白话译文【登录】

《古文观止》 > 朋党论 > 《白话译文》 > 拼音版

臣(chén )听(tīng )说(shuō )关(guān )于(yú )朋(péng )党(dǎng )的(de )言(yán )论(lùn ),是(shì )自(zì )古(gǔ )就(jiù )有(yǒu )的(de ),只(zhī )是(shì )希(xī )望(wàng )君(jūn )主(zhǔ )能(néng )分(fèn )清(qīng )他(tā )们(men )是(shì )君(jūn )子(zǐ )还(hái )是(shì )小(xiǎo )人(rén )就(jiù )好(hǎo )了(le )。

大(dà )概(gài )君(jūn )子(zǐ )与(yǔ )君(jūn )子(zǐ )因(yīn )志(zhì )趣(qù )一(yī )致(zhì )结(jié )为(wéi )朋(péng )党(dǎng ),而(ér )小(xiǎo )人(rén )则(zé )因(yīn )利(lì )益(yì )相(xiàng )同(tóng )结(jié )为(wéi )朋(péng )党(dǎng ),这(zhè )是(shì )很(hěn )自(zì )然(rán )的(de )规(guī )律(lǜ )。但(dàn )是(shì )臣(chén )以(yǐ )为(wéi ):小(xiǎo )人(rén )并(bìng )无(wú )朋(péng )党(dǎng ),只(zhī )有(yǒu )君(jūn )子(zǐ )才(cái )有(yǒu )。这(zhè )是(shì )什(shí )么(me )原(yuán )因(yīn )呢(ne )?小(xiǎo )人(rén )所(suǒ )爱(ài )所(suǒ )贪(tān )的(de )是(shì )薪(xīn )俸(fèng )钱(qián )财(cái )。当(dāng )他(tā )们(men )利(lì )益(yì )相(xiàng )同(tóng )的(de )时(shí )候(hòu ),暂(zàn )时(shí )地(dì )互(hù )相(xiàng )勾(gōu )结(jié )成(chéng )为(wéi )朋(péng )党(dǎng ),那(nà )是(shì )虚(xū )假(jiǎ )的(de );等(děng )到(dào )他(tā )们(men )见(jiàn )到(dào )利(lì )益(yì )而(ér )争(zhēng )先(xiān )恐(kǒng )后(hòu ),或(huò )者(zhě )利(lì )益(yì )已(yǐ )尽(jìn )而(ér )交(jiāo )情(qíng )淡(dàn )漠(mò )之(zhī )时(shí ),就(jiù )会(huì )反(fǎn )过(guò )来(lái )互(hù )相(xiàng )残(cán )害(hài ),即(jí )使(shǐ )是(shì )兄(xiōng )弟(dì )亲(qīn )戚(qī ),也(yě )不(bú )会(huì )互(hù )相(xiàng )保(bǎo )护(hù )。所(suǒ )以(yǐ )说(shuō )小(xiǎo )人(rén )并(bìng )无(wú )朋(péng )党(dǎng ),他(tā )们(men )暂(zàn )时(shí )结(jié )为(wéi )朋(péng )党(dǎng ),也(yě )是(shì )虚(xū )假(jiǎ )的(de )。君(jūn )子(zǐ )就(jiù )不(bú )是(shì )这(zhè )样(yàng ):他(tā )们(men )坚(jiān )持(chí )的(de )是(shì )道(dào )义(yì ),履(lǚ )行(háng )的(de )是(shì )忠(zhōng )信(xìn ),珍(zhēn )惜(xī )的(de )是(shì )名(míng )节(jiē )。用(yòng )这(zhè )些(xiē )来(lái )提(tí )高(gāo )自(zì )身(shēn )修(xiū )养(yǎng ),那(nà )么(me )志(zhì )趣(qù )一(yī )致(zhì )就(jiù )能(néng )相(xiàng )互(hù )补(bǔ )益(yì )。用(yòng )这(zhè )些(xiē )来(lái )为(wéi )国(guó )家(jiā )做(zuò )事(shì ),那(nà )么(me )观(guān )点(diǎn )相(xiàng )同(tóng )就(jiù )能(néng )共(gòng )同(tóng )前(qián )进(jìn )。始(shǐ )终(zhōng )如(rú )一(yī ),这(zhè )就(jiù )是(shì )君(jūn )子(zǐ )的(de )朋(péng )党(dǎng )啊(ā )。所(suǒ )以(yǐ )做(zuò )君(jūn )主(zhǔ )的(de ),只(zhī )要(yào )能(néng )斥(chì )退(tuì )小(xiǎo )人(rén )的(de )假(jiǎ )朋(péng )党(dǎng ),进(jìn )用(yòng )君(jūn )子(zǐ )的(de )真(zhēn )朋(péng )党(dǎng ),那(nà )么(me )天(tiān )下(xià )就(jiù )可(kě )以(yǐ )安(ān )定(dìng )了(le )。

