论死篇【登录】

《论衡》 > 卷二十 > 《论死篇》 > 拼音版

世(shì )谓(wèi )人(rén )〔死(sǐ )〕为(wéi )鬼(guǐ ),有(yǒu )知(zhī ),能(néng )害(hài )人(rén )。试(shì )以(yǐ )物(wù )类(lèi )验(yàn )之(zhī ),人(rén )〔死(sǐ )〕不(bú )为(wéi )鬼(guǐ ),无(wú )知(zhī ),不(bú )能(néng )害(hài )人(rén )。何(hé )以(yǐ )验(yàn )之(zhī )?验(yàn )之(zhī )以(yǐ )物(wù )。

人(rén ),物(wù )也(yě );物(wù ),亦(yì )物(wù )也(yě )。物(wù )死(sǐ )不(bú )为(wéi )鬼(guǐ ),人(rén )死(sǐ )何(hé )故(gù )独(dú )能(néng )为(wéi )鬼(guǐ )?世(shì )能(néng )别(bié )人(rén )物(wù )不(bú )能(néng )为(wéi )鬼(guǐ ),则(zé )为(wéi )鬼(guǐ )不(bú )为(wéi )鬼(guǐ )尚(shàng )难(nán )分(fèn )明(míng )。如(rú )不(bú )能(néng )别(bié ),则(zé )亦(yì )无(wú )以(yǐ )知(zhī )其(qí )能(néng )为(wéi )鬼(guǐ )也(yě )。人(rén )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )生(shēng )者(zhě ),精(jīng )气(qì )也(yě ),死(sǐ )而(ér )精(jīng )气(qì )灭(miè ),能(néng )为(wéi )精(jīng )气(qì )者(zhě ),血(xuè )脉(mò )也(yě )。人(rén )死(sǐ )血(xuè )脉(mò )竭(jié ),竭(jié )而(ér )精(jīng )气(qì )灭(miè ),灭(miè )而(ér )形(xíng )体(tǐ )朽(xiǔ ),朽(xiǔ )而(ér )成(chéng )灰(huī )土(tǔ ),何(hé )用(yòng )为(wéi )鬼(guǐ )?人(rén )无(wú )耳(ěr )目(mù )则(zé )无(wú )所(suǒ )知(zhī ),故(gù )聋(lóng )盲(máng )之(zhī )人(rén ),比(bǐ )於(yú )草(cǎo )木(mù )。夫(fū )精(jīng )气(qì )去(qù )人(rén ),岂(qǐ )徒(tú )与(yǔ )无(wú )耳(ěr )目(mù )同(tóng )哉(zāi )?朽(xiǔ )则(zé )消(xiāo )亡(wáng ),荒(huāng )忽(hū )不(bú )见(jiàn ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )鬼(guǐ )神(shén )。人(rén )见(jiàn )鬼(guǐ )神(shén )之(zhī )形(xíng ),故(gù )非(fēi )死(sǐ )人(rén )之(zhī )精(jīng )也(yě )。何(hé )则(zé )?鬼(guǐ )神(shén ),荒(huāng )忽(hū )不(bú )见(jiàn )之(zhī )名(míng )也(yě )。人(rén )死(sǐ )精(jīng )神(shén )升(shēng )天(tiān ),骸(hái )骨(gǔ )归(guī )土(tǔ ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )鬼(guǐ )。鬼(guǐ )者(zhě ),归(guī )也(yě );神(shén )者(zhě ),荒(huāng )忽(hū )无(wú )形(xíng )者(zhě )也(yě )。或(huò )说(shuō ):鬼(guǐ )神(shén ),阴(yīn )阳(yáng )之(zhī )名(míng )也(yě )。阴(yīn )气(qì )逆(nì )物(wù )而(ér )归(guī ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )鬼(guǐ );阳(yáng )气(qì )导(dǎo )物(wù )而(ér )生(shēng ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )神(shén )。神(shén )者(zhě ),〔申(shēn )〕也(yě )。申(shēn )复(fù )无(wú )已(yǐ ),终(zhōng )而(ér )复(fù )始(shǐ )。人(rén )用(yòng )神(shén )气(qì )生(shēng ),其(qí )死(sǐ )复(fù )归(guī )神(shén )气(qì )。阴(yīn )阳(yáng )称(chēng )鬼(guǐ )神(shén ),人(rén )死(sǐ )亦(yì )称(chēng )鬼(guǐ )神(shén )。气(qì )之(zhī )生(shēng )人(rén ),犹(yóu )水(shuǐ )之(zhī )为(wéi )冰(bīng )也(yě )。水(shuǐ )凝(níng )为(wéi )冰(bīng ),气(qì )凝(níng )为(wéi )人(rén );冰(bīng )释(shì )为(wéi )水(shuǐ ),人(rén )死(sǐ )复(fù )神(shén )。其(qí )名(míng )为(wéi )神(shén )也(yě ),犹(yóu )冰(bīng )释(shì )更(gèng )名(míng )水(shuǐ )也(yě )。人(rén )见(jiàn )名(míng )异(yì ),则(zé )谓(wèi )有(yǒu )知(zhī ),能(néng )为(wéi )形(xíng )而(ér )害(hài )人(rén ),无(wú )据(jù )以(yǐ )论(lùn )之(zhī )也(yě )。

