汉纪二十五【登录】

《资治通鉴》 > 《汉纪》·六十卷 > 《汉纪二十五》 > 拼音版

起(qǐ )阏(è )逢(féng )摄(shè )提(tí )格(gé ),尽(jìn )旃(zhān )蒙(méng )单(dān )阏(è ),凡(fán )二(èr )年(nián )。

孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )下(xià )绥(suí )和(hé )二(èr )年(nián )(甲(jiǎ )寅(yín ),公(gōng )元(yuán )前(qián )七(qī )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),上(shàng )行(háng )幸(xìng )甘(gān )泉(quán ),郊(jiāo )泰(tài )畤(zhì )。

二(èr )月(yuè ),壬(rén )子(zǐ ),丞(chéng )相(xiàng )方(fāng )进(jìn )薨(hōng )。时(shí )荧(yíng )惑(huò )守(shǒu )心(xīn ),丞(chéng )相(xiàng )府(fǔ )议(yì )曹(cáo )平(píng )陵(líng )李(lǐ )寻(xún )奏(zòu )记(jì )方(fāng )进(jìn ),言(yán ):“灾(zāi )变(biàn )迫(pò )切(qiē ),大(dà )责(zé )日(rì )加(jiā ),安(ān )得(dé )但(dàn )保(bǎo )斥(chì )逐(zhú )之(zhī )戮(lù )!阖(hé )府(fǔ )三(sān )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),唯(wéi )君(jūn )侯(hóu )择(zé )其(qí )中(zhōng ),与(yǔ )尽(jìn )节(jiē )转(zhuǎn )凶(xiōng )。”方(fāng )进(jìn )忧(yōu )之(zhī ),不(bú )知(zhī )所(suǒ )出(chū )。会(huì )郎(láng )贲(bēn )丽(lì )善(shàn )为(wéi )星(xīng ),言(yán )大(dà )臣(chén )宜(yí )当(dāng )之(zhī )。上(shàng )乃(nǎi )召(zhào )见(jiàn )方(fāng )进(jìn )。还(hái )归(guī ),未(wèi )及(jí )引(yǐn )决(jué ),上(shàng )遂(suí )赐(cì )册(cè ),责(zé )让(ràng )以(yǐ )政(zhèng )事(shì )不(bú )治(zhì ),灾(zāi )害(hài )并(bìng )臻(zhēn ),百(bǎi )姓(xìng )穷(qióng )困(kùn ),曰(yuē ):“欲(yù )退(tuì )君(jūn )位(wèi ),尚(shàng )未(wèi )忍(rěn ),使(shǐ )尚(shàng )书(shū )令(lìng )赐(cì )君(jūn )上(shàng )尊(zūn )酒(jiǔ )十(shí )石(shí ),养(yǎng )牛(niú )一(yī ),君(jūn )审(shěn )处(chù )焉(yān )!”方(fāng )进(jìn )即(jí )日(rì )自(zì )杀(shā )。上(shàng )秘(mì )之(zhī ),遣(qiǎn )九(jiǔ )卿(qīng )册(cè )赠(zèng )印(yìn )绶(shòu ),赐(cì )乘(chéng )舆(yú )秘(mì )器(qì )、少(shǎo )府(fǔ )供(gòng )张(zhāng ),柱(zhù )槛(kǎn )皆(jiē )衣(yī )素(sù )。天(tiān )子(zǐ )亲(qīn )临(lín )吊(diào )者(zhě )数(shù )至(zhì ),礼(lǐ )赐(cì )异(yì )于(yú )它(tā )相(xiàng )故(gù )事(shì )。

臣(chén )光(guāng )曰(yuē ):晏(yàn )婴(yīng )有(yǒu )言(yán ):“天(tiān )命(mìng )不(bú )慆(tāo ),不(bú )贰(èr )其(qí )命(mìng )。”祸(huò )福(fú )之(zhī )至(zhì ),安(ān )可(kě )移(yí )乎(hū )!昔(xī )楚(chǔ )昭(zhāo )王(wáng )、宋(sòng )景(jǐng )公(gōng )不(bú )忍(rěn )移(yí )灾(zāi )于(yú )卿(qīng )佐(zuǒ ),曰(yuē ):“移(yí )腹(fù )心(xīn )之(zhī )疾(jí ),寘(tián )诸(zhū )股(gǔ )肱(gōng ),何(hé )益(yì )也(yě )!”藉(jiè )其(qí )灾(zāi )可(kě )移(yí ),仁(rén )君(jūn )犹(yóu )不(bú )肯(kěn )为(wéi ),况(kuàng )不(bú )可(kě )乎(hū )!使(shǐ )方(fāng )进(jìn )罪(zuì )不(bú )至(zhì )死(sǐ )而(ér )诛(zhū )之(zhī ),以(yǐ )当(dāng )大(dà )变(biàn ),是(shì )诬(wū )天(tiān )也(yě );方(fāng )进(jìn )有(yǒu )罪(zuì )当(dāng )刑(xíng ),隐(yǐn )其(qí )诛(zhū )而(ér )厚(hòu )其(qí )葬(zàng ),是(shì )诬(wū )人(rén )也(yě );孝(xiào )成(chéng )欲(yù )诬(wū )天(tiān )、人(rén )而(ér )卒(zú )无(wú )所(suǒ )益(yì ),可(kě )谓(wèi )不(bú )知(zhī )命(mìng )矣(yǐ )。

三(sān )月(yuè ),上(shàng )行(háng )幸(xìng )河(hé )东(dōng ),祠(cí )后(hòu )土(tǔ )。

丙(bǐng )戌(xū ),帝(dì )崩(bēng )于(yú )未(wèi )央(yāng )宫(gōng )。

帝(dì )素(sù )强(qiáng )无(wú )疾(jí )病(bìng )。是(shì )时(shí ),楚(chǔ )思(sī )王(wáng )衍(yǎn )、梁(liáng )王(wáng )立(lì )来(lái )朝(cháo ),明(míng )旦(dàn ),当(dāng )辞(cí )去(qù ),上(shàng )宿(xiǔ )供(gòng )张(zhāng )白(bái )虎(hǔ )殿(diàn );又(yòu )欲(yù )拜(bài )左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )孔(kǒng )光(guāng )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),已(yǐ )刻(kè )侯(hóu )印(yìn ),书(shū )赞(zàn )。昏(hūn )夜(yè ),平(píng )善(shàn ),乡(xiāng )晨(chén ),傅(fù )绔(kù )袜(wà )欲(yù )起(qǐ ),因(yīn )失(shī )衣(yī ),不(bú )能(néng )言(yán ),昼(zhòu )漏(lòu )上(shàng )十(shí )刻(kè )而(ér )崩(bēng ),民(mín )间(jiān )讙(huān )哗(huá ),咸(xián )归(guī )罪(zuì )赵(zhào )昭(zhāo )仪(yí )。皇(huáng )太(tài )后(hòu )诏(zhào )大(dà )司(sī )马(mǎ )莽(mǎng )杂(zá )与(yǔ )御(yù )史(shǐ )、丞(chéng )相(xiàng )、廷(tíng )尉(wèi )治(zhì ),问(wèn )皇(huáng )帝(dì )起(qǐ )居(jū )发(fā )病(bìng )状(zhuàng );赵(zhào )昭(zhāo )仪(yí )自(zì )杀(shā )。

班(bān )彪(biāo )赞(zàn )曰(yuē ):臣(chén )姑(gū )充(chōng )后(hòu )宫(gōng )为(wéi )婕(jié )妤(yú ),父(fù )子(zǐ )、昆(kūn )弟(dì )侍(shì )帷(wéi )幄(wò ),数(shù )为(wéi )臣(chén )言(yán ):“成(chéng )帝(dì )善(shàn )修(xiū )容(róng )仪(yí ),升(shēng )车(chē )正(zhèng )立(lì ),不(bú )内(nèi )顾(gù ),不(bú )疾(jí )言(yán ),不(bú )亲(qīn )指(zhǐ ),临(lín )朝(cháo )渊(yuān )嘿(hēi ),尊(zūn )严(yán )若(ruò )神(shén ),可(kě )谓(wèi )穆(mù )穆(mù )有(yǒu )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )容(róng )者(zhě )矣(yǐ )。博(bó )览(lǎn )古(gǔ )今(jīn ),容(róng )受(shòu )直(zhí )辞(cí ),公(gōng )卿(qīng )奏(zòu )议(yì )可(kě )述(shù )。遭(zāo )世(shì )承(chéng )平(píng ),上(shàng )下(xià )和(hé )睦(mù )。然(rán )湛(zhàn )乎(hū )酒(jiǔ )色(sè ),赵(zhào )氏(shì )乱(luàn )内(nèi ),外(wài )家(jiā )擅(shàn )朝(cháo ),言(yán )之(zhī )可(kě )为(wéi )于(yú )邑(yì )!”建(jiàn )始(shǐ )以(yǐ )来(lái ),王(wáng )氏(shì )始(shǐ )执(zhí )国(guó )命(mìng ),哀(āi )、平(píng )短(duǎn )祚(zuò ),莽(mǎng )遂(suí )篡(cuàn )位(wèi ),盖(gài )其(qí )威(wēi )福(fú )所(suǒ )由(yóu )来(lái )者(zhě )渐(jiàn )矣(yǐ )!

是(shì )日(rì ),孔(kǒng )光(guāng )于(yú )大(dà )行(háng )前(qián )拜(bài )受(shòu )丞(chéng )相(xiàng )、博(bó )山(shān )侯(hóu )印(yìn )绶(shòu )。

富(fù )平(píng )侯(hóu )张(zhāng )放(fàng )闻(wén )帝(dì )崩(bēng ),思(sī )慕(mù )哭(kū )泣(qì )而(ér )死(sǐ )。

荀(xún )悦(yuè )论(lùn )曰(yuē ):放(fàng )非(fēi )不(bú )爱(ài )上(shàng ),忠(zhōng )不(bú )存(cún )焉(yān )。故(gù )爱(ài )而(ér )不(bú )忠(zhōng ),仁(rén )之(zhī )贼(zéi )也(yě )!

皇(huáng )太(tài )后(hòu )诏(zhào )南(nán )、北(běi )郊(jiāo )长(zhǎng )安(ān )如(rú )故(gù )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),丙(bǐng )午(wǔ ),太(tài )子(zǐ )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi ),谒(yè )高(gāo )庙(miào );尊(zūn )皇(huáng )太(tài )后(hòu )曰(yuē )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu ),皇(huáng )后(hòu )曰(yuē )皇(huáng )太(tài )后(hòu )。大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià )。

哀(āi )帝(dì )初(chū )立(lì ),躬(gōng )行(háng )俭(jiǎn )约(yuē ),省(shěng )减(jiǎn )诸(zhū )用(yòng ),政(zhèng )事(shì )由(yóu )己(jǐ )出(chū ),朝(cháo )廷(tíng )翕(xī )然(rán )望(wàng )至(zhì )治(zhì )焉(yān )。

己(jǐ )卯(mǎo ),葬(zàng )教(jiāo )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )于(yú )延(yán )陵(líng )。

太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )令(lìng )傅(fù )太(tài )后(hòu )、丁(dīng )姬(jī )十(shí )日(rì )一(yī )至(zhì )未(wèi )央(yāng )宫(gōng )。

有(yǒu )诏(zhào )问(wèn )丞(chéng )相(xiàng )、大(dà )司(sī )空(kōng ):“定(dìng )陶(táo )共(gòng )王(wáng )太(tài )后(hòu )宜(yí )当(dāng )何(hé )居(jū )?”丞(chéng )相(xiàng )孔(kǒng )光(guāng )素(sù )闻(wén )傅(fù )太(tài )后(hòu )为(wéi )人(rén )刚(gāng )暴(bào ),长(zhǎng )于(yú )权(quán )谋(móu ),自(zì )帝(dì )在(zài )襁(qiǎng )褓(bǎo ),而(ér )养(yǎng )长(zhǎng )教(jiāo )道(dào )至(zhì )于(yú )成(chéng )人(rén ),帝(dì )之(zhī )立(lì )又(yòu )有(yǒu )力(lì );光(guāng )心(xīn )恐(kǒng )傅(fù )太(tài )后(hòu )与(yǔ )政(zhèng )事(shì ),不(bú )欲(yù )与(yǔ )帝(dì )旦(dàn )夕(xī )相(xiàng )近(jìn ),即(jí )议(yì )以(yǐ )为(wéi ):“定(dìng )陶(táo )太(tài )后(hòu )宜(yí )改(gǎi )筑(zhù )宫(gōng )。”大(dà )司(sī )空(kōng )何(hé )武(wǔ )曰(yuē ):“可(kě )居(jū )北(běi )宫(gōng )。”上(shàng )从(cóng )武(wǔ )言(yán )。北(běi )宫(gōng )有(yǒu )紫(zǐ )房(fáng )复(fù )道(dào )通(tōng )未(wèi )央(yāng )宫(gōng ),傅(fù )太(tài )后(hòu )果(guǒ )从(cóng )复(fù )道(dào )朝(cháo )夕(xī )至(zhì )帝(dì )所(suǒ ),求(qiú )欲(yù )称(chēng )尊(zūn )号(hào ),贵(guì )宠(chǒng )其(qí )亲(qīn )属(shǔ ),使(shǐ )上(shàng )不(bú )得(dé )由(yóu )直(zhí )道(dào )行(háng )。高(gāo )昌(chāng )侯(hóu )董(dǒng )宏(hóng )希(xī )指(zhǐ ),上(shàng )书(shū )言(yán ):“秦(qín )庄(zhuāng )襄(xiāng )王(wáng )母(mǔ )本(běn )夏(xià )氏(shì ),而(ér )为(wéi )华(huá )阳(yáng )夫(fū )人(rén )所(suǒ )子(zǐ ),及(jí )即(jí )位(wèi )后(hòu ),俱(jù )称(chēng )太(tài )后(hòu )。宜(yí )立(lì )定(dìng )陶(táo )共(gòng )王(wáng )后(hòu )为(wéi )帝(dì )太(tài )后(hòu )。”事(shì )下(xià )有(yǒu )司(sī ),大(dà )司(sī )马(mǎ )王(wáng )莽(mǎng ),左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )、关(guān )内(nèi )侯(hóu )、领(lǐng )尚(shàng )书(shū )事(shì )师(shī )丹(dān )劾(hé )奏(zòu )宏(hóng ):“知(zhī )皇(huáng )太(tài )后(hòu )至(zhì )尊(zūn )之(zhī )号(hào ),天(tiān )下(xià )一(yī )统(tǒng ),而(ér )称(chēng )引(yǐn )亡(wáng )秦(qín )以(yǐ )为(wéi )比(bǐ )喻(yù ),诖(guà )误(wù )圣(shèng )朝(cháo ),非(fēi )所(suǒ )宜(yí )言(yán ),大(dà )不(bú )道(dào )!”上(shàng )新(xīn )立(lì ),谦(qiān )让(ràng ),纳(nà )用(yòng )莽(mǎng )、丹(dān )言(yán ),免(miǎn )宏(hóng )为(wéi )庶(shù )人(rén )。傅(fù )太(tài )后(hòu )大(dà )怒(nù ),要(yào )上(shàng ),欲(yù )必(bì )称(chēng )尊(zūn )号(hào )。上(shàng )乃(nǎi )白(bái )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu ),令(lìng )下(xià )诏(zhào )尊(zūn )定(dìng )陶(táo )恭(gōng )王(wáng )为(wéi )恭(gōng )皇(huáng )。

