昭公二十年【登录】

《左传》 > 昭公 > 《昭公二十年》 > 拼音版

【经(jīng )】

二(èr )十(shí )年(nián )春(chūn ),王(wáng )正(zhèng )月(yuè )。

夏(xià ),曹(cáo )公(gōng )孙(sūn )会(huì )自(zì )鄸(méng )出(chū )奔(bēn )宋(sòng )。

秋(qiū ),盗(dào )杀(shā )卫(wèi )侯(hóu )之(zhī )兄(xiōng )絷(zhí )。

冬(dōng )十(shí )月(yuè ),宋(sòng )华(huá )亥(hài )、向(xiàng )宁(níng )、华(huá )定(dìng )出(chū )奔(bēn )陈(chén )。

十(shí )有(yǒu )一(yī )月(yuè )辛(xīn )卯(mǎo ),蔡(cài )侯(hóu )庐(lú )卒(zú )。

【传(chuán )】

二(èr )十(shí )年(nián )春(chūn ),王(wáng )二(èr )月(yuè )己(jǐ )丑(chǒu ),日(rì )南(nán )至(zhì )。梓(zǐ )慎(shèn )望(wàng )氛(fēn )曰(yuē ):“今(jīn )兹(zī )宋(sòng )有(yǒu )乱(luàn ),国(guó )几(jǐ )亡(wáng ),三(sān )年(nián )而(ér )后(hòu )弭(mǐ )。蔡(cài )有(yǒu )大(dà )丧(sàng )。”叔(shū )孙(sūn )昭(zhāo )子(zǐ )曰(yuē ):“然(rán )则(zé )戴(dài )、桓(huán )也(yě )!汰(tài )侈(chǐ )无(wú )礼(lǐ )已(yǐ )甚(shèn ),乱(luàn )所(suǒ )在(zài )也(yě )。”

费(fèi )无(wú )极(jí )言(yán )于(yú )楚(chǔ )子(zǐ )曰(yuē ):“建(jiàn )与(yǔ )伍(wǔ )奢(shē )将(jiāng )以(yǐ )方(fāng )城(chéng )之(zhī )外(wài )叛(pàn )。自(zì )以(yǐ )为(wéi )犹(yóu )宋(sòng )、郑(zhèng )也(yě ),齐(qí )、晋(jìn )又(yòu )交(jiāo )辅(fǔ )之(zhī ),将(jiāng )以(yǐ )害(hài )楚(chǔ )。其(qí )事(shì )集(jí )矣(yǐ )。”王(wáng )信(xìn )之(zhī ),问(wèn )伍(wǔ )奢(shē )。伍(wǔ )奢(shē )对(duì )曰(yuē ):“君(jūn )一(yī )过(guò )多(duō )矣(yǐ ),何(hé )信(xìn )于(yú )谗(chán )?”王(wáng )执(zhí )伍(wǔ )奢(shē )。使(shǐ )城(chéng )父(fù )司(sī )马(mǎ )奋(fèn )扬(yáng )杀(shā )大(dà )子(zǐ ),未(wèi )至(zhì ),而(ér )使(shǐ )遣(qiǎn )之(zhī )。三(sān )月(yuè ),大(dà )子(zǐ )建(jiàn )奔(bēn )宋(sòng )。王(wáng )召(zhào )奋(fèn )扬(yáng )。奋(fèn )扬(yáng )使(shǐ )城(chéng )父(fù )人(rén )执(zhí )己(jǐ )以(yǐ )至(zhì )。王(wáng )曰(yuē ):“言(yán )出(chū )于(yú )余(yú )口(kǒu ),入(rù )于(yú )尔(ěr )耳(ěr ),谁(shuí )告(gào )建(jiàn )也(yě )?”对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )告(gào )之(zhī )。君(jūn )王(wáng )命(mìng )臣(chén )曰(yuē ):‘事(shì )建(jiàn )如(rú )事(shì )余(yú )。’臣(chén )不(bú )佞(nìng ),不(bú )能(néng )苟(gǒu )贰(èr )。奉(fèng )初(chū )以(yǐ )还(hái ),不(bú )忍(rěn )后(hòu )命(mìng ),故(gù )遣(qiǎn )之(zhī )。既(jì )而(ér )悔(huǐ )之(zhī ),亦(yì )无(wú )及(jí )已(yǐ )。”王(wáng )曰(yuē ):“而(ér )敢(gǎn )来(lái ),何(hé )也(yě )?”对(duì )曰(yuē ):“使(shǐ )而(ér )失(shī )命(mìng ),召(zhào )而(ér )不(bú )来(lái ),是(shì )再(zài )奸(jiān )也(yě )。逃(táo )无(wú )所(suǒ )入(rù )。”王(wáng )曰(yuē ):“归(guī )。”从(cóng )政(zhèng )如(rú )他(tā )日(rì )。

