礼书【登录】

《史记》 > 八书 > 《礼书》 > 拼音版

太(tài )史(shǐ )公(gōng )曰(yuē ):洋(yáng )洋(yáng )美(měi )德(dé )乎(hū )!宰(zǎi )制(zhì )万(wàn )物(wù ),役(yì )使(shǐ )群(qún )众(zhòng ),岂(qǐ )人(rén )力(lì )也(yě )哉(zāi )?余(yú )至(zhì )大(dà )行(háng )礼(lǐ )官(guān ),观(guān )三(sān )代(dài )损(sǔn )益(yì ),乃(nǎi )知(zhī )缘(yuán )人(rén )情(qíng )而(ér )制(zhì )礼(lǐ ),依(yī )人(rén )性(xìng )而(ér )作(zuò )仪(yí ),其(qí )所(suǒ )由(yóu )来(lái )尚(shàng )矣(yǐ )。

人(rén )道(dào )经(jīng )纬(wěi )万(wàn )端(duān ),规(guī )矩(jǔ )无(wú )所(suǒ )不(bú )贯(guàn ),诱(yòu )进(jìn )以(yǐ )仁(rén )义(yì ),束(shù )缚(fù )以(yǐ )刑(xíng )罚(fá ),故(gù )德(dé )厚(hòu )者(zhě )位(wèi )尊(zūn ),禄(lù )重(zhòng )者(zhě )宠(chǒng )荣(róng ),所(suǒ )以(yǐ )总(zǒng )一(yī )海(hǎi )内(nèi )而(ér )整(zhěng )齐(qí )万(wàn )民(mín )也(yě )。人(rén )体(tǐ )安(ān )驾(jià )乘(chéng ),为(wéi )之(zhī )金(jīn )舆(yú )错(cuò )衡(héng )以(yǐ )繁(fán )其(qí )饰(shì );目(mù )好(hǎo )五(wǔ )色(sè ),为(wéi )之(zhī )黼(fǔ )黻(fú )文(wén )章(zhāng )以(yǐ )表(biǎo )其(qí )能(néng );耳(ěr )乐(lè )钟(zhōng )磬(qìng ),为(wéi )之(zhī )调(diào )谐(xié )八(bā )音(yīn )以(yǐ )荡(dàng )其(qí )心(xīn );口(kǒu )甘(gān )五(wǔ )味(wèi ),为(wéi )之(zhī )庶(shù )羞(xiū )酸(suān )咸(xián )以(yǐ )致(zhì )其(qí )美(měi );情(qíng )好(hǎo )珍(zhēn )善(shàn ),为(wéi )之(zhī )琢(zhuó )磨(mó )圭(guī )璧(bì )以(yǐ )通(tōng )其(qí )意(yì )。故(gù )大(dà )路(lù )越(yuè )席(xí ),皮(pí )弁(biàn )布(bù )裳(shang ),硃(zhū )弦(xián )洞(dòng )越(yuè ),大(dà )羹(gēng )玄(xuán )酒(jiǔ ),所(suǒ )以(yǐ )防(fáng )其(qí )淫(yín )侈(chǐ ),救(jiù )其(qí )彫(diāo )敝(bì )。是(shì )以(yǐ )君(jūn )臣(chén )朝(cháo )廷(tíng )尊(zūn )卑(bēi )贵(guì )贱(jiàn )之(zhī )序(xù ),下(xià )及(jí )黎(lí )庶(shù )车(chē )舆(yú )衣(yī )服(fú )宫(gōng )室(shì )饮(yǐn )食(shí )嫁(jià )娶(qǔ )丧(sàng )祭(jì )之(zhī )分(fèn ),事(shì )有(yǒu )宜(yí )適(shì ),物(wù )有(yǒu )节(jiē )文(wén )。仲(zhòng )尼(ní )曰(yuē ):“禘(dì )自(zì )既(jì )灌(guàn )而(ér )往(wǎng )者(zhě ),吾(wú )不(bú )欲(yù )观(guān )之(zhī )矣(yǐ )。”