五(wǔ )月(yuè ),丙(bǐng )戌(xū ),立(lì )皇(huáng )后(hòu )傅(fù )氏(shì ),傅(fù )太(tài )后(hòu )从(cóng )弟(dì )晏(yàn )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

诏(zhào )曰(yuē ):“《春(chūn )秋(qiū )》,母(mǔ )以(yǐ )子(zǐ )贵(guì )。宜(yí )尊(zūn )定(dìng )陶(táo )太(tài )后(hòu )曰(yuē )恭(gōng )皇(huáng )太(tài )后(hòu ),丁(dīng )姬(jī )曰(yuē )恭(gōng )皇(huáng )后(hòu ),各(gè )置(zhì )左(zuǒ )右(yòu )詹(zhān )事(shì ),食(shí )邑(yì )如(rú )长(zhǎng )信(xìn )宫(gōng )、中(zhōng )宫(gōng )。”追(zhuī )尊(zūn )傅(fù )父(fù )为(wéi )崇(chóng )祖(zǔ )侯(hóu ),丁(dīng )父(fù )为(wéi )褒(bāo )德(dé )侯(hóu );封(fēng )舅(jiù )丁(dīng )明(míng )为(wéi )阳(yáng )安(ān )侯(hóu ),舅(jiù )子(zǐ )满(mǎn )为(wéi )平(píng )周(zhōu )侯(hóu ),皇(huáng )后(hòu )父(fù )晏(yàn )为(wéi )孔(kǒng )乡(xiāng )侯(hóu ),皇(huáng )太(tài )后(hòu )弟(dì )、侍(shì )中(zhōng )、光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )赵(zhào )钦(qīn )为(wéi )新(xīn )城(chéng )侯(hóu )。太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )诏(zhào )大(dà )司(sī )马(mǎ )莽(mǎng )就(jiù )第(dì ),避(bì )帝(dì )外(wài )家(jiā );莽(mǎng )上(shàng )疏(shū )乞(qǐ )骸(hái )骨(gǔ )。帝(dì )遣(qiǎn )尚(shàng )书(shū )令(lìng )诏(zhào )起(qǐ )莽(mǎng ),又(yòu )遣(qiǎn )丞(chéng )相(xiàng )孔(kǒng )光(guāng )、大(dà )司(sī )空(kōng )何(hé )武(wǔ )、左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )师(shī )丹(dān )、卫(wèi )尉(wèi )傅(fù )喜(xǐ )白(bái )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“皇(huáng )帝(dì )闻(wén )太(tài )后(hòu )诏(zhào ),甚(shèn )悲(bēi )!大(dà )司(sī )马(mǎ )即(jí )不(bú )起(qǐ ),皇(huáng )帝(dì )即(jí )不(bú )敢(gǎn )听(tīng )政(zhèng )!”太(tài )后(hòu )乃(nǎi )复(fù )令(lìng )莽(mǎng )视(shì )事(shì )。

成(chéng )帝(dì )之(zhī )世(shì ),郑(zhèng )声(shēng )尤(yóu )甚(shèn ),黄(huáng )门(mén )名(míng )倡(chàng )丙(bǐng )强(qiáng )、景(jǐng )武(wǔ )之(zhī )属(shǔ )富(fù )显(xiǎn )于(yú )世(shì ),贵(guì )戚(qī )至(zhì )与(yǔ )人(rén )主(zhǔ )争(zhēng )女(nǚ )乐(lè )。帝(dì )自(zì )为(wéi )定(dìng )陶(táo )王(wáng )时(shí )疾(jí )之(zhī ),又(yòu )性(xìng )不(bú )好(hǎo )音(yīn ),六(liù )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“孔(kǒng )子(zǐ )不(bú )云(yún )乎(hū ):‘放(fàng )郑(zhèng )声(shēng ),郑(zhèng )声(shēng )淫(yín )。’其(qí )罢(bà )乐(lè )府(fǔ )官(guān );郊(jiāo )祭(jì )乐(lè )及(jí )古(gǔ )兵(bīng )法(fǎ )武(wǔ )乐(lè )在(zài )《经(jīng )》,非(fēi )郑(zhèng )、卫(wèi )之(zhī )乐(lè )者(zhě ),条(tiáo )奏(zòu )别(bié )属(shǔ )他(tā )官(guān )。”凡(fán )所(suǒ )罢(bà )省(shěng )过(guò )半(bàn )。然(rán )百(bǎi )姓(xìng )渐(jiàn )渍(zì )日(rì )久(jiǔ ),又(yòu )不(bú )制(zhì )雅(yǎ )乐(lè )有(yǒu )以(yǐ )相(xiàng )变(biàn ),豪(háo )富(fù )吏(lì )民(mín )湛(zhàn )沔(miǎn )自(zì )若(ruò )。

王(wáng )莽(mǎng )荐(jiàn )中(zhōng )垒(lěi )校(xiào )尉(wèi )刘(liú )歆(xīn )有(yǒu )材(cái )行(háng ),为(wéi )侍(shì )中(zhōng ),稍(shāo )迁(qiān )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū ),贵(guì )幸(xìng );更(gèng )名(míng )秀(xiù )。上(shàng )复(fù )令(lìng )秀(xiù )典(diǎn )领(lǐng )《五(wǔ )经(jīng )》,卒(zú )父(fù )前(qián )业(yè );秀(xiù )于(yú )是(shì )总(zǒng )群(qún )书(shū )而(ér )奏(zòu )其(qí )七(qī )略(luè ),有(yǒu )《辑(jí )略(luè )》、有(yǒu )《六(liù )艺(yì )略(luè )》、有(yǒu )《诸(zhū )子(zǐ )略(luè )》、有(yǒu )《诗(shī )赋(fù )略(luè )》、有(yǒu )《兵(bīng )书(shū )略(luè )》、有(yǒu )《术(shù )数(shù )略(luè )》、有(yǒu )《方(fāng )技(jì )略(luè )》。凡(fán )书(shū )六(liù )略(luè ),三(sān )十(shí )八(bā )种(zhǒng ),五(wǔ )百(bǎi )九(jiǔ )十(shí )六(liù )家(jiā )、万(wàn )三(sān )千(qiān )二(èr )百(bǎi )六(liù )十(shí )九(jiǔ )卷(juàn )。其(qí )叙(xù )诸(zhū )子(zǐ ),分(fèn )为(wéi )九(jiǔ )流(liú ):曰(yuē )儒(rú ),曰(yuē )道(dào ),曰(yuē )阴(yīn )阳(yáng ),曰(yuē )法(fǎ ),曰(yuē )名(míng ),曰(yuē )墨(mò ),曰(yuē )从(cóng )横(héng ),曰(yuē )杂(zá ),曰(yuē )农(nóng ),以(yǐ )为(wéi ):“九(jiǔ )家(jiā )皆(jiē )起(qǐ )于(yú )王(wáng )道(dào )既(jì )微(wēi ),诸(zhū )侯(hóu )力(lì )政(zhèng ),时(shí )君(jūn )世(shì )主(zhǔ )好(hǎo )恶(è )殊(shū )方(fāng ),是(shì )以(yǐ )九(jiǔ )家(jiā )之(zhī )术(shù )蜂(fēng )出(chū )并(bìng )作(zuò ),各(gè )引(yǐn )一(yī )端(duān ),崇(chóng )其(qí )所(suǒ )善(shàn ),以(yǐ )此(cǐ )驰(chí )说(shuō ),取(qǔ )合(hé )诸(zhū )侯(hóu ),其(qí )言(yán )虽(suī )殊(shū ),譬(pì )犹(yóu )水(shuǐ )火(huǒ )相(xiàng )灭(miè ),亦(yì )相(xiàng )生(shēng )也(yě );仁(rén )之(zhī )与(yǔ )义(yì ),敬(jìng )之(zhī )与(yǔ )和(hé ),相(xiàng )反(fǎn )而(ér )皆(jiē )相(xiàng )成(chéng )也(yě )。《易(yì )》曰(yuē ):‘天(tiān )下(xià )同(tóng )归(guī )而(ér )殊(shū )涂(tú ),一(yī )致(zhì )而(ér )百(bǎi )虑(lǜ )。’今(jīn )异(yì )家(jiā )者(zhě )推(tuī )所(suǒ )长(zhǎng ),穷(qióng )知(zhī )究(jiū )虑(lǜ )以(yǐ )明(míng )其(qí )指(zhǐ ),虽(suī )有(yǒu )蔽(bì )短(duǎn ),合(hé )其(qí )要(yào )归(guī ),亦(yì )《六(liù )经(jīng )》之(zhī )支(zhī )与(yǔ )流(liú )裔(yì );使(shǐ )其(qí )人(rén )遭(zāo )明(míng )王(wáng )圣(shèng )主(zhǔ ),得(dé )其(qí )所(suǒ )折(shé )中(zhōng ),皆(jiē )股(gǔ )肱(gōng )之(zhī )材(cái )已(yǐ )。仲(zhòng )尼(ní )有(yǒu )言(yán ):‘礼(lǐ )失(shī )而(ér )求(qiú )诸(zhū )野(yě )。’方(fāng )今(jīn )去(qù )圣(shèng )久(jiǔ )远(yuǎn ),道(dào )术(shù )缺(quē )废(fèi ),无(wú )所(suǒ )更(gèng )索(suǒ ),彼(bǐ )九(jiǔ )家(jiā )者(zhě ),不(bú )犹(yóu )愈(yù )于(yú )野(yě )乎(hū )!若(ruò )能(néng )修(xiū )《六(liù )艺(yì )》之(zhī )术(shù )而(ér )观(guān )此(cǐ )九(jiǔ )家(jiā )之(zhī )言(yán ),舍(shě )短(duǎn )取(qǔ )长(zhǎng ),则(zé )可(kě )以(yǐ )通(tōng )万(wàn )方(fāng )之(zhī )略(luè )矣(yǐ )。”

河(hé )间(jiān )惠(huì )王(wáng )良(liáng )能(néng )修(xiū )献(xiàn )王(wáng )之(zhī )行(háng ),母(mǔ )太(tài )后(hòu )薨(hōng ),服(fú )丧(sàng )如(rú )礼(lǐ );诏(zhào )益(yì )封(fēng )万(wàn )户(hù ),以(yǐ )为(wéi )宗(zōng )室(shì )仪(yí )表(biǎo )。

