吴延史卢赵列传【登录】

《后汉书》 > 列传 > 《吴延史卢赵列传》 > 拼音版

吴(wú )祐(yòu )字(zì )季(jì )英(yīng ),陈(chén )留(liú )长(zhǎng )垣(yuán )人(rén )也(yě )。父(fù )恢(huī ),为(wéi )南(nán )海(hǎi )太(tài )守(shǒu )。祐(yòu )年(nián )十(shí )二(èr ),随(suí )从(cóng )到(dào )官(guān )。恢(huī )欲(yù )杀(shā )青(qīng )简(jiǎn )以(yǐ )写(xiě )经(jīng )书(shū ),祐(yòu )谏(jiàn )曰(yuē ):"今(jīn )大(dà )人(rén )逾(yú )越(yuè )五(wǔ )领(lǐng ),远(yuǎn )在(zài )海(hǎi )滨(bīn ),其(qí )俗(sú )诚(chéng )陋(lòu ),然(rán )旧(jiù )多(duō )珍(zhēn )怪(guài ),上(shàng )为(wéi )国(guó )家(jiā )所(suǒ )疑(yí ),下(xià )为(wéi )权(quán )戚(qī )所(suǒ )望(wàng )。此(cǐ )书(shū )若(ruò )成(chéng ),则(zé )载(zǎi )之(zhī )兼(jiān )两(liǎng )。昔(xī )马(mǎ )援(yuán )以(yǐ )薏(yì )苡(yǐ )兴(xìng )谤(bàng ),王(wáng )阳(yáng )以(yǐ )衣(yī )囊(náng )徼(jiǎo )名(míng )。嫌(xián )疑(yí )之(zhī )间(jiān ),诚(chéng )先(xiān )贤(xián )所(suǒ )慎(shèn )也(yě )。"恢(huī )及(jí )止(zhǐ ),抚(fǔ )其(qí )首(shǒu )曰(yuē ):"吴(wú )氏(shì )世(shì )不(bú )乏(fá )季(jì )子(zǐ )矣(yǐ )。"及(jí )年(nián )二(èr )十(shí ),丧(sàng )父(fù ),居(jū )无(wú )檐(yán )石(shí ),而(ér )不(bú )受(shòu )赡(shàn )遗(yí )。常(cháng )牧(mù )豕(shǐ )于(yú )长(zhǎng )坦(tǎn )泽(zé )中(zhōng ),行(háng )吟(yín )经(jīng )书(shū )。遇(yù )父(fù )故(gù )人(rén ),谓(wèi )曰(yuē ):"卿(qīng )二(èr )千(qiān )石(shí )子(zǐ )而(ér )自(zì )业(yè )贱(jiàn )事(shì ),纵(zòng )子(zǐ )无(wú )耻(chǐ ),奈(nài )先(xiān )君(jūn )何(hé )?"祐(yòu )辞(cí )谢(xiè )而(ér )已(yǐ ),守(shǒu )志(zhì )如(rú )初(chū )。

后(hòu )举(jǔ )孝(xiào )廉(lián ),将(jiāng )行(háng ),郡(jùn )中(zhōng )为(wéi )祖(zǔ )道(dào ),祐(yòu )越(yuè )坛(tán )共(gòng )小(xiǎo )史(shǐ )雍(yōng )丘(qiū )黄(huáng )真(zhēn )欢(huān )语(yǔ )移(yí )时(shí ),与(yǔ )结(jié )友(yǒu )而(ér )别(bié )。功(gōng )曹(cáo )以(yǐ )祐(yòu )倨(jù ),请(qǐng )黜(chù )之(zhī )。太(tài )守(shǒu )曰(yuē ):"吴(wú )季(jì )英(yīng )有(yǒu )知(zhī )人(rén )之(zhī )明(míng ),卿(qīng )且(qiě )勿(wù )言(yán )。"真(zhēn )后(hòu )亦(yì )举(jǔ )孝(xiào )廉(lián ),除(chú )新(xīn )蔡(cài )长(zhǎng ),世(shì )称(chēng )其(qí )清(qīng )节(jiē )。时(shí ),公(gōng )沙(shā )穆(mù )来(lái )游(yóu )太(tài )学(xué ),无(wú )资(zī )粮(liáng ),乃(nǎi )变(biàn )服(fú )客(kè )佣(yòng ),为(wéi )祐(yòu )赁(lìn )舂(chōng )。祐(yòu )与(yǔ )语(yǔ )大(dà )惊(jīng ),遂(suí )共(gòng )定(dìng )交(jiāo )于(yú )杵(chǔ )臼(jiù )之(zhī )间(jiān )。

祐(yòu )以(yǐ )光(guāng )禄(lù )四(sì )行(háng )迁(qiān )胶(jiāo )东(dōng )侯(hóu )相(xiàng )。时(shí )济(jì )北(běi )戴(dài )宏(hóng )父(fù )为(wéi )县(xiàn )丞(chéng ),宏(hóng )年(nián )十(shí )六(liù ),从(cóng )在(zài )丞(chéng )舍(shě )。祐(yòu )每(měi )行(háng )园(yuán ),常(cháng )闻(wén )讽(fěng )诵(sòng )之(zhī )音(yīn ),奇(qí )而(ér )厚(hòu )之(zhī ),亦(yì )与(yǔ )为(wéi )友(yǒu ),卒(zú )成(chéng )儒(rú )宗(zōng ),知(zhī )名(míng )东(dōng )夏(xià ),官(guān )至(zhì )酒(jiǔ )泉(quán )太(tài )守(shǒu )。祐(yòu )政(zhèng )唯(wéi )仁(rén )简(jiǎn ),以(yǐ )身(shēn )率(lǜ )物(wù )。民(mín )有(yǒu )争(zhēng )诉(sù )者(zhě ),辄(zhé )闭(bì )閤(gě )自(zì )责(zé ),然(rán )后(hòu )断(duàn )其(qí )讼(sòng ),以(yǐ )道(dào )譬(pì )之(zhī )。或(huò )身(shēn )到(dào )闾(lǘ )里(lǐ ),重(zhòng )相(xiàng )和(hé )解(jiě )。自(zì )是(shì )之(zhī )后(hòu ),争(zhēng )隙(xì )省(shěng )息(xī ),吏(lì )人(rén )怀(huái )而(ér )不(bú )欺(qī )。啬(sè )夫(fū )孙(sūn )性(xìng )私(sī )贼(zéi )民(mín )钱(qián ),市(shì )衣(yī )以(yǐ )进(jìn )其(qí )父(fù ),父(fù )得(dé )而(ér )怒(nù )曰(yuē ):"有(yǒu )君(jūn )如(rú )是(shì ),何(hé )忍(rěn )欺(qī )之(zhī )!"促(cù )归(guī )伏(fú )罪(zuì )。性(xìng )惭(cán )惧(jù ),诣(yì )阁(gé )持(chí )衣(yī )自(zì )首(shǒu )。祐(yòu )屏(píng )左(zuǒ )右(yòu )问(wèn )其(qí )故(gù ),性(xìng )具(jù )谈(tán )父(fù )言(yán )。祐(yòu )曰(yuē ):"掾(yuàn )以(yǐ )亲(qīn )故(gù ),受(shòu )污(wū )秽(huì )之(zhī )名(míng ),所(suǒ )谓(wèi )''观(guān )过(guò )斯(sī )知(zhī )人(rén )矣(yǐ )''。"使(shǐ )归(guī )谢(xiè )其(qí )父(fù ),还(hái )以(yǐ )衣(yī )遗(yí )之(zhī )。又(yòu )安(ān )丘(qiū )男(nán )子(zǐ )毋(wú )丘(qiū )长(zhǎng )与(yǔ )母(mǔ )俱(jù )行(háng )市(shì ),道(dào )遇(yù )醉(zuì )客(kè )辱(rǔ )其(qí )母(mǔ ),长(zhǎng )杀(shā )之(zhī )而(ér )亡(wáng ),安(ān )丘(qiū )追(zhuī )踪(zōng )于(yú )胶(jiāo )东(dōng )得(dé )之(zhī )。祐(yòu )呼(hū )长(zhǎng )谓(wèi )曰(yuē ):"子(zǐ )母(mǔ )见(jiàn )辱(rǔ ),人(rén )情(qíng )所(suǒ )耻(chǐ )。然(rán )孝(xiào )子(zǐ )忿(fèn )必(bì )虑(lǜ )难(nán ),动(dòng )不(bú )累(lèi )亲(qīn )。今(jīn )若(ruò )背(bèi )亲(qīn )逞(chěng )怒(nù ),白(bái )日(rì )杀(shā )人(rén ),赦(shè )若(ruò )非(fēi )义(yì ),刑(xíng )若(ruò )不(bú )忍(rěn ),将(jiāng )如(rú )之(zhī )何(hé )?"长(zhǎng )以(yǐ )械(xiè )自(zì )系(xì ),曰(yuē ):"国(guó )家(jiā )制(zhì )法(fǎ ),囚(qiú )身(shēn )犯(fàn )之(zhī )。明(míng )府(fǔ )虽(suī )加(jiā )哀(āi )矜(jīn ),恩(ēn )无(wú )所(suǒ )施(shī )。"祐(yòu )问(wèn )长(zhǎng ):"有(yǒu )妻(qī )、子(zǐ )乎(hū )?"对(duì )曰(yuē ):"有(yǒu )妻(qī )未(wèi )有(yǒu )子(zǐ )也(yě )。"即(jí )移(yí )安(ān )丘(qiū )逮(dǎi )长(zhǎng )妻(qī ),妻(qī )到(dào ),解(jiě )到(dào )桎(zhì )梏(gù ),使(shǐ )同(tóng )宿(xiǔ )狱(yù )中(zhōng ),妻(qī )遂(suí )怀(huái )孕(yùn )。至(zhì )冬(dōng )尽(jìn )行(háng )刑(xíng ),长(zhǎng )泣(qì )谓(wèi )母(mǔ )曰(yuē ):"负(fù )母(mǔ )应(yīng )死(sǐ ),当(dāng )何(hé )以(yǐ )报(bào )吴(wú )君(jūn )乎(hū )?"乃(nǎi )啮(niè )指(zhǐ )而(ér )吞(tūn )之(zhī ),含(hán )血(xuè )言(yán )曰(yuē ):"妻(qī )若(ruò )生(shēng )子(zǐ ),名(míng )之(zhī )''吴(wú )生(shēng )'',言(yán )我(wǒ )临(lín )死(sǐ )吞(tūn )指(zhǐ )为(wéi )誓(shì ),属(shǔ )儿(ér )以(yǐ )报(bào )吴(wú )君(jūn )。"因(yīn )投(tóu )缳(huán )而(ér )死(sǐ )。

