马(mǎ )武(wǔ )、刘(liú )隆(lóng ),又(yòu )益(yì )以(yǐ )王(wáng )常(cháng )、李(lǐ )通(tōng )、窦(dòu )融(róng )、卓(zhuó )茂(mào ),合(hé )三(sān )十(shí )二(èr )人(rén )。马(mǎ )援(yuán )以(yǐ )椒(jiāo )房(fáng )之(zhī )亲(qīn ),独(dú )不(bú )与(yǔ )焉(yān )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),辛(xīn )酉(yǒu ),封(fēng )皇(huáng )子(zǐ )建(jiàn )为(wéi )千(qiān )乘(chéng )王(wáng ),羡(xiàn )为(wéi )广(guǎng )平(píng )王(wáng )。

六(liù )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo ),有(yǒu )星(xīng )孛(bó )于(yú )天(tiān )船(chuán )北(běi )。

帝(dì )大(dà )起(qǐ )北(běi )宫(gōng )。时(shí )天(tiān )旱(hàn ),尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )会(huì )稽(jī )钟(zhōng )离(lí )意(yì )诣(yì )阙(què ),免(miǎn )冠(guàn ),上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“昔(xī )成(chéng )汤(tāng )遭(zāo )旱(hàn ),以(yǐ )六(liù )事(shì )自(zì )责(zé )曰(yuē ):‘政(zhèng )不(bú )节(jiē )邪(xié )?使(shǐ )民(mín )疾(jí )邪(xié )?宫(gōng )室(shì )荣(róng )邪(xié )?女(nǚ )谒(yè )盛(shèng )邪(xié )?苞(bāo )苴(jū )行(háng )邪(xié )?谗(chán )夫(fū )昌(chāng )邪(xié )?’窃(qiè )见(jiàn )北(běi )宫(gōng )大(dà )作(zuò ),民(mín )失(shī )农(nóng )时(shí );自(zì )古(gǔ )非(fēi )苦(kǔ )宫(gōng )室(shì )小(xiǎo )狭(xiá ),但(dàn )患(huàn )民(mín )不(bú )安(ān )宁(níng ),宜(yí )且(qiě )罢(bà )止(zhǐ ),以(yǐ )应(yīng )天(tiān )心(xīn )。”帝(dì )策(cè )诏(zhào )报(bào )曰(yuē ):“汤(tāng )引(yǐn )六(liù )事(shì ),咎(jiù )在(zài )一(yī )人(rén ),其(qí )冠(guàn )、履(lǚ ),勿(wù )谢(xiè )!”又(yòu )敕(chì )大(dà )匠(jiàng )止(zhǐ )作(zuò )诸(zhū )宫(gōng ),减(jiǎn )省(shěng )不(bú )急(jí )。诏(zhào )因(yīn )谢(xiè )公(gōng )卿(qīng )百(bǎi )僚(liáo ),遂(suí )庆(qìng )时(shí )澍(shù )雨(yǔ )。意(yì )荐(jiàn )全(quán )椒(jiāo )长(zhǎng )刘(liú )平(píng ),诏(zhào )征(zhēng )拜(bài )议(yì )郎(láng )。平(píng )在(zài )全(quán )椒(jiāo ),政(zhèng )有(yǒu )恩(ēn )惠(huì ),民(mín )或(huò )增(zēng )赀(zī )就(jiù )赋(fù ),或(huò )减(jiǎn )年(nián )从(cóng )役(yì )。剌(là )史(shǐ )、太(tài )守(shǒu )行(háng )部(bù ),狱(yù )无(wú )系(xì )囚(qiú ),人(rén )自(zì )以(yǐ )得(dé )所(suǒ ),不(bú )知(zhī )所(suǒ )问(wèn ),唯(wéi )班(bān )诏(zhào )书(shū )而(ér )去(qù )。帝(dì )性(xìng )褊(biǎn )察(chá ),好(hǎo )以(yǐ )耳(ěr )目(mù )隐(yǐn )发(fā )为(wéi )明(míng ),公(gōng )卿(qīng )大(dà )臣(chén )数(shù )被(bèi )诋(dǐ )毁(huǐ ),近(jìn )臣(chén )尚(shàng )书(shū )以(yǐ )下(xià )至(zhì )见(jiàn )提(tí )曳(yè )。常(cháng )以(yǐ )事(shì )怒(nù )郎(láng )药(yào )崧(sōng ),以(yǐ )杖(zhàng )撞(zhuàng )之(zhī );崧(sōng )走(zǒu )入(rù )床(chuáng )下(xià ),帝(dì )怒(nù )甚(shèn ),疾(jí )言(yán )曰(yuē ):“郎(láng )出(chū )!”崧(sōng )乃(nǎi )曰(yuē ):“天(tiān )子(zǐ )穆(mù )穆(mù ),诸(zhū )侯(hóu )皇(huáng )皇(huáng ),未(wèi )闻(wén )人(rén )君(jūn ),自(zì )起(qǐ )撞(zhuàng )郎(láng )。”帝(dì )乃(nǎi )赦(shè )之(zhī )。是(shì )时(shí )朝(cháo )庭(tíng )莫(mò )不(bú )悚(sǒng )慄(lì ),争(zhēng )为(wéi )严(yán )切(qiē )以(yǐ )避(bì )诛(zhū )责(zé ),唯(wéi )锺(zhōng )离(lí )意(yì )独(dú )敢(gǎn )谏(jiàn )争(zhēng ),数(shù )封(fēng )还(hái )诏(zhào )书(shū ),臣(chén )下(xià )过(guò )失(shī ),辄(zhé )救(jiù )解(jiě )之(zhī )。会(huì )连(lián )有(yǒu )变(biàn )异(yì ),上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )敬(jìng )畏(wèi )鬼(guǐ )神(shén ),忧(yōu )恤(xù )黎(lí )元(yuán ),而(ér )天(tiān )气(qì )未(wèi )和(hé ),寒(hán )暑(shǔ )违(wéi )节(jiē )者(zhě ),咎(jiù )在(zài )群(qún )臣(chén )不(bú )能(néng )宣(xuān )化(huà )治(zhì )职(zhí ),而(ér )以(yǐ )苛(kē )刻(kè )为(wéi )俗(sú ),百(bǎi )官(guān )无(wú )相(xiàng )亲(qīn )之(zhī )心(xīn ),吏(lì )民(mín )无(wú )雍(yōng )雍(yōng )之(zhī )志(zhì ),至(zhì )于(yú )感(gǎn )逆(nì )和(hé )气(qì ),以(yǐ )致(zhì )天(tiān )灾(zāi )。百(bǎi )姓(xìng )可(kě )以(yǐ )德(dé )胜(shèng ),难(nán )以(yǐ )力(lì )服(fú ),《鹿(lù )鸣(míng )》之(zhī )诗(shī )必(bì )言(yán )宴(yàn )乐(lè )者(zhě ),以(yǐ )人(rén )神(shén )之(zhī )心(xīn )洽(qià ),然(rán )后(hòu )天(tiān )气(qì )和(hé )也(yě )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )垂(chuí )圣(shèng )德(dé ),缓(huǎn )刑(xíng )罚(fá ),顺(shùn )时(shí )气(qì )以(yǐ )调(diào )阴(yīn )阳(yáng )。”帝(dì )虽(suī )不(bú )能(néng )用(yòng ),然(rán )知(zhī )其(qí )至(zhì )诚(chéng ),终(zhōng )爱(ài )厚(hòu )之(zhī )。