人(rén )见(jiàn )鬼(guǐ )若(ruò )生(shēng )人(rén )之(zhī )形(xíng )。以(yǐ )其(qí )见(jiàn )若(ruò )生(shēng )人(rén )之(zhī )形(xíng ),故(gù )知(zhī )非(fēi )死(sǐ )人(rén )之(zhī )精(jīng )也(yě )。何(hé )以(yǐ )效(xiào )之(zhī )?以(yǐ )囊(náng )橐(tuó )盈(yíng )粟(sù )米(mǐ ),米(mǐ )在(zài )囊(náng )中(zhōng ),若(ruò )粟(sù )在(zài )橐(tuó )中(zhōng ),满(mǎn )盈(yíng )坚(jiān )强(qiáng ),立(lì )树(shù )可(kě )见(jiàn )。人(rén )瞻(zhān )望(wàng )之(zhī ),则(zé )知(zhī )其(qí )为(wéi )粟(sù )米(mǐ )囊(náng )橐(tuó )。何(hé )则(zé )?囊(náng )橐(tuó )之(zhī )形(xíng ),若(ruò )其(qí )容(róng )可(kě )察(chá )也(yě )。如(rú )囊(náng )穿(chuān )米(mǐ )出(chū ),橐(tuó )败(bài )粟(sù )弃(qì ),则(zé )囊(náng )橐(tuó )委(wěi )辟(pì ),人(rén )瞻(zhān )望(wàng )之(zhī ),弗(fú )复(fù )见(jiàn )矣(yǐ )。人(rén )之(zhī )精(jīng )神(shén )藏(cáng )於(yú )形(xíng )体(tǐ )之(zhī )内(nèi ),犹(yóu )粟(sù )米(mǐ )在(zài )囊(náng )橐(tuó )之(zhī )中(zhōng )也(yě )。死(sǐ )而(ér )形(xíng )体(tǐ )朽(xiǔ ),精(jīng )气(qì )散(sàn ),犹(yóu )囊(náng )橐(tuó )穿(chuān )败(bài ),粟(sù )米(mǐ )弃(qì )出(chū )也(yě )。粟(sù )米(mǐ )弃(qì )出(chū ),囊(náng )橐(tuó )无(wú )复(fù )有(yǒu )形(xíng ),精(jīng )气(qì )散(sàn )亡(wáng ),何(hé )能(néng )复(fù )有(yǒu )体(tǐ ),而(ér )人(rén )得(dé )见(jiàn )之(zhī )乎(hū )!禽(qín )兽(shòu )之(zhī )死(sǐ )也(yě ),其(qí )肉(ròu )尽(jìn )索(suǒ ),皮(pí )毛(máo )尚(shàng )在(zài ),制(zhì )以(yǐ )为(wéi )裘(qiú ),人(rén )望(wàng )见(jiàn )之(zhī ),似(sì )禽(qín )兽(shòu )之(zhī )形(xíng )。故(gù )世(shì )有(yǒu )衣(yī )狗(gǒu )裘(qiú )为(wéi )狗(gǒu )盗(dào )者(zhě ),人(rén )不(bú )觉(jiào )知(zhī ),假(jiǎ )狗(gǒu )之(zhī )皮(pí )毛(máo ),故(gù )人(rén )不(bú )意(yì )疑(yí )也(yě )。今(jīn )人(rén )死(sǐ ),皮(pí )毛(máo )朽(xiǔ )败(bài ),虽(suī )精(jīng )气(qì )尚(shàng )在(zài ),神(shén )安(ān )能(néng )复(fù )假(jiǎ )此(cǐ )形(xíng )而(ér )以(yǐ )行(háng )见(jiàn )乎(hū )?夫(fū )死(sǐ )人(rén )不(bú )能(néng )假(jiǎ )生(shēng )人(rén )之(zhī )形(xíng )以(yǐ )见(jiàn ),犹(yóu )生(shēng )人(rén )不(bú )能(néng )假(jiǎ )死(sǐ )人(rén )之(zhī )魂(hún )以(yǐ )亡(wáng )矣(yǐ )。六(liù )畜(chù )能(néng )变(biàn )化(huà )象(xiàng )人(rén )之(zhī )形(xíng )者(zhě ),其(qí )形(xíng )尚(shàng )生(shēng ),精(jīng )气(qì )尚(shàng )在(zài )也(yě )。如(rú )死(sǐ ),其(qí )形(xíng )腐(fǔ )朽(xiǔ ),虽(suī )虎(hǔ )兕(sì )勇(yǒng )悍(hàn ),不(bú )能(néng )复(fù )化(huà )。鲁(lǔ )公(gōng )牛(niú )哀(āi )病(bìng )化(huà )为(wéi )虎(hǔ ),亦(yì )以(yǐ )未(wèi )死(sǐ )也(yě )。世(shì )有(yǒu )以(yǐ )生(shēng )形(xíng )转(zhuǎn )为(wéi )生(shēng )类(lèi )者(zhě )矣(yǐ ),未(wèi )有(yǒu )以(yǐ )死(sǐ )身(shēn )化(huà )为(wéi )生(shēng )象(xiàng )者(zhě )也(yě )。

天(tiān )地(dì )开(kāi )辟(pì ),人(rén )皇(huáng )以(yǐ )来(lái ),随(suí )寿(shòu )而(ér )死(sǐ )。若(ruò )中(zhōng )年(nián )夭(yāo )亡(wáng ),以(yǐ )亿(yì )万(wàn )数(shù )。计(jì )今(jīn )人(rén )之(zhī )数(shù )不(bú )若(ruò )死(sǐ )者(zhě )多(duō ),如(rú )人(rén )死(sǐ )辄(zhé )为(wéi )鬼(guǐ ),则(zé )道(dào )路(lù )之(zhī )上(shàng ),一(yī )步(bù )一(yī )鬼(guǐ )也(yě )。人(rén )且(qiě )死(sǐ )见(jiàn )鬼(guǐ ),宜(yí )见(jiàn )数(shù )百(bǎi )千(qiān )万(wàn ),满(mǎn )堂(táng )盈(yíng )廷(tíng ),填(tián )塞(sāi )巷(xiàng )路(lù ),不(bú )宜(yí )徒(tú )见(jiàn )一(yī )两(liǎng )人(rén )也(yě )。人(rén )之(zhī )兵(bīng )死(sǐ )也(yě ),世(shì )言(yán )其(qí )血(xuè )为(wéi )磷(lín )。血(xuè )者(zhě ),生(shēng )时(shí )之(zhī )精(jīng )气(qì )也(yě )。人(rén )夜(yè )行(háng )见(jiàn )磷(lín ),不(bú )象(xiàng )人(rén )形(xíng ),浑(hún )沌(dùn )积(jī )聚(jù ),若(ruò )火(huǒ )光(guāng )之(zhī )状(zhuàng )。磷(lín ),死(sǐ )人(rén )之(zhī )血(xuè )也(yě ),其(qí )形(xíng )不(bú )类(lèi )生(shēng )人(rén )之(zhī )血(xuè )也(yě ),其(qí )形(xíng )不(bú )类(lèi )生(shēng )人(rén )之(zhī )形(xíng )。精(jīng )气(qì )去(qù )人(rén ),何(hé )故(gù )象(xiàng )人(rén )之(zhī )体(tǐ )?人(rén )见(jiàn )鬼(guǐ )也(yě ),皆(jiē )象(xiàng )死(sǐ )人(rén )形(xíng ),则(zé )可(kě )疑(yí )死(sǐ )人(rén )为(wéi )鬼(guǐ ),或(huò )反(fǎn )象(xiàng )生(shēng )人(rén )之(zhī )形(xíng )。病(bìng )者(zhě )见(jiàn )鬼(guǐ ),云(yún )甲(jiǎ )来(lái )。甲(jiǎ )时(shí )不(bú )死(sǐ ),气(qì )象(xiàng )甲(jiǎ )形(xíng )。如(rú )死(sǐ )人(rén )为(wéi )鬼(guǐ ),病(bìng )者(zhě )何(hé )故(gù )见(jiàn )生(shēng )人(rén )之(zhī )体(tǐ )乎(hū )?