祐(yòu )在(zài )胶(jiāo )东(dōng )九(jiǔ )年(nián ),迁(qiān )齐(qí )相(xiàng ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )梁(liáng )冀(jì )表(biǎo )为(wéi )长(zhǎng )史(shǐ )。及(jí )冀(jì )诬(wū )奏(zòu )太(tài )尉(wèi )李(lǐ )固(gù ),祐(yòu )闻(wén )而(ér )请(qǐng )见(jiàn ),与(yǔ )冀(jì )争(zhēng )之(zhī ),不(bú )听(tīng )。时(shí )扶(fú )风(fēng )马(mǎ )融(róng )在(zài )坐(zuò ),为(wéi )冀(jì )章(zhāng )草(cǎo ),祐(yòu )因(yīn )谓(wèi )融(róng )曰(yuē ):"李(lǐ )公(gōng )之(zhī )罪(zuì ),成(chéng )于(yú )卿(qīng )手(shǒu )。李(lǐ )公(gōng )即(jí )诛(zhū ),卿(qīng )何(hé )面(miàn )目(mù )见(jiàn )天(tiān )下(xià )之(zhī )人(rén )乎(hū )?"冀(jì )怒(nù )而(ér )起(qǐ )入(rù )室(shì ),祐(yòu )亦(yì )径(jìng )去(qù )。冀(jì )遂(suí )出(chū )祐(yòu )为(wéi )河(hé )间(jiān )相(xiàng ),因(yīn )自(zì )免(miǎn )归(guī )家(jiā ),不(bú )复(fù )仕(shì ),躬(gōng )灌(guàn )园(yuán )蔬(shū ),以(yǐ )经(jīng )书(shū )教(jiāo )授(shòu )。年(nián )九(jiǔ )十(shí )八(bā )卒(zú )。

长(zhǎng )子(zǐ )凤(fèng ),官(guān )至(zhì )乐(lè )浪(làng )太(tài )守(shǒu );少(shǎo )子(zǐ )恺(kǎi ),新(xīn )息(xī )令(lìng );凤(fèng )子(zǐ )冯(féng ),鲷(diāo )阳(yáng )侯(hóu )相(xiàng ):皆(jiē )有(yǒu )名(míng )于(yú )世(shì )。

延(yán )笃(dǔ )字(zì )叔(shū )坚(jiān ),南(nán )阳(yáng )犨(chōu )人(rén )也(yě )。少(shǎo )从(cóng )颍(yǐng )川(chuān )唐(táng )溪(xī )典(diǎn )受(shòu )《左(zuǒ )氏(shì )传(chuán )》,旬(xún )日(rì )能(néng )讽(fěng )之(zhī ),典(diǎn )深(shēn )敬(jìng )焉(yān )。又(yòu )从(cóng )马(mǎ )融(róng )受(shòu )业(yè ),博(bó )通(tōng )经(jīng )传(chuán )及(jí )百(bǎi )家(jiā )之(zhī )言(yán ),能(néng )著(zhe )文(wén )章(zhāng ),有(yǒu )名(míng )京(jīng )师(shī )。

举(jǔ )孝(xiào )廉(lián ),为(wéi )平(píng )阳(yáng )侯(hóu )相(xiàng )。到(dào )官(guān ),表(biǎo )龚(gōng )遂(suí )之(zhī )墓(mù ),立(lì )铭(míng )祭(jì )祠(cí ),擢(zhuó )用(yòng )其(qí )后(hòu )于(yú )畎(quǎn )亩(mǔ )之(zhī )间(jiān )。以(yǐ )师(shī )丧(sàng )弃(qì )官(guān )奔(bēn )赴(fù ),五(wǔ )府(fǔ )并(bìng )辟(pì )不(bú )就(jiù )。

桓(huán )帝(dì )以(yǐ )博(bó )士(shì )征(zhēng ),拜(bài )议(yì )郎(láng ),与(yǔ )朱(zhū )穆(mù )、边(biān )韶(sháo )共(gòng )著(zhe )作(zuò )东(dōng )观(guān )。稍(shāo )迁(qiān )侍(shì )中(zhōng )。帝(dì )数(shù )问(wèn )政(zhèng )事(shì ),笃(dǔ )诡(guǐ )辞(cí )密(mì )对(duì ),动(dòng )依(yī )典(diǎn )义(yì )。迁(qiān )左(zuǒ )冯(féng )翊(yì ),又(yòu )徙(xǐ )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn ),其(qí )政(zhèng )用(yòng )宽(kuān )仁(rén ),忧(yōu )恤(xù )民(mín )黎(lí ),擢(zhuó )用(yòng )长(zhǎng )者(zhě ),与(yǔ )参(cān )政(zhèng )事(shì ),郡(jùn )中(zhōng )欢(huān )爱(ài ),三(sān )辅(fǔ )咨(zī )嗟(jiē )焉(yān )。先(xiān )是(shì )陈(chén )留(liú )边(biān )凤(fèng )为(wéi )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn ),亦(yì )有(yǒu )能(néng )名(míng ),郡(jùn )人(rén )为(wéi )之(zhī )语(yǔ )曰(yuē ):"前(qián )有(yǒu )赵(zhào )、张(zhāng )、三(sān )王(wáng ),后(hòu )有(yǒu )边(biān )、延(yán )二(èr )君(jūn )。"

时(shí ),皇(huáng )子(zǐ )有(yǒu )疾(jí ),下(xià )郡(jùn )县(xiàn )出(chū )珍(zhēn )药(yào ),而(ér )大(dà )将(jiāng )军(jūn )梁(liáng )冀(jì )遣(qiǎn )客(kè )赍(jī )书(shū )诣(yì )京(jīng )兆(zhào ),并(bìng )货(huò )牛(niú )黄(huáng )。笃(dǔ )发(fā )书(shū )收(shōu )客(kè ),曰(yuē ):"大(dà )将(jiāng )军(jūn )椒(jiāo )房(fáng )外(wài )家(jiā ),而(ér )皇(huáng )子(zǐ )有(yǒu )疾(jí ),必(bì )应(yīng )陈(chén )进(jìn )医(yī )方(fāng ),岂(qǐ )当(dāng )使(shǐ )客(kè )千(qiān )里(lǐ )求(qiú )利(lì )乎(hū )?"遂(suí )杀(shā )之(zhī )。冀(jì )惭(cán )而(ér )不(bú )得(dé )言(yán ),有(yǒu )司(sī )承(chéng )旨(zhǐ )欲(yù )求(qiú )其(qí )事(shì )。笃(dǔ )以(yǐ )病(bìng )免(miǎn )归(guī ),教(jiāo )授(shòu )家(jiā )巷(xiàng )。时(shí )人(rén )或(huò )疑(yí )仁(rén )孝(xiào )前(qián )后(hòu )之(zhī )证(zhèng ),笃(dǔ )乃(nǎi )论(lùn )之(zhī )曰(yuē ):

观(guān )夫(fū )仁(rén )孝(xiào )之(zhī )辩(biàn ),纷(fēn )然(rán )异(yì )端(duān ),互(hù )引(yǐn )典(diǎn )文(wén ),代(dài )取(qǔ )事(shì )据(jù ),可(kě )谓(wèi )笃(dǔ )论(lùn )矣(yǐ )。夫(fū )人(rén )二(èr )致(zhì )同(tóng )源(yuán ),总(zǒng )率(lǜ )百(bǎi )行(háng ),非(fēi )复(fù )铢(zhū )两(liǎng )轻(qīng )重(zhòng ),必(bì )定(dìng )前(qián )后(hòu )之(zhī )数(shù )也(yě )。而(ér )加(jiā )欲(yù )分(fèn )其(qí )大(dà )较(jiào ),体(tǐ )而(ér )名(míng )之(zhī ),则(zé )孝(xiào )在(zài )事(shì )亲(qīn ),仁(rén )施(shī )品(pǐn )物(wù )。施(shī )物(wù )则(zé )功(gōng )济(jì )于(yú )时(shí ),事(shì )亲(qīn )则(zé )德(dé )归(guī )于(yú )已(yǐ )。于(yú )己(jǐ )则(zé )事(shì )寡(guǎ ),济(jì )时(shí )则(zé )功(gōng )多(duō )。推(tuī )此(cǐ )以(yǐ )言(yán ),仁(rén )则(zé )远(yuǎn )矣(yǐ )。然(rán )物(wù )有(yǒu )出(chū )微(wēi )而(ér )著(zhe ),事(shì )有(yǒu )由(yóu )隐(yǐn )而(ér )章(zhāng )。近(jìn )取(qǔ )诸(zhū )身(shēn ),则(zé )耳(ěr )有(yǒu )听(tīng )受(shòu )之(zhī )用(yòng ),目(mù )有(yǒu )察(chá )见(jiàn )之(zhī )明(míng ),足(zú )有(yǒu )致(zhì )远(yuǎn )之(zhī )劳(láo ),手(shǒu )有(yǒu )饰(shì )卫(wèi )之(zhī )功(gōng ),功(gōng )虽(suī )显(xiǎn )外(wài ),本(běn )之(zhī )者(zhě )心(xīn )也(yě )。远(yuǎn )取(qǔ )诸(zhū )物(wù ),则(zé )草(cǎo )木(mù )之(zhī )生(shēng ),始(shǐ )于(yú )萌(méng )牙(yá ),终(zhōng )于(yú )弥(mí )蔓(màn ),枝(zhī )叶(yè )扶(fú )疏(shū ),荣(róng )华(huá )纷(fēn )缛(rù ),末(mò )虽(suī )繁(fán )蔚(wèi ),致(zhì )之(zhī )者(zhě )根(gēn )也(yě )。夫(fū )仁(rén )人(rén )之(zhī )有(yǒu )孝(xiào ),犹(yóu )四(sì )体(tǐ )之(zhī )有(yǒu )心(xīn )腹(fù ),枝(zhī )叶(yè )之(zhī )有(yǒu )本(běn )根(gēn )也(yě )。圣(shèng )人(rén )知(zhī )之(zhī ),故(gù )曰(yuē ):"夫(fū )孝(xiào ),天(tiān )之(zhī )经(jīng )也(yě ),地(dì )之(zhī )义(yì )也(yě ),人(rén )之(zhī )行(háng )也(yě )。""君(jūn )子(zǐ )务(wù )本(běn ),本(běn )立(lì )而(ér )道(dào )生(shēng ),孝(xiào )悌(tì )也(yě )者(zhě ),其(qí )为(wéi )仁(rén )之(zhī )本(běn )与(yǔ )!"然(rán )体(tǐ )在(zài )难(nán )备(bèi ),物(wù )性(xìng )好(hǎo )偏(piān ),故(gù )所(suǒ )施(shī )不(bú )同(tóng ),事(shì )少(shǎo )两(liǎng )兼(jiān )者(zhě )也(yě )。如(rú )必(bì )对(duì )其(qí )优(yōu )劣(liè ),则(zé )仁(rén )以(yǐ )枝(zhī )叶(yè )扶(fú )疏(shū )为(wéi )大(dà ),孝(xiào )以(yǐ )心(xīn )体(tǐ )本(běn )根(gēn )为(wéi )先(xiān ),可(kě )无(wú )讼(sòng )也(yě )。或(huò )谓(wèi )先(xiān )孝(xiào )后(hòu )仁(rén ),非(fēi )仲(zhòng )尼(ní )序(xù )回(huí )、参(cān )之(zhī )意(yì )。盖(gài )以(yǐ )为(wéi )仁(rén )孝(xiào )同(tóng )质(zhì )而(ér )生(shēng ),纯(chún )体(tǐ )之(zhī )者(zhě ),则(zé )互(hù )以(yǐ )为(wéi )称(chēng ),虞(yú )舜(shùn )、颜(yán )回(huí )是(shì )也(yě )。若(ruò )偏(piān )而(ér )体(tǐ )之(zhī ),则(zé )各(gè )有(yǒu )其(qí )目(mù ),公(gōng )刘(liú )、曾(céng )参(cān )是(shì )也(yě )。夫(fū )曾(céng )、闵(mǐn )以(yǐ )孝(xiào )悌(tì )为(wéi )至(zhì )德(dé ),管(guǎn )仲(zhòng )以(yǐ )九(jiǔ )合(hé )为(wéi )仁(rén )功(gōng ),未(wèi )有(yǒu )论(lùn )德(dé )不(bú )先(xiān )回(huí )、参(cān ),考(kǎo )功(gōng )不(bú )大(dà )夷(yí )吾(wú )。以(yǐ )此(cǐ )而(ér )言(yán ),各(gè )从(cóng )其(qí )称(chēng )者(zhě )也(yě )。