无(wú )极(jí )曰(yuē ):“奢(shē )之(zhī )子(zǐ )材(cái ),若(ruò )在(zài )吴(wú ),必(bì )忧(yōu )楚(chǔ )国(guó ),盍(hé )以(yǐ )免(miǎn )其(qí )父(fù )召(zhào )之(zhī )。彼(bǐ )仁(rén ),必(bì )来(lái )。不(bú )然(rán ),将(jiāng )为(wéi )患(huàn )。”王(wáng )使(shǐ )召(zhào )之(zhī ),曰(yuē ):“来(lái ),吾(wú )免(miǎn )而(ér )父(fù )。”棠(táng )君(jūn )尚(shàng )谓(wèi )其(qí )弟(dì )员(yuán )曰(yuē ):“尔(ěr )適(shì )吴(wú ),我(wǒ )将(jiāng )归(guī )死(sǐ )。吾(wú )知(zhī )不(bú )逮(dǎi ),我(wǒ )能(néng )死(sǐ ),尔(ěr )能(néng )报(bào )。闻(wén )免(miǎn )父(fù )之(zhī )命(mìng ),不(bú )可(kě )以(yǐ )莫(mò )之(zhī )奔(bēn )也(yě )。亲(qīn )戚(qī )为(wéi )戮(lù ),不(bú )可(kě )以(yǐ )莫(mò )之(zhī )报(bào )也(yě )。奔(bēn )死(sǐ )免(miǎn )父(fù ),孝(xiào )也(yě )。度(dù )功(gōng )而(ér )行(háng ),仁(rén )也(yě )。择(zé )任(rèn )而(ér )往(wǎng ),知(zhī )也(yě )。知(zhī )死(sǐ )不(bú )辟(pì ),勇(yǒng )也(yě )。父(fù )不(bú )可(kě )弃(qì ),名(míng )不(bú )可(kě )废(fèi ),尔(ěr )其(qí )勉(miǎn )之(zhī ),相(xiàng )从(cóng )为(wéi )愈(yù )。”伍(wǔ )尚(shàng )归(guī )。奢(shē )闻(wén )员(yuán )不(bú )来(lái ),曰(yuē ):“楚(chǔ )君(jūn )大(dà )夫(fū )其(qí )旰(gàn )食(shí )乎(hū )!”楚(chǔ )人(rén )皆(jiē )杀(shā )之(zhī )。

员(yuán )如(rú )吴(wú ),言(yán )伐(fá )楚(chǔ )之(zhī )利(lì )于(yú )州(zhōu )于(yú )。公(gōng )子(zǐ )光(guāng )曰(yuē ):“是(shì )宗(zōng )为(wéi )戮(lù )而(ér )欲(yù )反(fǎn )其(qí )仇(chóu ),不(bú )可(kě )从(cóng )也(yě )。”员(yuán )曰(yuē ):“彼(bǐ )将(jiāng )有(yǒu )他(tā )志(zhì )。余(yú )姑(gū )为(wéi )之(zhī )求(qiú )士(shì ),而(ér )鄙(bǐ )以(yǐ )待(dài )之(zhī )。”乃(nǎi )见(jiàn )鱄(tuán )设(shè )诸(zhū )焉(yān ),而(ér )耕(gēng )于(yú )鄙(bǐ )。

宋(sòng )元(yuán )公(gōng )无(wú )信(xìn )多(duō )私(sī ),而(ér )恶(è )华(huá )、向(xiàng )。华(huá )定(dìng )、华(huá )亥(hài )与(yǔ )向(xiàng )宁(níng )谋(móu )曰(yuē ):“亡(wáng )愈(yù )于(yú )死(sǐ ),先(xiān )诸(zhū )。”华(huá )亥(hài )伪(wěi )有(yǒu )疾(jí ),以(yǐ )诱(yòu )群(qún )公(gōng )子(zǐ )。公(gōng )子(zǐ )问(wèn )之(zhī ),则(zé )执(zhí )之(zhī )。夏(xià )六(liù )月(yuè )丙(bǐng )申(shēn ),杀(shā )公(gōng )子(zǐ )寅(yín )、公(gōng )子(zǐ )御(yù )戎(róng )、公(gōng )子(zǐ )朱(zhū )、公(gōng )子(zǐ )固(gù )、公(gōng )孙(sūn )援(yuán )、公(gōng )孙(sūn )丁(dīng ),拘(jū )向(xiàng )胜(shèng )、向(xiàng )行(háng )于(yú )其(qí )廪(lǐn )。公(gōng )如(rú )华(huá )氏(shì )请(qǐng )焉(yān ),弗(fú )许(xǔ ),遂(suí )劫(jié )之(zhī )。癸(guǐ )卯(mǎo ),取(qǔ )大(dà )子(zǐ )栾(luán )与(yǔ )母(mǔ )弟(dì )辰(chén )、公(gōng )子(zǐ )地(dì )以(yǐ )为(wéi )质(zhì )。公(gōng )亦(yì )取(qǔ )华(huá )亥(hài )之(zhī )子(zǐ )无(wú )慼(qì )、向(xiàng )宁(níng )之(zhī )子(zǐ )罗(luó )、华(huá )定(dìng )之(zhī )子(zǐ )启(qǐ ),与(yǔ )华(huá )氏(shì )盟(méng )以(yǐ )为(wéi )质(zhì )。

卫(wèi )公(gōng )孟(mèng )絷(zhí )狎(xiá )齐(qí )豹(bào ),夺(duó )之(zhī )司(sī )寇(kòu )与(yǔ )鄄(juàn ),有(yǒu )役(yì )则(zé )反(fǎn )之(zhī ),无(wú )则(zé )取(qǔ )之(zhī )。公(gōng )孟(mèng )恶(è )北(běi )宫(gōng )喜(xǐ )、褚(chǔ )师(shī )圃(pǔ ),欲(yù )去(qù )之(zhī )。公(gōng )子(zǐ )朝(cháo )通(tōng )于(yú )襄(xiāng )夫(fū )人(rén )宣(xuān )姜(jiāng ),惧(jù )而(ér )欲(yù )以(yǐ )作(zuò )乱(luàn )。故(gù )齐(qí )豹(bào )、北(běi )宫(gōng )喜(xǐ )、褚(chǔ )师(shī )圃(pǔ )、公(gōng )子(zǐ )朝(cháo )作(zuò )乱(luàn )。

