恢国篇【登录】

《论衡》 > 卷十九 > 《恢国篇》 > 拼音版

颜(yán )渊(yuān )喟(kuì )然(rán )叹(tàn )曰(yuē ):“仰(yǎng )之(zhī )弥(mí )高(gāo ),钻(zuàn )之(zhī )弥(mí )坚(jiān )。”此(cǐ )言(yán )颜(yán )渊(yuān )学(xué )於(yú )孔(kǒng )子(zǐ ),积(jī )累(lèi )岁(suì )月(yuè ),见(jiàn )道(dào )弥(mí )深(shēn )也(yě )。《宣(xuān )汉(hàn )》之(zhī )篇(piān ),高(gāo )汉(hàn )於(yú )周(zhōu ),拟(nǐ )汉(hàn )过(guò )周(zhōu ),论(lùn )者(zhě )未(wèi )极(jí )也(yě )。恢(huī )而(ér )极(jí )之(zhī ),弥(mí )见(jiàn )汉(hàn )奇(qí )。夫(fū )经(jīng )熟(shú )讲(jiǎng )者(zhě ),要(yào )妙(miào )乃(nǎi )见(jiàn );国(guó )极(jí )论(lùn )者(zhě ),恢(huī )奇(qí )弥(mí )出(chū )。恢(huī )论(lùn )汉(hàn )国(guó )在(zài )百(bǎi )代(dài )之(zhī )上(shàng ),审(shěn )矣(yǐ )。何(hé )以(yǐ )验(yàn )之(zhī )?黄(huáng )帝(dì )有(yǒu )涿(zhuō )鹿(lù )之(zhī )战(zhàn );尧(yáo )有(yǒu )丹(dān )水(shuǐ )之(zhī )师(shī );舜(shùn )时(shí )有(yǒu )苗(miáo )不(bú )服(fú );夏(xià )启(qǐ )有(yǒu )扈(hù )叛(pàn )逆(nì );高(gāo )宗(zōng )伐(fá )鬼(guǐ )方(fāng )三(sān )年(nián )克(kè )之(zhī )。周(zhōu )成(chéng )王(wáng )管(guǎn )、蔡(cài )悖(bèi )乱(luàn ),周(zhōu )公(gōng )东(dōng )征(zhēng )。前(qián )代(dài )皆(jiē )然(rán ),汉(hàn )不(bú )闻(wén )此(cǐ )。高(gāo )祖(zǔ )之(zhī )时(shí ),陈(chén )犭(fǎn )希(xī )反(fǎn ),彭(péng )越(yuè )叛(pàn ),治(zhì )始(shǐ )安(ān )也(yě )。孝(xiào )景(jǐng )之(zhī )时(shí ),吴(wú )、楚(chǔ )兴(xìng )兵(bīng ),怨(yuàn )晃(huǎng )错(cuò )也(yě )。匈(xiōng )奴(nú )时(shí )扰(rǎo ),正(zhèng )朔(shuò )不(bú )及(jí ),无(wú )荒(huāng )之(zhī )地(dì ),王(wáng )功(gōng )不(bú )加(jiā )兵(bīng ),今(jīn )皆(jiē )内(nèi )附(fù ),贡(gòng )献(xiàn )牛(niú )马(mǎ )。此(cǐ )则(zé )汉(hàn )之(zhī )威(wēi )盛(shèng ),莫(mò )敢(gǎn )犯(fàn )也(yě )。