初(chū ),董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )说(shuō )武(wǔ )帝(dì ),以(yǐ )“秦(qín )用(yòng )商(shāng )鞅(yāng )之(zhī )法(fǎ ),除(chú )井(jǐng )田(tián ),民(mín )得(dé )卖(mài )买(mǎi ),富(fù )者(zhě )田(tián )连(lián )阡(qiān )陌(mò ),贫(pín )者(zhě )亡(wáng )立(lì )锥(zhuī )之(zhī )地(dì ),邑(yì )有(yǒu )人(rén )君(jūn )之(zhī )尊(zūn ),里(lǐ )有(yǒu )公(gōng )侯(hóu )之(zhī )富(fù ),小(xiǎo )民(mín )安(ān )得(dé )不(bú )困(kùn )!古(gǔ )井(jǐng )田(tián )法(fǎ )虽(suī )难(nán )卒(zú )行(háng ),宜(yí )少(shǎo )近(jìn )古(gǔ ),限(xiàn )民(mín )名(míng )田(tián )以(yǐ )赡(shàn )不(bú )足(zú ),塞(sāi )并(bìng )兼(jiān )之(zhī )路(lù );去(qù )奴(nú )婢(bì ),除(chú )专(zhuān )杀(shā )之(zhī )威(wēi );薄(báo )赋(fù )敛(liǎn ),省(shěng )繇(yáo )役(yì ),以(yǐ )宽(kuān )民(mín )力(lì ),然(rán )后(hòu )可(kě )善(shàn )治(zhì )也(yě )!”及(jí )上(shàng )即(jí )位(wèi ),师(shī )丹(dān )复(fù )建(jiàn )言(yán ):“今(jīn )累(lèi )世(shì )承(chéng )平(píng ),豪(háo )富(fù )吏(lì )民(mín )訾(zī )数(shù )巨(jù )万(wàn ),而(ér )贫(pín )弱(ruò )愈(yù )困(kùn ),宜(yí )略(luè )为(wéi )限(xiàn )。”天(tiān )子(zǐ )下(xià )其(qí )议(yì ),丞(chéng )相(xiàng )光(guāng )、大(dà )司(sī )空(kōng )武(wǔ )奏(zòu )请(qǐng ):“自(zì )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )、列(liè )侯(hóu )、公(gōng )主(zhǔ )名(míng )田(tián )各(gè )有(yǒu )限(xiàn );关(guān )内(nèi )侯(hóu )、吏(lì )、民(mín )名(míng )田(tián )皆(jiē )毋(wú )过(guò )三(sān )十(shí )顷(qǐng );奴(nú )婢(bì )毋(wú )过(guò )三(sān )十(shí )人(rén )。期(qī )尽(jìn )三(sān )年(nián )。犯(fàn )者(zhě )没(méi )入(rù )宫(gōng )。”时(shí )田(tián )宅(zhái )、奴(nú )婢(bì )贾(jiǎ )为(wéi )减(jiǎn )贱(jiàn ),贵(guì )戚(qī )近(jìn )习(xí )皆(jiē )不(bú )便(biàn )也(yě ),诏(zhào )书(shū ):“且(qiě )须(xū )后(hòu )。”遂(suí )寝(qǐn )不(bú )行(háng )。又(yòu )诏(zhào )齐(qí )三(sān )服(fú )官(guān ):“诸(zhū )官(guān )织(zhī )绮(qǐ )绣(xiù ),难(nán )成(chéng )、害(hài )女(nǚ )红(hóng )之(zhī )物(wù ),皆(jiē )止(zhǐ ),无(wú )作(zuò )输(shū )。除(chú )任(rèn )子(zǐ )令(lìng )及(jí )诽(fěi )谤(bàng )诋(dǐ )欺(qī )法(fǎ )。掖(yè )廷(tíng )宫(gōng )人(rén )年(nián )三(sān )十(shí )以(yǐ )下(xià ),出(chū )嫁(jià )之(zhī );官(guān )奴(nú )婢(bì )五(wǔ )十(shí )以(yǐ )上(shàng ),免(miǎn )为(wéi )庶(shù )人(rén ),益(yì )吏(lì )三(sān )百(bǎi )石(shí )以(yǐ )下(xià )俸(fèng )。”

上(shàng )置(zhì )酒(jiǔ )未(wèi )央(yāng )宫(gōng ),内(nèi )者(zhě )令(lìng )为(wéi )傅(fù )太(tài )后(hòu )张(zhāng )幄(wò ),坐(zuò )于(yú )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )坐(zuò )旁(páng )。大(dà )司(sī )马(mǎ )莽(mǎng )按(àn )行(háng ),责(zé )内(nèi )者(zhě )令(lìng )曰(yuē ):“定(dìng )陶(táo )太(tài )后(hòu ),籓(bān )妾(qiè ),何(hé )以(yǐ )得(dé )与(yǔ )至(zhì )尊(zūn )并(bìng )!”彻(chè )去(qù ),更(gèng )设(shè )坐(zuò )。傅(fù )太(tài )后(hòu )闻(wén )之(zhī ),大(dà )怒(nù ),不(bú )肯(kěn )会(huì ),重(zhòng )怨(yuàn )恚(huì )莽(mǎng );莽(mǎng )复(fù )乞(qǐ )骸(hái )骨(gǔ )。秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo ),上(shàng )赐(cì )莽(mǎng )黄(huáng )金(jīn )五(wǔ )百(bǎi )斤(jīn ),安(ān )车(chē )驷(sì )马(mǎ ),罢(bà )就(jiù )第(dì )。公(gōng )卿(qīng )大(dà )夫(fū )多(duō )称(chēng )之(zhī )者(zhě ),上(shàng )乃(nǎi )加(jiā )恩(ēn )宠(chǒng ),置(zhì )中(zhōng )黄(huáng )门(mén ),为(wéi )莽(mǎng )家(jiā )给(gěi )使(shǐ ),十(shí )日(rì )一(yī )赐(cì )餐(cān )。又(yòu )下(xià )诏(zhào )益(yì )封(fēng )曲(qǔ )阳(yáng )侯(hóu )根(gēn ),安(ān )阳(yáng )侯(hóu )舜(shùn ),新(xīn )都(dōu )侯(hóu )莽(mǎng ),丞(chéng )相(xiàng )光(guāng ),大(dà )司(sī )空(kōng )武(wǔ )邑(yì )户(hù )各(gè )有(yǒu )差(chà )。以(yǐ )莽(mǎng )为(wéi )特(tè )进(jìn )、给(gěi )事(shì )中(zhōng )、朝(cháo )朔(shuò )望(wàng ),见(jiàn )礼(lǐ )如(rú )三(sān )公(gōng )。又(yòu )还(hái )红(hóng )阳(yáng )侯(hóu )立(lì )于(yú )京(jīng )师(shī )。

傅(fù )太(tài )后(hòu )从(cóng )弟(dì )右(yòu )将(jiāng )军(jūn )喜(xǐ ),好(hǎo )学(xué )问(wèn ),有(yǒu )志(zhì )行(háng )。王(wáng )莽(mǎng )既(jì )罢(bà )退(tuì ),众(zhòng )庶(shù )归(guī )望(wàng )于(yú )喜(xǐ )。初(chū ),上(shàng )之(zhī )官(guān )爵(jué )外(wài )亲(qīn )也(yě ),喜(xǐ )独(dú )执(zhí )谦(qiān )称(chēng )疾(jí );傅(fù )太(tài )后(hòu )始(shǐ )与(yǔ )政(zhèng )事(shì ),数(shù )谏(jiàn )之(zhī );由(yóu )是(shì )傅(fù )太(tài )后(hòu )不(bú )欲(yù )令(lìng )喜(xǐ )辅(fǔ )政(zhèng )。庚(gēng )午(wǔ ),以(yǐ )左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )师(shī )丹(dān )为(wéi )大(dà )司(sī )马(mǎ ),封(fēng )高(gāo )乡(xiāng )亭(tíng )侯(hóu );赐(cì )喜(xǐ )黄(huáng )金(jīn )百(bǎi )斤(jīn ),上(shàng )右(yòu )将(jiāng )军(jūn )印(yìn )绶(shòu ),以(yǐ )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )养(yǎng )病(bìng );以(yǐ )光(guāng )禄(lù )勋(xūn )淮(huái )阳(yáng )彭(péng )宣(xuān )为(wéi )右(yòu )将(jiāng )军(jūn )。大(dà )司(sī )空(kōng )何(hé )武(wǔ )、尚(shàng )书(shū )令(lìng )唐(táng )林(lín )皆(jiē )上(shàng )书(shū )言(yán ):“喜(xǐ )行(háng )义(yì )修(xiū )洁(jié ),忠(zhōng )诚(chéng )忧(yōu )国(guó ),内(nèi )辅(fǔ )之(zhī )臣(chén )也(yě )。今(jīn )以(yǐ )寝(qǐn )病(bìng )一(yī )旦(dàn )遣(qiǎn )归(guī ),众(zhòng )庶(shù )失(shī )望(wàng ),皆(jiē )曰(yuē ):‘傅(fù )氏(shì )贤(xián )子(zǐ ),以(yǐ )论(lùn )议(yì )不(bú )合(hé )于(yú )定(dìng )陶(táo )太(tài )后(hòu ),故(gù )退(tuì ),’百(bǎi )寮(liáo )莫(mò )不(bú )为(wéi )国(guó )恨(hèn )之(zhī )。忠(zhōng )臣(chén ),社(shè )稷(jì )之(zhī )卫(wèi )。鲁(lǔ )以(yǐ )季(jì )友(yǒu )治(zhì )乱(luàn ),楚(chǔ )以(yǐ )子(zǐ )玉(yù )轻(qīng )重(zhòng ),魏(wèi )以(yǐ )无(wú )忌(jì )折(shé )冲(chōng ),项(xiàng )以(yǐ )范(fàn )增(zēng )存(cún )亡(wáng )。百(bǎi )万(wàn )之(zhī )众(zhòng ),不(bú )如(rú )一(yī )贤(xián ),故(gù )秦(qín )行(háng )千(qiān )金(jīn )以(yǐ )间(jiān )廉(lián )颇(pō ),汉(hàn )散(sàn )黄(huáng )金(jīn )以(yǐ )疏(shū )亚(yà )父(fù )。喜(xǐ )立(lì )于(yú )朝(cháo ),陛(bì )下(xià )之(zhī )光(guāng )辉(huī ),傅(fù )氏(shì )之(zhī )废(fèi )兴(xìng )也(yě )。”上(shàng )亦(yì )自(zì )重(zhòng )之(zhī ),故(gù )寻(xún )复(fù )进(jìn )用(yòng )焉(yān )。

建(jiàn )平(píng )侯(hóu )杜(dù )业(yè )上(shàng )书(shū )诋(dǐ )曲(qǔ )阳(yáng )侯(hóu )王(wáng )根(gēn )、高(gāo )阳(yáng )侯(hóu )薛(xuē )宣(xuān )、安(ān )昌(chāng )侯(hóu )张(zhāng )禹(yǔ )而(ér )荐(jiàn )硃(zhū )博(bó )。帝(dì )少(shǎo )而(ér )闻(wén )知(zhī )王(wáng )氏(shì )骄(jiāo )盛(shèng ),心(xīn )不(bú )能(néng )善(shàn ),以(yǐ )初(chū )立(lì ),故(gù )且(qiě )优(yōu )之(zhī )。后(hòu )月(yuè )馀(yú ),司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )解(jiě )光(guāng )奏(zòu ):“曲(qǔ )阳(yáng )侯(hóu ),先(xiān )帝(dì )山(shān )陵(líng )未(wèi )成(chéng ),公(gōng )聘(pìn )取(qǔ )故(gù )掖(yè )庭(tíng )女(nǚ )乐(lè )五(wǔ )官(guān )殷(yīn )严(yán )、王(wáng )飞(fēi )君(jūn )等(děng )置(zhì )酒(jiǔ )歌(gē )舞(wǔ ),及(jí )根(gēn )兄(xiōng )子(zǐ )成(chéng )都(dōu )侯(hóu )况(kuàng ),亦(yì )聘(pìn )取(qǔ )故(gù )掖(yè )庭(tíng )贵(guì )人(rén )以(yǐ )为(wéi )妻(qī ),皆(jiē )无(wú )人(rén )臣(chén )礼(lǐ ),大(dà )不(bú )敬(jìng ),不(bú )道(dào )!”于(yú )是(shì )天(tiān )子(zǐ )曰(yuē ):“先(xiān )帝(dì )遇(yù )根(gēn )、况(kuàng )父(fù )子(zǐ ),至(zhì )厚(hòu )也(yě ),今(jīn )乃(nǎi )背(bèi )恩(ēn )忘(wàng )义(yì )!”以(yǐ )根(gēn )尝(cháng )建(jiàn )社(shè )稷(jì )之(zhī )策(cè ),遣(qiǎn )就(jiù )国(guó ),免(miǎn )况(kuàng )为(wéi )庶(shù )人(rén ),归(guī )故(gù )郡(jùn )。根(gēn )及(jí )况(kuàng )父(fù )商(shāng )所(suǒ )荐(jiàn )举(jǔ )为(wéi )官(guān )者(zhě )皆(jiē )罢(bà )。

九(jiǔ )月(yuè ),庚(gēng )申(shēn ),地(dì )震(zhèn ),自(zì )京(jīng )师(shī )到(dào )北(běi )边(biān )郡(jùn )国(guó )三(sān )十(shí )馀(yú )处(chù ),坏(huài )城(chéng )郭(guō ),凡(fán )压(yā )杀(shā )四(sì )百(bǎi )馀(yú )人(rén )。上(shàng )以(yǐ )灾(zāi )异(yì )问(wèn )待(dài )诏(zhào )李(lǐ )寻(xún ),对(duì )曰(yuē ):“夫(fū )日(rì )者(zhě ),众(zhòng )阳(yáng )之(zhī )长(zhǎng ),人(rén )君(jūn )之(zhī )表(biǎo )也(yě )。君(jūn )不(bú )修(xiū )道(dào ),则(zé )日(rì )失(shī )其(qí )度(dù ),晻(ǎn )昧(mèi )亡(wáng )光(guāng )。间(jiān )者(zhě )日(rì )尤(yóu )不(bú )精(jīng ),光(guāng )明(míng )侵(qīn )夺(duó )失(shī )色(sè ),邪(xié )气(qì )珥(ěr ),蜺(ní )数(shù )作(zuò )。小(xiǎo )臣(chén )不(bú )知(zhī )内(nèi )事(shì ),窃(qiè )以(yǐ )日(rì )视(shì )陛(bì )下(xià ),志(zhì )操(cāo )衰(shuāi )于(yú )始(shǐ )初(chū )多(duō )矣(yǐ )。唯(wéi )陛(bì )下(xià )执(zhí )乾(qián )刚(gāng )之(zhī )德(dé ),强(qiáng )志(zhì )守(shǒu )度(dù ),毋(wú )听(tīng )女(nǚ )谒(yè )、邪(xié )臣(chén )之(zhī )态(tài );诸(zhū )保(bǎo )阿(ā )、乳(rǔ )母(mǔ )甘(gān )言(yán )悲(bēi )辞(cí )之(zhī )托(tuō ),断(duàn )而(ér )勿(wù )听(tīng )。勉(miǎn )强(qiáng )大(dà )谊(yì ),绝(jué )小(xiǎo )不(bú )忍(rěn );良(liáng )有(yǒu )不(bú )得(dé )已(yǐ ),可(kě )赐(cì )以(yǐ )货(huò )财(cái ),不(bú )可(kě )私(sī )以(yǐ )官(guān )位(wèi ),诚(chéng )皇(huáng )天(tiān )之(zhī )禁(jìn )也(yě )。