初(chū ),齐(qí )豹(bào )见(jiàn )宗(zōng )鲁(lǔ )于(yú )公(gōng )孟(mèng ),为(wéi )骖(cān )乘(chéng )焉(yān )。将(jiāng )作(zuò )乱(luàn ),而(ér )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“公(gōng )孟(mèng )之(zhī )不(bú )善(shàn ),子(zǐ )所(suǒ )知(zhī )也(yě )。勿(wù )与(yǔ )乘(chéng ),吾(wú )将(jiāng )杀(shā )之(zhī )。”对(duì )曰(yuē ):“吾(wú )由(yóu )子(zǐ )事(shì )公(gōng )孟(mèng ),子(zǐ )假(jiǎ )吾(wú )名(míng )焉(yān ),故(gù )不(bú )吾(wú )远(yuǎn )也(yě )。虽(suī )其(qí )不(bú )善(shàn ),吾(wú )亦(yì )知(zhī )之(zhī )。抑(yì )以(yǐ )利(lì )故(gù ),不(bú )能(néng )去(qù ),是(shì )吾(wú )过(guò )也(yě )。今(jīn )闻(wén )难(nán )而(ér )逃(táo ),是(shì )僭(jiàn )子(zǐ )也(yě )。子(zǐ )行(háng )事(shì )乎(hū ),吾(wú )将(jiāng )死(sǐ )之(zhī ),以(yǐ )周(zhōu )事(shì )子(zǐ ),而(ér )归(guī )死(sǐ )于(yú )公(gōng )孟(mèng ),其(qí )可(kě )也(yě )。”

丙(bǐng )辰(chén ),卫(wèi )侯(hóu )在(zài )平(píng )寿(shòu ),公(gōng )孟(mèng )有(yǒu )事(shì )于(yú )盖(gài )获(huò )之(zhī )门(mén )外(wài ),齐(qí )子(zǐ )氏(shì )帷(wéi )于(yú )门(mén )外(wài )而(ér )伏(fú )甲(jiǎ )焉(yān )。使(shǐ )祝(zhù )鼃(wā )寘(tián )戈(gē )于(yú )车(chē )薪(xīn )以(yǐ )当(dāng )门(mén ),使(shǐ )一(yī )乘(chéng )从(cóng )公(gōng )孟(mèng )以(yǐ )出(chū )。使(shǐ )华(huá )齐(qí )御(yù )公(gōng )孟(mèng ),宗(zōng )鲁(lǔ )骖(cān )乘(chéng )。及(jí )闳(hóng )中(zhōng ),齐(qí )氏(shì )用(yòng )戈(gē )击(jī )公(gōng )孟(mèng ),宗(zōng )鲁(lǔ )以(yǐ )背(bèi )蔽(bì )之(zhī ),断(duàn )肱(gōng ),以(yǐ )中(zhōng )公(gōng )孟(mèng )之(zhī )肩(jiān ),皆(jiē )杀(shā )之(zhī )。

公(gōng )闻(wén )乱(luàn ),乘(chéng )驱(qū )自(zì )阅(yuè )门(mén )入(rù ),庆(qìng )比(bǐ )御(yù )公(gōng ),公(gōng )南(nán )楚(chǔ )骖(cān )乘(chéng ),使(shǐ )华(huá )寅(yín )乘(chéng )贰(èr )车(chē )。及(jí )公(gōng )宫(gōng ),鸿(hóng )魋(tuí )驷(sì )乘(chéng )于(yú )公(gōng ),公(gōng )载(zǎi )宝(bǎo )以(yǐ )出(chū )。褚(chǔ )师(shī )子(zǐ )申(shēn )遇(yù )公(gōng )于(yú )马(mǎ )路(lù )之(zhī )衢(qú ),遂(suí )从(cóng )。过(guò )齐(qí )氏(shì ),使(shǐ )华(huá )寅(yín )肉(ròu )袒(tǎn )执(zhí )盖(gài ),以(yǐ )当(dāng )其(qí )阙(què )。齐(qí )氏(shì )射(shè )公(gōng ),中(zhōng )南(nán )楚(chǔ )之(zhī )背(bèi )。公(gōng )遂(suí )出(chū )。寅(yín )闭(bì )郭(guō )门(mén ),踰(yáo )而(ér )从(cóng )公(gōng )。公(gōng )如(rú )死(sǐ )鸟(niǎo ),析(xī )朱(zhū )鉏(chú )宵(xiāo )从(cóng )窦(dòu )出(chū ),徒(tú )行(háng )从(cóng )公(gōng )。