周(zhōu )衰(shuāi ),礼(lǐ )废(fèi )乐(lè )坏(huài ),大(dà )小(xiǎo )相(xiàng )逾(yú ),管(guǎn )仲(zhòng )之(zhī )家(jiā ),兼(jiān )备(bèi )三(sān )归(guī )。循(xún )法(fǎ )守(shǒu )正(zhèng )者(zhě )见(jiàn )侮(wǔ )於(yú )世(shì ),奢(shē )溢(yì )僭(jiàn )差(chà )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )显(xiǎn )荣(róng )。自(zì )子(zǐ )夏(xià ),门(mén )人(rén )之(zhī )高(gāo )弟(dì )也(yě ),犹(yóu )云(yún )“出(chū )见(jiàn )纷(fēn )华(huá )盛(shèng )丽(lì )而(ér )说(shuō ),入(rù )闻(wén )夫(fū )子(zǐ )之(zhī )道(dào )而(ér )乐(lè ),二(èr )者(zhě )心(xīn )战(zhàn ),未(wèi )能(néng )自(zì )决(jué )”,而(ér )况(kuàng )中(zhōng )庸(yōng )以(yǐ )下(xià ),渐(jiàn )渍(zì )於(yú )失(shī )教(jiāo ),被(bèi )服(fú )於(yú )成(chéng )俗(sú )乎(hū )?孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē )“必(bì )也(yě )正(zhèng )名(míng )”,於(yú )卫(wèi )所(suǒ )居(jū )不(bú )合(hé )。仲(zhòng )尼(ní )没(méi )後(hòu ),受(shòu )业(yè )之(zhī )徒(tú )沈(shěn )湮(yān )而(ér )不(bú )举(jǔ ),或(huò )適(shì )齐(qí )、楚(chǔ ),或(huò )入(rù )河(hé )海(hǎi ),岂(qǐ )不(bú )痛(tòng )哉(zāi )!

至(zhì )秦(qín )有(yǒu )天(tiān )下(xià ),悉(xī )内(nèi )六(liù )国(guó )礼(lǐ )仪(yí ),采(cǎi )择(zé )其(qí )善(shàn ),虽(suī )不(bú )合(hé )圣(shèng )制(zhì ),其(qí )尊(zūn )君(jūn )抑(yì )臣(chén ),朝(cháo )廷(tíng )济(jì )济(jì ),依(yī )古(gǔ )以(yǐ )来(lái )。至(zhì )于(yú )高(gāo )祖(zǔ ),光(guāng )有(yǒu )四(sì )海(hǎi ),叔(shū )孙(sūn )通(tōng )颇(pō )有(yǒu )所(suǒ )增(zēng )益(yì )减(jiǎn )损(sǔn ),大(dà )抵(dǐ )皆(jiē )袭(xí )秦(qín )故(gù )。自(zì )天(tiān )子(zǐ )称(chēng )号(hào )下(xià )至(zhì )佐(zuǒ )僚(liáo )及(jí )宫(gōng )室(shì )官(guān )名(míng ),少(shǎo )所(suǒ )变(biàn )改(gǎi )。孝(xiào )文(wén )即(jí )位(wèi ),有(yǒu )司(sī )议(yì )欲(yù )定(dìng )仪(yí )礼(lǐ ),孝(xiào )文(wén )好(hǎo )道(dào )家(jiā )之(zhī )学(xué ),以(yǐ )为(wéi )繁(fán )礼(lǐ )饰(shì )貌(mào ),无(wú )益(yì )於(yú )治(zhì ),躬(gōng )化(huà )谓(wèi )何(hé )耳(ěr ),故(gù )罢(bà )去(qù )之(zhī )。孝(xiào )景(jǐng )时(shí ),御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )晁(cháo )错(cuò )明(míng )於(yú )世(shì )务(wù )刑(xíng )名(míng ),数(shù )干(gàn )谏(jiàn )孝(xiào )景(jǐng )曰(yuē ):“诸(zhū )侯(hóu )籓(bān )辅(fǔ ),臣(chén )子(zǐ )一(yī )例(lì ),古(gǔ )今(jīn )之(zhī )制(zhì )也(yě )。今(jīn )大(dà )国(guó )专(zhuān )治(zhì )异(yì )政(zhèng ),不(bú )禀(bǐng )京(jīng )师(shī ),恐(kǒng )不(bú )可(kě )传(chuán )後(hòu )。”孝(xiào )景(jǐng )用(yòng )其(qí )计(jì ),而(ér )六(liù )国(guó )畔(pàn )逆(nì ),以(yǐ )错(cuò )首(shǒu )名(míng ),天(tiān )子(zǐ )诛(zhū )错(cuò )以(yǐ )解(jiě )难(nán )。事(shì )在(zài )袁(yuán )盎(àng )语(yǔ )中(zhōng )。是(shì )後(hòu )官(guān )者(zhě )养(yǎng )交(jiāo )安(ān )禄(lù )而(ér )已(yǐ ),莫(mò )敢(gǎn )复(fù )议(yì )。