“臣(chén )闻(wén )月(yuè )者(zhě ),众(zhòng )阴(yīn )之(zhī )长(zhǎng ),妃(fēi )后(hòu )、大(dà )臣(chén )、诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。间(jiān )者(zhě )月(yuè )数(shù )为(wéi )变(biàn ),此(cǐ )为(wéi )母(mǔ )后(hòu )与(yǔ )政(zhèng )乱(luàn )朝(cháo ),阴(yīn )阳(yáng )俱(jù )伤(shāng ),两(liǎng )不(bú )相(xiàng )便(biàn );外(wài )臣(chén )不(bú )知(zhī )朝(cháo )事(shì ),窃(qiè )信(xìn )天(tiān )文(wén ),即(jí )如(rú )此(cǐ ),近(jìn )臣(chén )已(yǐ )不(bú )足(zú )杖(zhàng )矣(yǐ )。唯(wéi )陛(bì )下(xià )亲(qīn )求(qiú )贤(xián )士(shì ),无(wú )强(qiáng )所(suǒ )恶(è ),以(yǐ )崇(chóng )社(shè )稷(jì ),尊(zūn )强(qiáng )本(běn )朝(cháo )!

“臣(chén )闻(wén )五(wǔ )行(háng )以(yǐ )水(shuǐ )为(wéi )本(běn ),水(shuǐ )为(wéi )准(zhǔn )平(píng ),王(wáng )道(dào )公(gōng )正(zhèng )修(xiū )明(míng ),则(zé )百(bǎi )川(chuān )理(lǐ ),落(luò )脉(mò )通(tōng );偏(piān )党(dǎng )失(shī )纲(gāng ),则(zé )涌(yǒng )溢(yì )为(wéi )败(bài )。今(jīn )汝(rǔ )、颍(yǐng )漂(piāo )涌(yǒng ),与(yǔ )雨(yǔ )水(shuǐ )并(bìng )为(wéi )民(mín )害(hài ),此(cǐ )《诗(shī )》所(suǒ )谓(wèi )‘百(bǎi )川(chuān )沸(fèi )腾(téng )’,咎(jiù )在(zài )皇(huáng )甫(fǔ )卿(qīng )士(shì )之(zhī )属(shǔ )。唯(wéi )陛(bì )下(xià )少(shǎo )抑(yì )外(wài )亲(qīn )大(dà )臣(chén )!

“臣(chén )闻(wén )地(dì )道(dào )柔(róu )静(jìng ),阴(yīn )之(zhī )常(cháng )义(yì )也(yě )。间(jiān )者(zhě )关(guān )东(dōng )地(dì )数(shù )震(zhèn ),宜(yí )务(wù )崇(chóng )阳(yáng )抑(yì )阴(yīn )以(yǐ )救(jiù )其(qí )咎(jiù ),固(gù )志(zhì )建(jiàn )威(wēi ),闭(bì )绝(jué )私(sī )路(lù ),拔(bá )进(jìn )英(yīng )隽(jùn ),退(tuì )不(bú )任(rèn )职(zhí ),以(yǐ )强(qiáng )本(běn )朝(cháo )!夫(fū )本(běn )强(qiáng )则(zé )精(jīng )神(shén )折(shé )冲(chōng );本(běn )弱(ruò )则(zé )招(zhāo )殃(yāng )致(zhì )凶(xiōng ),为(wéi )邪(xié )谋(móu )所(suǒ )陵(líng )。闻(wén )往(wǎng )者(zhě )淮(huái )南(nán )王(wáng )作(zuò )谋(móu )之(zhī )时(shí ),其(qí )所(suǒ )难(nán )者(zhě )独(dú )有(yǒu )汲(jí )黯(àn ),以(yǐ )为(wéi )公(gōng )孙(sūn )弘(hóng )等(děng )不(bú )足(zú )言(yán )也(yě )。弘(hóng ),汉(hàn )之(zhī )名(míng )相(xiàng ),于(yú )今(jīn )亡(wáng )比(bǐ ),而(ér )尚(shàng )见(jiàn )轻(qīng ),何(hé )况(kuàng )亡(wáng )弘(hóng )之(zhī )属(shǔ )乎(hū )!故(gù )曰(yuē )朝(cháo )廷(tíng )亡(wáng )人(rén ),则(zé )为(wéi )贼(zéi )乱(luàn )所(suǒ )轻(qīng ),其(qí )道(dào )自(zì )然(rán )也(yě )。”

骑(qí )都(dōu )尉(wèi )平(píng )当(dāng )使(shǐ )领(lǐng )河(hé )堤(dī ),奏(zòu ):“九(jiǔ )河(hé )今(jīn )皆(jiē )窴(tián )灭(miè )。按(àn )经(jīng )义(yì ),治(zhì )水(shuǐ )有(yǒu )决(jué )河(hé )深(shēn )川(chuān )而(ér )无(wú )堤(dī )防(fáng )壅(yōng )塞(sāi )之(zhī )文(wén )。河(hé )从(cóng )魏(wèi )郡(jùn )以(yǐ )东(dōng )北(běi )多(duō )溢(yì )决(jué ),水(shuǐ )迹(jì )难(nán )以(yǐ )分(fèn )明(míng ),四(sì )海(hǎi )之(zhī )众(zhòng )不(bú )可(kě )诬(wū )。宜(yí )博(bó )求(qiú )能(néng )浚(xùn )川(chuān )疏(shū )河(hé )者(zhě )。”上(shàng )从(cóng )之(zhī )。

待(dài )诏(zhào )贾(jiǎ )让(ràng )奏(zòu )言(yán ):“治(zhì )河(hé )有(yǒu )上(shàng )、中(zhōng )、下(xià )策(cè )。古(gǔ )者(zhě )立(lì )国(guó )居(jū )民(mín ),疆(jiāng )理(lǐ )土(tǔ )地(dì ),必(bì )遗(yí )川(chuān )泽(zé )之(zhī )分(fèn ),度(dù )水(shuǐ )势(shì )所(suǒ )不(bú )及(jí )。大(dà )川(chuān )无(wú )防(fáng ),小(xiǎo )水(shuǐ )得(dé )入(rù ),陂(bēi )障(zhàng )卑(bēi )下(xià ),以(yǐ )为(wéi )污(wū )泽(zé ),使(shǐ )秋(qiū )水(shuǐ )多(duō )得(dé )其(qí )所(suǒ )休(xiū )息(xī ),左(zuǒ )右(yòu )游(yóu )波(bō )宽(kuān )缓(huǎn )而(ér )不(bú )迫(pò )。夫(fū )土(tǔ )之(zhī )有(yǒu )川(chuān ),犹(yóu )人(rén )之(zhī )有(yǒu )口(kǒu )也(yě ),治(zhì )土(tǔ )而(ér )防(fáng )其(qí )川(chuān ),犹(yóu )止(zhǐ )儿(ér )啼(tí )而(ér )塞(sāi )其(qí )口(kǒu ),岂(qǐ )不(bú )遽(jù )止(zhǐ ),然(rán )其(qí )死(sǐ )可(kě )立(lì )而(ér )待(dài )也(yě )。故(gù )曰(yuē ):‘善(shàn )为(wéi )川(chuān )者(zhě )决(jué )之(zhī )使(shǐ )道(dào ),善(shàn )为(wéi )民(mín )者(zhě )宣(xuān )之(zhī )使(shǐ )言(yán )。’盖(gài )堤(dī )防(fáng )之(zhī )作(zuò ),近(jìn )起(qǐ )战(zhàn )国(guó ),雍(yōng )防(fáng )百(bǎi )川(chuān ),各(gè )以(yǐ )自(zì )利(lì )。齐(qí )与(yǔ )赵(zhào )、魏(wèi )以(yǐ )河(hé )为(wéi )竟(jìng ),赵(zhào )、魏(wèi )濒(bīn )山(shān ),齐(qí )地(dì )卑(bēi )下(xià ),作(zuò )堤(dī )去(qù )河(hé )二(èr )十(shí )五(wǔ )里(lǐ ),河(hé )水(shuǐ )东(dōng )抵(dǐ )齐(qí )堤(dī )则(zé )西(xī )泛(fàn )赵(zhào )、魏(wèi );赵(zhào )、魏(wèi )亦(yì )为(wéi )堤(dī ),去(qù )河(hé )二(èr )十(shí )五(wǔ )里(lǐ ),虽(suī )非(fēi )其(qí )正(zhèng ),水(shuǐ )尚(shàng )有(yǒu )所(suǒ )游(yóu )荡(dàng )。时(shí )至(zhì )而(ér )去(qù ),则(zé )填(tián )淤(yū )肥(féi )美(měi ),民(mín )耕(gēng )田(tián )之(zhī );或(huò )久(jiǔ )无(wú )害(hài ),稍(shāo )筑(zhù )宫(gōng )宅(zhái ),遂(suí )成(chéng )聚(jù )落(luò );大(dà )水(shuǐ )时(shí )至(zhì ),漂(piāo )没(méi ),则(zé )更(gèng )起(qǐ )堤(dī )防(fáng )以(yǐ )自(zì )救(jiù ),稍(shāo )去(qù )其(qí )城(chéng )郭(guō ),排(pái )水(shuǐ )泽(zé )而(ér )居(jū )之(zhī ),湛(zhàn )溺(nì )自(zì )其(qí )宜(yí )也(yě )。今(jīn )堤(dī )防(fáng ),狭(xiá )者(zhě )去(qù )水(shuǐ )数(shù )百(bǎi )步(bù ),远(yuǎn )者(zhě )数(shù )里(lǐ ),于(yú )故(gù )大(dà )堤(dī )之(zhī )内(nèi )复(fù )有(yǒu )数(shù )重(zhòng ),民(mín )居(jū )其(qí )间(jiān ),此(cǐ )皆(jiē )前(qián )世(shì )所(suǒ )排(pái )也(yě )。河(hé )从(cóng )河(hé )内(nèi )黎(lí )阳(yáng )至(zhì )魏(wèi )郡(jùn )昭(zhāo )阳(yáng ),东(dōng )西(xī )互(hù )有(yǒu )石(shí )堤(dī ),激(jī )水(shuǐ )使(shǐ )还(hái ),百(bǎi )馀(yú )里(lǐ )间(jiān ),河(hé )再(zài )西(xī )三(sān )东(dōng ),迫(pò )厄(è )如(rú )此(cǐ ),不(bú )得(dé )安(ān )息(xī )。今(jīn )行(háng )上(shàng )策(cè ),徙(xǐ )冀(jì )州(zhōu )之(zhī )民(mín )当(dāng )水(shuǐ )冲(chōng )者(zhě ),决(jué )黎(lí )阳(yáng )遮(zhē )害(hài )亭(tíng ),放(fàng )河(hé )使(shǐ )北(běi )入(rù )海(hǎi );河(hé )西(xī )薄(báo )大(dà )山(shān ),东(dōng )薄(báo )金(jīn )堤(dī ),势(shì )不(bú )能(néng )远(yuǎn )泛(fàn )滥(làn ),期(qī )月(yuè )自(zì )定(dìng )。难(nán )者(zhě )将(jiāng )曰(yuē ):‘若(ruò )如(rú )此(cǐ ),败(bài )坏(huài )城(chéng )郭(guō )、田(tián )庐(lú )、冢(zhǒng )墓(mù )以(yǐ )万(wàn )数(shù ),百(bǎi )姓(xìng )怨(yuàn )恨(hèn )。’昔(xī )大(dà )禹(yǔ )治(zhì )水(shuǐ ),山(shān )陵(líng )当(dāng )路(lù )者(zhě )毁(huǐ )之(zhī ),故(gù )凿(záo )龙(lóng )门(mén ),辟(pì )伊(yī )阙(què ),析(xī )厎(dǐ )柱(zhù ),破(pò )碣(jié )石(shí ),堕(duò )断(duàn )天(tiān )地(dì )之(zhī )性(xìng ),此(cǐ )乃(nǎi )人(rén )功(gōng )所(suǒ )造(zào ),何(hé )足(zú )言(yán )也(yě )!今(jīn )濒(bīn )河(hé )十(shí )郡(jùn ),治(zhì )堤(dī )岁(suì )费(fèi )且(qiě )万(wàn )万(wàn );及(jí )其(qí )大(dà )决(jué ),所(suǒ )残(cán )无(wú )数(shù )。如(rú )出(chū )数(shù )年(nián )治(zhì )河(hé )之(zhī )费(fèi )以(yǐ )业(yè )所(suǒ )徙(xǐ )之(zhī )民(mín ),遵(zūn )古(gǔ )圣(shèng )之(zhī )法(fǎ ),定(dìng )山(shān )川(chuān )之(zhī )位(wèi ),使(shǐ )神(shén )人(rén )各(gè )处(chù )其(qí )所(suǒ )而(ér )不(bú )相(xiàng )奸(jiān );且(qiě )以(yǐ )大(dà )汉(hàn )方(fāng )制(zhì )万(wàn )里(lǐ ),岂(qǐ )其(qí )与(yǔ )水(shuǐ )争(zhēng )咫(zhǐ )尺(chǐ )之(zhī )地(dì )哉(zāi )!此(cǐ )功(gōng )一(yī )立(lì ),河(hé )定(dìng )民(mín )安(ān ),千(qiān )载(zǎi )无(wú )患(huàn ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )上(shàng )策(cè )。若(ruò )乃(nǎi )多(duō )穿(chuān )漕(cáo )渠(qú )于(yú )冀(jì )州(zhōu )地(dì ),使(shǐ )民(mín )得(dé )以(yǐ )溉(gài )田(tián ),分(fèn )杀(shā )水(shuǐ )怒(nù ),虽(suī )非(fēi )圣(shèng )人(rén )法(fǎ ),然(rán )也(yě )救(jiù )败(bài )术(shù )也(yě )。可(kě )从(cóng )淇(qí )口(kǒu )以(yǐ )东(dōng )为(wéi )石(shí )堤(dī ),多(duō )张(zhāng )水(shuǐ )门(mén )。恐(kǒng )议(yì )者(zhě )疑(yí )河(hé )大(dà )川(chuān )难(nán )禁(jìn )制(zhì ),荥(yíng )阳(yáng )漕(cáo )渠(qú )足(zú )以(yǐ )卜(bo )之(zhī )。冀(jì )州(zhōu )渠(qú )首(shǒu )尽(jìn ),当(dāng )仰(yǎng )此(cǐ )水(shuǐ )门(mén ),诸(zhū )渠(qú )皆(jiē )往(wǎng )往(wǎng )股(gǔ )引(yǐn )取(qǔ )之(zhī ):旱(hàn )则(zé )开(kāi )东(dōng )方(fāng )下(xià )水(shuǐ )门(mén ),溉(gài )冀(jì )州(zhōu );水(shuǐ )则(zé )开(kāi )西(xī )方(fāng )高(gāo )门(mén ),分(fèn )河(hé )流(liú ),民(mín )田(tián )适(shì )治(zhì ),河(hé )堤(dī )亦(yì )成(chéng )。此(cǐ )诚(chéng )富(fù )国(guó )安(ān )民(mín )、兴(xìng )利(lì )除(chú )害(hài ),支(zhī )数(shù )百(bǎi )岁(suì ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )中(zhōng )策(cè )。若(ruò )乃(nǎi )缮(shàn )完(wán )故(gù )堤(dī ),增(zēng )卑(bēi )倍(bèi )薄(báo ),劳(láo )费(fèi )无(wú )已(yǐ ),数(shù )逢(féng )其(qí )害(hài ),此(cǐ )最(zuì )下(xià )策(cè )也(yě )。”

