白话译文【登录】

《古文观止》 > 箕子碑 > 《白话译文》 > 拼音版

凡(fán )是(shì )有(yǒu )德(dé )行(háng )的(de )人(rén )遵(zūn )从(cóng )的(de )道(dào )理(lǐ )有(yǒu )三(sān )种(zhǒng ):第(dì )一(yī )是(shì )纠(jiū )正(zhèng )人(rén )违(wéi )法(fǎ )作(zuò )乱(luàn )。第(dì )二(èr )是(shì )把(bǎ )大(dà )道(dào )传(chuán )授(shòu )于(yú )圣(shèng )人(rén )。第(dì )三(sān )是(shì )教(jiāo )化(huà )万(wàn )民(mín )。在(zài )殷(yīn )朝(cháo )时(shí )有(yǒu )一(yī )位(wèi )仁(rén )人(rén )叫(jiào )箕(jī )子(zǐ ),他(tā )实(shí )实(shí )在(zài )在(zài )地(dì )具(jù )备(bèi )了(le )这(zhè )三(sān )道(dào ),以(yǐ )大(dà )德(dé )行(háng )立(lì )于(yú )世(shì )上(shàng )。所(suǒ )以(yǐ )孔(kǒng )子(zǐ )在(zài )叙(xù )述(shù )六(liù )经(jīng )的(de )要(yào )旨(zhǐ )大(dà )意(yì )时(shí ),尤(yóu )其(qí )殷(yīn )勤(qín )。

在(zài )殷(yīn )纣(zhòu )王(wáng )之(zhī )时(shí ),大(dà )道(dào )逆(nì )乱(luàn ),上(shàng )天(tiān )的(de )震(zhèn )怒(nù )不(bú )能(néng )引(yǐn )起(qǐ )人(rén )们(men )警(jǐng )戒(jiè ),圣(shèng )人(rén )的(de )言(yán )论(lùn )无(wú )所(suǒ )用(yòng )处(chù )。臣(chén )下(xià )拼(pīn )死(sǐ )进(jìn )谏(jiàn ),把(bǎ )己(jǐ )身(shēn )的(de )生(shēng )死(sǐ )置(zhì )之(zhī )度(dù )外(wài ),诚(chéng )然(rán )是(shì )仁(rén )者(zhě )的(de )作(zuò )为(wéi )了(le ),但(dàn )无(wú )益(yì )于(yú )殷(yīn )朝(cháo )的(de )社(shè )稷(jì )祭(jì )祀(sì ),所(suǒ )以(yǐ )不(bú )这(zhè )样(yàng )做(zuò );委(wěi )曲(qǔ )求(qiú )全(quán ),以(yǐ )保(bǎo )存(cún )殷(yīn )朝(cháo )的(de )祭(jì )祀(sì ),诚(chéng )然(rán )是(shì )仁(rén )者(zhě )的(de )所(suǒ )为(wéi )了(le ),但(dàn )是(shì )亡(wáng )国(guó )的(de )预(yù )兆(zhào )很(hěn )明(míng )显(xiǎn ),所(suǒ )以(yǐ )不(bú )忍(rěn )心(xīn )去(qù )这(zhè )样(yàng )做(zuò )。这(zhè )两(liǎng )条(tiáo )路(lù ),都(dōu )有(yǒu )人(rén )行(háng )了(le )。这(zhè )样(yàng )的(de )作(zuò )为(wéi ),是(shì )保(bǎo )其(qí )贤(xián )明(míng ),与(yǔ )世(shì )俗(sú )人(rén )一(yī )同(tóng )俯(fǔ )仰(yǎng )曲(qǔ )伸(shēn ),隐(yǐn )藏(cáng )自(zì )己(jǐ )的(de )谋(móu )略(luè ),在(zài )奴(nú )隶(lì )中(zhōng )间(jiān )受(shòu )凌(líng )辱(rǔ )。虽(suī )然(rán )卑(bēi )微(wēi )不(bú )得(dé )意(yì ),但(dàn )也(yě )不(bú )肯(kěn )乱(luàn )来(lái );虽(suī )然(rán )颓(tuí )废(fèi )失(shī )落(luò ),但(dàn )忠(zhōng )心(xīn )不(bú )熄(xī )灭(miè )。所(suǒ )以(yǐ )《易(yì )》上(shàng )说(shuō ):“箕(jī )子(zǐ )不(bú )敢(gǎn )显(xiǎn )露(lù )自(zì )己(jǐ )的(de )明(míng )智(zhì )。”这(zhè )就(jiù )是(shì )蒙(méng )受(shòu )苦(kǔ )难(nán )而(ér )能(néng )坚(jiān )持(chí )正(zhèng )道(dào )。等(děng )到(dào )天(tiān )命(mìng )已(yǐ )经(jīng )改(gǎi )变(biàn ),百(bǎi )姓(xìng )已(yǐ )经(jīng )走(zǒu )上(shàng )正(zhèng )轨(guǐ ),就(jiù )拿(ná )出(chū )大(dà )法(fǎ )《洪(hóng )范(fàn )》以(yǐ )传(chuán )授(shòu )圣(shèng )人(rén ),周(zhōu )公(gōng )旦(dàn )得(dé )依(yī )此(cǐ )法(fǎ )序(xù )次(cì )伦(lún )常(cháng ),后(hòu )来(lái )设(shè )立(lì )大(dà )典(diǎn )章(zhāng )制(zhì )度(dù )。所(suǒ )以(yǐ )《书(shū )》说(shuō ):“箕(jī )子(zǐ )归(guī )来(lái )作(zuò )《洪(hóng )范(fàn )》。”这(zhè )就(jiù )是(shì )把(bǎ )大(dà )道(dào )传(chuán )授(shòu )圣(shèng )人(rén )。到(dào )了(le )周(zhōu )朝(cháo )封(fēng )箕(jī )子(zǐ )于(yú )朝(cháo )鲜(xiān )地(dì )方(fāng ),他(tā )顺(shùn )应(yīng )大(dà )道(dào ),教(jiāo )育(yù )感(gǎn )化(huà )俗(sú )人(rén ),德(dé )行(háng )无(wú )论(lùn )大(dà )小(xiǎo ),人(rén )群(qún )不(bú )论(lùn )亲(qīn )疏(shū )远(yuǎn )近(jìn ),光(guāng )大(dà )殷(yīn )朝(cháo )的(de )祭(jì )祀(sì ),使(shǐ )得(dé )夷(yí )狄(dí )蛮(mán )荒(huāng )变(biàn )为(wéi )中(zhōng )华(huá ),这(zhè )是(shì )教(jiāo )化(huà )万(wàn )民(mín )呢(ne )。这(zhè )些(xiē )大(dà )道(dào )聚(jù )集(jí )于(yú )箕(jī )子(zǐ )一(yī )身(shēn );天(tiān )地(dì )之(zhī )变(biàn )化(huà ),箕(jī )子(zǐ )独(dú )得(dé )其(qí )正(zhèng )气(qì ),这(zhè )真(zhēn )是(shì )有(yǒu )大(dà )道(dào )德(dé )的(de )人(rén )了(le )!