齐(qí )侯(hóu )使(shǐ )公(gōng )孙(sūn )青(qīng )聘(pìn )于(yú )卫(wèi )。既(jì )出(chū ),闻(wén )卫(wèi )乱(luàn ),使(shǐ )请(qǐng )所(suǒ )聘(pìn )。公(gōng )曰(yuē ):“犹(yóu )在(zài )竟(jìng )内(nèi ),则(zé )卫(wèi )君(jūn )也(yě )。”乃(nǎi )将(jiāng )事(shì )焉(yān )。遂(suí )从(cóng )诸(zhū )死(sǐ )鸟(niǎo ),请(qǐng )将(jiāng )事(shì )。辞(cí )曰(yuē ):“亡(wáng )人(rén )不(bú )佞(nìng ),失(shī )守(shǒu )社(shè )稷(jì ),越(yuè )在(zài )草(cǎo )莽(mǎng )。吾(wú )子(zǐ )无(wú )所(suǒ )辱(rǔ )君(jūn )命(mìng )。”宾(bīn )曰(yuē ):“寡(guǎ )君(jūn )命(mìng )下(xià )臣(chén )于(yú )朝(cháo ),曰(yuē ),阿(ā )下(xià )执(zhí )事(shì )。臣(chén )不(bú )敢(gǎn )贰(èr )。”主(zhǔ )人(rén )曰(yuē ):“君(jūn )若(ruò )惠(huì )顾(gù )先(xiān )君(jūn )之(zhī )好(hǎo ),照(zhào )临(lín )敝(bì )邑(yì ),镇(zhèn )抚(fǔ )其(qí )社(shè )稷(jì ),则(zé )有(yǒu )宗(zōng )祧(tiāo )在(zài )。”乃(nǎi )止(zhǐ )。卫(wèi )侯(hóu )固(gù )请(qǐng )见(jiàn )之(zhī ),不(bú )获(huò )命(mìng ),以(yǐ )其(qí )良(liáng )马(mǎ )见(jiàn ),为(wéi )未(wèi )致(zhì )使(shǐ )故(gù )也(yě )。卫(wèi )侯(hóu )以(yǐ )为(wéi )乘(chéng )马(mǎ )。宾(bīn )将(jiāng )掫(chōu ),主(zhǔ )人(rén )辞(cí )曰(yuē ):“亡(wáng )人(rén )之(zhī )忧(yōu ),不(bú )可(kě )以(yǐ )及(jí )吾(wú )子(zǐ )。草(cǎo )莽(mǎng )之(zhī )中(zhōng ),不(bú )足(zú )以(yǐ )辱(rǔ )从(cóng )者(zhě )。敢(gǎn )辞(cí )。”宾(bīn )曰(yuē ):“寡(guǎ )君(jūn )之(zhī )下(xià )臣(chén ),君(jūn )之(zhī )牧(mù )圉(yǔ )也(yě )。若(ruò )不(bú )获(huò )扞(gǎn )外(wài )役(yì ),是(shì )不(bú )有(yǒu )寡(guǎ )君(jūn )也(yě )。臣(chén )惧(jù )不(bú )免(miǎn )于(yú )戾(lì ),请(qǐng )以(yǐ )除(chú )死(sǐ )。”亲(qīn )执(zhí )铎(duó ),终(zhōng )夕(xī )与(yǔ )于(yú )燎(liáo )。

齐(qí )氏(shì )之(zhī )宰(zǎi )渠(qú )子(zǐ )召(zhào )北(běi )宫(gōng )子(zǐ )。北(běi )宫(gōng )氏(shì )之(zhī )宰(zǎi )不(bú )与(yǔ )闻(wén )谋(móu ),杀(shā )渠(qú )子(zǐ ),遂(suí )伐(fá )齐(qí )氏(shì ),灭(miè )之(zhī )。丁(dīng )巳(sì )晦(huì ),公(gōng )入(rù )。与(yǔ )北(běi )宫(gōng )喜(xǐ )盟(méng )于(yú )彭(péng )水(shuǐ )之(zhī )上(shàng )。秋(qiū )七(qī )月(yuè )戊(wù )午(wǔ )朔(shuò ),遂(suí )盟(méng )国(guó )人(rén )。八(bā )月(yuè )辛(xīn )亥(hài ),公(gōng )子(zǐ )朝(cháo )、褚(chǔ )师(shī )圃(pǔ )、子(zǐ )玉(yù )霄(xiāo )、子(zǐ )高(gāo )鲂(fáng )出(chū )奔(bēn )晋(jìn )。闰(rùn )月(yuè )戊(wù )辰(chén ),杀(shā )宣(xuān )姜(jiāng )。卫(wèi )侯(hóu )赐(cì )北(běi )宫(gōng )喜(xǐ )谥(shì )曰(yuē )贞(zhēn )子(zǐ ),赐(cì )析(xī )朱(zhū )鉏(chú )谥(shì )曰(yuē )成(chéng )子(zǐ ),而(ér )以(yǐ )齐(qí )氏(shì )之(zhī )墓(mù )予(yǔ )之(zhī )。

卫(wèi )侯(hóu )告(gào )宁(níng )于(yú )齐(qí ),且(qiě )言(yán )子(zǐ )石(shí )。齐(qí )侯(hóu )将(jiāng )饮(yǐn )酒(jiǔ ),徧(pián )赐(cì )大(dà )夫(fū )曰(yuē ):“二(èr )三(sān )子(zǐ )之(zhī )教(jiāo )也(yě )。”苑(yuàn )何(hé )忌(jì )辞(cí )曰(yuē ):“与(yǔ )于(yú )青(qīng )之(zhī )赏(shǎng ),必(bì )及(jí )于(yú )其(qí )罚(fá )。在(zài )《康(kāng )诰(gào )》曰(yuē ):‘父(fù )子(zǐ )兄(xiōng )弟(dì ),罪(zuì )不(bú )相(xiàng )及(jí )。’况(kuàng )在(zài )群(qún )臣(chén )。臣(chén )敢(gǎn )贪(tān )君(jūn )赐(cì ),以(yǐ )干(gàn )先(xiān )王(wáng )?”

琴(qín )张(zhāng )闻(wén )宗(zōng )鲁(lǔ )死(sǐ ),将(jiāng )往(wǎng )吊(diào )之(zhī )。仲(zhòng )尼(ní )曰(yuē ):“齐(qí )豹(bào )之(zhī )盗(dào ),而(ér )孟(mèng )絷(zhí )之(zhī )贼(zéi ),女(nǚ )何(hé )吊(diào )焉(yān )?君(jūn )子(zǐ )不(bú )食(shí )奸(jiān ),不(bú )受(shòu )乱(luàn ),不(bú )为(wéi )利(lì )疚(jiù )于(yú )回(huí ),不(bú )以(yǐ )回(huí )待(dài )人(rén ),不(bú )盖(gài )不(bú )义(yì ),不(bú )犯(fàn )非(fēi )礼(lǐ )。”