孔(kǒng )光(guāng )、何(hé )武(wǔ )奏(zòu ):“迭(dié )毁(huǐ )之(zhī )次(cì )当(dāng )以(yǐ )时(shí )定(dìng ),请(qǐng )与(yǔ )群(qún )臣(chén )杂(zá )议(yì )。”于(yú )是(shì )光(guāng )禄(lù )勋(xūn )彭(péng )宣(xuān )等(děng )五(wǔ )十(shí )三(sān )人(rén )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi ):“孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )虽(suī )有(yǒu )功(gōng )烈(liè ),亲(qīn )尽(jìn )宜(yí )毁(huǐ )。”太(tài )仆(pú )王(wáng )舜(shùn )、中(zhōng )垒(lěi )校(xiào )尉(wèi )刘(liú )歆(xīn )议(yì )曰(yuē ):“《礼(lǐ )》,天(tiān )子(zǐ )七(qī )庙(miào )。七(qī )者(zhě )其(qí )正(zhèng )法(fǎ )数(shù ),可(kě )常(cháng )数(shù )者(zhě )也(yě )。宗(zōng )不(bú )在(zài )此(cǐ )数(shù )中(zhōng ),宗(zōng )变(biàn )也(yě )。苟(gǒu )有(yǒu )功(gōng )德(dé )则(zé )宗(zōng )之(zhī ),不(bú )可(kě )预(yù )为(wéi )设(shè )数(shù )。臣(chén )愚(yú )以(yǐ )为(wéi )孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )功(gōng )烈(liè )如(rú )彼(bǐ ),孝(xiào )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )崇(chóng )立(lì )之(zhī )如(rú )此(cǐ ),不(bú )宜(yí )毁(huǐ )。”上(shàng )览(lǎn )其(qí )议(yì ),制(zhì )曰(yuē ):“太(tài )仆(pú )舜(shùn )、中(zhōng )垒(lěi )校(xiào )尉(wèi )歆(xīn )议(yì )可(kě )。”

何(hé )武(wǔ )后(hòu )母(mǔ )在(zài )蜀(shǔ )郡(jùn ),遣(qiǎn )吏(lì )归(guī )迎(yíng );会(huì )成(chéng )帝(dì )崩(bēng ),吏(lì )恐(kǒng )道(dào )路(lù )有(yǒu )盗(dào )贼(zéi ),后(hòu )母(mǔ )留(liú )止(zhǐ )。左(zuǒ )右(yòu )或(huò )讥(jī )武(wǔ )事(shì )亲(qīn )不(bú )笃(dǔ ),帝(dì )亦(yì )欲(yù )改(gǎi )易(yì )大(dà )臣(chén ),冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),策(cè )免(miǎn )武(wǔ ),以(yǐ )列(liè )侯(hóu )归(guī )国(guó )。癸(guǐ )酉(yǒu ),以(yǐ )师(shī )丹(dān )为(wéi )大(dà )司(sī )空(kōng )。丹(dān )见(jiàn )上(shàng )多(duō )所(suǒ )匡(kuāng )改(gǎi )成(chéng )帝(dì )之(zhī )政(zhèng ),乃(nǎi )上(shàng )书(shū )言(yán ):“古(gǔ )者(zhě )谅(liàng )暗(àn )不(bú )言(yán ),听(tīng )于(yú )冢(zhǒng )宰(zǎi ),三(sān )年(nián )无(wú )改(gǎi )于(yú )父(fù )之(zhī )道(dào )。前(qián )大(dà )行(háng )尸(shī )柩(jiù )在(zài )堂(táng ),而(ér )官(guān )爵(jué )臣(chén )等(děng )以(yǐ )及(jí )亲(qīn )属(shǔ ),赫(hè )然(rán )皆(jiē )贵(guì )宠(chǒng ),封(fēng )舅(jiù )为(wéi )阳(yáng )安(ān )侯(hóu ),皇(huáng )后(hòu )尊(zūn )号(hào )未(wèi )定(dìng ),豫(yù )封(fēng )父(fù )为(wéi )孔(kǒng )乡(xiāng )侯(hóu );出(chū )侍(shì )中(zhōng )王(wáng )邑(yì )、射(shè )声(shēng )校(xiào )尉(wèi )王(wáng )邯(hán )等(děng )。诏(zhào )书(shū )比(bǐ )下(xià ),变(biàn )动(dòng )政(zhèng )事(shì ),卒(zú )暴(bào )无(wú )渐(jiàn )。臣(chén )纵(zòng )不(bú )能(néng )明(míng )陈(chén )大(dà )义(yì ),复(fù )曾(céng )不(bú )能(néng )牢(láo )让(ràng )爵(jué )位(wèi ),相(xiàng )随(suí )空(kōng )受(shòu )封(fēng )侯(hóu ),增(zēng )益(yì )陛(bì )下(xià )之(zhī )过(guò )。间(jiān )者(zhě )郡(jùn )国(guó )多(duō )地(dì )动(dòng )水(shuǐ )出(chū ),流(liú )杀(shā )人(rén )民(mín ),日(rì )月(yuè )不(bú )明(míng ),五(wǔ )星(xīng )失(shī )行(háng ),此(cǐ )皆(jiē )举(jǔ )错(cuò )失(shī )中(zhōng ),号(hào )令(lìng )不(bú )定(dìng ),法(fǎ )度(dù )失(shī )理(lǐ ),阴(yīn )阳(yáng )溷(hùn )浊(zhuó )之(zhī )应(yīng )也(yě )。

“臣(chén )伏(fú )惟(wéi )人(rén )情(qíng )无(wú )子(zǐ ),年(nián )虽(suī )六(liù )七(qī )十(shí ),犹(yóu )博(bó )取(qǔ )而(ér )广(guǎng )求(qiú )。孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )深(shēn )见(jiàn )天(tiān )命(mìng ),烛(zhú )知(zhī )至(zhì )德(dé ),以(yǐ )壮(zhuàng )年(nián )克(kè )己(jǐ ),立(lì )陛(bì )下(xià )为(wéi )嗣(sì )。先(xiān )帝(dì )暴(bào )弃(qì )天(tiān )下(xià ),而(ér )陛(bì )下(xià )继(jì )体(tǐ ),四(sì )海(hǎi )安(ān )宁(níng ),百(bǎi )姓(xìng )不(bú )惧(jù ),此(cǐ )先(xiān )帝(dì )圣(shèng )德(dé ),当(dāng )合(hé )天(tiān )人(rén )之(zhī )功(gōng )也(yě )。臣(chén )闻(wén )‘天(tiān )威(wēi )不(bú )违(wéi )颜(yán )咫(zhǐ )尺(chǐ )’,愿(yuàn )陛(bì )下(xià )深(shēn )思(sī )先(xiān )帝(dì )所(suǒ )以(yǐ )建(jiàn )立(lì )陛(bì )下(xià )之(zhī )意(yì ),且(qiě )克(kè )己(jǐ )躬(gōng )行(háng ),以(yǐ )观(guān )群(qún )下(xià )之(zhī )从(cóng )化(huà )。天(tiān )下(xià )者(zhě ),陛(bì )下(xià )之(zhī )家(jiā )也(yě ),胏(fèi )附(fù )何(hé )患(huàn )不(bú )富(fù )贵(guì ),不(bú )宜(yí )仓(cāng )卒(zú )若(ruò )是(shì ),其(qí )不(bú )久(jiǔ )长(zhǎng )矣(yǐ )!”丹(dān )书(shū )数(shù )十(shí )上(shàng ),多(duō )切(qiē )直(zhí )之(zhī )言(yán )。

傅(fù )太(tài )后(hòu )从(cóng )弟(dì )子(zǐ )迁(qiān )在(zài )左(zuǒ )右(yòu ),尤(yóu )倾(qīng )邪(xié ),上(shàng )恶(è )之(zhī ),免(miǎn )官(guān ),遣(qiǎn )归(guī )故(gù )郡(jùn )。傅(fù )太(tài )后(hòu )怒(nù );上(shàng )不(bú )得(dé )已(yǐ ),复(fù )留(liú )迁(qiān )。丞(chéng )相(xiàng )光(guāng )与(yǔ )大(dà )司(sī )空(kōng )丹(dān )奏(zòu )言(yán ):“诏(zhào )书(shū )前(qián )后(hòu )相(xiàng )反(fǎn ),天(tiān )下(xià )疑(yí )惑(huò ),无(wú )所(suǒ )取(qǔ )信(xìn )。臣(chén )请(qǐng )归(guī )迁(qiān )故(gù )郡(jùn ),以(yǐ )销(xiāo )奸(jiān )党(dǎng )。”卒(zú )不(bú )得(dé )遣(qiǎn ),复(fù )为(wéi )侍(shì )中(zhōng ),其(qí )逼(bī )于(yú )傅(fù )太(tài )后(hòu ),皆(jiē )此(cǐ )类(lèi )也(yě )。