前(qián )越(yuè )巂(guī )太(tài )守(shǒu )李(lǐ )文(wén )德(dé )素(sù )善(shàn )于(yú )笃(dǔ ),时(shí )在(zài )京(jīng )师(shī ),谓(wèi )公(gōng )卿(qīng )曰(yuē ):"延(yán )叔(shū )坚(jiān )王(wáng )佐(zuǒ )之(zhī )才(cái ),奈(nài )何(hé )屈(qū )千(qiān )里(lǐ )之(zhī )足(zú )乎(hū )?"欲(yù )令(lìng )引(yǐn )进(jìn )之(zhī )。笃(dǔ )闻(wén ),乃(nǎi )为(wéi )书(shū )止(zhǐ )文(wén )德(dé )曰(yuē ):

夫(fū )道(dào )之(zhī )将(jiāng )废(fèi ),所(suǒ )谓(wèi )命(mìng )也(yě )。流(liú )闻(wén )乃(nǎi )欲(yù )相(xiàng )为(wéi )求(qiú )还(hái )东(dōng )观(guān ),来(lái )命(mìng )虽(suī )笃(dǔ ),所(suǒ )未(wèi )敢(gǎn )当(dāng )。吾(wú )尝(cháng )昧(mèi )爽(shuǎng )栉(zhì )梳(shū ),坐(zuò )于(yú )客(kè )堂(táng )。朝(cháo )则(zé )诵(sòng )羲(xī )、文(wén )之(zhī )《易(yì )》,虞(yú )、夏(xià )之(zhī )《书(shū )》,历(lì )公(gōng )旦(dàn )之(zhī )典(diǎn )礼(lǐ ),览(lǎn )仲(zhòng )尼(ní )之(zhī )《春(chūn )秋(qiū )》。夕(xī )则(zé )消(xiāo )摇(yáo )内(nèi )阶(jiē ),咏(yǒng )《诗(shī )》南(nán )轩(xuān )。百(bǎi )家(jiā )众(zhòng )氏(shì ),投(tóu )闲(xián )而(ér )作(zuò )。洋(yáng )洋(yáng )乎(hū )其(qí )盈(yíng )耳(ěr )也(yě ),涣(huàn )烂(làn )兮(xī )其(qí )溢(yì )目(mù )也(yě ),纷(fēn )纷(fēn )欣(xīn )欣(xīn )兮(xī )其(qí )独(dú )乐(lè )也(yě )。当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí ),不(bú )知(zhī )天(tiān )之(zhī )为(wéi )盖(gài ),地(dì )之(zhī )为(wéi )舆(yú );不(bú )知(zhī )世(shì )之(zhī )有(yǒu )人(rén ),已(yǐ )之(zhī )有(yǒu )躯(qū )也(yě )。虽(suī )渐(jiàn )离(lí )击(jī )筑(zhù ),傍(bàng )若(ruò )无(wú )人(rén ),高(gāo )凤(fèng )读(dú )书(shū ),不(bú )知(zhī )暴(bào )雨(yǔ ),方(fāng )之(zhī )于(yú )吾(wú ),未(wèi )足(zú )况(kuàng )也(yě )。且(qiě )吾(wú )自(zì )束(shù )修(xiū )已(yǐ )来(lái ),为(wéi )人(rén )臣(chén )不(bú )陷(xiàn )于(yú )不(bú )忠(zhōng ),为(wéi )人(rén )子(zǐ )不(bú )陷(xiàn )于(yú )不(bú )孝(xiào ),上(shàng )交(jiāo )不(bú )谄(chǎn ),下(xià )交(jiāo )不(bú )黩(dú ),从(cóng )此(cǐ )而(ér )殁(mò ),下(xià )见(jiàn )先(xiān )君(jūn )远(yuǎn )祖(zǔ ),可(kě )不(bú )惭(cán )赦(shè )。如(rú )此(cǐ )而(ér )不(bú )以(yǐ )善(shàn )止(zhǐ )者(zhě ),恐(kǒng )如(rú )教(jiāo )羿(yì )射(shè )者(zhě )也(yě )。慎(shèn )勿(wù )迷(mí )其(qí )本(běn ),弃(qì )其(qí )生(shēng )也(yě )。

后(hòu )遭(zāo )党(dǎng )事(shì )禁(jìn )锢(gù )。永(yǒng )康(kāng )元(yuán )年(nián ),卒(zú )于(yú )家(jiā )。乡(xiāng )里(lǐ )图(tú )其(qí )形(xíng )于(yú )屈(qū )原(yuán )之(zhī )庙(miào )。

笃(dǔ )论(lùn )解(jiě )经(jīng )传(chuán ),多(duō )所(suǒ )驳(bó )正(zhèng ),后(hòu )儒(rú )服(fú )虔(qián )等(děng )以(yǐ )为(wéi )折(shé )中(zhōng )。所(suǒ )著(zhe )诗(shī )、论(lùn )、铭(míng )、书(shū )、应(yīng )讯(xùn )、表(biǎo )、教(jiāo )令(lìng ),凡(fán )二(èr )十(shí )篇(piān )云(yún )。

史(shǐ )弼(bì )字(zì )公(gōng )谦(qiān ),陈(chén )留(liú )考(kǎo )城(chéng )人(rén )也(yě )。父(fù )敞(chǎng ),顺(shùn )帝(dì )时(shí )以(yǐ )佞(nìng )辩(biàn )至(zhì )尚(shàng )书(shū )、郡(jùn )守(shǒu )。弼(bì )少(shǎo )笃(dǔ )学(xué ),聚(jù )徒(tú )数(shù )百(bǎi )。仕(shì )州(zhōu )郡(jùn ),辟(pì )公(gōng )府(fǔ ),迁(qiān )北(běi )军(jūn )中(zhōng )候(hòu )。

是(shì )时(shí ),桓(huán )帝(dì )弟(dì )渤(bó )海(hǎi )王(wáng )悝(kuī )素(sù )行(háng )险(xiǎn )辟(pì ),僣(tiě )傲(ào )多(duō )不(bú )法(fǎ )。弼(bì )惧(jù )其(qí )骄(jiāo )悖(bèi )为(wéi )乱(luàn ),乃(nǎi )上(shàng )封(fēng )事(shì )曰(yuē ):

臣(chén )闻(wén )帝(dì )王(wáng )之(zhī )于(yú )亲(qīn )戚(qī ),爱(ài )虽(suī )隆(lóng ),必(bì )示(shì )之(zhī )以(yǐ )威(wēi );体(tǐ )虽(suī )贵(guì ),必(bì )禁(jìn )之(zhī )以(yǐ )度(dù )。如(rú )是(shì ),和(hé )睦(mù )之(zhī )道(dào )兴(xìng ),骨(gǔ )肉(ròu )之(zhī )恩(ēn )遂(suí )。昔(xī )周(zhōu )襄(xiāng )王(wáng )恣(zì )甘(gān )昭(zhāo )公(gōng ),孝(xiào )景(jǐng )皇(huáng )帝(dì )骄(jiāo )梁(liáng )孝(xiào )王(wáng ),而(ér )二(èr )弟(dì )阶(jiē )宠(chǒng ),终(zhōng )用(yòng )慢(màn ),卒(zú )周(zhōu )有(yǒu )播(bō )荡(dàng )之(zhī )祸(huò ),汉(hàn )有(yǒu )爰(yuán )盎(àng )之(zhī )变(biàn )。窃(qiè )闻(wén )渤(bó )海(hǎi )王(wáng )悝(kuī ),凭(píng )至(zhì )亲(qīn )之(zhī )属(shǔ ),恃(shì )偏(piān )私(sī )之(zhī )爱(ài ),失(shī )奉(fèng )上(shàng )之(zhī )节(jiē ),有(yǒu )僣(tiě )慢(màn )之(zhī )心(xīn ),外(wài )聚(jù )剽(piāo )轻(qīng )不(bú )逞(chěng )之(zhī )徒(tú ),内(nèi )荒(huāng )酒(jiǔ )乐(lè ),出(chū )入(rù )无(wú )常(cháng ),所(suǒ )与(yǔ )群(qún )居(jū ),皆(jiē )有(yǒu )口(kǒu )无(wú )行(háng ),或(huò )家(jiā )之(zhī )弃(qì )子(zǐ ),或(huò )朝(cháo )之(zhī )斥(chì )臣(chén ),必(bì )有(yǒu )羊(yáng )胜(shèng )、伍(wǔ )被(bèi )之(zhī )变(biàn )。州(zhōu )司(sī )不(bú )敢(gǎn )弹(dàn )纠(jiū ),傅(fù )相(xiàng )不(bú )能(néng )匡(kuāng )辅(fǔ )。陛(bì )下(xià )隆(lóng )于(yú )友(yǒu )于(yú ),不(bú )忍(rěn )遏(è )绝(jué )。恐(kǒng )遂(suí )滋(zī )蔓(màn ),为(wéi )害(hài )弥(mí )大(dà )。乞(qǐ )露(lù )臣(chén )奏(zòu ),宣(xuān )示(shì )百(bǎi )僚(liáo ),使(shǐ )臣(chén )得(dé )于(yú )清(qīng )朝(cháo )明(míng )言(yán )其(qí )失(shī ),然(rán )后(hòu )诏(zhào )公(gōng )卿(qīng )平(píng )处(chù )其(qí )法(fǎ )。法(fǎ )决(jué )罪(zuì )定(dìng ),乃(nǎi )下(xià )不(bú )忍(rěn )之(zhī )诏(zhào )。臣(chén )下(xià )固(gù )执(zhí ),然(rán )后(hòu )少(shǎo )有(yǒu )所(suǒ )许(xǔ )。如(rú )是(shì ),则(zé )圣(shèng )朝(cháo )无(wú )伤(shāng )亲(qīn )之(zhī )讥(jī ),勃(bó )海(hǎi )有(yǒu )享(xiǎng )国(guó )之(zhī )庆(qìng )。不(bú )然(rán ),惧(jù )大(dà )狱(yù )将(jiāng )兴(xìng ),使(shǐ )者(zhě )相(xiàng )望(wàng )于(yú )路(lù )矣(yǐ )。臣(chén )职(zhí )典(diǎn )禁(jìn )兵(bīng ),备(bèi )御(yù )非(fēi )常(cháng ),而(ér )妄(wàng )知(zhī )藩(fān )国(guó ),干(gàn )犯(fàn )至(zhì )戚(qī ),罪(zuì )不(bú )容(róng )诛(zhū )。不(bú )胜(shèng )愤(fèn )懑(mèn ),谨(jǐn )冒(mào )死(sǐ )以(yǐ )闻(wén )。