纣(zhòu )为(wéi )至(zhì )恶(è ),天(tiān )下(xià )叛(pàn )之(zhī )。武(wǔ )王(wáng )举(jǔ )兵(bīng ),皆(jiē )愿(yuàn )就(jiù )战(zhàn ),八(bā )百(bǎi )诸(zhū )侯(hóu ),不(bú )期(qī )俱(jù )至(zhì )。项(xiàng )羽(yǔ )恶(è )微(wēi ),号(hào )而(ér )用(yòng )兵(bīng ),与(yǔ )高(gāo )祖(zǔ )俱(jù )起(qǐ ),威(wēi )力(lì )轻(qīng )重(zhòng ),未(wèi )有(yǒu )所(suǒ )定(dìng ),则(zé )项(xiàng )羽(yǔ )力(lì )劲(jìn )。折(shé )铁(tiě )难(nán )於(yú )摧(cuī )木(mù ),高(gāo )祖(zǔ )诛(zhū )项(xiàng )羽(yǔ ),折(shé )铁(tiě );武(wǔ )王(wáng )伐(fá )纣(zhòu ),摧(cuī )木(mù )。然(rán )则(zé )汉(hàn )力(lì )胜(shèng )周(zhōu )多(duō )矣(yǐ )。凡(fán )克(kè )敌(dí )一(yī )则(zé )易(yì ),二(èr )则(zé )难(nán )。汤(tāng )、武(wǔ )伐(fá )桀(jié )、纣(zhòu ),一(yī )敌(dí )也(yě );高(gāo )祖(zǔ )诛(zhū )秦(qín )杀(shā )项(xiàng ),兼(jiān )胜(shèng )二(èr )家(jiā ),力(lì )倍(bèi )汤(tāng )、武(wǔ )。武(wǔ )王(wáng )为(wéi )殷(yīn )西(xī )伯(bó ),臣(chén )事(shì )於(yú )纣(zhòu ),以(yǐ )臣(chén )伐(fá )〔君(jūn )〕,夷(yí )、齐(qí )耻(chǐ )之(zhī ),扣(kòu )马(mǎ )而(ér )谏(jiàn ),武(wǔ )王(wáng )不(bú )听(tīng ),不(bú )食(shí )周(zhōu )粟(sù ),饿(è )死(sǐ )首(shǒu )阳(yáng )。高(gāo )祖(zǔ )不(bú )为(wéi )秦(qín )臣(chén ),光(guāng )武(wǔ )不(bú )仕(shì )王(wáng )莽(mǎng ),诛(zhū )恶(è )伐(fá )无(wú )道(dào ),无(wú )伯(bó )夷(yí )之(zhī )讥(jī ),可(kě )谓(wèi )顺(shùn )於(yú )周(zhōu )矣(yǐ )。

丘(qiū )由(yóu )易(yì )以(yǐ )起(qǐ )高(gāo ),渊(yuān )洿(wū )易(yì )以(yǐ )为(wéi )深(shēn )。起(qǐ )於(yú )微(wēi )贱(jiàn ),无(wú )所(suǒ )因(yīn )阶(jiē )者(zhě )难(nán );袭(xí )爵(jué )乘(chéng )位(wèi ),尊(zūn )祖(zǔ )统(tǒng )业(yè )者(zhě )易(yì )。尧(yáo )以(yǐ )唐(táng )侯(hóu )入(rù )嗣(sì )帝(dì )位(wèi ),舜(shùn )以(yǐ )司(sī )徒(tú )因(yīn )尧(yáo )授(shòu )禅(chán ),禹(yǔ )以(yǐ )司(sī )空(kōng )缘(yuán )功(gōng )代(dài )舜(shùn ),汤(tāng )由(yóu )七(qī )十(shí )里(lǐ ),文(wén )王(wáng )百(bǎi )里(lǐ ),为(wéi )西(xī )伯(bó ),武(wǔ )王(wáng )袭(xí )文(wén )王(wáng )位(wèi )。三(sān )郊(jiāo )五(wǔ )代(dài )之(zhī )起(qǐ ),皆(jiē )有(yǒu )因(yīn )缘(yuán ),力(lì )易(yì )为(wéi )也(yě )。高(gāo )祖(zǔ )从(cóng )亭(tíng )长(zhǎng )提(tí )三(sān )尺(chǐ )剑(jiàn )取(qǔ )天(tiān )下(xià ),光(guāng )武(wǔ )由(yóu )白(bái )水(shuǐ )奋(fèn )威(wēi )武(wǔ ),〔帝(dì )〕海(hǎi )内(nèi ),无(wú )尺(chǐ )土(tǔ )所(suǒ )因(yīn ),一(yī )位(wèi )所(suǒ )乘(chéng ),直(zhí )奉(fèng )天(tiān )命(mìng ),推(tuī )自(zì )然(rán )。此(cǐ )则(zé )起(qǐ )高(gāo )於(yú )渊(yuān )洿(wū ),为(wéi )深(shēn )於(yú )丘(qiū )山(shān )也(yě )。比(bǐ )方(fāng )五(wǔ )代(dài ),孰(shú )者(zhě )为(wéi )优(yōu )?