天(tiān )地(dì )之(zhī )性(xìng ),能(néng )更(gèng )生(shēng )火(huǒ ),不(bú )能(néng )使(shǐ )灭(miè )火(huǒ )复(fù )燃(rán );能(néng )更(gèng )生(shēng )人(rén ),不(bú )能(néng )令(lìng )死(sǐ )人(rén )复(fù )见(jiàn )。能(néng )使(shǐ )灰(huī )更(gèng )为(wéi )燃(rán )火(huǒ ),吾(wú )乃(nǎi )颇(pō )疑(yí )死(sǐ )人(rén )能(néng )复(fù )为(wéi )形(xíng )。案(àn )火(huǒ )灭(miè )不(bú )能(néng )复(fù )燃(rán )以(yǐ )况(kuàng )之(zhī ),死(sǐ )人(rén )不(bú )能(néng )复(fù )为(wéi )鬼(guǐ ),明(míng )矣(yǐ )。夫(fū )为(wéi )鬼(guǐ )者(zhě ),人(rén )谓(wèi )死(sǐ )人(rén )之(zhī )精(jīng )神(shén )。如(rú )审(shěn )鬼(guǐ )者(zhě )死(sǐ )人(rén )之(zhī )精(jīng )神(shén ),则(zé )人(rén )见(jiàn )之(zhī )宜(yí )徒(tú )见(jiàn )裸(luǒ )袒(tǎn )之(zhī )形(xíng ),无(wú )为(wéi )见(jiàn )衣(yī )带(dài )被(bèi )服(fú )也(yě )。何(hé )则(zé )?衣(yī )服(fú )无(wú )精(jīng )神(shén ),人(rén )死(sǐ ),与(yǔ )形(xíng )体(tǐ )俱(jù )朽(xiǔ ),何(hé )以(yǐ )得(dé )贯(guàn )穿(chuān )之(zhī )乎(hū )?精(jīng )神(shén )本(běn )以(yǐ )血(xuè )气(qì )为(wéi )主(zhǔ ),血(xuè )气(qì )常(cháng )附(fù )形(xíng )体(tǐ )。形(xíng )体(tǐ )虽(suī )朽(xiǔ ),精(jīng )神(shén )尚(shàng )在(zài ),能(néng )为(wéi )鬼(guǐ )可(kě )也(yě )。今(jīn )衣(yī )服(fú ),丝(sī )絮(xù )布(bù )帛(bó )也(yě ),生(shēng )时(shí )血(xuè )气(qì )不(bú )附(fù )着(zhe ),而(ér )亦(yì )自(zì )无(wú )血(xuè )气(qì ),败(bài )朽(xiǔ )遂(suí )已(yǐ ),与(yǔ )形(xíng )体(tǐ )等(děng ),安(ān )能(néng )自(zì )若(ruò )为(wéi )衣(yī )服(fú )之(zhī )形(xíng )?由(yóu )此(cǐ )言(yán )之(zhī ),见(jiàn )鬼(guǐ )衣(yī )服(fú )象(xiàng )〔人(rén )〕,则(zé )形(xíng )体(tǐ )亦(yì )象(xiàng )〔人(rén )〕矣(yǐ )。象(xiàng )〔人(rén )〕,则(zé )知(zhī )非(fēi )死(sǐ )人(rén )之(zhī )精(jīng )神(shén )也(yě )。

夫(fū )死(sǐ )人(rén )不(bú )能(néng )为(wéi )鬼(guǐ ),则(zé )亦(yì )无(wú )所(suǒ )知(zhī )矣(yǐ )。何(hé )以(yǐ )验(yàn )之(zhī )?以(yǐ )未(wèi )生(shēng )之(zhī )时(shí )无(wú )所(suǒ )知(zhī )也(yě )。人(rén )未(wèi )生(shēng ),在(zài )元(yuán )气(qì )之(zhī )中(zhōng );既(jì )死(sǐ ),复(fù )归(guī )元(yuán )气(qì )。元(yuán )气(qì )荒(huāng )忽(hū ),人(rén )气(qì )在(zài )其(qí )中(zhōng )。人(rén )未(wèi )生(shēng )无(wú )所(suǒ )知(zhī ),其(qí )死(sǐ )归(guī )无(wú )知(zhī )之(zhī )本(běn ),何(hé )能(néng )有(yǒu )知(zhī )乎(hū )?人(rén )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )聪(cōng )明(míng )智(zhì )惠(huì )者(zhě ),以(yǐ )含(hán )五(wǔ )常(cháng )之(zhī )气(qì )也(yě );五(wǔ )常(cháng )之(zhī )气(qì )所(suǒ )以(yǐ )在(zài )人(rén )者(zhě ),以(yǐ )五(wǔ )藏(cáng )在(zài )形(xíng )中(zhōng )也(yě )。五(wǔ )藏(cáng )不(bú )伤(shāng ),则(zé )人(rén )智(zhì )惠(huì );五(wǔ )藏(cáng )有(yǒu )病(bìng ),则(zé )人(rén )荒(huāng )忽(hū )。荒(huāng )忽(hū )则(zé )愚(yú )痴(chī )矣(yǐ )。人(rén )死(sǐ ),五(wǔ )藏(cáng )腐(fǔ )朽(xiǔ ),腐(fǔ )朽(xiǔ )则(zé )五(wǔ )常(cháng )无(wú )所(suǒ )托(tuō )矣(yǐ ),所(suǒ )用(yòng )藏(cáng )智(zhì )者(zhě )已(yǐ )败(bài )矣(yǐ ),所(suǒ )用(yòng )为(wéi )智(zhì )者(zhě )已(yǐ )去(qù )矣(yǐ )。形(xíng )须(xū )气(qì )而(ér )成(chéng ),气(qì )须(xū )形(xíng )而(ér )知(zhī )。天(tiān )下(xià )无(wú )独(dú )燃(rán )之(zhī )火(huǒ ),世(shì )间(jiān )安(ān )得(dé )有(yǒu )无(wú )体(tǐ )独(dú )知(zhī )之(zhī )精(jīng )?