秋(qiū ),八(bā )月(yuè ),戊(wù )辰(chén ),诏(zhào )改(gǎi )太(tài )乐(lè )官(guān )曰(yuē )太(tài )予(yǔ ),用(yòng )谶(chèn )文(wén )也(yě )。

壬(rén )申(shēn )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。诏(zhào )曰(yuē ):“昔(xī )楚(chǔ )庄(zhuāng )无(wú )灾(zāi ),以(yǐ )致(zhì )戒(jiè )惧(jù ),鲁(lǔ )哀(āi )祸(huò )大(dà ),天(tiān )不(bú )降(jiàng )谴(qiǎn )。今(jīn )之(zhī )动(dòng )变(biàn ),倘(tǎng )尚(shàng )可(kě )救(jiù ),有(yǒu )司(sī )勉(miǎn )思(sī )厥(jué )职(zhí ),以(yǐ )匡(kuāng )无(wú )德(dé )。”

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),甲(jiǎ )子(zǐ ),车(chē )驾(jià )从(cóng )皇(huáng )太(tài )后(hòu )幸(xìng )章(zhāng )陵(líng )。荆(jīng )州(zhōu )剌(là )史(shǐ )郭(guō )贺(hè ),官(guān )有(yǒu )殊(shū )政(zhèng ),上(shàng )赐(cì )以(yǐ )三(sān )公(gōng )之(zhī )服(fú ),黼(fǔ )黻(fú ),冕(miǎn )旒(liú );敕(chì )行(háng )部(bù )去(qù )襜(chān )帷(wéi ),使(shǐ )百(bǎi )姓(xìng )见(jiàn )其(qí )容(róng )服(fú ),以(yǐ )章(zhāng )有(yǒu )德(dé ),戊(wù )辰(chén ),还(hái )自(zì )章(zhāng )陵(líng )。

是(shì )岁(suì ),京(jīng )师(shī )及(jí )郡(jùn )国(guó )七(qī )大(dà )水(shuǐ )。

莎(shā )车(chē )王(wáng )贤(xián )以(yǐ )兵(bīng )威(wēi )逼(bī )夺(duó )于(yú )窴(tián )、大(dà )宛(wǎn )、妫(guī )塞(sāi )王(wáng )国(guó ),使(shǐ )其(qí )将(jiāng )守(shǒu )之(zhī )。于(yú )窴(tián )人(rén )杀(shā )其(qí )将(jiāng )君(jūn )德(dé ),立(lì )大(dà )人(rén )休(xiū )莫(mò )霸(bà )为(wéi )王(wáng )。贤(xián )率(lǜ )诸(zhū )国(guó )兵(bīng )数(shù )万(wàn )击(jī )之(zhī ),大(dà )为(wéi )休(xiū )莫(mò )霸(bà )所(suǒ )败(bài ),脱(tuō )身(shēn )走(zǒu )还(hái )。休(xiū )莫(mò )霸(bà )进(jìn )围(wéi )莎(shā )车(chē ),中(zhōng )流(liú )矢(shǐ )死(sǐ ),于(yú )窴(tián )人(rén )复(fù )立(lì )其(qí )兄(xiōng )子(zǐ )广(guǎng )德(dé )为(wéi )王(wáng ),广(guǎng )德(dé )使(shǐ )其(qí )弟(dì )仁(rén )攻(gōng )贤(xián )。广(guǎng )德(dé )父(fù )先(xiān )拘(jū )在(zài )莎(shā )车(chē ),贤(xián )乃(nǎi )归(guī )其(qí )父(fù ),以(yǐ )女(nǚ )妻(qī )之(zhī ),与(yǔ )之(zhī )和(hé )亲(qīn )。

阅读:25321

打赏捐助〔Donate〕>>>

《汉纪三十六》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库