议(yì )郎(láng )耿(gěng )育(yù )上(shàng )书(shū )冤(yuān )讼(sòng )陈(chén )汤(tāng )曰(yuē ):“甘(gān )延(yán )寿(shòu )、陈(chén )汤(tāng ),为(wéi )圣(shèng )汉(hàn )扬(yáng )钩(gōu )深(shēn )致(zhì )远(yuǎn )之(zhī )威(wēi ),雪(xuě )国(guó )家(jiā )累(lèi )年(nián )之(zhī )耻(chǐ ),讨(tǎo )绝(jué )域(yù )不(bú )羁(jī )之(zhī )君(jūn ),系(xì )万(wàn )里(lǐ )难(nán )制(zhì )之(zhī )虏(lǔ ),岂(qǐ )有(yǒu )比(bǐ )哉(zāi )!先(xiān )帝(dì )嘉(jiā )之(zhī ),仍(réng )下(xià )明(míng )诏(zhào ),宣(xuān )著(zhe )其(qí )功(gōng ),改(gǎi )年(nián )垂(chuí )历(lì ),传(chuán )之(zhī )无(wú )穷(qióng )。应(yīng )是(shì ),南(nán )郡(jùn )献(xiàn )白(bái )虎(hǔ ),边(biān )垂(chuí )无(wú )警(jǐng )备(bèi )。会(huì )先(xiān )帝(dì )寝(qǐn )疾(jí ),然(rán )犹(yóu )垂(chuí )竟(jìng )不(bú )忘(wàng ),数(shù )使(shǐ )尚(shàng )书(shū )责(zé )问(wèn )丞(chéng )相(xiàng ),趣(qù )立(lì )其(qí )功(gōng );独(dú )丞(chéng )相(xiàng )匡(kuāng )衡(héng )排(pái )而(ér )不(bú )予(yǔ ),封(fēng )延(yán )寿(shòu )、汤(tāng )数(shù )百(bǎi )户(hù ),此(cǐ )功(gōng )臣(chén )战(zhàn )士(shì )所(suǒ )以(yǐ )失(shī )望(wàng )也(yě )。孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )承(chéng )建(jiàn )业(yè )之(zhī )基(jī ),乘(chéng )征(zhēng )伐(fá )之(zhī )威(wēi ),兵(bīng )革(gé )不(bú )动(dòng ),国(guó )家(jiā )无(wú )事(shì ),而(ér )大(dà )臣(chén )倾(qīng )邪(xié ),欲(yù )专(zhuān )主(zhǔ )威(wēi ),排(pái )妒(dù )有(yǒu )功(gōng ),使(shǐ )汤(tāng )塊(kuài )然(rán )被(bèi )冤(yuān )拘(jū )囚(qiú ),不(bú )能(néng )自(zì )明(míng ),卒(zú )以(yǐ )无(wú )罪(zuì )老(lǎo )弃(qì )。敦(dūn )煌(huáng )正(zhèng )当(dāng )西(xī )域(yù )通(tōng )道(dào ),令(lìng )威(wēi )名(míng )折(shé )冲(chōng )之(zhī )臣(chén ),旋(xuán )踵(zhǒng )及(jí )身(shēn ),复(fù )为(wéi )郅(zhì )支(zhī )遗(yí )虏(lǔ )所(suǒ )笑(xiào ),诚(chéng )可(kě )悲(bēi )也(yě )!至(zhì )今(jīn )奉(fèng )使(shǐ )外(wài )蛮(mán )者(zhě ),未(wèi )尝(cháng )不(bú )陈(chén )郅(zhì )支(zhī )之(zhī )诛(zhū )以(yǐ )扬(yáng )汉(hàn )国(guó )之(zhī )盛(shèng )。夫(fū )援(yuán )人(rén )之(zhī )功(gōng )以(yǐ )惧(jù )敌(dí ),弃(qì )人(rén )之(zhī )身(shēn )以(yǐ )快(kuài )谗(chán ),岂(qǐ )不(bú )痛(tòng )哉(zāi )!且(qiě )安(ān )不(bú )忘(wàng )危(wēi ),盛(shèng )必(bì )虑(lǜ )衰(shuāi ),今(jīn )国(guó )家(jiā )素(sù )无(wú )文(wén )帝(dì )累(lèi )年(nián )节(jiē )俭(jiǎn )富(fù )饶(ráo )之(zhī )畜(chù ),又(yòu )无(wú )武(wǔ )帝(dì )荐(jiàn )延(yán )枭(xiāo )俊(jùn )禽(qín )敌(dí )之(zhī )臣(chén ),独(dú )有(yǒu )一(yī )陈(chén )汤(tāng )耳(ěr )!假(jiǎ )使(shǐ )异(yì )世(shì )不(bú )及(jí )陛(bì )下(xià ),尚(shàng )望(wàng )国(guó )家(jiā )追(zhuī )录(lù )其(qí )功(gōng ),封(fēng )表(biǎo )其(qí )墓(mù ),以(yǐ )劝(quàn )后(hòu )进(jìn )也(yě )。汤(tāng )幸(xìng )得(dé )身(shēn )当(dāng )圣(shèng )世(shì ),功(gōng )曾(céng )未(wèi )久(jiǔ ),反(fǎn )听(tīng )邪(xié )臣(chén )鞭(biān )逐(zhú )斥(chì )远(yuǎn ),使(shǐ )亡(wáng )逃(táo )分(fèn )窜(cuàn ),死(sǐ )无(wú )处(chù )所(suǒ )。远(yuǎn )览(lǎn )之(zhī )士(shì ),莫(mò )不(bú )计(jì )度(dù ),以(yǐ )为(wéi )汤(tāng )功(gōng )累(lèi )世(shì )不(bú )可(kě )及(jí ),而(ér )汤(tāng )过(guò )人(rén )情(qíng )所(suǒ )有(yǒu ),汤(tāng )尚(shàng )如(rú )此(cǐ ),虽(suī )复(fù )破(pò )绝(jué )筋(jīn )骨(gǔ ),暴(bào )露(lù )形(xíng )骸(hái ),犹(yóu )复(fù )制(zhì )于(yú )脣(chún )舌(shé ),为(wéi )嫉(jí )妒(dù )之(zhī )臣(chén )所(suǒ )系(xì )虏(lǔ )耳(ěr )。此(cǐ )臣(chén )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )国(guó )家(jiā )尤(yóu )戚(qī )戚(qī )也(yě )。”书(shū )奏(zòu ),天(tiān )子(zǐ )还(hái )汤(tāng ),卒(zú )于(yú )长(zhǎng )安(ān )。

孝(xiào )哀(āi )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )

孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )下(xià )建(jiàn )平(píng )元(yuán )年(nián )(乙(yǐ )卯(mǎo ),公(gōng )元(yuán )前(qián )六(liù )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),陨(yǔn )石(shí )于(yú )北(běi )地(dì )十(shí )六(liù )。

赦(shè )天(tiān )下(xià )。

司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )解(jiě )光(guāng )奏(zòu )言(yán ):“臣(chén )闻(wén )许(xǔ )美(měi )人(rén )及(jí )故(gù )中(zhōng )宫(gōng )史(shǐ )曹(cáo )宫(gōng )皆(jiē )御(yù )幸(xìng )孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì ),产(chǎn )子(zǐ )。子(zǐ )隐(yǐn )不(bú )见(jiàn )。臣(chén )遣(qiǎn )吏(lì )验(yàn )问(wèn ),皆(jiē )得(dé )其(qí )状(zhuàng ):元(yuán )延(yán )元(yuán )年(nián ),宫(gōng )有(yǒu )身(shēn );其(qí )十(shí )月(yuè ),宫(gōng )乳(rǔ )掖(yè )庭(tíng )牛(niú )官(guān )令(lìng )舍(shě )。中(zhōng )黄(huáng )门(mén )田(tián )客(kè )持(chí )诏(zhào )记(jì )与(yǔ )掖(yè )庭(tíng )狱(yù )丞(chéng )籍(jí )武(wǔ ),令(lìng )收(shōu )置(zhì )暴(bào )室(shì )狱(yù ),‘毋(wú )问(wèn )儿(ér )男(nán )、女(nǚ ),谁(shuí )儿(ér )也(yě )!’宫(gōng )曰(yuē ):‘善(shàn )臧(zāng )我(wǒ )儿(ér )胞(bāo ),丞(chéng )知(zhī )是(shì )何(hé )等(děng )儿(ér )也(yě )!’后(hòu )三(sān )日(rì ),客(kè )持(chí )诏(zhào )记(jì )与(yǔ )武(wǔ ),问(wèn ):‘儿(ér )死(sǐ )未(wèi )?’武(wǔ )对(duì ):‘未(wèi )死(sǐ )。’客(kè )曰(yuē ):‘上(shàng )与(yǔ )昭(zhāo )仪(yí )大(dà )怒(nù ),奈(nài )何(hé )不(bú )杀(shā )!’武(wǔ )叩(kòu )头(tóu )啼(tí )曰(yuē ):‘不(bú )杀(shā )儿(ér ),自(zì )知(zhī )当(dāng )死(sǐ );杀(shā )之(zhī ),亦(yì )死(sǐ )!’即(jí )因(yīn )客(kè )奏(zòu )封(fēng )事(shì )曰(yuē ):‘陛(bì )下(xià )未(wèi )有(yǒu )继(jì )嗣(sì ),子(zǐ )无(wú )贵(guì )贱(jiàn ),唯(wéi )留(liú )意(yì )!’奏(zòu )入(rù ),客(kè )复(fù )特(tè )诏(zhào )记(jì )取(qǔ )儿(ér ),付(fù )中(zhōng )黄(huáng )门(mén )王(wáng )舜(shùn )。舜(shùn )受(shòu )诏(zhào ),内(nèi )儿(ér )殿(diàn )中(zhōng ),为(wéi )择(zé )乳(rǔ )母(mǔ ),告(gào )‘善(shàn )养(yǎng )儿(ér ),且(qiě )有(yǒu )赏(shǎng ),毋(wú )令(lìng )漏(lòu )泄(xiè )!’舜(shùn )择(zé )官(guān )婢(bì )张(zhāng )弃(qì )为(wéi )乳(rǔ )母(mǔ )。后(hòu )三(sān )日(rì ),客(kè )复(fù )持(chí )诏(zhào )记(jì )并(bìng )药(yào )以(yǐ )饮(yǐn )宫(gōng )。宫(gōng )曰(yuē ):‘果(guǒ )也(yě )欲(yù )姊(zǐ )弟(dì )擅(shàn )天(tiān )下(xià )!我(wǒ )儿(ér ),男(nán )也(yě ),额(é )上(shàng )有(yǒu )壮(zhuàng )发(fā ),类(lèi )孝(xiào )元(yuán )皇(huáng )帝(dì )。今(jīn )儿(ér )安(ān )在(zài )?危(wēi )杀(shā )之(zhī )矣(yǐ )!奈(nài )何(hé )令(lìng )长(zhǎng )信(xìn )得(dé )闻(wén )之(zhī )?’遂(suí )饮(yǐn )药(yào )死(sǐ )。弃(qì )所(suǒ )养(yǎng )儿(ér )十(shí )一(yī )日(rì ),宫(gōng )长(zhǎng )李(lǐ )南(nán )以(yǐ )诏(zhào )书(shū )取(qǔ )儿(ér )去(qù ),不(bú )知(zhī )所(suǒ )置(zhì )。许(xǔ )美(měi )人(rén )元(yuán )延(yán )二(èr )年(nián )怀(huái )子(zǐ ),十(shí )一(yī )月(yuè )乳(rǔ )。昭(zhāo )仪(yí )谓(wèi )成(chéng )帝(dì )曰(yuē ):‘常(cháng )绐(dài )我(wǒ )言(yán )从(cóng )中(zhōng )宫(gōng )来(lái )。即(jí )从(cóng )中(zhōng )宫(gōng )来(lái ),许(xǔ )美(měi )人(rén )儿(ér )何(hé )从(cóng )生(shēng )中(zhōng )!许(xǔ )氏(shì )竟(jìng )当(dāng )复(fù )立(lì )邪(xié )!’怼(duì ),以(yǐ )手(shǒu )自(zì )捣(dǎo ),以(yǐ )头(tóu )击(jī )壁(bì )户(hù )柱(zhù ),从(cóng )床(chuáng )上(shàng )自(zì )投(tóu )地(dì ),啼(tí )泣(qì )不(bú )肯(kěn )食(shí ),曰(yuē ):‘今(jīn )当(dāng )安(ān )置(zhì )我(wǒ ),我(wǒ )欲(yù )归(guī )耳(ěr )!’帝(dì )曰(yuē ):‘今(jīn )故(gù )告(gào )之(zhī ),反(fǎn )怒(nù )为(wéi ),殊(shū )不(bú )可(kě )晓(xiǎo )也(yě )!’帝(dì )亦(yì )不(bú )食(shí )。昭(zhāo )仪(yí )曰(yuē ):‘陛(bì )下(xià )自(zì )知(zhī )是(shì ),不(bú )食(shí )何(hé )为(wéi )!陛(bì )下(xià )尝(cháng )自(zì )言(yán ):“约(yuē )不(bú )负(fù )女(nǚ )!”今(jīn )美(měi )人(rén )有(yǒu )子(zǐ ),竟(jìng )负(fù )约(yuē ),谓(wèi )何(hé )?’帝(dì )曰(yuē ):‘约(yuē )以(yǐ )赵(zhào )氏(shì ),故(gù )不(bú )立(lì )许(xǔ )氏(shì ),使(shǐ )天(tiān )下(xià )无(wú )出(chū )赵(zhào )氏(shì )上(shàng )者(zhě ),毋(wú )忧(yōu )也(yě )!’后(hòu )诏(zhào )使(shǐ )中(zhōng )黄(huáng )门(mén )靳(jìn )严(yán )从(cóng )许(xǔ )美(měi )人(rén )取(qǔ )儿(ér )去(qù ),盛(shèng )以(yǐ )苇(wěi )箧(qiè ),置(zhì )饰(shì )室(shì )帘(lián )南(nán )去(qù )。帝(dì )与(yǔ )昭(zhāo )仪(yí )坐(zuò ),使(shǐ )御(yù )者(zhě )于(yú )客(kè )子(zǐ )解(jiě )箧(qiè )缄(jiān ),未(wèi )已(yǐ ),帝(dì )使(shǐ )客(kè )子(zǐ )及(jí )御(yù )者(zhě )皆(jiē )出(chū ),自(zì )闭(bì )户(hù ),独(dú )与(yǔ )昭(zhāo )仪(yí )在(zài )。须(xū )臾(yú )开(kāi )户(hù ),呼(hū )客(kè )子(zǐ )使(shǐ )缄(jiān )封(fēng )箧(qiè ),及(jí )诏(zhào )记(jì )令(lìng )中(zhōng )黄(huáng )门(mén )吴(wú )恭(gōng )持(chí )以(yǐ )与(yǔ )籍(jí )武(wǔ )曰(yuē ):‘告(gào )武(wǔ ),箧(qiè )中(zhōng )有(yǒu )死(sǐ )儿(ér ),埋(mái )屏(píng )处(chù ),勿(wù )令(lìng )人(rén )知(zhī )!’武(wǔ )穿(chuān )狱(yù )楼(lóu )垣(yuán )下(xià )为(wéi )坎(kǎn ),埋(mái )其(qí )中(zhōng )。其(qí )它(tā )饮(yǐn )药(yào )伤(shāng )堕(duò )者(zhě )无(wú )数(shù )事(shì ),皆(jiē )在(zài )四(sì )月(yuè )丙(bǐng )辰(chén )赦(shè )令(lìng )前(qián )。臣(chén )谨(jǐn )案(àn ):永(yǒng )光(guāng )三(sān )年(nián ),男(nán )子(zǐ )忠(zhōng )等(děng )发(fā )长(zhǎng )陵(líng )傅(fù )夫(fū )人(rén )冢(zhǒng )。事(shì )更(gèng )大(dà )赦(shè ),孝(xiào )元(yuán )皇(huáng )帝(dì )下(xià )诏(zhào )曰(yuē ):‘此(cǐ )朕(zhèn )所(suǒ )不(bú )当(dāng )得(dé )赦(shè )也(yě )。’穷(qióng )治(zhì ),尽(jìn )伏(fú )辜(gū )。天(tiān )下(xià )以(yǐ )为(wéi )当(dāng )。赵(zhào )昭(zhāo )仪(yí )倾(qīng )乱(luàn )圣(shèng )朝(cháo ),亲(qīn )灭(miè )继(jì )嗣(sì ),亲(qīn )属(shǔ )当(dāng )伏(fú )天(tiān )诛(zhū )。而(ér )同(tóng )产(chǎn )亲(qīn )属(shǔ )皆(jiē )在(zài )尊(zūn )贵(guì )之(zhī )位(wèi ),迫(pò )近(jìn )帷(wéi )幄(wò ),群(qún )下(xià )寒(hán )心(xīn ),请(qǐng )事(shì )穷(qióng )竟(jìng )!”丞(chéng )相(xiàng )以(yǐ )下(xià )议(yì )正(zhèng )法(fǎ ),帝(dì )于(yú )是(shì )免(miǎn )新(xīn )成(chéng )侯(hóu )赵(zhào )钦(qīn )、钦(qīn )兄(xiōng )子(zǐ )成(chéng )阳(yáng )侯(hóu )皆(jiē )为(wéi )庶(shù )人(rén ),将(jiāng )家(jiā )属(shǔ )徙(xǐ )辽(liáo )西(xī )郡(jùn )。