人(rén )之(zhī )死(sǐ )也(yě ),其(qí )犹(yóu )梦(mèng )也(yě )。梦(mèng )者(zhě ),殄(tiǎn )之(zhī )次(cì )也(yě );殄(tiǎn )者(zhě ),死(sǐ )之(zhī )比(bǐ )也(yě )。人(rén )殄(tiǎn )不(bú )悟(wù )则(zé )死(sǐ )矣(yǐ )。案(àn )人(rén )殄(tiǎn )复(fù )悟(wù ),死(sǐ )〔复(fù )〕来(lái )者(zhě ),与(yǔ )梦(mèng )相(xiàng )似(sì ),然(rán )则(zé )梦(mèng )、殄(tiǎn )、死(sǐ ),一(yī )实(shí )也(yě )。人(rén )梦(mèng )不(bú )能(néng )知(zhī )觉(jiào )时(shí )所(suǒ )作(zuò ),犹(yóu )死(sǐ )不(bú )能(néng )识(shí )生(shēng )时(shí )所(suǒ )为(wéi )矣(yǐ )。人(rén )言(yán )谈(tán )有(yǒu )所(suǒ )作(zuò )於(yú )卧(wò )人(rén )之(zhī )旁(páng ),卧(wò )人(rén )不(bú )能(néng )知(zhī ),犹(yóu )对(duì )死(sǐ )人(rén )之(zhī )棺(guān ),为(wéi )善(shàn )恶(è )之(zhī )事(shì ),死(sǐ )人(rén )不(bú )能(néng )复(fù )知(zhī )也(yě )。夫(fū )卧(wò ),精(jīng )气(qì )尚(shàng )在(zài ),形(xíng )体(tǐ )尚(shàng )全(quán ),犹(yóu )无(wú )所(suǒ )知(zhī ),况(kuàng )死(sǐ )人(rén )精(jīng )神(shén )消(xiāo )亡(wáng ),形(xíng )体(tǐ )朽(xiǔ )败(bài )乎(hū )?

人(rén )为(wéi )人(rén )所(suǒ )殴(ōu )伤(shāng ),诣(yì )吏(lì )告(gào )苦(kǔ )以(yǐ )语(yǔ )人(rén ),有(yǒu )知(zhī )之(zhī )故(gù )也(yě )。或(huò )为(wéi )人(rén )所(suǒ )杀(shā ),则(zé )不(bú )知(zhī )何(hé )人(rén )杀(shā )也(yě ),或(huò )家(jiā )不(bú )知(zhī )其(qí )尸(shī )所(suǒ )在(zài )。使(shǐ )死(sǐ )人(rén )有(yǒu )知(zhī ),必(bì )恚(huì )人(rén )之(zhī )杀(shā )己(jǐ )也(yě ),当(dāng )能(néng )言(yán )於(yú )吏(lì )旁(páng ),告(gào )以(yǐ )贼(zéi )主(zhǔ )名(míng );若(ruò )能(néng )归(guī )语(yǔ )其(qí )家(jiā ),告(gào )以(yǐ )尸(shī )之(zhī )所(suǒ )在(zài )。今(jīn )则(zé )不(bú )能(néng ),无(wú )知(zhī )之(zhī )效(xiào )也(yě )。世(shì )间(jiān )死(sǐ )者(zhě ),〔令(lìng )〕生(shēng )人(rén )殄(tiǎn ),而(ér )用(yòng )其(qí )言(yán ),用(yòng )巫(wū )叩(kòu )元(yuán )弦(xián )下(xià )死(sǐ )人(rén )魂(hún ),因(yīn )巫(wū )口(kǒu )谈(tán ),皆(jiē )夸(kuā )诞(dàn )之(zhī )言(yán )也(yě )。知(zhī )不(bú )夸(kuā )诞(dàn ),物(wù )之(zhī )精(jīng )神(shén )为(wéi )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。或(huò )曰(yuē ):不(bú )能(néng )言(yán )也(yě )。夫(fū )不(bú )能(néng )言(yán ),则(zé )亦(yì )不(bú )能(néng )知(zhī )矣(yǐ )。知(zhī )用(yòng )气(qì ),言(yán )亦(yì )用(yòng )气(qì )焉(yān )。人(rén )之(zhī )未(wèi )死(sǐ )也(yě ),智(zhì )惠(huì )精(jīng )神(shén )定(dìng )矣(yǐ ),病(bìng )则(zé )惛(hūn )乱(luàn ),精(jīng )神(shén )扰(rǎo )也(yě )。夫(fū )死(sǐ ),病(bìng )之(zhī )甚(shèn )者(zhě )也(yě )。病(bìng ),死(sǐ )之(zhī )微(wēi ),犹(yóu )惛(hūn )乱(luàn ),况(kuàng )其(qí )甚(shèn )乎(hū )!精(jīng )神(shén )扰(rǎo ),自(zì )无(wú )所(suǒ )知(zhī ),况(kuàng )其(qí )散(sàn )也(yě )!