宋(sòng )华(huá )、向(xiàng )之(zhī )乱(luàn ),公(gōng )子(zǐ )城(chéng )、公(gōng )孙(sūn )忌(jì )、乐(lè )舍(shě )、司(sī )马(mǎ )彊(jiāng )、向(xiàng )宜(yí )、向(xiàng )郑(zhèng )、楚(chǔ )建(jiàn )、郳(ní )申(shēn )出(chū )奔(bēn )郑(zhèng )。其(qí )徒(tú )与(yǔ )华(huá )氏(shì )战(zhàn )于(yú )鬼(guǐ )阎(yán ),败(bài )子(zǐ )城(chéng )。子(zǐ )城(chéng )適(shì )晋(jìn )。华(huá )亥(hài )与(yǔ )其(qí )妻(qī )必(bì )盥(guàn )而(ér )食(shí )所(suǒ )质(zhì )公(gōng )子(zǐ )者(zhě )而(ér )后(hòu )食(shí )。公(gōng )与(yǔ )夫(fū )人(rén )每(měi )日(rì )必(bì )適(shì )华(huá )氏(shì ),食(shí )公(gōng )子(zǐ )而(ér )后(hòu )归(guī )。华(huá )亥(hài )患(huàn )之(zhī ),欲(yù )归(guī )公(gōng )子(zǐ )。向(xiàng )宁(níng )曰(yuē ):“唯(wéi )不(bú )信(xìn ),故(gù )质(zhì )其(qí )子(zǐ )。若(ruò )又(yòu )归(guī )之(zhī ),死(sǐ )无(wú )日(rì )矣(yǐ )。”公(gōng )请(qǐng )于(yú )华(huá )费(fèi )遂(suí ),将(jiāng )攻(gōng )华(huá )氏(shì )。对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )不(bú )敢(gǎn )爱(ài )死(sǐ ),无(wú )乃(nǎi )求(qiú )去(qù )忧(yōu )而(ér )滋(zī )长(zhǎng )乎(hū )?臣(chén )是(shì )以(yǐ )惧(jù ),敢(gǎn )不(bú )听(tīng )命(mìng )。”公(gōng )曰(yuē ):“子(zǐ )死(sǐ )亡(wáng )有(yǒu )命(mìng ),余(yú )不(bú )忍(rěn )其(qí )訽(gòu )。”

冬(dōng )十(shí )月(yuè ),公(gōng )杀(shā )华(huá )、向(xiàng )之(zhī )质(zhì )而(ér )攻(gōng )之(zhī )。戊(wù )辰(chén ),华(huá )、向(xiàng )奔(bēn )陈(chén ),华(huá )登(dēng )奔(bēn )吴(wú )。向(xiàng )宁(níng )欲(yù )杀(shā )大(dà )子(zǐ )。华(huá )亥(hài )曰(yuē ):“干(gàn )君(jūn )而(ér )出(chū ),又(yòu )杀(shā )其(qí )子(zǐ ),其(qí )谁(shuí )纳(nà )我(wǒ )?且(qiě )归(guī )之(zhī )有(yǒu )庸(yōng )。”使(shǐ )少(shǎo )司(sī )寇(kòu )牼(kēng )以(yǐ )归(guī ),曰(yuē ):“子(zǐ )之(zhī )齿(chǐ )长(zhǎng )矣(yǐ ),不(bú )能(néng )事(shì )人(rén ),以(yǐ )三(sān )公(gōng )子(zǐ )为(wéi )质(zhì ),必(bì )免(miǎn )。”公(gōng )子(zǐ )既(jì )入(rù ),华(huá )牼(kēng )将(jiāng )自(zì )门(mén )行(háng )。公(gōng )遽(jù )见(jiàn )之(zhī ),执(zhí )其(qí )手(shǒu )曰(yuē ):“余(yú )知(zhī )而(ér )无(wú )罪(zuì )也(yě ),入(rù )复(fù )而(ér )所(suǒ )。”

齐(qí )侯(hóu )疥(jiè ),遂(suí )痁(shān )。期(qī )而(ér )不(bú )瘳(chōu ),诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )宾(bīn )问(wèn )疾(jí )者(zhě )多(duō )在(zài )。粱(liáng )丘(qiū )據(jù )与(yǔ )裔(yì )款(kuǎn )言(yán )于(yú )公(gōng )曰(yuē ):“吾(wú )事(shì )鬼(guǐ )神(shén )丰(fēng ),于(yú )先(xiān )君(jūn )有(yǒu )加(jiā )矣(yǐ )。今(jīn )君(jūn )疾(jí )病(bìng ),为(wéi )诸(zhū )侯(hóu )忧(yōu ),是(shì )祝(zhù )史(shǐ )之(zhī )罪(zuì )也(yě )。诸(zhū )侯(hóu )不(bú )知(zhī ),其(qí )谓(wèi )我(wǒ )不(bú )敬(jìng )。君(jūn )盍(hé )诛(zhū )于(yú )祝(zhù )固(gù )、史(shǐ )嚚(yín )以(yǐ )辞(cí )宾(bīn )?”