今(jīn )上(shàng )即(jí )位(wèi ),招(zhāo )致(zhì )儒(rú )术(shù )之(zhī )士(shì ),令(lìng )共(gòng )定(dìng )仪(yí ),十(shí )馀(yú )年(nián )不(bú )就(jiù )。或(huò )言(yán )古(gǔ )者(zhě )太(tài )平(píng ),万(wàn )民(mín )和(hé )喜(xǐ ),瑞(ruì )应(yīng )辨(biàn )至(zhì ),乃(nǎi )采(cǎi )风(fēng )俗(sú ),定(dìng )制(zhì )作(zuò )。上(shàng )闻(wén )之(zhī ),制(zhì )诏(zhào )御(yù )史(shǐ )曰(yuē ):“盖(gài )受(shòu )命(mìng )而(ér )王(wáng ),各(gè )有(yǒu )所(suǒ )由(yóu )兴(xìng ),殊(shū )路(lù )而(ér )同(tóng )归(guī ),谓(wèi )因(yīn )民(mín )而(ér )作(zuò ),追(zhuī )俗(sú )为(wéi )制(zhì )也(yě )。议(yì )者(zhě )咸(xián )称(chēng )太(tài )古(gǔ ),百(bǎi )姓(xìng )何(hé )望(wàng )?汉(hàn )亦(yì )一(yī )家(jiā )之(zhī )事(shì ),典(diǎn )法(fǎ )不(bú )传(chuán ),谓(wèi )子(zǐ )孙(sūn )何(hé )?化(huà )隆(lóng )者(zhě )闳(hóng )博(bó ),治(zhì )浅(qiǎn )者(zhě )褊(biǎn )狭(xiá ),可(kě )不(bú )勉(miǎn )与(yǔ )!”乃(nǎi )以(yǐ )太(tài )初(chū )之(zhī )元(yuán )改(gǎi )正(zhèng )朔(shuò ),易(yì )服(fú )色(sè ),封(fēng )太(tài )山(shān ),定(dìng )宗(zōng )庙(miào )百(bǎi )官(guān )之(zhī )仪(yí ),以(yǐ )为(wéi )典(diǎn )常(cháng ),垂(chuí )之(zhī )於(yú )後(hòu )云(yún )。

礼(lǐ )由(yóu )人(rén )起(qǐ )。人(rén )生(shēng )有(yǒu )欲(yù ),欲(yù )而(ér )不(bú )得(dé )则(zé )不(bú )能(néng )无(wú )忿(fèn ),忿(fèn )而(ér )无(wú )度(dù )量(liàng )则(zé )争(zhēng ),争(zhēng )则(zé )乱(luàn )。先(xiān )王(wáng )恶(è )其(qí )乱(luàn ),故(gù )制(zhì )礼(lǐ )义(yì )以(yǐ )养(yǎng )人(rén )之(zhī )欲(yù ),给(gěi )人(rén )之(zhī )求(qiú ),使(shǐ )欲(yù )不(bú )穷(qióng )於(yú )物(wù ),物(wù )不(bú )屈(qū )於(yú )欲(yù ),二(èr )者(zhě )相(xiàng )待(dài )而(ér )长(zhǎng ),是(shì )礼(lǐ )之(zhī )所(suǒ )起(qǐ )也(yě )。故(gù )礼(lǐ )者(zhě )养(yǎng )也(yě )。稻(dào )粱(liáng )五(wǔ )味(wèi ),所(suǒ )以(yǐ )养(yǎng )口(kǒu )也(yě );椒(jiāo )兰(lán )芬(fēn )茝(zhǐ ),所(suǒ )以(yǐ )养(yǎng )鼻(bí )也(yě );钟(zhōng )鼓(gǔ )管(guǎn )弦(xián ),所(suǒ )以(yǐ )养(yǎng )耳(ěr )也(yě );刻(kè )镂(lòu )文(wén )章(zhāng ),所(suǒ )以(yǐ )养(yǎng )目(mù )也(yě );疏(shū )房(fáng )床(chuáng )笫(zǐ )几(jǐ )席(xí ),所(suǒ )以(yǐ )养(yǎng )体(tǐ )也(yě ):故(gù )礼(lǐ )者(zhě )养(yǎng )也(yě )。