帝(dì )以(yǐ )至(zhì )亲(qīn ),不(bú )忍(rěn )下(xià )其(qí )事(shì )。后(hòu )悝(kuī )竟(jìng )坐(zuò )逆(nì )谋(móu ),贬(biǎn )为(wéi )廮(yǐng )陶(táo )王(wáng )。

弼(bì )迁(qiān )尚(shàng )书(shū ),出(chū )为(wéi )平(píng )原(yuán )相(xiàng )。时(shí )诏(zhào )书(shū )下(xià )举(jǔ )钩(gōu )党(dǎng ),郡(jùn )国(guó )所(suǒ )奏(zòu )相(xiàng )连(lián )及(jí )者(zhě )多(duō )至(zhì )数(shù )百(bǎi ),唯(wéi )弼(bì )独(dú )无(wú )所(suǒ )上(shàng )。诏(zhào )书(shū )前(qián )后(hòu )切(qiē )却(què )州(zhōu )郡(jùn ),髡(kūn )笞(chī )掾(yuàn )史(shǐ )。从(cóng )事(shì )坐(zuò )传(chuán )责(zé )曰(yuē ):"诏(zhào )书(shū )疾(jí )恶(è )党(dǎng )人(rén ),旨(zhǐ )意(yì )恳(kěn )恻(cè )。青(qīng )州(zhōu )六(liù )郡(jùn ),其(qí )五(wǔ )有(yǒu )党(dǎng ),近(jìn )国(guó )甘(gān )陵(líng ),亦(yì )考(kǎo )南(nán )北(běi )部(bù ),平(píng )原(yuán )何(hé )理(lǐ )而(ér )得(dé )独(dú )无(wú )?"弼(bì )曰(yuē ):"先(xiān )王(wáng )疆(jiāng )理(lǐ )天(tiān )下(xià ),画(huà )界(jiè )分(fèn )境(jìng ),水(shuǐ )土(tǔ )异(yì )齐(qí ),风(fēng )俗(sú )不(bú )同(tóng )。它(tā )郡(jùn )自(zì )有(yǒu ),平(píng )原(yuán )自(zì )无(wú ),胡(hú )可(kě )相(xiàng )比(bǐ )?若(ruò )承(chéng )望(wàng )上(shàng )司(sī ),诬(wū )谄(chǎn )良(liáng )善(shàn ),淫(yín )刑(xíng )滥(làn )罚(fá ),以(yǐ )逞(chěng )非(fēi )理(lǐ ),则(zé )平(píng )原(yuán )之(zhī )人(rén ),户(hù )可(kě )为(wéi )党(dǎng )。相(xiàng )有(yǒu )死(sǐ )而(ér )已(yǐ ),所(suǒ )不(bú )能(néng )也(yě )。"从(cóng )事(shì )大(dà )怒(nù ),即(jí )收(shōu )郡(jùn )僚(liáo )职(zhí )送(sòng )狱(yù ),遂(suí )举(jǔ )奏(zòu )弼(bì )。会(huì )党(dǎng )禁(jìn )中(zhōng )解(jiě ),弼(bì )以(yǐ )俸(fèng )赎(shú )罪(zuì )得(dé )免(miǎn ),济(jì )活(huó )者(zhě )千(qiān )余(yú )人(rén )。

弼(bì )为(wéi )政(zhèng )特(tè )挫(cuò )抑(yì )强(qiáng )豪(háo ),其(qí )小(xiǎo )民(mín )有(yǒu )罪(zuì ),多(duō )所(suǒ )容(róng )贷(dài )。迁(qiān )河(hé )东(dōng )太(tài )守(shǒu ),被(bèi )一(yī )切(qiē )诏(zhào )书(shū )当(dāng )举(jǔ )孝(xiào )廉(lián )。弼(bì )知(zhī )多(duō )权(quán )贵(guì )请(qǐng )托(tuō ),乃(nǎi )豫(yù )敕(chì )断(duàn )绝(jué )书(shū )属(shǔ )。中(zhōng )常(cháng )侍(shì )侯(hóu )览(lǎn )果(guǒ )遣(qiǎn )诸(zhū )生(shēng )赍(jī )书(shū )请(qǐng )之(zhī ),并(bìng )求(qiú )假(jiǎ )盐(yán )税(shuì ),积(jī )日(rì )不(bú )得(dé )通(tōng )。生(shēng )乃(nǎi )说(shuō )以(yǐ )它(tā )事(shì )谒(yè )弼(bì ),而(ér )因(yīn )达(dá )览(lǎn )书(shū )。弼(bì )大(dà )怒(nù )曰(yuē ):"太(tài )守(shǒu )忝(tiǎn )荷(hé )重(zhòng )任(rèn ),当(dāng )选(xuǎn )士(shì )报(bào )国(guó ),尔(ěr )何(hé )人(rén )而(ér )伪(wěi )诈(zhà )无(wú )状(zhuàng )!"命(mìng )左(zuǒ )右(yòu )引(yǐn )出(chū ),楚(chǔ )捶(chuí )数(shù )百(bǎi ),府(fǔ )丞(chéng )、掾(yuàn )史(shǐ )十(shí )余(yú )人(rén )皆(jiē )谏(jiàn )人(rén )廷(tíng ),弼(bì )不(bú )对(duì )。遂(suí )付(fù )安(ān )邑(yì )狱(yù ),即(jí )日(rì )考(kǎo )杀(shā )之(zhī )。侯(hóu )览(lǎn )大(dà )怨(yuàn ),遂(suí )诈(zhà )作(zuò )飞(fēi )章(zhāng )下(xià )司(sī )隶(lì ),诬(wū )弼(bì )诽(fěi )谤(bàng ),槛(kǎn )车(chē )征(zhēng )。吏(lì )人(rén )莫(mò )敢(gǎn )近(jìn )者(zhě ),唯(wéi )前(qián )孝(xiào )廉(lián )裴(péi )瑜(yú )送(sòng )到(dào )崤(xiáo )渑(miǎn )之(zhī )间(jiān ),大(dà )言(yán )于(yú )道(dào )傍(bàng )曰(yuē ):"明(míng )府(fǔ )摧(cuī )折(shé )虐(nuè )臣(chén ),选(xuǎn )德(dé )报(bào )国(guó ),如(rú )其(qí )获(huò )罪(zuì ),足(zú )以(yǐ )垂(chuí )名(míng )竹(zhú )帛(bó ),愿(yuàn )不(bú )忧(yōu )不(bú )惧(jù )。"弼(bì )曰(yuē ):"''谁(shuí )谓(wèi )荼(tú )苦(kǔ ),其(qí )甘(gān )如(rú )荠(qí )。''昔(xī )人(rén )刎(wěn )颈(jǐng ),九(jiǔ )死(sǐ )不(bú )恨(hèn )。"及(jí )下(xià )廷(tíng )尉(wèi )诏(zhào )狱(yù ),平(píng )原(yuán )吏(lì )人(rén )奔(bēn )走(zǒu )诣(yì )阙(què )讼(sòng )之(zhī )。又(yòu )前(qián )孝(xiào )廉(lián )魏(wèi )劭(shào )毁(huǐ )变(biàn )形(xíng )服(fú ),诈(zhà )为(wéi )家(jiā )僮(tóng ),瞻(zhān )护(hù )于(yú )弼(bì )。弼(bì )遂(suí )受(shòu )诬(wū ),事(shì )当(dāng )弃(qì )市(shì )。劭(shào )与(yǔ )同(tóng )郡(jùn )人(rén )卖(mài )郡(jùn )邸(dǐ ),行(háng )赂(lù )于(yú )侯(hóu )览(lǎn ),得(dé )减(jiǎn )死(sǐ )罪(zuì )一(yī )等(děng ),论(lùn )输(shū )左(zuǒ )校(xiào )。时(shí )人(rén )或(huò )讥(jī )曰(yuē ):"平(píng )原(yuán )行(háng )货(huò )以(yǐ )免(miǎn )君(jūn ),无(wú )乃(nǎi )蚩(chī )乎(hū )!"陶(táo )丘(qiū )洪(hóng )曰(yuē ):"昔(xī )文(wén )王(wáng )牖(yǒu )里(lǐ ),闳(hóng )、散(sàn )怀(huái )金(jīn )。史(shǐ )弼(bì )遭(zāo )患(huàn ),义(yì )夫(fū )献(xiàn )宝(bǎo )。亦(yì )何(hé )疑(yí )焉(yān )!"于(yú )是(shì )议(yì )者(zhě )乃(nǎi )息(xī )。刑(xíng )竟(jìng )归(guī )田(tián )里(lǐ ),称(chēng )病(bìng )闭(bì )门(mén )不(bú )出(chū )。数(shù )为(wéi )公(gōng )卿(qīng )所(suǒ )荐(jiàn ),议(yì )郎(láng )何(hé )休(xiū )又(yòu )讼(sòng )弼(bì )有(yǒu )干(gàn )国(guó )之(zhī )器(qì ),宜(yí )登(dēng )台(tái )相(xiàng ),征(zhēng )拜(bài )议(yì )郎(láng )。侯(hóu )览(lǎn )等(děng )恶(è )之(zhī )。光(guāng )和(hé )中(zhōng ),出(chū )为(wéi )彭(péng )城(chéng )相(xiàng ),会(huì )病(bìng )卒(zú )。裴(péi )瑜(yú )位(wèi )至(zhì )尚(shàng )书(shū )。

论(lùn )曰(yuē ):"夫(fū )刚(gāng )烈(liè )表(biǎo )性(xìng ),鲜(xiān )能(néng )优(yōu )宽(kuān );仁(rén )柔(róu )用(yòng )情(qíng ),多(duō )乏(fá )贞(zhēn )直(zhí )。吴(wú )季(jì )英(yīng )视(shì )人(rén )畏(wèi )伤(shāng ),发(fā )言(yán )烝(zhēng )烝(zhēng ),似(sì )夫(fū )儒(rú )者(zhě );而(ér )怀(huái )愤(fèn )激(jī )扬(yáng ),折(shé )让(ràng )权(quán )枉(wǎng ),又(yòu )何(hé )壮(zhuàng )也(yě )!仁(rén )以(yǐ )矜(jīn )物(wù ),义(yì )以(yǐ )退(tuì )身(shēn ),君(jūn )子(zǐ )哉(zāi )!语(yǔ )曰(yuē ):"活(huó )千(qiān )人(rén )者(zhě )子(zǐ )孙(sūn )必(bì )封(fēng )。"史(shǐ )弼(bì )颉(jié )颃(háng )严(yán )吏(lì ),终(zhōng )全(quán )平(píng )原(yuán )之(zhī )党(dǎng ),而(ér )其(qí )后(hòu )不(bú )大(dà ),斯(sī )亦(yì )未(wèi )可(kě )论(lùn )也(yě )。