议(yì )郎(láng )耿(gěng )育(yù )上(shàng )疏(shū )言(yán ):“臣(chén )闻(wén )继(jì )嗣(sì )失(shī )统(tǒng ),废(fèi )適(shì )立(lì )庶(shù ),圣(shèng )人(rén )法(fǎ )禁(jìn ),古(gǔ )今(jīn )至(zhì )戒(jiè )。然(rán )太(tài )伯(bó )见(jiàn )历(lì )知(zhī )適(shì ),逡(qūn )循(xún )固(gù )让(ràng ),委(wěi )身(shēn )吴(wú )、粤(yuè ),权(quán )变(biàn )所(suǒ )设(shè ),不(bú )计(jì )常(cháng )法(fǎ ),致(zhì )位(wèi )王(wáng )季(jì ),以(yǐ )崇(chóng )圣(shèng )嗣(sì ),卒(zú )有(yǒu )天(tiān )下(xià ),子(zǐ )孙(sūn )承(chéng )业(yè )七(qī )八(bā )百(bǎi )载(zǎi ),功(gōng )冠(guàn )三(sān )王(wáng ),道(dào )德(dé )最(zuì )备(bèi ),是(shì )以(yǐ )尊(zūn )号(hào )追(zhuī )及(jí )太(tài )王(wáng )。故(gù )世(shì )必(bì )有(yǒu )非(fēi )常(cháng )之(zhī )变(biàn ),然(rán )后(hòu )乃(nǎi )有(yǒu )非(fēi )常(cháng )之(zhī )谋(móu )。孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )自(zì )知(zhī )继(jì )嗣(sì )不(bú )以(yǐ )时(shí )立(lì ),念(niàn )虽(suī )末(mò )有(yǒu )皇(huáng )子(zǐ ),万(wàn )岁(suì )之(zhī )后(hòu )未(wèi )能(néng )持(chí )国(guó ),权(quán )柄(bǐng )之(zhī )重(zhòng ),制(zhì )于(yú )女(nǚ )主(zhǔ ),女(nǚ )主(zhǔ )骄(jiāo )盛(shèng )则(zé )耆(qí )欲(yù )无(wú )极(jí ),少(shǎo )主(zhǔ )幼(yòu )弱(ruò )则(zé )大(dà )臣(chén )不(bú )使(shǐ ),世(shì )无(wú )周(zhōu )公(gōng )抱(bào )负(fù )之(zhī )辅(fǔ ),恐(kǒng )危(wēi )社(shè )稷(jì ),倾(qīng )乱(luàn )天(tiān )下(xià )。知(zhī )陛(bì )下(xià )有(yǒu )贤(xián )圣(shèng )通(tōng )明(míng )之(zhī )德(dé ),仁(rén )孝(xiào )子(zǐ )爱(ài )之(zhī )恩(ēn ),怀(huái )独(dú )见(jiàn )之(zhī )明(míng ),内(nèi )断(duàn )于(yú )身(shēn ),故(gù )废(fèi )后(hòu )宫(gōng )就(jiù )馆(guǎn )之(zhī )渐(jiàn ),绝(jué )微(wēi )嗣(sì )祸(huò )乱(luàn )之(zhī )根(gēn ),乃(nǎi )欲(yù )致(zhì )位(wèi )陛(bì )下(xià )以(yǐ )安(ān )宗(zōng )庙(miào )。愚(yú )臣(chén )既(jì )不(bú )能(néng )深(shēn )援(yuán )安(ān )危(wēi ),定(dìng )金(jīn )匮(kuì )之(zhī )计(jì ),又(yòu )不(bú )知(zhī )推(tuī )演(yǎn )圣(shèng )德(dé ),述(shù )先(xiān )帝(dì )之(zhī )志(zhì ),乃(nǎi )反(fǎn )覆(fù )校(xiào )省(shěng )内(nèi ),暴(bào )露(lù )私(sī )燕(yàn ),诬(wū )污(wū )先(xiān )帝(dì )倾(qīng )惑(huò )之(zhī )过(guò ),成(chéng )结(jié )宠(chǒng )妾(qiè )石(shí )媢(mào )之(zhī )诛(zhū ),甚(shèn )失(shī )贤(xián )圣(shèng )远(yuǎn )见(jiàn )之(zhī )明(míng ),逆(nì )负(fù )先(xiān )帝(dì )忧(yōu )国(guó )之(zhī )意(yì )!夫(fū )论(lùn )大(dà )德(dé )不(bú )拘(jū )俗(sú ),立(lì )大(dà )功(gōng )不(bú )合(hé )众(zhòng ),此(cǐ )乃(nǎi )孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )至(zhì )思(sī )所(suǒ )以(yǐ )万(wàn )万(wàn )于(yú )众(zhòng )臣(chén ),陛(bì )下(xià )圣(shèng )德(dé )盛(shèng )茂(mào )所(suǒ )以(yǐ )符(fú )合(hé )于(yú )皇(huáng )天(tiān )也(yě ),岂(qǐ )当(dāng )世(shì )庸(yōng )庸(yōng )斗(dòu )筲(shāo )之(zhī )臣(chén )所(suǒ )能(néng )及(jí )哉(zāi )!且(qiě )褒(bāo )广(guǎng )将(jiāng )顺(shùn )君(jūn )父(fù )之(zhī )美(měi ),匡(kuāng )救(jiù )销(xiāo )灭(miè )既(jì )往(wǎng )之(zhī )过(guò ),古(gǔ )今(jīn )通(tōng )义(yì )也(yě )。事(shì )不(bú )当(dāng )时(shí )固(gù )争(zhēng ),防(fáng )祸(huò )于(yú )未(wèi )然(rán ),各(gè )随(suí )指(zhǐ )阿(ā )从(cóng )以(yǐ )求(qiú )容(róng )媚(mèi );晏(yàn )驾(jià )之(zhī )后(hòu ),尊(zūn )号(hào )已(yǐ )定(dìng ),万(wàn )事(shì )已(yǐ )讫(qì ),乃(nǎi )探(tàn )追(zhuī )不(bú )及(jí )之(zhī )事(shì ),讦(jié )扬(yáng )幽(yōu )昧(mèi )之(zhī )过(guò ),此(cǐ )臣(chén )所(suǒ )深(shēn )痛(tòng )也(yě )!愿(yuàn )下(xià )有(yǒu )司(sī )议(yì ),即(jí )如(rú )臣(chén )言(yán ),宜(yí )宣(xuān )布(bù )天(tiān )下(xià ),使(shǐ )咸(xián )晓(xiǎo )知(zhī )先(xiān )帝(dì )圣(shèng )意(yì )所(suǒ )起(qǐ )。不(bú )然(rán ),空(kōng )使(shǐ )谤(bàng )议(yì )上(shàng )及(jí )山(shān )陵(líng ),下(xià )流(liú )后(hòu )世(shì ),远(yuǎn )闻(wén )百(bǎi )蛮(mán ),近(jìn )布(bù )海(hǎi )内(nèi ),甚(shèn )非(fēi )先(xiān )帝(dì )托(tuō )后(hòu )之(zhī )意(yì )也(yě )。盖(gài )孝(xiào )子(zǐ ),善(shàn )述(shù )父(fù )之(zhī )志(zhì ),善(shàn )成(chéng )人(rén )之(zhī )事(shì ),唯(wéi )陛(bì )下(xià )省(shěng )察(chá )!”帝(dì )亦(yì )以(yǐ )为(wéi )太(tài )子(zǐ )颇(pō )得(dé )赵(zhào )太(tài )后(hòu )力(lì ),遂(suí )不(bú )竟(jìng )其(qí )事(shì )。傅(fù )太(tài )后(hòu )恩(ēn )赵(zhào )太(tài )后(hòu ),赵(zhào )太(tài )后(hòu )亦(yì )归(guī )心(xīn ),故(gù )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )及(jí )王(wáng )氏(shì )皆(jiē )怨(yuàn )之(zhī )。

丁(dīng )酉(yǒu ),光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )傅(fù )喜(xǐ )为(wéi )大(dà )司(sī )马(mǎ ),封(fēng )高(gāo )武(wǔ )侯(hóu )。

秋(qiū ),九(jiǔ )月(yuè ),甲(jiǎ )辰(chén ),陨(yǔn )石(shí )于(yú )虞(yú )二(èr )。郎(láng )中(zhōng )令(lìng )泠(líng )褒(bāo )、黄(huáng )门(mén )郎(láng )段(duàn )犹(yóu )等(děng )复(fù )奏(zòu )言(yán ):“定(dìng )陶(táo )共(gòng )皇(huáng )太(tài )后(hòu )、共(gòng )皇(huáng )后(hòu ),皆(jiē )不(bú )宜(yí )复(fù )引(yǐn )定(dìng )陶(táo )籓(bān )国(guó )之(zhī )名(míng ),以(yǐ )冠(guàn )大(dà )号(hào );车(chē )马(mǎ )、衣(yī )服(fú )宜(yí )皆(jiē )称(chēng )皇(huáng )之(zhī )意(yì ),置(zhì )吏(lì )二(èr )千(qiān )石(shí )以(yǐ )下(xià ),各(gè )供(gòng )厥(jué )职(zhí );又(yòu )宜(yí )为(wéi )共(gòng )皇(huáng )立(lì )庙(miào )京(jīng )师(shī )。”上(shàng )复(fù )下(xià )其(qí )议(yì ),群(qún )下(xià )多(duō )顺(shùn )指(zhǐ )言(yán ):“母(mǔ )以(yǐ )子(zǐ )贵(guì ),宜(yí )立(lì )尊(zūn )号(hào )以(yǐ )厚(hòu )孝(xiào )道(dào )。”唯(wéi )丞(chéng )相(xiàng )光(guāng )、大(dà )司(sī )马(mǎ )喜(xǐ )、大(dà )司(sī )空(kōng )丹(dān )以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě )。丹(dān )曰(yuē ):“圣(shèng )王(wáng )制(zhì )礼(lǐ ),取(qǔ )法(fǎ )于(yú )天(tiān )地(dì )。尊(zūn )卑(bēi )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )正(zhèng )天(tiān )地(dì )之(zhī )位(wèi ),不(bú )可(kě )乱(luàn )也(yě )。今(jīn )定(dìng )陶(táo )共(gòng )皇(huáng )太(tài )后(hòu )、共(gòng )皇(huáng )后(hòu )以(yǐ )‘定(dìng )陶(táo )共(gòng )’为(wéi )号(hào )者(zhě ),母(mǔ )从(cóng )子(zǐ ),妻(qī )从(cóng )夫(fū )之(zhī )义(yì )也(yě )。欲(yù )立(lì )官(guān )置(zhì )吏(lì ),车(chē )服(fú )与(yǔ )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )并(bìng ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )明(míng )‘尊(zūn )无(wú )二(èr )上(shàng )’之(zhī )义(yì )也(yě )。定(dìng )陶(táo )共(gòng )皇(huáng )号(hào )谥(shì )已(yǐ )前(qián )定(dìng ),义(yì )不(bú )得(dé )复(fù )改(gǎi )。礼(lǐ ):‘父(fù )为(wéi )士(shì ),子(zǐ )为(wéi )天(tiān )子(zǐ ),祭(jì )以(yǐ )天(tiān )子(zǐ ),其(qí )尸(shī )服(fú )以(yǐ )士(shì )服(fú )’,子(zǐ )无(wú )爵(jué )父(fù )之(zhī )义(yì ),尊(zūn )父(fù )母(mǔ )也(yě )。为(wéi )人(rén )后(hòu )者(zhě )为(wéi )之(zhī )子(zǐ ),故(gù )为(wéi )所(suǒ )后(hòu )服(fú )斩(zhǎn )衰(shuāi )三(sān )年(nián ),而(ér )降(jiàng )其(qí )父(fù )母(mǔ )期(qī ),明(míng )尊(zūn )本(běn )祖(zǔ )而(ér )重(zhòng )正(zhèng )统(tǒng )也(yě )。孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )圣(shèng )恩(ēn )深(shēn )远(yuǎn ),故(gù )为(wéi )共(gòng )王(wáng )立(lì )后(hòu ),奉(fèng )承(chéng )祭(jì )祀(sì ),令(lìng )共(gòng )皇(huáng )长(zhǎng )为(wéi )一(yī )国(guó )太(tài )祖(zǔ ),万(wàn )世(shì )不(bú )毁(huǐ ),恩(ēn )义(yì )已(yǐ )备(bèi )。陛(bì )下(xià )既(jì )继(jì )体(tǐ )先(xiān )帝(dì ),持(chí )重(zhòng )大(dà )宗(zōng ),承(chéng )宗(zōng )庙(miào )、天(tiān )地(dì )、社(shè )稷(jì )之(zhī )祀(sì ),义(yì )不(bú )可(kě )复(fù )奉(fèng )定(dìng )陶(táo )共(gòng )皇(huáng )祭(jì )入(rù )其(qí )庙(miào )。今(jīn )欲(yù )立(lì )庙(miào )于(yú )京(jīng )师(shī ),而(ér )使(shǐ )臣(chén )下(xià )祭(jì )之(zhī ),是(shì )无(wú )主(zhǔ )也(yě )。又(yòu ),亲(qīn )尽(jìn )当(dāng )毁(huǐ )。空(kōng )去(qù )一(yī )国(guó )太(tài )祖(zǔ )不(bú )堕(duò )之(zhī )祀(sì ),而(ér )就(jiù )无(wú )主(zhǔ )当(dāng )毁(huǐ )不(bú )正(zhèng )之(zhī )礼(lǐ ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )尊(zūn )厚(hòu )共(gòng )皇(huáng )也(yě )。”丹(dān )由(yóu )是(shì )浸(jìn )不(bú )合(hé )上(shàng )意(yì )。