传(chuán )书(shū )或(huò )称(chēng )武(wǔ )王(wáng )伐(fá )纣(zhòu ),太(tài )公(gōng )《阴(yīn )谋(móu )》,食(shí )小(xiǎo )兒(ér )以(yǐ )丹(dān ),令(lìng )身(shēn )纯(chún )赤(chì ),长(zhǎng )大(dà ),教(jiāo )言(yán )殷(yīn )亡(wáng )。殷(yīn )民(mín )见(jiàn )兒(ér )身(shēn )赤(chì ),以(yǐ )为(wéi )天(tiān )神(shén ),及(jí )言(yán )殷(yīn )亡(wáng ),皆(jiē )谓(wèi )商(shāng )灭(miè )。兵(bīng )至(zhì )牧(mù )野(yě ),晨(chén )举(jǔ )脂(zhī )烛(zhú ),奸(jiān )谋(móu )惑(huò )民(mín ),权(quán )掩(yǎn )不(bú )备(bèi ),周(zhōu )之(zhī )所(suǒ )讳(huì )也(yě ),世(shì )谓(wèi )之(zhī )虚(xū )。汉(hàn )取(qǔ )天(tiān )下(xià ),无(wú )此(cǐ )虚(xū )言(yán )。《武(wǔ )成(chéng )》之(zhī )篇(piān )言(yán ),周(zhōu )伐(fá )纣(zhòu ),血(xuè )流(liú )浮(fú )杵(chǔ )。以(yǐ )《武(wǔ )成(chéng )》言(yán )之(zhī ),食(shí )兒(ér )以(yǐ )丹(dān ),晨(chén )举(jǔ )脂(zhī )烛(zhú ),殆(dài )且(qiě )然(rán )矣(yǐ )。汉(hàn )伐(fá )亡(wáng )新(xīn ),光(guāng )武(wǔ )将(jiāng )五(wǔ )千(qiān )人(rén ),王(wáng )莽(mǎng )遣(qiǎn )二(èr )公(gōng )将(jiāng )〔百(bǎi )〕万(wàn )人(rén )战(zhàn )於(yú )昆(kūn )阳(yáng ),雷(léi )雨(yǔ )晦(huì )冥(míng ),前(qián )後(hòu )不(bú )相(xiàng )见(jiàn )。汉(hàn )兵(bīng )出(chū )昆(kūn )阳(yáng )城(chéng ),击(jī )二(èr )公(gōng )军(jūn ),一(yī )而(ér )当(dāng )十(shí ),二(èr )公(gōng )兵(bīng )散(sàn )。天(tiān )下(xià )以(yǐ )雷(léi )雨(yǔ )助(zhù )汉(hàn )威(wēi )敌(dí ),孰(shú )与(yǔ )举(jǔ )脂(zhī )烛(zhú )以(yǐ )人(rén )事(shì )谲(jué )取(qǔ )殷(yīn )哉(zāi )?

或(huò )云(yún ):“武(wǔ )王(wáng )伐(fá )纣(zhòu ),纣(zhòu )赴(fù )火(huǒ )死(sǐ ),武(wǔ )王(wáng )就(jiù )斩(zhǎn )以(yǐ )钺(yuè ),悬(xuán )其(qí )首(shǒu )於(yú )大(dà )白(bái )之(zhī )旌(jīng )。”齐(qí )宣(xuān )王(wáng )怜(lián )衅(xìn )钟(zhōng )之(zhī )牛(niú ),睹(dǔ )其(qí )色(sè )之(zhī )觳(hú )觫(sù )也(yě )。楚(chǔ )庄(zhuāng )王(wáng )赦(shè )郑(zhèng )伯(bó )之(zhī )罪(zuì ),见(jiàn )其(qí )肉(ròu )袒(tǎn )而(ér )形(xíng )暴(bào )也(yě )。君(jūn )子(zǐ )恶(è )〔恶(è )〕,不(bú )恶(è )其(qí )身(shēn )。纣(zhòu )尸(shī )赴(fù )於(yú )火(huǒ )中(zhōng ),所(suǒ )见(jiàn )凄(qī )怆(chuàng ),非(fēi )徒(tú )色(sè )之(zhī )觳(hú )觫(sù ),袒(tǎn )之(zhī )暴(bào )形(xíng )也(yě )。就(jiù )斩(zhǎn )以(yǐ )钺(yuè ),悬(xuán )乎(hū )其(qí )首(shǒu ),何(hé )其(qí )忍(rěn )哉(zāi )!高(gāo )祖(zǔ )入(rù )咸(xián )阳(yáng ),阎(yán )乐(lè )诛(zhū )二(èr )世(shì ),项(xiàng )羽(yǔ )杀(shā )子(zǐ )婴(yīng ),高(gāo )祖(zǔ )雍(yōng )容(róng )入(rù )秦(qín ),不(bú )戮(lù )二(èr )尸(shī )。光(guāng )武(wǔ )入(rù )长(zhǎng )安(ān ),刘(liú )圣(shèng )公(gōng )已(yǐ )诛(zhū )王(wáng )莽(mǎng ),乘(chéng )兵(bīng )即(jí )害(hài ),不(bú )刃(rèn )王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )死(sǐ )。夫(fū )斩(zhǎn )赴(fù )火(huǒ )之(zhī )首(shǒu ),与(yǔ )贳(shì )被(bèi )刃(rèn )者(zhě )之(zhī )身(shēn ),德(dé )虐(nuè )孰(shú )大(dà )也(yě )?岂(qǐ )以(yǐ )羑(yǒu )里(lǐ )之(zhī )恨(hèn )哉(zāi )?以(yǐ )人(rén )君(jūn )拘(jū )人(rén )臣(chén ),其(qí )逆(nì )孰(shú )与(yǔ )秦(qín )夺(duó )周(zhōu )国(guó ),莽(mǎng )鸩(zhèn )平(píng )帝(dì )也(yě )?邹(zōu )伯(bó )奇(qí )论(lùn )桀(jié )、纣(zhòu )之(zhī )恶(è )不(bú )若(ruò )亡(wáng )秦(qín ),亡(wáng )秦(qín )不(bú )若(ruò )王(wáng )莽(mǎng )。然(rán )则(zé )纣(zhòu )恶(è )微(wēi )而(ér )周(zhōu )诛(zhū )之(zhī )痛(tòng ),秦(qín )、莽(mǎng )罪(zuì )重(zhòng )而(ér )汉(hàn )伐(fá )之(zhī )轻(qīng ),宽(kuān )狭(xiá )谁(shuí )也(yě )?