君(jūn )子(zǐ )既(jì )得(dé )其(qí )养(yǎng ),又(yòu )好(hǎo )其(qí )辨(biàn )也(yě )。所(suǒ )谓(wèi )辨(biàn )者(zhě ),贵(guì )贱(jiàn )有(yǒu )等(děng ),长(zhǎng )少(shǎo )有(yǒu )差(chà ),贫(pín )富(fù )轻(qīng )重(zhòng )皆(jiē )有(yǒu )称(chēng )也(yě )。故(gù )天(tiān )子(zǐ )大(dà )路(lù )越(yuè )席(xí ),所(suǒ )以(yǐ )养(yǎng )体(tǐ )也(yě );侧(cè )载(zǎi )臭(chòu )茝(zhǐ ),所(suǒ )以(yǐ )养(yǎng )鼻(bí )也(yě );前(qián )有(yǒu )错(cuò )衡(héng ),所(suǒ )以(yǐ )养(yǎng )目(mù )也(yě );和(hé )鸾(luán )之(zhī )声(shēng ),步(bù )中(zhōng )武(wǔ )象(xiàng ),骤(zhòu )中(zhōng )韶(sháo )濩(hù ),所(suǒ )以(yǐ )养(yǎng )耳(ěr )也(yě );龙(lóng )旂(qí )九(jiǔ )斿(yóu ),所(suǒ )以(yǐ )养(yǎng )信(xìn )也(yě );寝(qǐn )兕(sì )持(chí )虎(hǔ ),鲛(jiāo )韅(xiǎn )弥(mí )龙(lóng ),所(suǒ )以(yǐ )养(yǎng )威(wēi )也(yě )。故(gù )大(dà )路(lù )之(zhī )马(mǎ ),必(bì )信(xìn )至(zhì )教(jiāo )顺(shùn ),然(rán )后(hòu )乘(chéng )之(zhī ),所(suǒ )以(yǐ )养(yǎng )安(ān )也(yě )。孰(shú )知(zhī )夫(fū )出(chū )死(sǐ )要(yào )节(jiē )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )养(yǎng )生(shēng )也(yě )。孰(shú )知(zhī )夫(fū )轻(qīng )费(fèi )用(yòng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )养(yǎng )财(cái )也(yě ),孰(shú )知(zhī )夫(fū )恭(gōng )敬(jìng )辞(cí )让(ràng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )养(yǎng )安(ān )也(yě ),孰(shú )知(zhī )夫(fū )礼(lǐ )义(yì )文(wén )理(lǐ )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )养(yǎng )情(qíng )也(yě )。

人(rén )苟(gǒu )生(shēng )之(zhī )为(wéi )见(jiàn ),若(ruò )者(zhě )必(bì )死(sǐ );苟(gǒu )利(lì )之(zhī )为(wéi )见(jiàn ),若(ruò )者(zhě )必(bì )害(hài );怠(dài )惰(duò )之(zhī )为(wéi )安(ān ),若(ruò )者(zhě )必(bì )危(wēi );情(qíng )胜(shèng )之(zhī )为(wéi )安(ān ),若(ruò )者(zhě )必(bì )灭(miè )。故(gù )圣(shèng )人(rén )一(yī )之(zhī )於(yú )礼(lǐ )义(yì ),则(zé )两(liǎng )得(dé )之(zhī )矣(yǐ );一(yī )之(zhī )於(yú )情(qíng )性(xìng ),则(zé )两(liǎng )失(shī )之(zhī )矣(yǐ )。故(gù )儒(rú )者(zhě )将(jiāng )使(shǐ )人(rén )两(liǎng )得(dé )之(zhī )者(zhě )也(yě ),墨(mò )者(zhě )将(jiāng )使(shǐ )人(rén )两(liǎng )失(shī )之(zhī )者(zhě )也(yě )。是(shì )儒(rú )墨(mò )之(zhī )分(fèn )。