卢(lú )植(zhí )字(zì )子(zǐ )幹(gàn ),涿(zhuō )郡(jùn )涿(zhuō )人(rén )也(yě )。身(shēn )长(zhǎng )八(bā )尺(chǐ )二(èr )寸(cùn ),音(yīn )声(shēng )如(rú )钟(zhōng )。少(shǎo )与(yǔ )郑(zhèng )玄(xuán )俱(jù )事(shì )马(mǎ )融(róng ),能(néng )通(tōng )古(gǔ )今(jīn )学(xué ),好(hǎo )研(yán )精(jīng )而(ér )不(bú )守(shǒu )章(zhāng )句(jù )。融(róng )外(wài )戚(qī )豪(háo )家(jiā ),多(duō )列(liè )女(nǚ )倡(chàng )歌(gē )舞(wǔ )于(yú )前(qián )。植(zhí )侍(shì )讲(jiǎng )积(jī )年(nián ),未(wèi )尝(cháng )转(zhuǎn )眄(miǎn ),融(róng )以(yǐ )是(shì )敬(jìng )之(zhī )。学(xué )终(zhōng )辞(cí )归(guī ),阖(hé )门(mén )教(jiāo )授(shòu )。性(xìng )刚(gāng )毅(yì )有(yǒu )大(dà )节(jiē ),常(cháng )怀(huái )济(jì )世(shì )志(zhì ),不(bú )好(hǎo )辞(cí )赋(fù ),能(néng )饮(yǐn )酒(jiǔ )一(yī )石(shí )。

时(shí ),皇(huáng )太(tài )后(hòu )父(fù )大(dà )将(jiāng )军(jūn )窦(dòu )武(wǔ )援(yuán )立(lì )灵(líng )帝(dì ),初(chū )秉(bǐng )机(jī )政(zhèng ),朝(cháo )议(yì )欲(yù )加(jiā )封(fēng )爵(jué )。植(zhí )虽(suī )布(bù )衣(yī ),以(yǐ )武(wǔ )素(sù )有(yǒu )名(míng )誉(yù ),乃(nǎi )献(xiàn )书(shū )以(yǐ )规(guī )之(zhī )曰(yuē ):

植(zhí )闻(wén )嫠(lí )有(yǒu )不(bú )恤(xù )纬(wěi )之(zhī )事(shì ),漆(qī )室(shì )有(yǒu )倚(yǐ )楹(yíng )之(zhī )戚(qī ),忧(yōu )深(shēn )思(sī )远(yuǎn ),君(jūn )子(zǐ )之(zhī )情(qíng )。夫(fū )士(shì )立(lì )争(zhēng )友(yǒu ),义(yì )贵(guì )切(qiē )磋(cuō )。《书(shū )》陈(chén )"谋(móu )及(jí )庶(shù )人(rén )",《诗(shī )》咏(yǒng )''询(xún )于(yú )刍(chú )荛(ráo )''。植(zhí )诵(sòng )先(xiān )王(wáng )之(zhī )书(shū )久(jiǔ )矣(yǐ ),敢(gǎn )爱(ài )其(qí )瞽(gǔ )言(yán )哉(zāi )!今(jīn )足(zú )下(xià )之(zhī )于(yú )汉(hàn )朝(cháo ),犹(yóu )旦(dàn )、奭(shì )之(zhī )在(zài )周(zhōu )室(shì ),建(jiàn )立(lì )圣(shèng )主(zhǔ ),四(sì )海(hǎi )有(yǒu )系(xì )。论(lùn )者(zhě )以(yǐ )为(wéi )吾(wú )子(zǐ )之(zhī )功(gōng ),于(yú )斯(sī )为(wéi )重(zhòng )。天(tiān )下(xià )聚(jù )目(mù )而(ér )视(shì ),攒(zǎn )耳(ěr )而(ér )听(tīng ),谓(wèi )准(zhǔn )之(zhī )前(qián )事(shì ),将(jiāng )有(yǒu )景(jǐng )风(fēng )之(zhī )祚(zuò )。寻(xún )《春(chūn )秋(qiū )》之(zhī )义(yì ),王(wáng )后(hòu )无(wú )嗣(sì ),择(zé )立(lì )亲(qīn )长(zhǎng ),年(nián )均(jūn )以(yǐ )德(dé ),德(dé )均(jūn )则(zé )决(jué )之(zhī )卜(bo )筮(shì )。今(jīn )同(tóng )宗(zōng )相(xiàng )后(hòu ),披(pī )图(tú )案(àn )牒(dié ),以(yǐ )次(cì )建(jiàn )之(zhī ),何(hé )勋(xūn )之(zhī )有(yǒu )?岂(qǐ )横(héng )叨(dāo )天(tiān )功(gōng )以(yǐ )为(wéi )已(yǐ )力(lì )乎(hū )!宜(yí )辞(cí )大(dà )赏(shǎng ),以(yǐ )全(quán )身(shēn )名(míng )。又(yòu )比(bǐ )世(shì )祚(zuò )不(bú )竞(jìng ),仍(réng )外(wài )求(qiú )嗣(sì ),可(kě )谓(wèi )危(wēi )矣(yǐ )。而(ér )四(sì )方(fāng )未(wèi )宁(níng ),盗(dào )贼(zéi )伺(sì )隙(xì ),恒(héng )岳(yuè )、勃(bó )碣(jié ),特(tè )多(duō )奸(jiān )盗(dào ),将(jiāng )有(yǒu )楚(chǔ )人(rén )胁(xié )比(bǐ ),尹(yǐn )氏(shì )立(lì )朝(cháo )之(zhī )变(biàn )。宜(yí )依(yī )古(gǔ )礼(lǐ ),置(zhì )诸(zhū )子(zǐ )之(zhī )官(guān ),征(zhēng )王(wáng )侯(hóu )爱(ài )子(zǐ ),宗(zōng )室(shì )贤(xián )才(cái ),外(wài )崇(chóng )训(xùn )道(dào )之(zhī )义(yì ),内(nèi )息(xī )贪(tān )利(lì )之(zhī )心(xīn ),简(jiǎn )其(qí )良(liáng )能(néng ),随(suí )用(yòng )爵(jué )之(zhī ),强(qiáng )干(gàn )弱(ruò )枝(zhī )之(zhī )道(dào )也(yě )。

武(wǔ )并(bìng )不(bú )能(néng )用(yòng )。州(zhōu )郡(jùn )数(shù )命(mìng ),植(zhí )皆(jiē )不(bú )就(jiù )。建(jiàn )宁(níng )中(zhōng ),征(zhēng )为(wéi )博(bó )士(shì ),乃(nǎi )始(shǐ )起(qǐ )焉(yān )。熹(xī )平(píng )四(sì )年(nián ),九(jiǔ )江(jiāng )蛮(mán )反(fǎn ),四(sì )府(fǔ )选(xuǎn )植(zhí )才(cái )兼(jiān )文(wén )武(wǔ ),拜(bài )九(jiǔ )江(jiāng )太(tài )守(shǒu ),蛮(mán )寇(kòu )宾(bīn )服(fú )。以(yǐ )疾(jí )去(qù )官(guān )。

作(zuò )《尚(shàng )书(shū )章(zhāng )句(jù )》、《三(sān )礼(lǐ )解(jiě )诂(gǔ )》。时(shí ),始(shǐ )立(lì )太(tài )学(xué )《石(shí )经(jīng )》,以(yǐ )正(zhèng )《五(wǔ )经(jīng )》文(wén )字(zì ),植(zhí )乃(nǎi )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):

臣(chén )少(shǎo )从(cóng )通(tōng )儒(rú )故(gù )南(nán )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )马(mǎ )融(róng )受(shòu )古(gǔ )学(xué ),颇(pō )知(zhī )今(jīn )之(zhī )《礼(lǐ )记(jì )》特(tè )多(duō )回(huí )冗(rǒng )。臣(chén )前(qián )以(yǐ )《周(zhōu )礼(lǐ )》诸(zhū )经(jīng ),发(fā )起(qǐ )秕(bǐ )谬(miù ),敢(gǎn )率(lǜ )愚(yú )浅(qiǎn ),为(wéi )之(zhī )解(jiě )诂(gǔ ),而(ér )家(jiā )乏(fá ),无(wú )力(lì )供(gòng )缮(shàn )写(xiě )上(shàng )。原(yuán )得(dé )将(jiāng )能(néng )书(shū )生(shēng )二(èr )人(rén ),共(gòng )诣(yì )东(dōng )观(guān ),就(jiù )官(guān )财(cái )粮(liáng ),专(zhuān )心(xīn )研(yán )精(jīng ),合(hé )《尚(shàng )书(shū )》章(zhāng )句(jù ),考(kǎo )《礼(lǐ )记(jì )》失(shī )得(dé ),庶(shù )裁(cái )定(dìng )圣(shèng )典(diǎn ),刊(kān )正(zhèng )碑(bēi )文(wén )。古(gǔ )文(wén )科(kē )斗(dòu ),近(jìn )于(yú )为(wéi )实(shí ),而(ér )厌(yàn )抑(yì )流(liú )俗(sú ),降(jiàng )在(zài )小(xiǎo )学(xué ),中(zhōng )兴(xìng )以(yǐ )来(lái ),通(tōng )儒(rú )达(dá )士(shì )班(bān )固(gù )、贾(jiǎ )逵(kuí )、郑(zhèng )兴(xìng )父(fù )子(zǐ ),并(bìng )敦(dūn )悦(yuè )之(zhī )。今(jīn )《毛(máo )诗(shī )》、《左(zuǒ )氏(shì )》、《周(zhōu )礼(lǐ )》各(gè )有(yǒu )传(chuán )记(jì ),其(qí )与(yǔ )《春(chūn )秋(qiū )》共(gòng )相(xiàng )表(biǎo )里(lǐ ),宜(yí )置(zhì )博(bó )士(shì ),为(wéi )立(lì )学(xué )官(guān ),以(yǐ )助(zhù )后(hòu )来(lái ),以(yǐ )广(guǎng )圣(shèng )意(yì )。

会(huì )南(nán )夷(yí )反(fǎn )叛(pàn ),以(yǐ )植(zhí )尝(cháng )在(zài )九(jiǔ )江(jiāng )有(yǒu )恩(ēn )信(xìn ),拜(bài )为(wéi )庐(lú )江(jiāng )太(tài )守(shǒu )。植(zhí )深(shēn )达(dá )政(zhèng )宜(yí ),务(wù )存(cún )清(qīng )静(jìng ),弘(hóng )大(dà )体(tǐ )而(ér )已(yǐ )。