公(gōng )说(shuō ),告(gào )晏(yàn )子(zǐ )。晏(yàn )子(zǐ )曰(yuē ):“日(rì )宋(sòng )之(zhī )盟(méng ),屈(qū )建(jiàn )问(wèn )范(fàn )会(huì )之(zhī )德(dé )于(yú )赵(zhào )武(wǔ )。赵(zhào )武(wǔ )曰(yuē ):‘夫(fū )子(zǐ )之(zhī )家(jiā )事(shì )治(zhì ),言(yán )于(yú )晋(jìn )国(guó ),竭(jié )情(qíng )无(wú )私(sī )。其(qí )祝(zhù )史(shǐ )祭(jì )祀(sì ),陈(chén )信(xìn )不(bú )愧(kuì )。其(qí )家(jiā )事(shì )无(wú )猜(cāi ),其(qí )祝(zhù )史(shǐ )不(bú )祈(qí )。’建(jiàn )以(yǐ )语(yǔ )康(kāng )王(wáng )。康(kāng )王(wáng )曰(yuē ):‘神(shén )人(rén )无(wú )怨(yuàn ),宜(yí )夫(fū )子(zǐ )之(zhī )光(guāng )辅(fǔ )五(wǔ )君(jūn ),以(yǐ )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu )主(zhǔ )也(yě )。’”公(gōng )曰(yuē ):“據(jù )与(yǔ )款(kuǎn )谓(wèi )寡(guǎ )人(rén )能(néng )事(shì )鬼(guǐ )神(shén ),故(gù )欲(yù )诛(zhū )于(yú )祝(zhù )史(shǐ )。子(zǐ )称(chēng )是(shì )语(yǔ ),何(hé )故(gù )?”对(duì )曰(yuē ):“若(ruò )有(yǒu )德(dé )之(zhī )君(jūn ),外(wài )内(nèi )不(bú )废(fèi ),上(shàng )下(xià )无(wú )怨(yuàn ),动(dòng )无(wú )违(wéi )事(shì ),其(qí )祝(zhù )史(shǐ )荐(jiàn )信(xìn ),无(wú )愧(kuì )心(xīn )矣(yǐ )。是(shì )以(yǐ )鬼(guǐ )神(shén )用(yòng )飨(xiǎng ),国(guó )受(shòu )其(qí )福(fú ),祝(zhù )史(shǐ )与(yǔ )焉(yān )。其(qí )所(suǒ )以(yǐ )蕃(fān )祉(zhǐ )老(lǎo )寿(shòu )者(zhě ),为(wéi )信(xìn )君(jūn )使(shǐ )也(yě ),其(qí )言(yán )忠(zhōng )信(xìn )于(yú )鬼(guǐ )神(shén )。其(qí )適(shì )遇(yù )淫(yín )君(jūn ),外(wài )内(nèi )颇(pō )邪(xié ),上(shàng )下(xià )怨(yuàn )疾(jí ),动(dòng )作(zuò )辟(pì )违(wéi ),从(cóng )欲(yù )厌(yàn )私(sī )。高(gāo )台(tái )深(shēn )池(chí ),撞(zhuàng )钟(zhōng )舞(wǔ )女(nǚ ),斩(zhǎn )刈(yì )民(mín )力(lì ),输(shū )掠(luě )其(qí )聚(jù ),以(yǐ )成(chéng )其(qí )违(wéi ),不(bú )恤(xù )后(hòu )人(rén )。暴(bào )虐(nuè )淫(yín )从(cóng ),肆(sì )行(háng )非(fēi )度(dù ),无(wú )所(suǒ )还(hái )忌(jì ),不(bú )思(sī )谤(bàng )讟(dú ),不(bú )惮(dàn )鬼(guǐ )神(shén ),神(shén )怒(nù )民(mín )痛(tòng ),无(wú )悛(quān )于(yú )心(xīn )。其(qí )祝(zhù )史(shǐ )荐(jiàn )信(xìn ),是(shì )言(yán )罪(zuì )也(yě )。其(qí )盖(gài )失(shī )数(shù )美(měi ),是(shì )矫(jiǎo )诬(wū )也(yě )。进(jìn )退(tuì )无(wú )辞(cí ),则(zé )虚(xū )以(yǐ )求(qiú )媚(mèi )。是(shì )以(yǐ )鬼(guǐ )神(shén )不(bú )飨(xiǎng )其(qí )国(guó )以(yǐ )祸(huò )之(zhī ),祝(zhù )史(shǐ )与(yǔ )焉(yān )。所(suǒ )以(yǐ )夭(yāo )昏(hūn )孤(gū )疾(jí )者(zhě ),为(wéi )暴(bào )君(jūn )使(shǐ )也(yě ),其(qí )言(yán )僭(jiàn )嫚(yuān )于(yú )鬼(guǐ )神(shén )。”公(gōng )曰(yuē ):“然(rán )则(zé )若(ruò )之(zhī )何(hé )?”对(duì )曰(yuē ):“不(bú )可(kě )为(wéi )也(yě )。山(shān )林(lín )之(zhī )木(mù ),衡(héng )鹿(lù )守(shǒu )之(zhī )。泽(zé )之(zhī )萑(huán )蒲(pú ),舟(zhōu )鲛(jiāo )守(shǒu )之(zhī )。薮(sǒu )之(zhī )薪(xīn )蒸(zhēng ),虞(yú )候(hòu )守(shǒu )之(zhī )。海(hǎi )之(zhī )盐(yán )蜃(shèn ),祈(qí )望(wàng )守(shǒu )之(zhī )。县(xiàn )鄙(bǐ )之(zhī )人(rén ),入(rù )从(cóng )其(qí )政(zhèng )。偪(bī )介(jiè )之(zhī )关(guān ),暴(bào )征(zhēng )其(qí )私(sī )。承(chéng )嗣(sì )大(dà )夫(fū ),强(qiáng )易(yì )其(qí )贿(huì )。布(bù )常(cháng )无(wú )艺(yì ),征(zhēng )敛(liǎn )无(wú )度(dù ),宫(gōng )室(shì )日(rì )更(gèng ),淫(yín )乐(lè )不(bú )违(wéi )。内(nèi )宠(chǒng )之(zhī )妾(qiè ),肆(sì )夺(duó )于(yú )市(shì )。外(wài )宠(chǒng )之(zhī )臣(chén ),僭(jiàn )令(lìng )于(yú )鄙(bǐ )。私(sī )欲(yù )养(yǎng )求(qiú ),不(bú )给(gěi )则(zé )应(yīng )。民(mín )人(rén )苦(kǔ )病(bìng ),夫(fū )妇(fù )皆(jiē )诅(zǔ )。祝(zhù )有(yǒu )益(yì )也(yě ),诅(zǔ )亦(yì )有(yǒu )损(sǔn )。聊(liáo )、摄(shè )以(yǐ )东(dōng ),姑(gū )、尤(yóu )以(yǐ )西(xī ),其(qí )为(wéi )人(rén )也(yě )多(duō )矣(yǐ )!虽(suī )其(qí )善(shàn )祝(zhù ),岂(qǐ )能(néng )胜(shèng )亿(yì )兆(zhào )人(rén )之(zhī )诅(zǔ )?君(jūn )若(ruò )欲(yù )诛(zhū )于(yú )祝(zhù )史(shǐ ),修(xiū )德(dé )而(ér )后(hòu )可(kě )。”公(gōng )说(shuō ),使(shǐ )有(yǒu )司(sī )宽(kuān )政(zhèng ),毁(huǐ )关(guān ),去(qù )禁(jìn ),薄(báo )敛(liǎn ),已(yǐ )责(zé )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),齐(qí )侯(hóu )田(tián )于(yú )沛(pèi ),招(zhāo )虞(yú )人(rén )以(yǐ )弓(gōng ),不(bú )进(jìn )。公(gōng )使(shǐ )执(zhí )之(zhī ),辞(cí )曰(yuē ):“昔(xī )我(wǒ )先(xiān )君(jūn )之(zhī )田(tián )也(yě ),旃(zhān )以(yǐ )招(zhāo )大(dà )夫(fū ),弓(gōng )以(yǐ )招(zhāo )士(shì ),皮(pí )冠(guàn )以(yǐ )招(zhāo )虞(yú )人(rén )。臣(chén )不(bú )见(jiàn )皮(pí )冠(guàn ),故(gù )不(bú )敢(gǎn )进(jìn )。”乃(nǎi )舍(shě )之(zhī )。仲(zhòng )尼(ní )曰(yuē ):“守(shǒu )道(dào )不(bú )如(rú )守(shǒu )官(guān ),君(jūn )子(zǐ )韪(wěi )之(zhī )。”