人(rén )之(zhī )死(sǐ ),犹(yóu )火(huǒ )之(zhī )灭(miè )也(yě )。火(huǒ )灭(miè )而(ér )耀(yào )不(bú )照(zhào ),人(rén )死(sǐ )而(ér )知(zhī )不(bú )惠(huì ),二(èr )者(zhě )宜(yí )同(tóng )一(yī )实(shí )。论(lùn )者(zhě )犹(yóu )谓(wèi )死(sǐ )有(yǒu )知(zhī ),惑(huò )也(yě )。人(rén )病(bìng )且(qiě )死(sǐ ),与(yǔ )火(huǒ )之(zhī )且(qiě )灭(miè )何(hé )以(yǐ )异(yì )?火(huǒ )灭(miè )光(guāng )消(xiāo )而(ér )烛(zhú )在(zài ),人(rén )死(sǐ )精(jīng )亡(wáng )而(ér )形(xíng )存(cún ),谓(wèi )人(rén )死(sǐ )有(yǒu )知(zhī ),是(shì )谓(wèi )火(huǒ )灭(miè )复(fù )有(yǒu )光(guāng )也(yě )。隆(lóng )冬(dōng )之(zhī )月(yuè ),寒(hán )气(qì )用(yòng )事(shì ),水(shuǐ )凝(níng )为(wéi )冰(bīng ),逾(yú )春(chūn )气(qì )温(wēn ),冰(bīng )释(shì )为(wéi )水(shuǐ )。人(rén )生(shēng )於(yú )天(tiān )地(dì )之(zhī )间(jiān ),其(qí )犹(yóu )冰(bīng )也(yě )。阴(yīn )阳(yáng )之(zhī )气(qì ),凝(níng )而(ér )为(wéi )人(rén ),年(nián )终(zhōng )寿(shòu )尽(jìn ),死(sǐ )还(hái )为(wéi )气(qì )。夫(fū )春(chūn )水(shuǐ )不(bú )能(néng )复(fù )为(wéi )冰(bīng ),死(sǐ )魂(hún )安(ān )能(néng )复(fù )为(wéi )形(xíng )?

妒(dù )夫(fū )娼(chāng )妻(qī ),同(tóng )室(shì )而(ér )处(chù ),淫(yín )乱(luàn )失(shī )行(háng ),忿(fèn )怒(nù )斗(dòu )讼(sòng ),夫(fū )死(sǐ ),妻(qī )更(gèng )嫁(jià ),妻(qī )死(sǐ ),夫(fū )更(gèng )娶(qǔ )。以(yǐ )有(yǒu )知(zhī )验(yàn )之(zhī ),宜(yí )大(dà )忿(fèn )怒(nù )。今(jīn )夫(fū )妻(qī )死(sǐ )者(zhě ),寂(jì )寞(mò )无(wú )声(shēng ),更(gèng )嫁(jià )娶(qǔ )者(zhě ),平(píng )忽(hū )无(wú )祸(huò ),无(wú )知(zhī )之(zhī )验(yàn )也(yě )。

孔(kǒng )子(zǐ )葬(zàng )母(mǔ )於(yú )防(fáng ),既(jì )而(ér )雨(yǔ )甚(shèn )至(zhì ),防(fáng )墓(mù )崩(bēng )。孔(kǒng )子(zǐ )闻(wén )之(zhī ),泫(xuàn )然(rán )流(liú )涕(tì )曰(yuē ):“古(gǔ )者(zhě )不(bú )修(xiū )墓(mù )。”遂(suí )不(bú )复(fù )修(xiū )。使(shǐ )死(sǐ )有(yǒu )知(zhī ),必(bì )恚(huì )人(rén )不(bú )修(xiū )也(yě )。孔(kǒng )子(zǐ )知(zhī )之(zhī ),宜(yí )辄(zhé )修(xiū )墓(mù ),以(yǐ )喜(xǐ )魂(hún )神(shén )。然(rán )而(ér )不(bú )修(xiū ),圣(shèng )人(rén )明(míng )审(shěn ),晓(xiǎo )其(qí )无(wú )知(zhī )也(yě )。

枯(kū )骨(gǔ )在(zài )野(yě ),时(shí )鸣(míng )呼(hū )有(yǒu )声(shēng ),若(ruò )夜(yè )闻(wén )哭(kū )声(shēng ),谓(wèi )之(zhī )死(sǐ )人(rén )音(yīn ),非(fēi )也(yě )。何(hé )以(yǐ )验(yàn )之(zhī )?生(shēng )人(rén )所(suǒ )以(yǐ )言(yán )语(yǔ )吁(yù )呼(hū )者(zhě ),气(qì )括(kuò )口(kǒu )喉(hóu )之(zhī )中(zhōng ),动(dòng )摇(yáo )其(qí )舌(shé ),张(zhāng )歙(xī )其(qí )口(kǒu ),故(gù )能(néng )成(chéng )言(yán )。譬(pì )犹(yóu )吹(chuī )箫(xiāo )笙(shēng ),箫(xiāo )笙(shēng )折(shé )破(pò ),气(qì )越(yuè )不(bú )括(kuò ),手(shǒu )无(wú )所(suǒ )弄(nòng ),则(zé )不(bú )成(chéng )音(yīn )。夫(fū )箫(xiāo )笙(shēng )之(zhī )管(guǎn ),犹(yóu )人(rén )之(zhī )口(kǒu )喉(hóu )也(yě );手(shǒu )弄(nòng )其(qí )孔(kǒng ),犹(yóu )人(rén )之(zhī )动(dòng )舌(shé )也(yě )。人(rén )死(sǐ )口(kǒu )喉(hóu )腐(fǔ )败(bài ),舌(shé )不(bú )复(fù )动(dòng ),何(hé )能(néng )成(chéng )言(yán )?然(rán )而(ér )枯(kū )骨(gǔ )时(shí )呻(shēn )鸣(míng )者(zhě ),人(rén )骨(gǔ )自(zì )有(yǒu )能(néng )呻(shēn )鸣(míng )者(zhě )焉(yān ),或(huò )以(yǐ )为(wéi )秋(qiū )〔气(qì )〕也(yě ),是(shì )与(yǔ )夜(yè )鬼(guǐ )哭(kū )无(wú )以(yǐ )异(yì )也(yě )。秋(qiū )气(qì )为(wéi )呻(shēn )鸣(míng )之(zhī )变(biàn ),自(zì )有(yǒu )所(suǒ )为(wéi ),依(yī )倚(yǐ )死(sǐ )骨(gǔ )之(zhī )侧(cè ),人(rén )则(zé )谓(wèi )之(zhī )骨(gǔ )尚(shàng )有(yǒu )知(zhī ),呻(shēn )鸣(míng )於(yú )野(yě )。草(cǎo )泽(zé )暴(bào )体(tǐ )以(yǐ )千(qiān )万(wàn )数(shù ),呻(shēn )鸣(míng )之(zhī )声(shēng ),宜(yí )步(bù )属(shǔ )焉(yān )。