高(gāo )祖(zǔ )母(mǔ )妊(rèn )之(zhī )时(shí ),蛟(jiāo )龙(lóng )在(zài )上(shàng ),梦(mèng )与(yǔ )神(shén )遇(yù );好(hǎo )酒(jiǔ )〔贳(shì )〕饮(yǐn ),酒(jiǔ )舍(shě )负(fù )仇(chóu ),及(jí )醉(zuì )留(liú )卧(wò ),其(qí )上(shàng )常(cháng )有(yǒu )神(shén )怪(guài );夜(yè )行(háng )斩(zhǎn )蛇(shé ),蛇(shé )妪(yù )悲(bēi )哭(kū );与(yǔ )吕(lǚ )后(hòu )俱(jù )之(zhī )田(tián )庐(lú ),时(shí )自(zì )隐(yǐn )匿(nì ),光(guāng )气(qì )暢(chàng )见(jiàn ),吕(lǚ )后(hòu )辄(zhé )知(zhī );始(shǐ )皇(huáng )望(wàng )见(jiàn )东(dōng )南(nán )有(yǒu )天(tiān )子(zǐ )气(qì )。及(jí )起(qǐ ),五(wǔ )星(xīng )聚(jù )於(yú )东(dōng )井(jǐng )。楚(chǔ )望(wàng )汉(hàn )军(jūn ),云(yún )气(qì )五(wǔ )色(sè )。光(guāng )武(wǔ )且(qiě )生(shēng ),凤(fèng )皇(huáng )集(jí )於(yú )城(chéng ),嘉(jiā )禾(hé )滋(zī )於(yú )屋(wū )。皇(huáng )妣(bǐ )之(zhī )身(shēn ),夜(yè )半(bàn )无(wú )烛(zhú ),空(kōng )中(zhōng )光(guāng )明(míng )。初(chū )者(zhě ),苏(sū )伯(bó )阿(ā )望(wàng )舂(chōng )陵(líng )气(qì ),郁(yù )郁(yù )葱(cōng )葱(cōng )。光(guāng )武(wǔ )起(qǐ )过(guò )旧(jiù )庐(lú ),见(jiàn )气(qì )憧(chōng )憧(chōng )上(shàng )属(shǔ )於(yú )天(tiān )。五(wǔ )帝(dì )、三(sān )王(wáng )初(chū )生(shēng )始(shǐ )起(qǐ ),不(bú )闻(wén )此(cǐ )怪(guài )。尧(yáo )母(mǔ )感(gǎn )於(yú )赤(chì )龙(lóng ),及(jí )起(qǐ ),不(bú )闻(wén )奇(qí )佑(yòu )。禹(yǔ )母(mǔ )吞(tūn )薏(yì )苡(yǐ ),将(jiāng )生(shēng ),得(dé )玄(xuán )圭(guī );契(qì )母(mǔ )咽(yān )燕(yàn )子(zǐ );汤(tāng )起(qǐ )白(bái )狼(láng )衔(xián )钩(gōu );後(hòu )稷(jì )母(mǔ )履(lǚ )大(dà )人(rén )之(zhī )迹(jì );文(wén )王(wáng )起(qǐ )得(dé )赤(chì )雀(què );武(wǔ )王(wáng )得(dé )鱼(yú )、乌(wū ):皆(jiē )不(bú )及(jí )汉(hàn )太(tài )平(píng )之(zhī )瑞(ruì )。黄(huáng )帝(dì )、尧(yáo )、舜(shùn )凤(fèng )皇(huáng )一(yī )至(zhì )。凡(fán )诸(zhū )众(zhòng )瑞(ruì ),重(zhòng )至(zhì )者(zhě )希(xī )。汉(hàn )文(wén )帝(dì )黄(huáng )龙(lóng )、玉(yù )桮(bēi )。武(wǔ )帝(dì )黄(huáng )龙(lóng )、麒(qí )麟(lín )、连(lián )木(mù )。宣(xuān )帝(dì )凤(fèng )皇(huáng )五(wǔ )至(zhì ),麒(qí )麟(lín )、神(shén )雀(què )、甘(gān )露(lù )、醴(lǐ )泉(quán )、黄(huáng )龙(lóng )、神(shén )光(guāng )。平(píng )帝(dì )白(bái )雉(zhì )、黑(hēi )雉(zhì )。孝(xiào )明(míng )麒(qí )麟(lín )、神(shén )雀(què )、甘(gān )露(lù )、醴(lǐ )泉(quán )、白(bái )雉(zhì )、黑(hēi )雉(zhì )、芝(zhī )草(cǎo )、连(lián )木(mù )、嘉(jiā )禾(hé ),与(yǔ )宣(xuān )帝(dì )同(tóng ),奇(qí )有(yǒu )神(shén )鼎(dǐng )黄(huáng )金(jīn )之(zhī )怪(guài )。一(yī )代(dài )之(zhī )瑞(ruì ),累(lèi )仍(réng )不(bú )绝(jué )。此(cǐ )则(zé )汉(hàn )德(dé )丰(fēng )茂(mào ),故(gù )瑞(ruì )佑(yòu )多(duō )也(yě )。孝(xiào )明(míng )天(tiān )崩(bēng ),今(jīn )上(shàng )嗣(sì )位(wèi ),元(yuán )二(èr )之(zhī )间(jiān ),嘉(jiā )德(dé )布(bù )流(liú )。三(sān )年(nián ),零(líng )陵(líng )生(shēng )芝(zhī )草(cǎo )五(wǔ )本(běn )。四(sì )年(nián ),甘(gān )露(lù )降(jiàng )五(wǔ )县(xiàn )。五(wǔ )年(nián ),芝(zhī )复(fù )生(shēng )六(liù )〔本(běn )〕,黄(huáng )龙(lóng )见(jiàn ),大(dà )小(xiǎo )凡(fán )八(bā )。前(qián )世(shì )龙(lóng )见(jiàn )不(bú )双(shuāng ),芝(zhī )生(shēng )无(wú )二(èr ),甘(gān )露(lù )一(yī )降(jiàng )。而(ér )今(jīn )八(bā )龙(lóng )并(bìng )出(chū ),十(shí )一(yī )芝(zhī )累(lèi )生(shēng ),甘(gān )露(lù )流(liú )五(wǔ )县(xiàn )。德(dé )惠(huì )盛(shèng )炽(chì ),故(gù )瑞(ruì )繁(fán )夥(huǒ )也(yě )。自(zì )古(gǔ )帝(dì )王(wáng ),孰(shú )能(néng )致(zhì )斯(sī )?