治(zhì )辨(biàn )之(zhī )极(jí )也(yě ),彊(jiāng )固(gù )之(zhī )本(běn )也(yě ),威(wēi )行(háng )之(zhī )道(dào )也(yě ),功(gōng )名(míng )之(zhī )总(zǒng )也(yě )。王(wáng )公(gōng )由(yóu )之(zhī ),所(suǒ )以(yǐ )一(yī )天(tiān )下(xià ),臣(chén )诸(zhū )侯(hóu )也(yě );弗(fú )由(yóu )之(zhī ),所(suǒ )以(yǐ )捐(juān )社(shè )稷(jì )也(yě )。故(gù )坚(jiān )革(gé )利(lì )兵(bīng )不(bú )足(zú )以(yǐ )为(wéi )胜(shèng ),高(gāo )城(chéng )深(shēn )池(chí )不(bú )足(zú )以(yǐ )为(wéi )固(gù ),严(yán )令(lìng )繁(fán )刑(xíng )不(bú )足(zú )以(yǐ )为(wéi )威(wēi )。由(yóu )其(qí )道(dào )则(zé )行(háng ),不(bú )由(yóu )其(qí )道(dào )则(zé )废(fèi )。楚(chǔ )人(rén )鲛(jiāo )革(gé )犀(xī )兕(sì ),所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )甲(jiǎ ),坚(jiān )如(rú )金(jīn )石(shí );宛(wǎn )之(zhī )钜(jù )铁(tiě )施(shī ),钻(zuàn )如(rú )蜂(fēng )虿(chài ),轻(qīng )利(lì )剽(piāo ),卒(zú )如(rú )熛(biāo )风(fēng )。然(rán )而(ér )兵(bīng )殆(dài )於(yú )垂(chuí )涉(shè ),唐(táng )昧(mèi )死(sǐ )焉(yān );庄(zhuāng )蹻(jiǎo )起(qǐ ),楚(chǔ )分(fèn )而(ér )为(wéi )四(sì )参(cān )。是(shì )岂(qǐ )无(wú )坚(jiān )革(gé )利(lì )兵(bīng )哉(zāi )?其(qí )所(suǒ )以(yǐ )统(tǒng )之(zhī )者(zhě )非(fēi )其(qí )道(dào )故(gù )也(yě )。汝(rǔ )颍(yǐng )以(yǐ )为(wéi )险(xiǎn ),江(jiāng )汉(hàn )以(yǐ )为(wéi )池(chí ),阻(zǔ )之(zhī )以(yǐ )邓(dèng )林(lín ),缘(yuán )之(zhī )以(yǐ )方(fāng )城(chéng )。然(rán )而(ér )秦(qín )师(shī )至(zhì )鄢(yān )郢(yǐng ),举(jǔ )若(ruò )振(zhèn )槁(gǎo )。是(shì )岂(qǐ )无(wú )固(gù )塞(sāi )险(xiǎn )阻(zǔ )哉(zāi )?其(qí )所(suǒ )以(yǐ )统(tǒng )之(zhī )者(zhě )非(fēi )其(qí )道(dào )故(gù )也(yě )。纣(zhòu )剖(pōu )比(bǐ )干(gàn ),囚(qiú )箕(jī )子(zǐ ),为(wéi )砲(pào )格(gé ),刑(xíng )杀(shā )无(wú )辜(gū ),时(shí )臣(chén )下(xià )懔(lǐn )然(rán ),莫(mò )必(bì )其(qí )命(mìng )。然(rán )而(ér )周(zhōu )师(shī )至(zhì ),而(ér )令(lìng )不(bú )行(háng )乎(hū )下(xià ),不(bú )能(néng )用(yòng )其(qí )民(mín )。是(shì )岂(qǐ )令(lìng )不(bú )严(yán ),刑(xíng )不(bú )鷟(zhuó )哉(zāi )?其(qí )所(suǒ )以(yǐ )统(tǒng )之(zhī )者(zhě )非(fēi )其(qí )道(dào )故(gù )也(yě )。

古(gǔ )者(zhě )之(zhī )兵(bīng ),戈(gē )矛(máo )弓(gōng )矢(shǐ )而(ér )已(yǐ ),然(rán )而(ér )敌(dí )国(guó )不(bú )待(dài )试(shì )而(ér )诎(qū )。城(chéng )郭(guō )不(bú )集(jí ),沟(gōu )池(chí )不(bú )掘(jué ),固(gù )塞(sāi )不(bú )树(shù ),机(jī )变(biàn )不(bú )张(zhāng ),然(rán )而(ér )国(guó )晏(yàn )然(rán )不(bú )畏(wèi )外(wài )而(ér )固(gù )者(zhě ),无(wú )他(tā )故(gù )焉(yān ),明(míng )道(dào )而(ér )均(jūn )分(fèn )之(zhī ),时(shí )使(shǐ )而(ér )诚(chéng )爱(ài )之(zhī ),则(zé )下(xià )应(yīng )之(zhī )如(rú )景(jǐng )响(xiǎng )。有(yǒu )不(bú )由(yóu )命(mìng )者(zhě ),然(rán )後(hòu )俟(sì )之(zhī )以(yǐ )刑(xíng ),则(zé )民(mín )知(zhī )罪(zuì )矣(yǐ )。故(gù )刑(xíng )一(yī )人(rén )而(ér )天(tiān )下(xià )服(fú )。罪(zuì )人(rén )不(bú )尤(yóu )其(qí )上(shàng ),知(zhī )罪(zuì )之(zhī )在(zài )己(jǐ )也(yě )。是(shì )故(gù )刑(xíng )罚(fá )省(shěng )而(ér )威(wēi )行(háng )如(rú )流(liú ),无(wú )他(tā )故(gù )焉(yān ),由(yóu )其(qí )道(dào )故(gù )也(yě )。故(gù )由(yóu )其(qí )道(dào )则(zé )行(háng ),不(bú )由(yóu )其(qí )道(dào )则(zé )废(fèi )。古(gǔ )者(zhě )帝(dì )尧(yáo )之(zhī )治(zhì )天(tiān )下(xià )也(yě ),盖(gài )杀(shā )一(yī )人(rén )刑(xíng )二(èr )人(rén )而(ér )天(tiān )下(xià )治(zhì )。传(chuán )曰(yuē )“威(wēi )厉(lì )而(ér )不(bú )试(shì ),刑(xíng )措(cuò )而(ér )不(bú )用(yòng )”。