夫(fū )有(yǒu )能(néng )使(shǐ )不(bú )言(yán )者(zhě )言(yán ),未(wèi )有(yǒu )言(yán )者(zhě )死(sǐ )能(néng )复(fù )使(shǐ )之(zhī )言(yán ),言(yán )者(zhě )亦(yì )不(bú )能(néng )复(fù )使(shǐ )之(zhī )言(yán )。犹(yóu )物(wù )生(shēng )以(yǐ )青(qīng )为(wéi )〔色(sè )〕,或(huò )予(yǔ )之(zhī )也(yě ),物(wù )死(sǐ )青(qīng )者(zhě )去(qù ),或(huò )夺(duó )之(zhī )也(yě )。予(yǔ )之(zhī )物(wù )青(qīng ),夺(duó )之(zhī )青(qīng )去(qù ),去(qù )後(hòu )不(bú )能(néng )复(fù )予(yǔ )之(zhī )青(qīng ),物(wù )亦(yì )不(bú )能(néng )复(fù )自(zì )青(qīng )。声(shēng )色(sè )俱(jù )通(tōng ),并(bìng )禀(bǐng )於(yú )天(tiān )。青(qīng )青(qīng )之(zhī )色(sè ),犹(yóu )枭(xiāo )枭(xiāo )之(zhī )声(shēng )也(yě ),死(sǐ )物(wù )之(zhī )色(sè )不(bú )能(néng )复(fù )青(qīng ),独(dú )为(wéi )死(sǐ )人(rén )之(zhī )声(shēng )能(néng )复(fù )自(zì )言(yán ),惑(huò )也(yě )。

人(rén )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )能(néng )言(yán )语(yǔ )者(zhě ),以(yǐ )有(yǒu )气(qì )力(lì )也(yě ),气(qì )力(lì )之(zhī )盛(shèng ),以(yǐ )能(néng )饮(yǐn )食(shí )也(yě )。饮(yǐn )食(shí )损(sǔn )减(jiǎn )则(zé )气(qì )力(lì )衰(shuāi ),衰(shuāi )则(zé )声(shēng )音(yīn )嘶(sī ),困(kùn )不(bú )能(néng )食(shí ),则(zé )口(kǒu )不(bú )能(néng )复(fù )言(yán )。夫(fū )死(sǐ ),困(kùn )之(zhī )甚(shèn ),何(hé )能(néng )复(fù )言(yán )?或(huò )曰(yuē ):“死(sǐ )人(rén )歆(xīn )肴(yáo )食(shí )气(qì ),故(gù )能(néng )言(yán )。”夫(fū )死(sǐ )人(rén )之(zhī )精(jīng ),生(shēng )人(rén )之(zhī )精(jīng )也(yě )。使(shǐ )生(shēng )人(rén )不(bú )饮(yǐn )食(shí ),而(ér )徒(tú )以(yǐ )口(kǒu )歆(xīn )肴(yáo )食(shí )〔之(zhī )〕气(qì ),不(bú )过(guò )三(sān )日(rì )则(zé )饿(è )死(sǐ )矣(yǐ )。或(huò )曰(yuē ):“死(sǐ )人(rén )之(zhī )精(jīng ),神(shén )於(yú )生(shēng )人(rén )之(zhī )精(jīng ),故(gù )能(néng )歆(xīn )气(qì )为(wéi )音(yīn )。”夫(fū )生(shēng )人(rén )之(zhī )精(jīng )在(zài )於(yú )身(shēn )中(zhōng ),死(sǐ )则(zé )在(zài )於(yú )身(shēn )外(wài ),死(sǐ )之(zhī )与(yǔ )生(shēng )何(hé )以(yǐ )殊(shū )?身(shēn )中(zhōng )身(shēn )外(wài )何(hé )以(yǐ )异(yì )?取(qǔ )水(shuǐ )实(shí )於(yú )大(dà )盎(àng )中(zhōng ),盎(àng )破(pò )水(shuǐ )流(liú )地(dì ),地(dì )水(shuǐ )能(néng )异(yì )於(yú )盎(àng )中(zhōng )之(zhī )水(shuǐ )乎(hū )?地(dì )水(shuǐ )不(bú )异(yì )於(yú )盎(àng )中(zhōng )之(zhī )水(shuǐ ),身(shēn )外(wài )之(zhī )精(jīng ),何(hé )故(gù )殊(shū )於(yú )身(shēn )中(zhōng )之(zhī )精(jīng )?

人(rén )死(sǐ )不(bú )为(wéi )鬼(guǐ ),无(wú )知(zhī ),不(bú )能(néng )语(yǔ )言(yán ),则(zé )不(bú )能(néng )害(hài )人(rén )矣(yǐ )。何(hé )以(yǐ )验(yàn )之(zhī )?夫(fū )人(rén )之(zhī )怒(nù )也(yě )用(yòng )气(qì ),其(qí )害(hài )人(rén )用(yòng )力(lì ),用(yòng )力(lì )须(xū )筋(jīn )骨(gǔ )而(ér )强(qiáng ),强(qiáng )则(zé )能(néng )害(hài )人(rén )。忿(fèn )怒(nù )之(zhī )人(rén ),呴(hǒu )呼(hū )於(yú )人(rén )之(zhī )旁(páng ),口(kǒu )气(qì )喘(chuǎn )射(shè )人(rén )之(zhī )面(miàn ),虽(suī )勇(yǒng )如(rú )贲(bēn )、育(yù ),气(qì )不(bú )害(hài )人(rén ),使(shǐ )舒(shū )手(shǒu )而(ér )击(jī ),举(jǔ )足(zú )而(ér )蹶(juě ),则(zé )所(suǒ )击(jī )蹶(juě )无(wú )不(bú )破(pò )折(shé )。夫(fū )死(sǐ ),骨(gǔ )朽(xiǔ )筋(jīn )力(lì )绝(jué ),手(shǒu )足(zú )不(bú )举(jǔ ),虽(suī )精(jīng )气(qì )尚(shàng )在(zài ),犹(yóu )呴(hǒu )吁(yù )之(zhī )时(shí )无(wú )嗣(sì )助(zhù )也(yě ),何(hé )以(yǐ )能(néng )害(hài )人(rén )也(yě )?凡(fán )人(rén )与(yǔ )物(wù )所(suǒ )以(yǐ )能(néng )害(hài )人(rén )者(zhě ),手(shǒu )臂(bì )把(bǎ )刃(rèn ),爪(zhǎo )牙(yá )坚(jiān )利(lì )之(zhī )故(gù )也(yě )。今(jīn )人(rén )死(sǐ ),手(shǒu )臂(bì )朽(xiǔ )败(bài ),不(bú )能(néng )复(fù )持(chí )刃(rèn ),爪(zhǎo )牙(yá )堕(duò )落(luò ),不(bú )能(néng )复(fù )啮(niè )噬(shì ),安(ān )能(néng )害(hài )人(rén )?兒(ér )之(zhī )始(shǐ )生(shēng )也(yě ),手(shǒu )足(zú )具(jù )成(chéng ),手(shǒu )不(bú )能(néng )搏(bó ),足(zú )不(bú )能(néng )蹶(juě )者(zhě ),气(qì )适(shì )凝(níng )成(chéng ),未(wèi )能(néng )坚(jiān )强(qiáng )也(yě )。由(yóu )此(cǐ )言(yán )之(zhī ),精(jīng )气(qì )不(bú )能(néng )坚(jiān )强(qiáng ),审(shěn )矣(yǐ )。气(qì )为(wéi )形(xíng )体(tǐ ),形(xíng )体(tǐ )微(wēi )弱(ruò ),犹(yóu )未(wèi )能(néng )害(hài )人(rén ),况(kuàng )死(sǐ ),气(qì )去(qù )精(jīng )神(shén )绝(jué )。安(ān )能(néng )害(hài )人(rén )?寒(hán )骨(gǔ )谓(wèi )能(néng )害(hài )人(rén )者(zhě )邪(xié )?死(sǐ )人(rén )之(zhī )气(qì )不(bú )去(qù )邪(xié )?何(hé )能(néng )害(hài )人(rén )?