儒(rú )者(zhě )论(lùn )曰(yuē )“王(wáng )者(zhě )推(tuī )行(háng )道(dào )德(dé ),受(shòu )命(mìng )於(yú )天(tiān )。”《论(lùn )衡(héng )》《初(chū )〔禀(bǐng )〕》以(yǐ )为(wéi )王(wáng )者(zhě )生(shēng )禀(bǐng )天(tiān )命(mìng ),性(xìng )命(mìng )难(nán )审(shěn ),且(qiě )两(liǎng )论(lùn )之(zhī )。酒(jiǔ )食(shí )之(zhī )赐(cì ),一(yī )则(zé )为(wéi )薄(báo ),再(zài )则(zé )为(wéi )厚(hòu )。如(rú )儒(rú )者(zhě )之(zhī )言(yán ),五(wǔ )代(dài )皆(jiē )一(yī )受(shòu )命(mìng ),唯(wéi )汉(hàn )独(dú )再(zài ),此(cǐ )则(zé )天(tiān )命(mìng )於(yú )汉(hàn )厚(hòu )也(yě )。如(rú )审(shěn )《论(lùn )衡(héng )》之(zhī )言(yán ),生(shēng )禀(bǐng )自(zì )然(rán ),此(cǐ )亦(yì )汉(hàn )家(jiā )所(suǒ )禀(bǐng )厚(hòu )也(yě )。绝(jué )而(ér )复(fù )属(shǔ ),死(sǐ )而(ér )复(fù )生(shēng )。世(shì )有(yǒu )死(sǐ )而(ér )复(fù )生(shēng )之(zhī )人(rén ),人(rén )必(bì )谓(wèi )之(zhī )神(shén )。汉(hàn )统(tǒng )绝(jué )而(ér )复(fù )属(shǔ ),江(jiāng )武(wǔ )存(cún )亡(wáng ),可(kě )谓(wèi )优(yōu )矣(yǐ )。