会(huì )有(yǒu )上(shàng )书(shū )言(yán ):“古(gǔ )者(zhě )以(yǐ )龟(guī )、贝(bèi )为(wéi )货(huò ),今(jīn )以(yǐ )钱(qián )易(yì )之(zhī ),民(mín )以(yǐ )故(gù )贫(pín ),宜(yí )可(kě )改(gǎi )币(bì )。”上(shàng )以(yǐ )问(wèn )丹(dān ),丹(dān )对(duì )言(yán )可(kě )改(gǎi )。章(zhāng )下(xià )有(yǒu )司(sī )议(yì ),皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )行(háng )钱(qián )以(yǐ )来(lái )久(jiǔ ),难(nán )卒(zú )变(biàn )易(yì )。丹(dān )老(lǎo )人(rén ),忘(wàng )其(qí )前(qián )语(yǔ ),复(fù )从(cóng )公(gōng )卿(qīng )议(yì )。又(yòu )丹(dān )使(shǐ )吏(lì )书(shū )奏(zòu ),吏(lì )私(sī )写(xiě )其(qí )草(cǎo )。丁(dīng )、傅(fù )子(zǐ )弟(dì )闻(wén )之(zhī ),使(shǐ )人(rén )上(shàng )书(shū )告(gào )“丹(dān )上(shàng )封(fēng )事(shì ),行(háng )道(dào )人(rén )遍(biàn )持(chí )其(qí )书(shū )。”上(shàng )以(yǐ )问(wèn )将(jiāng )军(jūn )、中(zhōng )朝(cháo )臣(chén ),皆(jiē )对(duì )曰(yuē ):“忠(zhōng )臣(chén )不(bú )显(xiǎn )谏(jiàn )。大(dà )臣(chén )奏(zòu )事(shì ),不(bú )宜(yí )漏(lòu )泄(xiè ),宜(yí )不(bú )廷(tíng )尉(wèi )治(zhì )。”事(shì )下(xià )廷(tíng )尉(wèi ),劾(hé )丹(dān )大(dà )不(bú )敬(jìng ),事(shì )未(wèi )决(jué ),给(gěi )事(shì )中(zhōng )、博(bó )士(shì )申(shēn )咸(xián )、炔(quē )钦(qīn )上(shàng )书(shū )言(yán ):“丹(dān )经(jīng )行(háng )无(wú )比(bǐ ),自(zì )近(jìn )世(shì )大(dà )臣(chén )能(néng )若(ruò )丹(dān )者(zhě )少(shǎo )。发(fā )愤(fèn )懑(mèn ),奏(zòu )封(fēng )事(shì ),不(bú )及(jí )深(shēn )思(sī )远(yuǎn )虑(lǜ ),使(shǐ )主(zhǔ )簿(bù )书(shū ),漏(lòu )泄(xiè )之(zhī )过(guò )不(bú )在(zài )丹(dān ),以(yǐ )此(cǐ )贬(biǎn )黜(chù ),恐(kǒng )不(bú )厌(yàn )众(zhòng )心(xīn )。”上(shàng )贬(biǎn )咸(xián )、钦(qīn )秩(zhì )各(gè )二(èr )等(děng )。遂(suí )策(cè )免(miǎn )丹(dān )曰(yuē ):“朕(zhèn )惟(wéi )君(jūn )位(wèi )尊(zūn )任(rèn )重(zhòng ),怀(huái )谖(xuān )迷(mí )国(guó ),进(jìn )退(tuì )违(wéi )命(mìng ),反(fǎn )覆(fù )异(yì )言(yán ),甚(shèn )为(wéi )君(jūn )耻(chǐ )之(zhī )!以(yǐ )君(jūn )尝(cháng )托(tuō )傅(fù )位(wèi ),未(wèi )忍(rěn )考(kǎo )于(yú )理(lǐ ),其(qí )上(shàng )大(dà )司(sī )空(kōng )、高(gāo )乐(lè )侯(hóu )印(yìn )绶(shòu ),罢(bà )归(guī )!”

尚(shàng )书(shū )令(lìng )唐(táng )林(lín )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“窃(qiè )见(jiàn )免(miǎn )大(dà )司(sī )空(kōng )丹(dān )策(cè )书(shū ),泰(tài )深(shēn )痛(tòng )切(qiē )!君(jūn )子(zǐ )作(zuò )文(wén ),为(wéi )贤(xián )者(zhě )讳(huì )。丹(dān ),经(jīng )为(wéi )世(shì )儒(rú )宗(zōng ),德(dé )为(wéi )国(guó )黄(huáng )耇(gǒu ),亲(qīn )傅(fù )圣(shèng )躬(gōng ),位(wèi )在(zài )三(sān )公(gōng );所(suǒ )坐(zuò )者(zhě )微(wēi ),海(hǎi )内(nèi )未(wèi )见(jiàn )其(qí )大(dà )过(guò )。事(shì )既(jì )以(yǐ )往(wǎng ),免(miǎn )爵(jué )太(tài )重(zhòng );京(jīng )师(shī )识(shí )者(zhě )咸(xián )以(yǐ )为(wéi )宜(yí )复(fù )丹(dān )爵(jué )邑(yì ),使(shǐ )奉(fèng )朝(cháo )请(qǐng )。唯(wéi )陛(bì )下(xià )裁(cái )览(lǎn )众(zhòng )心(xīn ),有(yǒu )以(yǐ )尉(wèi )复(fù )师(shī )傅(fù )之(zhī )臣(chén )!”上(shàng )从(cóng )林(lín )言(yán ),下(xià )诏(zhào ),赐(cì )丹(dān )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu )。

上(shàng )用(yòng )杜(dù )业(yè )之(zhī )言(yán ),召(zhào )见(jiàn )硃(zhū )博(bó ),起(qǐ )家(jiā )复(fù )为(wéi )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū );迁(qiān )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )。冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),壬(rén )午(wǔ ),以(yǐ )博(bó )为(wéi )大(dà )司(sī )空(kōng )。

中(zhōng )山(shān )王(wáng )箕(jī )子(zǐ ),幼(yòu )有(yǒu )眚(shěng )病(bìng ),祖(zǔ )母(mǔ )冯(féng )太(tài )后(hòu )自(zì )养(yǎng )视(shì ),数(shù )祷(dǎo )祠(cí )解(jiě )。上(shàng )遣(qiǎn )中(zhōng )郎(láng )谒(yè )者(zhě )张(zhāng )由(yóu )将(jiāng )医(yī )治(zhì )之(zhī )。由(yóu )素(sù )有(yǒu )狂(kuáng )易(yì )病(bìng ),病(bìng )发(fā ),怒(nù )去(qù ),西(xī )归(guī )长(zhǎng )安(ān )。尚(shàng )书(shū )簿(bù )责(zé )由(yóu )擅(shàn )去(qù )状(zhuàng ),由(yóu )恐(kǒng ),因(yīn )诬(wū )言(yán )中(zhōng )山(shān )太(tài )后(hòu )祝(zhù )诅(zǔ )上(shàng )及(jí )傅(fù )太(tài )后(hòu )。傅(fù )太(tài )后(hòu )与(yǔ )冯(féng )太(tài )后(hòu )并(bìng )事(shì )元(yuán )帝(dì ),追(zhuī )怨(yuàn )之(zhī ),因(yīn )是(shì )遣(qiǎn )御(yù )史(shǐ )丁(dīng )玄(xuán )案(àn )验(yàn );数(shù )十(shí )日(rì ),无(wú )所(suǒ )得(dé )。更(gèng )使(shǐ )中(zhōng )谒(yè )者(zhě )令(lìng )史(shǐ )立(lì )治(zhì )之(zhī );立(lì )受(shòu )傅(fù )太(tài )后(hòu )指(zhǐ ),冀(jì )得(dé )封(fēng )侯(hóu ),治(zhì )冯(féng )太(tài )后(hòu )女(nǚ )弟(dì )习(xí )及(jí )弟(dì )妇(fù )君(jūn )之(zhī ),死(sǐ )者(zhě )数(shù )十(shí )人(rén ),诬(wū )奏(zòu )云(yún ):“祝(zhù )诅(zǔ ),谋(móu )杀(shā )上(shàng ),立(lì )中(zhōng )山(shān )王(wáng )。”责(zé )问(wèn )冯(féng )太(tài )后(hòu ),无(wú )服(fú )辞(cí )。立(lì )曰(yuē ):“熊(xióng )之(zhī )上(shàng )殿(diàn )何(hé )其(qí )勇(yǒng ),今(jīn )何(hé )怯(qiè )也(yě )!”太(tài )后(hòu )还(hái )谓(wèi )左(zuǒ )右(yòu ):“此(cǐ )乃(nǎi )中(zhōng )语(yǔ ),前(qián )世(shì )事(shì ),吏(lì )何(hé )用(yòng )知(zhī )之(zhī )?欲(yù )陷(xiàn )我(wǒ )效(xiào )也(yě )!”乃(nǎi )饮(yǐn )药(yào )自(zì )杀(shā )。宜(yí )乡(xiāng )侯(hóu )参(cān )、君(jūn )之(zhī )、习(xí )夫(fū )及(jí )子(zǐ )当(dāng )相(xiàng )坐(zuò )者(zhě ),或(huò )自(zì )杀(shā ),或(huò )伏(fú )法(fǎ ),凡(fán )死(sǐ )者(zhě )十(shí )七(qī )人(rén )。众(zhòng )莫(mò )不(bú )怜(lián )之(zhī )。

司(sī )隶(lì )孙(sūn )宝(bǎo )奏(zòu )请(qǐng )覆(fù )治(zhì )冯(féng )氏(shì )狱(yù ),傅(fù )太(tài )后(hòu )大(dà )怒(nù )曰(yuē ):“帝(dì )置(zhì )司(sī )隶(lì ),主(zhǔ )使(shǐ )察(chá )我(wǒ )!冯(féng )氏(shì )反(fǎn )事(shì )明(míng )白(bái ),故(gù )欲(yù )擿(tī )抉(jué )以(yǐ )扬(yáng )我(wǒ )恶(è ),我(wǒ )当(dāng )坐(zuò )之(zhī )!”上(shàng )乃(nǎi )顺(shùn )指(zhǐ ),下(xià )宝(bǎo )狱(yù )。尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )唐(táng )林(lín )争(zhēng )之(zhī ),上(shàng )以(yǐ )林(lín )朋(péng )党(dǎng )比(bǐ )周(zhōu ),左(zuǒ )迁(qiān )敦(dūn )煌(huáng )鱼(yú )泽(zé )障(zhàng )候(hòu )。大(dà )司(sī )马(mǎ )傅(fù )喜(xǐ )、光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )龚(gōng )胜(shèng )固(gù )争(zhēng ),上(shàng )为(wéi )言(yán )太(tài )后(hòu ),出(chū )宝(bǎo ),复(fù )官(guān )。张(zhāng )由(yóu )以(yǐ )先(xiān )告(gào ),赐(cì )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu );史(shǐ )立(lì )迁(qiān )中(zhōng )太(tài )仆(pú )。

阅读:24995

打赏捐助〔Donate〕>>>

《汉纪二十五》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库