唐(táng )尧(yáo )的(de )时(shí )候(hòu ),小(xiǎo )人(rén )共(gòng )工(gōng )、驩(huān )兜(dōu )等(děng )四(sì )人(rén )结(jié )为(wéi )一(yī )个(gè )朋(péng )党(dǎng ),君(jūn )子(zǐ )八(bā )元(yuán )、八(bā )恺(kǎi )等(děng )十(shí )六(liù )人(rén )结(jié )为(wéi )一(yī )个(gè )朋(péng )党(dǎng )。舜(shùn )辅(fǔ )佐(zuǒ )尧(yáo ),斥(chì )退(tuì )“四(sì )凶(xiōng )”的(de )小(xiǎo )人(rén )朋(péng )党(dǎng ),而(ér )进(jìn )用(yòng )“元(yuán )、恺(kǎi )”的(de )君(jūn )子(zǐ )朋(péng )党(dǎng ),唐(táng )尧(yáo )的(de )天(tiān )下(xià )因(yīn )此(cǐ )非(fēi )常(cháng )太(tài )平(píng )。等(děng )到(dào )虞(yú )舜(shùn )自(zì )己(jǐ )做(zuò )了(le )天(tiān )子(zǐ ),皋(gāo )陶(táo )、夔(kuí )、稷(jì )、契(qì )等(děng )二(èr )十(shí )二(èr )人(rén )同(tóng )时(shí )列(liè )位(wèi )于(yú )朝(cháo )廷(tíng )。他(tā )们(men )互(hù )相(xiàng )推(tuī )举(jǔ ),互(hù )相(xiàng )谦(qiān )让(ràng ),一(yī )共(gòng )二(èr )十(shí )二(èr )人(rén )结(jié )为(wéi )一(yī )个(gè )朋(péng )党(dǎng )。但(dàn )是(shì )虞(yú )舜(shùn )全(quán )都(dōu )进(jìn )用(yòng )他(tā )们(men ),天(tiān )下(xià )也(yě )因(yīn )此(cǐ )得(dé )到(dào )大(dà )治(zhì )。《尚(shàng )书(shū )》上(shàng )说(shuō ):“商(shāng )纣(zhòu )有(yǒu )亿(yì )万(wàn )臣(chén ),是(shì )亿(yì )万(wàn )条(tiáo )心(xīn );周(zhōu )有(yǒu )三(sān )千(qiān )臣(chén ),却(què )是(shì )一(yī )条(tiáo )心(xīn )。”商(shāng )纣(zhòu )王(wáng )的(de )时(shí )候(hòu ),亿(yì )万(wàn )人(rén )各(gè )存(cún )异(yì )心(xīn ),可(kě )以(yǐ )说(shuō )不(bú )成(chéng )朋(péng )党(dǎng )了(le ),于(yú )是(shì )纣(zhòu )王(wáng )因(yīn )此(cǐ )而(ér )亡(wáng )国(guó )。周(zhōu )武(wǔ )王(wáng )的(de )臣(chén )下(xià ),三(sān )千(qiān )人(rén )结(jié )成(chéng )一(yī )个(gè )大(dà )朋(péng )党(dǎng ),但(dàn )周(zhōu )朝(cháo )却(què )因(yīn )此(cǐ )而(ér )兴(xìng )盛(shèng )。后(hòu )汉(hàn )献(xiàn )帝(dì )的(de )时(shí )候(hòu ),把(bǎ )天(tiān )下(xià )名(míng )士(shì )都(dōu )关(guān )押(yā )起(qǐ )来(lái ),把(bǎ )他(tā )们(men )视(shì )作(zuò )“党(dǎng )人(rén )”。等(děng )到(dào )黄(huáng )巾(jīn )贼(zéi )来(lái )了(le ),汉(hàn )王(wáng )朝(cháo )大(dà )乱(luàn ),然(rán )后(hòu )才(cái )悔(huǐ )悟(wù ),解(jiě )除(chú )了(le )党(dǎng )锢(gù )释(shì )放(fàng )了(le )他(tā )们(men ),可(kě )是(shì )已(yǐ )经(jīng )无(wú )可(kě )挽(wǎn )救(jiù )了(le )。唐(táng )朝(cháo )的(de )末(mò )期(qī ),逐(zhú )渐(jiàn )生(shēng )出(chū )朋(péng )党(dǎng )的(de )议(yì )论(lùn ),到(dào )了(le )昭(zhāo )宗(zōng )时(shí ),把(bǎ )朝(cháo )廷(tíng )中(zhōng )的(de )名(míng )士(shì )都(dōu )杀(shā )害(hài )了(le ),有(yǒu )的(de )竟(jìng )被(bèi )投(tóu )入(rù )黄(huáng )河(hé ),说(shuō )什(shí )么(me )“这(zhè )些(xiē )人(rén )自(zì )命(mìng )为(wéi )清(qīng )流(liú ),应(yīng )当(dāng )把(bǎ )他(tā )们(men )投(tóu )到(dào )浊(zhuó )流(liú )中(zhōng )去(qù )”。唐(táng )朝(cháo )也(yě )就(jiù )随(suí )之(zhī )灭(miè )亡(wáng )了(le )。