岁(suì )余(yú ),复(fù )征(zhēng )拜(bài )议(yì )郎(láng ),与(yǔ )谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )马(mǎ )日(rì )磾(dī )、议(yì )郎(láng )蔡(cài )邕(yōng )、杨(yáng )彪(biāo )、韩(hán )说(shuō )等(děng )并(bìng )在(zài )东(dōng )观(guān ),校(xiào )中(zhōng )书(shū )《五(wǔ )经(jīng )》记(jì )传(chuán ),补(bǔ )续(xù )《汉(hàn )记(jì )》。帝(dì )以(yǐ )非(fēi )急(jí )务(wù ),转(zhuǎn )为(wéi )侍(shì )中(zhōng ),迁(qiān )尚(shàng )书(shū )。光(guāng )和(hé )元(yuán )年(nián ),有(yǒu )日(rì )食(shí )之(zhī )异(yì ),植(zhí )上(shàng )封(fēng )事(shì )谏(jiàn )曰(yuē ):

臣(chén )闻(wén )《五(wǔ )行(háng )传(chuán )》"日(rì )晦(huì )而(ér )月(yuè )见(jiàn )谓(wèi )之(zhī )朓(tiǎo ),王(wáng )侯(hóu )其(qí )舒(shū )"。此(cǐ )谓(wèi )君(jūn )政(zhèng )舒(shū )缓(huǎn ),故(gù )日(rì )食(shí )晦(huì )也(yě )。《春(chūn )秋(qiū )传(chuán )》曰(yuē )"天(tiān )子(zǐ )避(bì )位(wèi )移(yí )时(shí )",言(yán )其(qí )相(xiàng )掩(yǎn )不(bú )过(guò )移(yí )时(shí )。而(ér )间(jiān )者(zhě )日(rì )食(shí )自(zì )巳(sì )过(guò )午(wǔ ),既(jì )食(shí )之(zhī )后(hòu ),云(yún )雾(wù )晻(ǎn )暧(ài )。比(bǐ )年(nián )地(dì )震(zhèn ),彗(huì )孛(bó )互(hù )见(jiàn )。臣(chén )闻(wén )汉(hàn )以(yǐ )火(huǒ )德(dé ),化(huà )当(dāng )宽(kuān )明(míng )。近(jìn )色(sè )信(xìn )谗(chán ),忌(jì )之(zhī )甚(shèn )者(zhě ),如(rú )火(huǒ )畏(wèi )水(shuǐ )故(gù )也(yě )。案(àn )今(jīn )年(nián )之(zhī )变(biàn ),皆(jiē )阳(yáng )失(shī )阴(yīn )侵(qīn ),消(xiāo )御(yù )灾(zāi )凶(xiōng ),宜(yí )有(yǒu )其(qí )道(dào )。谨(jǐn )略(luè )陈(chén )八(bā )事(shì ):一(yī )曰(yuē )用(yòng )良(liáng ),二(èr )曰(yuē )原(yuán )禁(jìn ),三(sān )曰(yuē )御(yù )疠(lì ),四(sì )曰(yuē )备(bèi )寇(kòu ),五(wǔ )曰(yuē )修(xiū )礼(lǐ ),六(liù )曰(yuē )遵(zūn )尧(yáo ),七(qī )曰(yuē )御(yù )下(xià ),八(bā )曰(yuē )散(sàn )利(lì )。用(yòng )良(liáng )者(zhě ),宜(yí )使(shǐ )州(zhōu )郡(jùn )核(hé )举(jǔ )贤(xián )良(liáng ),随(suí )方(fāng )委(wěi )用(yòng ),责(zé )求(qiú )选(xuǎn )举(jǔ )。原(yuán )禁(jìn )者(zhě ),凡(fán )诸(zhū )党(dǎng )锢(gù ),多(duō )非(fēi )其(qí )罪(zuì ),可(kě )加(jiā )赦(shè )恕(shù ),申(shēn )宥(yòu )回(huí )枉(wǎng )。御(yù )疠(lì )者(zhě ),宋(sòng )后(hòu )家(jiā )属(shǔ ),并(bìng )以(yǐ )无(wú )辜(gū )委(wěi )骸(hái )横(héng )尸(shī ),不(bú )得(dé )收(shōu )葬(zàng ),疫(yì )疠(lì )之(zhī )来(lái ),皆(jiē )由(yóu )于(yú )此(cǐ )。宜(yí )敕(chì )收(shōu )拾(shí ),以(yǐ )安(ān )游(yóu )魂(hún )。备(bèi )寇(kòu )者(zhě ),侯(hóu )王(wáng )之(zhī )家(jiā ),赋(fù )税(shuì )减(jiǎn )削(xuē ),愁(chóu )穷(qióng )思(sī )乱(luàn ),必(bì )致(zhì )非(fēi )常(cháng ),宜(yí )使(shǐ )给(gěi )足(zú ),以(yǐ )防(fáng )未(wèi )然(rán )。修(xiū )礼(lǐ )者(zhě ),应(yīng )征(zhēng )有(yǒu )道(dào )之(zhī )人(rén ),若(ruò )郑(zhèng )玄(xuán )之(zhī )徒(tú ),陈(chén )明(míng )《洪(hóng )范(fàn )》,攘(rǎng )服(fú )灾(zāi )咎(jiù )。遵(zūn )尧(yáo )者(zhě ),今(jīn )郡(jùn )守(shǒu )刺(cì )史(shǐ )一(yī )月(yuè )数(shù )迁(qiān ),宜(yí )依(yī )黜(chù )陟(zhì ),以(yǐ )章(zhāng )能(néng )否(fǒu ),纵(zòng )不(bú )九(jiǔ )载(zǎi ),可(kě )满(mǎn )三(sān )岁(suì )。御(yù )下(xià )者(zhě ),请(qǐng )谒(yè )希(xī )爵(jué ),一(yī )宜(yí )禁(jìn )塞(sāi ),迁(qiān )举(jǔ )之(zhī )事(shì ),责(zé )成(chéng )主(zhǔ )者(zhě )。散(sàn )利(lì )者(zhě ),天(tiān )子(zǐ )之(zhī )体(tǐ ),理(lǐ )无(wú )私(sī )积(jī ),宜(yí )弘(hóng )大(dà )务(wù ),蠲(juān )略(luè )细(xì )微(wēi )。

帝(dì )不(bú )省(shěng )。

中(zhōng )平(píng )元(yuán )年(nián ),黄(huáng )巾(jīn )贼(zéi )起(qǐ ),四(sì )府(fǔ )举(jǔ )植(zhí ),拜(bài )比(bǐ )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng ),持(chí )节(jiē ),以(yǐ )护(hù )乌(wū )桓(huán )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )宗(zōng )员(yuán )副(fù ),将(jiāng )北(běi )军(jūn )五(wǔ )校(xiào )士(shì ),发(fā )天(tiān )下(xià )诸(zhū )郡(jùn )兵(bīng )征(zhēng )之(zhī )。连(lián )战(zhàn )破(pò )贼(zéi )帅(shuài )张(zhāng )角(jiǎo ),斩(zhǎn )获(huò )万(wàn )余(yú )人(rén )。角(jiǎo )等(děng )走(zǒu )保(bǎo )广(guǎng )宗(zōng ),植(zhí )筑(zhù )围(wéi )凿(záo )堑(qiàn ),造(zào )作(zuò )云(yún )梯(tī ),垂(chuí )当(dāng )拔(bá )之(zhī )。帝(dì )遣(qiǎn )小(xiǎo )黄(huáng )门(mén )左(zuǒ )丰(fēng )诣(yì )军(jūn )观(guān )贼(zéi )形(xíng )势(shì ),或(huò )劝(quàn )植(zhí )以(yǐ )赂(lù )送(sòng )丰(fēng ),植(zhí )不(bú )肯(kěn )。丰(fēng )还(hái )言(yán )于(yú )帝(dì )曰(yuē ):"广(guǎng )宗(zōng )贼(zéi )易(yì )破(pò )耳(ěr )。卢(lú )中(zhōng )郎(láng )固(gù )垒(lěi )息(xī )军(jūn ),以(yǐ )待(dài )天(tiān )诛(zhū )。"帝(dì )怒(nù ),遂(suí )槛(kǎn )车(chē )征(zhēng )植(zhí ),减(jiǎn )死(sǐ )罪(zuì )一(yī )等(děng )。及(jí )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )皇(huáng )甫(fǔ )嵩(sōng )讨(tǎo )平(píng )黄(huáng )巾(jīn ),盛(shèng )称(chēng )植(zhí )行(háng )师(shī )方(fāng )略(luè ),嵩(sōng )皆(jiē )资(zī )用(yòng )规(guī )谋(móu ),济(jì )成(chéng )其(qí )功(gōng )。以(yǐ )其(qí )年(nián )复(fù )为(wéi )尚(shàng )书(shū )。

帝(dì )崩(bēng ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )何(hé )进(jìn )谋(móu )诛(zhū )中(zhōng )官(guān ),乃(nǎi )召(zhào )并(bìng )州(zhōu )牧(mù )董(dǒng )卓(zhuó ),以(yǐ )惧(jù )太(tài )后(hòu )。植(zhí )知(zhī )卓(zhuó )凶(xiōng )悍(hàn )难(nán )制(zhì ),必(bì )生(shēng )后(hòu )患(huàn ),固(gù )止(zhǐ )之(zhī )。进(jìn )不(bú )从(cóng )。及(jí )卓(zhuó )至(zhì ),果(guǒ )陵(líng )虐(nuè )朝(cháo )廷(tíng ),乃(nǎi )大(dà )会(huì )百(bǎi )官(guān )于(yú )朝(cháo )堂(táng ),议(yì )欲(yù )废(fèi )立(lì )。群(qún )僚(liáo )无(wú )敢(gǎn )言(yán ),植(zhí )独(dú )抗(kàng )议(yì )不(bú )同(tóng )。卓(zhuó )怒(nù )罢(bà )会(huì ),将(jiāng )诛(zhū )植(zhí ),语(yǔ )在(zài )《卓(zhuó )传(chuán )》。植(zhí )素(sù )善(shàn )蔡(cài )邕(yōng ),邕(yōng )前(qián )徙(xǐ )朔(shuò )方(fāng ),植(zhí )独(dú )上(shàng )书(shū )请(qǐng )之(zhī )。邕(yōng )时(shí )见(jiàn )亲(qīn )于(yú )卓(zhuó ),故(gù )往(wǎng )请(qǐng )植(zhí )事(shì )。又(yòu )议(yì )郎(láng )彭(péng )伯(bó )谏(jiàn )卓(zhuó )曰(yuē ):"卢(lú )尚(shàng )书(shū )海(hǎi )内(nèi )大(dà )儒(rú ),人(rén )之(zhī )望(wàng )也(yě )。今(jīn )先(xiān )害(hài )之(zhī ),天(tiān )下(xià )震(zhèn )怖(bù )。"卓(zhuó )乃(nǎi )止(zhǐ ),但(dàn )免(miǎn )植(zhí )官(guān )而(ér )已(yǐ )。