鸡(jī )卵(luǎn )之(zhī )未(wèi )字(zì )也(yě ),澒(hòng )溶(róng )於(yú )彀(gòu )中(zhōng ),溃(kuì )而(ér )视(shì )之(zhī ),若(ruò )水(shuǐ )之(zhī )形(xíng );良(liáng )雌(cí )伛(yǔ )伏(fú ),体(tǐ )方(fāng )就(jiù )成(chéng ),就(jiù )成(chéng )之(zhī )後(hòu ),能(néng )啄(zhuó )蹶(juě )之(zhī )。夫(fū )人(rén )之(zhī )死(sǐ ),犹(yóu )澒(hòng )溶(róng )之(zhī )时(shí ),澒(hòng )溶(róng )之(zhī )气(qì ),安(ān )能(néng )害(hài )人(rén )?人(rén )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )勇(yǒng )猛(měng )能(néng )害(hài )人(rén )者(zhě ),以(yǐ )饮(yǐn )食(shí )也(yě ),饮(yǐn )食(shí )饱(bǎo )足(zú )则(zé )强(qiáng )壮(zhuàng )勇(yǒng )猛(měng ),强(qiáng )壮(zhuàng )勇(yǒng )猛(měng )则(zé )能(néng )害(hài )人(rén )矣(yǐ )。人(rén )病(bìng )不(bú )能(néng )饮(yǐn )食(shí ),则(zé )身(shēn )〔羸(léi )〕弱(ruò ),〔羸(léi )〕弱(ruò )困(kùn )甚(shèn ),故(gù )至(zhì )於(yú )死(sǐ )。病(bìng )困(kùn )之(zhī )时(shí ),仇(chóu )在(zài )其(qí )旁(páng ),不(bú )能(néng )咄(duō )叱(chì ),人(rén )盗(dào )其(qí )物(wù ),不(bú )能(néng )禁(jìn )夺(duó ),羸(léi )弱(ruò )困(kùn )劣(liè )之(zhī )故(gù )也(yě )。夫(fū )死(sǐ ),羸(léi )弱(ruò )困(kùn )劣(liè )之(zhī )甚(shèn )者(zhě )也(yě ),何(hé )能(néng )害(hài )人(rén )?有(yǒu )鸡(jī )犬(quǎn )之(zhī )畜(chù ),为(wéi )人(rén )所(suǒ )盗(dào )窃(qiè ),虽(suī )怯(qiè )无(wú )势(shì )之(zhī )人(rén ),莫(mò )不(bú )忿(fèn )怒(nù ),忿(fèn )怒(nù )之(zhī )极(jí ),至(zhì )相(xiàng )贼(zéi )灭(miè )。败(bài )乱(luàn )之(zhī )时(shí ),人(rén )相(xiàng )啖(dàn )食(shí )者(zhě ),使(shǐ )其(qí )神(shén )有(yǒu )知(zhī ),宜(yí )能(néng )害(hài )人(rén )。身(shēn )贵(guì )於(yú )鸡(jī )犬(quǎn ),己(jǐ )死(sǐ )重(zhòng )於(yú )见(jiàn )盗(dào ),忿(fèn )怒(nù )於(yú )鸡(jī )犬(quǎn ),无(wú )怨(yuàn )於(yú )食(shí )己(jǐ ),不(bú )能(néng )害(hài )人(rén )之(zhī )验(yàn )也(yě )。蝉(chán )之(zhī )未(wèi )蜕(tuì )也(yě ),为(wéi )复(fù )育(yù ),已(yǐ )蜕(tuì )也(yě )去(qù )复(fù )育(yù )之(zhī )体(tǐ ),更(gèng )为(wéi )蝉(chán )之(zhī )形(xíng )。使(shǐ )死(sǐ )人(rén )精(jīng )神(shén )去(qù )形(xíng )体(tǐ ),若(ruò )蝉(chán )之(zhī )去(qù )复(fù )育(yù )乎(hū )!则(zé )夫(fū )为(wéi )蝉(chán )者(zhě )不(bú )能(néng )害(hài )为(wéi )复(fù )育(yù )者(zhě )。夫(fū )蝉(chán )不(bú )能(néng )害(hài )复(fù )育(yù ),死(sǐ )人(rén )之(zhī )精(jīng )神(shén ),何(hé )能(néng )害(hài )生(shēng )人(rén )之(zhī )身(shēn )?梦(mèng )者(zhě )之(zhī )义(yì )疑(yí )。〔或(huò )〕言(yán ):“梦(mèng )者(zhě ),精(jīng )神(shén )自(zì )止(zhǐ )身(shēn )中(zhōng ),为(wéi )吉(jí )凶(xiōng )之(zhī )象(xiàng )。”或(huò )言(yán ):“精(jīng )神(shén )行(háng )与(yǔ )人(rén )物(wù )相(xiàng )更(gèng )。”今(jīn )其(qí )审(shěn )止(zhǐ )身(shēn )中(zhōng ),死(sǐ )之(zhī )精(jīng )神(shén ),亦(yì )将(jiāng )复(fù )然(rán )。今(jīn )其(qí )审(shěn )行(háng ),人(rén )梦(mèng )杀(shā )伤(shāng )人(rén ),梦(mèng )杀(shā )伤(shāng )人(rén ),若(ruò )为(wéi )人(rén )所(suǒ )复(fù )杀(shā ),明(míng )日(rì )视(shì )彼(bǐ )之(zhī )身(shēn ),察(chá )己(jǐ )之(zhī )体(tǐ ),无(wú )兵(bīng )刃(rèn )创(chuàng )伤(shāng )之(zhī )验(yàn )。夫(fū )梦(mèng )用(yòng )精(jīng )神(shén ),精(jīng )神(shén ),死(sǐ )之(zhī )精(jīng )神(shén )也(yě )。梦(mèng )之(zhī )精(jīng )神(shén )不(bú )能(néng )害(hài )人(rén ),死(sǐ )之(zhī )精(jīng )神(shén )安(ān )能(néng )为(wéi )害(hài )?火(huǒ )炽(chì )而(ér )釜(fǔ )拂(fú ),沸(fèi )止(zhǐ )而(ér )气(qì )歇(xiē ),以(yǐ )火(huǒ )为(wéi )主(zhǔ )也(yě )。精(jīng )神(shén )之(zhī )怒(nù )也(yě ),乃(nǎi )能(néng )害(hài )人(rén );不(bú )怒(nù ),不(bú )能(néng )害(hài )人(rén )。火(huǒ )猛(měng )灶(zào )中(zhōng ),釜(fǔ )涌(yǒng )气(qì )蒸(zhēng );精(jīng )怒(nù )胸(xiōng )中(zhōng ),力(lì )盛(shèng )身(shēn )热(rè )。今(jīn )人(rén )之(zhī )将(jiāng )死(sǐ ),身(shēn )体(tǐ )清(qīng )凉(liáng ),凉(liáng )益(yì )清(qīng )甚(shèn ),遂(suí )以(yǐ )死(sǐ )亡(wáng )。当(dāng )死(sǐ )之(zhī )时(shí ),精(jīng )神(shén )不(bú )怒(nù )。身(shēn )亡(wáng )之(zhī )後(hòu ),犹(yóu )汤(tāng )之(zhī )离(lí )釜(fǔ )也(yě ),安(ān )能(néng )害(hài )人(rén )?