天(tiān )地(dì )者(zhě ),生(shēng )之(zhī )本(běn )也(yě );先(xiān )祖(zǔ )者(zhě ),类(lèi )之(zhī )本(běn )也(yě );君(jūn )师(shī )者(zhě ),治(zhì )之(zhī )本(běn )也(yě )。无(wú )天(tiān )地(dì )恶(è )生(shēng )?无(wú )先(xiān )祖(zǔ )恶(è )出(chū )?无(wú )君(jūn )师(shī )恶(è )治(zhì )?三(sān )者(zhě )偏(piān )亡(wáng ),则(zé )无(wú )安(ān )人(rén )。故(gù )礼(lǐ ),上(shàng )事(shì )天(tiān ),下(xià )事(shì )地(dì ),尊(zūn )先(xiān )祖(zǔ )而(ér )隆(lóng )君(jūn )师(shī ),是(shì )礼(lǐ )之(zhī )三(sān )本(běn )也(yě )。

故(gù )王(wáng )者(zhě )天(tiān )太(tài )祖(zǔ ),诸(zhū )侯(hóu )不(bú )敢(gǎn )怀(huái ),大(dà )夫(fū )士(shì )有(yǒu )常(cháng )宗(zōng ),所(suǒ )以(yǐ )辨(biàn )贵(guì )贱(jiàn )。贵(guì )贱(jiàn )治(zhì ),得(dé )之(zhī )本(běn )也(yě )。郊(jiāo )畴(chóu )乎(hū )天(tiān )子(zǐ ),社(shè )至(zhì )乎(hū )诸(zhū )侯(hóu ),函(hán )及(jí )士(shì )大(dà )夫(fū ),所(suǒ )以(yǐ )辨(biàn )尊(zūn )者(zhě )事(shì )尊(zūn ),卑(bēi )者(zhě )事(shì )卑(bēi ),宜(yí )钜(jù )者(zhě )钜(jù ),宜(yí )小(xiǎo )者(zhě )小(xiǎo )。故(gù )有(yǒu )天(tiān )下(xià )者(zhě )事(shì )七(qī )世(shì ),有(yǒu )一(yī )国(guó )者(zhě )事(shì )五(wǔ )世(shì ),有(yǒu )五(wǔ )乘(chéng )之(zhī )地(dì )者(zhě )事(shì )三(sān )世(shì ),有(yǒu )三(sān )乘(chéng )之(zhī )地(dì )者(zhě )事(shì )二(èr )世(shì ),有(yǒu )特(tè )牲(shēng )而(ér )食(shí )者(zhě )不(bú )得(dé )立(lì )宗(zōng )庙(miào ),所(suǒ )以(yǐ )辨(biàn )积(jī )厚(hòu )者(zhě )流(liú )泽(zé )广(guǎng ),积(jī )薄(báo )者(zhě )流(liú )泽(zé )狭(xiá )也(yě )。

大(dà )飨(xiǎng )上(shàng )玄(xuán )尊(zūn ),俎(zǔ )上(shàng )腥(xīng )鱼(yú ),先(xiān )大(dà )羹(gēng ),贵(guì )食(shí )饮(yǐn )之(zhī )本(běn )也(yě )。大(dà )飨(xiǎng )上(shàng )玄(xuán )尊(zūn )而(ér )用(yòng )薄(báo )酒(jiǔ ),食(shí )先(xiān )黍(shǔ )稷(jì )而(ér )饭(fàn )稻(dào )粱(liáng ),祭(jì )哜(jì )先(xiān )大(dà )羹(gēng )而(ér )饱(bǎo )庶(shù )羞(xiū ),贵(guì )本(běn )而(ér )亲(qīn )用(yòng )也(yě )。贵(guì )本(běn )之(zhī )谓(wèi )文(wén ),亲(qīn )用(yòng )之(zhī )谓(wèi )理(lǐ ),两(liǎng )者(zhě )合(hé )而(ér )成(chéng )文(wén ),以(yǐ )归(guī )太(tài )一(yī ),是(shì )谓(wèi )大(dà )隆(lóng )。故(gù )尊(zūn )之(zhī )上(shàng )玄(xuán )尊(zūn )也(yě ),俎(zǔ )之(zhī )上(shàng )腥(xīng )鱼(yú )也(yě ),豆(dòu )之(zhī )先(xiān )大(dà )羹(gēng ),一(yī )也(yě )。利(lì )爵(jué )弗(fú )啐(cuì )也(yě ),成(chéng )事(shì )俎(zǔ )弗(fú )尝(cháng )也(yě ),三(sān )侑(yòu )之(zhī )弗(fú )食(shí )也(yě ),大(dà )昏(hūn )之(zhī )未(wèi )废(fèi )齐(qí )也(yě ),大(dà )庙(miào )之(zhī )未(wèi )内(nèi )尸(shī )也(yě ),始(shǐ )绝(jué )之(zhī )未(wèi )小(xiǎo )敛(liǎn ),一(yī )也(yě )。大(dà )路(lù )之(zhī )素(sù )幬(dào )也(yě ),郊(jiāo )之(zhī )麻(má )絻(wèn ),丧(sàng )服(fú )之(zhī )先(xiān )散(sàn )麻(má ),一(yī )也(yě )。三(sān )年(nián )哭(kū )之(zhī )不(bú )反(fǎn )也(yě ),清(qīng )庙(miào )之(zhī )歌(gē )一(yī )倡(chàng )而(ér )三(sān )叹(tàn ),县(xiàn )一(yī )钟(zhōng )尚(shàng )拊(fǔ )膈(gé ),硃(zhū )弦(xián )而(ér )通(tōng )越(yuè ),一(yī )也(yě )。