唉(āi )!当(dāng )周(zhōu )朝(cháo )还(hái )没(méi )有(yǒu )建(jiàn )立(lì ),殷(yīn )商(shāng )还(hái )没(méi )有(yǒu )灭(miè )亡(wáng )的(de )时(shí )候(hòu ),殷(yīn )商(shāng )大(dà )臣(chén )比(bǐ )干(gàn )已(yǐ )死(sǐ ),微(wēi )子(zǐ )也(yě )已(yǐ )离(lí )去(qù )。假(jiǎ )如(rú )殷(yīn )纣(zhòu )还(hái )没(méi )有(yǒu )恶(è )贯(guàn )满(mǎn )盈(yíng ),竟(jìng )然(rán )自(zì )毙(bì ),纣(zhòu )王(wáng )之(zhī )子(zǐ )武(wǔ )庚(gēng )忧(yōu )虑(lǜ )乱(luàn )世(shì ),图(tú )谋(móu )保(bǎo )存(cún )殷(yīn )朝(cháo ),此(cǐ )时(shí )国(guó )中(zhōng )没(méi )有(yǒu )贤(xián )明(míng )之(zhī )人(rén ),谁(shuí )能(néng )辅(fǔ )佐(zuǒ )治(zhì )理(lǐ )呢(ne )?这(zhè )是(shì )人(rén )事(shì )中(zhōng )或(huò )者(zhě )有(yǒu )的(de )吧(ba )。但(dàn )箕(jī )子(zǐ )先(xiān )生(shēng )隐(yǐn )忍(rěn )受(shòu )辱(rǔ )为(wéi )奴(nú ),也(yě )许(xǔ )是(shì )有(yǒu )志(zhì )于(yú )此(cǐ )么(me )?

唐(táng )朝(cháo )某(mǒu )年(nián ),建(jiàn )箕(jī )子(zǐ )庙(miào )于(yú )汲(jí )郡(jùn ),岁(suì )岁(suì )祭(jì )祀(sì ),钦(qīn )佩(pèi )先(xiān )生(shēng )独(dú )自(zì )列(liè )入(rù )《易(yì )》卦(guà )象(xiàng )之(zhī )中(zhōng ),所(suǒ )以(yǐ )我(wǒ )作(zuò )了(le )这(zhè )篇(piān )颂(sòng )词(cí ):

“蒙(méng )难(nán )以(yǐ )正(zhèng ),授(shòu )圣(shèng )以(yǐ )谟(mó )。宗(zōng )祀(sì )用(yòng )繁(fán ),夷(yí )民(mín )其(qí )苏(sū )。宪(xiàn )宪(xiàn )大(dà )人(rén ),显(xiǎn )晦(huì )不(bú )渝(yú )。圣(shèng )人(rén )之(zhī )仁(rén ),道(dào )合(hé )隆(lóng )污(wū )。明(míng )哲(zhé )在(zài )躬(gōng ),不(bú )陋(lòu )为(wéi )奴(nú )。冲(chōng )让(ràng )居(jū )礼(lǐ ),不(bú )盈(yíng )称(chēng )孤(gū )。高(gāo )而(ér )无(wú )危(wēi ),卑(bēi )不(bú )可(kě )逾(yú )。非(fēi )死(sǐ )非(fēi )去(qù ),有(yǒu )怀(huái )故(gù )都(dōu )。时(shí )诎(qū )而(ér )伸(shēn ),卒(zú )为(wéi )世(shì )模(mó )。《易(yì )》象(xiàng )是(shì )列(liè ),文(wén )王(wáng )为(wéi )徒(tú )。大(dà )明(míng )宣(xuān )昭(zhāo ),崇(chóng )祀(sì )式(shì )孚(fú )。古(gǔ )阙(què )颂(sòng )辞(cí ),继(jì )在(zài )后(hòu )儒(rú )。”

阅读:25570

打赏捐助〔Donate〕>>>

《白话译文》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库