植(zhí )以(yǐ )老(lǎo )病(bìng )求(qiú )归(guī ),惧(jù )不(bú )免(miǎn )祸(huò ),乃(nǎi )诡(guǐ )道(dào )从(cóng )轘(huán )辕(yuán )出(chū )。卓(zhuó )果(guǒ )使(shǐ )人(rén )追(zhuī )之(zhī ),到(dào )怀(huái ),不(bú )及(jí )。遂(suí )隐(yǐn )于(yú )上(shàng )谷(gǔ ),不(bú )交(jiāo )人(rén )事(shì )。冀(jì )州(zhōu )牧(mù )袁(yuán )绍(shào )请(qǐng )为(wéi )军(jūn )师(shī )。初(chū )平(píng )三(sān )年(nián )卒(zú )。临(lín )困(kùn ),敕(chì )其(qí )子(zǐ )俭(jiǎn )葬(zàng )于(yú )土(tǔ )穴(xué ),不(bú )用(yòng )棺(guān )椁(guǒ ),附(fù )体(tǐ )单(dān )帛(bó )而(ér )已(yǐ )。所(suǒ )著(zhe )碑(bēi )、诔(lěi )、表(biǎo )、记(jì )凡(fán )六(liù )篇(piān )。

建(jiàn )安(ān )中(zhōng ),曹(cáo )操(cāo )北(běi )讨(tǎo )柳(liǔ )城(chéng ),过(guò )涿(zhuō )郡(jùn ),告(gào )守(shǒu )令(lìng )曰(yuē ):"故(gù )北(běi )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )卢(lú )植(zhí ),名(míng )著(zhe )海(hǎi )内(nèi ),学(xué )为(wéi )儒(rú )宗(zōng ),士(shì )之(zhī )楷(kǎi )模(mó ),国(guó )之(zhī )桢(zhēn )干(gàn )也(yě )。昔(xī )武(wǔ )王(wáng )入(rù )殷(yīn ),封(fēng )商(shāng )容(róng )之(zhī )闾(lǘ );郑(zhèng )丧(sàng )子(zǐ )产(chǎn ),仲(zhòng )尼(ní )陨(yǔn )涕(tì )。孤(gū )到(dào )此(cǐ )州(zhōu ),嘉(jiā )其(qí )余(yú )风(fēng )。《春(chūn )秋(qiū )》之(zhī )义(yì ),贤(xián )者(zhě )之(zhī )后(hòu ),宜(yí )有(yǒu )殊(shū )礼(lǐ )。亟(jí )遣(qiǎn )丞(chéng )掾(yuàn )除(chú )其(qí )坟(fén )墓(mù ),存(cún )其(qí )子(zǐ )孙(sūn ),并(bìng )致(zhì )薄(báo )醊(zhuì ),以(yǐ )彰(zhāng )厥(jué )德(dé )。"子(zǐ )毓(yù ),知(zhī )名(míng )。

论(lùn )曰(yuē ):风(fēng )霜(shuāng )以(yǐ )别(bié )草(cǎo )木(mù )之(zhī )性(xìng ),危(wēi )乱(luàn )而(ér )见(jiàn )贞(zhēn )良(liáng )之(zhī )节(jiē ),则(zé )卢(lú )公(gōng )之(zhī )心(xīn )可(kě )知(zhī )矣(yǐ )。夫(fū )蜂(fēng )虿(chài )起(qǐ )怀(huái ),雷(léi )霆(tíng )骇(hài )耳(ěr ),虽(suī )贲(bēn )、育(yù )、荆(jīng )、诸(zhū )之(zhī )论(lùn ),未(wèi )有(yǒu )不(bú )冘(yóu )豫(yù )夺(duó )常(cháng )者(zhě )也(yě )。当(dāng )植(zhí )抽(chōu )白(bái )刃(rèn )严(yán )阁(gé )之(zhī )下(xià ),追(zhuī )帝(dì )河(hé )津(jīn )之(zhī )间(jiān ),排(pái )戈(gē )刃(rèn ),赴(fù )戕(qiāng )折(shé ),岂(qǐ )先(xiān )计(jì )哉(zāi )?君(jūn )子(zǐ )之(zhī )于(yú )忠(zhōng )义(yì ),造(zào )次(cì )必(bì )于(yú )是(shì ),颠(diān )沛(pèi )必(bì )于(yú )是(shì )也(yě )。

赵(zhào )岐(qí )字(zì )邠(bīn )卿(qīng ),京(jīng )兆(zhào )长(zhǎng )陵(líng )人(rén )也(yě )。初(chū )名(míng )嘉(jiā ),生(shēng )于(yú )御(yù )史(shǐ )台(tái ),因(yīn )字(zì )台(tái )卿(qīng ),后(hòu )避(bì )难(nán ),故(gù )自(zì )改(gǎi )名(míng )字(zì ),示(shì )不(bú )忘(wàng )本(běn )土(tǔ )也(yě )。岐(qí )少(shǎo )明(míng )经(jīng ),有(yǒu )才(cái )艺(yì ),娶(qǔ )扶(fú )风(fēng )马(mǎ )融(róng )兄(xiōng )女(nǚ )。融(róng )外(wài )戚(qī )豪(háo )家(jiā ),岐(qí )常(cháng )鄙(bǐ )之(zhī ),不(bú )与(yǔ )融(róng )相(xiàng )见(jiàn ),仕(shì )州(zhōu )郡(jùn ),以(yǐ )廉(lián )直(zhí )疾(jí )恶(è )见(jiàn )惮(dàn )。年(nián )三(sān )十(shí )余(yú ),有(yǒu )重(zhòng )疾(jí ),卧(wò )蓐(rù )七(qī )年(nián ),自(zì )虑(lǜ )奄(yǎn )忽(hū ),乃(nǎi )为(wéi )遗(yí )令(lìng )敕(chì )兄(xiōng )子(zǐ )曰(yuē ):"大(dà )丈(zhàng )夫(fū )生(shēng )世(shì ),遁(dùn )无(wú )箕(jī )山(shān )之(zhī )操(cāo ),仕(shì )无(wú )伊(yī )、吕(lǚ )之(zhī )勋(xūn ),天(tiān )不(bú )我(wǒ )与(yǔ ),复(fù )何(hé )言(yán )哉(zāi )!可(kě )立(lì )一(yī )员(yuán )石(shí )于(yú )吾(wú )墓(mù )前(qián ),刻(kè )之(zhī )曰(yuē ):''汉(hàn )有(yǒu )逸(yì )人(rén ),姓(xìng )赵(zhào )名(míng )嘉(jiā )。有(yǒu )志(zhì )无(wú )时(shí ),命(mìng )也(yě )奈(nài )何(hé )!''"其(qí )后(hòu )疾(jí )瘳(chōu )。

永(yǒng )兴(xìng )二(èr )年(nián ),辟(pì )司(sī )空(kōng )掾(yuàn )。议(yì )二(èr )千(qiān )石(shí )得(dé )去(qù )官(guān )为(wéi )亲(qīn )行(háng )服(fú ),朝(cháo )廷(tíng )从(cóng )之(zhī )。其(qí )后(hòu )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )梁(liáng )冀(jì )所(suǒ )辟(pì ),为(wéi )陈(chén )损(sǔn )益(yì )求(qiú )贤(xián )之(zhī )策(cè ),冀(jì )不(bú )纳(nà )。举(jǔ )理(lǐ )剧(jù ),为(wéi )皮(pí )氏(shì )长(zhǎng )。会(huì )河(hé )东(dōng )太(tài )守(shǒu )刘(liú )祜(hù )去(qù )郡(jùn ),而(ér )中(zhōng )常(cháng )侍(shì )左(zuǒ )悺(guàn )兄(xiōng )胜(shèng )代(dài )之(zhī ),岐(qí )耻(chǐ )疾(jí )宦(huàn )官(guān ),即(jí )日(rì )西(xī )归(guī )。京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )延(yán )笃(dǔ )复(fù )以(yǐ )为(wéi )功(gōng )曹(cáo )。

先(xiān )是(shì )中(zhōng )常(cháng )侍(shì )唐(táng )衡(héng )兄(xiōng )玹(xuán )为(wéi )京(jīng )兆(zhào )虎(hǔ )牙(yá )都(dōu )尉(wèi ),郡(jùn )人(rén )以(yǐ )玹(xuán )进(jìn )不(bú )由(yóu )德(dé ),皆(jiē )轻(qīng )侮(wǔ )之(zhī )。岐(qí )及(jí )从(cóng )兄(xiōng )袭(xí )又(yòu )数(shù )为(wéi )贬(biǎn )议(yì ),玹(xuán )深(shēn )毒(dú )恨(hèn )。延(yán )熹(xī )元(yuán )年(nián ),玹(xuán )为(wéi )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn ),岐(qí )惧(jù )祸(huò )及(jí ),乃(nǎi )与(yǔ )从(cóng )子(zǐ )戩(jiǎn )逃(táo )避(bì )之(zhī )。玹(xuán )果(guǒ )收(shōu )岐(qí )家(jiā )属(shǔ )宗(zōng )亲(qīn ),陷(xiàn )以(yǐ )重(zhòng )法(fǎ ),尽(jìn )杀(shā )之(zhī )。岐(qí )遂(suí )逃(táo )难(nán )四(sì )方(fāng ),江(jiāng )、淮(huái )、海(hǎi )、岱(dài ),靡(mí )所(suǒ )不(bú )历(lì )。自(zì )匿(nì )姓(xìng )名(míng ),卖(mài )饼(bǐng )北(běi )海(hǎi )市(shì )中(zhōng )。时(shí )安(ān )丘(qiū )孙(sūn )嵩(sōng )年(nián )二(èr )十(shí )余(yú ),游(yóu )市(shì )见(jiàn )岐(qí ),察(chá )非(fēi )常(cháng )人(rén ),停(tíng )车(chē )呼(hū )与(yǔ )共(gòng )载(zǎi )。岐(qí )惧(jù )失(shī )色(sè ),嵩(sōng )乃(nǎi )下(xià )帷(wéi ),令(lìng )骑(qí )屏(píng )行(háng )人(rén )。密(mì )问(wèn )岐(qí )曰(yuē ):"视(shì )子(zǐ )非(fēi )卖(mài )饼(bǐng )者(zhě ),又(yòu )相(xiàng )问(wèn )而(ér )色(sè )动(dòng ),不(bú )有(yǒu )重(zhòng )怨(yuàn ),即(jí )亡(wáng )命(mìng )乎(hū )?我(wǒ )北(běi )海(hǎi )孙(sūn )宾(bīn )石(shí ),阖(hé )门(mén )百(bǎi )口(kǒu ),势(shì )能(néng )相(xiàng )济(jì )。"岐(qí )素(sù )闻(wén )嵩(sōng )名(míng ),即(jí )以(yǐ )实(shí )告(gào )之(zhī ),遂(suí )以(yǐ )俱(jù )归(guī )。嵩(sōng )先(xiān )入(rù )白(bái )母(mǔ )曰(yuē ):"出(chū )行(háng ),乃(nǎi )得(dé )死(sǐ )友(yǒu )。"迎(yíng )入(rù )上(shàng )堂(táng ),飨(xiǎng )之(zhī )极(jí )欢(huān )。藏(cáng )岐(qí )复(fù )壁(bì )中(zhōng )数(shù )年(nián ),岐(qí )作(zuò )《厄(è )屯(tún )歌(gē )》二(èr )十(shí )三(sān )章(zhāng )。