物(wù )与(yǔ )人(rén )通(tōng ),人(rén )有(yǒu )痴(chī )狂(kuáng )之(zhī )病(bìng )。如(rú )知(zhī )其(qí )物(wù )然(rán )而(ér )理(lǐ )之(zhī ),病(bìng )则(zé )愈(yù )矣(yǐ )。夫(fū )物(wù )未(wèi )死(sǐ ),精(jīng )神(shén )依(yī )倚(yǐ )形(xíng )体(tǐ ),故(gù )能(néng )变(biàn )化(huà ),与(yǔ )人(rén )交(jiāo )通(tōng );已(yǐ )死(sǐ ),形(xíng )体(tǐ )坏(huài )烂(làn ),精(jīng )神(shén )散(sàn )亡(wáng ),无(wú )所(suǒ )复(fù )依(yī ),不(bú )能(néng )变(biàn )化(huà )。夫(fū )人(rén )之(zhī )精(jīng )神(shén ),犹(yóu )物(wù )之(zhī )精(jīng )神(shén )也(yě )。物(wù )生(shēng ),精(jīng )神(shén )为(wéi )病(bìng );其(qí )死(sǐ ),精(jīng )神(shén )消(xiāo )亡(wáng )。人(rén )与(yǔ )物(wù )同(tóng ),死(sǐ )而(ér )精(jīng )神(shén )亦(yì )灭(miè ),安(ān )能(néng )为(wéi )害(hài )祸(huò )!设(shè )谓(wèi )人(rén )贵(guì ),精(jīng )神(shén )有(yǒu )异(yì ),成(chéng )事(shì ),物(wù )能(néng )变(biàn )化(huà ),人(rén )则(zé )不(bú )能(néng ),是(shì )反(fǎn )人(rén )精(jīng )神(shén )不(bú )若(ruò )物(wù ),物(wù )精(jīng )〔神(shén )〕奇(qí )於(yú )人(rén )也(yě )。

水(shuǐ )火(huǒ )烧(shāo )溺(nì )。凡(fán )能(néng )害(hài )人(rén )者(zhě ),皆(jiē )五(wǔ )行(háng )之(zhī )物(wù )。金(jīn )伤(shāng )人(rén ),木(mù )殴(ōu )人(rén ),土(tǔ )压(yā )人(rén ),水(shuǐ )溺(nì )人(rén ),火(huǒ )烧(shāo )人(rén )。使(shǐ )人(rén )死(sǐ ),精(jīng )神(shén )为(wéi )五(wǔ )行(háng )之(zhī )物(wù )乎(hū ),害(hài )人(rén );不(bú )为(wéi )乎(hū ),不(bú )能(néng )害(hài )人(rén )。不(bú )为(wéi )物(wù ),则(zé )为(wéi )气(qì )矣(yǐ )。气(qì )之(zhī )害(hài )人(rén )者(zhě ),太(tài )阳(yáng )之(zhī )气(qì )为(wéi )毒(dú )者(zhě )也(yě )。使(shǐ )人(rén )死(sǐ ),其(qí )气(qì )为(wéi )毒(dú )乎(hū ),害(hài )人(rén );不(bú )为(wéi )乎(hū ),不(bú )能(néng )害(hài )人(rén )。

夫(fū )论(lùn )死(sǐ )不(bú )为(wéi )鬼(guǐ ),无(wú )知(zhī ),不(bú )能(néng )害(hài )人(rén ),则(zé )夫(fū )所(suǒ )见(jiàn )鬼(guǐ )者(zhě ),非(fēi )死(sǐ )人(rén )之(zhī )精(jīng ),其(qí )害(hài )人(rén )者(zhě ),非(fēi )其(qí )精(jīng )所(suǒ )为(wéi ),明(míng )矣(yǐ )。

阅读:26276

打赏捐助〔Donate〕>>>

《论死篇》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库