凡(fán )礼(lǐ )始(shǐ )乎(hū )脱(tuō ),成(chéng )乎(hū )文(wén ),终(zhōng )乎(hū )税(shuì )。故(gù )至(zhì )备(bèi ),情(qíng )文(wén )俱(jù )尽(jìn );其(qí )次(cì ),情(qíng )文(wén )代(dài )胜(shèng );其(qí )下(xià ),复(fù )情(qíng )以(yǐ )归(guī )太(tài )一(yī )。天(tiān )地(dì )以(yǐ )合(hé ),日(rì )月(yuè )以(yǐ )明(míng ),四(sì )时(shí )以(yǐ )序(xù ),星(xīng )辰(chén )以(yǐ )行(háng ),江(jiāng )河(hé )以(yǐ )流(liú ),万(wàn )物(wù )以(yǐ )昌(chāng ),好(hǎo )恶(è )以(yǐ )节(jiē ),喜(xǐ )怒(nù )以(yǐ )当(dāng )。以(yǐ )为(wéi )下(xià )则(zé )顺(shùn ),以(yǐ )为(wéi )上(shàng )则(zé )明(míng )。

太(tài )史(shǐ )公(gōng )曰(yuē ):至(zhì )矣(yǐ )哉(zāi )!立(lì )隆(lóng )以(yǐ )为(wéi )极(jí ),而(ér )天(tiān )下(xià )莫(mò )之(zhī )能(néng )益(yì )损(sǔn )也(yě )。本(běn )末(mò )相(xiàng )顺(shùn ),终(zhōng )始(shǐ )相(xiàng )应(yīng ),至(zhì )文(wén )有(yǒu )以(yǐ )辨(biàn ),至(zhì )察(chá )有(yǒu )以(yǐ )说(shuō )。天(tiān )下(xià )从(cóng )之(zhī )者(zhě )治(zhì ),不(bú )从(cóng )者(zhě )乱(luàn );从(cóng )之(zhī )者(zhě )安(ān ),不(bú )从(cóng )者(zhě )危(wēi )。小(xiǎo )人(rén )不(bú )能(néng )则(zé )也(yě )。

礼(lǐ )之(zhī )貌(mào )诚(chéng )深(shēn )矣(yǐ ),坚(jiān )白(bái )同(tóng )异(yì )之(zhī )察(chá ),入(rù )焉(yān )而(ér )弱(ruò )。其(qí )貌(mào )诚(chéng )大(dà )矣(yǐ ),擅(shàn )作(zuò )典(diǎn )制(zhì )褊(biǎn )陋(lòu )之(zhī )说(shuō ),入(rù )焉(yān )而(ér )望(wàng )。其(qí )貌(mào )诚(chéng )高(gāo )矣(yǐ ),暴(bào )慢(màn )恣(zì )睢(suī ),轻(qīng )俗(sú )以(yǐ )为(wéi )高(gāo )之(zhī )属(shǔ ),入(rù )焉(yān )而(ér )队(duì )。故(gù )绳(shéng )诚(chéng )陈(chén ),则(zé )不(bú )可(kě )欺(qī )以(yǐ )曲(qǔ )直(zhí );衡(héng )诚(chéng )县(xiàn ),则(zé )不(bú )可(kě )欺(qī )以(yǐ )轻(qīng )重(zhòng );规(guī )矩(jǔ )诚(chéng )错(cuò ),则(zé )不(bú )可(kě )欺(qī )以(yǐ )方(fāng )圜(huán );君(jūn )子(zǐ )审(shěn )礼(lǐ ),则(zé )不(bú )可(kě )欺(qī )以(yǐ )诈(zhà )伪(wěi )。故(gù )绳(shéng )者(zhě ),直(zhí )之(zhī )至(zhì )也(yě );衡(héng )者(zhě ),平(píng )之(zhī )至(zhì )也(yě );规(guī )矩(jǔ )者(zhě ),方(fāng )员(yuán )之(zhī )至(zhì )也(yě );礼(lǐ )者(zhě ),人(rén )道(dào )之(zhī )极(jí )也(yě )。然(rán )而(ér )不(bú )法(fǎ )礼(lǐ )者(zhě )不(bú )足(zú )礼(lǐ ),谓(wèi )之(zhī )无(wú )方(fāng )之(zhī )民(mín );法(fǎ )礼(lǐ )足(zú )礼(lǐ ),谓(wèi )之(zhī )有(yǒu )方(fāng )之(zhī )士(shì )。礼(lǐ )之(zhī )中(zhōng ),能(néng )思(sī )索(suǒ ),谓(wèi )之(zhī )能(néng )虑(lǜ );能(néng )虑(lǜ )勿(wù )易(yì ),谓(wèi )之(zhī )能(néng )固(gù )。能(néng )虑(lǜ )能(néng )固(gù ),加(jiā )好(hǎo )之(zhī )焉(yān ),圣(shèng )矣(yǐ )。天(tiān )者(zhě ),高(gāo )之(zhī )极(jí )也(yě );地(dì )者(zhě ),下(xià )之(zhī )极(jí )也(yě );日(rì )月(yuè )者(zhě ),明(míng )之(zhī )极(jí )也(yě );无(wú )穷(qióng )者(zhě ),广(guǎng )大(dà )之(zhī )极(jí )也(yě );圣(shèng )人(rén )者(zhě ),道(dào )之(zhī )极(jí )也(yě )。