前(qián )代(dài )的(de )君(jūn )主(zhǔ ),能(néng )使(shǐ )人(rén )人(rén )异(yì )心(xīn )不(bú )结(jié )为(wéi )朋(péng )党(dǎng )的(de ),谁(shuí )也(yě )不(bú )及(jí )商(shāng )纣(zhòu )王(wáng );能(néng )禁(jìn )绝(jué )好(hǎo )人(rén )结(jié )为(wéi )朋(péng )党(dǎng )的(de ),谁(shuí )也(yě )不(bú )及(jí )汉(hàn )献(xiàn )帝(dì );能(néng )杀(shā )害(hài )“清(qīng )流(liú )”们(men )的(de )朋(péng )党(dǎng )的(de ),谁(shuí )也(yě )不(bú )及(jí )唐(táng )昭(zhāo )宗(zōng )之(zhī )时(shí );但(dàn )是(shì )都(dōu )由(yóu )此(cǐ )而(ér )使(shǐ )他(tā )们(men )的(de )国(guó )家(jiā )招(zhāo )来(lái )混(hún )乱(luàn )以(yǐ )至(zhì )灭(miè )亡(wáng )。互(hù )相(xiàng )推(tuī )举(jǔ )谦(qiān )让(ràng )而(ér )不(bú )疑(yí )忌(jì )的(de ),谁(shuí )也(yě )不(bú )及(jí )虞(yú )舜(shùn )的(de )二(èr )十(shí )二(èr )位(wèi )大(dà )臣(chén ),虞(yú )舜(shùn )也(yě )毫(háo )不(bú )猜(cāi )疑(yí )地(dì )进(jìn )用(yòng )他(tā )们(men )。但(dàn )是(shì )后(hòu )世(shì )并(bìng )不(bú )讥(jī )笑(xiào )虞(yú )舜(shùn )被(bèi )二(èr )十(shí )二(èr )人(rén )的(de )朋(péng )党(dǎng )所(suǒ )蒙(méng )骗(piàn ),却(què )赞(zàn )美(měi )虞(yú )舜(shùn )是(shì )聪(cōng )明(míng )的(de )圣(shèng )主(zhǔ ),原(yuán )因(yīn )就(jiù )在(zài )于(yú )他(tā )能(néng )区(qū )别(bié )君(jūn )子(zǐ )和(hé )小(xiǎo )人(rén )。周(zhōu )武(wǔ )王(wáng )时(shí ),全(quán )国(guó )所(suǒ )有(yǒu )的(de )臣(chén )下(xià )三(sān )千(qiān )人(rén )结(jié )成(chéng )一(yī )个(gè )朋(péng )党(dǎng ),自(zì )古(gǔ )以(yǐ )来(lái )作(zuò )为(wéi )朋(péng )党(dǎng )又(yòu )多(duō )又(yòu )大(dà )的(de ),谁(shuí )也(yě )不(bú )及(jí )周(zhōu )朝(cháo );然(rán )而(ér )周(zhōu )朝(cháo )因(yīn )此(cǐ )而(ér )兴(xìng )盛(shèng ),原(yuán )因(yīn )就(jiù )在(zài )于(yú )善(shàn )良(liáng )之(zhī )士(shì )虽(suī )多(duō )却(què )不(bú )感(gǎn )到(dào )满(mǎn )足(zú )。

前(qián )代(dài )治(zhì )乱(luàn )兴(xìng )亡(wáng )的(de )过(guò )程(chéng ),为(wéi )君(jūn )主(zhǔ )的(de )可(kě )以(yǐ )做(zuò )为(wéi )借(jiè )鉴(jiàn )了(le )。

阅读:25509

打赏捐助〔Donate〕>>>

《白话译文》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库