武(wǔ )王(wáng )伐(fá )纣(zhòu ),庸(yōng )、蜀(shǔ )之(zhī )夷(yí )佐(zuǒ )战(zhàn )牧(mù )野(yě )。成(chéng )王(wáng )之(zhī )时(shí ),越(yuè )常(cháng )献(xiàn )雉(zhì ),倭(wō )人(rén )贡(gòng )暢(chàng )。幽(yōu )、历(lì )衰(shuāi )微(wēi ),戎(róng )狄(dí )攻(gōng )周(zhōu ),平(píng )王(wáng )东(dōng )走(zǒu ),以(yǐ )避(bì )其(qí )难(nán )。至(zhì )汉(hàn ),四(sì )夷(yí )朝(cháo )贡(gòng )。孝(xiào )平(píng )元(yuán )始(shǐ )元(yuán )年(nián ),越(yuè )常(cháng )重(zhòng )译(yì ),献(xiàn )白(bái )雉(zhì )一(yī )、黑(hēi )雉(zhì )二(èr )。夫(fū )以(yǐ )成(chéng )王(wáng )之(zhī )贤(xián ),辅(fǔ )以(yǐ )周(zhōu )公(gōng ),越(yuè )常(cháng )献(xiàn )一(yī ),平(píng )帝(dì )得(dé )三(sān )。後(hòu )至(zhì )四(sì )年(nián ),金(jīn )城(chéng )塞(sāi )外(wài )羌(qiāng )〔豪(háo )〕良(liáng )愿(yuàn )等(děng )〔种(zhǒng )〕献(xiàn )其(qí )鱼(yú )盐(yán )之(zhī )地(dì ),愿(yuàn )内(nèi )属(shǔ )汉(hàn ),遂(suí )得(dé )西(xī )王(wáng )母(mǔ )石(shí )室(shì ),因(yīn )为(wéi )西(xī )海(hǎi )郡(jùn )。周(zhōu )时(shí )戎(róng )狄(dí )攻(gōng )王(wáng ),至(zhì )汉(hàn )内(nèi )属(shǔ ),献(xiàn )其(qí )宝(bǎo )地(dì )。西(xī )王(wáng )母(mǔ )国(guó )在(zài )绝(jué )极(jí )之(zhī )外(wài ),而(ér )汉(hàn )属(shǔ )之(zhī )。德(dé )孰(shú )大(dà )?壤(rǎng )孰(shú )广(guǎng )?

方(fāng )今(jīn )哀(āi )牢(láo )、鄯(shàn )善(shàn )、诺(nuò )降(jiàng )附(fù )归(guī )德(dé ),匈(xiōng )奴(nú )时(shí )扰(rǎo ),遣(qiǎn )将(jiāng )攘(rǎng )讨(tǎo ),获(huò )虏(lǔ )生(shēng )口(kǒu )千(qiān )万(wàn )数(shù )。夏(xià )禹(yǔ )倮(luǒ )入(rù )吴(wú )国(guó ),太(tài )伯(bó )采(cǎi )药(yào ),断(duàn )发(fā )文(wén )身(shēn )。唐(táng )、虞(yú )国(guó )界(jiè ),吴(wú )为(wéi )荒(huāng )服(fú ),越(yuè )在(zài )九(jiǔ )夷(yí ),罽(jì )衣(yī )关(guān )头(tóu ),今(jīn )皆(jiē )夏(xià )服(fú )、褒(bāo )衣(yī )、履(lǚ )舄(xì )。巴(bā )、蜀(shǔ )、越(yuè )■、郁(yù )林(lín )、日(rì )南(nán )、辽(liáo )东(dōng )、乐(lè )浪(làng ),周(zhōu )时(shí )被(bèi )发(fā )椎(zhuī )髻(jì ),今(jīn )戴(dài )皮(pí )弁(biàn );周(zhōu )时(shí )重(zhòng )译(yì ),今(jīn )吟(yín )《诗(shī )》、《书(shū )》。