齐(qí )侯(hóu )至(zhì )自(zì )田(tián ),晏(yàn )子(zǐ )侍(shì )于(yú )遄(chuán )台(tái )。子(zǐ )犹(yóu )驰(chí )而(ér )造(zào )焉(yān )。公(gōng )曰(yuē ):“唯(wéi )據(jù )与(yǔ )我(wǒ )和(hé )夫(fū )。”晏(yàn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“據(jù )亦(yì )同(tóng )也(yě ),焉(yān )得(dé )为(wéi )和(hé )?”公(gōng )曰(yuē ):“和(hé )与(yǔ )同(tóng )异(yì )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“异(yì )。和(hé )如(rú )羹(gēng )焉(yān ),水(shuǐ )火(huǒ )醯(xī )醢(hǎi )盐(yán )梅(méi )以(yǐ )烹(pēng )鱼(yú )肉(ròu ),燀(chǎn )之(zhī )以(yǐ )薪(xīn )。宰(zǎi )夫(fū )和(hé )之(zhī ),齐(qí )之(zhī )以(yǐ )味(wèi ),济(jì )其(qí )不(bú )及(jí ),以(yǐ )洩(xiè )其(qí )过(guò )。君(jūn )子(zǐ )食(shí )之(zhī ),以(yǐ )平(píng )其(qí )心(xīn )。君(jūn )臣(chén )亦(yì )然(rán )。君(jūn )所(suǒ )谓(wèi )可(kě )而(ér )有(yǒu )否(fǒu )焉(yān ),臣(chén )献(xiàn )其(qí )否(fǒu )以(yǐ )成(chéng )其(qí )可(kě )。君(jūn )所(suǒ )谓(wèi )否(fǒu )而(ér )有(yǒu )可(kě )焉(yān ),臣(chén )献(xiàn )其(qí )可(kě )以(yǐ )去(qù )其(qí )否(fǒu )。是(shì )以(yǐ )政(zhèng )平(píng )而(ér )不(bú )干(gàn ),民(mín )无(wú )争(zhēng )心(xīn )。故(gù )《诗(shī )》曰(yuē ):‘亦(yì )有(yǒu )和(hé )羹(gēng ),既(jì )戒(jiè )既(jì )平(píng )。鬷(zěng )嘏(gǔ )无(wú )言(yán ),时(shí )靡(mí )有(yǒu )争(zhēng )。’先(xiān )王(wáng )之(zhī )济(jì )五(wǔ )味(wèi ),和(hé )五(wǔ )声(shēng )也(yě ),以(yǐ )平(píng )其(qí )心(xīn ),成(chéng )其(qí )政(zhèng )也(yě )。声(shēng )亦(yì )如(rú )味(wèi ),一(yī )气(qì ),二(èr )体(tǐ ),三(sān )类(lèi ),四(sì )物(wù ),五(wǔ )声(shēng ),六(liù )律(lǜ ),七(qī )音(yīn ),八(bā )风(fēng ),九(jiǔ )歌(gē ),以(yǐ )相(xiàng )成(chéng )也(yě )。清(qīng )浊(zhuó ),小(xiǎo )大(dà ),短(duǎn )长(zhǎng ),疾(jí )徐(xú ),哀(āi )乐(lè ),刚(gāng )柔(róu ),迟(chí )速(sù ),高(gāo )下(xià ),出(chū )入(rù ),周(zhōu )疏(shū ),以(yǐ )相(xiàng )济(jì )也(yě )。君(jūn )子(zǐ )听(tīng )之(zhī ),以(yǐ )平(píng )其(qí )心(xīn )。心(xīn )平(píng )德(dé )和(hé )。故(gù )《诗(shī )》曰(yuē ):‘德(dé )音(yīn )不(bú )瑕(xiá )。’今(jīn )據(jù )不(bú )然(rán )。君(jūn )所(suǒ )谓(wèi )可(kě ),據(jù )亦(yì )曰(yuē )可(kě )。君(jūn )所(suǒ )谓(wèi )否(fǒu ),據(jù )亦(yì )曰(yuē )否(fǒu )。若(ruò )以(yǐ )水(shuǐ )济(jì )水(shuǐ ),谁(shuí )能(néng )食(shí )之(zhī )?若(ruò )琴(qín )瑟(sè )之(zhī )专(zhuān )壹(yī ),谁(shuí )能(néng )听(tīng )之(zhī )?同(tóng )之(zhī )不(bú )可(kě )也(yě )如(rú )是(shì )。”