以(yǐ )财(cái )物(wù )为(wéi )用(yòng ),以(yǐ )贵(guì )贱(jiàn )为(wéi )文(wén ),以(yǐ )多(duō )少(shǎo )为(wéi )异(yì ),以(yǐ )隆(lóng )杀(shā )为(wéi )要(yào )。文(wén )貌(mào )繁(fán ),情(qíng )欲(yù )省(shěng ),礼(lǐ )之(zhī )隆(lóng )也(yě );文(wén )貌(mào )省(shěng ),情(qíng )欲(yù )繁(fán ),礼(lǐ )之(zhī )杀(shā )也(yě );文(wén )貌(mào )情(qíng )欲(yù )相(xiàng )为(wéi )内(nèi )外(wài )表(biǎo )里(lǐ ),并(bìng )行(háng )而(ér )杂(zá ),礼(lǐ )之(zhī )中(zhōng )流(liú )也(yě )。君(jūn )子(zǐ )上(shàng )致(zhì )其(qí )隆(lóng ),下(xià )尽(jìn )其(qí )杀(shā ),而(ér )中(zhōng )处(chù )其(qí )中(zhōng )。步(bù )骤(zhòu )驰(chí )骋(chěng )广(guǎng )骛(wù )不(bú )外(wài ),是(shì )以(yǐ )君(jūn )子(zǐ )之(zhī )性(xìng )守(shǒu )宫(gōng )庭(tíng )也(yě )。人(rén )域(yù )是(shì )域(yù ),士(shì )君(jūn )子(zǐ )也(yě )。外(wài )是(shì ),民(mín )也(yě )。於(yú )是(shì )中(zhōng )焉(yān ),房(fáng )皇(huáng )周(zhōu )浃(jiā ),曲(qǔ )得(dé )其(qí )次(cì )序(xù ),圣(shèng )人(rén )也(yě )。故(gù )厚(hòu )者(zhě ),礼(lǐ )之(zhī )积(jī )也(yě );大(dà )者(zhě ),礼(lǐ )之(zhī )广(guǎng )也(yě );高(gāo )者(zhě ),礼(lǐ )之(zhī )隆(lóng )也(yě );明(míng )者(zhě ),礼(lǐ )之(zhī )尽(jìn )也(yě )。

礼(lǐ )因(yīn )人(rén )心(xīn ),非(fēi )从(cóng )天(tiān )下(xià )。合(hé )诚(chéng )饰(shì )貌(mào ),救(jiù )弊(bì )兴(xìng )雅(yǎ )。以(yǐ )制(zhì )黎(lí )甿(máng ),以(yǐ )事(shì )宗(zōng )社(shè )。情(qíng )文(wén )可(kě )重(zhòng ),丰(fēng )杀(shā )难(nán )假(jiǎ )。仲(zhòng )尼(ní )坐(zuò )树(shù ),孙(sūn )通(tōng )蕝(jué )野(yě )。圣(shèng )人(rén )作(zuò )教(jiāo ),罔(wǎng )不(bú )由(yóu )者(zhě )。

阅读:24926

打赏捐助〔Donate〕>>>

《礼书》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库