《春(chūn )秋(qiū )》之(zhī )义(yì ),君(jūn )亲(qīn )无(wú )将(jiāng ),将(jiāng )而(ér )必(bì )诛(zhū )。广(guǎng )陵(líng )王(wáng )荆(jīng )迷(mí )於(yú ){薜(bì )女(nǚ )}巫(wū ),楚(chǔ )王(wáng )英(yīng )惑(huò )於(yú )〔侠(xiá )〕客(kè ),事(shì )情(qíng )列(liè )见(jiàn )。孝(xiào )明(míng )三(sān )宥(yòu ),二(èr )王(wáng )吞(tūn )药(yào ),周(zhōu )诛(zhū )管(guǎn )、蔡(cài ),违(wéi )斯(sī )远(yuǎn )矣(yǐ )!楚(chǔ )外(wài )家(jiā )许(xǔ )氏(shì )与(yǔ )楚(chǔ )王(wáng )谋(móu )议(yì ),孝(xiào )明(míng )曰(yuē ):“许(xǔ )〔氏(shì )〕有(yǒu )属(shǔ )於(yú )王(wáng ),欲(yù )王(wáng )尊(zūn )贵(guì ),人(rén )情(qíng )也(yě )。”圣(shèng )心(xīn )原(yuán )之(zhī ),不(bú )绳(shéng )於(yú )法(fǎ )。隐(yǐn )强(qiáng )侯(hóu )传(chuán )悬(xuán )书(shū )市(shì )里(lǐ ),诽(fěi )谤(bàng )圣(shèng )政(zhèng );今(jīn )上(shàng )海(hǎi )〔恩(ēn )〕,犯(fàn )夺(duó )爵(jué )土(tǔ )。恶(è )其(qí )人(rén )者(zhě ),憎(zēng )其(qí )胥(xū )余(yú )。立(lì )二(èr )王(wáng )之(zhī )子(zǐ ),安(ān )楚(chǔ )、广(guǎng )陵(líng ),〔隐(yǐn )〕强(qiáng )弟(dì )员(yuán )嗣(sì )祀(sì )阴(yīn )氏(shì )。二(èr )王(wáng ),帝(dì )族(zú )也(yě ),位(wèi )为(wéi )王(wáng )侯(hóu ),与(yǔ )管(guǎn )、蔡(cài )同(tóng )。管(guǎn )、蔡(cài )灭(miè )嗣(sì ),二(èr )王(wáng )立(lì )後(hòu ),恩(ēn )已(yǐ )褒(bāo )矣(yǐ )。隐(yǐn )强(qiáng ),异(yì )姓(xìng )也(yě ),尊(zūn )重(zhòng )父(fù )祖(zǔ ),复(fù )存(cún )其(qí )祀(sì )。立(lì )武(wǔ )庚(gēng )之(zhī )义(yì ),继(jì )禄(lù )父(fù )之(zhī )恩(ēn ),方(fāng )斯(sī )羸(léi )矣(yǐ )。何(hé )则(zé )?并(bìng )为(wéi )帝(dì )王(wáng ),举(jǔ )兵(bīng )相(xiàng )征(zhēng ),贪(tān )天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà ),绝(jué )成(chéng )汤(tāng )之(zhī )统(tǒng ),非(fēi )圣(shèng )君(jūn )之(zhī )义(yì ),失(shī )承(chéng )天(tiān )之(zhī )意(yì )也(yě )。隐(yǐn )强(qiáng ),臣(chén )子(zǐ )也(yě )。汉(hàn )统(tǒng )自(zì )在(zài ),绝(jué )灭(miè )阴(yīn )氏(shì ),无(wú )损(sǔn )於(yú )义(yì ),而(ér )犹(yóu )存(cún )之(zhī ),惠(huì )滂(pāng )沛(pèi )也(yě )。故(gù )夫(fū )雨(yǔ )露(lù )之(zhī )施(shī ),内(nèi )则(zé )注(zhù )於(yú )骨(gǔ )肉(ròu ),外(wài )则(zé )布(bù )於(yú )他(tā )施(shī )。唐(táng )之(zhī )晏(yàn )晏(yàn ),舜(shùn )之(zhī )烝(zhēng )烝(zhēng ),岂(qǐ )能(néng )逾(yú )此(cǐ )!