后(hòu )诸(zhū )唐(táng )死(sǐ )灭(miè ),因(yīn )赦(shè )乃(nǎi )出(chū )。三(sān )府(fǔ )闻(wén )之(zhī ),同(tóng )时(shí )并(bìng )辟(pì )。九(jiǔ )年(nián ),乃(nǎi )应(yīng )司(sī )徒(tú )胡(hú )广(guǎng )之(zhī )命(mìng )。会(huì )南(nán )匈(xiōng )奴(nú )、乌(wū )桓(huán )、鲜(xiān )卑(bēi )反(fǎn )叛(pàn ),公(gōng )卿(qīng )举(jǔ )岐(qí ),擢(zhuó )拜(bài )并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。岐(qí )欲(yù )奏(zòu )守(shǒu )边(biān )之(zhī )策(cè ),未(wèi )及(jí )上(shàng ),会(huì )坐(zuò )党(dǎng )事(shì )免(miǎn ),因(yīn )撰(zhuàn )次(cì )以(yǐ )为(wéi )《御(yù )寇(kòu )论(lùn )》。

灵(líng )帝(dì )初(chū ),复(fù )遭(zāo )党(dǎng )锢(gù )十(shí )余(yú )岁(suì )。中(zhōng )平(píng )元(yuán )年(nián ),四(sì )方(fāng )兵(bīng )起(qǐ ),诏(zhào )选(xuǎn )故(gù )刺(cì )史(shǐ )、二(èr )千(qiān )石(shí )有(yǒu )文(wén )武(wǔ )才(cái )用(yòng )者(zhě ),征(zhēng )岐(qí )拜(bài )议(yì )郎(láng )。车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )张(zhāng )温(wēn )西(xī )征(zhēng )关(guān )中(zhōng ),请(qǐng )补(bǔ )长(zhǎng )史(shǐ ),别(bié )屯(tún )安(ān )定(dìng )。大(dà )将(jiāng )军(jūn )何(hé )进(jìn )举(jǔ )为(wéi )敦(dūn )煌(huáng )太(tài )守(shǒu ),行(háng )至(zhì )襄(xiāng )武(wǔ ),岐(qí )与(yǔ )新(xīn )除(chú )诸(zhū )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )数(shù )人(rén )俱(jù )为(wéi )贼(zéi )边(biān )章(zhāng )等(děng )所(suǒ )执(zhí )。贼(zéi )欲(yù )胁(xié )以(yǐ )为(wéi )帅(shuài ),岐(qí )诡(guǐ )辞(cí )得(dé )免(miǎn ),展(zhǎn )转(zhuǎn )还(hái )长(zhǎng )安(ān )。

及(jí )献(xiàn )帝(dì )西(xī )都(dōu ),复(fù )拜(bài )议(yì )郎(láng ),稍(shāo )迁(qiān )太(tài )仆(pú )。及(jí )李(lǐ )傕(jué )专(zhuān )政(zhèng ),使(shǐ )太(tài )傅(fù )马(mǎ )日(rì )磾(dī )抚(fǔ )慰(wèi )天(tiān )下(xià ),以(yǐ )岐(qí )为(wéi )副(fù )。日(rì )磾(dī )行(háng )至(zhì )洛(luò )阳(yáng ),表(biǎo )别(bié )遣(qiǎn )岐(qí )宣(xuān )扬(yáng )国(guó )命(mìng ),所(suǒ )到(dào )郡(jùn )县(xiàn ),百(bǎi )姓(xìng )皆(jiē )喜(xǐ )曰(yuē ):"今(jīn )日(rì )乃(nǎi )复(fù )见(jiàn )使(shǐ )者(zhě )车(chē )骑(qí )。"

是(shì )时(shí ),袁(yuán )绍(shào )、曹(cáo )操(cāo )与(yǔ )公(gōng )孙(sūn )瓒(zàn )争(zhēng )冀(jì )州(zhōu ),绍(shào )及(jí )操(cāo )闻(wén )岐(qí )至(zhì ),皆(jiē )自(zì )将(jiāng )兵(bīng )数(shù )百(bǎi )里(lǐ )奉(fèng )迎(yíng ),岐(qí )深(shēn )陈(chén )天(tiān )子(zǐ )恩(ēn )德(dé ),宜(yí )罢(bà )兵(bīng )安(ān )人(rén )之(zhī )道(dào ),又(yòu )移(yí )书(shū )公(gōng )孙(sūn )瓒(zàn ),为(wéi )言(yán )利(lì )害(hài )。绍(shào )等(děng )各(gè )引(yǐn )兵(bīng )去(qù ),皆(jiē )与(yǔ )岐(qí )期(qī )会(huì )洛(luò )阳(yáng ),奉(fèng )迎(yíng )车(chē )驾(jià )。岐(qí )南(nán )到(dào )陈(chén )留(liú ),得(dé )笃(dǔ )疾(jí ),经(jīng )涉(shè )二(èr )年(nián ),期(qī )者(zhě )遂(suí )不(bú )至(zhì )。

兴(xìng )平(píng )元(yuán )年(nián ),诏(zhào )书(shū )征(zhēng )岐(qí ),会(huì )帝(dì )当(dāng )还(hái )洛(luò )阳(yáng ),先(xiān )遣(qiǎn )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )董(dǒng )承(chéng )修(xiū )理(lǐ )宫(gōng )室(shì )。岐(qí )谓(wèi )承(chéng )曰(yuē ):"今(jīn )海(hǎi )内(nèi )分(fèn )崩(bēng ),唯(wéi )有(yǒu )荆(jīng )州(zhōu )境(jìng )广(guǎng )地(dì )胜(shèng ),西(xī )通(tōng )巴(bā )蜀(shǔ ),南(nán )当(dāng )交(jiāo )址(zhǐ ),年(nián )谷(gǔ )独(dú )登(dēng ),兵(bīng )人(rén )差(chà )全(quán )。岐(qí )虽(suī )迫(pò )大(dà )命(mìng ),犹(yóu )志(zhì )报(bào )国(guó )家(jiā ),欲(yù )自(zì )乘(chéng )牛(niú )车(chē ),南(nán )说(shuō )刘(liú )表(biǎo ),可(kě )使(shǐ )其(qí )身(shēn )自(zì )将(jiāng )兵(bīng )来(lái )卫(wèi )朝(cháo )廷(tíng ),与(yǔ )将(jiāng )军(jūn )并(bìng )心(xīn )同(tóng )力(lì ),共(gòng )奖(jiǎng )王(wáng )室(shì )。此(cǐ )安(ān )上(shàng )救(jiù )人(rén )之(zhī )策(cè )也(yě )。"承(chéng )即(jí )表(biǎo )遣(qiǎn )岐(qí )使(shǐ )荆(jīng )州(zhōu ),督(dū )租(zū )粮(liáng )。岐(qí )至(zhì ),刘(liú )表(biǎo )即(jí )遣(qiǎn )兵(bīng )诣(yì )洛(luò )阳(yáng )助(zhù )修(xiū )宫(gōng )室(shì ),军(jūn )资(zī )委(wěi )输(shū ),前(qián )后(hòu )不(bú )绝(jué )。时(shí ),孙(sūn )嵩(sōng )亦(yì )寓(yù )于(yú )表(biǎo ),表(biǎo )不(bú )为(wéi )礼(lǐ ),岐(qí )乃(nǎi )称(chēng )嵩(sōng )素(sù )行(háng )笃(dǔ )烈(liè ),因(yīn )共(gòng )上(shàng )为(wéi )青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。岐(qí )以(yǐ )老(lǎo )病(bìng ),遂(suí )留(liú )荆(jīng )州(zhōu )。

曹(cáo )操(cāo )时(shí )为(wéi )司(sī )空(kōng ),举(jǔ )以(yǐ )自(zì )代(dài )。光(guāng )禄(lù )勋(xūn )桓(huán )典(diǎn )、少(shǎo )府(fǔ )孔(kǒng )融(róng )上(shàng )书(shū )荐(jiàn )之(zhī ),于(yú )是(shì )就(jiù )拜(bài )岐(qí )为(wéi )太(tài )常(cháng )。年(nián )九(jiǔ )十(shí )余(yú ),建(jiàn )安(ān )六(liù )年(nián )卒(zú )。先(xiān )自(zì )为(wéi )寿(shòu )藏(cáng ),图(tú )季(jì )札(zhá )、子(zǐ )产(chǎn )、晏(yàn )婴(yīng )、叔(shū )向(xiàng )四(sì )像(xiàng )居(jū )宾(bīn )位(wèi ),又(yòu )自(zì )画(huà )其(qí )像(xiàng )居(jū )主(zhǔ )位(wèi ),皆(jiē )为(wéi )赞(zàn )颂(sòng )。敕(chì )其(qí )子(zǐ )曰(yuē ):"我(wǒ )死(sǐ )之(zhī )日(rì ),墓(mù )中(zhōng )聚(jù )沙(shā )为(wéi )床(chuáng ),布(bù )簟(diàn )白(bái )衣(yī ),散(sàn )发(fā )其(qí )上(shàng ),覆(fù )以(yǐ )单(dān )被(bèi ),即(jí )日(rì )便(biàn )下(xià ),下(xià )讫(qì )便(biàn )掩(yǎn )。"岐(qí )多(duō )所(suǒ )述(shù )作(zuò ),著(zhe )《孟(mèng )子(zǐ )章(zhāng )句(jù )》、《三(sān )辅(fǔ )决(jué )录(lù )》传(chuán )于(yú )时(shí )。

赞(zàn )曰(yuē ):吴(wú )翁(wēng )温(wēn )爱(ài ),义(yì )干(gàn )刚(gāng )烈(liè )。延(yán )、史(shǐ )字(zì )人(rén ),风(fēng )和(hé )恩(ēn )结(jié )。梁(liáng )使(shǐ )显(xiǎn )刑(xíng ),诬(wū )党(dǎng )潜(qián )绝(jué )。子(zǐ )幹(gàn )兼(jiān )姿(zī ),逢(féng )掖(yè )临(lín )师(shī )。邠(bīn )卿(qīng )出(chū )疆(jiāng ),专(zhuān )命(mìng )朝(cháo )威(wēi )。

阅读:26364

打赏捐助〔Donate〕>>>

《吴延史卢赵列传》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库