饮(yǐn )酒(jiǔ )乐(lè )。公(gōng )曰(yuē ):“古(gǔ )而(ér )无(wú )死(sǐ ),其(qí )乐(lè )若(ruò )何(hé )?”晏(yàn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“古(gǔ )而(ér )无(wú )死(sǐ ),则(zé )古(gǔ )之(zhī )乐(lè )也(yě ),君(jūn )何(hé )得(dé )焉(yān )?昔(xī )爽(shuǎng )鸠(jiū )氏(shì )始(shǐ )居(jū )此(cǐ )地(dì ),季(jì )荝(cè )因(yīn )之(zhī ),有(yǒu )逢(féng )伯(bó )陵(líng )因(yīn )之(zhī ),蒲(pú )姑(gū )氏(shì )因(yīn )之(zhī ),而(ér )后(hòu )大(dà )公(gōng )因(yīn )之(zhī )。古(gǔ )若(ruò )无(wú )死(sǐ ),爽(shuǎng )鸠(jiū )氏(shì )之(zhī )乐(lè ),非(fēi )君(jūn )所(suǒ )愿(yuàn )也(yě )。”

郑(zhèng )子(zǐ )产(chǎn )有(yǒu )疾(jí ),谓(wèi )子(zǐ )大(dà )叔(shū )曰(yuē ):“我(wǒ )死(sǐ ),子(zǐ )必(bì )为(wéi )政(zhèng )。唯(wéi )有(yǒu )德(dé )者(zhě )能(néng )以(yǐ )宽(kuān )服(fú )民(mín ),其(qí )次(cì )莫(mò )如(rú )猛(měng )。夫(fū )火(huǒ )烈(liè ),民(mín )望(wàng )而(ér )畏(wèi )之(zhī ),故(gù )鲜(xiān )死(sǐ )焉(yān )。水(shuǐ )懦(nuò )弱(ruò ),民(mín )狎(xiá )而(ér )玩(wán )之(zhī ),则(zé )多(duō )死(sǐ )焉(yān )。故(gù )宽(kuān )难(nán )。”疾(jí )数(shù )月(yuè )而(ér )卒(zú )。大(dà )叔(shū )为(wéi )政(zhèng ),不(bú )忍(rěn )猛(měng )而(ér )宽(kuān )。郑(zhèng )国(guó )多(duō )盗(dào ),取(qǔ )人(rén )于(yú )萑(huán )苻(fú )之(zhī )泽(zé )。大(dà )叔(shū )悔(huǐ )之(zhī )曰(yuē ):“吾(wú )早(zǎo )从(cóng )夫(fū )子(zǐ ),不(bú )及(jí )此(cǐ )。”兴(xìng )徒(tú )兵(bīng )以(yǐ )攻(gōng )萑(huán )苻(fú )之(zhī )盗(dào ),尽(jìn )杀(shā )之(zhī )。盗(dào )少(shǎo )止(zhǐ )。

仲(zhòng )尼(ní )曰(yuē ):“善(shàn )哉(zāi ),政(zhèng )宽(kuān )则(zé )民(mín )慢(màn ),慢(màn )则(zé )纠(jiū )之(zhī )以(yǐ )猛(měng )。猛(měng )则(zé )民(mín )残(cán ),残(cán )则(zé )施(shī )之(zhī )以(yǐ )宽(kuān )。宽(kuān )以(yǐ )济(jì )猛(měng ),猛(měng )以(yǐ )济(jì )宽(kuān ),政(zhèng )是(shì )以(yǐ )和(hé )。《诗(shī )》曰(yuē ):‘民(mín )亦(yì )劳(láo )止(zhǐ ),汔(qì )可(kě )小(xiǎo )康(kāng )。惠(huì )此(cǐ )中(zhōng )国(guó ),以(yǐ )绥(suí )四(sì )方(fāng )。’施(shī )之(zhī )以(yǐ )宽(kuān )也(yě )。‘毋(wú )从(cóng )诡(guǐ )随(suí ),以(yǐ )谨(jǐn )无(wú )良(liáng )。式(shì )遏(è )寇(kòu )虐(nuè ),惨(cǎn )不(bú )畏(wèi )明(míng )。’纠(jiū )之(zhī )以(yǐ )猛(měng )也(yě )。‘柔(róu )远(yuǎn )能(néng )迩(ěr ),以(yǐ )定(dìng )我(wǒ )王(wáng )。’平(píng )之(zhī )以(yǐ )和(hé )也(yě )。又(yòu )曰(yuē ):‘不(bú )竞(jìng )不(bú )絿(qiú ),不(bú )刚(gāng )不(bú )柔(róu )。布(bù )政(zhèng )优(yōu )优(yōu ),百(bǎi )禄(lù )是(shì )遒(qiú )。’和(hé )之(zhī )至(zhì )也(yě )。”及(jí )子(zǐ )产(chǎn )卒(zú ),仲(zhòng )尼(ní )闻(wén )之(zhī ),出(chū )涕(tì )曰(yuē ):“古(gǔ )之(zhī )遗(yí )爱(ài )也(yě )。”

阅读:25714

打赏捐助〔Donate〕>>>

《昭公二十年》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库