欢(huān )兜(dōu )之(zhī )行(háng ),靖(jìng )言(yán )庸(yōng )回(huí ),共(gòng )工(gōng )私(sī )之(zhī ),称(chēng )荐(jiàn )於(yú )尧(yáo )。三(sān )苗(miáo )巧(qiǎo )佞(nìng )之(zhī )人(rén ),或(huò )言(yán )有(yǒu )罪(zuì )之(zhī )国(guó )。鲧(gǔn )不(bú )能(néng )治(zhì )水(shuǐ ),知(zhī )力(lì )极(jí )尽(jìn )。罪(zuì )皆(jiē )在(zài )身(shēn ),不(bú )加(jiā )於(yú )上(shàng ),唐(táng )、虞(yú )放(fàng )流(liú ),死(sǐ )於(yú )不(bú )毛(máo )。怨(yuàn )恶(è )谋(móu )上(shàng ),怀(huái )挟(jiā )叛(pàn )逆(nì )。考(kǎo )事(shì )失(shī )实(shí ),误(wù )国(guó )杀(shā )将(jiāng ),罪(zuì )恶(è )重(zhòng )於(yú )四(sì )子(zǐ )。孝(xiào )明(míng )加(jiā )恩(ēn ),则(zé )论(lùn )徙(xǐ )边(biān ),今(jīn )上(shàng )宽(kuān )惠(huì ),还(hái )归(guī )州(zhōu )里(lǐ )。开(kāi )辟(pì )以(yǐ )来(lái ),因(yīn )莫(mò )斯(sī )大(dà )。晏(yàn )子(zǐ )曰(yuē ):“钩(gōu )星(xīng )在(zài )房(fáng )、心(xīn )之(zhī )间(jiān ),地(dì )其(qí )动(dòng )乎(hū )!”夫(fū )地(dì )动(dòng )天(tiān )时(shí ),非(fēi )政(zhèng )所(suǒ )致(zhì )。皇(huáng )帝(dì )振(zhèn )畏(wèi ),犹(yóu )归(guī )於(yú )治(zhì ),广(guǎng )征(zhēng )贤(xián )良(liáng ),访(fǎng )求(qiú )过(guò )阙(què )。高(gāo )宗(zōng )之(zhī )侧(cè )身(shēn ),周(zhōu )成(chéng )之(zhī )开(kāi )匮(kuì ),能(néng )逮(dǎi )此(cǐ )。谷(gǔ )登(dēng )岁(suì )平(píng ),庸(yōng )主(zhǔ )因(yīn )缘(yuán )以(yǐ )建(jiàn )德(dé )政(zhèng ),颠(diān )沛(pèi )危(wēi )殆(dài ),圣(shèng )哲(zhé )优(yōu )者(zhě ),乃(nǎi )立(lì )功(gōng )化(huà )。是(shì )故(gù )微(wēi )病(bìng )恆(héng )医(yī )皆(jiē )巧(qiǎo ),笃(dǔ )剧(jù )扁(biǎn )鹊(què )乃(nǎi )良(liáng )。建(jiàn )初(chū )孟(mèng )年(nián ),无(wú )妄(wàng )气(qì )至(zhì ),岁(suì )之(zhī )疾(jí )疫(yì )也(yě ),比(bǐ )旱(hàn )不(bú )雨(yǔ ),牛(niú )死(sǐ )民(mín )流(liú ),可(kě )谓(wèi )剧(jù )矣(yǐ )。皇(huáng )帝(dì )敦(dūn )德(dé ),俊(jùn )乂(ài )在(zài )官(guān ),第(dì )五(wǔ )司(sī )空(kōng ),股(gǔ )肱(gōng )国(guó )维(wéi ),转(zhuǎn )谷(gǔ )振(zhèn )赡(shàn ),民(mín )不(bú )乏(fá )饿(è ),天(tiān )下(xià )慕(mù )德(dé ),虽(suī )危(wēi )不(bú )乱(luàn )。民(mín )饥(jī )於(yú )谷(gǔ ),饱(bǎo )於(yú )道(dào )德(dé ),身(shēn )流(liú )在(zài )道(dào ),心(xīn )回(huí )乡(xiāng )内(nèi )。以(yǐ )故(gù )道(dào )路(lù )无(wú )盗(dào )贼(zéi )之(zhī )迹(jì ),深(shēn )幽(yōu )迥(jiǒng )绝(jué )无(wú )劫(jié )夺(duó )之(zhī )奸(jiān ),以(yǐ )危(wēi )为(wéi )宁(níng ),以(yǐ )困(kùn )为(wéi )通(tōng ),五(wǔ )帝(dì )、三(sān )王(wáng ),孰(shú )能(néng )堪(kān )斯(sī )哉(zāi )?

阅读:25663

打赏捐助〔Donate〕>>>

《恢国篇》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库